Ҡайһы бер сәйәсмәндәр, фән, мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәре, социлогтар, ә шулай уҡ Мәскәү патриархаты[219] еңеү Сталин арҡаһында түгел, ә уға ҡарамаҫтан булды, тигән фекер йөрөтәләр. 25 совет фәне, әҙәбиәте һәм сәнғәте эшмәкәрҙәренең асыҡ хатында, һуғышҡа әҙерлекһеҙ булыу өсөн,Сталиндың яуаплылығы тураһында һүҙ бара[220]. 2010 йылдың 20 апрелендәге аысҡ хатта года ветерандар шулай Сталинды тәнҡит утына тоттолар һәм уның Гитлер менән килешеүен «енәйәт» булараҡ ҡылыҡһырланылар[221][222]. Инглиз тарихсыһы Саймон Себаг-Монтефиоре буйынса, һуғыш башында Сталин «компетентһыҙ ҡарарҙар ҡабул итә. Улар бик күп. Улар араһында иң ҡот осҡосо: 1941 йылдың сентябрендә, бөтә генералдар Киев тирәһенән ғәскәрҙәрҙе сығарыуҙы үтенгәндә, ул нацистарға уларҙы „ҡапҡанға“ алырға һәм биш армиянан торған хәрби төркөмдө тар-мар итергә мөмкинлек бирә. Һуғыштың аҙағына ғына Сталин хәрби статтегка әйләнә һәм илда еңеүгә алып килә ала. Әммә ниндәй хаҡ менән!»[19].