Een goed idee van de minister is dat de gerechtsdeurwaarder aan een bank kan vragen of de veroordeelde er een rekening aanhoudt. Schuldeisers in andere Europese landen kunnen dit al lang en dit wordt nu eindelijk mogelijk voor Nederlandse schuldeisers.
Het probleem is, dat de gerechtsdeurwaarder niet kan zien of er ook saldo op de bankrekening staat. Zo weet hij ook met deze informatie nog steeds niet of het zin heeft om beslag te leggen. Er zijn in Nederland zo’n 70 bekende en minder bekende banken. De veroordeelde kan dus geld rond blijven pompen. Het is letterlijk een gokje op welk moment het beslag gelegd moet worden. In veel landen kan de gerechtsdeurwaarder via een centraal banksysteem precies zien bij welke bank de veroordeelde zijn geld heeft staan. Een beslag treft dan altijd doel. Er wordt nooit meer een zinloos beslag gelegd. Auteurs pleiten dan ook voor de invoering van een bankregister waarin deurwaarders informatie over de bankrelaties van de schuldenaren kunnen vinden
De minister vindt ook dat er een beslagvrij bedrag op een bankrekening moet staan. Dat is ook logisch: iedereen heeft geld nodig om van te leven. Er wordt echter een fout gemaakt. In het plan van de minister staat dat dit beslagvrije bedrag bestaat op iedere bankrekening die iemand heeft. Als de veroordeelde schuldenaar dus bij drie banken een bankrekening opent, dan kan hij drie keer een beslagvrij bedrag hebben. Hij bouwt dan vermogen op terwijl dat is bestemd voor zijn schuldeisers.
Dit heeft niets te maken met privacy. Als de deurwaarder beslag leg dan moet de bank vertellen of de veroordeelde er een rekening heeft en wat het saldo op die rekening is. Het probleem is dat we dan 250 euro en vier weken verder zijn, ook als er niets op de bankrekening stond.
Het is ook belangrijk om te beseffen dat de gerechtsdeurwaarder een bestuursorgaan is met een overheidstaak. Hij moet er voor zorgen dat de uitspraak van een rechter wordt nagekomen. Dit doet hij door de dingen te doen die de veroordeelde zelf had moeten doen, zoals het overmaken van een deel van het salaris of het verkopen van spullen om zo tot betaling over te gaan. Om dit goed te doen, heeft de deurwaarder informatie nodig. Informatie die nu alleen van de veroordeelde kan komen. Het is niet zo gek dat die informatie dus niet beschikbaar komt.
De minister stuurt de deurwaarder nu de straat op, maar doet hem eerst een blinddoek op en handboeien om. Hij mag niets weten, hij mag niets doen. Het gevolg is dat vonnissen niet worden nagekomen, maar ook dat er veel beslagen worden gelegd die helemaal geen zin hebben. De maatschappelijke schade is enorm. Schuldeisers krijgen hun recht niet, de kosten voor veroordeelden schuldenaren stapelen maar op. Het vertrouwen in de rechtstaat staat op de tocht.
Een voorbeeld van een ouderwetse bepaling die door de minister gelukkig wordt aangepakt, is de manier waarop in beslag genomen spullen mogen worden verkocht. Die spullen moeten nu tijdens een veiling worden verkocht en die veiling moet worden aangekondigd met dure advertenties in een krant die niemand leest en met aanplakbiljetten in de gemeente. Dat is niet meer van deze tijd. Iedereen koopt op internet. De minister wil het mogelijk maken dat de spullen via internet verkocht mogen worden.
Wat jammer is, is dat de minister het niet meteen mogelijk maakt dat de deurwaarder de spullen zelf verkoopt, buiten een veiling om. Vaak wegen de kosten van de veiling en het transport niet op tegen de verkoopwaarde. Ik heb een keer een piano in een kraakwagen moeten gooien. Tegenover het pand zat een handel in tweedehands muziekinstrumenten. Had ik de piano niet beter daar kunnen verkopen? Dat mag dus niet van de minister.
Er kan pas beslag gelegd worden op een auto, als de deurwaarder die auto ziet. Hierdoor ontstaat er een kat en muisspelletje en de deurwaarder moet op speurtocht. De minister heeft nu bedacht dat het beslag ook gelegd kan worden via het kentekenregister. Het beslag wordt dan ook meteen geregistreerd zodat het niet meer mogelijk is om het kenteken over te dragen.