De Oostenrijkse natuurkundige Erwin Schrödinger is vooral bekend van de Schrödingervergelijking die hij in 1925 formuleerde en waar hij in 1933 de Nobelprijs voor ontving. De vergelijking beschrijft het gedrag van quantummechanische golffuncties en ligt daarmee aan de basis van de quantummechanica. Schrödinger beperkte zijn onderzoek echter niet alleen tot quantummechanica: in 1944 publiceerde hij het boek "What is Life?", waarmee hij een brug sloeg tussen natuurkunde en moleculaire biologie door vanuit natuurkundig perspectief na te denken over de structuur van het materiaal dat verantwoordelijk is voor leven, iets wat we later DNA zouden noemen. Zijn conclusie dat dit materiaal een 'aperiodisch kristal' moet zijn, lijkt in sommige opzichten al op de dubbele-helixstructuur van het DNA die Watson en Crick negen jaar later voorstelden.
Een andere manier om het aantal genen dat op een chromosoom ligt te bepalen, was gebaseerd op microscopische observatie. Fruitvliegen werden destijds al veel gebruikt in de genetica en sommige van hun cellen - en dus ook de daarin voorkomende chromosomen - zijn relatief groot. In die grote chromosomen kan door de microscoop een patroon van donkere banden worden waargenomen. Cyril Dean Darlington, een genetisch bioloog die aan het begin van de 20e eeuw het proces van overkruising ontdekte, telde 2000 donkere banden en merkte op dat, hoewel dat een groter aantal was dan aan de hand van overkruising was bepaald, het van dezelfde orde van grootte was. Darlington nam daarom aan dat deze banden de genen waren en bepaalde op deze manier dat het volume van een gen een kubus met een zijde met een lengte van ongeveer 300 Å (dus zo'n 0,03 micrometer) moest zijn.
Daarmee hebben we nu dus twee aanwijzingen over de structuur van het gen: anders dan klassieke mechanica voorspelt, bestaat het uit weinig atomen maar is het toch zeer onveranderlijk. Hoe zijn die twee dingen te rijmen? Dat was het raadsel dat Schrödinger in zijn boek probeerde op te lossen - en op het verrassende antwoord dat hij vond komen we volgende week terug in deel 2 van deze serie.