Поның психологик новеллаларының төҙөлөшөндә иң мөһим урынды арауыҡ һәм ваҡыт категориялары биләй. «Бәләкәй мискә амонтильядо», «Ашерҙар йортоноң һәләкәте», «Лигейя», «Береника», «Морелла», «Ҡоҙоҡ һәм маятник» хикәйәләрендә арауыҡ ябыҡ һәм сикләнгән, кеше унда донъянан алып ташланған. Икенсе новеллаларҙа (мәҫәлән, «Ҡара бесәй»ҙә) физик сикләнгәнлек рухи менән алмашына, геройҙың аңы донъянан айырылған, уның йәшәүе һәләкәт, үлем өсөн пролог ҡына кеүек тойола. Поның психологик хикәйәләрендә ваҡыт категорияһы аныҡ тарихи һәм хронологик мәлгә бәйле түгел. Һәләкәт йәки үлем алдынан аңланған йәшәүҙең бер мәле күрһәтелә, ул бер үк ваҡытта ыҡсым да, сикһеҙ ҙә. Уға геройҙың үлем алды ғазабы ла, уның барлыҡ үткәне лә һыя.