De Koningin Elisabethwedstrijd: ingestudeerd elegant masturberen voor de mensenmassa | De Morgen
De Koningin Elisabethwedstrijd: ingestudeerd elegant masturberen voor de mensenmassa
De Koningin Elisabethwedstrijd voor piano. Beeld Photo News
Frederik De Backer zet de blik op oneindig. Vandaag: de Koningin Elisabethwedstrijd voor piano.
✦Exclusief voor abonnees doorFrederik De Backer 27 mei 2021, 19:09
Weinig dingen rispen zo op als een muzikant die geniet van wat hij doet. In die zin begrijp ik Jan Jambon wel, hoezeer het zuur me ook in de keel komt borrelen alleen al bij de gedachte aan 's mans in chagrijn gepekelde smoelwerk. Of het nu een geheel uit jeans opgetrokken gitarist is, zestien maten lang furieus masturberend voor een joelende mensenmassa, of een vers gestreken pianist die wiegend en deinend over het klavier danst: liefst zie je zo'n vent toch halverwege de vertoning van het podium donderen. Daarom niet per se dodelijk verwond, maar beide armen bij voorkeur aan het gips ten prooi.
Ik weet waarover ik spreek, want ik heb in beide kringen vertoefd. Jazeker, jazeker, ook ik heb de voorbije zevenentwintig jaar weleens het ivoor gevingerd – een achttal jaar zelfs intensief. Nog steeds let ik bij iedere pianoscène op de houding van de handen. Je haalt ze er zo uit, de gladde adonissen die zich in twee weken een Oscar bijeen hoopten te tokkelen. Een échte pianistenhand staat als een basiliek op het albast, ze hangt niet over de afgrond, zich met de laatste kootjes vastklampend aan het klavier, als een bussel gekookte asperges die door een paar mouwen over de toetsen zijn uitgebraakt.
Van klasconcert naar examen trok ik, en overal stond ik weer te kijken op zo'n bleek uitslovertje dat er in de kostuumvest van zijn vader even alle gewenste gebaartjes uit gooide in de hoop een stel stoffige jurytepels de hoogte in te krijgen.
Kijk hem eens koket zijn. Met zijn niet-ironisch strikje.
Ik gun zo'n contactgestoorde Oostblokker of Aziaat – andere smaken zijn momenteel niet in voorraad – zijn extase echter wel. Dat is namelijk net het punt: dit is een act. Het zijn precies die typische choreografietjes, die zogezegd uiting geven aan de zielenroerselen van de virtuoos – de sierlijk hoog boven de toetsen zwevende hand na een accent, de pianissimo samengeknepen wenkbrauwen – die de oprechtheid in de weg staan. Ze zijn de glimlach van de zonet pal op zijn staartbeen gekukelde kunstschaatser: gefingeerd grimassen, ingestudeerde elegantie. Als je Stevie Ray Vaughan smachtend aan zijn snaren ziet priegelen, ga je ook niet beaat over tot ovatie, neen, dan denk je: ach vent, ga ergens anders smoelen trekken. Blues draait om ellende, niet om blikken rommel op een cowboyhoed.
Ga wijdbeens het ivoor te lijf! Trek die das uit en gooi hem in de lucht, laat hem landen op de schouder van een fagottist en avondvullend stinken! Zet luid vloekend de cadens in! Bóér het motief! Laat de boel gerust elitair blijven, maar blijf aan de mal weerstaan. Ga niet mee in communistisch klassiek. Wees een mens! Vóél!