Әрмән теле эволюцияһы тарихындағы артабанғы баҫҡысты XVII быуатҡа урта әрмән теленән үҫешкән яңы әрмән теле кәүҙәләндерә. Тик XIX быуат урталарына ғына яңы әрмән теле гражданлыҡ хоҡуҡтарына эйә була. Ике яңы әрмән теле айырыла — береһе «көнбайыш» (төрөк Әрмәнстаны һәм уның Көнбайыш Европалағы колониялары), икенсеһе «көнсығыш» (Әрмәнстан һәм уның Рәсәйҙәге колониялары һ. б.). Урта һәм яңы әрмән телдәре боронғо әрмән теленән грамматик яҡтан да, һүҙлек яғынан да күпкә айырыла. Морфологияла бик күп яңылыҡтар барлыҡҡа килә (мәҫәлән, исемдәрҙең күплек һаны барлыҡҡа килеүендә, ҡылымдың ҡайтым йүнәлеше формаларында һ. б.), һәм шулай уҡ формаль составтың ябайлаша барыуында. Синтаксис үҙ сиратында бик күп үҙенсәлектәргә эйә. Әрмәнстан Республикаһы халҡы әрмән теленең көнсығыш вариантын ҡуллана (ашхарабар).