Илдең халҡы, финикийлылар, төрлө һөнәрселеге, диңгеҙ сауҙаһы һәм бай мәҙәниәте ныҡ үҫешкән ҡеүәтле цивилизация  барлыҡҡа килтергән. Финикия яҙмаһы тарихта билдәләнеп ҡалған иң тәүге фонетик системалы яҙмалар  иҫәбендә тора. Финикия цивилизацияһының сәскә атҡан ваҡыты б. э. т. 1200—800 йылдарға тура килә.