Һоркһаймер һәм Адорноның хеҙмәттәрендә {{comment|«Негативная диалектика»|«Кире диалектика»}} һәм {{comment|«Мәғрифәтселек диалектикаһы»|«Диалектика Просвещения»}} хәҙерге заман йәмғиәтендә барған Мәғрифәтселек дегуманизациялауының технологик рационаллек идеалдар эрозияһы тасуирлана.