Jaren geleden alweer las ik ‘Het zwijgen van Maria Zachea’ van Judith Koelemeijer. Ik weet het niet meer zeker, maar misschien heeft dit boek wel het eerste zaadje laten vallen waardoor mijn interesse in het schrijven van portretten en familieverhalen is gaan groeien. Hoe dan ook, dit boek is bijzonder. Als in een reportage trekken alle kinderen van de oude Maria Zachea aan je voorbij, van de oudste naar de jongste. De schrijfster is het kleinkind van Maria Zachea, die niet meer praat. Zij wordt op haar oude dag thuis door haar kinderen verzorgd die volgens een rooster bij haar langs gaan. In het boek vertelt elk, inmiddels volwassen, kind van Maria het verhaal van zijn of haar jeugd, zijn of haar leven als kind van Maria Zachea. Maar de verhalen verschieten van kleur, de kinderen van Maria Zachea zijn als kameleons die samenvallen met de tijd waarin ze opgroeiden. De oudste dochter groeide op in de knusse jaren ’50, terwijl de jongste zoon groot werd in de jaren ’70. Groter kan het contrast niet zijn. Rode draad in het boek is een schriftje, dat ze gebruiken om te overleggen over de verzorging van hun moeder. Via dit schrijftje kom je er achter hoe groot de verschillen zijn tussen de opvattingen van de kinderen en over wat er voor moeder moet gebeuren.
Het boek is prachtig geschreven doordat Judith Koelemeijer met enkele penseelstreken elke zoon en dochter weet te plaatsen in de tijd waarin hij of zij opgroeide. Waar ik ook blij van wordt is de duidelijke structuur, de rode draad die door het boek loopt via de zwijgende moeder en het schriftje. Alles klopt in dit boek, terwijl het toch geregeld schuurt en schrijnt.
De afbeelding bij dit artikel is een stukje van de voorkant van het boek waarop een erg mooie jaren ’50 foto (denk ik) staat afgebeeld.