Natuur in Ambacht: Het duinbekermos vertelt…
natuur in ambacht het duinbekermos vertelt
Op de Sophiapolder is het kleine duinbekermos gevonden, die daar groeit op door de mens aangebracht zand. (Foto: Matthieu Plaisier)
do 14 jan 2021, 13:51
H.I.Ambacht - In Ambacht leven we op de klei. De bodem bestaat hier van oorsprong uit zogenaamde zeeklei, die onder invloed van eb en vloed is afgezet. Ook aan de planten is te zien dat we hier een rijke kleigrond hebben. Op enkele plekken wijkt de vegetatie echter af, meestal omdat de mens daar heeft ingegrepen. Eén van die locaties blijkt de noordpunt van het eiland de Sophiapolder te zijn, in de Noord.
Hier vonden vogelaars, die een vogeltelling aan het uitvoeren waren, namelijk het duinbekermos. Een korstmos dat vrijwel uitsluitend in kalkrijke duinen en in de mergelgroeves van Zuid-Limburg voorkomt, en hier dus niet is te verwachten.
De vondst op de Sophiapolder was uniek, omdat dit één van de weinig locaties in Nederland is buiten het normale verspreidingsgebied.
Dat is opvallend, want het duinbekermos is niet in staat om zichzelf over zo'n grote afstand te verplaatsen. Net als alle korstmossen is het duinbekermos een samenleving tussen een schimmel en een alg. De schimmel zorgt via zonlicht voor de suikers, de alg kan water en mineralen opnemen. Om zich voort te planten vormen korstmossen geen zaden, maar sporen. Bekermossen, met hun kenmerkende bekervormen, hebben daarvoor zelfs een speciale methode.
Het schimmelgedeelte van het korstmos vormt de sporen. De sporen van het duinbekermos worden opgeslagen in zogenaamde vruchtlichamen, die aan de rand van de bekers zitten. Deze zijn bruinachtig en goed te zien op de bijgevoegde foto. Wanneer de sporen in deze zogenaamde apotheciën zitten, is het wachten op de regen. In de beker past namelijk precies een regendruppel. Wanneer daar een tweede druppel opvalt, zal deze wegspatten. Hiermee neemt de druppel de sporen uit de rand van de beker mee. Op deze wijze verspreiden de sporen zich, en dus het duinbekermos. De soort kan zich zo dus slechts over korte afstanden verspreiden.
Vanzelfsprekend had het duinbekermos op deze manier niet de Sophiapolder kunnen bereiken vanuit de duinen. Zonder toedoen van de mens, die hier waarschijnlijk zand (inclusief de sporen van het duinbekermos) uit het kustgebied heeft aangebracht, hadden we dit mooie duinbekermos dus niet in Ambacht gehad!