Артабан төркиҙәрҙең дөйөм тарихы бәйән ителә, унан һуң — башҡорттар тарихы. Үҫәргән башҡорт ҡәбиләһе башлығы Мөйтән бейҙең Сыңғыҙхан менән осрашыуы һәм уның монгол ханынан Ағиҙел, Тубыл, Ишем (Иртышҡа тиклем) йылғаларының бассейнындағы, Яйыҡ (Урал) йылғаһы үрендәге улус ер биләмәләренә ярлыҡ алыуы тасуирлана. Мөйтән бейҙең улус ер биләмәләре тулыһынса IX—XIII быуат башындағы тарихи Башҡортостан биләгән территорияға тап килә. Мөйтән бейҙең монголдар менән вассал килешеүенең һөҙөмтәһе булып Башҡортостандың Алтын Урҙаға инеүе тора, ә Мөйтән бей үҙе шәхсән башҡорттарҙың бөтә ерҙәренә номиналь хакимы итеп тәғәйенләнә.