Башҡорт шиғриәте көнсығыш шиғриәтенең сиктәрендә барлыҡҡа килә һәм үҫешә. VIII быуаттың орхон-йәнәсәй яҙма ҡомартҡылары: Йософ Баласағуниҙың «Ҡотадғу белек», Мәхмүт Ҡашғариҙың «Диуану лөғәт әт-төрөк», Ҡол Ғәлиҙең, Ҡотобтоң, Хәрәзмиҙең, Сәйф Сараиҙың, Хөсәм Кәтибтең XIII—XIV быуаттарҙа ижад ителгән поэмалары һәм дастандары башҡорт шиғриәтенең башланғысы булып иҫәпләнә. Тормошҡа фәлсәфәүи ҡараштар системаһы, дөйөм алғанда, тирә-яҡ донъя, башҡорттарҙың эпик поэмалары «Урал батыр», «Аҡбуҙат», «Аҡһаҡ ҡола» әҫәрҙәрендә лә сағылыш таба. Т. Ялсығол, А. Ҡарғалы, Һ. Сәлихов, Ш. Зәки, Ғ. Соҡорой ише фәйләсүф-шағирҙар башҡорт суфыйсылығының иң билдәле вәкилдәре булып таныла. Тормошҡа фәлсәфәүи ҡараш башҡорт халыҡ йырҙарында ла сағылыш таба.