Башҡортостан территорияһында энеолитта халыҡ балсыҡ , ҡом , йәшмә , кремний , эзбизташ , мәрмәр , таштоҙ , гипс , тальк , слюда , гранит , һалҡын килеш эшкәртеү юлы менән баҡыр биҙәүестәр һәм ҡоралдар яһау өсөн саф баҡыр сығарған ; Көньяҡ Уралда боронғо “ чудь ” рудниктарының эҙҙәренә П.С.Паллас , И.И.Лепёхин , П.И.Рычков ишара иткән .