Паанаярвила беренсе кешеләр беҙҙең эраға тиклем 5-6 -сы  мең йыллыҡта барлыҡҡа килә. Боронғо  Паанаярви халҡы емеш-еләк йыйыу, һунарсылыҡ, балыҡсылыҡ менән шөғөлләнә. Был турала Паанаярви һәм Пяозеро күлдәре буйында табылған таш ҡоралдар һәм балсыҡ һауыт-һаба һөйләй. XIX быуат аҙағында крәҫтиәндәр тапҡан ҡасау Хельсинкиҙың Милли музейында һаҡлана.  Һуғыштан һуңғы осорҙа Пяозеро ярҙарында төрлө дәүерҙең  тиҫтә ярым боронғо тораҡтары табылған  (таш быуаттан алып тимер быуатҡа тиклем).