Carlos Alberto de Sousa (Carlos) Lopes (Viseu, 18 februari 1947) is een voormalige langeafstandsloper uit Portugal. Hij werd olympisch kampioen op de marathon, wereldkampioen veldlopen en meervoudig Portugees kampioen op diverse lange afstanden. Op de marathon had hij het wereldrecord drie jaar lang in handen.

Biografie

Bescheiden begin 
Carlos Lopes' sportcarrière begon niet voortvarend. Op de Europese kampioenschappen van 1971 in Helsinki behaalde hij op de 10.000 m slechts een 33e plaats. Op de 3000 m viel hij in de voorrondes uit. Ook op de Olympische Spelen van München in 1972 kwam hij niet door de voorrondes.

Doorbraak 
Carlos Lopes maakte zijn doorbraak in 1976. Hij werd wereldkampioen veldlopen en tijdens een 10.000 m-wedstrijd in München verbeterde hij zijn persoonlijke record met 45 seconden naar 27.45,71. Door deze tijd reisde hij datzelfde jaar als topfavoriet naar de Olympische Spelen van 1976 in Montreal. Op de olympische 10.000 m dicteerde hij de hele wedstrijd het tempo, totdat in de laatste ronde de Fin Lasse Virén hem inhaalde. Hij moest genoegen nemen met zilver achter de Fin en de Brit Brendan Foster veroverde brons.

Europese records 
In 1982 brak hij het Europese record op de 10.000 m met een tijd van 27.24,39. Het vorige record was van zijn teamgenoot Fernando Mamede. Hij liep dat jaar ook zijn eerste marathon in New York, maar liep deze niet uit, omdat hij tegen een toeschouwer aanliep.

In 1983 werd Lopes vicewereldkampioen veldlopen in Gateshead. In zijn tweede marathon in Rotterdam finishte hij slechts twee seconden achter de winnaar Robert de Castella en brak hiermee het Europese record met een tijd van 2:08.39. Hij won dat jaar ook de Great North Run (21,1 km) in 1:02.46.

Het jaar 1984 was zijn meest succesvolle jaar. Hij werd in New Jersey voor de tweede maal wereldkampioen veldlopen. Op 4 juli 1984 liep hij in Stockholm een persoonlijk record op de 10.000 m van 27.17,48 en hielp Fernando Mamede de wedstrijd te winnen in een wereldrecord van 27,13.81.

Olympisch kampioen 
Carlos Lopes nam ook deel aan de Olympische Spelen van Los Angeles in 1984. Een week voor deze Spelen werd hij overreden door een auto, maar mysterieus genoeg had hij geen letsel. Op de Spelen won hij de marathon in een tijd van 2:09.21. Vanaf 34,5 km nam hij de leiding en liep de volgende 5 km in slechts 14.33 minuten. Hij behield deze voorsprong tot aan de finish en won uiteindelijk met 35 seconden voorsprong op de Ier John Treacy. Hij veroverde hiermee het eerste olympische goud voor Portugal ooit. Op dat moment had hij nog maar drie marathons gelopen, waarvan hij er slechts één uitliep.

Wereldrecord 
Zijn laatste succes was de marathon van Rotterdam in 1985. Hij verbrak in deze wedstrijd in een tijd van 2:07.12 het wereldrecord met 53 seconden. Hij was hiermee de eerste man die de marathon binnen de 2:08 liep. Na deze wedstrijd liep hij nog de Tokyo International Marathon. Dit was zijn laatste wedstrijd.

Titels 
Olympisch kampioen marathon - 1984
Wereldkampioen veldlopen (lange afstand) - 1976, 1984, 1985
Portugees kampioen 5000 m - 1968, 1983
Portugees kampioen 10.000 m - 1970, 1978
Portugees kampioen 3000 m steeplechase - 1975
Portugees kampioen veldlopen - 1970, 1971, 1972, 1973, 1974, 1976, 1977, 1978, 1982, 1984

Persoonlijke records 
Baan

Weg

Palmares

5000 m 
1968:  Portugese kamp. - 15.03,0
1972: 9e in serie OS - 14.29,6
1975:  Weltklasse Zürich - 13.33,78
1976:  Saint-Maur - 13.24,0
1976:  Weltklasse Zürich - 13.25,52
1982:  Athletissima - 13.17,28
1983:  Portugese kamp. - 13.28,1
1984:  Bislett Games - 13.16,38

10.000 m 
1970:  Portugese kamp. in Lissabon - 30.26,6
1971: 33e EK in Helsinki - 30.05,6
1972: 9e in serie OS - 28.53,6
1976:  OS - 27.45,17
1976:  DN Galan - 27.42,65
1978:  Portugese kamp. in Lissabon - 28.21,0 (wel titel volgens gbrathletics.com)
1982:  Bislett Games - 27.24,39
1982:  West Athletic in Dublin - 27.57,7
1982: 4e EK in Athene - 27.47,95
1983:  Oslo Games - 27.23,44
1983: 6e WK - 28.06,78 (series 28.05,62)
1984:  Westathletic in Lissabon - 28.05,40
1984:  DN Galan - 27.17,48

5 km 
1973:  Seia - 13.56

10 km 
1979:  San Silvestre Vallecana in Madrid - 29.20,2
1980:  San Silvestre Vallecana in Madrid - 29.45,7
1984:  Governor's Cup in Denver - 29.10
1985:  Crescent City Classic in New Orleans - 28.17

15 km 
1984:  El Paso Juarez Classic - 43.20

halve marathon 
1983:  Great North Run - 1:02.46
1986: 4e halve marathon van Egmond - 1:08.30

marathon 
1983:  marathon van Rotterdam - 2:08.39
1984:  OS - 2:09.21
1984:  Chicago Marathon - 2:09.06
1985:  marathon van Rotterdam - 2:07.12

veldlopen 
1970:  Portugese kamp. - onbekende tijd
1971:  Portugese kamp. - onbekende tijd
1972:  Portugese kamp. - onbekende tijd
1973:  Portugese kamp. in Lissabon - 36.30
1973: 24e WK in Waregem - onbekende tijd
1976:  Portugese kamp. in Lissabon - 36.07
1976:  WK in Chepstow - 34.47,8
1977:  Europese Crosscountry Cup - 30.04
1977:  Portugese kamp. in Vilamoura - 35.41
1977:  WK in Düsseldorf - 37.48,2
1980: 26e WK in Parijs - 37.55
1982:  Portugese kamp. - onbekende tijd
1982:  Europese Crosscountry Cup - 30.26
1983:  WK in Gateshead - 36.52
1984:  Portugese kamp. in Viseu - 34.26
1984:  WK in East Rutherford - 33.25
1985:  Europese Crosscountry Cup - 28.52
1985:  WK in Lissabon - 33.33

3000 m steeplechase 
1975:  Portugese kamp. - 8.43,0

Onderscheidingen 
 COP Olympische medaille Nobre Guedes - 1973

Portugees atleet
Portugees olympisch kampioen
Langeafstandsloper
Marathonloper
Steeplechaseloper