Р. Ғ. Кузеевҡа ярашлы, төрөл ырыу-ҡәбилә составы ҡазан ханының ергә эйә булыу һәм һалым ҫтөнлөктәре биреү юлы менән башҡорттарҙы хеҙмәткә йәлеп итеүе менән аңлатыла. Башҡорт ырыу-ҡәбилә юғары ҡатламы ҡазан хандарынан мөһим өҫтөнлөк биргән тархан ярлыҡтарын алған. Тарханлыҡ Ҡазан ханлығында башҡорттарға  биргән. Мәҫәлән, XV—XVI быуаттар башында урал арты башҡорттары — табын ҡәбиләһенең бер өлөшө Ҡазан ханлығының көнсығыш сигенә күсеп ултырған, һәм унда хеҙмәткә алынып, яңы этник билдәләмә — ирәкте («ҡәлғә хеҙмәтендәгеләр»), шулай уҡ 1523 йылдан ҡазан ханы Сәхибгәрәйҙең тархан ярлығына эйә булалар: «…слово мое таково. Этот Шейх-Ахмед сын Махмуда, потом сын Шей-Ахмеда Абдал, потом Сеид-Ахмед, его брата Мухамеда сын Муса, Якуб сын Сеида, его брат Булане, его брат Hyp-Сеид — эти семь человек, пришедши к нам, били челом, что они были тарханами прежних наших старших ханов; мы вновь, пожаловав упомянутых лиц во имя великого бога и ради пророка Мухаммеда, сделали их тарханами…»