Беҙҙең  эраға тиклем V мең йыллыҡҡа ҡараған иң боронғо бронза әйберҙәр  Иран тау битендә һәм Сербиянең Плочник ауылы янында табылған. Рәсәйҙә иң боронғо бронза экспонаттарҙы 1897 йылда Рәсәй археологы Николай Веселовский Кубань йылғаһы төбәгендә ( Майкоп мәҙәниәте тип атала, б.э.т. IV мең йыллыҡтың икенсе яртыһы ) асҡан. Майкоп ҡурғандары бронзаһы, нигеҙҙә, баҡыр һәм мышаяҡ иретмәһенән тора. Тора-бара ныҡлы һәм һығылмалы металл турында мәғлүмәт Яҡын Көнсығышҡа һәм Мысырға  барып етә. Бында аҡ ҡурғаш-баҡыр иретмәһенә күсеүҙән һуң, бронза иң мөһим декоратив материалдарҙың береһе булып китә.