Архимед тормошо менән бер нисә риүәйәт бәйле. Архимед батша Гиерон тажының был заказ өсөн бирелгән алтындан яһалғанмы, әллә оҫта көмөш ҡушып алдашҡанмы икәнен белә алған. Ҡуйылған мәсьәлә тураһында Архимед уйланып мунсаға килә. Һыу тултырылған ваннаға ингәс, ул һыу кимәле күтәрегәненә иғтибар итә. Шул ваҡытта уға ҡыҫып сығарылған һыу күләмен масса менән бәйләү тураһында уй килә. Был гидростатика нигеҙе була. «Эврика!» Архимед ваннанан һикереп сыға ла яланғас килеш батша янына йүгерә. Таж ҡыҫырыҡлап сығарған һыу күләмен һәм уның ауырлығындаға алтын киҫәктәрен сағыштырып ҡарағас, ғалим ювелирҙың алдауын иҫбатлаған. Башҡа риүәйәттәр буйынса ғалим рычак теорияһын асҡан. Ул ҡоро ерҙә каток өҫтәндә барған ҙур карабты рычаг ярҙамында күсерә алған. Шунан һуң ғалим: «Миңә таяныу нөктәһе бирегеҙ, мин Ер шарын күсерәм»,- тигән.