Brabanders in tijden van extreme droogte - Klimaatadaptatie Provincie Noord-Brabant
Brabanders in tijden van extreme droogte
Wanneer regende het voor het laatst? Niemand die het nog precies weet. De extreme buien van april en mei lijken alweer een eeuwigheid geleden. Want het is droog, heel droog. En de komende weken wordt weinig regen verwacht. Waterschappen, Rijkswaterstaat en minister Cora van Nieuwenhuizen roepen op om zuinig te zijn met water. Hoe ernstig is de situatie in Brabant?
Droogte in Brabant en vooruitzicht
Juni 2018 staat in de top 10 droogste juni maanden sinds de eerste metingen van 1705. In Brabant viel vrijwel geen regen. Op meetstation Eindhoven werd slechts 8.7 mm voor de hele maand juni geregistreerd (KNMI). Eind deze kan een kleine bui vallen, maar dit is verwaarloosbaar op het totale neerslagtekort. Het neerslagtekort is een maat voor droogte, en volgt uit het verschil tussen verdamping en neerslag tijdens de periode april tot en met september. Het huidige neerslagtekort loopt voor heel Nederland de komende twee weken naar verwachting op tot boven de 200 millimeter.
Huidige droogte mogelijk 'normaal' in nieuwe klimaat
De huidige droogte roept de vraag op hoe Nederlandse droogte zich in de toekomst zal ontwikkelen. Het project 'Weerbericht 2050' toonde al aan dat de Brabantse zomers droger worden. Ook twee van de vier KNMI-klimaatscenario's laten zien dat het mogelijk droger wordt in de toekomst: zowel de intensiteit als duur van droge perioden neemt dan toe. Het neerslagtekort dat voor 2018 wordt verwacht (meer dan 200 mm) past in het meest extreme klimaatscenario voor eind 21e eeuw. Volgens het KNMI neemt de kans op droge zomers door klimaatverandering nog sterker toe dan tot voor kort gedacht. Een beter klimaatmodel laat nu namelijk zien dat door een verandering in het luchtdrukpatroon in het voorjaar, meer zon en hogere temperaturen zorgen voor meer verdamping.
Effecten van droogte in Brabant
De effecten van droogte zijn in heel Nederland te merken. Op 4 juli gaven de Unie Waterschappen en het KNMI een persconferentie over de droogtesituatie in Nederland. De situatie op landelijke schaal nog niet alarmerend. Maar de effecten op de hoge gronden, zoals in Brabant, zijn duidelijk merkbaar en zorgen voor problemen. In Laag Nederland voeren de rivieren nog voldoende water aan, ondanks de lage rivierstanden. Op de hoge gronden is de watertoevoer afhankelijk van neerslag en grondwater. In deze gebieden wordt tijdens natte perioden water opgeslagen, cruciaal voor droge periodes.
Brabanders helpen mee om particulier watergebruik te beperken
Waterbedrijven en waterschappen roepen burgers op zuinig te zijn met watergebruik, vooral tijdens piekuren in de ochtend en avond. Zo kan een lage druk en bruin water uit te kraan voorkomen worden. De auto wassen, het kinderbadje vol laten lopen of de tuin sproeien is niet gewenst in deze uren. Drinkwaterbedrijf Brabant Water geeft tips voor het besparen op watergebruik, en twee Brabantse hoveniers leggen uit hoe je je tuin kunt beschermen tegen de droogte. De oproep vanuit de drinkwaterbedrijven blijkt effectief: veel Nederlanders dragen hun steentje bij!
Beregeningsverbod in Oost en West Brabant
Voor boeren geldt in Oost en West Brabant een beregeningsverbod voor het beregen van landbouwgewassen vanuit oppervlaktewater. De huidige droogte hoeft niet tot problemen te leiden. Het levert de boeren wel flink extra werk op, aldus agrariërs uit Sint-Oedenrode.
Ook de natuur lijdt onder de droogte. Poeltjes en hoogvenen komen droog te staan en planten gaan slaphangen. Hierdoor kunnen amfibieën en insecten in de problemen komen. Bovendien neemt de kans op natuurbranden toe. In heel Nederland geldt een verhoogd risico op natuur- en bermbranden en in Alphen, Budel en Beren op Zoom was het al raak. De Klimaateffectatlas voor Brabant heeft de gebieden met een natuurbrandrisico op de kaart gezet.