Габор Бетлен, «венгр Макиавеллиһы», ихлас кальвинист, Османдар яҡлы, регуляр армия булдыра, магнаттарҙың баш-баштаҡлығын аяуһыҙ рәүештә баҫа, анархияны бөтөрә; яһаҡ йыйыуҙа бер кемде лә йәлләп тормай, кенәз ҡаҙнаһын тулыландыра. Ул дин тотоуҙа иректе сикләмәй, иезуит Дьёрдем Кальдиҙың Библияны тәржемә итеүен хуплай, был маҡсатҡа аҡса бүлә, православие динендәге румындарға үҙҙәренең епискобын булдырыуҙарына рөхсәт бирә һәм анабаптистарҙы йәшерә. Утыҙ йыллыҡ һуғышҡа ҡушылып, ул 1619 йылда Словакияны, шунан һуң Пожонды баҫып ала, 1619 йылдың ноябрь — декабрендә, баш күтәргән чехтар менән союздаш булып, хатта Венаны ҡамауҙа тота. 1620 йылдың ғинуарында Габор Бетлен Пожондағы дәүләт йыйылышында Венгрия кенәзе итеп һайлана (1620—1622); шул уҡ йыйылыш лютерандар, кальвинистар һәм католиктарҙың хоҡуҡтарын тигеҙләү, иезуиттарҙы ҡыуыу тураһында ҡарар ҡабул итә. Әммә Бетлен христиан Венгрияһының ике өлөшөндә лә власты ҡулында тота алмай: Габсбургтарҙың еңеүҙәре сәбәпле, ул 1622 йылдың 6 ғинуарында почётлы Микулов (Никольсбург) тыныслыҡ килешеүе төҙөргә мәжбүр була. Был килешеү буйынса Бетлен, венгр тажынан баш тартҡан осраҡта, ете бәхәсле комитатты һәм Герман империяһы герцогы титулын ала; ошо уҡ документта Габсбургтарҙың Трансильвания өсөн дәғүәләшеүе тураһында бер һүҙ ҙә булмай. Бетлен тағы ла бер нисә тапҡыр Австрияға һуғыш аса, ләкин элекке уңышын ул ҡабатлай алмай. Әммә сәйәси даирәлә ул ҙур урын биләй, Трансильванияның мәҙәни йәһәттән сәскә атыуына бөтә Европа ғәжәпләнә. Көнбайыш илдәрҙең беренең илсеһе, 1621 йылда Дьюлафехерварҙағы кенәз һарайында булғандан һуң, үҙенең ғәжәпләнеүен йәшерә алмайынса: "Бында наҙанлыҡтың эҙе лә юҡ таһа!" — тип ҡысҡырып ебәрә. Кенәз һарайын итальян архитекторҙары һәм скульпторҙары мөһабәт алым ҡулланып эшләй; улар уны фрескалар, ҡалҡыу биҙәкле түшәм, фламанд һәм итальян гобелендары менән биҙәй. Бүлмәләрендәге экзотик йыһаздар, унда үткәрелеп килгән бал кисәләре, театр спектаклдәре, музыкаль концерттар менән бер рәттән һарайҙа эшләгәндәрҙең һәр кемгә иғтибарлы була белеүе ул замандағы нәзәкәтлелек тураһындағы иң юғары талаптарға яуап бирә.