Казак йырҙары халыҡ ауыҙ-тел ижады формаһы булып тора. Беренсе сиратта «казак» йыры тип казактарҙың походтары тасуирланған (мәҫәлән, «О, гук, мати, гук», Никополь районы, Капуловка ауылы), казак башлыҡтары тураһындағы (мәҫәлән, Данила Нечай хаҡында «Ой из-за горы и еще и из-за лимана», Желтые Воды ҡалаһы), казак лирик йырҙары (мәҫәлән, «Из-за гор, из-за гор», Подгородный ҡалаһы), казак романстары (мәҫәлән, «Казак Дондан килә», Покровка районы, Великомихайловка ауылы). Был йырҙарҙа хикәйәләү йә һөйләүсе, йә казактың үҙенең исеменән алып барыла. Билдәле бер дәрәжәлә «казак» йырҙары тип егет менән ҡыҙ араһындағы мөнәсәбәттәрҙе һүрәтләгән йырҙар ҙа тора (мәҫәлән, «Садом, садом, пшениченька ланом», Межевая районы, межевая ҡасабаһы.