In je kracht - NRC
Vorige week zat ik in een trein die tussen Heemstede en Hillegom langzaam reed: nog geen 30 km per uur. "Waarom rijden we zo langzaam?", vroeg ik aan de conducteur. Hij antwoordde: "Het is hier springgebied."
Ik ken die omgeving vrij goed, want heb er veel gewandeld. Duingrond, heide en bos – je ziet er veel herten.
Ik wilde over herten beginnen, maar de conducteur was me voor. "We kregen een alarmmelding. Dan mogen we niet harder rijden dan 40 km per uur."
Ondertussen had ik bedacht dat die herten grazen in gebieden met hekken eromheen, dus ik begreep nu wat de conducteur bedoelde: op dit traject springen kennelijk veel mensen voor de trein.
Het werd een grimmig gesprek. Het kwam ruim 220 keer per jaar voor, vertelde de conducteur. "En dat zijn dan alleen de succesvolle gevallen. Ze springen ook vaak te vroeg of te laat – dan raken ze alleen zwaargewond." Het was seizoensgebonden, verduidelijkte hij: vooral in het voor- en najaar. En ook rond Kerst. En in de eindexamentijd. "Studenten enzo." Hij had het al negen keer meegemaakt, een tiende keer hoefde er voor hem niet bij.
We waren beiden opgelucht toen de trein weer harder ging rijden. Terug in mijn woonplaats, later die middag, hoorde ik over een vertraging "in verband met een aanrijding met een persoon".
Het woord springgebied bleef nog dagen in mijn hoofd spoken.
Iets heel anders nu. Een lezer vroeg: "Heeft u weleens onderzoek gedaan naar die vreselijke uitdrukking in je kracht zetten?"
In je kracht zetten had ik niet eerder gehoord of gelezen, wel in je kracht zitten, staan en komen. De basis lijkt me in je/zijn/haar kracht, gevolgd door een werkwoord. Het lijkt mij typisch therapeutenjargon, ontstaan in de jaren zeventig of tachtig en waarschijnlijk overgenomen uit het Engels. In het Engels vond ik onder meer: step/move/tap into your power.
Toch schreef Herman Heijermans al in 1904 in een toneelstuk: "Toen je nog in je kracht was." De formulering komt overeen, maar Heijermans bedoelde iets anders: toen je nog in de kracht van je leven was. Iemand in zijn of haar kracht zetten is niet leeftijdgebonden. Het idee is dat je iemand stimuleert om volop gebruik te maken van zijn of haar potentieel. Laat je zien, kom tevoorschijn, gebruik je talenten, je kán het!
Lees ook Zal ik jou eens even in je kracht zetten? - Japke-d. Bouma over jeukwoorden op kantoor
Zeker is dat de uitdrukking in je kracht staan werd verkozen tot "de vaagste vaagtaal van 2011". In een studieboek uit hetzelfde jaar, Praktijkgerichte sociale vaardigheden, las ik over het "vierde niveau van luisteren": "Stel niet alleen je geest en hart open zoals bij het feitelijk en empathisch luisteren, maar ook je wil. Je kunt ook spreken van 'flow'. Je staat in je kracht en voelt je als een vis in het water, het contact met de ander is een aangename uitdaging die je graag aangaat."
De uitverkiezing tot vaagste vaagtaal heeft weinig geholpen: in je kracht… wordt nog volop gebruikt.