Ondanks zijn belangrijke bijdrage aan de scheikunde krijgt Dmitri Mendelejev nooit de Nobelprijs voor zijn ontdekking. Wel komt hem een andere, misschien wel nog grotere eer toe: atoom 101 is naar hem vernoemd met de naam mendelevium.
Het periodiek systeem zoals Mendelejev het bedacht ziet er iets anders uit dan het periodiek systeem dat vandaag de dag wordt gebruikt. Hoewel een aantal dingen hetzelfde is gebleven (rangschikken op eigenschappen, families en groepen), is er ook een en ander veranderd.
De belangrijkste verandering is die van de ordening van alle elementen. Mendelejev rangschikte de elementen op atoommassa. Deze volgorde wordt lang aangehouden, maar naarmate meer elementen worden ontdekt, blijkt met deze rangschikking de volgorde verticaal niet helemaal meer te kloppen. Normaal zouden namelijk alle atomen met dezelfde eigenschappen boven elkaar moeten staan, maar dat is ineens niet meer het geval. Besloten wordt de elementen niet te rangschikken op atoommassa, maar op atoomnummer. Dat staat voor het aantal protonen in de kern en is in principe gelijk aan het aantal elektronen in de schil van het atoom. Met deze rangschikking klopt het periodiek systeem weer precies.
Het aantal bekende elementen is sinds 1869 flink gegroeid; inmiddels staat de teller op 118 elementen. Wie oude foto’s ziet van de eerste versie van het periodiek systeem, zal opmerken dat het er nu iets anders uitziet. Mendelejev presenteert het verticaal, terwijl wij het nu horizontaal gebruiken.
Op 30 december 2015 worden de laatste elementen aan het periodiek systeem toegevoegd. Het gaat om nummer 113, 115, 117 en 118. Is het periodiek systeem dan nu vol? Niet per se. In theorie is het mogelijk om het volgende element in de reeks, nummer 119, te maken in een laboratorium. Het maken van een nieuw element gebeurt door twee elementen met een hoge snelheid op elkaar af te vuren. Het aantal protonen in de kern bepaalt het atoomnummer, dus als je atoomnummer 119 wilt maken zal je twee elementen op elkaar af moeten vuren die bij elkaar precies 119 protonen hebben. Het nadeel: dat kost heel veel energie. Ook is zo’n element heel instabiel, waardoor het na het ontstaan bijna meteen weer uit elkaar valt. Toch proberen wetenschappers dit voor elkaar te krijgen in de hoop zo meer inzicht te krijgen in hoe verschillende elementen toegepast kunnen worden. Enkele bekende toepassingen van elementen die eerder zijn gevonden, zijn het gebruik van americium in rookmelders, en van californium in de medische wereld, bij bestraling van bijvoorbeeld baarmoederhalskanker of hersentumoren.
"Het is net alsof er een paar letters aan het alfabet zijn toegevoegd." De hele aflevering zien? Kijk op de website van De Kennis van Nu.
Ieder nieuw ontdekt element moet natuurlijk een naam krijgen. In het verleden zijn dezelfde elementen weleens op verschillende plekken rond dezelfde tijd ontdekt. Dan kon het gebeuren dat één element meerdere namen kreeg. Om dat te voorkomen, is er een periode ingesteld waarin namen kunnen worden voorgesteld. De ontdekker neemt daarin het eerste initiatief. Tot die tijd krijgt het element een tijdelijke naam. Zo heet element 113, voor het de definitieve naam nihonion krijgt, tijdelijk ununtrium: een verzonnen naam geïnspireerd op de Latijnse benaming voor de getallenreeks 1-1-3. In het Nederlands zou dit eeneendrie-um zijn.
Een metaal dat vloeibaar is bij kamertemperatuur. Het wordt gebruikt in spaarlampen. Ook oude thermometers bevatten nog kwik, hoewel het nu verboden is vanwege de giftigheid.
Koolstof komt in heel veel toepassingen voor: in autobanden, diamanten, gietijzer benzine, kunststof en potloden.