Losse heupen – Vertalen uit en in het Spaans | VertaalVerhaal.nl
Waar een Spaanse zin bijna als vanzelf zingt en swingt, daar beweegt het Nederlandse equivalent veelal een beetje stijfjes. Onze taal heeft, kortom, niet de losse heupen van het Spaans, en dat is zichtbaar in vrijwel elke vertaling. Neem deze zin, afkomstig uit een van de eerste pagina's van de roman Als de schaduw die verdwijnt (origineel: Como la sombra que se va) van de Spaanse schrijver Antonio Muñoz Molina: 'Zelfs het meest heimelijke leven laat onuitwisbare sporen na.' Een correcte, zij het misschien ietwat parmantige formulering. Hoe dan ook, warm of koud word je er niet van.
Als je het origineel ernaast legt, dan kun je vaststellen dat de vertaling de betekenis adequaat weergeeft: 'Hasta la vida clandestina va dejando tras de sí un rastro indeleble. En toch staat er in het Spaans iets anders. Dat is vooral te danken aan het assonerende rijm in vida clandestina en aan de vijf beklemtoonde a's die deze zin telt (Hasta, va, dejando, tras, rastro), waarvan er twee bovendien een assonerend rijmpaar vormen (dejando, rastro). Dit is niet alleen taal, dit is ook muziek. Daardoor gaat deze zin niet alleen in je hoofd, maar ook in je lijf zitten….
Verhalen	Tags: Spaans, Gabriel García Márquez, Maarten Steenmeijer, rijmarmoede, Peter Buwalda, Antonio Muñoz Molina
download pdf: Losse heupen
Maarten Steenmeijer (1954) is hoogleraar Spaanse Taal en Cultuur aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Daarnaast is hij literair vertaler (zo vertaalde hij samen met Barber van de Pol alle gedichten van Jorge Luis Borges) en criticus voor de Volkskrant. Ook publiceerde hij eigen werk, waaronder Spanje is anders (1992), Mythenbouwers van de Nieuwe Wereld (1996), Acht dagen in de week. Brieven aan pophelden, 2000), Rock die niet roest (over de rockband Golden Earring, 2004), Moderne Spaanse en Spaans-Amerikaanse literatuur (2009) en Schrijven als een ander - over het vertalen van literatuur (2015) (alle bij Wereldbibliotheek). In 2017 verscheen van hem bij uitgeverij Nieuw Amsterdam Golden Earring in 50 songs. Biografie van een band. 'Losse heupen' verscheen eerder in Onze Taal, nr. 6, 2019. VertaalVerhaal is dankbaar voor de toestemming het hier te mogen publiceren en dankt in het bijzonder Josje van Koppen voor haar oorspronkelijke illustratie.