Джайнизм һәм буддизм — теистик тәғлимәттәр түгел. Уларҙың беренсеһе мәңге рухлы монадаларҙы һәм материаль күренештәрҙе таныһа, икенсеһе үҙгәрешһеҙ субстанцияларҙың йәшәйешен инҡар итә. Шәхес һәм уның танып белә торған донъяһы бер -береһе менән законлы рәүештә бәйләнешкә ингән фани, йәғни тиҙ үтә торған факторҙар (дхармалар) арҡаһында барлыҡҡа килә.Бер ниндәй ҙә үҙгәрешһеҙ индивидтың булмауын таныу бары тик дхармаларҙың бер туҡтауһыҙ ағымлы бәйләнешкә инеүен генә күрһәтә һәм был нирванаға өлгәшеүҙең нигеҙе булып тора. Башланғыс буддизмдың тхеравада плюрализмы махаянаның пантеизмына, йәки «ҙур колесница(ике тәгәрмәсле арба)» тәғлимәтенә ҡаршы тора. Нагарджуманың (I—II быуат) «уртаса тәғлимәте» дхармалар ысын йәшәйешкә эйә түгел, улар бары бик тиҙ үтеүсән, ә ысынбарлыҡта иһә бары тик һиҙемтәләнергә мөмкинлеге булған"бушлыҡ" ҡына бар. Сансара һәм нирвана тап бына ысынбарлыҡтың бер үк күренештәре.Һуңғараҡ барлыҡҡа килгән Асанга һәм Васубандхуларҙың (I—IV быуат) "аңлылыҡтың беренселеге"тигән тәғлимәтендә буддизм веданта менән яҡынайған тип күрһәтелә. Уның буйынса рухлылыҡ йәшәйештең аҙағы булып тора. Был йога аша ҡабул ителә һәм тышҡы донъя аңдың проекцияһы булып тора тип аңлатыла.