Архаик осор аҙағында бик күп полистарҙа, уларҙың ниндәй формала булыуына ҡарамаҫтан, ҡоллоҡ тарала, шул иҫәптән демократик Афинала ла был күҙәтелә. Шул уҡ ваҡытта олигарх Спартала, Критта һәм Аргоста ырыу ҡоролошоноң айырым һыҙаттары һаҡланып ҡала, ә  Этолия, Акарнания һәм Фокидала — натураль хужалыҡ хакимлыҡ итә. Бындай сәйәси һәм иҡтисади күрһәткестәрҙең  күп төрлөлөк фонында грек ҡалаларында ярыштар башлана, һөҙөмтәлә Спарта етәкләгән Пелопонесс союзы барлыҡҡа килә. Был Пелопоннес союзы уртаҡ һуғыштар алып барыу һәм илот ихтилалдарын баҫтырыу өсөн булдырыла.