XIX—XX быуаттарҙа Уралда юғары мәктәп төҙөү кәрәклеге тыуа: төбәктең үҫешкән сәнәғәте өсөн  үҙ фәнни, белем биреү һәм ағартыу үҙәге талап ителә.  Уралда  университет ойоштороу идеяһын  Д. И. Менделеев, А C. Попов, Д. Н. Мамин-Сибиряк, А К. Денисов-Уральский  һәм башҡалар әүҙем хуплай.