Ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса шулай уҡ боронғо грек фәлсәфәһе тарафдаштарын Византиянан ғәрәптәргә (дата асыҡлауҙы талап итә) ҡыуып ебәреү факты булған, һәм мосолмандарҙа фәлсәфә(теология) үҫешенә килтергән. Был факт боронғо фәйләсуфтарҙың ҡайһы бер трактаттарының ғәрәптәрҙә һаҡланып ҡалыуына һәм Аристотель һәм Платон хеҙмәттәре тәржемәләренең артабан Европала (Испания аша) барлыҡҡа килеүенә йоғонто яһаған.