Дарон Асемоглу һәм Джеймс Робинсон «Ни өсөн ҡайһы бер илдәр бай, ә икенселәре ярлы» тигән китапта яңы институциональ мәктәптең глобаль тигеҙһеҙлеккә ҡарашын белдерә. Улар сәйәси һәм иҡтисади институттарҙы — йәмғиәттә булған ҡағиҙәләр һәм мәжбүр итеү механизмдары йыйылмаһын — башҡа факторҙарҙы икенсел тип иҫәпләп, төрлө дәүләттәрҙең иҡтисади һәм социаль үҫешендә айырмаларҙың төп сәбәбе итеп күрә. Авторҙар институттарҙы ике ҙур төркөмгә бүлә: сәйәси һәм иҡтисади.