Tuamotu of de Tuamotuarchipel (Frans: archipel des Tuamotu; Tahitiaans: Tūāmotu mā) is een groep van 78 vulkanische atollen in de Grote Oceaan, verspreid over een gebied van ongeveer 1800 bij 900 kilometer groot. De totale oppervlakte van de eilanden is zo’n 885 vierkante kilometer. De Tuamotueilanden zijn onderdeel van Frans-Polynesië. Er wonen zo’n 15.000 mensen.

Geschiedenis 
De eilanden zijn waarschijnlijk al zo’n 1400 jaar bewoond. Er zijn een aantal, uit koraal opgebouwde, altaren gevonden die hierop wijzen.

Rond de eilanden werden rond 1900 de laatste nog bruikbare kolonies van de zwartgelipte pareloester Pinctada margaritifera (ondersoort cumingi) gevonden. De oesterbanken van Tahiti waren door overbevissing uitgeput. Ook de beroemde in een dergelijke oester gevonden zwarte parel, de Drexelparel, werd waarschijnlijk hier gevonden.

Ontdekkingsreizigers 
Verschillende ontdekkingsreizigers hebben de Tuamotueilanden bezocht:
 1480: Tupac Inca Yupanqui (discutabel)
 1521: Ferdinand Magellaan
 1606: Pedro Fernandes de Queirós
 1616: Willem Cornelisz Schouten en Jacob le Maire
 1722: Jacob Roggeveen
 1765: John Byron
 1768: Louis Antoine de Bougainville
 1769: James Cook
 1815: Otto von Kotzebue
 1835: Robert FitzRoy (tweede reis met de Beagle, waaraan Charles Darwin deelnam)
 1839: Charles Wilkes
 1947: Thor Heyerdahl die er landde op Raroia met het vlot de Kon-Tiki

Geografie

De eilanden
Verschillende atollen worden samen gegroepeerd, andere liggen meer geïsoleerd en worden daarom apart genoemd.

De belangrijkste atols zijn Anaa, Fakarava, Hao, Makemo, Manihi, Rangiroa, Tikehau en Mataiva.

Behalve wanneer anders vermeld, zijn de namen hieronder vermeld de naam van de atol, die vaak samenvalt met de naam van het belangrijkste eiland van de atol.

Actéon groep

Îles Deux Groupes

Îles du Désappointement

Îles du Duc de Gloucester

Îles du Roi Georges 

 Tikei (geïsoleerd eiland)

Îles Palliser

Îles Raevski

Andere atollen en geïsoleerde eilanden

Bestuurlijke indeling 

De archipel is ingedeeld in 16 gemeenten (communes), die de naam hebben van het belangrijkste atol. Veel kleine atollen zijn onbewoond en hebben de status van beschermd natuurgebied.

Lijst van 16 atollen met de status gemeente en de bestuurlijke entiteit Gambier.

 
Frans-Polynesische eilandengroep