Too-big-to-fail: hoeveel overheidssubsidie krijgen banken? – Michiel's economieblog
michielbijlsma	in Financiele markten, Systeembanken	 22/05/2011 22/05/2011 359 Words
Sommige banken zijn too-big-to-fail. Dat betekent dat de overheid dergelijke banken nooit failliet zal laten gaan omdat daardoor de stabiliteit van het financiële systeem in gevaar komt. Als er bij dergelijke banken problemen dreigen, zal de overheid inspringen om een 'deconfiture' (een overdreven chique woord voor een faillissement van een bank) te voorkomen. Financiers van dergelijke banken lopen daardoor minder risico om hun geld kwijt te raken. Daardoor vragen ze lagere rentevergoedingen voor hun leningen aan zulke grote banken.
In feite krijgen banken als ze too-big-to-fail zijn gratis een verzekering van de overheid. Vanuit economisch perspectief is dit niets anders dan een subsidie. De Nederlandse Centrale Bank publiceerde in haar meest recente stabiliteitsoverzicht een plaatje dat in een oogopslag duidelijk maakt dat zo'n subsidie echt bestaat. Het plaatje laat zien hoeveel hoger de credit rating van een bank uitvalt als gevolg van de gratis verzekering die banken van de overheid ontvangen. Het plaatje zegt dat banken met een balanstotaal van om-en-nabij de 1000 miljard een maximale opwaardering van hun kredietwaardigheid krijgen van ongeveer 50%. En een hogere credit rating betekent uiteraard een lagere rente.
Wat kan dit plaat ons vertellen over de waarde van de subsidies die de Nederlandse overheid betaalt? Jammer genoeg mist er nog een ingrediënt: hoeveel minder rente betaalt een bank die in plaats van bijvoorbeeld een A waardering een AA waardering krijgt?
Laten we toch eens een poging wagen en de orde van grootte inschatten. Stel de drie Nederlandse grootbanken hebben een balanstotaal van 2500 miljard euro. En stel dat ongeveer 10% bestaat uit eigen vermogen, 50% uit spaartegoeden van consumenten, en 40% uit leningen op de financiële markten. Dat betekent dat banken op die 40%, dus een tegoed van 1000 miljard, subsidie ontvangen van de overheid (ik ga ervan uit dat eigen vermogen ongeveer even risicovol blijft en dat spaarrentes niet veel veranderen met of zonder overheidssubsidies). Stel dat die subsidie ongeveer een procentpunt lagere rente oplevert. Dan is de totale jaarlijkse waarde van de impliciete subsidies die Nederlandse banken ontvangen dus 10 miljard euro. Dit is uiteraard een grove schatting. Om dit getal preciezer te maken vraagt nog veel werk. Maar het zal van deze orde van grootte zijn.