Koloniedynastien
dat hoeves als het ware erfelijk worden
Blijkbaar zijn er behoorlijk wat gezinnen die het op de kolonie zo goed bevalt dat ze ook hun nageslacht daar willen houden. Maar er is er maar eentje die de ouders kan opvolgen, vaak is dat de jongste zoon. Een andere optie is het trouwen van een kolonistenweduwe, wat vaak voorkomt (zie elders op de site) en die hoeve voortzetten. Of een kolonistendochter/zoon trouwen en dan je schoonouders opvolgen als kolonist. Of bij je subcommissie zeuren tot ze je zomaar een hoeve geven.
Via al dat soort manieren zijn er gezinnen die na verloop van tijd meerdere hoeves in gebruik hebben. En als daarvan de kinderen weer groot worden......
Het gevolg is natuurlijk wel dat de boel dichtslibt. Sommige subcommissies die graag weer eens een nieuw gezin op de kolonie zouden willen plaatsen, zijn er niet zo gelukkig mee. Gorinchem bijvoorbeeld wil een tijd lang niet meewerken aan overschrijving van de hoeve op naam van een nakomeling, omdat 'dusdanige overschrijving onze hoeves erfelijk zou maken'. Maar ook zij zwichten op den duur.
In het boek gaat het over het dichtslibben op blz. 368 en verder. Daarbij stem ik in met de schatting van mevrouw Kloosterhuis in haar boek 'De bewoners van de vrije koloniën van de Maatschappij van Weldadigheid' dat er vanaf omgeveer 1830 nog maar plaats was voor zo'n twintig nieuwe gezinnen per jaar. De rest werd in beslag genomen door nakomelingen van eerdere kolonisten.
Hier een paar van de ontstane kolonistendynastiën. Ik maak daarbij geen onderscheid of de opvolgers gewone vrije kolonisten zijn of vrijboeren, arbeidershuisgezinnen, wijkmeesters of strafkolonisten, ik kijk alleen wie er onder de Maatschappij van Weldadigheid bleven vallen. Alleen 'ingedeelden' tellen niet mee, 'aangetrouwd' kolonist, dus kolonistenvrouw worden, weer wel. Voorkinderen tellen ook mee. Voor minder dan drie opvolgers doe ik het niet.
Onderaan de pagina staat nadere informatie over de geslachten.
Dit is bij lange na niet volledig. De meeste hieronder zijn tot stand gekomen in samenwerking met familie-onderzoekers van de betreffende geslachten, want het is nogal een uitzoekerij. Wie nog een dynastie wil aandragen, is van harte welkom!
Als ik er voldoende verzameld heb, ga ik ze sorteren op volgorde van grootte, zodat er een 'kampioen-dynastie' uitrolt.
Antoon Reinhardt Uhl, aangekomen 13-02-1820 uit Bergen op Zoom
Martinus Uhl, onderwijzer op de kolonie
Lodewijk Willem Uhl, kolonist
Jean Anoine Uhl, kolonist, wijkmeester, vrijboer
Willem Frederik Uhl, wijkmeester, bakkersbaas
Tjalling Gerrit Gerritsma, aangekomen 01-11-1818 uit Bolsward, proefkolonist
Gerrtit Tjalling Gerritsma, kolonist, vrijboer
Jelle Gerritsma, kolonist, vrijboer
voorkind wordt kolonistenvrouw van Hentz
Klaas Gerritsma, kolonist-opvolger
dochter wordt kolonistenvrouw Vogelzang
dochter wordt winkeliersvrouw Verhagen
Pieter van Putten, aangekomen 30-03-1830 uit Leiden
Johannes Cornelis van Putten, kolonist
Willem (Frederik) van Putten, kolonist
Gerrit van Putten, kolonist, vrijboer
Pieter Hansen Rusch, aangekomen 1833 uit Amsterdam
Hendrik Rusch, kolonist
Abraham Jacobus Rusch, kolonist, vrijboer
Frederik Albertus Rusch, kolonist
Jan Pieter Rusch, kolonist, vrijboer, arbeider
Jan van Agteren, aangekomen 1823 uit Hoogeveen
dochter Geesje, kolonistenvrouw van Brands
Jan van Agteren, kolonist, wijkmeester
dochter Aaltje, kolonistenvrouw van Plomp
dochter Gezina, kolonistenvrouw van v.d.Kleij
dochter Hendrika, kolonistenvrouw van Zuidgeest
Hendrikus van Agteren, kolonist
Hendrik Garm Brinksma, aangekomen 1862 vanuit Oldemarkt
Hendrik Garms Brinksma, kolonist
Pieter Hansen Brinksma, vrijboer. huurder
Jan Garms Brinksma, kolonist
dochter Albertje, kolonistenvrouw van Oost
Johannes Beun sr, aangekomen 09-07-1821 uit Leiden
Johannes Beun jr, kolonist
dochter Maartje, kolonistenvrouw van van Dalen
Gerrit Beun, kolonist als opvolger schoonouder Van Nieuwenhoven
dochter Lena, kolonistenvrouw van Elzing
dochter Maria, kolonistenvrouw van Spoelstra
Nicolaas Beun, kolonist als opvolger ouders
Johannes Beun, vrijboer
Martinus Beun, huurder Maatschappij
Nicolaas Beun, arbeider/kolonist
Nicolaas Beun, huurder Maatschappij
Hendrik Beun, huurder Maatschappij
Cornelis van Os, 1820 aangekomen uit Buren bij Tiel, kolonist
Gerrit van Os, kolonist
dochter Geertrui, kolonistenvrouw Gerardus Lucassen
Cornelis van Os, kolonist
Arie van Os, kolonist
dochter Johanna, lkolonistenvrouw van Gerritsen
George Koenraad Koens (of Kuntz of Kunz), 1827 uit Delft als arbeidershuisgezin Veenhuizen 3
Johanna Wilhelmina Kuntz, vanaf 1831 echtgenote arbeidershuisgezin van Gemert VH1
Martinus Kuntz, va 1851 als militair veteraan in Veenhuizen
Geesje Koens, zaalopzichtster in Veenhuizen
Hendrika Koens, onbekende status Veenhuizen
Teunis Koens, koster protestantse kerk Veenhuizen
Uhl (volgt)
Gerritsma, alle vermeldingen op deze pagina's van Gerritsma's staan in het file van proefkolonist Tjallig Gerrit Gerritsma
Van Putten, volgt
Pieter Hansen Rusch. Veel informatie over het geslacht is te vinden op www.matruschka.net van Jan Pieter Rusch, die ook aan bovenstaande overzichtje heeft meegewerkt. Een achterkleinzoon van de in 1833 aangekomen kolonist, Harmannus Rusch, heeft gezorgd voor de kleurrijke landkaarten die in de tweede helft van de 20ste eeuw in alle schoollokalen hangen, zie hier. Hij heeft veel gegevens over de familie verzameld in de 'Verzameling van gegevens 1974 betreffende de naam RUSCH'.
Van Agteren, volgt
Brinksma, herkomst Steenwijkerwold, aankomst 30 januari 1862 en daarmee de laatstaankomenden van de hier genoemde dynastietjes. Het geslacht komt verder op deze site (nog) niet voor. Genealogische informatie is te vinden op de site van Henk Woudenberg
Beun, Johannes Beun sr arriveert juli 1820 en begint in Wilhelminaoord op hoeve nummer 36.
- Ze worden genoemd bij het overzichtje van Leidse kolonisten.
- Isaäc Beun speelt een rol in het tweede verhaal uit Wilhelminaoord Dat verhaal staat trouwens ook op de site van Marcel Beun
- Huwelijken met andere kolonisten worden genoemd bij proefkolonist Johannes van der Heijden en bij proefkolonist Gerrit Hogenbrink. Verder genoemd bij Elzing op Wilhelminaoord hoeve 43
Zie voor genealogische gegevens de genealogie Beun
Van Os, alle vermeldingen op deze pagina's van deze familie Van Os (niet te verwarren met die van Hendrik van Os, huisverzorger in Willemsoord hoeve 50) staan in het file van Cornelis van Os