Б.э.т. 911 йылдан башлап, иртә тимер быуаты осоронда, Яңы Ассирия империяһы барлыҡҡа килә, ул төбәктәге өҫтөнлөк итеү өсөн Вавилон һәм башҡа вағыраҡ батшалыҡтар менән ярыша. Әммә тик б.э.т. VIII быуатта Тиглатпалассар III реформалары һөҙөмтәһендә генә ул эре һәм ҡеүәтле империя булып китә. 1365—1076 йылдарҙан башлап Боронғо Мысыр һәм Хетта батшалығы менән конкурентлыҡ итә. был ҡеүәтле империяһы менән ярыша һәм боронғо мысыр батшалығына Хет. Һөҙөмтәлә кампания Адад-нирари II кампанияһы арҡаһында Ассирия бик эре империя булып китә һәм Боронғо Мысырҙы, Яҡын Көнсығышты һәм Кесе Азиялағы ҙур ғына участкаларҙы, шулай уҡ Иран, Кавказ аръяғы һәм көнсығыш Урта диңгеҙ буйын яулап алыуға өлгәшә. . Ҡайһы бер ғалимдар, шул иҫәптән Р. Н. Фрай, Яңы Ассирия империяһын тарихтағы тәүге империя тип һанай. Ошо осорҙа арамий теле, аҡкад теле менән бер рәттән, империяла икенсе рәсми теле булып иғлан ителә, һуңыраҡ аҡкад телен ҡыҫырыҡлап сығара.