"Ieder mens is gelijk, maar sommige mensen zijn meer gelijk dan anderen"
Bovenstaande quote komt uit het boek 'Animal farm'. Ik lees het met opgetrokken voeten bij een warm vuurtje, terwijl de donderwolken door de vallei trekken en de witte bergtoppen overschaduwen.
We zijn bezig met een 10 daagse trektocht door de Himalaya samen met onze gids Hira. Ze is, behalve een zeer goede vogelspotter, ook één van de weinige vrouwelijke berggidsen in Nepal. Hira vertelt ons dat er enorm op haar neergekeken wordt door haar mannelijke collega's. Ze vinden dat ze haar werk niet goed kan doen. De reden? "Omdat ze vrouw is." Hira trekt zich hier niet veel van aan. Ze is sowieso vooruitstrevend. Nadat ze zich van haar man liet scheiden, omdat hij haar niet goed behandelde en vreemdging, is ze samen met haar zus een onderneming gestart.
Onafhankelijke vrouwen zoals Hira zie je in Nepal niet veel. De meesten leven in grote armoede, vaak ondergeschikt aan hun echtgenoot. De levensverwachting voor Nepalese vrouwen is laag. Vrouwen werken keihard en doen zwaar werk. Daarbij hebben ze vaak minder opleidingskansen, minder politieke rechten en minder goede gezondheidszorg dan mannen. Meisjes trouwen extreem jong sterven regelmatig tijdens de zwangerschap of de bevalling. Ook mannen werken hard, maar zij zullen daarbij, zeker in traditionele plattelandsdorpjes, zeker niet koken of afwassen.
Discriminatie is hier dus zeker niet vreemd. Er heerst in Nepal een ongelijke standenmaatschappij vanwege het kastensysteem. Het Hindoeïsme gelooft in reïncarnatie en karma. Dat houdt in dat je na je dood wordt wedergeboren in een nieuw lichaam. Ben je in een lage kaste geboren, dan is dat je eigen schuld. Het is namelijk het gevolg van slecht karma dat je hebt opgelopen in je vorige leven(s)! Dit 'rechtvaardigt' als het ware discriminatie.
Ik denk dat iedereen die buiten deze cultuur staat wel kan inzien hoe oneerlijk dit is. Je sociale status, de baan die je zal krijgen en je welvaartsniveau, zijn grotendeels al vóór je geboorte voor je bepaald. Het kastenstelsel is wettelijk al in 1962 afgeschaft, maar het is nog steeds sterk aanwezig binnen de Nepalese maatschappij. De mensen uit mijn gastgezin kunnen bijvoorbeeld precies aanwijzen wie in hun dorpje tot welke kaste behoort. Het zal nog wel een aantal generaties duren voordat deze denkwijze volledig uit de maatschappij gefilterd is.
Wat dan wel weer bijzonder is: de huidige president van Nepal is een vrouw! "Toevallig" behoort ze wel tot een hoge kaste, maar toch