XV быуатта Иоһанн Гутенберг Европала беренсе булып баҫма өсөн металл күсеп йөрөмәле (подвижный) литерлы ҡул типограф станогын ҡулланған, һәм ул күп  оттисктар ҡулланыу мөмкинлеген биргән. Гутенберг станогына оҡшаған механизмдар электән үк шарап етештереүҙә һәм ҡағыҙ эшләүҙә ҡулланылған. Шулай уҡ Гутенберг, процесты ябайлаштырырға ынтылып, тотош һүҙҙәр ҡойолмаһынан торған литер формаларын әҙерләй башлаған.