Fideo o Carthago yn yr 8-9fed g CC gan Terra X; golygwyd a throsleisiwyd gan Robin Llwyd ab Owain.
<p>Testun:
Dinas-wladwriaeth yng Ngogledd Affrica, ydy Carthago, a saif yn y wlad a elwir heddiw yn Tiwnis. Fe'i hadeiladwyd yn y 9fed a'r 8fed ganrif Cyn Crist.
</p><p>Calon y ddinas oedd bae enfawr siap pedol a honno bron a chau'n gylch. Ychydig yn uwch i fyny o'r aber roedd basn twfn ar gyfer llongau marchnata. Y tu ol i hwnnw roedd na ganolfan filwrol a harbwr dan do ar gyfer eu llynges - a digon o le i tua 200 o longau rhyfel.
</p><p>Roedd Carthago, felly'n ganolfan farchnata wedi'i hamddiffyn. Yn y rhan isaf o'r ddinas, y rhan agosaf i'r mor, roedd ardal lle trigai'r bobl gyffredin ac roedd na siopau ar eu cyfer.
</p><p>Ond roedd y rhan uchaf ar lwyfandir gwastad, ac wedi'i hamddiffyn yn sylweddol. Yma roedd canolfan wleidyddol a chrefyddol y ddinas. 
</p>
Mae rhanau o'r porthladd wedi goroesi amser, ac i'w gweld heddiw.
ZDF/Terra X/SPIEGEL TV/Christopher Gerisch/Tilman Remme/Reiner Bauer, Oliver Gurr/Oliver Roetz/Hauke Ketelsen/Richard Sako, <a href="//commons.wikimedia.org/wiki/User:Llywelyn2000" title="User:Llywelyn2000">Llywelyn2000</a>
CC BY-SA 4.0
<span class="int-own-work" lang="en">Own work</span>