Vrij spel | Kernbegrippen BAKO
Kernbegrippen » Vrij spel
Ook: vrij kleuterinitiatief
Vrij kleuterinitiatief is een term uit het Ervaringsgericht Onderwijs waarbij men ernaar streeft zoveel mogelijk initiatief aan de kleuters te geven wat betreft de invulling van de activiteiten die ze ondernemen in de klas.
Het is een werkvorm waarbij kind met zijn individuele noden écht aan zijn trekken komt.
Laevers, F. en Depondt, L., (2004) Ervaringsgericht werken met kleuters in het basisonderwijs. Leuven: CEGO Publishers, p. 63
Met het vrije spel of vrij spelen bedoelen we het werken in groepen op niveau 3 of 4.
"In de opleiding gaan we ervan uit dat het bij het werken in groepen gaat over een niveau 2 of 3 terwijl tijdens het vrije spel zeker een niveau 3 en misschien zelfs een niveau 4 mag zijn. De keuze is afhankelijk van enerzijds de klasgewoonten van de kleuterklas in kwestie (je kan als stagiair niet alles radicaal gaan veranderen zonder chaos te creëren) en anderzijds de eigen mogelijkheden (wat kan jij aan?)."
Baeten, L., Finet, S. en Depoorter, T. (2010) Didactische praktijk 1, Leuven: Acco, p. 41
'Deze open organisatievorm sluit het best aan bij de manier waarop jonge kinderen leren en ontwikkelen. We stellen immers vast dat kinderen reeds van bij de geboorte spontaan zeer actief (willen) bezig zijn met en in de wereld waarin ze zich bevinden. We zien kinderen vanuit die innerlijke drang steeds meer en beter greep krijgen op zichzelf en de wereld. Het vrije kleuterinitiatief wakkert de exploratiedrang aan en stimuleert de zelfstandigheid. Het is dan ook een krachtig middel om betrokkenheid te verhogen. '
Binnen het vrij kleuterinitiatief onderscheiden Laevers en Depondt 4 gradaties gaande van weinig naar veel kleuterinitatief:
Niveau 1: verplichte keuze
Niveau 2: beperkte keuze (4-5 mogelijke groepen)
Niveau 3: ruime keuze met uitzonderingen (meer dan 8 groepen)
Niveau 4: onbeperkte keuze
Laevers, F. en Depondt, L., (2004) Ervaringsgericht werken met kleuters in het basisonderwijs. Leuven: CEGO Publishers, p. 64