Knopige ooievaarsbek (Geranium nodosum) is een plant uit de ooievaarsbekfamilie (Geraniaceae). Het is een overblijvende plant. De soort komt van nature voor in Zuidoost-, Zuid- en Midden-Europa en is ingeburgerd in Wallonië en Nederland. Het aantal chromosomen is 2n = 28.

De plant wordt 20-50 cm hoog en heeft een slanke wortelstok. De glanzende, rechtopstaande of opgaande, dun behaarde stengel is op de knopen sterk opgezwollen. De 5-12 cm grote, donkergroene bladeren zijn handdelig met 3-5 lobben en hebben een fijn gekartelde rand.

Knopige ooievaarsbek bloeit vanaf mei tot in augustus met roze of lila, 2-3 cm grote bloemen, waarvan de nerven donkerder zijn. De uitgerande kroonbladen zijn 1,3-1,8 cm lang. De 9 mm lange en 3 mm brede kelkbladen en hebben een 1-2 mm lange naald. De fijn behaarde vruchtbladen hebben bovenaan een dwarse rimpel. Er zijn vijf honingklieren die tegenover de kelkbladen staan. De helmknoppen zijn blauw.

Bloemformule:
 K 5, C 5, A 5+5, G 5

De vrucht is een vijfkluizige kluisvrucht met snavel.

Knopige ooievaarsbek staat op iets zonnige tot beschaduwde, droge tot vochtige, goed doorlatende en matig voedselrijke, kalkrijke grond. Deze overblijvende plant groeit in het gebied van herkomst in loofbossen, boszomen en in bergweiden. Secundair in heggen en oude parken, in bermen en het stedelijke gebied. Ze stamt oorspronkelijk uit de bergstreken van Zuidoost-, Zuid- en Midden-Europa en wordt als sierplant gebruikt. De soort is in Nederland her en der verwilderd aangetroffen. Deze, ’s winters bovengronds afstervende ooievaarsbek, heeft een slanke wortelstok en is goed herkenbaar binnen de in Nederland overblijvende Geraniumsoorten door de 3-5-lobbige, glanzende bladeren, de grote bleek violette bloemen met donkere aderen en de knokig verdikte vertakkingen waaraan ze haar naam dankt. Verder valt de plant op doordat er helemaal geen klierharen aanwezig zijn en de, op de stengel en bloeiwijze, aanwezige beharing uitsluitend bestaat uit korte, neerwaarts aangedrukte, gewone haren.

Externe links 
 Verspreiding in Nederland FLORON
 Beschrijving en foto's op Wilde planten
 Geranium nodosum Tele Botanica
 The Plant List met synoniemen

Ooievaarsbekfamilie