Мартин Лютер тәғлимәте немец фекере үҫешенә (шул иҫәптән уның дошмандары ҡарашына ла) ҙур йоғонто яһаған. Уның төп фәлсәфәүи хеҙмәте булып  трактаты тора. Трактатында, формаһы буйынса теологик булһа ла, ул хәҙерге заман йәмғиәтендә кешенең роле һәм урыны тураһында яуап бирергә тырышҡан, һәм был элекке теологик традиция менән араны өҙөүгә тиң булған.