Onervaren het onderwijs in: 'Nog nooit zo moe geweest op vrijdag' | Het Parool
Onervaren het onderwijs in: 'Nog nooit zo moe geweest op vrijdag'
Amsterdam kampt met een almaar groter lerarentekort. Maar potentiële leraren komen er na een carrièreswitch niet makkelijk tussen. Matthijs de Visser en Maarten Mijer lukte het wel. 'Alle clichés over het onderwijs zijn waar.'
Lorianne van Gelder 6 februari 2017, 09:11
Maarten Mijer Beeld Mats van Soolingen
'U verdient de helft? De helft?! En u bent nu leraar geworden? Meester, u bent gek.' Maarten Mijer (47) hoort het vaak van zijn leerlingen op het Montessori College Oost (MCO).
Twintig jaar lang was Mijer controller bij verschillende organisaties, totdat hij bij een reorganisatie bij zijn laatste werkgever ANWB op straat kwam te staan. Wat nu? Hij wilde het onderwijs in.
Het klonk als een briljant idee, want er is een nijpend lerarentekort. Een tekort dat alleen maar groter zal worden als de golf babyboomers met pensioen gaat en het aantal leerlingen in de stad blijft groeien. Maar Mijer belde, solliciteerde en netwerkte zich een slag in de rondte, maar kwam niet zo makkelijk bij scholen binnen.
Elfdaagse crash course
Dat was ook de ervaring van Matthijs de Visser (42). Na jaren in de mediawereld te hebben gewerkt, onder meer bij AT5 als multimediaexpert, werd hij plotseling ontslagen. De Visser had al wat ervaring met lesgeven, maar kreeg nu bij scholen nul op het rekest.
Niet zo gek, zou je zeggen, want je kunt niet zomaar onervaren voor de klas gaan staan. Maar het probleem is dat je als zijinstromer eerst een aanstelling op een school nodig hebt, voordat je officieel zijinstromer kunt worden.
Uiteindelijk vonden De Visser en Mijer een oplossing in het Schoolbureau, een organisatie die elfdaagse crash courses onderwijs geeft. Zo hebben zij voor ruim 1200 euro kunnen proeven aan lesgeven en konden ze zien of ze geschikt waren.
Na die elf dagen was Mijer definitief om. "Ik had nog nooit lesgegeven en dacht wel dat ik het leuk zou vinden. En dan vooral als leraar op een wit lyceum in Leiden."
Dat liep anders. Tijdens de cursus gaf hij les op vmbo-school MCO in Oost en hij was verkocht. "Ik had klasjes van acht leerlingen. Het klikte meteen en ik dacht: appeltje-eitje."
Potentieel geschikt
Aan het einde van de cursus werd zowel Mijer als De Visser potentieel geschikt bevonden. Mijer kreeg meteen een aanbod om bij het MCO economie te gaan geven. De Visser stond een paar maanden op Texel voor de klas en kwam later bij het MCO terecht.
Officieel mag je niet zonder lerarenbevoegdheid voor de klas staan, maar als je een opleiding doet, mag het wel. De Visser, die ooit psychologie studeerde, laat zich nu omscholen tot natuurkundeleraar - dat duurt nog vier jaar. Mijer kan binnen een jaar zijn eerstegraads lesbevoegdheid economie halen - hij heeft het vak al gestudeerd.
Dat appeltje-eitje viel overigens erg tegen. "Ik ben nog nooit in mijn leven zo moe geweest op vrijdagmiddag," zegt Mijer. De Visser knikt. Toch is hij enthousiast, hoe moeilijk zijn leerlingen soms ook zijn. "Het Schoolbureau laat je een zachte landing maken. Je begint met weinig uren, anders raak je als nieuwkomer binnen een half jaar overspannen."
Beiden hebben een frisse blik op het onderwijs maar zien vooral veel clichés bevestigd. "Het onderwijs is slecht betaald, vermoeiend, er is veel vakantie, er wordt veel vergaderd, zegt Mijer. "Maar als je eenmaal binnen bent, hoor je er echt bij. En is het echt onwijs leuk."
Matthijs de Visser Beeld Mats van Soolingen
Wat is een zijinstromer?
Een zijinstromer is iemand die vanuit een ander vakgebied het onderwijs in wil.
De overheid stelt strenge eisen aan zijinstromers. Om op een basisschool of middelbare school te mogen werken, moet je minimaal een afgeronde hbo-opleiding hebben, voor het onderwijs voldoende maatschappelijke ervaring en een Verklaring Omtrent Gedrag.
Daarnaast moet je een geschiktheidsonderzoek doen om te zien of je wel geschikt bent voor het onderwijs en moet je binnen twee jaar een lerarenbevoegdheid kunnen halen. Ook moet je een aanstelling hebben om zijinstromer te worden. De school betaalt dan via subsidie van de overheid de opleiding die je nog moet doen.
In het basisonderwijs is een flink lerarentekort, maar in het voortgezet onderwijs geldt het tekort voor docenten natuur- en scheikunde, wiskunde, ict, Frans, Engels, Duits, Nederlands en klassieke talen en voor docenten in het vmbo. Het Amsterdamse basisonderwijs heeft in 2020 al 415 vacatures. Het voortgezet onderwijs krijgt vanaf 2020 te maken met zeker 70 onvervulde lerarenposten.