De diadeemmeerkat, blauwe meerkat of grijze meerkat (Cercopithecus mitis) is een soort van het geslacht echte meerkatten (Cercopithecus) en is blauwgrijs van kleur met zwarte ledematen die in de wouden van Oost- en Midden-Afrika leeft. Het sociaal systeem van deze soort lijkt waarschijnlijk op dat van de groene meerkatten.

Uiterlijke kenmerken 
De diadeemmeerkat is een meerkat met een lange staart, langer dan de rest van het lichaam. De dikke vacht is blauwig zwart van kleur. Over de rug, het gezicht en de achterpoten zitten verspreid in de vacht zilveren of grijzen haren. Ook hebben deze delen vaak een olijfgroene glans. De kruin, voorpoten en staartpunt zijn geheel zwart en de oren zijn zwart met een grijze rand. Over de wenkbrauwen loopt een band van stijf lichter haar, de "diadeem". De buik en borst zijn grijzig tot zwart van kleur. De staart is dun, breder naar de punt toe. De ogen zijn amberkleurig.

Verspreiding en leefgebied 
De diadeemmeerkat leeft in dichte regenwouden, waaronder in bergwouden tot op een hoogte van 3500 meter. Deze soort komt voor in Centraal- en Oost-Afrika, in het oosten van  Congo-Kinshasa, het Rwenzori-gebergte en in Oost-Afrika tot de Grote Slenk, en ten zuidoosten van de Kongostroom tot het Malawimeer. Geïsoleerde populaties leven in bergen in Oost-Afrika en Ethiopië en in Angola langs de Cuanzarivier.

Leefwijze 
De diadeemmeerkat is overdag actief. Hij waagt zich echter zelden in het zonlicht, en blijft meestal in de schaduw van het bladerendak verscholen. Hij zoekt in de bomen naar voedsel, soms ook op de bosbodem. Hij eet voornamelijk bladeren, bloemen, bessen, vruchten, en soms insecten, eieren en jonge vogeltjes.

De diadeemmeerkat leeft in troepen van ongeveer tien dieren, bestaande uit een dominant mannetje, enkele verwante vrouwtjes en hun jongen. Vrouwtjes blijven hun hele leven lang bij dezelfde groep, mannetjes worden uit de groep gejaagd zodra ze volwassen zijn.

Taxonomie 

 Soort: Cercopithecus (nictitans) mitis (Diadeemmeerkat)
 Ondersoort: Cercopithecus (nictitans) mitis boutourlinii
 Ondersoort: Cercopithecus (nictitans) mitis elgonis
 Ondersoort: Cercopithecus (nictitans) mitis heymansi
 Ondersoort: Cercopithecus (nictitans) mitis mitis
 Ondersoort: Cercopithecus (nictitans) mitis opisthotictus
  Ondersoort: Cercopithecus (nictitans) mitis stuhlmanni

Ook andere meerkatten, namelijk de witkeelmeerkat (Cercopithecus albogularis), de zilvermeerkat (Cercopithecus dogetti) en  de gouden meerkat (Cercopithecus kandti), worden soms als ondersoorten van de blauwe meerkat beschouwd. Samen met deze soorten en de grote witneusmeerkat (Cercopithecus nictitans) vormt de diadeemmeerkat de nictitans-groep binnen het geslacht der makako's (Cercopithecus).

Dier uit het Afrotropisch gebied
Apen van de Oude Wereld
IUCN-status niet bedreigd