De Filmkrant :: WOMEN FROM THE LAKE OF SCENTED SOULS
China, 1992 | Xie Fei
Ook in deze tegenstelling lijkt Taiwan voor ons heel wat dichterbij dan de Volksrepubliek. De omstandigheden in het Noordchinese dorp aan het meer van de geurige zielen zijn wel erg verwijderd van de ons vertrouwde leefwijze. Zo ver, dat het aanvankelijk lijkt alsof The women... zich afspeelt in hetzelfde onbestemde verleden als de films van Zhang Yimou. Het decor is adembenemend, met bootjes die stil door het water glijden en kinderen die spelen tussen knalroze bloemen. Men leeft van de visvangst en volgens de traditie. De textielververij uit Ju-dou is vervangen voor een sesamoliewerkplaats, een lokatie die zich eveneens uitstekend leent voor pittoreske ambachtelijkheid. Uit kleine dingen blijkt echter dat de film wel degelijk in het heden speelt: een wasmachine verstopt in de hoek, videofilms uit Hong Kong als uitje voor de mannen.
Regisseur Xie Fei verliet in 1965 de Filmacademie van Peking en wordt om die reden tot de vierde generatie gerekend. Eerder won hij al een Zilveren Beer in Berlijn, in 1990 met Black snow (Ben min niam). Het sociaal-realisme van zijn eigen generatie heeft Xie Fei verruild voor de persoonlijke lyriek van zijn veel bekendere opvolgers. The women... lijkt in veel opzichten op het werk van Zhang Yimou, maar is gewoner, menselijker. Minder schematisch en dwingend.
Dat klinkt wat cynisch, alsof de maker niet helemaal te vertrouwen is. Diens bedoelingen mogen dan moeilijk op precieze waarde zijn te schatten, feit blijft dat er wel weer een wonderschone film uit China tot ons komt. Zelfs als werd The women... vooral gemaakt om westerse ogen te strelen, in die opzet slaagt hij zeker. Het beeld van de vissersbootjes met rijen aalscholvers aan weerszijden blijft lang hangen.
De film is meer dan alleen 'mooi'. Als goed noodlotsdrama stuwt het verhaal onvermijdelijk in een bepaalde richting, maar het heeft vele kanten en een goed gedoseerde afwisseling van kleine grapjes en trieste momenten. Politiek ontbreekt, de moraal van Xie Fei is eerder humanistisch dan dogmatisch: overgeleverde sociale codes trotseren materiële vooruitgang. Het repeterende lot van de vrouwen aan het meer is aangrijpend. Hoe onontkoombaar dat lot is, blijkt uit het slotzinnetje. Samen zittend op de steiger suggereert Xiang haar schoondochter om te scheiden. Het lijkt een doorbraak. Maar het meisje heeft er niets aan, want: "Wie moet me nu nog?" Dat snikkende slotzinnetje is het verschil tussen een vrij en een verwoest leven.