18 быуат аҙағында — 19 б. башында К . Златоуст ( Косотур ) заводын , Ҡуҫа заводын , Мейәс заводын , Һатҡы заводын , Әртә заводын ҡуртымға ала . 1804 й . И.П.Осокиндан ( ҡара : Осокиндар ) Биҙәр заводын , Ирген заводтарын , Йоҡ ( Кнауф ) заводын , Курашим баҡыр иретеү з-дын ( 1739 й. асыла , 1864 й. ябыла ) һәм Һарына заводтарын һатып ала .