De Gemeenschapsinstelling voor Bijzondere Jeugdbijstand De Zande is een Vlaamse gemeenschapsinstelling voor Bijzondere Jeugdbijstand. De instelling heeft een halfopen afdeling voor jongens in Ruiselede, een gesloten afdeling voor jongens in Wingene en een gesloten afdeling voor meisjes in Beernem.

Te Ruiselede, op de grens met de gemeenten Wingene en Beernem werd in 1849 op het grondgebied van het vroegere Sint-Pietersveld (van de Sint-Pietersabdij van Gent) een École de Réforme (Hervormingsschool) opgericht voor landlopers, wezen en verwaarloosde jongeren. Deze instelling bleef, na enkele naamsveranderingen, tot op heden bestaan en is nu een Gemeenschapsinstelling voor Bijzondere Jeugdbijstand onder de naam De Zande met ernaast de gebouwen van het Penitentiair Landbouwcentrum, een strafinstelling voor volwassenen. 

Het is een door de Vlaamse Gemeenschap zelf georganiseerde voorziening samen met de Gemeenschapsinstelling voor Bijzondere Jeugdbijstand De Kempen in Mol (met een gesloten en een halfopen afdeling). De Zande heeft een afdeling in Ruiselede (Bruggesteenweg 130) voor jongens (halfopen en gesloten) en een afdeling in Beernem voor meisjes (gesloten afdeling). 
In het verleden bestond de instelling ook onder de naam Heropvoedingsgesticht, Weldadigheidsschool en Rijksopvoedingsgesticht.

Externe links
 Gebouwencomplex De Zande / inventaris Onroerend Erfgoed 
 website instelling

Ruiselede
Beernem
 Wingene
Bijzondere Jeugdzorg in Vlaanderen
Jeugdgevangenis in België
Gevangenis in Vlaanderen