Wateren in Amsterdam - door Hans Illiy
Door Hans Illy
Nee, nee. Wildplassen mag niet meer!
Er zijn weinig steden in Nederland met zoveel water. Een water in een stad noemt men gewoonlijk een kanaal of een gracht. Soms ook wel een singel, en in een enkel geval een rivier. Als dat water aan enige zijde bebouwd is noemt men dat een kade.
In elke stad vindt men hiervan voorbeelden. Maar zodra dat water aan beide zijden bebouwd is, gaat dat water door het leven als ''gracht''.
Het water van de Amstel wordt begrensd door de Amsteldijk en de Weesperzijde. Maar erg consequent zijn we niet want zodra de rivier verder dan de Stadhouderskade naar het noorden stroomt, heten beide oevers ineens Amstel. Een even- en een oneven zijde!
Daar moet over nagedacht zijn!
Zeg je: "ik woon aan de Amstel", dan moet dat dus zijn tussen de Stadhouderskade en de Munt . Want als je zegt: ''ik woon op de Amstel'', dan woon je op een woonboot.
In het algemeen is een kade één deel van de begrenzing van een water. Een even- en een oneven zijde. Maar als je aan de Prinsengracht woont – of enige andere willekeurige gracht – dan woon je eigenlijk aan een kade die het water begrenst. Bovendien hebben we bij grachten een even- en een oneven zijde, en bij een kade niet.
Nou……… neem dan de Geldersekade. Een geval apart! Zowel de Westelijke oever als de Oostelijke oever heten
Geldersekade. En het water ertussen heet………..Geldersekade.
Het voordeel is: je kunt er zowel wonen aan, als zwemmen in . (Dat kan met een gracht trouwens ook.)
De Stadhouderskade is overigens een merkwaardige kade. De telling begint bij 2 en vervolgt aan de zuidzijde met een rekenkundige reeks: 2,3,4,5,6 enzovoort. Er is dus blijkbaar geen overkant.
Ja hoor! Die is er wel. Namelijk alleen nummer 1. Het voormalige kantoor van het GEB.
Met Singel hebben we een ander probleem. Een singel is een water, een stadsgracht of een weg daarlangs. Amsterdam heeft zo zijn eigen opvattingen. (is het trouwens het Singel of de Singel ?) Een Amsterdammer spreekt altijd over het Singel. En dan hebben we ook nog de Singelgracht. Dat is het water langs de Stadhou-houderskade.
De Singelgracht wordt voornamelijk in het westen en zuiden begrensd door de Nassaukade, de Stadhouderskade en de Marnixkade.
Dan hebben we als uitzonderingen op alle regels nog de verschillende Burgwallen. En als bijzondere wateren hebben we een wetering (de Boerenwetering) en zelfs een sloot (de Kromboomssloot).
In onze eigen achtertuin hebben we dan nog de Schinkel met de Schinkelkade, het Amstelkanaal (met Josef Israëlskade en Amstelkade) en het Noorder-Amstelkanaal met de Olympiakade, de Pieter Lastmankade, de Jan van Gooyenkade en de
Reinier Vinkeleskade.
En de Boerenwetering met de Ruysdaelkade en de Hobbemakade.
Die Boerenwetering liep vroeger van het Spui tot helemaal aan de Kalfjeslaan. Maar sinds Buitenveldert werd aangelegd, houdt de Boerenwetering achter de RAI op te bestaan.
Maar dat laatste stuk heet helemaal geen Boerenwetering meer! Weet u hoe het verlengde van de Boerenwetering heet?