Kun je een verkoudheid voorkomen door je warm aan te kleden?
Kun je een koutje vatten als je je niet warm aankleedt?
Regelmatig ruimen we met liefde een hardnekkige fabel uit de weg. Deze keer: 'Warm aankleden helpt verkoudheid voorkomen.'
Moeders zijn ervan overtuigd. 'Trek een jas aan, anders vat je kou'. Maar er klopt niets van. Want hoewel de naam van de slijmvlieskwaal anders doet vermoeden, zijn lage temperaturen niet de oorzaak van een verkoudheid.
De oorzaak van verkoudheid is een virus. Of beter: er zijn verschillende virussen waarvan je verkouden kunt worden, coronavirussen en rhinovirussen zijn het vaakst schuldig. In de laatste honderd jaar hebben wetenschappers een reeks onderzoeken gedaan naar de mogelijke invloed van kou op het oplopen van een verkoudheid.
Die experimenten verliepen allemaal ongeveer als volgt: een groepje proefpersonen werd aan kou blootgesteld, bijvoorbeeld in een koud bad of in een koelcel. Een tweede groep kreeg enkel kamertemperatuur te verwerken. Vervolgens werd geturfd hoeveel mensen uit beide groepen verkouden werden (al dan niet na nasale toediening van een verkoudheidsvirus). Steeds was de uitkomst hetzelfde: de 'koude groep' werd niet vaker verkouden dan de 'warme groep'.
Hoe voorkom je verkoudheid dan?
Een warme jas biedt dus geen bescherming. Maar wat dan wel? Was je handen. Want veel besmettingen vinden plaats via handcontact: we zitten veel met onze vingers aan onze neus. De kans besmet te raken via speeksel is, anders dan je zou verwachten, behoorlijk gering.
Een kleinschalige en onsmakelijke proef uit de jaren 80 aan de University of Wisconsin–Madison (VS) is instructief. 13 niet-geïnfecteerde proefpersonen werden een tot anderhalve minuut lang vol op de mond gepakt door verkouden mensen. Uitkomst: slechts één van de 13 werd verkouden.