Goed beheer akkerranden draagt bij aan biodiversiteit - Landbouw en Voedsel Brabant
Goed beheer akkerranden draagt bij aan biodiversiteit
Steeds meer agrarische ondernemers voelen zich verantwoordelijk voor de kwaliteit van de leefomgeving. Ze willen meer aandacht schenken aan de kwaliteit van bodem en water, minder kunstmest en bestrijdingsmiddelen gebruiken en meer ruimte geven aan planten en dieren. Een natuurinclusieve werkwijze maakt dat mogelijk. Meer weten? Lees de brochure over natuurinclusieve landbouw. Doe inspiratie op bij collega-ondernemers of kijk in de agenda voor interessante werkbezoeken en kennissessies over natuurinclusief ondernemen, ook van het Brabantse Netwerk Goed Boeren.
De provincie biedt begeleiding en ondersteuning aan bij de omschakeling naar natuurinclusieve landbouw. Een ondernemerscoach kan agrariërs kosteloos begeleiden bij het opstellen van een doorontwikkelplan met daarbij een verdienmodel voor de agrariër. Als dit plan door de provincie wordt goedgekeurd, kan subsidie worden verkregen voor het opstellen van een businessplan. Bekijk het stappenplan.
Daarnaast geeft de provincie financiële ondersteuning via een kooperfpachtconstructie, aan boeren die grond nodig hebben.
Steeds meer gemeenten en organisaties, die een duurzaam gebruik van hun gronden voorstaan, stimuleren ook de aanleg van randen langs akkers en weilanden. Een goede ontwikkeling, maar worden alle mogelijkheden al optimaal benut?
Een goed beheer van de randen langs akkers en weilanden kan bijdragen aan een betere waterkwaliteit en meer biodiversiteit. Daarnaast is het een natuurlijke vorm van bestrijding van plagen. Waar verbeteren van de waterkwaliteit het belangrijkste doel is worden vaak randen van 3 tot 4 meter breed aangelegd.
Meer dan 800 kilometer...
Via de regeling ANLB (agrarisch natuur- en landschapsbeheer) is zo al veel meer dan 800 kilometer aan akkerranden aangelegd. Met als belangrijkste doel om te voorkomen dat er mest en gewas- en onkruidbestrijdingsmiddelen in het oppervlaktewater terecht komen.
Randen langs akkers en weilanden kunnen ook meer functies vervullen dan alleen verbeteren van waterkwaliteit. Denk aan voedsel-, nest en broedgebied voor vogels, leefgebied voor nuttige insecten die zorgen voor natuurlijke plaagbestrijding en randen met bloemen zijn ook gewoon mooi om te zien. De randen met een meervoudige functie moeten breder zijn: zeker 6 tot 12 meter breed. Randen die elk jaar worden ingezaaid, zijn mooier en bloemrijker, maar niet per se beter voor inheemse biodiversiteit. Meerjarige, inheemse mengsels zijn ecologische veel waardevoller.
Hoe breder de randen, hoe beter ook voor de doelen waterkwaliteit en plaagbestrijding.
Welke soorten randen stimuleren biodiversiteit?
De bloemrijke rand en bijenrand:
Toepasbaar op melkveebedrijf rond weilanden en akkers en zowel mooi voor het landschap als goed voor de biodiversiteit. Het is goedkoper om niet ieder jaar in te zaaien, maar in te zetten op meerjarige inheemse kruiden. De bijenrand die een gefaseerd maaibeheer zorgt voor de meeste biodiversiteit
De kruidenrijke zoom:
Een ruige strook langs landschapselementen met bomen en struiken. De kruidenrijke zoom heeft een dubbel effect. Er is minder last van schaduw op het landbouwgewas en het heeft een belangrijke functie voor biodiversiteit;
De graankruidenrand:
Vooral interessant voor specifieke vogelsoorten zoals de patrijs. Graan biedt voedsel en schuilgelegenheid, ook in de winter.
Welke rand je op welke locatie kunt toepassen hangt af van onder meer het landschapstype, het grondgebruik en eventuele doelsoorten.
Bijpassende randen zoeken
Over de landschapstypen en welke randen daar thuishoren is veel informatie beschikbaar in het kader van de Stimuleringsregeling Landschap. Kijk op de viewer met landschaps-en themagebieden en per perceel kun je het landschapstype met bijpassende randen zien.
Op www.boerenbunder.nl kun je het huidige grondgebruik op percelen nagaan. Voor de inrichting van randen is onder meer het onderscheid tussen 'grasland' en 'bouwland' van belang. In de praktijk zie je dat randen worden gebruikt om leefgebied te creëren voor bepaalde doelsoortenzoals patrijs, kievit, geelgors, gele kwikstaart, wilde bijen of dagvlinders.
Brabants Landschap kan advies geven welke rand het beste past bij een perceel. Stuur een mail naar Carlo Braat: cbraat@brabantslandschap.nl.