19 быуат аҙағында В.В.Катаринскийҙың “ Ҡыҫҡаса урыҫса-башҡортса һүҙлек ” ( “ Краткий русско-башкирский словарь ” ; 1893 ) һәм “ Башҡортса-урыҫса һүҙлек ” ( “ Башкирско-русский словарь ” ; 1899 ) һүҙлектәре сыға . А.Г.Бессоновтың “ Ҡазан татар наречиеһының һөйләштәре һәм уның уға яҡын наречиеларға һәм телдәргә мөнәсәбәте тураһында ” ( “ О говорах казанского татарского наречия и об отношении его к ближайшим к нему наречиям и языкам ” ; 1881 ) мәҡ. башҡорт теле һөйләштәренең өн составы , грамматик төҙөлөшө һәм лексикаһына характеристика бирелә .