jun do 14 Der Hauptmann
City of Wesopa > Alle Voorstellingen > Film > 16 > Der Hauptmann
VPRO Cinema 4 sterren. Vet aangezet anti-oorlogsdrama
de Volkskrant 4 sterren. Ongekend indrukwekkend drama
Filmkrant. Laat zien dat oorlog letterlijk een rollenspel is
Oorlog, drama, Duitsland. 118 min.
Der Hauptmann laat zonder genade zien hoe het kwaad in ons allen schuilt.
Der Hauptmann vertelt een gruwelijk waargebeurd verhaal. Willi Herold, ook wel 'de beul van Emsland' genoemd, werd eind 1946 ter dood veroordeeld vanwege een verbluffend aantal moorden en andere oorlogsmisdaden. Wat bezielde de 19-jarige nepkapitein? En hoe kon hij zo lang zijn gang gaan, terwijl hij zo gemakkelijk te ontmaskeren was? Het is gewaagd, hoe Schwentke de kijker uitnodigt zich met Herold te identificeren. Aanvankelijk is het kapiteinsuniform een middel om te overleven, om zijn hongerige maag te vullen met een goed maal. Ook later nog, wanneer duidelijk wordt dat Herold nergens voor terugdeinst, blijft het verleidelijk zijn gedrag goed te praten: hij moet wel, om zijn huid te redden. Of: het zijn vooral zijn metgezellen die zich misdragen.
Medeplichtigheid. Zo rekt Schwentke de grens telkens op, waarmee hij meteen blootlegt hoe medeplichtigheid werkt. Het is het sociale systeem dat deze misdaden toelaat, niet het verrotte geweten van een enkele man. De strijd tussen goed en kwaad speelt, anders dan in de meeste oorlogsfilms, nauwelijks een rol. Iedereen is corrupt. Het maakt Der Hauptmann tot een ongekend indrukwekkend drama. Akelig om naar te kijken, dat zeker, maar ook fascinerend en bijzonder knap gemaakt, met een naar absurdisme neigende toonzetting. Daarbij spaart Schwentke zijn publiek nog enigszins; de historische werkelijkheid was grimmiger dan de film laat zien.