Фонологияның төп төшөнсәһе — фонема, иң бәләкәй тел берәмеге, мәғәнә айырыу функцияһына эйә. Телмәрҙә фонеманың сағылышы — фон, әйтелгән телмәрҙең бер киҫеге, ул билдәле бер акустик үҙенсәлектәргә эйә. Фондарҙың һаны сикһеҙ күп, әммә һәр телдә улар һәр фонологик йыйылманың нисек төҙөлгәнлегенә бәйле рәүештә төрлө фонемаларға бүленгәндәр. Бер фонемаға ҡараған фондар аллофон тип атала.