1581—1585 йылдарҙа атаман Ирмәк отрядтары Себер ханы Күсемде еңә. Хандың төп көстәре башҡорттарҙың ханлыҡта айырым урын алып торған Ҡара-табын, Һеңрән һәм Бәкәтин ырыуҙары вәкилдәренән тора. Күсем-хан — Мәхмүдек-хандың («Тора-хандың») бүләһе, шуға күрә лә башҡорттарҙың күпселеге уны традицион сюзерен булараҡ ҡабул итә. Ул һәләк булғандан һуң, 1601 йылда Күсемдең улы Ғәли Себер ханы тип иғлан ителә. XVII быуат башында ҡалмыҡтарҙың 300 меңлек ғәскәре Көньяҡ Себергә баҫып инә һәм Күсем вариҫтары Себер ханлығын тергеҙеү өсөн һуғышта уларға таянырға ҡарар итә. Күсем вариҫтарының ҡалмыҡтар менән берләшеүе башҡорттарҙың күпселегенә оҡшамай, сөнки ҡалмыҡтар башҡорт ерҙәренең бер өлөшөн баҫып ала һәм яһаҡ түләүҙәрен талап итә. Һөҙөмтәлә 1610-сы йылдарға Урал аръяғы башҡорттарының бер өлөшө урыҫ подданствоһын ала. Б. Ә. Аҙнабаев буйынса: «Урал аръяғы башҡорттарының байтаҡ өлөшө XVII быуаттың 30-сы йылдарына тиклем Рәсәй подданствоһын алмай һәм Күсем хандың һәм уның улдарының урыҫтарға ҡаршы хәрәкәтенә ярҙам итә. Һөҙөмтәлә был башҡорт улустары тәүҙә Өфө өйәҙе составына индерелмәй, һәм уларҙың йәйләүҙәре даими рәүештә казактар һәм себер кешеләре тарафынан талана».