De komodovaraan is het grootste lid van de familie van de varanen.
Varanen zijn gemiddeld 1,2 meter lang.
Komodovaranen leven zowel in heuvelachtige regenwouden als in droog laagland.
Ze komen 's ochtends als het koel is te voorschijn om te foerageren en slapen tijdens de nacht in grotten of ravijnen, of tussen boomwortels. Deze over het algemeen solitair levende hagedissen brengen de ochtend jagend door. Ze gaan in een hinderlaag liggen en proberen hun prooi bij verrassing te grijpen. Veel prooien ontsnappen, maar sterven binnen enkele uren aan hun verwondingen.
Het speeksel van de varaan bevat veel schadelijke bacteri�n en veroorzaakt bloedvergiftiging. Later sporen de varanen hun prooi op met hun gevoelige tong. Ze kunnen kadavers op vijf kilometer afstand ruiken. Komodo's delen hun voedsel en paren zelfs op de eetplek. Volwassen dieren kunnen in ��n keer tachtig procent van hun lichaamsgewicht verorberen.
Komodo's kunnen een snelheid van twintig kilometer per uur bereiken.
Jonge komodo's eten vrijwel alle kleine hagedissen en insecten en voeden zich met de resten van de oudere exemplaren. Volwassen dieren eten van alles en nog wat, van knaagdieren tot wilde zwijnen. Het dominante mannetje eet eerst, gevolgd door de kleinere dieren die de prooi hebben geroken en ook een hapje willen. Volwassen dieren zijn agressief en kannibalistisch. Elk jong dat bij het eten in de weg loopt, wordt opgegeten.
Rond de paartijd zijn er meer mannetjes dan vrouwtjes en wordt er door de rivalen agressief gevochten. Met hun staart als steun verheffen de mannetjes zich op hun achterpoten om te worstelen, te slaan en te grijpen. tot het paarritueel behoren het aanraken van de tongen, in de nek bijten en krabben. Een tweetal maand na de paring legt het vrouwtje ongeveer 25 leerachtige eieren in een zelfgegraven nest dat ze daarna toedekt.
Wanneer de jongen zo'n negen maanden later uitkomen, moeten ze voor zichzelf zorgen. De kleintjes zijn veertig cm lang, wegen honderd gram en klimmen na het verlaten van het nest snel in de dichtstbijzijnde boom. De jongen blijven het eerste jaar in de bomen en voeden zich met insecten en kleine hagedissen.