Livorno is een havenstad aan de Ligurische Zee aan de westelijke rand van Toscane, Italië. Het is de op twee na grootste havenstad aan de westkust van het land, en hoofdstad van de gelijknamige provincie. In 2014 had de stad 160.520 inwoners.

Geschiedenis 
De stad is de jongste grote stad in Toscane. Begin 15e eeuw was het niet meer dan een vissersdorpje in de republiek Pisa. Door verzanding van de natuurlijke haven van Pisa moest naar een alternatief gezocht worden en dit werd gevonden in Livorno, 15 kilometer zuidelijker. Bij de nieuwe haven werd een stad gebouwd in de vorm van een vijfpuntige ster.

Tijdens de renaissance onder de Medici, vanaf de 16e eeuw was de stad belangrijk, en kende zij veel hoogtepunten. Aan het einde van de 18e eeuw werd de stad uitgebreid door Leopold II, groothertog van Toscane, waar Livorno onder viel tot de Italiaanse eenwording. Livorno groeide hiermee tijdelijk uit tot de tweede stad van het huidige Italië. De groothertog opende de stad tevens voor buitenlandse handelslieden. Onder Ferdinand I werd het vanaf 1590 een vrijhaven, en de stad bleef dit tot 1860, toen zij deel werd van het koninkrijk Italië.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Livorno verschillende keren gebombardeerd, waarbij zowel strategische doelwitten als de haven en de olieraffinaderij ernstig werden beschadigd. Verder leden veel historische monumenten, onder meer een kathedraal en een synagoge, schade.

Livorno maakt vanaf de zeezijde een drukke en moderne indruk. Het stadsdeel wordt gedomineerd door drie forten die herinneren aan de vestingwerken die in vroegere tijd werden opgeworpen. Eveneens aan de haven valt het standbeeld van de vier Moren op, waarbij op de sokkel Ferdinand de Eerste der Medici al sind 1624, zeker van zichzelf, rondkijkt.

De Italiaanse Instituut voor de Marine is gevestigd in Livorno.

De volgende frazioni maken deel uit van de gemeente: Valle Benedetta.
Bij de gemeente Livorno hoort ook het eiland Gorgona.

Bezienswaardigheden in en rondom Livorno 

 Kathedraal (1594-1606)
 Centrale markt met markthal
 Haven met gedenkteken voor Ferdinando I de' Medici ("Quattro Mori")
 Stadswijk Venezia (1629, met kanalen die aan Venetië doen denken)
 Fortezza Vecchia (vesting, 1521-1534) bij de haven
 Fortezza Nuova (vesting, 1590)
 Viale Italia (promenade langs de zee)
 Terazza Mascagni (terras aan de oever)
 Klooster van Montenero boven de stad
 Bottini dell’Olio: een opslagplaats voor olie, gebouwd in de 18de eeuw
 Tempel van de Duits-Nederlandse congregatie (1862)

Musea in Livorno 
 Museo Civico (Villa Fabbricotti, schilderkunst)
 Museo Virtuale d'Arte Contemporanea
 Museo Fattori
 Museo Mascagnano
 Museo Marini
 Museo Provinciale di Storia Naturale
 Fondazione Trossi Uberti
 Museo di Santa Giulia

Specialiteiten van Livorno 
 Cacciucco
 Cinque e cinque
 Ponce of torpedine

Sport
De voetbalclub van Livorno is AS Livorno Calcio.

Verkeer en vervoer

Livorno is bereikbaar via de A12. Het beschikt over een spoorwegstation, Station Livorno Centraal. Dichtstbijzijnde luchthaven is Luchthaven Pisa Galileo Galilei in Pisa. Tevens vertrekken vanuit Livorno verschillende veerdiensten naar Corsica en Sardinië.

Zie ook 
 Provincie Livorno
 Slag bij Livorno

Zustersteden 
  Bat Yam (Israël)
  Guadalajara (Spanje)
  Hải Phòng (Vietnam)
  Novorossiejsk (Rusland)
  Oakland, Californië (VS)

Geboren 

 Benedetto de Greyss (1714-1758), tekenaar
 Pietro Nardini (1722-1793), violist en componist
 Ranieri de’ Calzabigi (1714–1795), dichter (Orfeo van Christoph Willibald Gluck)
 Giuseppe Maria Gioacchino Cambini (1746-1825), componist en dirigent
 Matilde Malenchini (1779-1858), kunstschilderes
 Moses Haim Montefiore (1784-1885), financier, Brits filantroop
 Francesco Domenico Guerrazzi (1804-1873), schrijver en politicus
 Giovanni Fattori (1825-1908), schilder
 Ernesto Padova (1845-1896), wis- en natuurkundige
 Angiolo Tommasi (1858-1923), artiest
 Mario Ancona (1860-1931), operabariton
 Pietro Mascagni (1863-1945), operacomponist
 Federico Caprilli (1868-1907), cavalerie-officier en ruiter
 Alfredo Muller (1869-1940), artiest
 Federigo Enriques (1871-1946), wiskundige
 Leonetto Cappiello (1875-1942), schilder
 Amedeo Modigliani (1884-1920), schilder en beeldhouwer
 Nedo Nadi (1894-1940), schermer
 Aldo Nadi (1899-1965), schermer
 Galeazzo Ciano (1903-1944), fascistisch politicus
 Giorgio Caproni (1912-1990), dichter
 Elio Toaff (1915-2015), opperrabbijn van Rome
 Olimpio Bizzi (1916-1976), wielrenner
 Aurelio Lampredi (1917-1989), ontwerper van auto- en vliegtuigmotoren
 Carlo Azeglio Ciampi (1920-2016), president van Italië (1999-2006)
 Voltolino Fontani (1920-1976), artiest
 Giotto Bizzarrini (1926-2023), autobouwer
 Paolo Virzì (1964), filmregisseur en scenarioschrijver
 Massimiliano Allegri (1967), voetbalcoach
 Luca Banti (1973), voetbalscheidsrechter
 Cristiano Lucarelli (1975), voetballer
 Matteo Mazzantini (1976), rugbyer
 Alessandro Lucarelli (1977), voetballer
 Filippo Volandri (1981), tennisser
 Andrea Perrino (1984), golfprofessional
 Andrea Baldini (1985), schermer
 Leonardo Pavoletti (1988), voetballer
 Gabriele Detti (1994), zwemmer

Galerij

Externe link 
 Gemeente Livorno

Hoofdstad van een Italiaanse provincie