1235 йылда бөйөк ҡаған Үгәҙәй монголдарҙың көнбайышҡа дөйөм империя походы тураһында хәбәр иткән һәм сыңғыҙ батша улдарын, «унда уҫал халыҡ», тип киҫәткән. "Монголдарҙың серле хикәйәте"ндә башҡорттар Сүбәҙәй еткселегендәге татар-монголдарға иң көслө ҡаршылыҡ күрһәткән халыҡтар иҫәбенә индерелгән: «Сыңғыҙхан Сүбәҙәйгә баҫып алырға ҡушҡан халыҡтар, атап әйткәндә, Ҡаңлы, Кибсаут, Бачжиат (башҡорттар), Орусут, Асут һәм шулай уҡ мул һыулы Адиль (Ағиҙел-Волга) һәм Чжая (Яйыҡ) йылғалары аръяғындағы ҡалалары яғынан көслө ҡаршылыҡҡа осраған». В. А. Злыгостев фекеренсә, был осраҡта Үгәҙәй һәм Сүбәҙәй беренсе сиратта башҡорттарҙы һәм болғарҙары күҙ уңында тотҡан, сөнки 1234—1235 йылдарҙа был төбәктә агрессорға ысын мәғәнәһендә башҡа етди ҡаршылашырлыҡ көс булмаған. "Мең ырыуы шәжәрәһе"ндә поход башланыуы тураһында былай тиелгән: «…Үгәҙәй хан… Жучи хан улына (Батый), үҙенең улы Гөйөккә, Толуйхандың улына, Мүнкә хан һәм Сағатай хандың улдарына урыҫ, черкес, болғар, туран, башҡорт һ. б. йорттарҙы яуларға ҡушҡан. Был осорҙа… Алаҡым бәк башҡорт бәге (хаким) булған».