Тотьма исеме, моғайын, фин-уғыр телдәренән (коми «тод» — «ҡарағай, ҡыуаҡтар һәм шыршылар үҫкән еүеш урын», «-ма» -«ер» һүҙенән алынған). Фән күҙлегенән ҡарағанда, был рәсми ҡараш булып тора. Әммә ҡалала ашҡа топонимик легендалар ҙа бар. Шуларҙың береһе Петр I менән бәйле. Йәнәһе ул Тотьма тураһында «То не город — то тьма» тип әйткән имеш. Әммә легенда аныҡ дәлил бирә алмай, сөнки ҡала Петр заманына тиклем үк ошо исемде йөрөткән.