Византий сығанаҡтары. Византий тарихнамәһе был ваҡытта тарҡалыш хәлендә булғанлыҡтан, хазарҙар тураһында грек мәғлүмәттәре сағыштырмаса күп түгел. Ҡағанат тарихының беренсе осоро өсөн дөйөм сығанаҡҡа: Феофан Тәүбә иттереүсенең IX быуат башында яҙылған «Хронография»һына һәм патриарх Никифорҙың һуңғараҡ ижад иткән "Бревиарий"ына барып тоташҡан. Византийҙар хазар күтәрелеше осороноң Бөйөк Болғарҙы тар-мар итеү менән бәйле иң төгәл билдәләмәһен һаҡлаған. (Иосиф яҙмаһында хазар риүәйәте менән нығытылған) был ҡараш хәҙерге фәнгә лә күскән. Ахырғы Хазария тураһындағы мәғлүмәтте бөгөнгө көнгә еткергән император Константин Багрянородныйға рәхмәтлебеҙ. 948—952 йылдарҙа үҙенең улы Романға нәсихәт сифатында яҙылған «Империя менән идара итеү» трактатында ул Византияны уратып ултырған халыҡтар тураһында мәғлүмәт йыйған һәм улар менән ниндәй мөнәсәбәттә булыу кәрәклен асыҡтан-асыҡ яҙған. Хазария хаҡындағы хәбәрҙәр араһында ғәрәптәрҙең ике власлығын, Саркелдың төҙөлөшөн, хазар-венгр, хазар-бәшнәк һәм хазар-алан мөнәсәбәттәре буйынса уникаль дәлилдәрҙе, шулай уҡ ҡағанлыҡтағы берҙән-бер күрһәтеп кителгән әллә ниндәй сыуалышты (каварҙар фетнәһе менән бәйле) раҫлаусы мәғлүмәт бар.