Gevolgen van een no-deal Brexit
Dit jaar 0,5% lagere bbp-groei verwacht
De kans neemt toe dat het VK op 29 maart zonder afspraken over het verkeer van goederen, diensten en personen uit de Europese Unie treedt. ABN AMRO geeft een overzicht van de gevolgen van een dergelijke 'wanordelijke brexit' voor diverse sectoren van het Nederlandse bedrijfsleven.
1. Ordelijke brexit. Als het Britse parlement alsnog het brexit-akkoord goedkeurt, treedt het VK op 29 maart uit de Unie, maar geldt er wel een overgangsperiode tot 31 december 2020. Tijdens deze periode blijven de EU-regels en -wetten in het VK gelden. Bedrijven en andere organisaties krijgen in die periode de tijd om zich voor te bereiden op nieuwe, nog vast te stellen regels die gelden na 31 december 2020. In dat geval is er tot en met 31 december 2020 nog vrij verkeer voor goederen, diensten en personen. Een 'orderly brexit' heeft op korte termijn geen nadelige effecten op de Nederlandse bbp-groei. Op lange termijn blijft de schade beperkt tot een lager bbp in het jaar 2030 van naar verwachting maximaal 1 procentpunt.
2. Wanordelijke brexit. Hierbij verlaat het VK op 29 maart de Unie, zonder afspraken over het verkeer van goederen, diensten en personen en dus zonder overgangsperiode om tot definitieve afspraken te komen. Dit scenario heeft grote gevolgen voor Nederlandse bedrijven. Het vertrouwen van huishoudens (consumptie) en bedrijven (investeringen) in de economie zal afnemen. Ook daalt de koers van het Britse pond bij deze zogenoemde 'harde brexit' verder. Hierdoor worden Nederlandse goederen en diensten voor de Britten duurder en dus onaantrekkelijker, terwijl Britse goederen en diensten op de Nederlandse markt juist beter kunnen concurreren. Dit scenario kost Nederland dit jaar 0,5 procentpunt aan bbp-groei en volgend jaar nog eens 0,25 procentpunt, zo verwacht ABN AMRO. In het jaar 2030 ligt de groei van de Nederlandse economie als gevolg van een wanordelijke brexit 2,5 tot 1,25 procentpunt lager dan zonder brexit. De brexit kan over zo'n wat langere termijn ook innovatiekracht opleveren waardoor het nadelige effect op de bbp-groei binnen de perken blijft.
3. Bremain. Dit scenario ontstaat als de Britse regering de uittreding herroept, of wanneer het VK er ondanks een ordelijke brexit toch niet in slaagt om in de bijbehorende overgangsperiode met de EU tot nieuwe afspraken te komen over het toekomstige verkeer van goederen, diensten en personen. In beide gevallen blijft het VK de EU-regels hanteren. Bij het bremain-scenario zijn er geen effecten op de groei van het Nederlandse bbp.
Transport en logistiek meest kwetsbaar
EU-landen heffen geen invoertarieven op elkaars producten. Bij een no deal hanteert de EU na 29 maart invoerrechten op Britse producten zoals vastgesteld door de Wereldhandelsorganisatie (WTO) en doen de Britten hetzelfde voor EU-producten. Lang niet alle Nederlandse bedrijven krijgen met een heffing te maken, zo is de verwachting. Voor de helft van de tien belangrijkste productgroepen die Nederland naar het VK exporteert, hanteren de Britten momenteel een WTO-heffingstarief van 0%.
Los van elkaar hebben 'Londen' en 'Brussel' de afgelopen weken maatregelen bekendgemaakt die de schok van een wanordelijke brexit moeten verzachten. De Europese Commissie lanceerde een noodplan bestaande uit veertien tijdelijke noodmaatregelen voor onder meer het bankwezen, het vliegverkeer, de transportsector en de douane; bedoeld om 'harde' brexit een 'zachte' landing te geven. Normaliter spreekt de EU met niet-lidstaten aparte wegvervoersrechten af. Britse vrachtwagens mogen hun ladingen in Nederland tot 31 december 2019 afleveren, zonder dat er wegvervoersrechten zijn afgesproken. Maar zij mogen niet doorrijden naar andere bestemmingen in de EU om nieuwe ladingen op te halen.