Протомонгол дәүләттәре Сяньби (монг. Сүмбә, Сяньби - боҙоп күрһәтелгән ҡытай транскрипцияһы) (93-234), Төньяҡ Вэй (386-534), Жужань ҡағанаты (330-555), Кидан (монг. Кидан) (907-1125) һәм Ҡараҡытай ханлығы (1125-1218) существования тиклем XIII быуатҡа тиклем ғәмәлдә булғандар.