► Һәр бер халыҡтың үҙ элитаһы була. ХУ11-ХУ111 быуаттарҙа башҡорттарҙың тархандары, йорт старшиналары булған. Нисек кенә булмаһын, улар батша властары алдында үҙ халҡының мәнфәғәттәрен яҡлап сығыш яһаған, сөнки ябай кешенең үҙ хоҡуҡтарын яҡлау мөмкинлеге бик аҙ булған. Ике быуат дауамында барған ихтилалдар һөҙөмтәһендә башҡорт элитаһы юҡ ителеп, халыҡ яҡлаусыһыҙ ҡала. Дин әһелдәре, суфый шәйехтәре ошо осорҙа халыҡты яҡлау һәм һаҡлау функцияһын үҙ өҫтөнә ала. Халыҡтың киләсәге тураһында уйлау Зәйнулла ишанды ла йәштәрҙе дини-әхлаҡи тәрбиәләү менән бер рәттән, яңыса, Европаса уҡыта башлау зарурлығын танып, йәҙитселеккә юл асыу өсөн күп көс һалырға дүндерә. Һөҙөмтәлә абруйлы шәйех һәм уның фекерҙәштәренең тырышлығы һәм фиҙакәрлеге менән ХХ быуат баштарында халҡыбыҙҙың белемле һәм әүҙем өр-яңы элитаһы үҫеп сыға. Улар рәтендә беҙ Зәки Вәлиди кеүек тиҫтәләгән ойоштороусы һәм етәкселәрҙе, Мәжит Ғафури, Шәйехзада Бабич кеүек зыялыларҙы күрәбеҙ, һәм тап ошо мәҙрәсәләрҙә яңыса белем алған зыялы быуындың ХХ быуаттағы башҡорт мәҙәниәтенә һәм мәғрифәтенә яһаған йоғонтоһон тоябыҙ.