Был осорҙа Волга-Кама тирәләрендә урынлашҡан болғарҙар ҙур мәҙәни үҙгәрештәр кисерә — төрлө ижтимағи-сәйәси һәм иҡтисади сәбәптәр арҡаһында ата-бабаларынан килгән тәңреселек урынына — исламға, боронғо ата-бабаларынан ҡалған болғар рундарынан (урыҫ.) — ғәрәп яҙыуына, уғыр телдәре төркөмөнә (урыҫ.) ингән болғарҙарҙың теленән (урыҫ.) — күрше ҡуман-ҡыпсаҡтар ҡулланған ныҡ айырылып торған[1][2] дөйөм төрки телдәр (урыҫ.) төркөмөнә ингән ҡыпсаҡ теленә күсә.