In een opwelling heb ik als kritische werknemer tegen mijn leidinggevenden �stelletje nitwits� gezegd. Die boodschap werd mij niet in dank afgenomen. Ik kreeg zelfs een schriftelijke berisping, die � ondanks mijn protesten � in mijn personeelsdossier zal worden opgenomen. Mag dat zomaar?
Zo�n schriftelijke berisping valt evenals schorsing, op non-actiefstelling en boete onder de disciplinaire maatregelen die de werkgever kan nemen op grond van het feit dat jij als ondergeschikte gehoor moet geven aan zijn instructies.
Als de werknemer zijn verplichtingen niet nakomt, heeft de werkgever naast bovengenoemde sancties ook nog andere mogelijkheden. Dan valt bijvoorbeeld te denken aan het intrekken van faciliteiten en emolumenten zoals gratificaties en vrij vervoer, overplaatsing, vermindering van bovenwettelijke vakantiedagen (bij voltijds dienstverband, de dagen die de 20 te boven gaan), verlagen in rang, loonsverlaging of passeren voor een periodieke verhoging, verlengen van de diensttijd. In het uiterste geval kan de werkgever de arbeidsovereenkomst eenzijdig door opzegging be�indigen.Al moeten daarbij de voorschriften uit de wet in acht worden genomen. In het algemeen is het zo dat, mits men niet contractueel aanspraak kan maken op bepaalde faciliteiten, de werkgever deze in kan trekken. Zelfs overplaatsing waarbij geen loonsverlaging plaatsvindt, is dan geoorloofd.
Een aantal van deze maatregelen kan genomen worden zonder dat hier iets over in de arbeidsovereenkomst staat. Voor de zwaardere sancties is een uitdrukkelijk beding in de arbeidsovereenkomst of de CAO nodig.
In alle gevallen moet er sprake zijn van een zorgvuldige besluitvorming en moet er evenredigheid zijn tussen de straf en de overtreding. De zogeheten beginselen van goed werkgeverschap spelen daarbij een rol.Dit betekent onder meer dat de werkgever in een voorkomend geval eerst moet waarschuwen alvorens hij maatregelen mag nemen, zodat de werknemer zijn functioneren kan verbeteren. Daarnaast mag hij niet te lang in het ongewisse worden gelaten en moet hij de gelegenheid krijgen om zich tegen eventuele verwijten te verweren. Het is zaak als werknemer (schriftelijk) kenbaar te maken dat je het niet eens bent met de opgelegde sanctie en in geval het om schorsing gaat te melden dat je je beschikbaar houdt voor het verrichten van werk. Deze tewerkstelling kan via de rechter worden afgedwongen.
Een disciplinaire maatregel mag niet in strijd zijn met de wet. Zo is opsluiting en lichamelijke tuchtiging uiteraard niet toegestaan.