Kun je je concentratie verbeteren?
Mens & Lichaam 13 juli 2018 Yvonne Brok Fotograaf: Shutterstock
Als je denkt dat je gek wordt van alle prikkels die elke dag op je afkomen, zou je wel eens gelijk kunnen hebben. Hoe houd je focus in onze krankzinnige informatiemaatschappij?
De hele dag door pingt je WhatsApp, bliept je mail, tringelt je telefoon, volg je de Facebook-tijdlijn van de halve wereld en houd je met een schuin oog Instagram, Twitter en het nieuws in de gaten. Gek hè, dat je gek wordt? Hoe vaker je hersenen een prikkel krijgen, hoe moeilijker het wordt om je echt op iets te concentreren. Onze zuivere aandachtsspanne, de tijd waarin je aan niets anders dan één ding denkt, is afgelopen jaren met dertig procent afgenomen. In 2000 was die nog twaalf seconden, inmiddels is hij gedaald naar acht seconden. Ja ja, het lukt ons acht hele seconden om onze focus op één ding te houden. Een goudvis houdt het langer vol, al is het maar een seconde. Dit was de uitkomst van onderzoek in opdracht van Microsoft onder 2000 Canadezen, van wie onder meer hun hersenactiviteit werd bekeken. Uit het rapport uit 2015 blijkt ook dat de afname van ons concentratievermogen direct verband houdt met ons enthousiaste gebruik van smartphones en tablets.
Slimmerds dwalen sneller af
Dacht jij dat een beroerde concentratie iets is voor minder intelligente mensen? Dan heb je het mis. Slimmerds zijn veel sneller afgeleid. Want hoe slimmer je bent, hoe groter het werkgeheugen in je hersenen is en hoe sneller je denkt. 'Op zich is dat handig, alleen denken onze hersenen altijd sneller dan wij ze gebruiken', vertelt neuropsycholoog Mark Tigchelaar. 'Hersenen denken op een snelheid van ongeveer 1400 woorden per minuut, maar we lezen er 200 per minuut. Het effect daarvan is dat we zo'n 1200 'woorden' ruimte hebben voor andere dingen. En dus denk je tijdens het lezen van de krant ook nog aan de boodschappenlijst, het cadeautje voor je schoonmoeder en dat je laarzen nog bij de schoenmaker staan. Er is ruimte voor in je hoofd. De hersenen van slimme mensen hebben nog meer capaciteit, misschien wel voor 1500 woorden per minuut. De kans dat zij afdwalen is daarmee simpelweg groter.' Door je hersenen meer te prikkelen, benut je meer capaciteit en ben je minder snel afgeleid. Tigchelaar adviseert je leestempo wat te verhogen en je ogen te begeleiden. 'Dan kun je prettiger, sneller, gemakkelijker en geconcentreerder lezen. Op papier kan dat met je vinger of een kaartje onder regels.' Voor het lezen op een beeldscherm heeft de neuropsycholoog een tool ontwikkeld, de UseClark Focus Reader, waarbij een balletje onder de regels meeloopt op jouw leestempo. Ook voor mensen die in meetings snel afdwalen, heeft Tigchelaar een tip: 'Het gemiddelde spreektempo ligt op 135 woorden per minuut. Dan kun je je voorstellen hoeveel ruimte er is om aan wat anders te denken. Vul de leegte in je hoofd met doodelen, het maken van doelloze tekeningen. Je komt dan wellicht wat ongeïnteresseerd over, maar het zorgt voor voldoende hersencapaciteit zodat je niet wordt afgeleid, maar nog wel hoort wat er wordt gezegd. Gevolg: je bent bijna dertig procent geconcentreerder!'