Als je wilt weten hoe robuust je relatie is, hoef je niet naar een therapeut. Een drukke zaterdag bij de Ikea volstaat. Test anders je huwelijk met de Alwetende Meerijder-proef: niets zo erg als betweters die hun partner ‘laten’ rijden en tijdens de rit commentaar geven.
Het kan nog irritanter. Een voorbeeld uit de eigen praktijk. Mevrouw Hijink had de auto een paar dagen mee. Naar de rand van het land, daar waar de wegen leeg en uitgestrekt zijn en agenten wel iets beters te doen hebben dan een handjevol voorbijgangers op snelheid te controleren.
Wat ze niet wist, is dat de acht jaar oude Volkswagen veranderd was in een smart car. Die week had ik bij wijze van test de dongle van Ulu geïnstalleerd. Ulu is een Nederlands bedrijfje dat het rijgedrag registreert en via een gsm-verbinding doorseint naar een app op de telefoon.
Een slimme auto voor een prikkie: Ulu duw je in de ODB-poort (on board diagnostics). Die zit ergens verstopt in het dashboard en wordt normaal alleen gebruikt door de garage. Ongemerkt seint de Ulu gegevens door als locatie, kilometerstand, snelheid, verbruik en foutmeldingen. Alles is inzichtelijk via het web en op je telefoon.
De smart of connected car is een Alwetende Meerijder. Eentje die altijd meekijkt, ook als je je onbespied waant. In de VS gebruiken bezorgde ouders zulke gadgets om kinderen in de gaten houden als ze de auto lenen. Je kunt je voertuig makkelijker terugvinden op een groot parkeerterrein of zelfs een dief traceren.
Smart wordt pas echt smart als ‘derden’ er gebruik van maken, zegt Ulu. Anderen dan de bestuurder dus. Denk aan bedrijven die een wagenpark beheren, of leasemaatschappijen. Of de koper van een tweedehands auto: data over rijgedrag – mits er niet mee gesjoemeld is – leveren een betere indicatie over de gezondheid van de auto dan de kilometerstand. Je weet nooit hoe dat spreekwoordelijke Oude Vrouwtje over de verkeersdrempels stuiterde.
Het onvermijdelijke scenario is dat verzekeraars korting gaan geven bij onberispelijk gedrag. Gepersonaliseerde verzekeringen, noemen ze dat. Kansberekening op basis van je gedrag, dezelfde behavioural targeting die we ook al van de advertentiemarkt kennen. Daar gaat het om de kans dat je op een banner klikt, in de auto draait het om het risico dat je ooit brokken maakt.
Informatie van je smart car delen met verzekeraars is nog niet verplicht maar we zullen met zachte hand gedwongen worden. Wie geen inzage geeft in zijn dataspoor, belandt in een hoger risicoprofiel en betaalt meer.
Creepy is het wel, zo’n onzichtbare passagier die alles doorbrieft. De Ulu-app was echter onverbiddelijk: mevrouw Hijink had 151 kilometer per uur gereden. In Nederland. Foei.
Dat had ik voor me moeten houden, maar ja: man, misplaatst superioriteitsgevoel, net iets te vaak de herhalingen van Wegmisbruikers gekeken.
In plaats van ‘creep!’ te roepen en het pand in overspannen toestand te verlaten, reageerde ze nuchter: “Oh, ik dacht eigenlijk dat ik 160 reed”.
Een week later bleek ik haar record alweer verbroken te hebben: 190 km/u, op de snelweg in Duitsland. Ik weet het, dat is dus niet waar de Ulu voor is bedoeld. Tegen dom gedrag is geen slimme auto opgewassen.