James Jonathon Wilby (Rangoon, 20 februari 1958) is een in Myanmar geboren Brits acteur.

Biografie
Wilby werd geboren in Rangoon bij Britse ouders. Hij doorliep de middelbare school aan de Sedbergh School in Cumbria, hierna studeerde hij af in wiskunde aan de Universiteit van Durham in Durham. Het acteren leerde hij aan de Royal Academy of Dramatic Art in Londen. Hij is in 1988 getrouwd en heeft hieruit vier kinderen. 

Wilby begon in 1982 met acteren in de film Privileged, waarna hij nog meerdere rollen speelde in films en televisieseries. In 2002 won hij samen met de cast de Critics' Choice Award, Satellite Awards en Screen Actors Guild Award voor zijn rol in de film Gosford Park in de categorie Beste Optreden door een Cast in een Film. In 1987 won hij de prijs voor beste acteur op het Filmfestival van Venetië voor zijn rol in de film Maurice in de categorie Beste Acteur. Wilby heeft ook vele theaterrollen gespeeld.

Filmografie

Films
Uitgezonderd korte films.
2022 Mascarade - als Thomas
2020 The Duke - als rechter Aarvold
2017 The Sense of an Ending - als David Ford
2016 ChickLit - als Geoffrey
2016 Churchill's Secret - als Brendan Bracken 
2012 Best Possible Taste: The Kenny Everett Story - als Wilfred De'Ath
2011 We Need to Talk About Kieran - als professor Hugh Merrill
2009 Shadows in the Sun - als Robert 
2008 A Risk Worth Taking - als Patrick Trenchard
2008 Lady Godiva - als Leofric 
2008 Comet Impact - als Josh Hayden 
2007 Clapham Junction - als Julian Rowan
2007 The Last Days of the Raj - als Lord Mountbatten 
2006 Gradiva (C'est Gradiva qui vous appelle) - als John Locke
2004 De-Lovely - als Edward Thomas
2003 Sparkling Cyanide - als Stephen Farraday 
2002 George Eliot: A Scandalous Life - als Herbert Spencer 
2002 Bertie and Elizabeth - als Bertie 
2001 Gosford Park - als Freddie Nesbitt 
2001 Jump Tomorrow - als Nathan 
1999 Cotton Mary - als John Macintosh
1999 Tom's Midnight Garden - als oom Alan Kitson
1999 An Ideal Husband - als Robert Chiltern 
1997 Regeneration - als Siegfried Sassoon 
1997 The Woman in White - als sir Percival Glyde 
1996 The Treasure Seekers - als Henry Carlisle 
1996 Witness Against Hitler - als Helmuth James von Moltke
1994 La partie d'échecs - als Lord Staunton 
1992 Immaculate Conception - als Alistair
1992 Howards End - als Charles Wilcox
1991 Caccia alla vedova - als Milord Runbiff
1989 Conspiracy - als Stringer
1988 A Summer Story - als Frank Ashton 
1988 A Handful of Dust - als Tony Last 
1987 Maurice - als Maurice Hall 
1985 A Room with a View - als feestgast 
1985 Dutch Girls - als Dundine 
1985 Dreamchild - als Baker 
1982 Privileged - als Jamie

Televisieseries
Uitgezonderd eenmalige gastrollen.
2017-2018 Poldark - als Lord Falmouth - 10 afl. 
2016-2017 Casualty - als Grayling - 6 afl.
2015 Legends - als hoofdmeester - 4 afl. 
2015 Strike Back - als Charles Ridley - 3 afl. 
2012 Titanic - als Bruce Ismay - 4 afl. 
2004 Silent Witness - als Matt Gibb - 2 afl. 
2004 Island at War - als senator James Dorr - 6 afl. 
2000 Trial and Retribution - als James McCready - 2 afl. 
1999 The Dark Room - als dr. Alan Protheroe - 2 afl. 
1997 Original Sin - als Gerard Etienne - 2 afl. 
1994 Crocodile Shoes - als Ade Lynn - 5 afl. 
1993 Lady Chatterley - als sir Clifford Chatterley - 4 afl. 
1993 You, Me and It - als Charles Henderson - 3 afl. 
1989 Mother Love - als Kit Vesey - 4 afl. 
1989 A Tale of Two Cities - als Sydney Carton - 2 afl.

Brits filmacteur
Brits televisieacteur