Рафаэль Сәлихйән улы Йәнекәев 1932 йылдың 12 февралендә Башҡорт АССР-ының Топорнин районы (хәҙер Башҡортостан Республикаһы Саҡмағош районы) Яңы Мортаза ауылында тыуған. Дворян Йәнекәевтәр нәҫеленән, Йәнекәев  Рифҡәт Сәлих улының ҡустыһы. 1956 йылда Башҡортостан ауыл хужалығы институтын (хәҙер Башҡорт дәүләт аграр университеты) тамамлай һәм шул уҡ йылда Ҡариҙел районының «Совет» колхозында баш агроном булып эшләй башлай. 1957 йылдан Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институтында эшләй: 1965 йылдан — өлкән ғилми хеҙмәткәре, 1974—1977 йылдарҙа һәм 1984—1998 йылдарҙа лаборатория мөдире .