Этнология үҫеше процесы (мәҙәни һәм социаль антропология) һәм уға бәйле фәндәр үҫеш процесында төрле йүнәлештәр һәм төшөнсәләр барлыҡҡа килә, уларҙың ҡайһы берҙәре фәндә йоғонтоһон бөтөнләй юғалтҡан, икенселәре, киреһенсә, бөгөнгө көндә лә актуаль. Ҡайһы бер мәктәптәрҙең концепциялары һәм йүнәлештәре бер-береһенә ҡаршы килмәй, йәшәү, үҫеш, этник төркөмдәрҙең барлыҡҡа килеүен төрле яҡтан ҡарай, ҡалғандары, киреһенсә, ҡырҡа ҡама-ҡаршы булып сыға.