Әҙәбиәткә булған һөйөү Ғаян Лоҡмановта мәктәптә уҡыған йылдарында формалаша башлаһа ла, педучилищелә ул ижадҡа ла ылыға башлай. Буласаҡ яҙыусының «Хат» тип исемләнгән тәүге әҫәре 1944 йылда баҫылып сыға һәм уға яңы ҡомар өҫтәй. Шунан башлап әҙиптең очерктары, хикәйәләре һәм повестары республиканың төрлө гәзит һәм журналдарында, әҙәби йыйынтыҡтарҙа әленән-әле донъя күрә башлай. 1962 йылда Башҡортостан китап нәшриәте Ғаян Лоҡмановтың «Аҡҡош күле» тигән тәүге хикәйәләр йыйынтығын баҫып сығара. Ауыл кешеләренең көндәлек тормошон бик яҡшы белгән ҡәләм оҫтаһы үҙенең әҫәрҙәренә геройҙарҙы үҙ-тирә яғынан таба. Йыл әйләнәһенә бер ҙә еңелдән булмаған хеҙмәт менән мәшғүл ябай хеҙмәт кешеһенең төрлө ҡаҙаныштарын, уның яҡты хистәрен һәм уй-кисерештәрен һүрәтләү менән бер рәттән теле йылдан-йыл шымара һәм образлыҡ яғынан байый барған әҙип Бөйөк Ватан һуғышында данлы еңеү яулаған батыр яугирҙәрҙе лә үҙ әҫәрҙәренең уртаһына ҡуя. Был йәһәттән уның «Ағын һыу» повесы (1964), «Әсә йөрәге» тип исемләнгән повесть һәм хикәйәләр йыйынтығы (1966) айырым иғтибарға лайыҡ. Нәҡ ошо әҫәрҙәре 1969 йылда Ғаян Лоҡмановты бер тауыштан СССР Яҙыусылар союзына ҡабул итергә нигеҙ була ла инде. Артабанғы ике тиҫтәгә яҡын йыл арауығында яҙыусының «Тирәк шаулай», «Һибелә сәскә», «Ҡояш сығыр алдынан» тип исемләнгән китаптары донъя күрә. Уларҙа ауыл халҡының тормош-көнкүреше оҫта һәм бай образдар аша бәйән ителә, социаль һәм әхләҡ мәсьәләләр күтәрелә. Дөйөм алғанда, әҙип үҙе күргән һәм белгәнде аҡ ҡағыҙға төшөрә. Уның хикәйә һәм повестарында күп яҡлы һәм бер үк ваҡытта ҡапма-ҡаршылыҡлы көндәлек тормош төп тема булып тора. Ундағы геройҙар, әлбиттә, ысын хеҙмәт кешеләре: ҡырыҫ тәбиғәт шарттарына ҡарамаҫтан күберәк икмәк үҫтереү өсөн ялан-ҡырҙарҙа тир түккән тырыш игенселәр, һөт һәм ит етештереү өсөн йыл әйләнәһенә иртә таңдан ҡара кискәсә арыу-талыу белмәгән уңған малсылар. Яҙыусы уларҙың барыһы өсөн дә бик кәрәкле хеҙмәтенә дан йырлай, эштән тәм, үҙ тормошонан йәм табып йәшәүселәрҙе башҡаларға үрнәк итеп ҡуя. Бының менән бергә әҫәрҙәрҙә тыуған яҡ матурлығына, Ватан бөйөклөгөнә дан йырлана. Ғаян Лоҡманов, ауылда йәшәүенә ҡарамаҫтан, ижадташтары, республиканың төрлө ваҡытлы матбуғат баҫмалары менән ныҡлы бәйләнеш тота, бигерәк тә район гәзите хеҙмәткәрҙәре менән даими дуҫлыҡта йәшәй, үҙ әҫәрҙәрен улар аша уҡыусыға тәҡдим итә.