XVIII быуат аҙағында Адуй йылғаһы буйында аҫыл таштар ятҡылығы барлығы тураһында тәүге тапҡыр телгә алына. XIX быуатта адуй ятҡылыҡтары (копи) үҙҙәренең аметистары һәм бериллдары менән дан ҡаҙана. 1810 йылда жители Шайтанка (хәҙер — Свердловск өлкәһе Октябрьское ауылы) ағалы-энеле Кузнецовтар ҙур сенсация итеп ҡабул ителгән ҡыҙыл турмалин (ҡыҙғылт төҫтәге кристаллик таш) таба. Тиҙҙән 1815 йылда таштарының ҡуйы ҡыҙыл төҫө арҡаһында донъяла танылыу алған Мор руднигына (копи) нигеҙ һалына.