Lichtend voorbeeld, op en naast het veld | Trouw
Lichtend voorbeeld, op en naast het veld
36-jarige Homare Sawa is terug van retraite en blessure
FRED BUDDENBERG 22 juni 2015, 01:32
Waar is Homare Sawa? Dat was de meest gestelde vraag aan de Japanse bondscoach Norio Sasaki tijdens de Algarve Cup, in maart van dit jaar. Zonder de beste speelster van het land stelden de Japanse voetbalsters zwaar teleur op het toernooi in het zuiden van Portugal. De negende plaats paste niet bij de status van de regerend wereldkampioen.
Het antwoord van Sasaki luidde steevast: Sawa is geblesseerd. Op de logische vraag die daarop volgde, of zij het WK in Canada zou halen, moest de coach het antwoord schuldig blijven. Hij wist het niet en dat baarde hem zorgen. Want hij liep zelf al lange tijd met een prangende vraag rond: wat kan Japan op het WK in Canada zonder Sawa?
Een maand na het mislukte toernooi in Portugal riep Sasaki Sawa op voor een oefenduel met Nieuw-Zeeland. Als een soort laatste test om te kijken hoe de nummer 10 van Japan ervoor stond. Tot ieders opluchting pakte het goed uit. Sawa maakte het enige doelpunt en werd door de coach opgenomen in de selectie voor het WK.
In Canada heeft de 36-jarige Sawa zich nog niet zo kunnen onderscheiden als in 2011 toen zij op het WK in Duitsland met vijf treffers topscorer werd en de Gouden Bal ontving als beste speelster. Ze speelde in de poule alleen tegen Ecuador de volle negentig minuten en de vraag is of Sasaki haar een basisplaats geeft tegen Nederland, morgen in het BC Stadium in Vancouver.
Volgens de Japanse coach is de aanwezigheid van Sawa buiten het veld net zo belangrijk als binnen de lijnen. Als voorbeeld en motivatie voor de jongere speelsters, onder wie het grote talent Kumi Yokoyama. Haar rol als aanvoerster is inmiddels overgenomen door Aya Miyama, een van de vele dertigers in de Japanse selectie.
Het WK in Duitsland veranderde haar leven, zei Sawa onlangs in een televisie-interview. Vaak wordt ze herinnerd aan het doelpunt in de verlenging van de finale tegen de Verenigde Staten. Met een flitsende voetbeweging schoot ze de bal vanuit een corner onhoudbaar in de korte hoek. Na die late 2-2 pakte Japan na strafschoppen de wereldtitel.
De emoties liepen hoog op na dat succes. De gedachten gingen uit naar de tienduizenden slachtoffers van de zeebeving en de tsunami, die het land vier maanden eerder hadden geteisterd. Voor elk duel liet Sasaki foto's zien van verwoeste steden en ontheemde mensen. Later zou Sawa zeggen dat die foto's hen een bijna onoverwinnelijk gevoel gaven.
Een jaar na de wereldtitel in Duitsland veroverden de Japanse vrouwen zilver op de Spelen van Londen. Sawa werd in datzelfde jaar door de wereldvoetbalbond Fifa uitgeroepen tot beste speelster van de wereld. Ondanks die olympische medaille en die eervolle uitverkiezing besloot Sawa te stoppen als international.
Die retraite had, tot opluchting van alle Japanse voetballiefhebbers, een tijdelijk karakter. In 2014 keerde Sawa terug en met haar weer in de gelederen plaatste Japan zich tijdens de Azië Cup voor de zevende keer op rij voor de strijd om de mondiale titel. Zo werd Japan het zevende land dat nog nooit ontbrak op een vrouwen-WK.
De vreugde over de plaatsing voor het WK werd in december van 2014 overschaduwd door het bericht dat Homare Sawa een blessure had opgelopen. Het was uiterst onzeker of ze op tijd fit zou zijn voor de titelstrijd in Canada. Pas een maand voor het WK - na het oefenduel met Nieuw-Zeeland - ging het licht op groen.
Samen met de Braziliaanse Formiga is Sawa de enige speelster die op zes van de zeven WK's present was. Ze debuteerde op vijftienjarige leeftijd in de nationale ploeg, drie jaar nadat ze haar eerste wedstrijd in de Japanse competitie had gespeeld. Inmiddels staat de teller op 202 interlands en 83 doelpunten.
Met haar 36 jaar lijkt het einde van haar voetbalcarrière in zicht te komen. Sawa heeft zich daarover nog niet expliciet uitgelaten. Ze wil zich in ieder geval blijven inzetten voor de ontwikkeling van het vrouwenvoetbal. En in 2020 zijn de Olympische Spelen in Tokio. Daar wil Sawa bij zijn. In welke hoedanigheid? Als official, als coach of, wie weet, als speelster.