1633—1635 йылдарҙағы башҡорт ихтилалдары осоронда, Себер батшаһы улы Аблай-Гәрәй (Ишемдең улы һәм Күсем-хандың ейәне), ҡустыһы Тәвкил менән бергә ҡалмыҡ ғәскәре башында 1635 йылда штурм менән Өфөнө алырға тырыша һәм ҡала ситендәге мосолман слободаһын яндыра. Был тораҡ пунктына нигеҙ XVI быуат башында кенәз Шөгөр-Дәүләт Кокузов торғанда Һалйот башҡорттары тарафынан һалынған була. Ҡаланы баҫып ала алмағас, батша улы һәм уның ҡустыһы Ҡариҙел йылғаһының үрге ағымына сигенә, унда тағы ла һуғышалар: Фёдор Каловский командалығындағы 150 уҡсы һәм 350 башҡорт ҡалмыҡтарҙы тар-мар итә һәм Аблай-Гәрәйҙе һәм уның ҡустыһын әсир итеп ала. Ләкин 1637 йылда Урал аръяғындағы ҡайһы бер башҡорттар Себер ханы улы Дәүләт-Гәрәй яғында һуғыша. 1662—1664 йылдарҙағы башҡорт ихтилалының башында Һары Мәргән тора, ул Башҡортостанда һәм Себерҙә Шибанидтар власын тергеҙеү яҡлы була. Ихтилал барышында Себер ханының улы Көсөк (Аблай-Гәрәйҙең улы) — Башҡортостанда хан тип иғлан ителә. 1663 йылдың көҙөнә баш күтәргән Нуғай, Ҡаҙан һәм Себер даруғаһы башҡорттарының Өфөгә берлектәге походы планлаштырыла, әммә билдәһеҙ сәбәптәр арҡаһында Себер даруғаһынан Күсем етәкселегендәге отрядтар билдәләнелгән урынға килмәй (Ағиҙелдең урта ағымы районына), һәм походҡа сығыу планы ғәмәлгә ашмай. Ихтилал тамамланғандан һәм, Көсөктөң ҡараҡалпаҡтарға китеп, унда хаким булғанынан һуң да Башҡортостан ханы титулы Көсөктә ҡала. 1666 йылда билдәле булмаған немец сәйәхәтсеһе, Уралда һәм Себерҙә булып, башҡорттар һәм батша улы Көсөк тураһында түбәндәге яҙмаларҙы ҡалдыра: «Унда башҡорттар (Baskiren) тип аталған ҡырағай һәм уҫал халыҡ бар; улар далала ҡалмыҡтар менән сиктәш, Тубылдан көньяҡ- көнбайышҡа табан йәшәй. Улар урыҫтарҙы яратмай, сөнки Себер элек юғарыла атап үтелгән батша улы Көсөктөң ата-бабаларының ере була; башҡорттар һыбай бик оҫта йөрөй, уҡ-һаҙаҡ менән ҡоралланғандар; мәргән уҡсылар… Электән урыҫтар менән дошманлашып йәшәй… Себерҙәге тәүге ҡала (Верхотурье) — ағас бүрәнәләр менән уратып алынған, башҡорттарҙан һаҡланыу өсөн ҡорғандар был ҡойманы… Әлегә батшаның улы [Көсөк] тере, һәм ул урыҫ батшаһы подданныйы булырға теләмәй; ҡалаһы, торлағы юҡ, ҡола яланда хатта йәшеренер урыны ла юҡ уның; үҙе янында бер ни тиклем кешеһе бар, бөтәһе лә башҡорттар, шуға ҡарамаҫтан ураҡ ваҡытында үҙе менән сиктәш йәшәгән халыҡтарға, барымта яуы менән барып, уңыштарын талап ала. Барымта ваҡытында малдарын һәм кешеләрен ҡыуып алып китә. Был батша улы үҙен ошо ерҙәрҙең вариҫы, хужаһы тип иҫәпләй һәм үҙ ирке менән бер ҡасан да баш һалмаясаҡ. Ҡайһы берҙә ул башҡорттарҙы үҙ яғына ауҙара, һәм бынан бик ҙур ғауға күтәрелә».