(KOS Medya – 15 Haziran 2015)

Mimarlar Odası ve Şehir Plancıları Odası (ŞPO) İstanbul Şubesi yetkilileri, yargının geçtiğimiz hafta içerisinde 3. Köprü ile ilgili verdiği imar planı iptal kararı hakkında kamuoyunun yanlış ve eksik bilgilendirildiğini söylerken, karara göre 3. Köprü inşaatının hemen durdurulması gerektiğini açıkladı.

Kararın basında çıkan haberlerin tersine sadece “bağlantı yolları” ile ilgili olmadığının altını çizen Mimarlar Odası Avukatı Can Atalay, imar planı iptal kararının 3. Köprü inşaatının “en kritik noktası” olan boğaz geçiş alanının tümünü kapsadığını belirtti. Mahkeme kararının “önemsizleştirilmeye” çalışıldığını ifade eden Atalay, 3. Köprü inşaatını durdurmayan yerel yönetim ve merkezi idare yetkililerinin suç işlediğini söyledi.

KOS Medya’ya açıklama yapan; ŞPO İstanbul yönetim kurulu üyeleri Nuray Çolak, Ayşe Yıkıcı ve Ceyda Sungur da, 8. İdare Mahkemesi’nin kararının kamuoyuna yanlış aktarıldığını ve mahkemenin Kuzey Marmara Otoyolu inşaatının Beykoz ve Rumelifeneri – Sarıyer’de yer alan Boğaziçi geri görünüm alanlarıyla ilgili imar planlarını iptal ettiğini belirtti.

3. Köprü inşaatının durdurulmasını gerektiren mahkeme kararını ortaya çıkartan hukuki süreç özetle şu aşamalardan geçti:

Kuzey Marmara Otoyolu’nun Boğaziçi öngörünüm bölgesi içinde olan ve köprü ayakları ile devamını kapsayan kısmına ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planları İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi’nce onaylanarak, Boğaziçi İmar Yüksek Koordinasyon Kurulu’na (BİYKK) gönderildi. Planlar, BİYKK’nin 3 Aralık 2013 tarih ve 9 ve 10 sayılı kararıyla kabul edildi. Güzergâhın devamı olan ve gerigörünüm alanında bulunan bölüm için ise imar planları 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca 8 Ekim 2013 tarih ve 16070 sayılı Bakan Olur’u ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından onaylandı. Bu uygulamaya karşı TMMOB Şehir Plancıları Odası ve Mimarlar Odası ortak olarak dava açtı.

Sürecin sonunda, 8. İdare Mahkemesi “Kuzey Marmara Beykoz Boğaziçi geri görünüm ve etkilenme bölgesi geçişi ile Sarıyer İlçesi Rumelifeneri Boğaziçi geri görünüm ve etkilenme bölgesi geçişlerine ilişkin 1/5000 Ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı Değişikliği”nin iptaline ilişkin kararını verdi. Mahkeme kararında Boğaziçi alanında kalan bölümlerde yapılacak planların 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu hükümlerine göre yapılması gerektiği belirtti. Buna bağlı olarak, mahkeme Boğaziçi gerigörünüm ve etkilenme bölgesinde plan yapma yetkisinin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na ait olduğu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın ise bu konuda hukuki yetkisinin olmadığı yönünde karar verdi.

ŞPO İstanbul yönetim kurulu üyeleri, mahkemenin 3. Köprü inşaatı ilgili kararını esastan vermese de, yetki açısından incelen imar planlarının usule aykırı olarak iptal edilmesinin büyük öneminin olduğunu vurguladı. Açıklamada iptal kararı, 3. Köprü ve Kuzey Marmara Otoyolu yapımının “şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, imar mevzuatına ve kamu yararına uygun olarak yürütülmediğinin” kanıtı olarak değerlendirildi. Kamu yetkililerinin planlama aşamasında “özensiz” ve “sorumluluklarından uzak” hareket ettiklerine işaret eden ŞPO yönetim kurulu üyeleri, şu açıklamaları yaptı:

“Kamu kurumlarının sorumluluklarından uzak bir yaklaşım ile yol şeması niteliğinde özensizce hazırlamış oldukları imar planlarının, telafisi imkansız sonuçları olacaktır. Mahkemece verilen iptal kararı imar planlarının esası incelenmeksizin yetki açısından değerlendirilerek alınmıştır ancak planlamanın ne kadar özensiz yapıldığının da göstergesidir. Acilen mahkeme kararı uygulanmalı ve bugüne kadar sayısını bilmediğimiz işçi cinayetine, ağaç kesimine ve usulsüzlüklere sebep olmuş inşaat durdurulmalıdır. Aksi halde doğa ve yaşamın varlığına karşı işlenen suç varlığını sürdürecek ve yenilerinin de işlenmesinin önünde hiç bir engel olmayacaktır.

Kamu kurumlarından, görev ve sorumlukları kapsamında hareket ederek ulaşım başta olmak üzere var olan kentsel problemlere acilen, yeni sorunlar yaratmayan bütüncül bir yaklaşımı ile çözüm üretmelerini bekliyoruz.

Bu iptal kararıyla mücadelemizin haklılığı bir kez daha gözler önüne serilmiştir.

Kararlıyız. Kentlerimizi, doğayı ve yaşamı kimsenin kirli pazarlıklarına bırakmayacağımızı bir kez daha tekrarlıyoruz. Tüm kamuoyunu mega projelere karşı verilen mücadeleyi sahiplenmeye ve yurttaşların değil sermayenin yanında saf tutanlara karşı örgütlenmeye çağırıyoruz.

Av. Can Atalay: “İnşaatı durdurmayan tüm yerel yöneticiler ve merkezi idare yetkilileri suç işlemektedir.”

Yetkililerin, 3. Köprü’nün ana yollarını ilgilendiren imar planlarının mahkeme tarafından iptal edilmesine rağmen inşaatını durdurmayarak suç işlediklerinin altını çizen Mimarlar Odası avukatı Can Atalay da konuyla ilgili şunları söyledi:

“3. Köprü ile ilgili mücadelenin hukuk ayağı 2009 yılından bu yana sürdürülüyor. Bu karar doğal varlıklarımızın korunmasına ilişkin hukuk mücadelesinin en yeni davalarından birisi ve konusu 3. Köprü olarak adlandırılan talan ve yıkım projesinin Avrupa Yakası Rumelifeneri Geri Görünüm ve Etkileşim Geçiş Sahası ile Anadolu Yakası Geri Görünüm ve Etkileşim Geçiş sahasıdır. Mahkeme, 3. Köprü inşaatının en kritik noktası olan boğaz geçişi alanı ile ilgilidir. Diğer bir söyleyişle, kimi basının önemsizleştirmeye çalıştığı gibi “bağlantı yolları” ile ilgili değil; tam olarak 3. Köprü’nün kendisi ile ilgilidir. An itibari ile 3. Köprü inşaatının söz konusu noktalarındaki inşaatın derhal durdurulması gerekir. Bu ilgili tüm idarelerin sorumluluğudur, görevidir. İnşaatı durdurmayan tüm yerel yöneticiler ve merkezi idare yetkilileri suç işlemektedir. Ötesi, bu iptal kararının arkasına dolaşmak için İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi gündemine yeni plan teklifleri getirilmesi de hukuken kabul edilemez nitelikte olacaktır. Altında bizim değil Kadir Topbaş’ın imzası olan 2009 onaylı İstanbul Çevre Düzeni Planı’nda vurgulandığı gibi 3. Köprü İstanbul için felakettir.”