# Wekeza fedha zako kwenye maeneo haya

Mara nyingi watu hujiuliza, ‘Ninatumia pesa zangu vipi?’ Lakini, ukiangalia kwa undani zaidi, swali linageuka kuwa, ‘je, jamii yetu inawekeza wapi zaidi?’.

Kwa Watanzania, uchaguzi wa jinsi ya kutumia kipato chao unaonekana kupitia vipaumbele vyao, maisha na hata matarajio yao ya siku za usoni.

Uchambuzi wa mwenendo wa matumizi ya pesa siyo tu unaonyesha hali ya sasa, bali pia unatoa mwanga kwa wawekezaji na biashara zinazotafuta fursa.

Kwa mujibu wa utafiti wa FinScope Tanzania wa mwaka 2023, Watanzania wanaelekeza pesa zao kwenye matumizi manne muhimu, kilimo na biashara kwa asilimia 18, matibabu (asilimia 15), ada za shule (asilimia 11), na kodi za nyumba (asilimia 10).

`Nusu ya watu 9,915 waliohojiwa haya ndiyo yalikuwa matumizi yao ya kwanza baada ya kupata fedha na mwenendo huu unathibitisha mabadiliko muhimu katika jamii.

Matumizi ya fedha zaidi kwenye kilimo na biashara, yanaonyesha kuwepo kwa hamasa kubwa ya kujiajiri na kujipatia kipato kwa njia ya miradi ya kiuchumi.

Pia, tunashuhudia umuhimu mkubwa unaowekwa kwenye afya na elimu, ikiwa ni viashiria vya kujiwekeza kwa maendeleo ya baadaye, ambayo ni sawa na kusema sasa Watanzania wanaona vitu hivyo kama mitaji muhimu kufikia maendeleo yao.

Sambamba na hilo, matumizi mengine yaliyopewa vipaumbeleni kulipia bili za umeme (asilimia 5), mkaa na gesi (asilimia 2), bili za maji (asilimia 2). Matumizi kwenye bili za maji na umeme ambayo yameonesha kuongezeka kitakwimu inaweza kuwa kiashiria cha kutanuka kwa wigo utoaji wa huduma hizo kwa watu wengi zaidi kiasi cha kujumuishwa katika mpango wa matumizi yao kwa mwezi.

Vilevile, ufugaji kwa Watanzania wengi bado ni shughuli ya kutegemewa katika kujikwamua, kwani asilimia 6 ya wahojiwa wanaelekeza kipato chao kwenye shughuli hizo na hasa kwa jamii nyingi za vijijini.

Kwa baadaye, Watanzania wengi wanaelekeza matumizi yao katika kumiliki ardhi, nyumba, au shamba ambayo karibu robo tatu ya Watanzania wanapanga kutumia sehemu ya kipato chao kwa umiliki wa mali hizi, hasa nyumba, ambayo ndiyo imeibuka kuwa lengo kuu zaidi la Watanzania (asilimia 27).

Kwa wafanyabiashara, mwenendo huu ni taa ya kijani inayoashiria kuwa ipo fursa wanayoweza kuitumia kwa kuingiza bidhaa na huduma zinazohusiana na kilimo, kama vile pembejeo za kilimo, mikopo na bima za kilimo, kwani Watanzania wanahitaji njia za kujiendeleza katika sekta hiyo.

Kwa upande mwingine, takwimu hizi zinatoa fursa kwa watu wanaojihusisha na biashara ya ujenzi wa makazi na hata wale wasiotoa huduma hiyo wanaweza kuanza kuiangalia kwa jicho la pili, na kuamua kuwekeza katika kutoa huduma za nyumba nafuu na majengo ya kibiashara ambazo zitakuwa na umuhimu mkubwa kulingana na mahitaji ya ongezeko la watu katika miji.

Vilevile, ukuaji wa sekta ya afya na elimu unatoa fursa kwa wawekezaji kuanzisha hospitali, kliniki, shule, vyuo vya ufundi, zinazotoa huduma kwa gharama nafuu na bora.

Kufanya hivyo kunasaidia kuendana na mahitaji ya jamii, ambayo inaweka kipaumbele katika kupata huduma za afya na elimu.

Pia, kuna fursa kubwa kuwekeza katika utoaji huduma za umeme, maji na gesi, hususan kwenye maeneo ambayo bado hayajafikiwa vizuri na huduma hizo.

Inaweza kuangaliwa na kutumiwa, kwani ni miongoni mwa sehemu ambazo zimepewa kipaumbele na watu wengi.