IX—X быуаттарҙа Ғәрәп хәлифәте ҡаҡшай башлағас, иран телле халыҡтар, күсмә төрки ҡәбиләләр, курдтар, албандар, әрмәндәр йәшәгән Әзербайжанда[18], ҙур булмаған бик күп дәүләттәр барлыҡҡа килә (Бәрдә, Шәмәхә, Байлакан, Гәнжә, Нахчиван ҡалалары менән). Уларҙа нахчиван, ширван-апшерон кеүек билдәле архитектура-художество мәктәптәре үҫешә[1].