. Дини идеологияның барлыҡҡа килеүе йыш ҡына үҙенең оппозицион характеры арҡаһында дини конфессияның ҙур сәйәси роль уйнай башлауы менән бәйле. Дини идеологияларҙың дөйөм ҡабул ителгән миҫалдары булып донъя диндәре тора, бигерәк тә, сәйәси мотивтары булыу-булмауына ҡарамаҫтан, протестантизм һәм католицизм, был осраҡта дини идеология дөйөм дин тип түгел, ә дини хәрәкәт тыуҙырыусы дини һәм сәйәси аспекттары кеүек аңлашыла (дини идеология төшөнсәһе «ортодоксия» төшөнсәләре менән бәйле ҡулланыла) һәм «фундаментализм».