معنای «اجل مسمّی» و «اجل معلّق» چیست؟ آیا اگر عُمر انسان به پایان برسد، مرگ او یک لحظه جلو و عقب نمی‌افتد؟
آیا در قرآن آیاتی وجود دارد مبنی بر این‌که عُمر انسان اگر به پایان برسد، مرگ او یک لحظه جلو و یک لحظه عقب نمی‌افتد؟ تفسیر آنها و معنای اجل مسمّی و اجل معلّق چیست؟
اجل انسان در ایات قرانی به دو بخش اجل مسمی و اجل معلق تقسیم شده است. هر موجود زنده ای به حسب طبیعت و استعداد جسمى خود ، تا مدت معینى می تواند زنده بماند که اگر مانعی در ادامه حیات وی رخ ندهد ، او تا پایان عمر طبیعی خود زنده می ماند و حیات وی به گونه طبیعى پایان می یابد ، این گونه مرگ را اجل مسمى اجل غیرقابل تغییر و تبدیل گویند. اما اجل معلق تغییرپذیر است و به استناد علل ناقصه و مقتضیات ، به وقوع می پیوندد. و بر اثر اعمال نادرست انسان ممکن است بسیار جلو بیفتد که عذاب های الهی یکی از انها است و بر عکس بر اثر تقوا و نیکو کاری و تدبیر ممکن است بسیار عقب بیفتد. تمام ایاتی که بر تاخیر ناپذیری مرگ در هنگام سرامدن عمر دلالت دارند ، بر اجل مسمی منطبق هستند ؛ زیرا تنها ان اجل است که به هیچ وجه تاخیرپذیر نیست.
قران از طرفی نسبت به مقام شامخ انسان ، با تعابیر گوناگون تجلیل کرده و از طرفی دیگر در ایات فراوان ، او را مورد نکوهش و سرزنش قرار داده است. حرکت انسان در دو قوس صعود و سقوط بی‌نهایت است و حد و مرزی ندارد ، و این به دلیل استعدادهای فوق العاده‌ی او است. انسان موجودی دو بعدی است: بعد روحانی و ملکوتی و بعد حیوانی و نفسانی. ادمی برخلاف موجودات دیگر از اراده و اختیار بهره‌مند است و مسیر زندگی را بر مبنای زمینه‌ها و بسترهایی که فراهم ساخته ، خود انتخاب می‌نماید. کسانی به مقام خلیفه اللهی نایل می‌شوند که به هدایت الاهی بگروند و غرائز سرکش و خصوصیات حیوانی را مهار و کنترل کنند. بعضی مواقع بهتره که مورد فارسی که تو ذهنمون هست رو یجور دیگه بگیم که راحت تر بشه انگلیسیش رو بیان کرد. همین مشمول گذر زمان شدن بیان فارسیش هم تو جملات نادر و سخت هست و من خودم تا به حال تو انگلیسی نشنیدم.

ولی مثلا میشه گفت:

some punishments do not expire

جمله ای که بخوام نزدیک اون مثالی که شما زد… حق به معنای مطابقت با واقعیت ، هماهنگی و درستی است. و باطل چیزی است که حقیقت و ثباتی ندارد. باطل در برابر حق قرار دارد و نقیض ان محسوب می شود. در قران کریم ویژگی های متعددی از حق و باطل بیان شده است که مجموع ان تصویر روشنی از حق و باطل را ترسیم می نماید. برخی از این ویژگی ها عبارت اند از: حق تنها متعلق به خدا است ، ثبات و استقلال حق و متزلزل بودن باطل ، حق باقی و باطل زایل شدنی است ، بصیرت زایی حق ، میزان بودن حق. نیروی اراده و قدرت اختیار و انتخاب هر چند از ویؤگی روح انسان است. اما گاهی به صورت تعلیق در می اید و از فعلیت می افتد ؛ مانند زمانی که در حال بی هوشی است. در مورد اراده و اختیار پس از مرگ می توان گفت: انسان هر چند در عالم پس از مرگ از اراده و اختیار برخوردار است. اما دایره اراده و حوزه حق انتخاب مانند دنیا نیست که هر هدفی را بتواند مد نظر قرار دهد ؛ و هر وسیله ای را برای رسیدن به ان هدف می تواند اراده و اختیار کند و در موارد زیادی هم به نتیجه دلخواه خود برسد. انتقال روح انسان پس از مرگ به قالب انسانی دیگر یا حیوان و ... عقیده قائلین به تناسخ است و از نظر اسلام باطل و مردود است. روح پس از مفارقت بدن در دنیا ، در عالم برزخ در بدنی مثالی جای گرفته و تا اغاز قیامت از حیات برزخی برخوردار می گردد. عالم برزخ که گاهی از ان به عالم قبر و عالم ارواح تعبیر شده ، عالمی میان دنیا و اخرت است. دلیل وجود چنین عالمی برخی ایات و روایات است. در فرازی از زیارت جامعه کبیره می خوانیم: و حجج الله على اهل الدنیا و الاخره و الاولى ، و رحمه الله و برکاته ؛ [ 1 ] و حجت هاى خدا بر اهل دنیا و اخرت و اولی ، و رحمت خدا و برکات او [ بر شما باد ] . 1. حجج : جمع حجه ، به معناى برهان ، دلیل ، راه پیروزى هنگام درگیرى [ لفظى ] . [ 2 ] 2. اهل : بنابر مضاف الیه ان ، معنایش متفاوت می شود: خویشاوندان ، ایل و تبار ، پیروان ، وابستگان ، ویژگان. [ 3 ] 3. الدنیا : نقطه مقابل اخرت ، به معناى جهان ، سراى فانى ؛ اسمى براى کره زمین است که ساکنانش ان را نسبت به سراى باقى ، به خود نزدیک تر می بینند. [ 4 ] 4. الاخره : نقطه مقابل متقدم ، و به معناى پسین ، سراى باقى ، سراى جاوید پس از مرگ. [ 5 ] 5. الاولى : ضد پایان ، به معناى اغاز ، اولین ، نخستین ، زمان پیشین و جلوتر. [ 6 ] شارحان زیارت جامعه کبیره ، در تفسیر الاولى ، سخن روشن و هماهنگى ندارند. برخى ، ان را به معناى همین دنیا و مترادف با ان مى دانند ، برخى اولی را به عالم برزخ تفسیر کرده و برخى ان را زمان رجعت دانسته اند و برخى نیز ، ان را امت هاى گذشته معرفى کرده اند [ 7 ] گروهی نیز اولی را همان عالم ذر [ 8 ] که قبل از پیدایش بنی ادم بود دانسته اند ؛ ولی معناى نخست دنیا ـ که علامه مجلسى ان را انتخاب کرده است [ 9 ] ـ ، با ظاهر متن سازگاری بیشتری دارد و می توان گفت که تکرار ان پس از الدنیا ، براى تاکید یا رعایت سجع است. [ 10 ] [ 1 ] . صدوق ، محمد بن علی ، من لا یحضره الفقیه ، ج 2 ، ص 610 ، قم ، دفتر انتشارات اسلامی ، چاپ دوم ، 1413ق. [ 2 ] . واسطی زبیدی ، محب الدین سید محمد مرتضی ، تاج العروس من جواهر القاموس ، ج 3 ، ص 316 ، بیروت ، دار الفکر للطباعه و النشر و التوزیع ، چاپ اول ، 1414ق. [ 3 ] . ابن فارس ، احمد ، معجم مقاییس اللغه ، ج 1 ، ص 150 ، قم ، مکتب الاعلام الاسلامی ، چاپ اول ، 1404ق ؛ راغب اصفهانى ، حسین بن محمد ، مفردات الفاظ قران ، ص 96 ، بیروت ، دار القلم ، چاپ اول ، 1412ق. [ 4 ] . ابن منظور ، محمد بن مکرم ، لسان العرب ، ج 14 ، ص 273 ، بیروت ، دار صادر ، چاپ سوم ، 1414ق. [ 5 ] . لسان العرب ، ج 4 ، ص 14 ؛ تاج العروس من جواهر القاموس ، ج 6 ، ص 17. [ 6 ] . مفردات الفاظ القران ، ص 100 ؛ لسان العرب ، ج 11 ، ص 716 ؛ فرهنگ فارسی معین ، واژه اولی . [ 7 ] . محمدى ری شهرى ، محمد ، غلامعلى ، احمد ، تفسیر قران ناطق شرح زیارت جامعه کبیره ، ص 195 ، قم ، مؤسسه علمى فرهنگى دار الحدیث ، سازمان چاپ و نشر ، چاپ سوم ، 1390ش. [ 8 ] . مجلسی ، محمد باقر ، ملاذ الاخیار فی فهم تهذیب الاخبار ، ج 9 ، ص 253 ، قم ، کتابخانه ایه الله مرعشی نجفی ، چاپ اول ، 1406ق. [ 9 ] . همان. [ 10 ] . مجلسی ، محمد تقی ، روضه المتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه ، ج 5 ، ص 463 ، قم ، مؤسسه فرهنگی اسلامی کوشانپور ، چاپ دوم ، 1406ق. قران کریم در برابر منکران معاد و رستاخیز و حساب و کتاب در قیامت می‌فرماید ، اگر باورتان ان است که مرگ امری تصادفى و اتفاقى است ، پس باید بتوانید براى یک‌بار هم که شده جان یک محتضری که مرگش قطعی شده را به او برگردانید ؛ چون امر تصادفى همان‌طور که پیش امدنش تصادفى است ، برگشت ان هم تصادفى است ، و می‌توان با چاره‌‏‌جویى ان‌را بازگرداند ، و از تحققش جلوگیرى نمود ، و اگر نمی‌‏توانید جلوی مرگ محتضر را بگیرید ، پس بدانید که مرگ مسئله‌‌‏اى حساب شده و مقدر از ناحیه خدا است ، تا جان‌ها را به وسیله ان به سوى بعث و جزا سوق دهد. جمله غیر مدینین در ایه فلو لا ان کنتم غیر مدینین [ 1 ] را چه به معنای غیر مجزیین و چه به معنای غیر مربوبین و غیر مملوکین بگیریم ، در استدلال تفاوتی ایجاد نخواهد کرد. چنانچه برخی از مفسران مدینین را از دین به معنای جزا و پاداش گرفته‌اند ؛ یعنی اگر پاداش و مجازاتی ندارید ، پس چرا جلوی مرگ محتضر را نمی‌گیرید ؟ [ 2 ] برخی که غیر ‌را به معنای غیر مربوبین دانسته‌اند ، یعنى اگر شما تحت ربوبیت دیگرى قرار ندارید و مالک امر خویش هستید ، چنان‌که گفتار و رفتارتان چنین می‌گوید ، پس چرا روح محتضر را به بدنش بر نمی‌گردانید ! [ 3 ] پس هرگاه بر این قدرت نداشتید ، بدانید که ان از تقدیر مقدر حکیم و تدبیر مدبر دانا است ؛ [ 4 ] لذا این خود دلیل بر این است که تحت حکومت دیگرى قرار دارید. بر این اساس ، جمله فلو لا اذا بلغت الحلقوم ، تفریع بر تکذیب کفار نسبت به مسئله بعث و جزا است. گفتنی است که کلمه لو لا تحریک را می‌رساند ، البته تحریک به کارى که شنونده از عهده ان بر نمی‌‌اید ، تا به این وسیله او را وادار به تسلیم در برابر ادعاى خود کند ، و رسیدن جان به حلقوم کنایه از مشرف شدن به مرگ است. و جمله فلو لا ان کنتم غیر مدینین ، تکرار همان لولا اى است که در ایه 83 گذشت. و این تکرار برای تاکید است. [ 5 ] ارتباط منطقی میان جمله فلو لا ان کنتم غیر مدینین با باور به معاد این است که در حقیقت هدف از این ایات بیان قدرت خداوند بر مسئله مرگ و حیات است ، تا از ان پلى به مسئله معاد زده شود ، و انتخاب لحظه احتضار و مرگ در این‌جا به خاطر ظهور ضعف و ناتوانى کامل انسان در این هنگام است ، با تمام قدرتى که براى خود فکر می‌کند. [ 6 ] به عبارت دیگر کسانی که خود را بیرون از ربوبیت پروردگار می‌دانسته و می‌دانند ، و معتقد بودند که می‌توانند جلوی مرگ را بگیرند ، طبیعی است که به انها گفته شود که شما چنین ادعای بزرگی دارید ، برای یک‌بار هم که شده جان یک محتضری را که قطعا به زودی خواهد مرد ، به او برگردانید تا ادعای شما ثابت شود ! [ 7 ] به بیان روشن‌تر مرگ کانال ورود به قیامت و اولین مرحلۀ ان است ، و قیامت با مردن اغاز می‌شود و بدون مرگ قیامت بر پا نمی‌شود ؛ بنابر این توانایی بر جلوگیری از مرگ در واقع توانایی بر جلوگیری از وقوع قیامت است و شما که نمی‌توانید خود و دیگران را از مرگ برهانید ، قطعا نخواهید توانست از حسابرسی روز قیامت نیز بگریزید.         [ 1 ] . واقعه ، 86. [ 2 ] . طباطبائی ، سید محمد حسین‏ ، المیزان فی تفسیر القران ، ج ‏19 ، ص 139 ، قم ، دفتر انتشارات اسلامی‏ ، چاپ پنجم‏ ، 1417ق. [ 3 ] . الوسی ، سید محمود ، روح المعانی فی تفسیر القران العظیم ، تحقیق ، عطیه ، علی عبدالباری ، ج ‏14 ، ص 158 ، بیروت ، دارالکتب العلمیه ، چاپ اول ، 1415ق. [ 4 ] . طبرسی ، فضل بن حسن ، مجمع البیان فی تفسیر القران ، مقدمه ، بلاغی‏ ، محمد جواد ، ج ‏9 ، ص 342 ، تهران ، ناصر خسرو ، چاپ سوم ، 1372ش. [ 5 ] . المیزان فی تفسیر القران ، ج ‏19 ، ص 139. [ 6 ] . مکارم شیرازی ، ناصر ، تفسیر نمونه ، ج ‏23 ، ص 276 ، تهران ، دار الکتب الاسلامیه ، چاپ اول ، 1374ش. [ 7 ] . چنانچه از بعضی نحوی‌‌ها نقل شده است که این جمله متوجه گروهی است که منکر رستاخیز بوده و می‌‌گفتند که ما می‌‌توانیم جلوی مرگ را بگیریم و تسلیم مرگ نشویم ؛ لذا خداوند فرمود اگر چنین است که شما مدعی ان هستید ، پس جان محتضر را به او برگردانید. ر. ک: شیخ طوسی ، محمد بن حسن ، التبیان فی تفسیر القران ، مقدمه ، تهرانی ، شیخ اقابزرگ ، تحقیق ، قصیر عاملی ، احمد ، ج ‏9 ، ص 513 ، بیروت ، دار احیا التراث العربی ، بی‌تا. kill به معنی کشتن و فعل هست.

she killed her husband.

die به معنی مردن و فعل هست.

he died in 1985 at the age of 76.

deadحالت صفت die هست به معنی مرده و بی جان هست.

the dead body of a young soldier ابدی بودن به معنای معدوم نشدن در اینده است. شیطان چون که مخلوق خداوند است و هر مخلوقی تحت اراده خالق خود است ، نمی تواند به اختیار خود ، خودش را در امری با خداوند شریک کند ، بلکه هر ان چه که دارد ، همانند دیگر مخلوقات ، همه از خدا است. مهلت دهی خداوند به شیطان تا قیامت نبوده است و بر فرض که وقت معلوم را قیامت تفسیر کنیم ، زنده ماندن تا قیامت به اذن و اراده خداوند به معنای ابدی بودن نیست. این جهان به دلیل ماهیت خاص خود و با توجه به مرتبه وجودی اش دارای احکام و قوانینی است که در ان خوشی و ناخوشی ، غم و شادی ، سختی و راحتی با هم امیخته شده است و هیچگاه رفاه و اسایش و خوشی به صورت مطلق در ان یافت نمی شود. بعضی از سختی هایی که انسان در دنیا دارد به خاطر امتحانات و ازمایشات الاهی است تا انسان مؤمن از غیر ان مشخص شود. اما رفاه و اسایش واقعی در جهان اخرت است و از ان انسان های مؤمن و نیکوکاری است که با تلاش و کوشش در این جهان ، اخرت خود را اباد کرده اند ؛ چون این دنیا و زندگی در ان ، مقدمه زندگی در اخرت است. بله اگر منظور شما از رفاه ، برخورداری از امکانات مادی و تنعمات دنیایی باشد مثل مال و مقام و ... ، باید گفت که ممکن است انسانی از این نعمات برخوردار باشد اما انسان مؤمن و با تقوایی نیز باشد و از این رو از نعمات اخروی هم بهره مند گردد همان گونه که حضرت سلیمان ( ع ) این گونه بود.