Программа тәьминәтенә ҡағылышлы беренсе теорияны инглиз математигы Алан Тьюринг 1936 йылда «On computable numbers with an application to the Entscheidungsproblem» эссеһында («О вычислимых числах с приложением к проблеме разрешения») тәҡдим итә. Ул Тьюринг машинаһы тип аталған, машинаны бер нығынған хәлдән икенсеһенә күсереүсе рудиментар операциялар эҙмә-эҙлелеген башҡарырға һәләтле, абстракт машинаның математик моделен эшләй. Төп идея, системаның теләһә ниндәй алдан билдәләнгән хәленә, билдәләнгән командалар йыйылмаһынан (программа) сикле элементар командалар йыйылмаһын эҙмә-эҙлекле үтәү юлы менән, һәр ваҡыт өлгәшеү мөмкин булыуын математик яҡтан иҫбатлауҙан ғибәрәт.