Месопотамия ( ) — Алғы Азияның Тигр һәм Евфрат йылғалары араһындағы өлкәһе . Географик берәмек булараҡ уны Месопотамия уйһыулығы барлыҡҡа килтерә, һәм ул Ғәрәп яйлаһы һәм Иран ҡалҡыулығы араһындағы әллә ни тәрән булмаған сөңгөлдә ята. Месопотамияның төньяҡ сиге: Әрмән ҡалҡыулығы тауҙары, көньяҡта — Фарсы ҡултығы ярҙары, көнбайышта — Сирия -  Месопотамия далаһы, көнсығышта — Иран ҡалҡыулығы. Ил бер-береһенән тәбиғәт шарттары буйынса байтаҡҡа айырылып торған ике өлөштән ғибәрәт — Үрге (Төньяҡ) һәм Көньяҡ (Түбәнге) Месопотамия; улар араһындағы яҡынса сик Хит—Самарра тип аталған хәҙерге заман ҡалалары һыҙаты буйынса үтә. Ҡайһы берҙә Месопотамия тип Тигр, Евфрат һәм Карун йылғалары бассейнындағы — Ҙур Месопотамия () тип йөрөтөлгән тотош территория күҙҙә тотола.