Genen van laagopgeleiden zijn anders afgesteld - De Standaard
donderdag 29 maart 2018 - Wetenschap
Genen van laagopgeleiden zijn anders afgesteld
De genen van la­agop­ge­lei­de mensen zijn slechter afgesteld dan die van hoogopgeleide. Dat schaadt hun gezondheid.
Waarin verschilt een raket­wetenschapper van een krantenbesteller? Zijn genen zijn anders afgesteld. Dat valt af te leiden uit een omvangrijk DNA-onderzoek bij hoger- en lager opgeleide ­Nederlanders. Welke genen "aan" staan en welke "uit", verschilt bij beide groepen, melden on­der­­zoe­kers van de Vrije Universiteit ­Amsterdam – en dat heeft ge­vol­gen voor hun ge­zond­heid.
De wetenschappers bekeken in de bloed­mon­sters van vierduizend vrijwilligers de afregeling van het DNA op zo'n 400.000 plek­ken. De on­der­zoe­kers von­den 58 plekken in het DNA waar die afregeling ver­schil­t tus­sen ho­ger- en lager op­ge­lei­de Ne­der­lan­ders. Het betrof plekken in genen die zijn be­trok­ken bij de werking van onder meer het ze­nuw­stel­sel en het im­muun­sys­teem. (In de praktijk keken de onderzoekers naar de aan- of afwezigheid van een ­methylgroep op genen. Me­thyla­tie van genen kan ertoe leiden dat die ac­tie­ver of juist min­der ac­tief wor­den.)
Slechte afregeling van genen kan een gevolg zijn van bloot­stelling aan bijvoorbeeld si­ga­ret­ten­rook of mi­li­eu­ver­vui­ling. De onderzoekers denken dat de verschillen in gen-afregeling laten zien dat laagop­ge­lei­de Ne­der­­landers in hun leven meer aan ­sigaret­ten­rook of an­de­re ver­vui­ling blootstaan dan hoogop­ge­lei­de. Dat geldt ook als ze zelf niet roken (ze werken dan bijvoorbeeld vaker op plekken waar gerookt wordt, of zijn voor hun geboorte en/of als kind blootgesteld aan tabaksrook). De andere gen-afstelling kan verklaren waarom laag­op­ge­lei­den minder lang le­ven dan hoogopgeleiden: in Nederland bedraagt het verschil tot ­zeven jaar. De studie staat in NPJ Sci­en­ce of learning. (hvde)