Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Башҡортостанға СССР Фәндәр академияһы, Украин ССР-ы Фәндәр академияһы учреждениелары, Мәскәү юғары уҡыу йорттары эвакуациялана. Улар республикала фундаменталь фән үҙәген булдырыуға, академик фән селтәрен киңәйтеүгә, юғары уҡыу йорттары асыуға нигеҙ һала. 1943 йылда БАССР Халыҡ комиссарҙары советы ВКП(б) Үҙәк Комитеты секретары Г. М. Маленковҡа яҙған хатында Өфө ҡалаһында СССР Фәндәр академияһының Башҡорт филиалын ойошторорға тәҡдим итә.