smijdigen – Instituut voor de Nederlandse taal
Home / Actueel / Woorden van de week / Terug in de taal / smijdigen
Regeren is mitigeren, althans, zo lijkt het toch op dit moment. Mitigeren, van het Franse mitiger of het Latijnse mitigare, betekent 'verzachten' en nu, met de zomer voor de deur, vinden Mark Rutte (NL), Sophie Wilmès (BE) en de meeste van hun Europese collega's, het een mooi moment om de strikte coronaregels te versoepelen.
In zijn Nederlandsche Historiën noemde de 17e-eeuwse schrijver P.C. Hooft een dergelijke aanpak van geven-na-nemen het smydighen der rechtmaatighe plakkaaten, het minder streng maken van verordeningen die terecht door de overheid uitgevaardigd waren. Het woord smijdigen dat Hooft hier gebruikt, is afgeleid van smijdig dat 'kneedbaar, buigzaam, makkelijk te bewerken' betekent. Het komt nu niet meer voor, maar is toch minder vreemd of onbekend dan je zou denken. Gewone woorden als smid 'persoon die metaal bewerkt of bewerkbaar maakt', of smeuïg, 'zacht, smeerbaar' zijn op dezelfde stam terug te voeren, en ook Engelse woorden als smooth en smoothie hebben dezelfde etymologische herkomst.
In elk geval worden dankzij dit smijdigen van de regels de grenzen weer geopend, respireert iedereen weer opgelucht en kun je opnieuw de trein of het vliegtuig nemen naar een mooie vakantiebestemming. Maar dikwijls wel nog met een cache-nez (letterlijk: 'neusverberger') voorgebonden.