Үҙенең үҫеше  дәүерендә Теотиуакан  (б.э. 250—600 йй.) Мезоамериканың күп  өлкәләләренә  ҙур мәҙәни йоғонто яһай. Теотиуакан балсыҡ һауыттары  һәм  статуэткалар Мексиканың төньяҡ райондарынан алып Гватемала тауҙарына тиклем һәм  Тымыҡ океан яр буйҙарынан алып  Мексика ҡултығына тиклем осрай. Теотиуакан ныҡ үҫешкән осоронда Мексиканың үҙәк таулы райондарын контролдә тота һәм күрше цивилизациялар һәм майяның ҡала-дәүләттәре менән бәйләнеш тота (Тикаль).