Spotlight: Edmond Rostand – Cyrano de Bergerac – A Lie Worth Living For
Spotlight: Edmond Rostand – Cyrano de Bergerac
Daan Kusen	 9 augustus 2017	 Geef een reactie
Er zijn enkele boeken die ik elk jaar wel een keer herlees en 'Cyrano de Bergerac', een romanbewerking van het toneelstuk van Edmond Rostand (1868-1918), is daar één van.
Bron: 8tracks.com
CYRANO DE BERGERAC is het verhaal van de krijgsman en dichter Cyrano die verliefd is op de mooie Roxane, maar door zijn bovenmatig grote neus durft hij haar niet te vragen, bang voor afwijzing. Roxane is ondertussen verliefd op de knappe, maar niet bijster literaire Christian. Cyrano zorgt er voor dat Christian de woorden tot zijn beschikking heeft om Roxane te veroveren en ondertussen legt hij, uit naam van Christian, zijn hart bloot.
Wanneer Cyrano's regiment, waar Christian ook toe behoort, naar het front in Arras (of Atrecht) moet probeert Roxane De Guiche, een graaf die haar al een tijdje het hof maakt en een vijand van Cyrano is, te verleiden tot het thuishouden van Cyrano's regiment. Een straf voor de vechtlustige dichter. Wanneer De Guiche zijn avances niet beantwoordt ziet en te laat komt om een bruiloft tussen Roxane en Christian te voorkomen stuurt hij het regiment alsnog naar Arras.
In Arras gaat het niet goed. Het regiment lijdt honger en moet patroonhulzen koken en op het karton kauwen om niet te verhongeren. Ondertussen glipt Cyrano twee keer per dag door de linies om brieven aan Roxane, nog steeds uit naam van Christian, op de post te doen. Dit raakt Roxane zo erg dat ze met een koets door vijandelijk gebied komt gereden om Christian te zien. Net op het moment dat graaf De Guiche, uit wraak, hun zwakke plek heeft doorgeseind naar de vijand.
Ondertussen bekent Roxane aan Christian dat ze niet meer alleen van zijn uiterlijk houdt, maar ook van zijn ziel. Roxane houdt dus van Cyrano. Christian bedwingt Cyrano te vertellen dat hij degene is die al die brieven heeft geschreven en dat Roxane moet kiezen. Maar dan breekt het gevecht uit en wordt Christian dodelijk geraakt. Hoewel Cyrano niet zeker weet of Christian hem nog kan horen, fluistert hij zijn stervende vriend toe dat Roxane voor Christian heeft gekozen.
Nog jaren rouwend om de dood van Christian trekt Roxane zich terug in een klooster waar ze elke week bezoek ontvangt van Cyrano, die haar het laatste nieuws voorleest. Op een dag is hij te laat, maar de reden waarom wuift hij weg. Hij leest het nieuws en vraagt dan of hij Christian's laatste brief mag lezen, die Roxane in een kokertje op haar hart draagt. Het is inmiddels aan het schemeren als Cyrano de brief voordraagt en Roxane er achter komt dat het Cyrano was die onder haar balkon tegen haar had gesproken en die al die brieven schreef. Wanneer Cyrano's goede vriend Le Bret binnen komt stormen wordt duidelijk dat Cyrano dodelijk gewond is. Er is die ochtend een aanslag op hem gepleegd door een van zijn vele vijanden. Cyrano richt zich nog een keer op en houdt een monoloog en sterft dan in de armen van zijn geliefde Roxane.
Ik leerde het stuk kennen door de musical CYRANO uit de jaren negentig met Bill van Dijk als en een jonge Danny de Munck als Christian, daarna heb ik het toneelstuk gelezen en veel filmbewerkingen gezien, waaronder die met Gérard Depardieu, de meest volledige versie, waar alle teksten ook op rijm zijn.
Ik weet niet precies wat me zo aan trekt aan het stuk. Niet één ding, in ieder geval. Meer de samenloop van avontuur, poëzie, liefde, hoop (of het gebrek daaraan), bravoure en hoe Cyrano, ondanks zijn talent in de vecht- en taalkunst, toch steeds zichzelf in de weg zit vanwege zijn onzekerheid over zijn 'lelijkheid'. En dat alles in een geweldig geschreven verpakking!