Is dreigen met ontslag om dringende reden 'moreel geweld'? - HRSquare
Een werknemer wordt door de werkgever voor de keuze geplaatst: ofwel wordt de werknemer ontslagen om dringende reden, ofwel dient de werknemer zelf zijn ontslag in. Het is een niet eens zo zelden voorkomend scenario. Aangezien de werknemer geconfronteerd wordt met uitermate belastende feiten en zich bewust is van een dreigende negatieve C4, opteert deze ervoor om de eer aan zichzelf te houden en zelf ontslag te nemen. De partijen ondertekenen onmiddellijk een dading, waarin expliciet de modaliteiten van de beëindiging van de arbeidsovereenkomst worden bevestigd.
Enige tijd later heeft de werknemer de gebeurtenissen wat laten bezinken, gelooft hij plots dat de werkgever een ontslag om dringende reden nooit had kunnen hard maken én besluit dan maar de geldigheid van de dading aan te vechten. De werknemer komt met de bewering dat er sprake was van 'moreel geweld'. Wat nu?
Echtgenote in de rol van klikspaan
Het arbeidshof van Luik boog zich recentelijk over een dergelijke zaak. Het ging om een werknemer die producten van de onderneming had meegenomen naar huis. Opmerkelijk was dat de echtgenote van de werknemer deze feiten meldde aan de werkgever. De echtgenote nodigde de werkgever zelfs uit om dit thuis te komen controleren. Uiteraard ging de werkgever in op deze uitnodiging en hij vond inderdaad een aantal producten van de onderneming terug in het huis van de werknemer.
De volgende dag werd de werknemer hiermee geconfronteerd. De werkgever benadrukte de ernst van de feiten en wees op een nakend ontslag om dringende reden en een mogelijke klacht wegens diefstal. Gevolg: de werknemer nam zelf ontslag en ondertekende een dading waarin hij expliciet bevestigde dat hij naar aanleiding van de beëindiging van de arbeidsovereenkomst geen enkele vergoeding kon eisen van de werkgever.
Zich plots bewust van de gevolgen van de dading, betwistte de werknemer een tijdje later de geldigheid ervan. Hij wierp ten eerste op dat de werkgever zijn recht op privacy had geschonden door zijn huis te betreden zonder zijn akkoord. Verder voerde hij aan dat de dading nietig was omdat hij deze had ondertekend onder de morele druk (of in juridische termen 'moreel geweld') van de werkgever.
Wel of geen 'moreel geweld', dat is dé vraag
Het arbeidshof van Luik schikte zich naar vroegere cassatierechtspraak en volgde het standpunt van de werknemer niet. Het arbeidshof was van oordeel dat zowel de ontslagname door de werknemer als de hierop volgende dading perfect geldig waren. Opdat er sprake geweest zou kunnen zijn van 'moreel geweld', had de werkgever kennelijk onredelijke verwijten of onbewezen feiten moeten aanvoeren, waarvan elke normale werknemer onder de indruk geweest zou zijn.
In deze zaak was er geen sprake van kennelijk onredelijke verwijten of onbewezen feiten. Het stond immers vast dat de werknemer zonder akkoord bedrijfsgoederen naar huis had meegenomen. De vraag rees evenwel of het bewijs van dit feit wel rechtmatig was verkregen. Het arbeidshof oordeelde bevestigend. Er was geen sprake van een schending van de woonst en het privéleven. De echtgenote van de werknemer had de werkgever immers uitdrukkelijk uitgenodigd en toegelaten in de woonst. Bovendien had de werknemer tijdens zijn verhoor zelf erkend dat hij in het bezit was van bedrijfsgoederen zonder het akkoord van de werkgever.
Niet zomaar dreigen met ontslag om dringende reden
Dit arrest toont aan dat het dreigen met een ontslag om dringende reden niet automatisch als 'moreel geweld' zal worden aanzien, wanneer in die omstandigheden een dading wordt ondertekend. Let wel, het arbeidshof kwam in deze zaak tot dit oordeel, rekening houdend met de vaststelling dat de concrete ten laste gelegde tekortkomingen wel degelijk onomstotelijk vaststonden. Net zoals de werkgever een eigenlijk ontslag om dringende reden in alle voorzichtigheid moet doorvoeren, mag dus ook een dreiging met een ontslag om dringende reden in ieder geval nooit ondoordacht gebeuren.