X быуатта тарихи проза яңыра, әһәмиәтле тарихи хеҙмәттәр барлыҡҡа килә, атап әйткәндә, Ованес Драсханакертци 924 йыл тирәһендә «Әрмәнстан тарихы»н, 987 йылда  Ухтанес «Тарих»ын тамамлаған. Әрмәнстандың региональ тарихи һәйкәлдәре, шулар араһында, Мовсес Каганкавтациҙың «Алуанк иле тарихы» яҙылған. X—XI быуат сиктәрендә, Багратидтар әрмән батшалығы көсәйгән дәүерҙә, әрмән тарихи прозаһында, Хоренациҙан һуң тәүләп, Әрмәнстандың һәм күрше региондарҙың дөйөм яңы тарихын яҙыу тенденцияһы билдәләнә. 1004 йылда Степанос Таронаци, ысынбарлыҡҡа тап килгән һәм һәйбәт яҙылған, тип иҫәпләнгән, «Ғөмүми тарих»ын тамамлаған. XI быуаттың тағы ла бер әһәмиәтле тарихи хеҙмәте  -  Аристакес Ластиверциҙың 1072—1079 йылдарҙа яҙылған «Хикәйәләүҙәр»е. Ластиверци хеҙмәтендә XI йөҙйыллыҡта Әрмәнстанда барған трагик ваҡиғалар — византиялыларҙың баҫып алыуҙары, төрөк-сельджук күскенселәренең вәхши сапҡындары күрһәтелгән.