Ed Vermeulen 1895 – 1948 – KRL MUseum
Ed Vermeulen 1895 – 1948
Dit verhaal gaat over twee mannen, Co Gode en Douwe van der Wal, één schip, het ms Sibajak, Nederlandsch Indië, familiegeschiedenis, de 'toevalligheden in het leven' en het oude gezegde 'zonder geluk vaart niemand wel'. Het laatste is van toepassing op een gedane ontdekking bij het lezen van het boek "Van Helder Buyrt tot Oud Den Helder", geschreven door J.T. Bremer.
Co Gode had in de jaren 1914 – 1935 als machinist, bij de KPM, Koninklijke Paketvaart-Maatschappij, gevaren. In zijn lange loopbaan op zee doorliep hij, na zowel in Den Haag als in Batavia de diploma's A, B en C gehaald te hebben, alle rangen van assistent-machinist tot hoofdmachinist. Dit was mij, uit de vele verhalen, van zowel hemzelf als ook mijn moeder, bekend. Wat ik echter niet wist was hoe de aanzet tot deze loopbaan was geweest. In het boek "Van Helder Buyrt tot Oud Den Helder" vond ik tot mijn grote verrassing de verklaring. In het hoofdstuk "De jaren twintig en dertig" wordt door de heer Bremer beschreven dat voor een jongen uit de Ouwe Helder een dergelijke carrière niet vanzelfsprekend was. Wel kon het gebeuren dat je, als je goede cijfers haalde op de ambachtsschool en een jaar leertijd had doorlopen bij een machinefabriek, van de KPM een gratis opleiding tot assistent-machinist aangeboden kreeg. Dit was oom Co, in 1913, als 18 jarige jongeman overkomen. De Acte van Verbintenis, waarin een en ander uitvoerig was vastgelegd, werd door hem zelf en zijn moeder, de Weduwe J.A. Gode, ondertekend op 9 juni 1913. Dit voor mijn verhaal waardevolle document werd door mij een aantal jaren geleden in het historische archief van de KPM teruggevonden! Op 20 juni 1914 vertrok Co Gode, kort voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, met het ms Oranje naar Indië. Onder de passagiers bevond zich ondermeer de in die dagen zeer bekende Professor Hector Treub, hoogleraar verloskunde en gynaecologie te Leiden. Hector was een broer van Melchior Treub, in 1880 benoemde directeur van 's lands' plantentuin te Buitenzorg, Java, nu Bogor. In de daarop volgende jaren deed Co dienst op een groot aantal schepen van de maatschappij.
Douwe van der Wal was vernoemd naar zijn grootvader van moederszijde, Douwe van der Sluis. Na een jeugd van 12 ambachten en 13 ongelukken in de harde crisisjaren, had Douwe zich op aanraden van de toenmalige huisarts van de familie, dokter Wiemer, zelf een oud-KNIL arts, en met toestemming van zijn ouders, gemeld bij de Prins Hendrikkazerne in Nijmegen. Na opleiding tot soldaat werd hij op 14 februari 1935 "verbonden voor de Overzeese Militaire Dienst, zowel in als buiten Europa voor vijf jaren, ingaande met de dag van geschiktbevinding voor uitzending". Deze geschiktbevinding werd gedateerd 24 mei van hetzelfde jaar, en werd gehonoreerd met een premie van fl 100,–! Een klein kapitaal in die jaren. Op woensdag 12 juni vertrok de Sibajak vanuit Rotterdam , en werd, wederom onder gezag van kapitein J. van Duyl, aan een nieuwe reis naar de Oost begonnen. Via tussenstops in Southampton, Marseille, Port Said en Sabang arriveerde de Sibajak, vier weken later, op donderdag 11 juli, in Tandjong Priok, de haven van Batavia. Na de ontscheping, werd Douwe als fuselier bij het 1e Depot Bataillon te Bandoeng geplaatst en begon zijn militaire tropenleven. Overplaatsingen naar o.a. Semarang, Magelang en Malang volgden. Op 28 september 1938 trouwde hij met de uit Semarang afkomstige Edith Hendrika Soffner. Uit dit huwelijk, dat eind 1946, begin 1947, door een scheiding zou worden ontbonden, werd op 22 juni 1939 in het militaire hospitaal te Magelang een dochter, Martje Edith, geboren.