Geachte Aura Timen, tijd om jongeren serieus te benaderen over Corona - Elsevier Weekblad
Aura Timen, Hoofd Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding van RIVM. Foto: ANP
Publicist en communicatieadviseur Onno Aerden geeft wekelijks ongevraagd advies aan iemand in het nieuws. Deze week aan Aura Timen, hoofd Centrum Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding van het RIVM. Filosoferen over een coronacampagne voor jongeren is niet genoeg. Adviseer het kabinet om daarvan werk te maken.
Daar was-ie dan weer, donderdag 6 augustus 19.00 uur: de persconferentie van premier Mark Rutte (VVD) en minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge (CDA). 'Extra regels in eenvoudige taal,' meldde de rijksoverheid daarover zelf.
Hoog tijd voor aansprekende communicatie met jongeren
Eenvoudige taal: ís dat wel zo? U had daar, als hoofd infectieziektebestrijding van het RIVM, onlangs een hard hoofd in. Althans, daar waar het jongeren betrof. En het is belangrijk om juist die bevolkingsgroep te bereiken. Een kwart van de positief geteste personen in Nederland is een twintiger. Veel jongeren hebben lak aan alle goedbedoelde adviezen en richtlijnen van het kabinet en de burgemeesters, zo is gebleken. Het is de hoogste tijd voor overtuigende, maar vooral ook aansprekende communicatie naar die groep, opperde u daarom vorige week terecht in het AD: 'We moeten ons echt op jongeren richten.'
Even dacht ik: ja, een topadviseur die verder denkt dan aan een generieke 'communicatieboodschap' alleen. Maar helaas moet ik na het beluisteren van de persconferentie constateren dat u uw invloed als gezaghebbend adviseur niet hebt kunnen gebruiken om de premier en diens gezondheidsminister van dat idee te overtuigen. Donderdagavond sprak Rutte: 'Ik doe heel speciaal een oproep aan alle jongeren die van zichzelf weten dat ze zich niet aan de basisregels hebben gehouden. Kom niet in de buurt van mensen met een kwetsbare gezondheid, kom niet in de buurt van ouderen. Dat risico mag je niet nemen.'
Ik vermoed dat geen enkele jongere zich door deze paternalistische taal, door deze serie verboden ineens voorbeeldig gaat gedragen. Bovendien: jongeren die massaal samenklitten in parken, op campings en in kroegen besmetten eerst en vooral elkaar, waardoor de kans op besmetting van een oudere alleen maar toeneemt als straks deze oekaze is verwaaid.
Maak van jongeren geen zondebok
Jongerencommunicatie is een vak apart. Specialisten hebben desgevraagd wel ideeën: je moet differentiëren – wat wil je bereiken, bij wie? Waarom slaat de boodschap niet aan, is de inhoud wel besteed aan jongeren? Ze geven tips. Maak van jongeren geen zondebok. Spreek ze individueel aan, via de media die ze gebruiken, en niet als groep via een persconferentie op televisie, die toch vooral voor volwassenen is bedoeld. Probeer niet hip te doen zonder te weten hoe jongeren zich gedragen of praten. Zet personen in die onder jongeren als autoriteit gelden. En ga met ze in gesprek: waarom ben je niet bang om het virus te krijgen? Een expert zegt het plompverloren: 'Als mensen zeggen "ja, dan gaan er een paar mensen dood, dat boeit me niet", dan weet je dat tenminste. Dan kun je daarop anticiperen.'
Het is onbegrijpelijk dat u, terwijl u hardop in de media heeft gefilosofeerd over een specifieke jongerencampagne, daarvan geen keihard advies hebt gemaakt. Tieners en twintigers lijken momenteel de grootste verspreider van het virus – ze leggen onbedoeld en ongewild de brug tussen de eerste en een eventuele tweede coronagolf. Dat we niet verder komen dan dat in een persconferentie vast te stellen, mag als een flinke min gelden voor adviseurs zoals u.