Abc-boekjes zijn boekjes waarmee vanaf de 15e eeuw aan kinderen het alfabet werd aangeleerd. Natuurlijk hoefden de kinderen niet alleen de letters op te dreunen maar ook kunnen lezen. Deze boekjes werden uitgegeven in de vorm van kleine boekjes, ook wel haneboeken. Ook bestonden er abc-boekjes in de vorm van leesplankjes die vanwege de hoornlaag waarmee ze waren bedekt, hornbooks werden genoemd. Meestal begonnen ze met het alfabet en dan de belangrijkste gebeden en teksten uit de catechismus.

De letters van het alfabet in het abc-boekje kunnen op verschillende manier aangeboden worden. Er kunnen hoofdletters, kleine letters of deze twee samen gebruikt worden. Bij de letters kunnen kernwoorden staan die de letter bevatten bijvoorbeeld A van Aap. Ook kan er een afbeelding bij staan die bij de letter of klank hoort.

Zeer bekend is het boekje van Rie Cramer: a is een aapje, dat eet uit zijn poot. b is de bakker, die bakt voor ons brood.

Tegenwoordig zijn de authentieke boekjes niet meer in het onderwijs te gebruiken. De letternamen staan in de abc-boekjes namelijk centraal en niet de klanken van de letters, zoals tegenwoordig wordt aangeleerd.  Er worden wel nieuwe, literaire vormen van de boekjes geschreven, onder andere door Max Velthuijs of Christopher Logue.

Zie ook 
 Leesplankje van Hoogeveen

Externe link 
Abecedarium (Algemeen letterkundig lexicon)

Leermiddel
Geschiedenis van het onderwijs