Балаян үҙе  ҡашҡайҙарҙы Әрдәбилдән алып  Муганга тиклем йәшәгән  шаһсевәндәр менән бәйләй, хикәйә сығанаҡтарға ярашлы, Ғәббәс I Фарсы Ирағының  һалаҫтар йәшәгән шул уҡ  Кум-Саве-Султанабад райондарын бүләк итә. Артабан, был райондан шаһсевәндәрҙең бер өлөшө Ирандың көньяғына, Фарсҡа күсерелә, был һуңғы сиратта Сәфәүи дәүләтенең Португалия араһындағы Ормуз конфликты арҡаһында була. Аҙ һанлы Һалаҫ ҡәбиләһе  составында булыуын Балаян һалаҫтарҙың күп булмаған һаны менән аңлата, улар Кум-Саве-Солтанабадтан көньяҡҡа шаһсевәндәр менән бергә юллана.  Ҡашҡайҙарҙың атамаһын Балаян Иран Әзербайжанындағы Ҡашҡа-Даг һырты менән аңлата, уның һырты буйлап шаһсевәндәр йәшәгән була. Был осраҡта  «ҡашҡа-и» һүҙен  «ҡашҡай» йәки «ҡашҡайлы» тип аңларға кәрәк. Үҙенең теорияһын иҫбатлау өсөн Бабаян ҡашҡай ҡәбиләләре атамаларын килтерә, улар Әзербайжанда ҡалған шаһсевән ҡәбиләләре атамалары һәм Әзербайжан топонимдары менән оҡшаш. Миҫал булып Мугандан сыҡҡанды аңлатыусы ҡашҡай ырыуы  Муганлы тора; ҡашҡайҙарҙы урынлаштырыу  үҙәге Семирун Мугандағы Семирун оҡшашлығы буйынса, Әрдәбилдән  20 км алыҫлыҡта;  Фарста Маку ҡалаһы Иран Әзербайжанындағы Маку ҡалаһы оҡшашлығы буйынса; ҡашҡай Ҡарабах ырыуы һәм Фарста Кух-е-Ҡарабах тауы, уны, Фарстағы  көнсығышты өйрәнеүсе совет белгестәре делегацияһы хәбәр итеүенсә, урындағы ҡашҡайҙар 1945—1946 йылдарҙа ата-бабалары ере хөрмәтенә атағандар. Пьер Оберлинг шулай уҡ ҡашҡайҙарҙың исемен Әзербайжанда Ахарҙан көньяҡҡа ҡарай Ҡашҡадаг тауы менән бәйләй. Шулай уҡ Хоя тирә-яғындағы Ҡашҡа Булаг ауылы менән бәйле булыуы мөмкин . Шулай уҡ ҡашҡайҙарҙың унда барлыҡҡа килеүе XIII быуатта Сыңғыҙхандың баҫып инеүе менән бәйле тигән фараз да бар, унан һуң ҡашҡайҙар бер нисә быуат Аҡ Ҡуйлылар  төркүмән ҡәбиләләре конфедерцияһы составында булып, Әрдебил тирә-яғында йәшәй. Һуңынан, XVI  быуатта  ҡашҡайҙар Фарсҡа  Исмәғил I  тарафынан португалдар һөжүмен кире ҡағыу өсөн күсерелә. Ҡашҡай тарихсыһы  һәм күсмә халыҡ хоҡуҡтары өсөн көрәшсе Мөхәммәт Бахманбеги шулай  ҡашҡайҙарҙың төп өлөшө Кавказ аръяғында, Баҡыла байтаҡ ваҡыт йәшәгән тигән фекер яҡлы, быны дөрөҫләп, ул ҡашҡайҙарҙың антрополгик характеристикаларында һәм уларҙың телен әзербайжан теленә оҡшашлығында күрә. Ҡашҡайҙарҙың һәм шаһсевәндәрҙең уртаҡ  тамырҙарын Британия тарихсыһы Ричард Таппер Сәфәүи дәүләтендә шаһсевәндәр тураһындағы үҙенең мәҡәләһендә раҫлай. Шаһсевәндәргә арналған башҡа мәҡәләлә, Таппер көнсығышты өйрәнеүсе совет белгесе Л.И. Мирошников ҡашҡайҙарҙың Әзербайжандан килеп сығышы тураһында Балаян теорияһы менән ризалаша, тип күрһәтә. Совет шәрҡиәтсеһе  Н. А. Кузнецова ҡашҡайҙар  шаһсевәндәрҙең бер  өлөшө  һанала, тип иҫәпләй. Америка тарихсыһы һәм төркиәтсе Голден Питер, Балаян кеүек үк, ҡашҡайҙарҙың атамаһы уларҙың Иран Әзербайжанынан сыҡҡанлығын иҫбатлай тигән фекерҙә.  Ул ҡашҡайҙарҙың сығышын шул уҡ уғыҙ төрөк элементтары менән бәйләй, улар әзербайжан халҡының нигеҙен тәшкил итә. XX быуатта ҡашҡайҙар ырыуы  конфедерацияһы башлыҡтары үҙҙәрен туранан-тура Оҙон Хәсән  вариҫтары  һәм шулай уҡ Исмәғил шаһ менән туғанлыҡ бәйләнештәре  бар тип раҫлай