XIX быуаттың икенсе яртыһында ихтилалды өйрәнеүгә ҡыҙыҡһыныу арта бара. Тарихсы Я. К. Грот баҫтырып сығарылған «Пугачёв болаһы тарихы өсөн материалдардар» (Кар һәм Бибиковтың ҡағыҙҙары — 1862, боланың аҙаҡҡы осорона һәм Пугачевтың тотолоуына ҡараған ҡағыҙҙар — 1863, Императрицa Екатерина II менән граф П. И. Паниндың хатлашыуы— 1875) Рәсәй империяһының Хәрби-топография һәм Дәүләт архивының ҡиммәтле документтарын, ә шулай уҡ хөкүмәт ғәскәрҙәренең хәрби етәкселәренең һәм тикшереү комитеттары етәкселәренең хатлашыуын, шул иҫәптән уларҙың рапорттарын һәм Екатерина II менән хатлашыуҙы фәнни әйләнешенә индерә. Д. Г. Анучин хөкүмәт органдарының һәм хәрби етәкселектең эшмәкәрлеген «Участие Суворова в усмирении Пугачёвщины и поимка Пугачёва» (1868), «Первые успехи Пугачёва и экспедиция Кара» (1869), «Действия Бибикова в Пугачёвщину» (1872) исемле хеҙмәттәрендә ентекле күрһәтә. Хәрби тарихсы Н. Ф. Дубровин 1884 йылда «Пугачёв и его сообщники» өс томлыҡ фундаменталь хеҙмәтен сығара. Дубровин беренселәрҙән булып Пугачевтың һәм уның көрәштәштәренең тикшереү документтарын һәм башҡа бик мөһим архив документтарын фәнни әйләнешкә индерә, улар элек тикшеренеүселәргә билдәле булмай[225].