Республикала иренсәскә һымыҡтыр төрҙәре көньяҡҡа табан арта. Күпселек Иренсәскә һымыҡтыр. далала, болонда, ҡыуаҡлыҡ араһында, һирәгерәк дымлы урында, ташландыҡ ерҙә үҫә. Ашарға яраҡлы үҫемлектәр (ғәҙәти ярым ҡыуаҡ, ябай мәтрүш, Маршалл ҡанүләне һ.б.), дарыу үҫемлектәре (лимон бөтнөгө, биш ҡалаҡсалы арыҫлан ҡойроғо, һырылыусан ҡанүлән һ.б.), баллы үҫемлектәр (ҡыр бөтнөгө, быуын япраҡлы йылан тамыры һ.б.), декоратив үҫемлектәр (күҙлуттың, ҡара сәскәнең, йылан тамырының бөтә төрҙәре һ.б.), ҡый үләндәре (күҙлеғата, бер йыллыҡ иренсәскә, һаңғырау кесерткән һ.б.), ағыулы үҫемлектәр (күҙлуттың төрҙәре, һабаҡҡосҡан һаңғырау кесерткән). Эфир майҙары булған күп иренсәскә һымыҡтыр (лаванда, бөтнөк, ҡанүлән, йылан тамыры һ.б.) парфюмерия һәм косметика сараларын етештереүҙә ҡулланыла. Башҡортостан Республикаһының Ҡыҙыл китабына үҫемлектәрҙең 5 һирәк төрө (сәнскеле майсыбыҡ, туйраут, һыбашҡаҡ йылан тамыры, боҙлоҡ дәүеренә тиклемге реликт — бейек торҡа сәскә, эндемик — ҡандала ҡанүләне) индерелгән.