Merel van Dorp is journalist en sociaalwetenschapper, gespecialiseerd in jeugdzorg en risicojeugd. Ze is auteur van het boek Jeugdige Delinquenten en werkt als dagvoorzitter, bladenmaker, spreker en journalist.
Tbs zelf, ontsnappingen tijdens proefverlof en gruwelijke daden van tbs-patiënten zijn weer volop in het nieuws. Als je de hersenen van een tbs-patiënt zo kunt beïnvloeden dat hij geen delicten meer pleegt – moet je dat dan ook doen, vraagt Merel van Dorp zich af.
De vorige keer vroeg Merel zich af wat beter is: opgeven of doorgaan tegen wil en dank >>
Tbs’er steekt tijdens verlof bejaarde dood. Wederom ontsnapping tijdens proefverlof door falend toezicht. Uitwisseling van informatie tussen kliniek en gevangenis onvoldoende. Missers bij verlofregelingen en het opleggen van tbs staan de afgelopen tijd weer met chocoladeletters in kranten. Hot topic in navolging daarvan is de behandelmethode, het justitiële systeem en het toekomstperspectief voor tbs’ers.
Neurowetenschappen
Naast de klassieke vraagstukken – werkt het tbs-systeem afdoende, prevaleert terugkeer naar de maatschappij of veiligheid van die maatschappij, wat te doen met verdachten die niet meewerken aan psychologisch onderzoek? – is er anno nu een dilemma bijgekomen. De komst van neurowetenschappen werpt de vraag op of je nieuwe meetmethoden en behandelwijzen mag of misschien zelfs moet gebruiken voor mensen met een tbs.
Gedachten lezen
Gerben Meynen filosofeert erover in zijn recente oratie waarmee hij de functie hoogleraar forensische psychiatrie aanvaardde bij de Universiteit Utrecht – hij is daarnaast psychiater, filosoof en bijzonder hoogleraar ethiek en psychiatrie aan de Vrije Universiteit. Meynen voorspelt dat het – mede door technologieontwikkeling van grote bedrijven als Google, Facebook en die van Teslabedenker Elon Musk – straks mogelijk is om iemands gedachten te ‘lezen’.
Theorie
In theorie kun je een verdachte onder de hersenscan leggen en controleren of hij inderdaad het wapen of de foto van het slachtoffer niet herkent, zoals hij beweert. Daar is al onderzoek naar gedaan. Of je kunt de recidivekans beter inschatten dan alleen met behulp van wat een dader vertelt en de kennis over zijn verleden.
Hersenen beïnvloeden met elektrode
Misschien, schetste Meynen al eerder in een lezing, kun je iemands gedrag in de toekomst zelfs sturen. Door een elektrode te plaatsen in de hersenen – denk aan hoe diepe breinstimulatie Parkinsonklachten kan verminderen. Mag je met zo’n herseninterventie het gedrag van de tbs-patiënt beïnvloeden? Wat als je een tbs’er voor de keuze stelt: óf een elektrode en ‘naar buiten’ óf in de tbs-kliniek blijven? Valt er bij zo’n voorstel nog wel te kiezen voor een tbs-patiënt?
Toerekeningsvatbaar met hersenstimulatie?
Bovendien roept het toepassen van breinstimulatie vragen op over de vrije wil– is een tbs’er met elektrode nog wel dezelfde persoon als zonder? En is hij toerekeningsvatbaar als de elektrode ‘aan’ staat en hij toch een delict pleegt of juist wanneer de elektrode buiten werking is? Wanneer is hij ‘zichzelf’?
Geoorloofde behandeling?
De behandeling van daders in Nederland gaat in principe uit van werken aan terugkeer in de maatschappij. Ondanks de (politieke) roep om strenger straffen en levenslang opsluiten, zodra misstanden rond tbs en verlof in de media komen. Als hersenbeïnvloeding betekent dat we de recidivekans verder terugdringen en mensen sneller een ‘normaal’ leven kunnen oppikken in de maatschappij, is het dan ook geoorloofd?
Reageer op dit artikel
Deel dit artikel
DELEN
Deel op Facebook
Linkedin
Tweet op Twitter
TAGS
criminaliteit
ggz
jeugdzorg
welzijnswerk
Merel van Dorp
http://www.merelvandorp.nl
Merel van Dorp is journalist en sociaalwetenschapper, gespecialiseerd in jeugdzorg en risicojeugd. Ze is auteur van het boek Jeugdige Delinquenten en werkt als dagvoorzitter, bladenmaker, spreker en journalist.
Geef je reactie Annuleer reactie
Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.
Registreren Login
Wet- en regelgeving
Professionals in het sociaal domein hebben vaak een haat-liefde verhouding met regels en wetgeving. Regels beschermen de cliënt en ook de hulpverlener. Maar regels en wetgeving kunnen ook de professionele ruimte behoorlijk beperken.	
Over dit thema
Lees ook
10 november 2021 Achtergrond	
‘Preventief handelen kan overbelasting van mantelzorger voorkomen’
29 september 2021 Nieuws	
Verplichte anticonceptie nu wettelijk mogelijk
21 september 2021 Nieuws	
‘Zorgprestatiemodel ggz zorgt mogelijk voor meer zorgmijders’
17 september 2021 Achtergrond	
‘Caseload van jeugdbeschermers moet gehalveerd worden’
1 september 2021 Column	
Column: ‘Waarom wilt u een douche-zitje? Een po-stoel is goedkoper!’
Toon meer nieuws
Congressen
19 april 2022
Congres Verslaving in het sociaal domein
ReeHorst	
2 februari 2022
Congres Huiselijk geweld
ReeHorst	
7 december 2021
Congres Ervarings deskundigheid
ReeHorst	
Probeer Zorg+Welzijn.nl een maand gratis uit	
Elke dag het laatste nieuws, de beste artikelen en blogs uit het sociaal domein? Inclusief de premium artikelen? Stopt vanzelf, je zit nergens aan vast	
Gratis proefmaand
Abonneren
Abonneren
Probeer Zorgwelzijn.nl een week uit
Adverteren
Adverteren & Partnerships
Personeelsadvertentie
Contact
Bohn Stafleu van Loghum
Walmolen 1, 3994 DL Houten
Postbus 246, 3990 GA Houten
zorgenwelzijn@bsl.nl
Klantenservice:
(0031) (0)30-638 3736
Nieuwsbrief
Meld je aan voor de nieuwsbrief
Privacy
Beheer cookievoorkeuren
© 2021 | Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Nature | Privacy statement | Disclaimer | Voorwaarden