Хәҙерге үзбәк һөйләшеү теле диалекттарының генетик (уларҙың формалашыуында ҡарлуҡ, ҡыпсаҡ, уғыҙ диалект төркөмдәрендә һөйләшеүселәр ҡатнашҡан) яҡтан төрлө төрҙә,фонетик билдә буйынса шартлы рәүештә 2 төркөмгә бүленә — «о-лаштырылған» окающий (Ташкент, Сәмәрҡәнд, Бохара ҡалалары һ. б. тирә-яғында йәшәүселәрҙең һөйләше) һәм «а-лаштырылған» (башланғыс тартынҡылар «й» йәки «дж» нисек ҡулланыуҙан сығып, ике төркөмсәгә бүленә)