Диале́ктика (бор. грек. διαλεκτική — урыҫса искусство спорить, вести рассуждение; башҡортса бәхәсләшеү, фекер алышыу оҫталығы) — философиялағы дәлилләү һәм нигеҙләү (аргументация) ысулы. Бер үк ваҡытта ул шулай уҡ фекерләүҙең уйланған йөкмәткеһендә булған ҡапма-ҡаршылыҡтарҙы тикшереүсе теоретик фекерләү формаһы һәм алымы.[1] Диалектик материализмда — материаль донъя үҫешенең дөйөм тәғлимәте һәм бер үк ваҡытта танып белеү теорияһы һәм логикаһы. Диалектик ысул Европа һәм Һинд философияһында төп алымдарҙың береһе булып һанала. «Диалектика» һүҙенең бөгөнгө мәғәнәлә ҡулланылыу башы боронғо грек философияһынан килә һәм уның киң билдәлелек (популярлыҡ) яулауына башлыса Платондың "Диалогтар"ы сәбәпсе була. Уларҙа төрлө фекерҙә булған ике йәки унан да күберәк әңгәмәсе, үҙ уйҙары менән уртаҡлашыу юлы аша хәҡиҡәтте табырға тырыша. Гегелдән башлап диалектикa күренеш менән ваҡиғаларҙы үҙгәрешһеҙ һәм бер-береһенән бойондороҡһоҙ тип ҡараған фекерләү алымы булған метафизикаға ҡаршы ҡуйыла[2].