De cijfers zijn schokkend: naar schatting kampt 1 op de 6 Nederlanders met een burn-out. Toch wordt er nog vaak lacherig over gedaan. Kijk bijvoorbeeld naar de reacties op de vlog van YouTuber Bibi Breijman waarin zij huilend vertelde dat ze de weg kwijt is. Bij RTL Boulevard was er weinig begrip voor de eerlijkheid van Bibi. "Waarom stopt ze er dan niet mee?", vroeg presentator Marc van der Linden zich af. Peter R. de Vries sloot zich daarbij aan: "Die mensen zijn voor in de 20 en hebben nu al een burn-out. Kom op zeg, dan ben je er gewoon niet geschikt voor." Maar is het dan echt zo dat mensen met een burn-out zich aanstellen?
CritiX stond deze week in het teken van de burn-out. Waar komen al die burn-outs vandaan? Ingrid sprak met psychiater Esther van Fenema, Generatie-Y-expert Glenn en met ervaringsdeskundige Senna.
SENNA STORTTE IN
Dat het heftig is om de diagnose burn-out te krijgen, daar weet Senna alles van. Zij omschrijft zichzelf als een perfectionist en zag de stempel burn-out als een tekortkoming aan zichzelf: "Je wilt niet toegeven. Toegeven betekent dat je hebt gefaald." Senna was zeven dagen per week aan het werk, ze was bezig met haar studie en stond tegelijkertijd ook voor de klas. Dat leidde uiteindelijk tot een moment van complete inzinking.
"Ik stortte letterlijk in. Ik gaf les aan een brugklas en ik moest heel hard huilen. Ik ben zelf weggelopen en heb gevraagd aan managers of ze het wilden overnemen. Ik kreeg twee weken rust en toen volgde de zomervakantie. Daarna dacht ik dat ik het wel weer aan kon, maar na twee dagen ging het echt niet meer. Ik moest verplicht naar huis."
Even geen contact
Dat was het moment dat Senna toch echt haar problemen onder de ogen moest zien. "Dat is heftig, want dan moet je met je probleem gaan dealen. En dat kon niet, want ik was te moe." Hoewel haar naasten begripvol reageerden – zij zagen het al maandenlang aankomen – waren er ook kritische reacties wanneer Senna uitlegde hoe ze zich voelde. "Maar ik ben ook moe, ik heb ook gewerkt", kreeg Senna dan als reactie. De enige oplossing was om thuis te zitten en haar telefoon uit te schakelen: "even geen contact met iedereen".
Generatieding?
Burn-outs komen opvallend vaak voor onder de generatie waar ook Senna en Bibi onder vallen, namelijk Generatie-Y, ook wel 'de millennials' genoemd. Zij zijn geboren tussen 1980 en 2000 en hebben meestal van hun ouders meegekregen om vooral te doen wat ze leuk vinden. Dat vertelt millennial-expert Glenn in CritiX.
Om deze inhoud te tonen moet je toestemming geven voor social media cookies.
FOMO, prikkels en weinig rust
Er zit alleen één valkuil aan de positieve opvoeding: het kan een obsessie worden dat alles in je leven 'leuk' moet zijn. Je moet een baan vinden die bij je past, je privéleven moet op orde zijn en je hebt constant last van FOMO (Fear Of Missing Out). Dat in combinatie met de komst van sociale media, zorgt ervoor dat iedereen tegenwoordig 24/7 overal bij wil zijn.
"Glen: Dertig jaar geleden had je nog een duidelijke scheiding tussen werk en privé. Tegenwoordig ben je op je werk online op Facebook of Instagram en ben je in je privéleven nog steeds werkmails aan het beantwoorden."
En die constante druk kan leiden tot een burn-out. Dat bevestigt ook psychiater Esther van Fenema. "Een burn-out komt voort uit de manier waarop wij nu leven. De hele dag hebben we te maken met prikkels. We hebben weinig rust en ook weinig beweging."
burn-out vs. Depressie
Volgens psychiater Esther is een burn-out tegenwoordig bijna een modeterm geworden. Een burn-out is een ingewikkeld probleem en geen officiële psychiatrische diagnose. Het lijkt op veel gebieden op een depressie, maar daar rust nog steeds een groot taboe op. Daarom is het voor sommigen makkelijker om te zeggen dat ze een burn-out hebben.
"Ester: Het hebben van een burn-out is afschuwelijk, maar als je vertelt aan anderen dat je dat hebt, denken ze vaak dat het komt omdat je te hard hebt gewerkt. En dat is in deze maatschappij acceptabeler dan te zeggen dat je een depressieve stoornis hebt."
Opkrabbelen
Daar kan Senna over meepraten. Ook zij kreeg te horen dat ze depressief zou zijn. Daar herkende ze zichzelf echter niet in: "Ik voel me niet somber". Inmiddels is Senna weer aan het opkrabbelen. Langzamerhand geeft ze weer wat verschillende schoollessen. "Dat voelt goed, maar het is nog niet op het oude niveau."