Тофаларҙар Иркутск өлкәһе Түбәнге Уда районы территорияһында - Тофаларияла йәшәйҙәр, улар Тываның төп өлөшө 1757 йылда Ҡытай империяһы составына ингәндән һуң Рәсәй империяһы составында тороп ҡалған тыва халҡының бер өлөшө. Улар, үҙҙәренең аҙ һанлығы һәм тываларҙың төп өлөшөнән айырым йәшәгәнлегенә күрә урыҫтар яғынан байтаҡ административ һәм мәҙәни (телмәр һәм көнкүреш кимәлендә) йоғонто кисергән[1].