Грамоталылыҡ тарихы алфавит тарихынан башлана. Идеографик яҙма өҫтөнлөк иткән ваҡытта, яҙыу һүрәттәрҙә күрһәтелгәндә, мәҫәлән, эскимостарҙа һәм америка индейҙарында, «грамоталылыҡ», әгәр был һүҙҙе һынлы сәнғәтте аңлау тип атарға мөмкин булһа, яҙмаларҙа бер ниндәй ҙә шартлылыҡ булмай. Грамоталылыҡ тарихы яҙмалар шартлы характер алған һәм уларҙы аңлау өсөн уларҙы өйрәнергә кәрәк булған мәлдән башлана. Тарих тәү башлап грамоталылыҡты секуляризациялауҙың һәм демократлаштырыуҙың әкрен, әммә даими барышын күрһәтә: бер нисә кеше, башлыса дин әһелдәре, мираҫынан киң халыҡ массаларының ҡаҙаныштарына әйләнә.