Funkey – Kenniscentrum Sport
Sport- en beweeginterventies Funkey
www.info@knhb.nl
030-7513400
http://www.knhb.nl
Gabrielle van Doorn
030 751 3411
Gabrielle.van.doorn@knhb.nl
FUNKEY: FUN in goed bewegen is KEY!
Funkey is een sport programma voor kinderen op alle basisscholen in Nederland. Met het Funkey programma wil de Koninklijke Nederlandse Hockey Bond (KNHB) bijdragen aan een brede motorische ontwikkeling van 4-8 jarigen en hockey op een speelse en laagdrempelige manier introduceren aan jonge kinderen.
In het lesprogramma staat FUN in goed leren bewegen centraal, ofwel is de KEY. Funkey bestaat uit een breed beweegaanbod waarbij hockey een onderdeel is. Een Funkey les wordt gegeven in 2 of 3 vakken van de gym- of speelzaal en omvat loopscholing, balvaardigheid en een vorm van hockey. Sport programma 'Funkey' op basisscholen wordt gegeven door een bekwame externe Funkey docent, voor een periode van 4 weken, 1 les per week per groep.
Vanaf september 2012 geeft de groepsleerkracht na de 4 gastlessen zelf nog 2 lessen, daarbij geassisteerd door een door de Funkey docent opgeleide combinatiefunctionaris, buurtsportcoach, verenigingstrainer of stagiair van een van de sportopleidingen. Funkey wordt vanaf september 2012 ook aangeboden in het naschoolse traject (b.v. op een schoolsportvereniging of de BSO en op de hockeyvereniging.
Funkey is in de periode oktober 2011 t/m maart 2012 op 319 Basisscholen gedoceerd. In totaal hebben 23.000 kinderen met het Funkey programma kennisgemaakt. Zij waren super enthousiast. Er werden tekeningenboekjes als dank overhandigd en de kinderen vonden het jammer t als het de laatste les was. "Meester, wanneer komt u weer terug"? Ook de leerkrachten waren zeer te spreken over het programma. 98% van de scholen beveelt het aan voor andere scholen!
Lichaamsbeweging en sport hebben een positieve invloed op de gezondheid (Haskell e.a., 2007; PAGAC, 2008; US DHHS, 1996). Naast een positieve invloed op de gezondheid zorgt sporten op jonge leeftijd voor een goede motorische en sociale ontwikkeling en heel belangrijk ook bij een passende sport voor plezier. Kinderen laten sporten is essentieel: het percentage Nederlandse jongeren dat aan de Nederlandse Norm voor Gezond Bewegen (NNGB) voor de jeugd voldoet was in 2014 slechts 20,7% (Hildebrandt e.a., 2015).
De KNHB merkt dat het kennismaken met hockey gebeurt door een te selecte groep, in de buurt van de hockeyverenigingen. Dit is in beeld gebracht door middel van de onderstaande plattegrond. Het probleem bevindt zich vooral in gebieden zonder hockeyverenigingen (zie "witte vlekken" zonder "speldenknoppen" in plattegrondje, m.n. district Noord- en Oost Nederland, kop van Noord-Holland, Zeeland en een deel van Limburg). Hockeyverenigingen zijn dus niet gelijk verspreid over het land. Daarnaast is het zo dat de hockeyverenigingen gelegen in de grote steden zich meer bevinden aan de rand dan in het centrum van die stad. Zowel de ongelijke spreiding over Nederland als de locatie van hockeyverenigingen aan de rand van steden hebben tot gevolg dat hockey niet toegankelijk is voor ieder kind in Nederland. Gevolg van deze ontwikkeling is dat een grote groep kinderen de kans ontnomen wordt om veel plezier te beleven aan en te excelleren in/via hockey.
Lichaamsbeweging en sporten dragen bij aan een goede motorische ontwikkeling, maar kinderen starten nu vaak met een achterstand, omdat de motorische basis onvoldoende gelegd wordt tijdens gymlessen op school. Dit is het gevolg van de beperkte inzet van vakleerkrachten lichamelijke opvoeding (LO) in de onderbouwgroepen van het basisonderwijs. Op iets minder dan de helft van de basisscholen in Nederland zijn vakleerkrachten LO werkzaam. Een kwart van de bassischolen laat alle gymlessen verzorgen door vakleerkrachten, driekwart zet ook groepsleerkrachten in. Bijna de helft werkt echter alleen met groepsleerkrachten (Reijgersberg e.a., 2013). De groepsleerkrachten hebben wel bevoegdheid om gymles te geven, maar niet de vakkennis en affiniteit met bewegen die een vakleerkracht LO wél heeft om een goede en brede motorische basis te leggen bij de doelgroep. De groepsleerkrachten kunnen wel ondersteuning gebruiken om de gymlessen leuk en goed in te vullen.
Deze ontwikkelingen hebben geleid tot de interventie Funkey waar kinderen een plezierige ervaring met sport beleven en waar de basis wordt gelegd voor een goede motorische ontwikkeling.
Jeugd in de leeftijd van 4-8 jaar op de reguliere basisschool.
Uitvoerders (lesgevers) zijn de Funkey docenten en de groepsleerkrachten. Funkey docenten worden door de KNHB opgeleid om de interventie te kunnen geven. Voorwaarde om een Funkey docent te worden, is een onderwijsbevoegdheid of aantoonbare onderwijservaring en affiniteit met de doelgroep.
De groepsleerkrachten leren tijdens de eerste 4 lessen die door de Funkey docent worden gegeven hoe ze de lessen kunnen implementeren. Daarna is het de taak van de groepsleerkrachten om de overige (2 tot 4) Funkey lessen te doceren, waarbij ze geassisteerd kunnen worden door buurtsportcoaches, combinatiefunctionarissen, verenigingstrainers en studenten van de sportopleidingen die ook hiervoor opgeleid kunnen worden.
Het doel van Funkey is om via een Funkey lessenreeks de motorische ontwikkeling van 4-8 jarige kinderen te bevorderen en hen op een laagdrempelige manier te laten kennismaken met hockey.
Kinderen enthousiast maken om kennis te maken met hockeyen.
Kinderen in gebieden waar hockey niet populair is (of: niet veel hockeyverenigingen gevestigd zijn) kennis laten maken met de hockeysport.
Kinderen leren goed te bewegen waardoor zij hun motoriek verbeteren.
Subdoelen intermediaire doelgroep:
Meer mensen, via selectie en opleiding, worden kundig in het geven van Funkey lessen (stagiaires, buurtsportcoaches en verenigingstrainers) zodat een landelijk dekkend netwerk van FUNKEY docenten ontstaat.
Groepsleerkrachten in het basisonderwijs worden begeleid in het geven van Funkey lessen aan hun leerlingen.
Een Funkey school traject duurt circa 8 weken
traject van 4 weken met Funkey docent, 4 lessen van 45 min
vervolgtraject van minimaal 2 tot 4 weken o.l.v. vak/groepsleerkracht
Bij de interventie worden de volgende stappen doorlopen:
Werving school (week 1 en 2)
Funkey showcase (op gunstig moment voor deelnemers)
Funkey lessen door Funkey docent (4 lessen in 4 weken)
Funkey lessen door leerkracht (2-4 weken)
Funkey Fiesta: feestelijke afsluiting op de vereniging (eenmalig, optioneel)
Evaluatie en follow up (na 4e lesweek en evt. Funkey Fiesta)
Op school: indoor: gymzaal of speellokaal
Naschools traject: indoor of wijkveldje
Verenigingstraject (optioneel): outdoor: kunstgras
De school is de meest aangewezen setting, omdat hier álle kinderen in de doelgroep bereikt kunnen worden.
De gymzaal of speellokaal is door de vlakke ondergrond, de afgeschermde ruimte en de weersonafhankelijkheid het meest geschikt voor Funkey lessen. Dit wil niet zeggen dat Funkey niet buiten gegeven kan worden. Het enige wat buiten nodig is, is een vlakke ondergrond en aangename weersomstandigheden!
De interventie kan worden uitgevoerd door een opgeleide Funkey docent, die ondersteund wordt door de groepsleerkracht, een combinatiefunctionaris of buurtsportcoach van de sportstimuleringsinstantie, een verenigingstrainer en/of stagiair van de ALO of ROC Sport & Bewegen.
Voor overdracht van de interventie is een lesmap beschikbaar. De Funkey lesmap voor school is in digitale (pdf) vorm beschikbaar via www.knhb.nl.
De KNHB biedt ondersteuning in het lokaal uitvoeren van de interventie door middel van:
1) Mogelijkheid tot inhuren van expertise: KNHB selecteert, schoolt en zet netwerk in van Funkey docenten: vakleerkrachten LO, CIOS'ers en trainers met onderwijservaring, bijgeschoold door de KNHB.
2) Materialen: KNHB geeft Funkey materialenkit in bruikleen aan iedere Funkey docent. School of sportstimuleringsinstantie kan de materialenkit via de Funkey docent lenen of kan een materialenkit via de KNHB aanschaffen tegen kostprijs (€250,00).
3) Helpdesk: Er is een helpdesk beschikbaar waar docenten terecht kunnen indien zij vragen hebben over de uitvoering van Funkey, namelijk via het KNHB bondsbureau, funkey@knhb.nl.
4) Deskundigheidsbevordering door middel van:
Funkey showcase (workshop) lokaal voor Funkey lesgevers & lesgeefassistenten: vakleerkracht LO, groepsleerkrachten, combinatiefunctionarissen, verenigingstrainers, stagiaires sportopleidingen, maatschappelijke stagiaires (of een selectie hieruit)
Funkey regionale kennis bijeenkomst voor zelfde doelgroep als beschreven onder 1.
Funkey opleiding op ROC Sport & Bewegen, CIOS, PABO, ALO.
Funkey bijscholing op KVLO bijeenkomsten (Koninklijke Vereniging van Leerkrachten Lichamelijke Opvoeding).
Funkey materialenuitleenkit, bestaande uit 12 mini knotsen en 6 knotshockeyballen, 12 ministicks en 12 minihockeyballen. We gaan ervan uit dat de school zachte ballen, pylonen, hoepels e.d. heeft. Is dit niet het geval dan regelt de Funkey docent deze materialen zelf. De materialenkit is ook beschikbaar voor externe partijen. De materialenkit kan naast geleend ook gekocht worden (€250).
De Funkey lesmap voor school is geproduceerd in 2010. De Funkey lesmap voor verenigingen in 2011. Beide mappen staan online op www.knhb.nl en zijn beschikbaar voor alle uitvoerders.
Een lesfilmpje kan ingezien worden via www.knhb.nl, met een login (wachtwoord). Het wachtwoord is beschermd en kan worden opgevraagd bij de KNHB.