Ҡағиҙә булараҡ, тикшеренеүселәрҙең күпселеге теоияны тикшереүҙең стандарт ысулы тип туранан-тура эксперименталь тикшереүҙе («эксперимент — хәҡиҡәт критерийы») һанай. Әммә йыш ҡына  теорияны тура эксперимент менән тикшереп булмай (мәҫәлән,  Ерҙә тормош барлыҡҡа килеү теорияһын), йә бындай тикшереү үтә ҡатмарлы йәки ҙур сығымлы була   (макроиҡтисади һәм социаль теориялар), шунлыҡтан  теориялар йышыраҡ тура   эксперимент менән түгел, ә алдан әйтеү көсө менән тикшерелә — йәғни тикшерелеүсе теориянан   билдәһеҙ/элек шәйләнмәгән хәл-ваҡиғалар  ағып сыҡһа һәм ентекле күҙәтеү аша  был хәл-ваҡиғаларҙың барлығы асыҡланһа, алдан әйтеү көсө бар булып сыға.