چرا کسی که علم فقه آموخته است، باید حقّ ولایت داشته باشد؟ 
دو نفر درس می‌خوانند و در رشته خودشان عالم می‌شوند؛ یعنی مثلاً یکی در ریاضیات و دیگری در علوم فقهی. چه دلیلی دارد آن فردی که در علوم دینی عالم شد به ما حق ولایت داشته باشد؟
ولایت فقیه در حقیقت ولایت فقه و دانش الهی بر انسان ها از سوی خدای تعالی به واسطه ائمه اطهار ( ع ) است نه ولایت شخص. همان طوری که یک مریض حتی دانشمندانی که علم پزشکی نخوانده اند- هنگام بیماری ، تمام بدن خود را در اختیار یک پزشک متخصص قرار می دهد ، انسان ها نیز برای مشکلات روحی و براورده کردن نیازهای معنوی لازم است خود را در اختیار کسی بگذارند که متخصص در این امور بوده و اگاهی به قران و سنت الهی داشته باشد. گرچه علومی مانند ریاضیات به نوبه خود دارای فایده بوده و جزو علومی محسوب می شود که بخشی از نیازهای انسان ها را براورده می کند ، اما این حقیقت را هم باید پذیرفت که علم دارای مراتب بوده و طبق مراتب و نیازهای اصلی بشریت ارزش گذاری می شود.
کلمه ولی دارای معانى گوناگون است. [ 1 ] به نظر می رسد کلمه ولی در این زیارت نامه به معنای دوست دار یا ناصر به کار رفته است. بکارگیری این معنای از ولی در مورد هر مؤمنی نیز جایز است ، چنان که در برخی روایات وارد شده است. [ 2 ] هر چند به معنایی که در مورد ائمه بکار می رود ( یعنی به معنای کسى که از جهاتى بر تصرف در امور شخصى دیگرى ، از خود او شایسته تر است و یا کسی که صاحب قدرت بر تصرف در امور تکوینی است ) ، نیز می تواند بکار رفته باشد ؛ زیرا این حقایق دارای مراتب هستند و ائمه ( ع ) بالاترین مراتب ولایت را دارند و حضرت علی اکبر می تواند برخی از مراتب پایین تر را داشته باشد. [ 1 ] . برای اطلاع بیشتر رجوع شود به پاسخ 153 ولایت ، ولی ، امامت ، امام . [ 2 ] . قال بلغنی انه قال ان المؤمن لاهل السما کما تزهر نجوم السما لاهل الارض و قال ان المؤمن ولی الله یعینه و یصنع له و لا یقول علیه الا الحق و لا یخاف غیره . کلینى ، محمد بن یعقوب ، الکافی ، ج 3 ، ص 438 ، دار الحدیث ، قم ، چاپ اول ، 1429ق. چیزی که به عنوان علم منطق می‌شناسیم کمی با اون چیزی که در بین عموم رایجه، متفاوته. به شکلی ساده، ایجاد ساختاری قابل ارزیابی به شکل انتزاعی یا مشاهده‌ای معمولا منطق نامیده میشه. همه‌ی منطق علیت نیست و علیت یکی از گزاره‌های رایج منطقه که معمولا به شکل اگر «الف» آنگاه «ب»، شناخته میشه. چیزی که شما به ا… وجود ربطی در حکمت اسلامی به این معنا است که وجود معلول‌ها و ممکن‌ها ، نسبت به خداوند متعال عین ربط و اضافه اشراقی هستند ؛ یعنى استقلالى از خود ندارند ، و کاملا وابسته به مبدا فیض بوده ، و با کسب فیض وجود از واجب الوجود ، موجود شده و به وجود خود ادامه می‌دهند. اجمالا می‌توان گفت که هنگام سخن گفتن از امکان ، گاه معنای عامی را در نظر می­گیریم که شامل ضرورت هم خواهد بود. مثلا اگر گفته شود: ممکن است خدایی وجود داشته باشد ، ممکن است فرشته‌ای وجود داشته باشد ، ممکن است پیامبری وجود داشته باشد و ... ، مشخص است که سخن متکلم ناظر به امکان عام است ، و گرنه وجود خدا که ضرورت دارد و در دایره ممکنات نمی‌گنجد. این نوع سخن در قالب ممکنه عامه قابل ارزیابی است. اما اگر گفته شود: ممکن است که زوایای مثلث هم‌اندازه باشند ، در این‌جا متکلم از امکان ، تنها معنای خاصی را در نظر دارد که در مقابل ضرورت و وجوب قرار می‌گیرد. به چنین امکانی امکان خاص و به قضیه‌ای که ناظر به چنین امکانی است ، ممکنه خاصه می‌گویند. به هر حال ، اندیشمندان منطق ، این دو اصطلاح را این‌گونه توضیح داده‌اند: ممکنه عامه: قضیه‌‏ای است که حکم در ان به سلب ضرورت از جانب مخالف باشد.   قضایایی که در انها ، حمل محمول بر موضوع ، امری محال و ممتنع نباشد ، قضیه ممکنه عامه می‌نامند ؛ زیرا اعم است از این‌که حمل محمول بر موضوع به نحو ضرورت و وجوب باشد ، مانند این‌که هر انسانی ناطق است ؛ یا حمل محمول بر موضوع نیز مانند سلب ان ضرورت نداشته باشد ، مانند هر انسانی راه‌رونده است ؛ یعنى سلب راه رفتن از او ضرورى نیست. [ 1 ] ممکنه خاصه: قضیه‌‏ای است که حکم در ان به سلب ضرورت از جانب موافق و مخالف هر دو باشد ، مثل هر انسانی نویسنده است . علت ممکنه خاصه بودن این قضایا نیز این است که نسبت به قضایای ممکنه عامه ، خاص‌تر است و دائره شمولش کمتر است ؛ زیرا شامل قضایایی که حمل محمول بر موضوع به نحو وجوب و ضرورت است ، نمی‌شود. [ 2 ]     [ 1 ] . سجادى ، جعفر ، فرهنگ معارف اسلامى ، ج ‏3 ، ص1914 ، تهران ، کومش ، چاپ سوم ، 1373ش. [ 2 ] . همان. یکی از شروط ۱۲ گانه سند ازدواج، حق تحصیل زوجه می باشد که بعضاً قبل از اینکه دختر و پسر نسبت به امضاء سند ازدواج اقدام کنند، در خصوص این حق توافق می کنند، که می تواند در چارچوب ماده ۱۱۱۹ قانون مدنی قرار گیرد که بیان داشته هر شرطی که خلاف مقتضای ذات عقد نکاح نباشد را در سند ازدواج قید کنند، و در صورتی که مرد حق تحصیل زن را به رسمیت بشناسد، دیگر نمی تواند زن خود را از این حق محروم کند.
چون ضمن عقدی لازم تعهدی را پذیرفته و در مقابل اگر مرد زیر بار چنین تعهدی نرود و شرط حق تحصیل زوجه را خط بزند، و دختر نیز بپذیرد، بدون اجازه شوهر نمی تواند از حق تحصیل استفاده کند که شاید این تصور برای شما ایجاد شود که تمامی اسناد بین المللی و حتی قانون اساسی کشور، حق تحصیل زنان را به رسمیت شناخته، چطور می شود این حق را از زن گرفت. با سلام
اثبات جهل نسبت به محتوای بسته امری دشوار بوده لیکن وفق ماده 144 قانون مجازات اسلامی در تحقق جرائم عمدی علاوه بر علم مرتکب به موضوع جرم، باید قصد او در ارتکاب رفتار مجرمانه احراز گردد.لذا اثبات جهل به موضوع،رافع مسئوليت کیفری است. برخی از فقهای اهل سنت معتقدند ، اگر مردی مرتکب گناه کبیره زنا شود و از این راه دختری متولد شود ، ان مرد می تواند با ان دختر ازدواج کند ؛ زیرا طبق برخی شواهد این دو شخص نسبتی با یکدیگر ندارند و همین مسئله کافی است که این ازدواج را صحیح بدانیم. برخی از ادله این افراد از این قرار است: 1. این دو نفر به هم محرم نیستند و نمی توانند مانند پدر و دختر یکدیگر را لمس کرده یا به بخشی از بدن یکدیگر که برای پدر و دختر جایز است نگاه کنند مانند نگاه کردن به موی سر . 2. این دو شخص از یکدیگر ارث نمی برند. 3. بر فرض ، این دختر به بردگی گرفته شود و این مرد مالک او شود ، ان دختر به علت قرار گرفتن تحت ملکیت ان مرد ، ازاد نمی شود با ان که اگر یکی از محارم انسان ، به ملکیت شخص دراید ، خود بخود ازاد خواهد شد . اما این حکم ، نه فقط مورد نقد فقه شیعه و اهل بیت قرار دارد ، بلکه در میان خود علمای اهل سنت نیز این مسئله مورد نقد قرار گرفته است. انان معتقدند هرچند که برخی از احکام شرعی بین پدر و دختر برای این دو نفر برداشته شده مانند ارث ، جواز نگاه و... اما این احکام موجب تغییر واقع نمی شود ؛ یعنی این دختر از -اسپرم- همین مرد متولد شده است و نمی توان ان را انکار کرد یا نادیده گرفت. [ 1 ] در مکتب فقهی شیعه ، نه تنها چنین ازدواجی جایز نیست ، بلکه این دو شخص نسبت به یکدیگر پدر و فرزند به شمار می روند ؛ هرچند که این نسبت ، مشروع نبوده و برخی از احکام پدر و فرزند مشروع ، مانند ارث بردن بین انها جاری نمی شود. [ 2 ] [ 1 ] . ابن قدامه مقدسی ، عبدالله بن احمد ، المغنی ، ج 7 ، ص 119 ، قاهره ، مکتبه القاهره ، 1968ق. [ 2 ] . ر.ک: امام خمینی ، تحریر الوسیله ، ج 2 ، ص 265 ، قم ، مؤسسه مطبوعات دار العلم ؛ نجفی ، محمد حسن ، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام ، ج 29 ، ص 256 257 ، بیروت ، دار احیا التراث العربی ، 1404ق. وصیت از ریشه وصی و در معنای لغوی آن به معنای عهد، فرمان دادن ،سفارش کردن، و پرداختن به امور متوفی است. و در اصطلاح حقوقی بدین معناست که یک فرد تکلیف امور مالی و غیرمالی خود را برای بعد از فوتش معلوم و مشخص کند ،تا بازماندگان او بعد از فوت ، دچار مشکل نشوند و از طرفی امور خودش  نیز سر و سامان پیدا کند و اگر بدهی نیز داشته باشد بدهی‌هایش پرداخت شود. با سلام 
بالغ میتواند برای مباشرت در عقد ازدواج به دیگری وکالت دهد وکیل باید صیغه ی عقد را برای موکل اجرا نماید وکیل باید بالغ و عاقل باشد یعنی اهلیت تصرف داشته باشد بنابراین وکالت کودک و مجنون صحیح نمی باشد . 
زن بالغه ی عاقله میتواند در انشا عقد خودش مباشرت کند و میتواند وکیل بگیرد اما عقد او متوقف بر ولی یا وکیل نیست صعیر ممیز نیز میتواند در عقد ازدواج خودش مباشرت کند و میتواند به دیگری وکالت دهد اما ازدواج صغیر غیر ممیز و مجنون منوط به اقدام ولی است 
پس میتوان گفت که اگر ولی از باکره اجازه بگیرد و او ساکت شود سکوتش توکیل در ازدواج تلقی میشود حتی اگر بعد از ان بگوید که راضی نیستم ازدواج صحیح است چون وکیل منعزل نمیشود مگر زمانی که علم به عزل پیدا کند اگر زن دو ولی داشته باشد و هردو اذن بخواهند و او سکوت کند سپس هر ولی اورا به شخصی تزویج کند عقد سابق از انها صحیح استو اگر باهم تزویج کرده باشند و هردو را اجازه دهد هردو باطل است و اگر یکی را اجازه دهد ان عقد صحیح است مسئله تخلیه روح در سخنان حکیمان و اهل معرفت بحث شده است. انچه از سخنان انان به دست می اید ؛ این است که انسان در پرتو تزکیه نفس و اجتناب برخی از کارها و تمرین و ممارست در انجام بعضی اعمال ؛ این توانایی در او ایجاد می شود که بتواند روح خود را از بدن مادی خود تخلیه و رها کند. به دیگر سخن ؛ روح در قالب جسمی مثالی ، سفری روحانی انجام داده و در عالم سیر می کند. اما تخلیه روح ؛ بدین معنا نیست که روح به طور کلی از بدن خارج شود ؛ چرا که این امر جز به هنگام مرگ محقق نخواهد شد ، بلکه حالتی است مثل خواب ، با این فرق که شخص ، متوجه این مطلب هست که حقیقت او غیر از بدن مادی است. استاد مطهری درباره تخلیه روح می گوید: انسان در نتیجه تقرب به خداوند - تقرب به خداوند در نتیجه عبودیت و اخلاص و خود را فراموش کردن و تذلل در نزد پروردگار و اطاعت محض در برابر پروردگار- می رسد به این مرحله که ؛ در عین این که بدنش نیازمند به روح است ، روحش از بدنش بی نیاز می شود ، چطور ؟ ما الان ، هم روحمان نیازمند به بدنمان است ، هم بدنمان نیازمند به روحمان. الان اگر ان روح و قوه حیات ما نباشد این بدن ما زنده نیست ؛ اگر هم این بدن ما نباشد این روح ما در این جا کارى از او ساخته نیست ، نمی تواند کارى بکند. اما ایا همه انسان ها همین جورند ؟ هم بدنشان نیازمند به روح است و هم روحشان نیازمند به بدن ؟ یا این که انسان هایى در نتیجه تقرب به خدا و عبودیت پروردگار ، می رسند به این حد که لااقل روحشان از بدنشان بی نیاز می شود. چطور بی نیاز می شود ؟ یعنى این قدرت را پیدا می کنند که به اصطلاح روح را از این بدن تخلیه کنند ( البته در اینجا تخلیه به معناى مردن نیست ) ، یعنى همان استقلال روح را در مقابل بدن حفظ می کنند. در زمان خودمان ، هستند چنین اشخاصى که قدرت دارند تخلیه کنند ، یعنى روح را از بدن منفک کنند به طورى که خودش را مسلط بر این بدن می بیند. بدن خودش را می بیند که در اینجا مثلا مشغول عبادت است و خودش در جاى دیگر سیر می کند ، افق وسیع ترى را دارد می بیند. شیخ شهاب الدین سهروردى ، معروف به شیخ اشراق عبارتى دارد ، می گوید ما حکیم را حکیم نمی شماریم مگر ان وقتى که قدرت داشته باشد بر این که روح خودش را از بدنش خلع کند. میر داماد می گوید ما حکیم را حکیم نمی شماریم مگر در ان مرحله اى که خلع بدن برایش ملکه شده باشد ؛ یعنى هر وقت که اراده کند بتواند روح خودش را از بدنش مستقل و جدا کند . [ 1 ] برخی از اهل معرفت نیز بر این باورند که هرکس فانی در حق شده از نفس و خودیت خود رهایی می یابد. [ 2 ] البته به نظر برخی از اندیشمندان قدرت بر تصرف در بدن ، از تخلیه روح بالاتر است. استاد مطهری می گوید: این مرکب عبودیت از این هم بیشتر انسان را به خدا نزدیک می کند و از این بیشتر هم به انسان قدرت و توانایى می دهد ... ، نه تنها رابطه انسان با بدن خود به این جا منتهى می شود که روح از بدن مستقل شود و نیاز خودش را از بدن سلب کند ، می رسد به مرحله اى که هر تصرفى که بخواهد ، در بدن خودش می کند. حتى این قدرت را پیدا می کند که جلوی حرکت قلب خودش را یک ساعت بگیرد و نمیرد ، قدرت پیدا می کند دو ساعت نفس نکشد و نمیرد ، قدرت پیدا می کند که با همین بدن طى الارض کند ... این اثر عبادت است . [ 3 ] نتیجه ای که از این متون به دست می اید تخلیه روح از جسم است ؛ اما این که فردی بتواند روح خود را وارد جسم دیگری نموده و با جسم دیگری برود کار انجام دهد ، چنین مطلبی از این متون به دست نمی اید و تصریح بدان ندارند و از کسی چنین حالتی را نقل نکرده اند هر چند ظاهرا از لحاظ فلسفی نباید اشکالی داشته باشد و با عنایت الهی امکان پذیر است. بلکه انچه حکیمان به عنوان قدرت نفس بر تسلط دنیای بیرون مطرح کرده اند می تواند شامل چنین قدرتی نیز گردد. استاد مطهری در این باره می گوید: مرحله بالاتر ، ان قدرتى است که بنده اى در اثر بندگى و عبودیت خداوند و در اثر قرب به ذات اقدس الهى و در اثر نزدیک شدن به کانون لایتناهاى هستى می تواند در دنیاى بیرون خودش هم تصرف کند ، می تواند چوبى را تبدیل به اژدها کند ، می تواند قرص ماه را دو نیم کند ، می تواند تخت بلقیس را در یک چشم به هم زدن از یمن به فلسطین احضار کند. بله می تواند. العبودیه جوهره کنهها الربوبیه . [ 4 ] اما توجه به یک نکته لازم است و ان این که چنین قدرتی ( فردی بتواند روح خود را وارد جسم دیگری نموده و با جسم دیگری برود کار انجام دهد ) را در اختیار نوع بشر قراردادن ، ممکن است لوازم و عواقب خطرناکی داشته باشد ؛ از این جهت بعید به نظر می اید خداوند متعال چنین قدرتی را در اختیار نوع انسان ( غیر اولیای الهی ) قرار داده باشد. [ 1 ] . مطهرى ، مرتضی ، مجموعه اثار ، ج 23 ، ص491 ، تهران ، صدرا ، چاپ هشتم ، 1377ش. [ 2 ] . عطار نیشابورى ، فرید الدین ، منطق الطیر ( معرب ) ، مترجم ، جمعه ، بدیع محمد ، ص 311 ، مصر ، الهیئه المصریه العامه للکتاب ، چاپ چهارم ، 2006م. [ 3 ] . مجموعه اثار ، ج 23 ، ص 493. [ 4 ] . همان.