Kom tot inzicht! .::. Tijdschrift voor Coaching
Kom tot inzicht!
Een conflict als persoonlijke ontwikkelingskans
di 26 apr 2011 - Karin Smith
Waar relaties zijn, zijn conflicten... Groot of klein, met geweld of zonder geweld, op je werk of in je familie, of met een cliënt. Het ene conflict zal je meer raken dan het andere. Maar bij ieder conflict kun je jezelf de vraag stellen: hoe ga ik ermee om?
Voorbeeld: loopbaancoach in conflict
Tineke is werkzaam als loopbaancoach. Zij werkt als zelfstandige. Ook werkt zij drie dagen in de week in een revalidatiecentrum als loopbaancoach. Deze combinatie werkt goed voor Tineke. Het regelmatige basisinkomen geeft haar het houvast, dat ze nodig heeft om haar eigen praktijk te laten groeien. Op een gegeven moment komt er een kink in de kabel. Het revalidatiecentrum gaat bezuinigen. Tineke krijgt van haar baas te horen dat haar contract niet verlengd wordt...
Het 'slechte nieuws gesprek' is de aanleiding voor een conflict tussen Tineke en haar baas. Zij voelt zich afgewezen en is boos dat juist zij moet vertrekken. Ze is niet van plan om zomaar te vertrekken. Ze wil een behoorlijke vergoeding. Ze legt haar verzoek eerst vriendelijk en gemotiveerd op tafel. Wanneer haar baas haar verzoek afwijst, wordt ze feller en houdt ze standvastiger aan haar verzoek vast. Haar verzoek wordt een eis. Tineke schakelt haar rechtsbijstandverzekeraar in om haar eis dan maar via een juridische procedure ingewilligd te krijgen. Dit wordt een slepende procedure. Door de emotionele belasting van de rechtzaak kan Tineke zich niet meer op haar eigen praktijk focussen. Laat staan dat ze haar cliënten nog goed kan begeleiden. Langzaamaan raakt zij in de ban van het conflict. Zij verliest grip op haar leven.
Herken je wat er bij Tineke gebeurt? Het intrigeert me hoe verschillend mensen met een (dreigend) conflict omgaan. Zo uit de ene persoon direct zijn ongenoegen, de ander draait om 'de hete brei' heen of uit zijn ongenoegen niet.
Conflictsituaties zijn volgens mij een prachtkans voor (persoonlijke) ontwikkeling en vernieuwing. Mijn achtergrond en ervaringen hebben me op het spoor gebracht van de vraag: Hoe ontwikkel je jezelf aan de hand van je conflict(en), zodat het conflict je ook iets oplevert?
Door zelfonderzoek kun je ontdekken hoe je zelf met een conflict omgaat. Aan de hand van je 'conflictgeschiedenis' kan je inzien hoe conflictvaardig je in het algemeen bent. Als je dienstverbanden of je relaties regelmatig in een strijd eindigen, zegt dit iets over jou. Wanneer je nooit een conflict hebt, dan zegt dit ook iets over jou. Het gaat hier nadrukkelijk niet om goed of fout; het gaat wel om het verkrijgen van meer zelfinzicht. Zodat conflicten je minder zullen kosten en meer zullen opleveren (zoals tijd, energie, zelfkennis, versterkte relatie, besparing van geld, creativiteit, inspiratie). Voortbordurend op het voorbeeld van Tineke, volgen hieronder in een notendop een paar handvatten:
1) Erken dat je een conflict hebt
'Wanneer haar baas haar verzoek afwijst, houdt ze steeds feller en standvastiger aan haar verzoek vast. Het verzoek wordt een eis.' Vanaf dit moment kan Tineke erkennen dat ze een conflict heeft met haar baas. Zij botst met de mening van haar baas en zij accepteert zijn mening niet. Onder invloed van Tinekes emoties verandert haar verzoek in een eis.
2) Ga terug naar de (feitelijke) aanleiding van het conflict
Het revalidatiecentrum gaat bezuinigen. Het aantal loopbaancoaches wordt teruggebracht naar één. Tineke krijgt van haar baas te horen dat haar contract niet verlengd wordt... Vaak gaat de aanleiding gepaard met een emotionele reactie of negatief gevoel, zoals boosheid, gevoel van afwijzing of belediging.
3) Zelfonderzoek (conflictcoaching)
Tijdens het conflict kan Tineke zich bijvoorbeeld afvragen: 'Wat doet het met me dat mijn baas mijn contract beëindigt? Wat denk ik daarvan? Wat raakt me het meest? Hoe voelt dat? Kan ik dit gevoel aandacht en erkenning geven? Wat is mijn behoefte? Door in het conflict ruimte te nemen om je eigen gedachten, gevoelens, patronen en dergelijke te onderzoeken, kun je tot waardevolle inzichten en ontdekkingen komen. Dit kan een lastig en pijnlijk proces zijn; zeker als je inzoomt op jouw 'blinde vlekken' of jouw tekortkomingen. Schakel eventueel hulp in.
4) Communiceer met conflictdeelnemers
Na je eigen zelfonderzoek kun je (eventueel onder begeleiding van een professional) gaan communiceren met de andere conflictdeelnemers. Je kunt kiezen voor verschillende methoden. De Geweldloze Communicatie van M. Rosenberg1 is hier bijvoorbeeld bijzonder geschikt voor.
Waar meer conflictdeelnemers zijn, kun je het conflict niet alleen oplossen. Wel kun je het conflict op jouw eigen manier beïnvloeden. Wie weet gebeurt er meer dan je ziet. Ik wens je succes!
'Wees zelf de verandering, die je in de wereld wil zien' - Gandhi
Karin Smith, Trainer/coach (gecertificeerd), kj Smith Training & Coaching, 'Meer inzicht, Meer oplossingen, Minder conflicten', http://www.kjsmith.nl/
1 Geweldloze Communicatie Ontwapenend en doeltreffend, Marshall B. Rosenberg, Lemniscaat, derde druk 2008