Йәнәсәй ҡырғыҙҙары әҙәбиәттә түбәндәге исемдәр менән дә билдәле: хягас, хагас, сяцзястар һәм башҡалар. Тикшеренеүселәр фаразлауынса, хакастар үҙҙәренең шәхәрә башы булған боронғо хягастар ерендә йәшәй. Боронғо ҡырғыҙҙар монголдар менән тығыҙ этник бәйләнештә булған, тигән фекер ҙә барс. Хакастарҙың ойрат, паратан (фаралауҙар буйынса барындар) һәм халмах (калмак) ырыуҙары монголдарҙан килеп сыҡҡан, тип фаразлай тикшеренеүселәр. Буруттарҙың килеп сығышы ла монголдарға барып тоташа, тигән фараз да йәшәй. Борон был ерҙәргә монголдарҙың кереит, тумат, меркит, ордут (хонгодорҙар йәки удуит-меркиттар) күсенеп килеп төпләнгән һәм үҙҙәрен ҡырғыҙҙар тип атай башлаған.