Erica Bakkum is Gynaecoloog en is voormalig bestuurslid van Vereniging VvAA. Lees alle artikelen van Erica Bakkum
De toenemende complexiteit binnen de gezondheidszorg en de stijgende kosten zijn aanleiding tot discussie of de gezondheidszorg betrouwbaar is. De hieruit voortvloeiende roep om marktwerking, versterkt toezicht en toenemende regelgeving komt steeds minder overeen met de realiteit van de dagelijkse praktijk in de spreekkamer. Dat in de spreekkamer slechts één ding telt – wederzijds vertrouwen – lijkt uit het oog te worden verloren.
Om vertrouwen te wekken moet een gemiddelde dokter verantwoording afleggen aan een keur aan instanties, zoals de zorgverzekeraar, de overheid, de beroepsorganisatie, patiëntenorganisaties en keurmerken. In mijn ogen leiden al deze regels niet altijd tot een verbetering van de behandeling van de patiënt.
Uiteraard is toezicht op de zorg nodig, maar de vraag is op welke manier en door wie. Want processen en structuren kunnen de kwaliteit van zorg niet weergeven en een raad van bestuur kan niet tot in detail weten wat er ieder moment plaatsvindt in de spreekkamers en in de operatiekamers van hun instelling. Hoe dan wel verantwoording af te leggen? Ik denk dat een medisch specialist een professional is met een hoog kennis- en professioneel niveau die inhoudelijk eigenlijk alleen kan worden beoordeeld door medespecialisten. Een professional die zijn verantwoordelijkheid kent, is van nature geneigd zijn expertise met collega's te delen, te bespreken en toetsbaar te maken. Hiervoor is een open cultuur nodig waarin zorgprofessionals en ook patiënten zich veilig voelen om feedback te geven.
"Uiteraard is toezicht op de zorg nodig, maar de vraag is op welke manier en door wie"
Onze zorg staat al jarenlang bovenaan in Europa: met het kleinste aantal medisch specialisten per hoofd van de bevolking, het laagste medicijngebruik, een sterke vertegenwoordiging in wetenschappelijke literatuur, evidence-based medicine met up-to-date behandelingsmogelijkheden. Bovendien is de zorg voor iedereen toegankelijk. Dit kan niet zomaar zijn ontstaan; de zorgprofessional is hierbij al die jaren leidend geweest. Laat dat vertrouwen zo blijven ten bate van de Nederlandse gezondheidszorg en het mondiaal toonaangevende voorbeeld hierin.