15.000 Leidenaren op de Burcht; dat is flink proppen | Joost Bleijie
15.000 Leidenaren op de Burcht; dat is flink proppen
Leiden is de mooiste stad van de wereld. Leidenaar en historicus Joost Bleijie gaat op zoek naar de mooiste plekken in de stad en de mooiste verhalen die achter de plekken schuil gaan. Uiteraard maakt hij een Selfie op deze plek. Deze keer in Selfie met….: De Burcht
Het is het oudste, maar ook meteen het minst gebruikte monument van Leiden. De Burcht gaat al bijna 9 eeuwen terug, de heuvel wellicht al veel langer. Rond 1150 bouwde de Graaf van Holland op de heuvel een stenen Burcht als uitvalsbasis. Als er dan onheil dreigde en als de vijand op de loer lag, wilden de Graven van Holland een plek hebben waar ze naar toe konden vluchten. De Burcht werd een van die plekken. Ruïne Teylingen, wellicht bekend vanwege Bassie en Adriaan en de Verdwenen Kroon, was ook zo'n uitvalsbasis. Echt verblijven op De Burcht deden de Graven van Holland bijna niet. Zo heel af en toe werd er eens iemand gevangen gezet maar dat was het dan ook wel. Wat nog wel eens vergeten wordt is dat De Burcht in vroeger tijden ook buiten de bebouwing van de stad lag. Het oudste Leiden is bevond zich in de halve cirkel Rapenburg – Breestraat. De Burcht lag daar niet. Wel lag De Burcht op een heuvel (een motte) en op een eiland. Vanaf die heuvel werd in vroeger tijden toezicht gehouden over de Rijn. Van zo hoog kon je goed zien wie vanaf de Noordzee de Rijn op kwam varen. Maar een meer spectaculaire functie had het dus niet.
Over De Burcht gaan de mooiste verhalen de ronde, vaak vol met Leids chauvinisme. Zo gaat het verhaal dat de waterput op De Burcht in direct contact met de Noordzee zou staan. Want, zo gaat het verhaal, tijdens het Beleg van Leiden in 1574 zou er op De Burcht in de put een haring gevangen zijn. Dus moest er een directe verbinding zijn met de Noordzee. Het verhaal is te mooi om het naar het rijk der fabelen te verwijzen, maar dicht tegen de waarheid zit het in ieder geval niet. Wat we wel weten is dat de put voor de waterdruk zorgde van de fontein aan de Vismarkt. Die ondergrondse waterverbinding heeft wel bestaan. Een andere mooie fabel is dat alle Leidenaren tijdens het Beleg van de stad geschuild hebben op De Burcht voor de naderende Spanjaarden. Dat moet aardig proppen geweest zijn want ruim 15.000 inwoners van de stad, waarvan velen ook nog eens de pest onder de leden hadden, krijg je niet zo makkelijk op De Burcht. Ook dat verhaal is waarschijnlijk niet waar.
Wat De Burcht wel is? Het oudste, het minst gebruikte, maar wat mij betreft wel een van de mooiste monumenten van Leiden. Een rondgang over De Burcht levert altijd een bijzonder gevoel en een bijzonder mooi uitzicht op. Wellicht leuk om te doen komend weekend.