In het vragenlijstonderzoek geeft een op de drie respondenten aan niet of nauwelijks te sporten (minder dan 12 keer per jaar). Een kwart deed in zijn/haar leven nooit echt aan sport en vond sport eigenlijk ook nooit leuk. De rol van bewegen en sport in relatie tot hiv en de rest van het leven is niet eenduidig. Mensen met hiv geven verschillende betekenissen aan sport.
In de vertelde verhalen tijdens de gesprekken kwam het zoektochtverhaal regelmatig naar voren en ook de rol die bewegen en sport daarin kan spelen.
‘Bewegen maakt deel uit van een bewuster leven, iets wat ik na mijn diagnose langzaam steeds meer ben gaan doen, niet alleen op fysiek gebied. Ik merk dat ik na mijn diagnose wat gevoeliger ben geworden, wat meer ben gaan nadenken over het leven. Ik kan het niet goed onder woorden brengen, maar noem het maar bewuster. Ondanks dat ik het wel moeilijk heb gehad en soms nog steeds heb met mijn diagnose, heeft het mij dus ook iets opgeleverd. Het klinkt misschien wat raar, maar eigenlijk had ik dit niet willen missen. Anders was ik maar door gedaverd en nu heb ik toch een pas op de plaats gemaakt, andere mensen ontmoet, een heel andere wereld (…) en dat opent weer nieuwe perspectieven. Bewegen en sport helpt mij meer balans in mijn leven te krijgen en ik hoop daarmee gezond en gelukkig oud te worden.’ (Uit het samengesteld verhaal van Freek)
Behalve als een vorm van bewuster en gezonder leven, kan sporten ook helpen om ‘normaler’ te leven en beter om te kunnen gaan met hiv. Het kan helpen als uitlaatklep, om vermoeidheid, en de door hiv-medicatie verhoogde kans op osteoporose en andere bijwerkingen tegen te gaan. Sport en bewegen krijgen dan meer het karakter van een ‘werkend medicijn’ in het kader van een terugkeerverhaal.
‘Ik sportte altijd al regelmatig (zwemmen) en dat is niet veranderd. Wel vind ik het extra belangrijk om te blijven sporten met hiv. Dus ook als ik eens niet zoveel zin heb, ga ik toch mijn baantjes trekken.’
Dit is ook de meest voorkomende manier waarop sport lijkt te worden ingezet door hiv-verpleegkundigen.
‘Vitamine D deficiënt komt veel voor, bij hiv-patiënten lijkt dat nog meer te zijn. Bijvoorbeeld bij een jonge man met een inactieve leefstijl was het echt héél erg laag, toen hebben we calcium ook nog gemeten, was ook heel erg laag. Dan doen wij een dexascan, een botmetingscan, had-ie ernstige osteoporose. Toen heb ik in eerste instantie al gesproken over bewegen, dat dat goed is voor je botten, maar ook voor je algemeen welbevinden, dat je daar lekkerder door gaat voelen. Uiteindelijk hebben we hem vorige week weer op de poli gezien en nu is hij drie keer in de week gaan sporten, ook wel doordat-ie wel geschrokken is van die osteoporose. En hij vertelde dat hij zich zó veel beter voelt, niet alleen lichamelijk, maar hij voelt zich ook vrolijker, hij is alerter, hij voelt zich aan álle kanten, beter. Dus dat is wel een héél erg mooi voorbeeld.’ (Uit het verhaal van hiv-verpleegkundige Mieke)
Naast gezondheid en plezier is het uiterlijk voor veel respondenten een belangrijk motief om te sporten en de helft ziet bewegen en sport als een goede graadmeter voor hun gezondheid. Dergelijke verschillende betekenissen van sport en bewegen kwamen ook in de levensverhalen naar voren.