Хитай һөкүмитиниң узун йиллардин буян иқтисадий козир арқилиқ, болупму һул муәссәсә қурулушини көтүрәгә еливелиш арқилиқ оттура шәрқ әллирини сизған сизиқидин чиқалмас қилип қоюши 2017-йилидин башлап юқури пәллигә чиққан уйғур қирғинчилиқида техиму рошән ипадиләнди. Болупму ислам әллириниң бирләшкән дөләтләр тәшкилати (б д т) қатарлиқ хәлқаралиқ сорунларда хитай һөкүмитиниң уйғурларға қарши сиясәтлирини һемайә қилип аваз бериш вәқәлиридин кейин бу тема һәрқайси һөкүмәтләрниң вә тәшкилатларниң даимлиқ сөз темилиридин болуп қалди. Әнә шу хил аччиқ реаллиқниң нөвәттики әһвалиға қарап чиқиш үчүн әнглийәдики "очуқ мунбәр" ақиллар мәркизи бир қетимлиқ тор муһакимә йиғини ачти.