Әммә хатта Дидро оҡшатыу теорияһын етди коррекцияға дусар итә: уның фекеренсә, яҡшы сәнғәт матур ысынбарлыҡты түгел, ғәмәлдәгеһен тергеҙә. Был инде XIX быуатта сәскә атҡан реализм теорияһы башланғысы. Ул тәбиғәткә сағылдырыу метафораһы һәм танып-белеү лозунгыһы менән оҡшау талабын билдәләп ҡуя. Был Стендаль һәм Бальзактың ижади тәжрибәһендә, манифестар һәм Шанфлёри манифестарында, һәм Чернышевский трактатында күренеп тора. Айырмалыҡтар булыуға ҡарамаҫтан, реализм иҫке теорияның яңы версияһы: көндәлек ысынбарлыҡтың уның ижтимағи-иҡтисади аспектында мимесис идеяһы була.