Hier begint de toekomst | De Volkskrant
Hier begint de toekomst, zeggen liefhebbers van duurzaam. Fotograaf Jamey Stillings is één van hen.
Zoals moslims de rondgang om de Ka'aba hebben, zo hebben aanhangers van duurzaamheid de spiegelcirkels van Ivanpah. Dat stuk beloofde land in de Mojave-woestijn, ruim veertien vierkante kilometer groot, waar de afgelopen jaren 's werelds grootste zonnecentrale verrees. Hier loopt de oude wereld van olie en steenkool ten einde, zeggen de aanhangers, weggebrand in het schelle licht van 347 duizend spiegels die er hun bundels samenballen op de drie torens middenin - stuk voor stuk gevaartes hoger dan de Domtoren. 392 MegaWatt, wekken ze hier op! Stroom voor 140 duizend huishoudens!
Ook fotograaf Jamey Stillings (1955) is gevallen voor het duurzame nirwana in de woestijn. 'Ik zie Ivanpah als symbool voor de beloftes én de uitdagingen van het bouwen aan een duurzame beschaving', schrijft hij voorin zijn deze week in ons land verschenen fotoboek Changing Perspectives: the Evolution of Ivanpah Solar. Jaren geleden al, toen hij voor het eerst in een kleine helikopter over het bouwkavel vloog en daar beneden de groeven zag die de omtrek van het bouwwerk markeerden (rechts, uiterst rechtsonder), wist hij: dit moet ik vastleggen, hier in het zand wordt geschiedenis geschreven. 'Door de ontwikkeling van dit project van begin tot einde te volgen', licht hij desgevraagd toe, 'hoop ik dat kijkers bewuster en genuanceerder gaan nadenken over de waaier van keuzes die we de komende jaren moeten maken, willen we klimaatverandering en bevolkingsgroei het hoofd bieden.'
Negentien keer kwam hij terug, zijn helikopter een steeds onbeduidender stipje boven de uitdijende spiegelvlakte daar beneden. Van bovenaf zag hij hoe hijskranen zich verdrongen rond de torens in aanbouw (rechtsonder); op de grond legde hij vast hoe werklui de ene na de andere spiegel oprichtten (links). Bij voorkeur bij lage zon bezocht hij de vlakte - dan waren de schaduwen het langst en de contrasten het scherpst.
Hoofdstuk één, noemt Stillings zijn boek: er volgt nog meer. Want de wereld is volop in verandering, signaleert hij. 'Ook duurzame energieprojecten hebben invloed op de aarde', weet hij.