Декарттан һуң   эмпирик һәм трансценденталь   субъекттарҙы  айырып ҡарау була, һуңғыһы эмпирик субъект тарафынан объектив  йәшәп килгән нимәнең сығанағы итеп   ҡабул  ителә. Классик эпистомология концепцияһына яҡын концепциялар ҙа була, мәҫәлән,  Георг Гегель, йәки  К. Поппер донъялағы субъектив һәм объектив булғанды бер-береһенә ҡапма-ҡаршы ҡуйыуҙан баш тартырға тырыша.