[حکم شرعی نگه داری از حیوانات در خانه چیست؟](https://lamtakam.com/qanda/1069/حکم-شرعی-نگه-داری-از-حیوانات-در-خانه-چیست؟)




در رساله ی حقوق امام سجاد ع بسیار ریز و دقیق برای تک تک موجودات حقی قائل شده است.


حال آنکه خواستم بدانم که از نظر اسلام حکم نگه داری از حیوانات اهلی مثل ماهی، بلبل، طوطی، خرگوش و یا حتی حیوانات غیر اهلی مثل سگ و همستر و غیره چیست؟


آیا آنها حق آزادی ندارند؟


و حبس کردن آنها در قفس مایه ی آزار آنها نمی گردد؟
علیکم السلام 


نگهدارى حیوانات مانعى ندارد. ولى سزاوار است افراد با ایمان هدفى از آن داشته باشند؛ هر چند استفاده از زیبایى و صداى خوش آنها باشد؛ ضمن اینکه نباید این امر به اسراف کارى منتهى شود.


اما با این‌که در برخی موارد، نگهداری پرندگان و برخی حیوانات دیگر در قفس، چندان کار اخلاقی به نظر نمی‌رسد اما اگر رفتار مناسبی با آنان شود، شاید زندگی در قفس برای برخی پرندگان و دیگر جانداران مناسب‌تر از فضای آزاد باشد؛ چرا که ممکن است بر اثر کم‌غذایی و دیگر شرایط محیطی و یا وجود شکارچیان، بعد از مدت زمان کوتاهی جان خود را از دست بدهد. به همین دلیل است که با وجود میل فطری حیوانات به آزادی، در برخی موارد، یک پرنده و یا حیوان دیگر پس از آزاد شدن از قفس، دوباره و با اختیار خود به آنجا برمی‌گردد. بر این اساس، اگر محیط آرامی برای حیوانات فراهم شده و برخورد مناسبی با آنان شود، نگهداری حیوانات در قفس، اشکالی ندارد.
روایتی نیز وجود دارد که توصیه به نگهداری نکردن نوع خاصی از پرندگان در قفس می‌کند که مفهومش آن است که نگهداری دیگر پرندگان ایرادی ندارد:
 امام صادق(ع) وارد خانه فرزندش اسماعیل شد و دید که یک فاخته[پرنده‌ای است با نام کوکو، که خاکی رنگ شبیه کبوتر و کمی کوچک‌تر از آن که دور گردنش طوقی سیاه دارد] در قفس، صدا می‌کند. امام  فرمود: «پسرم! چرا این فاخته را در قفس نگه ‌می‌داری؟ مگر نمی‌دانی که این پرنده شوم است. آیا نمی‌دانی که چه می‌گوید؟» اسماعیل پاسخ منفی داد. اما گفت: «او صاحبش را نفرین می‌کند و می‌گوید: شما را از دست بدهم».[کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج 6، 552، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق]


در مورد سگ هم اگر برای اگر برای نگهبانی یا شکار باشد،اشکالی نداره.
اما اگر برای غیر این موارد مثلا به عنوان حیوان خانگی و اینجور مسائل حرام است...
با سلام
نگهداری حیوانات در قسمت‌های اختصاصی آپارتمان با رعایت دو ضابطه مشکلی ندارد؛ اول آنکه ازنظر مقررات و قوانین بهداشت ایجاد بیماری نکند و دوم آنکه برای همسایه‌ها ایجاد مزاحمت ننماید. در صورت بروز هرکدام از این دو مورد شخص نگهدارنده حیوان طبق ماده 690 مجرم می‌باشد و سایر همسایه‌ها می‌توانند از او شکایت کنند بنابر اموزه‌های اسلامی ، حیوانات نسبت به انسان حقوقی دارند که باید انها را رعایت نمود ، [ 1 ] و برخورد خوب با انها اجر و پاداش دارد: رسول خدا ص فرمود: هر کسی به هر جانوری نیکی کند اجر و پاداش دارد . [ 2 ] نجیح گفت: امام حسن ع را دیدم که مشغول خوردن غذا بود و سگی روبروی ایشان قرار گرفته بود. ایشان هر لقمه‌ای که می‌خورد یک لقمه هم به ان سگ می‌داد. به این ایشان گفتم: چرا این سگ را از خود دور نمی‌کنید ؟ حضرت فرمود: رهایش کن ؛ من از خداوند حیا می‌کنم که جانداری به من نگاه کند و من غذا بخورم و به او ندهم . [ 3 ] روزی امام حسن ع در یکی از باغستان‌های شهر مدینه قدم می‌زد ، که ناگاه چشمش به یک غلام سیاه چهره افتاد که نانی در دست دارد و یک لقمه خودش می‌خورد و یک لقمه هم به سگی که کنارش بود می‌دهد ، تا ان‌که نان تمام شد. حضرت با دیدن چنین صحنه‌ای ، به غلام فرمود: چرا تمام نانت را با ان سگ تقسیم کرده و چیزی برای خودت کنار نگذاشتی ؟ ! غلام پاسخ داد: زیرا چشم‌های من از چشم‌های ملتمسانه‌ی سگ خجالت می‌کشید و حیا کردم از این‌که چیزی داشته باشم و او گرسنه بماند . امام حسن ع به او فرمود: ارباب تو کیست ؟ غلام پاسخ داد: غلام ابان بن عثمان هستم ! امام ع پرسید: باغ مال کیست ؟ غلام پاسخ داد: متعلق به ابان است. امام به او فرمود: سوگندت می‌دهم که همین‌جا بمانی تا برگردم ! و سپس نزد ابان رفته و باغ و غلام را از ابان خرید و نزد غلام برگشت و به او گفت: تو را از اربابت خریدم ! غلام که گمان می‌کرد از این به بعد امام حسن ع ارباب او است ‌ در مقابل حضرت ایستاد گفت: ارباب من ! گوش به فرمان خدا و پیامبر و شما می‌باشم ! ‌امام فرمود: باغ را هم خریدم ! تو در راه خدا ازادی و باغ هم هدیه من به شما ! [ 4 ] در روایتی هم داریم که گنجشکی نزد خدا از شکارچی که بدون نیاز به گوشت او شکارش کرده ، شکایت می‌کند و می‌گوید: مرا شکار کرد و از گوشتم استفاده نکرد. [ 5 ] از همین‌رو است که شکار تفریحی در اسلام نکوهش شده و حتی در سفرهایی که بدین منظور انجام می‌شود - مانند سفر معصیت - نماز شکسته نمی‌شود و تمام این موارد نشانگر ان است که جز مواردی که برای استفاده غذایی ، حمل و نقل و ... از حیوانات بهره‌برداری می‌شود ، در دیگر موارد ، کشتن و اسیب‌رساندن به حیوانات مجاز نیست.   [ 1 ] . ازار حیوانات ، 16361 ؛ درد و رنج و حشر حیوانات ، 25378 ؛ ازار حیوان و وظیفه ازار دهنده ، 91763. [ 2 ] . شعیری ، محمد بن محمد ، جامع الاخبار ، ص 139 ، نجف ، مطبعه حیدریه ، چاپ اول ، بی‌تا. [ 3 ] . مجلسی ، محمد باقر ، بحار الانوار ، ج 43 ، ص 352 ، بیروت ، دار احیا التراث العربی ، چاپ دوم ، 1403ق. [ 4 ] . خطیب بغدادی ، ابو بکر احمد بن علی ، تاریخ بغداد ، ج 6 ، ص 33 ، بیروت ، دار الکتب العلمیه ، چاپ اول ، 1417ق. [ 5 ] . بحار الانوار ، ج ‏61 ، ص 306. اگر نگهداری سگ برای منافع واقعی مانند نگهبانی منازل ، دام و یا شکار و یا جهت کاربردهای جدیدی همانند جستجوی مواد منفجره ، مواد مخدر و نیز عملیات امداد و نجات در زلزله ها و بلایای طبیعی و موارد مشابه دیگری باشد اشکالی ندارد اما اگر تنها برای سرگرمی و بدون داشتن فایده قابل اعتنایی باشد ، این کار موجب قبول نشدن برخی عبادات می گردد. در بررسی لغوی ، حضانت از ریشه حضن گرفته می شود ، حضن در لغت به فاصله زیر بغل تا پهلو گفته می شود و احتضانک الشی به معنای چیزی را حمل کردن و یا در بغل گرفتن است ، چنان که زن فرزندش را در بغل می گیرد و با یک سمت خود به دوش می گیرد. الحضانه - و یا در نگارش فارسی حضانت - به فعالیت حاضنه و حاضن و یا سرپرست زن و سرپرست مرد گفته می شود که تربیت کودک را به عهده دارند. [ 1 ] در نگاه فقهی - حقوقی ، حضانت نوعى ولایت بر طفل و مجنون می باشد از جهت تربیت و انچه متعلق به مصلحت وى است ؛ مانند: محافظت ، در گهواره گذاردن و برداشتن از گهواره ، سرمه کشیدن و روغن مالیدن ، پاکیزه نمودن ، شستن جامه هاى او و غیر اینها. [ 2 ] به عبارت دیگر ، هر انچه عرفا از لوازم نگهداری یک کودک است ، داخل در محدوده حضانت خواهد شد که این موضوع در زمان ها و مکان های مختلف ، متفاوت است. از نظر اسلام نفقه مخارج و هزینه های مالی همه فرزندان بر عهده پدر است ، اما حق حضانت و سرپرستى و تربیت اطفال با توجه با شرایطی چون سن انان ، پسر یا دختر بودن ، و ... تعیین می شود. [ 3 ] [ 1 ] . ر. ک: فراهیدی ، خلیل بن احمد ، کتاب العین ، ج 3 ، ص 105 ، قم ، هجرت ، چاپ دوم ، 1410ق. [ 2 ] . جابرى عربلو ، محسن ، فرهنگ اصطلاحات فقه اسلامى ، ص 86 ، تهران ، امیر کبیر ، چاپ اول ، 1362ش. [ 3 ] . ر. ک: نفقه و حق حضانت سرپرستی فرزندان ، 1125 ؛ فلسفه اصلاح حق حضانت مادر از دو سال به هفت سال ، 31059 ؛ حضانت از بچه بعد از فوت پدر ، 28768. زن باید ، در برابر استمتاعات متعارف درخواست شده از جانب شوهر و درباره ی خروج از منزل ، از شوهر خود اطاعت کند ، مگر این که عذر شرعى داشته باشد. ضمن این که اطاعت از والدین واجب نیست ، بلکه اذیت و ازار انان حرام است ؛ لذا تا حد امکان باید رضایت انان جلب شود. ضمائم: پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال ، چنین است: [ 1 ] حضرت ایت الله العظمی خامنه ای ( مد ظله العالی ) : اطاعت از والدین واجب نیست ولى ایذاى انان حرام است ، مگر در انجام واجبات و ترک محرمات ؛ و توجه داشته باشید اطاعت زن از شوهر ، در برابر استمتاعات متعارف درخواست شده از جانب شوهر ، بدون عذر شرعى و نیز در خروج از منزل بدون عذر شرعى لازم است ، مگر ان که خروج از منزل در ضمن عقد شرط شده باشد و نسبت به سایر موارد اطاعت واجب نیست. حضرت ایت الله العظمی صافی گلپایگانی ( مد ظله العالی ) : اگر نظرات همه ی انها شرعی باشد چنانچه جمع بین دو حق ممکن نشود زن لازم است اطاعت از شوهر کند. حضرت ایت الله العظمی نوری همدانی ( مد ظله العالی ) : موارد مختلف است و در صورت تزاحم ، اوامر شوهر اطاعت شود و رضایت والدین نیز جلب شود. حضرت ایت الله هادوی تهرانی ( دامت برکاته ) : زن در مساله استمتاع باید از مرد اطاعت کند و همچنین در صورت عدم اجازه مرد نباید از خانه خارج شود. در غیر این دو مورد نباید موجب اذیت پدر و مادر شود. لینک به سایت استفتائات [ 1 ] . استفتا از دفاتر ایات عظام: خامنه ای ، صافی گلپایگانی ، نوری همدانی ( مد ظلهم العالی ) توسط سایت اسلام کوئست. با سلام 
خیر
جهیزیه متعلق به زن می باشد و چه در زمان زندگی مشترک و چه بعد آن حق دارد آن را خارج و به هر مکانی که میخواهد انتقال دهد و زوج نمی تواند مانع این امر شود. 
ضمنا در صورت فروش جهیزیه توسط مرد ، بدون اجازه زن، عمل وی مشمول عنوان انتقال مال غیر ، قرار خواهد گرفت که تا 7 سال هم مجازات حبس دارد. با سلام 
طبق قانون هیچ زنی حق ندارد جدای از شوهرش در خانه‌ای مستقل زندگی کند 
طبق مواد 1114 و 1115 قانون مدنی زن نمی‌تواند مسکن مستقلی برای زندگی جدا از شوهرش اختیار کند الا اینکه در یک منزل برای زن خطر جانی مالی و یا شرافتی وجود داشته باشد که در این صورت زن می‌تواند مسکن جداگانه‌ای برای خودش انتخاب کند و اگر به این علت زن مسکن جداگانه‌ای اختیار کرده باشد باز هم نفقه او بر عهده شوهر است.
طبق ماده 1005 قانون مدنی اقامتگاه زن شوهردار همان اقامتگاه شوهر است. تخلف از قوانین و مقررات جایز نیست و گناه محسوب می‌شود ، مگر در مواردی که خود قانون‌گذار یا مسئولان مربوطه مسامحه کرده و عملا ان قانون را قانونی نمی‌دانند که نباید به هیچ وجه از ان تخطی کرد. ضمائم: پاسخ دفاتر مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال ، چنین است: [ 1 ] حضرت ایت الله العظمی خامنه‌ای مد ظله العالی : به طور کلی رعایت قوانین و مقررات لازم و تخلف از ان جایز نیست. حضرت ایت الله العظمی سیستانی مد ظله العالی : مخالفت قانون فى حد ذاته حرام نیست ، ولى حضرت ایه الله ان را اجازه نمى‌دهند ، مگر در حدودى که دولت و مسؤولان مربوطه عملا مسامحه مى‌کنند. حضرت ایت الله العظمی شبیری زنجانی مد ظله العالی : در فرض سؤال ، اگر خود قانون‌گذار ، منع نکرده باشد ، مانعی ندارد ، در غیر این صورت بنابر احتیاط رعایت شود. حضرت ایت الله العظمی صافی گلپایگانی مد ظله العالی : بطور کلی مقررات دولتی که مخالفتی با شرع ندارد ، تخلف از ان جایز نیست. حضرت ایت الله العظمی مکارم شیرازی مد ظله العالی : باید مقررات راهنمایی را رعایت نماید. حضرت ایت الله العظمی نوری همدانی مد ظله العالی : تخلف از قوانین نظام اسلامی شرعا جائز نیست. حضرت ایت الله هادوی تهرانی دامت برکاته : رعایت قوانین و مقررات الزامی جمهوری اسلامی ایران شرعا واجب است. بنابراین در فرض سؤال ، فرد مرتکب معصیت شده است و باید توبه کند و توبه در این موارد یعنی اولا تصمیم بگیرد که دیگر مرتکب ان خلاف نشود و ثانیا ضرر یا خسارات احتمالی ناشی از رعایت نکردنش را جبران کند. لینک به سایت استفتائات   [ 1 ] . استفتا از دفاتر ایات عظام: خامنه‌ای ، سیستانی ، شبیری زنجانی ، صافی گلپایگانی ، مکارم شیرازی ، نوری همدانی مد ظلهم العالی توسط سایت اسلام کوئست. حکم رانندگی زنان از احکامی است که باید با استفاده از قوانین و اصول دیگر بیان شود ؛ یعنی ، در کتاب و سنت حکم مستقیمی برای رانندگی زنان نداریم ؛ زیرا از مسائل جدید مستحدثه است. علمای عربستان که حکم به حرمت داده اند دلائلی نقل کرده‌اند که همه‌ی انها قابل مناقشه است و عقل پسند نیست. اما همه‌ی علمای شیعه با استفاده از ایات و روایات و عدم وجود دلیلی بر ممنوعیت و حرمت رانندگی زنان حکم به جواز ان با حفظ حجاب و شئونات اسلامی داده‌اند. چنان‌که عده‌ای از علمای اهل‌سنت در برخی کشورهای عربی اسلامی حکم به جواز رانندگی زنان داده‌اند. احکام خداوند بر اساس مصالح و مفاسد است ؛ روایات متعددی از امامان معصوم ( ع ) به ما رسیده است که پدر به خاطر قتل فرزند قصاص نمی شود.گرچه علت اصلی این حکم در منابع حدیثی ما بیان نشده است و برای ما روشن نیست ، اما می توان گفت برخی از حکمت های عدم قصاص پدری که فرزند خود را به قتل رسانده ا ست عبارتند از:1- مراعات حق پدری و جلو گیری از خسارات بعدی.2- با قصاص کردن پدر ، این خانواده در غم از دست دادن عزیز دیگری داغدار خواهد شد و مصیبت مضاعفی بر خانواده تحمیل خواهد شد.3- کسی که از این جنایت بیشترین اسیب را می بیند در درجه اول خود او و سپس خانواده او است چرا که او ضربه شدید و مهلکی به خود و خانواده خود وارد اوره است و انصاف نیست که به خاطر این عمل در چنین شرایطی قصاص شود.