De gemeenteontvanger is zowat de penningmeester van de gemeente. Samen met de financiële dienst zorgt hij ervoor dat alle bedragen die de gemeente tegoed heeft, ontvangen worden en dat alle bedragen die de gemeente moet betalen, ook effectief betaald worden.
Vooraleer het geld ontvangen of betaald wordt, moet de ontvanger nagaan of de opdrachten die het college van burgemeester en schepenen daartoe geven, wettelijk in orde zijn. Dit doet hij onder zijn persoonlijke aansprakelijkheid. Zo mag hij onder andere budgetten, goedgekeurd door de gemeenteraad, niet overschrijden. Foutieve betalingen kunnen door de gemeenteraad ten laste van de gemeenteontvanger worden gelegd.
Tot zekerheid van zijn beheer moet hij bij de aanvang van zijn loopbaan een borgtocht storten waarop het gemeentebestuur een beroep kan doen om eventuele financiële verliezen te recupereren.