De zachte duizendknoop (Persicaria mitis), synoniem: Persicaria dubia, Polygonum mite) is een  eenjarige plant uit de duizendknoopfamilie (Polygonaceae). De soort komt van nature voor in de gematigde streken van Europa en Klein-Azië, maar komt ook verspreid voor in Centraal-Azië. De zachte duizendknoop  staat op de Nederlandse Rode Lijst van planten als algemeen voorkomend en stabiel of toegenomen.  Het aantal chromosomen is 2n = 40.

Kenmerken 
De plant wordt 10 - 50 cm hoog en heeft meestal een opgerichte, vrij stevige, vertakte, kale stengel. De dof donkergroene, nauwelijks gesteelde, lancetvormige, 0,5 - 2 cm brede, 3 - 6 maal zo lange als brede bladeren versmallen geleidelijk naar zowel de bladvoet als de top. De middennerf van het blad is behaard. Aan de voet van het blad zit een roodpaars, 1,0 - 1,5 cm lang, buisvormig, aangedrukt behaard tuitje met tamelijk lange (1 - 2 mm) haarachtige uitsteeksels, waarvan in de meeste een voortzetting van de nerf zit.

De zachte duizendknoop bloeit van juli tot in oktober met witte of donkerroze, 4- of 5-tallige bloemen die in een meestal rechtopstaande, losbloemige en slanke aar zitten. De bloemdekbladen zijn 1,25 - 2,5 mm lang en 0,5 - 1,5 mm breed en zijn aan de voet vergroeid. Op de bloemdekbladen (inclusief het vergroeide deel) zitten 0 - 15 klierpuntjes. De bloem heeft acht meeldraden en drie, grijze stijlen.

De vrucht is een glanzend donkerbruine tot bijna zwarte, eenzadige, driehoekige, 3 - 4 mm lange en 1 - 2 mm brede dopvrucht.

Ecologie en verspreiding 
De zachte duizendknoop staat, vaak als pionier, op open, zonnige tot beschaduwde, vochtige tot meestal natte, voedsel- en stikstofrijke, niet sterk zure grond, bestaande uit zand, leem, zavel en lichte klei. De eenjarige plant groeit langs sloten, rivieren en rivierarmen, langs beken, vijvers en voedselrijker wordende vennen, in drooggevallen drinkputten en greppels, op vochtige, verlaten akkers, aan bosranden en op natte boswegen. In Nederland is ze vrij algemeen, maar zeldzamer in Zuid-Limburg, Zeeland, de Wadden, Flevoland en de noordelijke kleigebieden.

Afbeeldingen

Onderscheid met gelijkende soorten 
De zachte duizendknoop lijkt veel op de waterpeper maar mist de brandend scherpe smaak daarvan. Kleine duizendknoop lijkt er ook op maar de bladvorm van is verschillend. Bij de zachte duizendknoop versmallen de bladeren geleidelijk naar zowel de voet als de top, bij de kleine is het blad naar de voet plotseling versmald en afgerond. De kleine duizendknoop heeft vrij tere stengels, die aan de voet meestal liggen, terwijl de zachte duizendknoop meestal opgerichte, vrij stevige stengels heeft.

Externe links 
 Verspreiding in Nederland FLORON
 
 Zachte duizendknoop op Wilde planten
 Persicaria mitis Tele Botanica

Duizendknoopfamilie