آیا امام رضا(ع) به عده‌ای از اهل خراسان که ادعای شیعه‌گری می‌کردند و برای ملاقات حضرتشان آمده بودند، دو ماه اجازه ورود ندادند؟
این حدیث معروفی که می‌گویند یک عده از اهل خراسان آمدند حضرت رضا(ع) را ببینند و گفتند شیعه هستیم حضرت راهشان ندادند تا بعد از دو ماه که گفتند محبیم؛ آن‌حضرت اجازه دادند. من هر چه گشتم در منابع معتبر نیافتم تنها در دو جا قریب به این مضمون بود:
1. بحارالانوار: آن‌هم از امام عسکری(ع): الإحتجاج بِالْإِسْنَادِ إِلَى أَبِی مُحَمَّدٍ الْعَسْکَرِیِّ(ع) قَالَ: قَدِمَ جَمَاعَةٌ فَاسْتَأْذَنُوا عَلَى الرِّضَا(ع) وَ قَالُوا نَحْنُ مِنْ شِیعَةِ عَلِیٍّ فَمَنَعَهُمْ أَیَّاماً ثُمَّ لَمَّا دَخَلُوا قَالَ لَهُمْ وَیْحَکُمْ إِنَّمَا شِیعَةُ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ وَ سَلْمَانُ وَ أَبُو ذَرٍّ وَ الْمِقْدَادُ وَ عَمَّارٌ وَ مُحَمَّدُ بْنُ أَبِی بَکْرٍ الَّذِینَ لَمْ یُخَالِفُوا شَیْئاً مِنْ أَوَامِرِهِ.
2. در المناقب: «قالوا ذاک قال الإمام صلوات الله علیه: الآن مرحبا بکم یا إخوانی و أهل ودّی، ارتفعوا حتّى ألزقهم بنفسه، ثمّ قال صلوات اللّه علیه: کم مرّة حجبتم؟ ...».
روایاتی وجود دارند که برای هریک از شیعه و محب تعریفی جداگانه ارائه می کنند. از جمله این روایات ، گزارش ملاقات گروهی از اهل خراسان با امام رضا ع است که گزارش ان با اندک تفاوت هایی در کتب روایی مانند المناقب علوی قرن پنجم ، [ 1 ] الاحتجاج طبرسی متوفای 588ق ، [ 2 ] تفسیر منسوب به امام حسن عسکری ع ، [ 3 ] بحار الانوار [ 4 ] و ... امده است که بدون ان که به بررسی سند و محتوای ان بپردازیم ، تنها به ترجمه این روایت ، مطابق نقل الاحتجاج بسنده می کنیم: امام حسن عسکری ع فرمود: وقتى مامون ، حضرت رضا ع را ولیعهد خود قرار داد ، دربان ان حضرت امد و عرض کرد: جمعیتى دم در ایستاده اجازه می خواهند حضور شما مشرف شوند و می گویند: ما از شیعیان على ع هستیم ! حضرت رضا ع فرمود: من کار دارم انها را برگردان ، دربان انها را برگرداند ، روز بعد امدند و همچون روز گذشته خود را معرفى کردند باز دربان انها را برگرداند روز سوم و چهارم تا دو ماه هر روز می امدند ولى اجازه ملاقات نمی یافتند بعد از دو ماه به دربان گفتند: به اقاى ما بگو: ما شیعیان پدر شما حضرت على بن ابی طالب ع هستیم اما چون شما به ما اجازه ملاقات ندادید ، مورد شماتت دشمنان قرار گرفتیم. ما بر می گردیم ولى از شدت شرمندگى و خجلت از شهر و وطن خود اواره می شویم ؛ زیرا دیگر نمی توانیم شماتت و سرزنش دشمنان را تحمل کنیم ! حضرت رضا ع به دربان فرمود: به انها اجازه ورود ده ، انها وارد شدند و به ان حضرت سلام کردند ولى حضرت نه جواب سلام فرمود و نه اجازه نشستن داد و انان همچنان ایستاده بودند و عرض کردند: بعد از این همه سختگیری در دادن اجازه ملاقات ، دلیل این برخورد خشن و تحقیرامیز چیست ؟ ! دیگر چه چیزی برای ما باقی مانده است ؟ ! ان حضرت فرمود: این ایه را بخوانید: و انچه از رنج و مصائب به شما می رسد همه از دست اعمال زشت خود شماست در صورتى که خدا بسیارى از اعمال بد را عفو می کند ، [ 5 ] من درباره شما از پروردگارم پیروى کردم و همچنین به رسول خدا و امیر المؤمنین و پدران پاکم ع اقتدا نمودم انها شما را عتاب نمودند من هم پیروى کردم . گفتند: اى پسر رسول خدا ! چرا ؟ امام ع فرمود: زیرا شما ادعا کردید که شیعه امیر المؤمنین على بن ابی طالب ع هستید. واى بر شما ، شیعه امیر المؤمنین ع افرادى مانند حسن ع ، حسین ع ، ابوذر ، سلمان ، مقداد ، عمار و محمد بن ابی بکر هستند که هیچ یک از دستورات خدا را مخالفت نکرده و همچنین هیچ کدام از محرمات او را انجام ندادند ، شما هم می گوئید ما از شیعیان ان حضرت هستیم در حالى که در بیشتر اعمال مخالف اوئید و در بسیارى از واجبات کوتاهى می کنید ، حقوق برادران دینى را سبک و کوچک می شمارید ، و جایى که مورد تقیه نیست تقیه می کنید ولى در مواردى که چاره اى جز تقیه نیست این وظیفه بزرگ را انجام نمی دهید اگر بجاى ادعاى تشیع می گفتید ، شما از وابستگان و دوستان ان حضرت هستید ، دوستان او را دوست و دشمنانش را دشمن می دارید من ادعاى شما را تکذیب نمی کردم و می پذیرفتم ولى شما مقام بلندى را ادعا کردید که اگر کردارتان این گفته شما را تصدیق نکند هلاک و نابود شدید مگر این که خداوند با رحمت خویش جبران فرماید . گفتند: اى پسر پیامبر ! ما از خدا طلب امرزش می کنیم و از این گفته بیجا به سوى خدا توبه می کنیم و همچنان که مولاى مان ما را اموخت می گوئیم ما دوستان شما و دوستان دوستان شما و دشمن دشمنان شمائیم. حضرت رضا ع فرمود: خوش امدید اى برادران و اى دوستان من ، بالاتر بیائید ، بالا بیائید ، بالا بیائید ، انقدر انها را بالا برد تا به خود چسباند سپس به دربان خویش فرمود: چند بار اینها را از در خانه بازگرداندى ؟ گفت: شصت بار ، امام ع فرمود: پس شصت بار پشت سر هم به خانه انها برو به انها سلام کن و سلام مرا نیز برسان ؛ زیرا اینها چون امروز توبه کردند گناهانشان امرزیده شد و چون دوست و وابسته به ما هستند سزاوار و شایسته احترام اند ، بنابراین به ملاقات انها برو و وضع زندگى انها و خانواده شان را بررسى کن ، خرج زندگى و خیرات و مبرات به انها برسان ، و ناراحتی ها و مشکلات انها را برطرف کن . [ 1 ] . علوى ، محمد بن على بن الحسین ، المناقب الکتاب العتیق ، ص 174 175 ، قم ، دلیل ما ، چاپ اول ، 1428ق. [ 2 ] . طبرسی ، احمد بن علی ، الاحتجاج علی اهل اللجاج ، ج 2 ، ص 440 ، نشر مرتضی ، مشهد ، 1403 ق. [ 3 ] . حسن بن على ع امام یازدهم ، التفسیر المنسوب الى الامام الحسن العسکری ع ، ص 312 314 ، قم ، مدرسه الامام المهدی عج ، چاپ اول ، 1409ق. [ 4 ] . مجلسی ، محمد باقر ، بحار الانوار ، ج 65 ، ص 157 159 ، بیروت ، دار احیا التراث العربی ، چاپ دوم ، 1403ق. [ 5 ] . شوری ، 30.
گفتنی است ، بر اساس تعریف شیعیان از حدیث ، هر سخن و رفتاری از امام معصوم ع را می‌توان مانند سخن و رفتار پیامبر ص به عنوان یک حدیث ارزیابی کرد. و نیز هر رفتار سیاسی اجتماعی امام به نوعی ترویج عملی سنت پیامبر ص ارزیابی خواهد شد. با این وجود ، در زمان حضور پیامبر اسلام ص ، امام علی ع و امام حسن ع در همان منطقه‌ای که ان‌حضرات ع به ترویج دین مشغول بودند شهر مدینه و کوفه ، به احترام حضراتشان ، امام حسین ع اقدام به برپایی مستقل جلسات سخنرانی و ... نمی‌فرمود. امام حسین ع تقریبا بخش عمده‌ای از عمر خود را در زمان حیات جد ، پدر و برادرشان به سر بردند ؛ از این‌رو شاید نیازی به تشکیل چنین جلسات مستقلی نبود. علاوه بر این‌که حضرتشان از امامانى هستند که به دلیل شرایط سیاسى دوران امامتشان و نیز برجسته‌تر بودن رفتار سیاسی ان‌حضرات ، میراث روایی چندانی - مانند انچه از امام پنجم و ششم ع نقل شده - از انان بر جای نمانده است تا ان‌جا که برخی از علما ، منکر نقل حدیث فقهى از امام حسین ع شده‌اند. [ 1 ] به هرحال خاموش‌ماندن ان‌حضرت در مقاطع زمانی خاص ، نشانگر ناتوانی ایشان نبود. این‌گونه است که در برخی گزارش‌های تاریخی ملاحظه می‌کنیم که اطرافیان معاویه گمان می‌کردند ، امام حسین ع دارای لکنت زبان است و نمی‌تواند در میان مردم سخن بگوید ؛ لذا به معاویه پیشنهاد دادند که برای کم کردن جایگاه امام حسین ع در نزد مردم دستور دهد تا امام ع به منبر برود و خطبه بخواند تا با لکنت زبان او ، جایگاه او نزد مردم پایین بیایید ؛ اما بر خلاف تصور انها ، امام ع در نهایت فصاحت خطبه خواند و مردم با احترام نسبت به ان‌حضرت ع برخورد کردند و معاویه و اطرافیان او رسوا شدند. [ 2 ] با توجه به انچه گفته شد ، صرف‌نظر از بررسی سندی و محتوایی تنها به بیان برخی از جنبه‌های میراث روایی باقیمانده از سید الشهدا ع بسنده می‌کنیم: الف نقل احادیث زمان پیامبر ص 1. امام حسین ع از حضرت فاطمه س نقل می‌کنند که رسول خدا ص شب عرفه نزد ما امد و فرمود براستى خدا به شما مباهات می‌کند ، همه‌ی شما را عموما ، بویژه على ع را امرزیده و من فرستاده خدا به سوى شما هستم. همانا سعادت‌مند کامل کسى است که على ع را در حیات او و پس از مرگش دوست بدارد و شقى کسى است که على ع را در حیات و مردگى دشمن دارد. [ 3 ] 2. امام حسین ع نقل می‌کنند که پیامبر ص فرمود: کسى که مصیبتى بر او وارد شده و هر گاه ان‌را یاد کند ، انا لله و انا الیه راجعون‏ بگوید ، خدا اجرى را که هنگام ورود مصیبت به او عنایت کرده است ، دوباره به او مرحمت می‌فرماید. [ 4 ] برخی از احادیث ان‌حضرت به واسطه کسانی است که جز یاران رسول خدا ص بودند. امام حسین ع از جابر نقل می‌کند: ما منافقان زمان رسول الله ص را با بغض امام علی ع و فرزندان او می‌شناختیم. [ 5 ] ب بیان احادیث از زبان خودشان احادیثی را که از خود امام حسین ع صادر شده است ، در چند بخش می‌توان بیان نمود: شناخت خدا امام حسین ع فرمود: خداوند بندگان را خلق نمود تا او را بشناسند و چون او را شناختند ، عبادتش کنند ، و چون او را عبادت نمودند ، بی‌نیاز شوند از عبادت غیر او. مردى پرسید معرفت خدا چگونه است ؟ امام ع فرمود: امام زمان خودشان  که اطاعت دستورهای او واجب است را بشناسند. [ 6 ] بیان مقام اهل‌بیت ع بخشی از احادیثی که در مورد شان و جایگاه اهل‌بیت ع به دست ما رسیده ، از سوی امام حسین ع صادر شده است ؛ مانند: 1. حبیب بن مظاهر از امام حسین ع پرسید: قبل از این‏که خداوند ادم ع را خلق کند ، شما در چه وضعیتی قرار داشتید ؟ امام ع فرمود: ما شبح‌‏هایى از نور بودیم که اطراف عرش خدا دور می‌زدیم و به ملائکه ، درس تسبیح سبحان الله و تهلیل لا اله الا الله و تحمید الحمد لله می‌دادیم . [ 7 ] ، [ 8 ] 2. امام حسین ع فرمود: ما کسانی هستیم که علم کتاب قران و بیان ان نزد ما است ؛ انچه که‏ نزد ما است ، نزد احدى از خلق نیست ؛ زیرا ما به دانستن اسرار خدا سزاواریم. سپس فرمود: ما ال‌ الله و وارث رسول او هستیم. بیان مقام محبان اهل‌بیت ع محبان اهل‌بیت ع به واسطه دوستی با ان‌حضرات به مقام بسیار بالایی می‌رسند: [ 9 ] ابان بن تغلب می‌گوید: امام حسین ع فرمود: هر کسی ما اهل‌بیت ع را دوست داشته باشد ، از ما اهل‌بیت ع است. پرسیدم: از شما اهل‌بیت ؟ ! امام ع سه بار فرمود: از ما اهل‌بیت ع است ، ایا قول عبد صالح ابراهیم ع را نشنیدی که می‌گفت: فمن تبعنی فانه منی‏ ؛ [ 10 ] هرکه پیرو من باشد ، از من است. [ 11 ] بیان مظلومیت خودشان امام حسین ع در مورد مظلومیت خویش فرمود: من کشته اشک‌هایم ، مؤمنى مرا یاد نکند ، مگر ان‏که به گریه مى‏افتد . [ 12 ] هم‌چنین ان‌حضرت ع فرمود: من کشته اشک هستم. من در حالی‌که غمگین و اندوهگین بودم کشته شدم و سزاوار است بر خدا که هر مکروب و اندوهگینى که به زیارت من مى‏اید را با قلبى مسرور و شاد به اهلش برگرداند . [ 13 ] دعاها امام حسین ع در دعای به خدا عرض می‌کند: اللهم لا تستدرجنی بالاحسان ، و لا تؤدبنی بالبلا ؛ [ 14 ] خدایا مرا به وسیله احسان دچار فریفتگى مگردان و با بلا من را ادب مکن. اما اوج دعاهای امام حسین ع را در دعای روز عرفه می‌توان یافت که به خدا عرض می‌کند: الحمد لله‏ الذی‏ لیس‏ لقضائه‏ دافع‏ و لا لعطائه مانع و لا کصنعه صنع صانع ... . [ 15 ] پاسخ‌گویی به پرسش‌ها یکی از وظایف امام در هر زمانی پاسخ‌گویی به سؤالات مردم است ؛ لذا بخشی از احادیث امام حسین ع در این مورد است: شخصى به امام حسین ع نامه نوشت که مرا از خیر دنیا و اخرت اگاه کن. امام ع برای او نوشت‏: بسم الله الرحمن‏ الرحیم‏. هر کسی به دنبال کسب رضاى خدا در برابر خشم مردم باشد ، خدا امور او را کفایت می‌کند و هر کسی که به دنبال کسب رضاى مردم در برابر خشم خدا باشد ، خدا او را به مردم واگذار می‌کند . [ 16 ] موعظه‌ها یکى‌ از روش‌هاى‌ تربیت شیعیان که توسط ائمه ع صورت می‌گرفت ، بیان موعظه است. موعظه‌های بسیاری از امام حسین ع وارد شده است که به برخی از انها اشاره می‌شود: 1. مردى بدون سلام کردن به امام ع گفت: حالتان چطور است و خدا به شما سلامتى دهد. امام ع فرمود: سلام قبل از حرف‌هاى دیگر است. خدا تو را عافیت بخشد. سپس فرمود: به کسی تا سلام نکرده ، اجازه سخن گفتن ندهید. [ 17 ] 3. امام حسین ع فرمود: گروهى از مردم خدا را از روى میل به بهشت عبادت مى‏کنند که این عبادت تجارت‏‌کنندگان است و گروهى دیگر خدا را از ترس دوزخ می‌پرستند و این عبادت بردگان است ، و گروهى نیز خدا را به دلیل شکر از او می‌پرستند ، و این عبادت ازادگان است که برترین عبادت است . [ 18 ] 4. امام حسین ع فرمود: من عبد الله حق عبادته اتاه الله فوق امانیه و کفایته ؛ [ 19 ] هر کسی خداوند را ان طور که شایسته او است عبادت کند ، پروردگار همه ارزوهاى او را بر مى‏اورد و او را کفایت مى‏کند.   [ 1 ] . احادیث فقهی از امام حسین ع ، 79907. [ 2 ] . طبرسی ، احمد بن علی ، الاحتجاج علی اهل اللجاج ، محقق ، مصحح ، خرسان ، محمد باقر ، ج 2 ، ص 298 299 ، مشهد ، نشر مرتضی ، چاپ اول ، 1403ق ؛ مواضع تند امام حسین ع در برابر معاویه نسبت به امام حسن ع ، 41820 ؛ لکنت زبان نداشتن امام حسین ع ، 92630. [ 3 ] . شیخ صدوق ، امالی ، ص 182 ، بیروت ، اعلمی ، چاپ پنجم ، 1400ق. [ 4 ] . شهید ثانی ، زین الدین بن علی‏ ، مسکن الفؤاد عند فقد الاحبه و الاولاد ، ص 49 50 ، قم ، بصیرتی‏ ، بی‌تا. [ 5 ] . مجلسی ، محمد باقر ، بحار الانوار ، ج 39 ، ص 302 ، بیروت ، دار احیا التراث العربی ، چاپ دوم ، 1403ق. [ 6 ] . شیخ صدوق ، علل الشرائع ، ج 1 ، ص 9 ، قم ، کتاب فروشی داوری ، چاپ اول ، 1385ش ؛ وابسته بودن شناخت پیامبر ص و امام ع بر شناخت خدای تعالی ، 86684 ؛ معرفت خدا و معرفت امام ، 26963. [ 7 ] . علل الشرائع ، ج ‏1 ، ص 23. [ 8 ] . مقام و منزلت اهل بیت پیامبر ص در روز قیامت ، 74240 ؛ اهل بیت ع شان نزول ایه و یطعمون الطعام... ، 18439 ؛ انسان و مقام خلیفه اللهی ، 2058. [ 9 ] . منزلت و ویژگی‌های سلمان فارسی ، 93169 ؛ سلمان فارسی و ابوذر از یاران امام زمان عج هنگام رجعت ، 31814 ؛ اثار محبت ائمه ع پس از مرگ ، 36323 ؛ راه های دست یابی محبت اهل بیت ع ، 25436 ؛ محبت اهل بیت ع و امادگی برای محرومیت‌ها ، 64277 ؛ حدیثی از مقام حب اهل بیت در منابع اهل سنت ، 38332. [ 10 ] . ابراهیم ، 36. [ 11 ] . حلوانی ، حسین بن محمد ، نزهه الناظر و تنبیه الخاطر ، ص 85 ، قم ، مدرسه الامام المهدی عج ، چاپ اول ، 1408ق. [ 12 ] . ابن قولویه ، جعفر بن محمد ، کامل الزیارات ، محقق ، مصحح ، امینی ، عبد الحسین ، ص 109 ، نجف اشرف ، دار المرتضویه ، چاپ اول ، 1356ش. [ 13 ] . کامل الزیارات ، ص 109. [ 14 ] . نزهه الناظر و تنبیه الخاطر ، ص: 83 [ 15 ] . ابن طاووس ، علی بن موسی ، اقبال الاعمال ، ج 1 ، ص 339 392 ، تهران ، دار الکتب الاسلامیه ، چاپ دوم ، 1367ش ؛ اسرار وقوف در عرفات ، فضیلت و اداب ان ، 3781 ؛ شب زنده‌داری در شب عرفه ، 104683 ؛ فضیلت روزه ماه ذی الحجه ، 45123. [ 16 ] . امالی ، ص 200 201. [ 17 ] . ابن شعبه حرانی ، حسن بن علی ، تحف العقول عن ال الرسول ص ، محقق ، مصحح ، غفاری ، علی اکبر ، ص 246 ، قم ، دفتر انتشارات اسلامی ، چاپ دوم ، 1404ق. [ 18 ] . تحف العقول عن ال الرسول ص ، ص  246 ؛ انواع عبادات ، 73770. [ 19 ] . عسکری ، امام ابومحمد حسن بن علی ، التفسیر المنسوب الی الامام العسکری ، ص 327 ، قم ، مدرسه امام مهدی عج ، چاپ اول ، 1409ق. با توجه به تصریح قران کریم و روایات ، نمی توان عاشق بودن شیطان نسبت به خدا را -به جهت سجده نکردن شیطان بر ادم- پذیرفت. همچنین از سوی بیشتر بزرگان و عرفای شیعه این تفکر مورد انتقاد قرار گرفته است. محبت دارای مراتبی است و شیطان پیش از افرینش انسان ، خدا را مدتی طولانی عبادت کرده و طبیعتا دوست خدا بوده ، ولی در ازمونی که خدا برای او در محبتش قرار داد ، مردود شده و چیزی جز لعن و طرد او نصیبش نشد ؛ در حالی که محب و عاشق واقعی کسی است که هر انچه را که محبوب و معشوق او دوست دارد ، عشق و دوستی بورزد. مرد و یا زنی که به حج مشرف شده و محرم می‌شوند ، یکی از وظایفشان ان است که صورت خود را نپوشانند. [ 1 ] در همین راستا گزارش شده است که امام باقر ع خانم محرمی را مشاهده کردند که بادبزنى را در جلوی صورتش قرار داده بود که یا نامحرم صورتش را نبیند یا افتاب به او ضرر نرساند . امام ع با چوبى که در دست داشتند و در گزارشی دیگر با دستان خود [ 2 ] ان بادبزن را از صورت ان خانم برداشتند. [ 3 ] در ارتباط با سند این حدیث باید گفت ؛ برخی از محققان سند ان‌را صحیح دانسته [ 4 ] و برخی معتقدند که این روایت سند صحیحی ندارد. [ 5 ] اما صرف نظر از سند ، باید گفت که با پذیرش این گزارش نیز امام باقر ع هیچ توهینی نسبت به ان زن انجام نداده است ؛ زیرا طبیعتا این برخورد با بانویی رخ داده که به امامت و بزرگی حضرتشان معتقد بود و ایشان را پدر معنوی خود می‌دانست ،  اما به دلیل این‌که شاید ان خانم به نظر خودش برای احتیاط و رعایت بیشتر حجاب ، و یا برای جلوگیری از تابش افتاب ، اقدام به پوشش صورت خود کرده‌ بود ؛ امام ع برای راهنمایی او و نیز برای اطمینان خاطرش با دستان خود حجابشان را کم کرد. [ 6 ] و این‌گونه نبود که امام چنین برخوردی را با هر خانمی داشته باشد. بلکه در برخی موارد تنها به یک توصیه بسنده می‌فرمود. در همین راستا و در گزارشی دیگر امام صادق ع نقل می‌فرماید که پدرشان امام باقر ع به زن محرمی که نقاب بر روی صورت خود داشت ، فرمود: احرام خود را درست انجام ده و نقاب را از روی چهره‌ات بردار ؛ چرا که اگر نقاب را بگذاری ، رنگ صورتت با تابش افتاب تغییر نخواهد کرد ! [ 7 ] و یکی از ویژگی‌های احرام ان است که باید برخی دشواری‌ها را به جان خرید .   [ 1 ] . پوشاندن صورت در حال احرام برای بانوان ، 38058 ؛ حکمت باز بودن صورت زنان در حج ، 42135. [ 2 ] . کلینی ، محمد بن یعقوب ، کافی ، محقق ، مصحح ، غفاری ، علی اکبر ، اخوندی ، محمد ، ج 4 ، ص 346 ، تهران ، دار الکتب الاسلامیه ، چاپ چهارم ، 1407ق. [ 3 ] . حمیری ، عبد الله بن جعفر ، قرب الاسناد ، ص 363 ، قم ، مؤسسه ال البیت ع ، چاپ اول ، 1413ق ؛ شیخ صدوق ، من لا یحضره الفقیه ، محقق ، مصحح ، غفاری ، علی اکبر ، ج 2 ، ص 342 ، قم ، دفتر انتشارات اسلامی ، چاپ دوم ، 1413ق. [ 4 ] . مجلسی اول ، محمد تقی ، لوامع صاحبقرانی ، ج 7 ، ص 573 ، قم ، مؤسسه اسماعیلیان ، چاپ دوم ، 1414ق. [ 5 ] . مجلسی ، محمد باقر ، مراه العقول فی شرح اخبار ال الرسول ، محقق ، مصحح ، رسولی ، سید هاشم ، ج 17 ، ص 293 ، ‌تهران ، دار الکتب الاسلامیه ، چاپ دوم ، 1404ق. [ 6 ] . تنبیه کنیز توسط امام صادق ع ، 86936 ؛ معصومان ع و نهی از منکر در مورد بی‌حجابی ، 28228. [ 7 ] . کافی ، ج ‏4 ، ص  344. نخست باید گفت ؛ در مدینه مسجدی وجود دارد که با نام‌های مسجد مباهله ، مسجد بنی معاویه و مسجد اجابت شناخته می‌شود و در مورد دلیل نام‌گذاری ان به اجابت گفته شده است که پیامبر اسلام ص در ان مسجد دعاهایی فرمود و مورد استجابت خداوند قرار گرفت. در گزارش‌هایی که  - با برخی اختلافات - در این ارتباط وجود دارد به دعاهایی اشاره شده است که بیشتر انها مورد اجابت قرار گرفت و یکی از انها پذیرفته نشده است که به برخی گزارش‌ها در این زمینه اشاره می‌کنیم: پیامبر خدا ص روزى وارد مسجد بنی‌ معاویه شد و دو رکعت نماز خواند و مدتى طولانى به درگاه پروردگار دعا کرد و سپس از خدا سه حاجت را درخواست نمود که خدا دو حاجت او را پذیرفت و یکى را نپذیرفت. حضرتشان از خدا خواست که امت او را با قحطى و خشک‌سالى نابود نگرداند. خدا این حاجتشان را پذیرفت. هم‌چنین حضرتشان از خدا خواست که امت او را با غرق‌شدن از بین نبرد که این دعا نیز پذیرفته شد. سومین درخواست پیامبر ص ان بود که امت او به جان یکدیگر نیفتاده و دچار تفرقه نشوند ؛ اما خدا این تقاضا را نپذیرفت. از ان‌جا که این درخواست‌ها در مسجد بنی ‌معاویه بن مالک بن عوف از قبیله اوس مطرح شد ؛ ان مسجد به مسجد الاجابه معروف شد. [ 1 ] روزی رسول خدا ص نماز صبح را خواند و ان‌را طولانی نمود. بعضی اصحاب دلیل طولانی شدن نماز را پرسیدند. حضرتشان فرمود: این نماز ترس و ارزو بود و من در ان سه حاجت از خدا خواستم: اول بی‌گانگان و دشمنان را بر امت من مسلط نکند که پذیرفته شد. دوم امت من دچار قحطی و گرسنگی نشوند که ان نیز مورد قبول قرار گرفت. سوم این‌که امت مرا از اختلافات و درگیری داخلی مصون نگه‌دارد که خداوند ان‌را نپذیرفت. [ 2 ] 3 . در برخی گزارش‌ها به جای قحطی و گرسنگی ، دعای پیامبر ص این‌گونه عنوان شد که حضرتشان از خدا خواست تا امت ایشان از عذاب‌هایی که بر دیگر امت‌ها نازل شده بود ، مصون باشند. [ 3 ] قل هو القادر على‏ ان یبعث علیکم عذابا من فوقکم او من تحت ارجلکم او یلبسکم شیعا و یذیق بعضکم باس بعض ؛ [ 4 ] بگو: پروردگار می‌تواند از بالاى سرتان و از زیر پاى شما ، عذابى بر شما فرو فرستد ، یا این‌که شما را پراکنده ساخته و ان‌گونه کند که برخی از شما از برخی دیگر اسیب ببینند ، برخی از مفسران در ذیل این ایه ، روایاتی را بیان می‌کنند که بر اساس انها پیامبر ص بعد از پناه بردن از شیطان ، از پروردگار خواست تا امت ایشان دچار عذاب‌های مطرح شده در ایه نشوند که خدا دعایش را در مورد برخی عذاب‌ها اجابت نمود و در مورد برخی دیگر نپذیرفت و دعایی که پذیرفته نشد ، دعا برای امنیت امت از تفرقه و پراکندگی بود. [ 5 ] اما در تحلیل سندی و محتوایی این روایات باید گفت: الف از لحاظ سند از ان‌جا که منبع نقل این احادیث ، کتاب‌های اهل‌سنت است ، طبیعتا باید بر اساس معیارهای انان مورد بررسی سندی قرار گرفته و جایی برای بررسی سندی ان از دیدگاه دانش رجال شیعی نیست. علاوه بر ان‌که در بسیاری از گزارش‌های تاریخی - حتی در منابع معتبر - سندی ذکر نمی‌شود تا به تحلیل ان پرداخته شود. ب از لحاظ محتوا نیز می‌توان نقدهایی را در مورد این گزارش‌ها مطرح کرد: ظاهر این دسته از روایات مخالف با برخی واقعیاتی است که در امت اسلام رخ داد و می‌دهد ؛ زیرا بسیاری از مسلمانان غرق شدند و یا از گرسنگی مردند ؛ مگر ان‌که توجیه شود که مراد از دعای پیامبر ص ، گرسنگی همه‌گیر در جهان اسلام و غرق همگانی مترادف با عذاب مانند غرق قوم فرعون و تسلط دشمن بر تمام مناطق اسلامی است. اختلافاتی در این روایات وجود دارد ؛ زیرا در برخی از روایات امده است که حضرت سه چیز از خدا خواست ، اما در برخی دیگر از روایات ان‌حضرت ع چهار چیز را از خدا خواست که دو دعای ایشان مستجاب شد و دو دعا مستجاب نشد. [ 6 ] مسائل دیگری مهم‌تر و یا هم‌طراز با غرق و گرسنگی وجود داشت و این‌که چرا پیامبر ص این دو مورد را به صورت برجسته از خداوند درخواست کرد ، در این گزارش‌ها بدان اشاره نشده است.     [ 1 ] . نورالدین على بن احمد السمهودی ، وفا الوفا باخبار دار المصطفى‏ ، ج 3 ، ص 38 ، بیروت ، دار الکتب العلمیه ، چاپ اول ، 2006م. [ 2 ] . طبری ، ابو جعفر محمد بن جریر ، جامع البیان فی تفسیر القران ، ج 7 ، ص 143 ، بیروت ، دار المعرفه ، چاپ اول ، 1412ق. [ 3 ] . ابن کثیر دمشقی ، اسماعیل بن عمرو ، تفسیر القران العظیم ، تحقیق ، شمس الدین ، محمد حسین ، ج 3 ، ص 243 ، بیروت ، دار الکتب العلمیه ، منشورات محمدعلی بیضون ، چاپ اول ، 1419ق. [ 4 ] . انعام ، 65. [ 5 ] . تفسیر القران العظیم ، ج‏ 3 ، ص  242 246. [ 6 ] . همان ، ج ‏3 ، ص  246. عید الزهرا و جشن گرفتن نهم ربیع الاول به دو جهت می‌تواند باشد:
نخست آنکه سالروز به امامت رسیدن حضرت ولی عصر امام زمان(عج) است، دومین مناسبت که بین برخی از مردم به غلط مشهور شده، سالروز قتل عمر بن خطاب است.


اما نسبت به امامت امام عصر از آن جهت که هشتم ربیع الاول روز شهادت امام حسن عسکری است و از آن به بعد امامت به عهده امام زمان حضرت ولی عصر سپرده می‌شود، شیعیان برای به امامت رسیدن امام زمان خشنودند و جشن می‌گیرند. با این کار یک نوع ابراز احساسات و عرض ارادت نسبت به آن وجود شریف و مادر بزر گوارش حضرت زهرا (س) می‌کنند، اما در عین حال هیچ گونه توصیه‌ای از سوی معصومین بر جشن گرفتن این روز نداریم.
دومین جهت که بین مردم به غلط مشهور گشته که سالروز قتل عمر، نهم ربیع الاول است، نیز بدون مستند و دلیل معتبر است. زیرا طبق منابع تاریخی فریقین (شیعی و سنی) عمر بن خطاب در روز بیست و سوم ذی الحجه ترور شد. پس از سه روز درگذشت. بنابر این او در اواخر ذی الحجه درگذشته است.  وقتل او در ۹ ربیع الاول فاقد دلیل معتبر است. بسیاری از بزرگان شیعه براین اتفاق نظر دارند که تاریخ قتل خلیفه دوم ۲۶ یا ۲۹ ذی الحجة سال ۲۳ هـ .ق است. على بن حسين مسعودى و یعقوبی ، دو تن از مورّخان بنام شیعه همچنین همه تاریخ نگاران اهل سنت بر همین عقیده بوده اند.


روز مرگ عمر ابن خطاب در منابع معتبر:


✅تاریخِ #دقیق قتل عُمَر بن خطاب به دست ابولولو :


طبق منابع تاریخی شیعه و سنی ، عمر بن الخطاب ( خلیفه دوم ) در بیست وششم ذی الحجه ترور شد و بعد از حدود سه روز درگذشت. بنابراین وی در آخر ذیحجه یا اول محرم درگذشته است. این مطلب را همه‌ ی مورخان اعم از شیعه و سنی در آثار خود آورده اند. بنابراین اقلیت قلیلی که در نهم ربیع الاول مراسم عمرکشان ( عید الزهرا یا فرحة الزهراء ) برگزار می کنند اساسا حدود هفتاد روز تأخیر می کنند و کارشان حتی اگر توجیه شرعی و عقلی دشته باشد ، دستکم از نظر تاریخی دچار اشکال است. 


✅برای اطمینان می توانید به منابع تاریخی زیر مراجعه فرمایید که همگی آخر ذی الحجه را به عنوان تاریخ قتل عُمَر بیان کرده اند:


✅منابع تاریخی #شیعه یا متمایل به تشیع :


۱. تاریخ ‏الیعقوبى ، یعقوبی، ج‏۲ ، ص۱۵۹ ، قرن سوم ، مولف آن شیعه است. همچنین تاریخ ‏یعقوبى/ ترجمه فارسی آیتی ، ج‏۲ ، ص۴۹
(به این منبع استناد کامل نمیشه)


۲. التنبیه ‏و الإشراف ، مسعودی ، ص۲۵۰ ، قرن چهارم ، مؤلف آن شیعه یا متمایل به تشیع است


۳. مروج ‏الذهب ، مسعودی ، ج‏۲ ص۳۰۴ و ص۳۲۱ ، قرن چهارم ، مولف آن شیعه یا متمایل به تشیع است.


۴. الفتوح ، ابن اعثم کوفی ، ج‏۲ ، ص۳۲۳ ، قرن چهارم ، مولف متمایل به تشیع است.


۵. مَسارّ الشیعه ، ص42 ، مؤلف: شیخ مفید (ره) پیشوای بزرگ شیعیان در اوایل قرن پنجم که خوشبختانه نسخه خطی اصلی این کتاب با دستخط مؤلف موجود است. در این کتاب نیز مرگ عمر در ذیحجه ذکر شده است. می دانیم که شیخ مفید(ره) از نظر عظمت علمی و تقوایی در حد عالی هستند تا جایی که برخی بر این باورند که به دریافت توقیع ( نامه ) از امام عصر (عج) مشرف شده اند. 


✅برخی دیگر از #منابع تاریخی:


۶. الإمامة و السیاسة ، مولف ناشناس، ج‏۱ ص۳۹ ، قرن سوم ، مذهب مولف: نامعلوم


۷. المعارف ، ابن قتیبه، ص ۱۸۳ ، قرن سوم ، مذهب مولف: سنی


۸. أنساب‏ الأشراف، بلاذری، ج‏۱۰، ص۴۱۷ ، قرن: سوم ، مذهبِ مولف: سنی


۹. الطبقات‏ الکبرى، محمد بن سعد، ج‏۳ ، ص:۲۵۸ ، قرن سوم ، مذهب مولف: سنی


۱۰. تاریخ ‏الطبری، طبری، ج‏۴، ص:۱۹۱ ، قرن چهارم ، مذهب مولف: سنی


✅بد نیست بدانیم که #علمای قدیم ما شیعیان درباره اینکه « عمر در ذیحجه کشته شده » اتفاق نظر داشته اند و حتی مرحوم علامه مجلسی(ره) نیز به این موضوع اعتراف کرده است 


?بحارالانوار، ج‏۳۱، ص ۱۱۸


✅البته مجلسی(ره) خود سعی کرده به هر قیمت شده #نهم ربیع الاول را تایید کند!! بعید نیست ایشان که در عصر صفوی می زیست از سوی حکومت یا جو جامعه تحت فشار بوده اند و از این رو به روایتی که از نظر سندی ضعیف است و از نظر متن نیز با مسلمات تاریخی و روایی در تعارض است استناد کرده اند! روایتی که مجلسی به آن استناد کرده از طریق دو راوی مجهول الهویه به احمد بن اسحاق قمی(ره) منسوب شده که سند و متن آن بسیارِ ضیعف است. 


✅کفعمی از ابن ادریس حلی (صاحب کتاب السرائر) نقل کرده که درباره تاریخ نهم ربیع گفته است: " مَنْ زَعَمَ أَنَّ عُمَرَ قُتِلَ فِیهِ فَقَدْ أَخْطَأَ بِإِجْمَاعِ أَهْلِ التَّوَارِیخِ وَ السِّیَرِ " ترجمه: « هر کس بپندارد عمر در نهم ربیع کشته شده به اجماع صاحبان کتب تاریخ و سیره در اشتباه است». سپس خود کفعمی تاریخ ذیحجه را صحیح دانسته می افزاید: « الإجماعُ حاصلٌ مِن الشیعةِ و أهلِ السنّةِ على ذلک» یعنی «شیعه و سنی بر این موضوع اتفاق نظر دارند»


?کفعمی، مصباح الکفعمی = جنة الأمان الواقیة ، ص: 511 و مجلسی، بحارالانوار، ج‏۳۱، ص ۱۱۹


خرافه\_عیدالزهرا



اینجا، در امنیت کامل #جلسه لعن برپا می کنند
آنجا، در افغانستان و پاکستان به این بهانه خون #شیعه را می ریزند.


✅لینک دانلود:


<https://goo.gl/7fWj6R>


خرافه\_عیدالزهرا



می گویند: ما #لعن میکنیم، اگر شیعه کشته شد هم بفدای حضرت زهرا... 


![توضیح تصویر](https://lamtakam.com/img/uploaded_images/61/1542613612.jpg) 


این جماعت #شیعه\_میلی نمی دانند که تامین امنیت و جان شیعیان آنقدر مهم است که وقتی به امام حسن(ع) گفته شد چرا نمی جنگید؟
در پاسخ یکی از دلایل را این ذکر کردند که جان شیعیان در خطر است 


خرافه\_عیدالزهرا



شیعیان #بددهن
علی(ع) حتی #یارانش را از ناسزا گفتن به سپاهیان معاویه منع کرد!


در جنگ صفین هنگامی که دو لشکر حق و باطل، سپاه امیرالمؤمنین علی (ع)و معاویه در مقابل هم صف آرایی کردند، گروهی از سربازان امیرالمؤمنین (ع) شروع کردند به لشگر شام #فحش\_دادن.


✅حضرت وقتی شنید بعضی از افراد سپاهش، دشنام می دهند و ناسزا می گویند. ایشان را از این کار نهی کرد و فرمود:


«من دوست نمی دارم که #شما این گونه #دشنام داده، مردمی بد زبان و ناسزاگوی باشید (زیرا فحش و ناسزاگویی، عمل زشت و ناپسندی است. و از طرفی اگر شما فحش بدهید، ممکن است این امر سبب دشمنی و کینه توزی بیشتر ایشان شود و مقابله به مثل کرده، به ما و شما حرف های رکیک زده، #فحش و #دشنام بدهند)، بهتر آن است که رفتار و کردار واقعی و احوال حقیقی ایشان را بیان کنید 


?نهج البلاغه خطبه198


خرافه\_عیدالزهرا



شخصی به امام صادق (ع) خبر داد که یکی از شیعیان در مسجد نشسته و #علنا به #خلفا دشنام می دهد. 


حضرت فرمودند: او را چه شده؟ خدا او را لعنت کند که متعرض ما شده است. خداوند متعال می فرماید: (به معبود) كسانى كه غير خدا را مى‏ خوانند دشنام ندهيد، مبادا آن ها (نيز) از روى (ظلم و) جهل، خدا را دشنام دهند.


✅منبع


و في الاعتقادات عنه (عليه السلام) أنه قيل له: إنا نرى في المسجد رجلا يعلن بسب أعدائكم و يسبهم فقال: ما له لعنه الله تعرض بنا قال الله «ولا تسبوا الذين يدعون» الآية".


? بحارالانوار، ج 71، ص 217.


خرافه\_عیدالزهرا



![توضیح تصویر](https://lamtakam.com/img/uploaded_images/61/1542614351.jpg) 


متن امام خامنه ای پاسخ به تمام شبهات درباره لعن کردن بعضی از افراد تاریخ اسلام است .این فتوا حاکی از بصیرت عمیق امام خامنه ای و علمدار انقلاب نسبت به شرایط کنونی جهان اسلام و تلاش صهیونیسم در ایجاد تفرقه بین شیعه و سنی است.خداوند بر توفیق ایشان بیفزاید.


<http://www.saelin18.com/?p=2562>


خرافه\_عیدالزهرا



![توضیح تصویر](https://lamtakam.com/img/uploaded_images/61/1542615444.jpg) 


عیدالزهراء روز بیان مشترکات میان شیعه و اهل تسنن و ترک لعن است.


آیت الله بهجت(ره) درباره برخی از رفتارها به نام عیدالزهرا گفته‌اند: «عیدالزهراء روز بیان مشترکات میان شیعه و اهل تسنن و ترک لعن است؛ چه بسا ... این کارها موجب اذیت و آزار و یا قتل شیعیانی که در بلاد و کشورهای دیگر در اقلیت هستند گردد در این صورت اگر یک قطره خون از آنها ریخته شود ما مسبب آن و یا شریک جرم خواهیم بود.


خرافه\_عیدالزهرا



![توضیح تصویر](https://lamtakam.com/img/uploaded_images/61/1542615645.jpg) 


آیت الله بهجت(ره)؛ كسي كه وحدت مسلمانان را نخواهد ، #مسلمان\_نيست.
ائمه ما در نماز جماعت آنان شرکت می کردند، به جهت اتحاد مسلمانان.


وحدت\_مسلمین



با\_تفرقه\_مخالفیم



ان شاالله شیعیان حقیقی در این برهه حساس حواسشان به حمایت وحدت بین شیعه و سنی و اطاعت امر ولی خواهد بود.


عید\_الزهرا



نکته:طی روز های گذشته همزمان با نهم ربیع‌الاول مطالب انحرافی «عید الزهرا» در راستای اختلاف افکنی میان مسلمانان از سوی معاندان در شبکه‌‌های اجتماعی منتشر شد. 


به گزارش سدیدآنلاین سالهاست که با رسیدن 9 ربیع‌الاول برخی مغرضان با انتشار مطالب و تصاویر وهن‌آمیز به اسم تشیع افراد ناآگاه را گمراه و آنها را با موجی ساختگی خود همراه می‌کنند.


«تشیع لندنی» که پیش تر فعالیت‌‌های تبلیغی خود را از طریق شبکه‌های ماهواره انجام می‌داد، با گسترش فضای مجازی و افزایش تعداد کاربران شبکه‌های اجتماعی از این ابزار ارتباطی نیز غافل نمانده است.


![توضیح تصویر](https://lamtakam.com/img/uploaded_images/61/1542640782.jpg) 


در صفحات مدیریت شده از سوی این افراد تصاویر و مطالب وهن‌آمیزی منتشر شد که با جعل حقیقت سعی در انجام مأموریت نیمه‌کار دشمنان اسلام داشت.
هوشیار باشیم.


✅‌نظر علما و مراجع عظام در رابطه با لعن بزرگان اهل سنت：


1⃣ امام خامنه ای (٢٧/٩/٨٧)：این جور نباشد که کسی از یک گوشه خیال کند دارد از شیعه دفاع می کندوتصورکندکه دفاع از شیعه به این است که بتواند آتش دشمنی ضدشیعه وغیرشیعه رابرانگیزد.این دفاع از شیعه نیست....


⬅ امام خامنه ای：هرگونه گفتار یا کردارورفتاری که درزمان حاضرسوژه شود وبهانه به دست دشمن بدهد ویاموجب اختلاف وتفرقه بین مسلمانان شود حرام اکید است


3⃣آیت الله سیستانی：ایجادتفرقه حتی
به اندازه یک کلمه یانصف کلمه جایز نیست.


4⃣ایت الله وحید خراسانی：لعن وسب بزرگان اهل سنت جایز نیست زیراموجب دور شدن آنها ازاهل بیت میشود


5⃣آیت الله مکارم شیرازی：هرگونه اهانت به مقدسات دیگران جایز نیست


6⃣آیت الله مظاهری：اهانت به مقدسات واعتقادات مسلمانان وایجاد تفرقه میان صفوف پیروان پیامبر عظیم الشأن عقلا وشرعا جایز نیست.


⚠️ نکته آخر اینکه برنامه هایی مثل جشن های نهم ربیع برای دور کردن اذهان شیعه از مسأله مهدویت نیز میباشد.
و نیز باعث افزایش دشمنی ها با شیعه و آزار و اذیت آنها در سایر بلاد میشود.


پیشنهاد می شود كتاب خواندني با عنوان « نهم ربيع ؛جهالت‌ها و خسارت‌ها» مطالعه شود علیک السلام.وقت بخیر


عزاداری و برپایی مجالس سوگواری برای سالار شهیدان امام حسین(ع) از امور مستحب و از سفارش‌ها و توصیه‌های اکید پیامبر گرامی اسلام(ص) و امامان معصوم(ع) است. اما چگونگی برپایی مراسم عزاداری، به عرف سالم انسان‌ها واگذار شده است. با توجه به عرف هر جامعه‌ای، شیوه‌ها و گونه‌های متفاوت عزاداری به وجود آمده است؛ سینه‌زنی، زنجیر زنی و مدیحه‌سرایی هر کشوری با کشور دیگر تفاوت دارد. در نتیجه تا زمانی که عزاداری ضرر مهم و قابل توجهی بر بدن نداشته باشد و یا پیامدهایی مثل راضی نبودن به مقدرات الهی و یا وهن دین و مذهب را در پی نداشته باشد و با عقل سالم هم سازگار باشد؛ مورد تأیید اسلام است، اما قمه‌زنی در عزاداری امام حسین(ع) به دلیل مضرات قابل توجه بر بدن، ایجاد رعب و وحشت برای کودکان و زنان، وهن مکتب تشیع، خدشه‌دار کردن اهداف عزاداری و مخالف بودن با سیره اهل بیت(ع) بدعت و حرام است.


بدون شک برپایی مراسم عزاداری و سوگواری برای اهل بیت عصمت و طهارت به ویژه امام حسین(ع) و یاران با وفا و فداکار آن حضرت از شعائر الهی و دارای اجر و ثواب بسیار، و وسیله‌ای برای قرب و نزدیکی به خداوند متعال است، اما در سال‌های اخیر، جریان‌های افراطی و مشکوک با پخش اطلاعیه، سی‌دی و کتاب به تبلیغ و ترویج بی‌حد و مرز بودن عزاداری پرداخته و می‌گویند: هر عملی که به قصد عزاداری انجام شود، جایز است و همه انواع عزاداری‌های مرسوم در جهان که به حدود 330 نوع می‌رسد، جایز است.


بر اساس این باور قمه‌زنی، قفل‌زنی، استفاده از زنجیرهای تیغ‌دار، در آتش رفتن و ... جایز است! اینها برای اثبات این ادعا از همه ابزارهای ممکن از جمله تحریک احساسات، خلط حق و باطل و حتی تهمت و افترا به برخی از فقهای گذشته و حال سود جسته و با همه توان، تلاش می‌کنند که قمه‌زنی را عملی شرعی و مستند نشان دهند. در حالی که عزاداری نیز همانند بسیاری از امور دیگر دارای حد و مرز است؛ زیرا عزاداری با اهمیت و نقش مفیدی که دارد، اگر به صورتی غیرصحیح انجام شود، ضررهای جبران‌ناپذیری را به بار می‌آورد. از این رو، وظیفه عالمان و حوزه‌های علمیه است، که بدون مجمل‌گویی و با صراحت، حد و مرز آن را بیان کنند.


خداوند متعال در قرآن می‌فرماید: «وَ مَنْ یَتَعّد حُدود اللّه فَقَد ظَلَم نَفَسه»؛(سوره طلاق ایه 1)هر کس از حدود الهی تجاوز کند بر نفس خویش ظلم کرده است و نیز روایات زیادی داریم که هر چیزی دارای حدّ است: «مامن شی ءٍ الاّ و له حدّ»؛ هیچ چیزی نیست، مگر آنکه برای آن حدّی است.


عزاداری و سوگواری برای امام حسین(ع) نیز از این قاعده مستثنا نیست؛ زیرا عزاداری نیز مرز بندی‌های خاصی دارد که از آن جمله می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:


1-اقامه این مراسم باید به گونه‌ای باشد که انسان گرفتار عمل حرامی نشود، از باب نمونه، اقامه عزا از اموال نامشروع، در زمین غصبی و ... نباشد.


2-بهره‌گیری از دروغ و مطالبی که با شأن حماسه‌سازان کربلا سازگاری ندارد، روا نیست.


بدون تردید، تحریف رویداد کربلا چه لفظی و چه معنوی، خرافه‌گرایی در نقل حادثه عاشورا، چه شکلی و چه محتوایی، از مرزهای عزاداری به شمار می‌آیند. پس این ادعا که عزاداری هیچ حد و مرزی ندارد، نادرست است.


تبیین و تعیین مرزهای عزاداری مجال گسترده‌تری می‌طلبد، در ادامه به صورت اختصار به قمه‌زنی که به عنوان شیوه‌ای از عزاداری مطرح شده است، می‌پردازیم:


*دلایل حرام بودن قمه‌زنی


1-قمه‌زنی از مصادیق عزاداری نیست


قمه‌زنی به دلیل آثار و پیامدهایی منفی‌ای که به دنبال دارد، از مصادیق عزاداری برای امام حسین(ع) به شمار نمی‌رود. ممکن است کسی ناخود آگاه و با شنیدن مصیبت‌های وارد شده بر خاندان پیامبر(ص) به سمتی کشیده شود که آسیبی به خودش بزند، اما این رفتار با قمه‌زنی که به عنوان یک عمل عبادی و به منظور کسب ثواب انجام می‌شود، متفاوت است. البته ابراز ارادت به سیدالشهداء(ع) مطلوب خداوند متعال است، اما باید دید حد و مزر شرعی آن چیست؟


شهید آیت‌الله مرتضی مطهری می‌فرماید: «قمه‌زنی در شرایط فعلی هیچ دلیل عقلی و نقلی بر آن نداریم و یکی از مصادیق بارز تحریف محسوب می‌گردد و حداقل اینکه در زمان فعلی، باعث زیر سؤال رفتن تشیع می‌گردد. از برنامه‌هایی که هیچ ارتباطی با اهداف امام حسین(ع) ندارند، تیغ، قمه و قفل زدن است. قمه زدن هم همین طور است. این کار، کار غلطی است که یک عده قمه‌ها را بگیرند؛ به سرهای خودشان بزنند و خون‌ها را بریزند که چه شود؟ کجای این حرکت، عزاداری است»؟


حضرت آیت‌الله خامنه‌ای(مدظله العالی) می‌فرماید: «قمه‌زنی علاوه بر اینکه از نظر عرفی از مظاهر حزن و اندوه محسوب نمی‌شود و سابقه‌ای در عصر ائمه(ع) و زمان‌های بعد از آن ندارد و تأییدی هم به شکل خاص یا عام از معصومین(ع) در مورد آن نرسیده است، در زمان حاضر موجب وهن و بدنام شدن مذهب می‌شود، بنابراین در هیچ حالتی جایز نیست و چنانچه در این امور د نذری وجود داشته باشد؛ نذر واجد شرایط صحت و انعقاد نیست»


1. قمه‌زنی به بدن ضرر می‌زند


حرمت اضرار بر نفس از قطعیات فقه ماست. اکثر فقها و آیات عظام تقلید این‌گونه فتوا داده‌اند که اگر قمه‌زنی ضرر قابل اعتنایی بر بدن داشته باشد و یا موجب وهن مذهب شود، جایز نیست.


افرادی که در حین عزاداری از زنجیرهایی استفاده می‌کنند که بر سر آن‌ها تیغ‌هایی بسته شده است و با آن‌ها به سر و صورت یا سینه و پشت می‌زنند و خون شدیدی از بدن آن‌ها جاری می‌شود، آیا این اضرار بر نفس نیست؟ خراش کوچک بر صورت و دست و جوارح انداختن دیه دارد و جایز نیست، آن‌گاه چگونه ممکن است بگوییم این عمل جایز است؟! قمه‌زدن قطعاً از مصادیق اضرار بر نفس است و هیچ‌گونه جای شک و تردیدی در آن نیست. افراد زیادی بر اثر قمه‌زدن آسیب دیده‌اند و دچار عارضه شده‌اند. آیا این اضرار بر نفس نیست؟ آیا این رفتار، مصداق عمل به فعلی که قرآن صریحاً از آن نهی کرده نیست؟ چرا به جای اینکه به خودمان لطمه می‌ز‌نیم، به دشمنان حضرت سیدالشهداء(ع) لطمه نمی‌زنیم؟ چرا به جای اینکه به ظالم و جائر و به یزیدیان زمانه حمله‌ور شویم، این چنین خودزنی می‌کنیم و خودمان را لت‌وپار می‌کنیم؟ آیا این رفتارها عاقلانه است و با مبانی و احکام شرع سازگار استد


3- قمه‌زنی سلامت فرد و جامعه را به مخاطره می‌اندازد


قمه‌زنی از لحاظ بهداشت روانی سلامتی فرد و جامعه را به مخاطره می‌اندازد، به اعتقاد کارشناسان بهداشتی و متخصصان امور بهداشتی قمه‌زنی ممکن است از یک سو باعث خون‌ریزی، عفونت‌های موضعی و قطع شدن برخی عروق و اعصاب فرد قمه‌زن شود و از سوی دیگر می‌تواند بیماری‌های عفونی خطرناکی همچون هپاتیت B و مانند آن را در جامعه گسترش دهد.


4- قمه‌زنی تعادل روان برخی از افراد حساس جامعه را برهم می‌زند


قمه‌زنی تعادل روانی برخی از افراد حساس جامعه را نیز بر هم می‌زند. متخصصان روان‌پزشکی معتقدند، قمه‌زنی در روحیه افراد حساس جامعه از جمله کودکانی که شاهد این عمل هستند اثر منفی بر جای می‌گذارد. آنان می‌گویند از آنجا که نمی‌توان کودکان را نسبت به این کار توجیه کرد، ممکن است قمه‌زنی باورهای مذهبی آنان را سست کند، مهدی بینا دانشیار رشته‌ روان‌پزشکی در مورد اثرات قمه‌زنی بر روحیه کودکان می‌گوید: «چون در قمه‌زنی خون جاری می‌شود و این حرکت ریتم‌دار و با حرکت‌های بدنی و تکرار همراه است، قطعاً روی بچه‌ها اثر منفی می‌گذارد. برخی از بچه‌ها با دیدن این عمل دچار رعب و هراس شده و حالت چندش به آنان دست می‌دهد. حالا اگر کودکی یا بزرگ‌سالی به این مسأله به عنوان یک پدیده مذهبی نگاه کند، ممکن است قمه‌زنی در آینده باعث گریز او از مذهب شود».


5-قمه‌زنی موجب وهن مذهب می‌شود


هرگاه فعل و امر جدیدی که جزء دین بودن آن ثابت نشده، سبب وهن و تضعیف دین شود، به یقین انجام آن فعل حرام بوده و باید از انجام آن پرهیز شود. قمه‌زنی نیز از امور نوپیدایی است که هیچگونه سابقه‌ای در عصر امامان معصوم(ع) و حتی قرون نزدیک به آن نداشته است.


در روزگاری که به برکت انقلاب اسلامی گرایش مردم به تشیع روز افزون شده است و منطق و عقلانیت مبانی تشیع و صفا و پاکی رهبران آن به ویژه امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری دنیای امروز را شیفته و دلداده مذهب اهل بیت(ع) کرده است، انجام کارهایی سؤال‌انگیز که پشتوانه استدلالی محکم هم ندارد، موجب گریز و بیزاری مردم نسبت به مذهب می‌شود و این بزرگ‌ترین ستم به مذهب اهل بیت(ع) است.


بر فرض که بگوییم و معتقد باشیم که قمه‌زنی هیچ‌گونه ضرری بر نفس ندارد و یا اینکه قمه‌زنی دارای دلیل‌های محکم فقهی است؛ به قیمت پایبندی به یکی از شعائر غیر واجب، نمی‌توان اصل دین و مذهب را قربانی کرد و مردم جهان را به مذهب تشیع بدبین کرد و آن را مکتبی خرافی، بی‌منطق و خشونت‌طلب جلوه داد.


مهم\_بر همین اساس امام صادق(ع) می‌فرماید: «کُونوا لنا زینا وَ لا تَکونُوا علینا شَیْنا حَبَّبونا الی الناس و لاتُبْغِضُونا الیهم، فجُرّوا الینا کلّ مودةٍ و ادفعُوا عنّا کلّ شرّ»؛زینت ما باشید نه سبب زشتی و بی‌آبرویی ما، ما را محبوب مردم گردانید و مبغوض ایشان نکنید. پس محبت آنها را به ما جلب کنید و هر گونه بدی را از ما دور سازید.


و نیز امام علی(ع) می‌فرماید: «انّ احسَنَ الزی ما خَلَطَک بالناس و جَمَلکَ بینهم و کفّ السنتهم عنک(غرر حکم و درر کلم جلد 5 ص 510)؛ همانا نیکوترین زینت و زیبایی چیزی است که تو را با مردم آمیخته سازد و تو را در میان مردم زیبا سازد و زبانشان را از بدگویی تو باز دارد.


و نیز امام صادق(ع) می‌فرماید: «ایّاکُم اَنْ تَعْمَلُوا عَمَلاً یُعیّرُونابِهِ، فانَّ ولد السُوءِ یُعیِّر وَالِدَهُ بِعَمَلِهِ، کُونُوا لِمَنْ انْقَطَعتُم اِلَیهِ زَیْناً وَ لا تَکُونُوا عَلیهِ شَیْناً ...»(اصول کافی.جلد2.ص219)؛ مبادا کاری کنید که ما را بدان سرزنش کنند. همانا فرزند بد، پدرش را به کردار او سرزنش کنند، برای کسی که به او دل داده‌اید (امام خود) زینت باشید و عیب و ننگ او نباشید.


آیت‌الله مکارم شیرازی می‌فرماید: عزاداری خامس آل عبا از مهمترین شعائر دینی و رمز بقای تشیع است، ولی بر عزاداران عزیز لازم است از کارهایی که موجب وهن مذهب می‌‌شود و یا آسیبی به بدن آن‌ها وارد می‌کند خودداری کنند.


آیت‌الله سیستانی می‌فرماید: باید از کارهایی که عزاداری را خدشه‌دار می‌کند اجتناب شود، روشن است که قمه‎زنی در حال حاضر تبعات منفی فراوانی از جمله وهن دین را در پی دارد.


آیت‌الله جوادی می‌فرماید: چیزی که مایه وهن اسلام و پایه هتک حرمت عزاداری است جایز نیست، انتظار می‌رود از قمه‌زنی و مانند آن پرهیز شود.


آیت‌الله العظمی خویی می‌فرماید: اگر قمه‌زنی و زنجیر‌زنی با قلاب‌های فلزی که در ماه محرم انجام می‌گیرد؛ منجر به ضرر و زیان قابل توجهی شده و یا هتک، تمسخر و توهین به دین و مذهب را به دنبال آورد؛ جایز نیست.


1. قمه‌زنی اهداف عزاداری را خدشه‌دار می‌کند


قیام امام حسین(ع) در هر عصر و زمان و برای هر ملت و مردمی پیامی دارد، پیامی که هیچ‌گاه کهنه نمی‌شود. اما در شرایطی که همواره ستم‌پیشگان و استعمارگران خون‌آشام در تلاش بوده‌اند تا نقش عاشورا را کمرنگ کرده و بنیانش را براندازند، مؤثرترین عاملی که می‌تواند آن را برای نسل‌های آینده حفظ کند، مراسم سوگواری امام حسین(ع) است.


برپا داشتن مراسمی به یاد سیدالشهداء(ع) در ایام مختلف به ویژه دهه محرم و روز عاشورا می‌تواند روشی برای احیای خط امامان معصوم(ع) و تبیین مظلومیت آنان باشد، تأکیدهای فراوان پیامبر(ص) و امامان معصوم(ع) به برپایی مراسم سوگواری نیز هماهنگ با این اهداف عالیه بوده است. اما نکته‌ای که از تمام روایاتی که در این باب وارد شده‌اند می‌توان دریافت این است که امامان معصوم(ع) به منظور حفظ حادثه کربلا و انتقال فرهنگ آن به نسل‌های آینده، برگزاری مراسم سوگواری ساده و بی‌آلایشی را توصیه می‌‌کردند، اما متاسفانه با گذشت زمان و گسترش مذهب تشیع، این مراسم به پاره‌ای از آداب و رسوم قومی و ملی و سلایق فردی و جمعی نظیر قمه‌زنی و مانند آن ممزوج شد، که خود می‌تواند مانعی برای درک مناسب پیام عاشورا باشد.


گاهی درخت تنومند و ریشه‌دار سنت‌های دینی به دلیل برخی از عملکردها و بهره‌برداری‌های نادرست آسیب می‌بیند و کم‌کم بخشی از آن به یک سنت غلط تبدیل می‌‌شود، چنین پدیده‌ای که از سهل‌انگاری‌های کوچک ریشه می‌گیرد گاه اهداف بزرگ را خدشه‌دار می‌سازد و به طور ناخواسته بستر را برای برآوردن اهداف پلید دشمنان اسلام و انقلاب فراهم می‌سازد و گاها چنین پدیده‌ای که از سهل‌انگاری‌های کوچک ریشه می‌گیرد گاه اهداف بزرگ را خدشه‌دار می‌سازد و به طور ناخواسته بستر را برای برآوردن اهداف پلید دشمنان اسلام و انقلاب فراهم می‌سازد و گاه سبب می‌شود افرادی که از خوان پر نعمت سوگواری عاشورایی بی‌بهره‌اند و آن را سنتی، ناکارآمد و گاه بیهوده می‌انگارند، این انحراف‌ها را دستاویزی برای هجوم به اصل فرهنگ عاشورا قرار می‌دهند.


1. قمه‌زنی خلاف سیره اهل بیت(ع) است


ما باید از مشی و منش حضرات معصومین(ع) در مراسم و محافل عزاداری پیروی کنیم، سنت عزاداری از مواریث حضرت امام باقر(ع) و امام صادق(ع) است، امام باقر و امام صادق بیش از سایر معصومین(ع) بر مسأله‌ ذکر مصیبت و تشکیل محافل عزاداری تأکید فرموده‌اند و خود این بزرگواران هم ملتزم بودند. در واقع سنت‌های حسنه‌ قدسیِ الهی که بقای تشیع و حیات مکتب اهل بیت(ع) و در حقیقت اسلام ناب در گرو تحفظ آن‌ها بوده و هست، ارث صادقین(ع) است و آن بزرگواران این سنت را بنا گذاشته‌اند.


آیا در رفتار و سنت حضرات معصومین(ع) که بانی این سنت حسنه هستند، چنین رفتارهای غیرمعقولی سراغ داریم؟ حتی یک مورد داریم که حضرت امام صادق(ع) که بنیان‌گذار سنت عزاداری‌ هستند، زنجیر تیغ‌دار بر سینه و پشت زده یا قمه بر سر زده باشند؟ اگر چنین چیزی جایز بود، امام صادق(ع) انجام می‌دادند. ما در هر امری اگر از حضرات معصومین(ع) مدرک مستند برخوردار از دلالت تام در اختیار داشته باشیم، روی چشم می‌گذاریم و به آن عمل می‌کنیم، اما هرگز قول و فعل مستند به آن بزرگواران در این زمینه‌ها در دست نیست. 


پس نتیجه میگیریم قمه زنی و امثال انها ن پشتوانه دینی دارد و ن عقلی.بهتره شیعه امام حسین برای معرفی امامش و دینش با رفتار و کارهای خود بر منبای درک صحیح دین بقیه را جذب کند ن اینکه با قمه زنی موجب بدبینی و اسلام هراسی شود و. نقشه های دشمن را برای اسلام زدایی در جهان عملی کنذ.
التماس دعا باید حضوری ببینم که اظهار نظر کنم اصل دلسوز بودن برای مردم ، کاری پسندیده و مورد سفارش تعالیم دینی است. و پیشوایان دین هم چنین روحیه‌ای داشتند: لقد جاکم رسول من انفسکم عزیز علیه ما عنتم حریص علیکم بالمؤمنین رؤف رحیم ؛ [ 1 ] به یقین ، پیامبری از جنس خود شما به سویتان امد که رنج‌هاى شما او ازرده ساخته و اصرار بر هدایت شما دارد و نسبت به مؤمنان ، بسیار مهربان و دلسوز است ! اما با این وجود ، دلسوزی هم اندازه‌ای دارد و نباید ان‌را تا حدی گسترش داد که انسان از دیگر کارهای خود باز بماند و یا به سلامتی جسم و روح خود اسیب برساند. در توصیف حالات پیامبر گرامی اسلام ص گزارش شده است که ان قدر غم‌‌خوار و دلسوز مردم بودند که از اصرار انان بر باقی‌ماندن در وادی گمراهی‌شان ان‌قدر غمگین و ازرده‌دل می‌‌شدند که سلامتی‌شان به خطر می‌افتاد: لعلک باخع نفسک الا یکونوا مؤمنین ؛ [ 2 ] نزدیک است که برای ایمان نیاوردن مردم ، به جهت غم و اندوه خود را هلاک کنی. اما خداوند خطاب به پیامبرش می‌فرماید: و لا تحزن علیهم و لا تکن فی‏ ضیق مما یمکرون‏ ؛ [ 3 ] از تکذیب و انکار انان غمگین مباش ، و سینه‌‏ات از توطئه انان تنگ نشود. و به عبارتی: کمی هم به فکر خود باش ! این توصیه خداوند به پیامبر ص را افراد باایمان نیز باید در زندگی خود به کار گیرند. بنابر این ، انسان باید همواره با احساساتی لطیف ، دلسوز دیگران باشد ، اما اگر مشاهده می‌کند که به تدریج دارای روحیه‌ای شده که ناراحتی و اندوه او به صورت غیر ارادی به درازا کشیده و ادامه زندگی سالم را برای او دشوار می‌کند ، باید تلاش کند تا بیش از اندازه در معرض حوادث اندوهبار قرار نگرفته و در صورت تداوم افراطی حزن و اندوه با استفاده از ارتباط با خدا و نیز بهره‌برداری مشروع از مواهب دنیوی روحیه خود را تغییر داده و به زندگی عادی برگردد.   [ 1 ] توبه ، 128. [ 2 ] . شعرا ، 3. [ 3 ] . نمل ، 70. در روایات به کمک گرفتن از جنبه‌های معنوی در کنار وسائل مادی برای شفای بیمار سفارش شده است: امام کاظم ع به علی بن ابی‌حمزه فرمود: من مدت هفت ماه تب داشتم و پسرم نیز دوازده ماه تب کرده بود و تحمل ان برای ما سخت شده بود. این تب همه تن را نمی‌گرفت و گاهی قسمت بالای بدن داغ شده و قسمت پایین خنک بود و گاهی عکس این وضعیت پیش می‌امد. علی بن ابی‌حمزه به امام ع گفت: پدربزرگ شما امام باقر ع وقتی تب می‌کرد ، خودشان را با اب سرد مداوا می‌کرد ؛ به این صورت که دو لباس داشت که یکى در اب سرد بود و یکى بر بدن ایشان و ان‌را بعد از مدتی تعویض می‌کرد. در این هنگام مادرشان حضرت زهرا س را نیز صدا می‌زد به گونه‌ای که صدای ایشان از دم در شنیده می‌شد. امام ع نیز گفتار علی بن ابی‌حمزه را مورد تصدیق قرار داد. سپس علی بن ابی‌حمزه به امام ع گفت که شما دارویى براى درمان تب سراغ ندارید ؟ امام ع فرمود: دارویى برای تب بهتر از دعا و اب سرد نیافتم. محمد بن ابراهیم دارویى برای تب من اورده بود که تهوع‌اور بود و من ان‌را ننوشیدم ؛ چون وقتى ان‌را می‌نوشیدم ، قى می‌کردم به گونه‌ای که همه بندهاى تنم از هم جدا می‌شد. اذیت می‌شدم . [ 1 ] گفتنی است ؛ این روایت به دلیل حضور قاسم بن محمد جوهری که واقفی مذهب بود ، [ 2 ] ضعیف شمرده شده است. [ 3 ] بر فرض پذیرش روایت ، باید گفت یکی از بهترین راه‌های درمان بیماری تب ، استفاده از اب سرد است که امروزه از ان به پاشویه تعبیر می‌شود ، [ 4 ] نه ان‌که هیچ داروی امروزی را نیز نباید خورد و به دعا و پاشویه بسنده کرد ، و یا ان‌که تا می‌شود از روش‌های درمانی بی‌ضررتر استفاده کرده و درمان بیماری را از خدا خواست.   [ 1 ] . کلینی ، محمد بن یعقوب ، کافی ، محقق ، مصحح ، غفاری ، علی اکبر ، اخوندی ، محمد ، ج 8 ، ص 109 ، تهران ، دار الکتب الاسلامیه ، چاپ چهارم ، 1407ق. [ 2 ] . حلی ، حسن بن علی بن داود ، الرجال ، ص 247 ، دانشگاه تهران ، ‏چاپ اول‏ ، 1342ش. [ 3 ] . مجلسی ، محمد باقر ، مراه العقول فی شرح اخبار ال الرسول ، محقق ، مصحح ، رسولی ، سید هاشم ، ج 25 ، ص 264 ، ‌تهران ، دار الکتب الاسلامیه ، چاپ دوم ، 1404ق. [ 4 ] . دعا برای شفای بیماری تب ، 28424 ؛ ارتباط بیماری‌هایی ؛ مانند برص ، جذام و... با ایمان و بی‌ایمانی ، 104090 ؛ گرفتاری‌ها موجب کفاره گناهان ، 101372 ؛ بهداشت و درمان در حدیث نبوی ، 2122 ؛ دعاها و اذکاری درباره سلامتی خانواده از بیماری ها و بلاها ، 83286. به جز امام حسن مجتبی ( ع ) که مدت بسیار اندک از خلافت برخوردار شد ، هیچ یک از امامان معصوم ( ع ) از ذریه پیامبر عهده دار خلافت نشدند. علت این کار فریب کاری ها و ظلم ستم حاکمان جور از یک سو و مرعوب شدن مردم و مسلمانان سست ایمان بود. بله اگر مراد از ذریه رسول خدا ( ص ) نوادگان پیامبر گرامی اسلام ( ص ) ( کسانی که نسب شان به ان حضرت می رسد باشد ) البته در زمان غیبت حضرت ولی عصر ( عح ) بعضی از نوادگان پیامبر گرامی اسلام مانند فاطمیون و علویون در مصر تو انستند برای مدتی حکومت را به دست بگیرند.