Cyrtodactylus is een groot geslacht van hagedissen dat behoort tot de gekko's (Gekkota) en de familie Gekkonidae.

Naam en indeling
De wetenschappelijke naam van de groep werd voor het eerst voorgesteld door John Edward Gray in 1827. Een aantal soorten die tot het geslacht Cyrtodactylus behoren werden vroeger tot andere geslachten gerekend, zoals Gonydactylus, Gymnodactylus en het niet langer erkende Geckoella. Hierdoor is de literatuur niet altijd eenduidig over de wetenschappelijke naamgeving. De groep wordt vertegenwoordigd door meer dan 300 soorten (314 in september 2021) en is een van de grootste geslachten van gewervelde dieren. Het aantal soorten verandert regelmatig omdat regelmatig nieuwe soorten worden beschreven. Zestiren soorten werden in 2020 beschreven en in 2021 werden (tot half september) acht nieuwe soorten aan het geslacht toegekend.

De geslachtsnaam Cyrtodactylus betekent vrij vertaald 'gebogen tenen'.

Verspreiding en habitat
De gekko's komen voor in delen van Azië en Australië. In Azië zijn de gekko's bekend uit de landen Bhutan, Cambodja, China, Filipijnen, India, Indonesië, Laos, Maleisië, Myanmar, Nepal, Pakistan, Papoea-Nieuw-Guinea, Salomonseilanden, Sri Lanka, Thailand en Vietnam. De habitat bestaat uit tropische en subtropische bossen, zowel in laaglanden als in bergstreken, droge tropische en subtropische bossen, rotsige omgevingen in bergstreken, draslanden en grotten. Ook in door de mens aangepaste streken zoals plantages kunnen de dieren worden aangetroffen.

Beschermingsstatus
Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN is aan 187 soorten een beschermingsstatus toegewezen. Van de gekko's worden 107 soorten beschouwd als 'veilig' (Least Concern of LC), 38 als 'onzeker' (Data Deficient of DD), negen als 'gevoelig' (Near Threatened of NT) en vijftien als 'kwetsbaar' (Vulnerable of VU). Elf soorten worden gezien als 'bedreigd' (Endangered of EN) en zeven soorten staan te boek als 'ernstig bedreigd' (Critically Endangered of CR).

Soorten
Het geslacht omvat de volgende soorten, met de auteur en het verspreidingsgebied.

Bronvermelding

Gekkonidae