Ҡурай моңо күңелдең иң нескә ҡылдарын тибрәлтә. Ҡурай аша башҡорт үҙ моң-зарын, уй-хистәрен биргән, батырҙарына дан йырлаған. Туғажман тауы башынан йәйәүле Мәхмүт яңғыратҡан ҡурай ауазы оҙон ғүмерле булды. Баймаҡ рәссамы Миҙхәт Байрамғолов тау башында ҡомартҡы булараҡ ҡурайҙы мәңгеләштерҙе. ЮНЕСКО билдәләүенсә, әлеге һәйкәл донъяла ҡурайға берҙән-бер һәйкәл. Тирмә үрендә ете башҡорт ырыуының берҙәмлек символын сағылдырған ҡурай сәскәһе һүрәтләнгән.