België ontstond na de Belgische Revolutie in 1830 toen het zich afscheidde van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Na de onafhankelijkheid werd de jonge natie – vooral door de zware industrie in Wallonië – een van de voorlopers in de Industriële Revolutie. De ontwikkeling van Vlaanderen bleef achter tot het economisch zwaartepunt naar het noorden verschoof vanaf de jaren 1960, ook de periode van de vastlegging van de taalgrens, de aanloop naar de indeling van het land in meerdere deelstaten, en van de onafhankelijkheid van de kolonies in Midden-Afrika. België groeide uit tot ‘s werelds 24ste economie, werd een van de welvarendste, meest ontwikkelde en meest geglobaliseerde landen ter wereld, en bouwde op zijn vrijemarkteconomie met beperkte overheidsinmenging een uitgebreide welvaartsstaat.
De Belgen – uitvinders van chocolade, compromissen en Jacques Brel – hebben een rijke traditie op het gebied van stedenbouw. Belgische steden laten zich haast stuk voor stuk lezen als een doorsnede van de westerse geschiedenis. Hieronder geven wij je een overzicht van tien van die Belgische parels. Vlaams, Waals, Brussels of Duits, daar houden we hier geen rekening mee; enkel de grootte van de populatie telt.
Maar om de leken toch kort even in te leiden in het Belgische kluwen, volgt hier een korte bijscholing ‘België 1.0’. België is een federale, democratische monarchie. Het land telt drie gewesten en drie gemeenschappen. Er is het Vlaams, Waals en het Brussels Hoofdstedelijk gewest. Er is de Vlaamse, Waalse en Duitstalige gemeenschap (veelal gevestigd in de Oostkantons). Daarnaast bevat België ook vier taalgebieden: een Vlaams, een Frans, een Duits en een gemengd Vlaams en Frans taalgebied (d.i. Brussel Hoofdstad). Voilà!
En verder zijn deze gewesten verdeelt in provincies, arrondissementen en kantons. Eén van die provincies is Vlaams-Brabant. De hoofdstad van Vlaams-Brabant is Leuven. Leuven ligt op zo’n 25 kilometer ten oosten van Brussel. Het bestaat uit de historische binnenstad Leuven en een groot aantal deelgemeenten zoals Heverlee en Kessel-Lo. Sinds een goede twintig jaar floreert de stad onder het SP.A bestuur van Louis Tobback. Leuven is de historische thuis van Stella Artois (Inbev) en van de oudste overlevende katholieke universiteit ter wereld: de K.U. Leuven. Dat is tegelijk ook de grootste universiteit van de lage landen. In 2013 telde de stad een populatie van 97.692 hoofden. Top 10 Business intelligence resume pdf België – Antwerpen – Hasselt – Gent -Leuven-Brugge-brussel
Namur – het Vlaams equivalent is ‘Namen’ – is de hoofdstad van de gelijknamige Waalse provincie. Sinds 1986 is het tegelijk ook de hoofdstad van Wallonië. De stad ontstaat rond een oude Keltische handelsplaats, bij de monding van Samber en Maas. Ze heeft drie grote regio’s: Hesbaye ten noorden, de Condroz ten zuidoosten en Entre-Sambre-et-Meuse (Tussen Samber en Maas) ten zuidwesten. Namen is een belangrijk commercieel en industrieel centrum. Op de monding van Samber en Maas is het deel van de economische ruggengraat van Wallonië. Als deel van de Ardennen is het een toeristische trekpleister. In 2013 werd te Namen een populatie van 110.500 mensen geteld.
Anderlecht is één van de negentien Brusselse gemeenten (waaronder ook Brussel Hoofdstad). Mochten we deze gemeenten als één stad beschouwen, dan zou onze nummer één er anders uitzien dan vandaag. Opgeteld had het Brussels Hoofdstedelijk gewest (‘Groot Brussel’) begin 2013 namelijk 1.154.635 inwoners, wat meer dan het dubbele is van onze huidige nummer één. Daarvan levert Anderlecht zo’n 113.462 inwoners. De gemeente heeft een rijke geschiedenis, die via de Zenne terugloopt tot in het Stenen en Bronzen Tijdperk. Leuk is daarbij vooral dat de stad al deze historische districten en de bijhorende architecturen tot vandaag heeft bewaard. Anderlecht is uiteraard ook de thuis van de Belgische voetbaltrots Royal Sporting Club Anderlecht.
Brugge, ‘die scone’, telt vandaag 117.577 inwoners. Het is de hoofdstad van de provincie West-Vlaanderen. Het grondgebied van Brugge omvat meer dan 13.840 hectaren, waaronder 1.075 hectaren kustlijn, in Zeebrugge. Brugge is een iconische stad. Het historische stadscentrum werd door UNESCO uitgeroepen tot werelderfgoed. Naast een toeristische trekpleister is Brugge echter ook een haven met een niet te onderschatten economisch belang. ‘Het Venetië van het Noorden’ is niet voor niks jaar en dag één van de voornaamste handelscentra ter wereld geweest.
Schaarbeek is goed voor 130.587 inwoners van de anderhalf miljoen Brusselaars. Walen behouden overigens de oude, versteende spelling ‘Schaerbeek’. Vermoedelijk komt de naam van de Oud-Nederlandse woorden ‘schaer’ (wat ‘inkeping’ betekent) en ‘beek’. Schaarbeek wordt ook wel de ‘ezelsgemeente’ genoemd. Dat komt omdat vroege Schaarbekenaars altijd met ezels op de Brusselse marktplaats verschenen. Deze ezels waren beladen met de zure kersen (de ‘krieken’), die tot vandaag verwerkt worden in de wereldvermaarde Brusselse geuzenbieren, zoals de Kriek van Belle Vue.
Zoals de naam aangeeft, is Brussel Hoofdstad de voornaamste van de negentien gemeenten van het Brussel Hoofdstedelijk gewest. Als dusdanig is het niet alleen de hoofdstad van dat gewest, maar ook van België zelf, van Vlaanderen én van de Europese Unie. Vermoedelijk komt de naam Brussel van de woorden ‘broek’ (moeras) en ‘sala’ (vestiging). Zo duidt de samenstelling ‘vestiging in het moeras’ aan. Dat moeras ligt bij de rivier Zenne. De vestiging begon rond het kasteel op de Coudenberg, eigendom van de graaf van Leuven (die later hertog van Brabant werd). Brussel Hoofdstad bevat naast het historische stadscentrum ook de aangrenzende gebieden rondom dat centrum zoals Laken (waar het koninklijk paleis gevestigd is) of Ter Kameren. De stad heeft vandaag een bevolking van 168.576 personen.
Met 195.931 inwoners is Liège – Vlamingen zeggen ‘Luik’, Duitsers ‘Lüttich’, Walen tot 1947 ‘Liége’ – drukker bevolkt dan Brussel Hoofdstad. Liège is de hoofdstad van de gelijknamige provincie. De stad is uitzonderlijk goed gelegen in de Maasvallei, nabij de oostgrenzen van België met Nederland en Duitsland, daar waar de Maas de Ourthe ontmoet. Als dusdanig was Liège ook lange tijd het economisch centrum van Wallonië (met name via de staal- en steenkoolindustrie). Vandaag is dat centrum eerder naar Namen verschoven (zie hierboven). Toch blijft Liège tot vandaag een voorname economische en culturele motor. De vurige steden gloeien nog en kennen de laatste jaren zelfs een heropleving van de brand.
Charleroi telt 203.753 inwoners of ‘Carolos’ (van ‘Carolorégiens’). De stad ligt in de provincie Henegouwen en beslaat daar de beide oevers van de Samber. Rond die rivier ontwikkelde zich een rijk industrieel gebied, waarin met name de ontginning van steenkool en de staalproductie centraal stonden. Hier ontleent Charleroi ook zijn bijnaam van ‘Pays Noir’ (‘Zwart Land’). Net als Luik was het Pays Noir zo ooit het draagvlak van de Waalse regio. In tegenstelling tot Luik vertoont Charleroi echter minder tekenen van heropstand. De meeste fabrieken sloten er hun deuren in de jaren 1950 en strooien tot vandaag hun verloederde en leegstaande resten uit over het zwarte land.
Met een bevolking van 248.813 inwoners is Gent de grootste stad van de provincie Oost-Vlaanderen, waar het tegelijk ook de hoofdstad van is. De stad startte als een nederzetting bij de monding van de rivieren Schelde en Lys. Tijdens de middeleeuwen groeide het daar uit tot een van de rijkste, grootste en drukste steden van Noord-Europa. En druk blijft Gent tot vandaag. Twee belangrijke motoren daarvoor zijn (nog steeds) de Gentse haven en de Rijksuniversiteit (RUG).
De 507.911 inwoners van Antwerpen – 512.000 volgens sommige cijfers – vormen met voorsprong de grootste stad van Vlaanderen en België. Antwerpen is de hoofdstad van de gelijknamige provincie. De stad bevindt zich op de rechteroever (de oostoever) van de Schelde, die daar via de monding van de Westerschelde ook op de Noordzee aansluit. Antwerpen staat dan ook voornamelijk bekend omwille van zijn haven, die tot de twintig grootste havens ter wereld behoort. Tot aan de Spaanse furie van 1576 was Antwerpen overigens de voornaamste economische en culturele motor van de lage landen. In deze periode vluchtte veel mensen echter weg richting Amsterdam, onder andere uit angst voor de religieuze repressie van het Spaanse bewind. De bijnaam ‘Sinjoren’ (van de Spaanse edeltitel ‘señor’) doet Antwerpenaren tot vandaag herinneren aan deze onfortuinlijke Spaanse regeerperiode, die lange tijd de (intellectuele) leegloop van de stad impliceerde.