Был юлдарҙы Әхмәт Сөлөймәновтың 1988 йылда «Совет Башҡортостаны»нда сыҡҡан мәҡәләһенән килтерҙем. Һүҙ бында «һорнай» балалар фольклор ансамбленең концерты тураһында бара. Эйе, нәҡ ана шул 1988 йылда баш ҡалабыҙҙың, республикабыҙҙың халыҡ музыкаһы тормошонда ҡыуаныслы ваҡиға — Өфө "Һорнай" балалар фольклор ансамбленең сығыштары булып үтте. Беҙҙең дәүерҙә онотолоуға дусар ителгән боронғо музыка ҡоралы унда тәү башлан сәхнәгә сыҡты, оло концерт залында яңғыраны. Дөрөҫ, ансамбль үҙе, фольклор коллективы булараҡ, 1984 йылда уҡ ойошторола һәм үҙенең сығыштары менән йыр моң һейеүселәрҙең иғтибарын йәлеп итә. Унда Юлай Ғәйнетдинов етәкселегендә ҡурайсылар, ҡумыҙсылар, өзләүселәр шөғөллөнө. Арала башҡорт думбыраһында уйнаусы ла табыла. Концерт программаларына йыр ҙа, бейеү ҙө индерелә. Бөтөнөһө лә һәйбәт. Әммә етәксегә халыҡ музыка ҡоралдары арсеналын тулыраҡ файҙаланыу хыялы тынғы бирмәй. Бәхеткә, нәҡ ошо йылдарҙа рәссам һәм һәүәҫкәр этнограф Рафиҡ Мырҙашев алыҫ Хәйбулла районының Йәнтеш ауылында Мөхөммәтғәле Дәүләтғөле улы Иштөкбаевтан (1923 йылғы) һорнай тураһында ентекле мәғлүмәттәр яҙып ала. Шул нигеҙҙә мөгөҙҙән яһала торған бик уникаль инструментты тергеҙеү мөмкинлеге тыуа. Был эшкә башҡорт халыҡ музыка ҡоралдарын өйрәнеүсе энтузиаст, БДГИ- ның физика кафедраһы өлкән лаборанты Батыр Иҫәнсурин тотона. Шулай итеп, онотолоп барған боронғо моң ҡоралы — һорнай яңынан эшләнә. Мөгөҙҙән яһалған был инструментта тәү башлап әлеге концертта музыка мәктәбе уҡыусыһы, Учалы районы Сураман ауылында тыуып үҫкән Илшат Нәҙерғолов уйнап күрһәтте.