2 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Introductie... 2 YouTube... 3 Soorten accounts... 3 Uploadlimiet verhogen... 3 Bestandsindeling... 3 Aanmelden... 4 Video s uploaden... 5 Uploadservice Wikiwijsvideo... 5 Gevonden worden en delen: beschrijven Auteurs en portretrechten... 6 Bewerken met YouTube... 6 Bronnen en verwijzingen... 8 Youtube algemeen... 8 Youtube onderwijs... 8 Handige links... 8 Videohandleiding_wikiwijs_definitief (2) 1
3 Introductie In het onderwijs wordt steeds meer gebruik gemaakt van videomateriaal in lessen. Veel leerlingen, docenten en scholen hebben daarbij hun weg gevonden naar Youtube ( Wat Youtube is behoeft voor de meesten geen verdere uitleg. Wie meer wil weten kan terecht op Wikipedia: Met Youtube is het makkelijk om video s te uploaden en te delen met anderen. Een account is in een paar minuten gemaakt en een video uploaden en voorzien van informatie is tamelijk eenvoudig. Niet overtuigd? Kijk eens naar dit filmpje: Deze handleiding helpt je op weg bij het plaatsen van video s op Youtube en het vindbaar maken van deze video s op Wikiwijs. De handleiding is primair bedoeld voor gebruikers van Wikiwijs die zelf leermateriaal ontwikkelen en daarbij video gebruiken. Omdat op Wikiwijs geen mogelijkheden zijn om videomateriaal te uploaden, biedt een link naar Youtube vaak een snelle en makkelijke oplossing. Daarvoor moet je natuurlijk eerst wel het videomateriaal beschikbaar maken in Youtube. In deze handleiding wordt hierover verdere uitleg gegeven. Wil je meteen aan de slag? Een beknopte snelstartgids vind je op: Handleidingen als deze zijn actueel op het moment van opleveren. Ontwikkelingen op het internet gaan echter snel, waardoor informatie kan verouderen. Maak daarom gebruik van de Creative Commons Licentie (CC BY 3.0) om de handleiding actueel te houden. Door deze licentie is kopiëren, verspreiden, doorgeven en bewerken van deze handleiding toegestaan. De handleiding gaat achtereenvolgens kort in op de mogelijkheden van Youtube bij het beschikbaar stellen van videomateriaal via een individuele account, een organisatie account en de Wikiwijs Youtube account. Het aanmelden bij Youtube en uploaden van video s zijn onderwerpen in de handleiding. Ook de typen bestanden die je mag uploaden en het converteren van videobestanden komen aan bod. Verder wordt in deze handleiding stilgestaan bij het beschrijven van videomateriaal. Om video s te kunnen zoeken en vinden (hergebruik!) is het beschrijven ervan belangrijk. Om video s makkelijk terug te vinden, beschrijven we die in Wikiwijs ( Bij het uploaden van video s moeten auteurs en portretrecht goed geregeld zijn; de belangrijkste issues komen aan bod. Mogelijkheden om video s te bewerken worden ook steeds laagdrempeliger. Youtube kent een eenvoudige voorziening om een video te bewerken. Ook daar is aandacht voor. De handleiding wordt afgesloten met een aantal handige bronnen en verwijzingen naar andere sites. Een vrij recente ontwikkeling (december 2011) is dat Youtube zich nog meer gaat richten op het onderwijs: global.blogspot.com/2011/12/opening up world of educationalcontent.html. Het onderdeel onderwijs (EDU) ( is op Youtube al een tijd beschikbaar voor onderwijsdoeleinden. De toevoeging van het nieuwe onderdeel Schools ( zorgt ervoor dat het gebruik van video s voor onderwijsdoeleinden geoptimaliseerd wordt. Zo zijn reacties van gebruikers en gerelateerde video s uitgeschakeld. Ook kunnen scholen via Schools zelf aanpassen welke videoinhoud beschikbaar is op hun school. Tenslotte is de zoekfunctie in deze omgeving beperkt tot de video's van YouTube EDU. Videohandleiding_wikiwijs_definitief (2) 2
4 YouTube Soorten accounts Je kunt YouTube op drie verschillende manieren gebruiken voor het uploaden van video s: 1. Via een individueel account Je kunt je eigen persoonlijke Youtube account prima gebruiken voor het uploaden van een incidenteel filmpje. Heb je ook privémateriaal in je Youtube account staan, dan kun je overwegen een afzonderlijke account aan te maken. 2. Een (school )organisatie account Wil je meerdere filmpjes uploaden of deze samen met collega s voor het onderwijs beschikbaar hebben, dan is wellicht verstandiger om als school of instelling een account te maken en daar de video s neer te zetten. Collega s kunnen zo altijd bij het videomateriaal en je houdt werk en privé gescheiden. 3. De Wikiwijs account Wikiwijs heeft ook een eigen kanaal op Youtube: Wanneer je interessant materiaal hebt, geschikt voor een onderwijsbreed publiek, deel dit dan via WikiwijsVideo. Zo kan iedereen het videomateriaal gebruiken. Uploadlimiet verhogen Een standaard YouTube account is gratis. Je mag maximaal 15 minuten per video en 2 gigabyte (GB) per keer uploaden. De uploadlimiet is gemakkelijk (kostenloos) te vergroten: bij het uploaden van een video vind je deze optie. Geef je mobiele nummer door en je ontvangt vervolgens een code. Vul de code in om het uploaden van video's van onbeperkte lengte in te schakelen. Bestandsindeling Youtube ondersteunt de veel voorkomende bestandsindelingen voor video:.avi,.3gp,.mov,.mp4,.mpeg,.flv,.mkv. Heb je een andere bestandsindeling en moet je dat omzetten? Kijk hier: kan ik videobestanden omzetten.html Videohandleiding_wikiwijs_definitief (2) 3
5 Aanmelden Nog geen account op YouTube? Dan is het handig om te weten dat je eerst een Google account moet hebben, waarmee je op Youtube kunt inloggen. Een handleiding om je bij YouTube aan te melden vind je hier. TIP: Wil je geen reclame uitingen ontvangen, zet dan de advertenties uit via de optie Account beheren. Videohandleiding_wikiwijs_definitief (2) 4
6 Video s uploaden Voor het uoploaden van een video in Youtube zijn twee handleidingen beschikbaar: Klik hier voor een goede uitleg in het Nederlands:. Kijk hier voor een goede uitleg in het Engels: Uploadservice Wikiwijs video Als je één of meer video's wilt uploaden naar het Youtube kanaal van Wikiwijs video ( dan kunnen wij die klus voor je uitvoeren via de Uploadservice. Wij verzorgen dan ook de metadatering. Dit zijn de spelregels: 1. Het gaat om video's die je wilt uploaden in Wikiwijs video. Deze video s worden gepubliceerd onder de Creative Commons Naamsvermelding licentie. 2. Jij bezit alle auteursrechten op de te uploaden video's. Lees meer over auteursrechten en Wikiwijs op en licenties/. Om video s naar de Uploadservice te versturen kun je gebruik maken van sendbigfile.net. Bij sendbigfile.net upload je de video naar de server en stuur je vervolgens een mail naar Deze mail bevat dan een link naar de door jou geuploade video, waarmee de Uploadservice de video kan downloaden van de server van sendbigfile.net en vervolgens kan uploaden in Wikiwijs video. Wil je gebruik maken van de Uploadservice? Bekijk dan de voorwaarden. Gevonden worden en delen: beschrijven Het beschrijven van het videomateriaal, ook wel metadateren genoemd, is essentieel om je materiaal terug te vinden en ook om gevonden te worden door anderen (delen). De beschrijving op YouTube is daarvoor belangrijk, maar de beschrijving op Wikiwijs zeker ook. Het beschrijven van je videomateriaal op YouTube TIP: Je kunt tijdens het uploaden al beginnen met invullen. 1. Een goede titel of naam is belangrijk. Niet te algemeen, maar ook niet te specifiek. 2. Geef een korte beschrijving van de video. 3. Labels of zogenaamde tags en de bijbehorende tagclouds vind je steeds vaker terug bij het vindbaar maken van materiaal. Tags en tagclouds helpen je om op een later tijdstip vergelijkbaar materiaal te vinden. Geef daarom zoveel mogelijk relevante trefwoorden die (de inhoud van) de video beschrijven. Videohandleiding_wikiwijs_definitief (2) 5
7 4. Over de categorie kunnen we kort zijn: Onderwijs. 5. Een video kun je bij privacy markeren als Openbaar (public), Verborgen (hidden) of Privé (private). Een Openbare video kan door iedereen wereldwijd gevonden worden. Bij Verborgen of Privé heb je een tweetal mogelijkheden: 1) delen door een link/url (het videomateriaal kan alleen worden bekeken als je de link weet, de link kan dan worden doorgestuurd aan anderen) 2) delen door een koppeling aan e mailadressen (het videomateriaal kan alleen worden bekeken door de personen die je gemachtigd hebt door het toevoegen van hun e mailadres). Denk eraan dat voor het publiceren van video s waarin mensen (leerlingen/studenten etc.) acteren, altijd toestemming gevraagd moet worden aan de betrokken personen. 6. Over de licentie kunnen we kort zijn. De voorkeur gaat uit naar een Creative Commons Naamsvermelding 3.0 Nederland (CC BY 3.0) licentie. Collega s mogen zo het werk kopiëren, verspreiden en doorgeven, en afgeleide werken van het materiaal maken. Wil je meer uitleg over deze en ander licenties, kijk dan hier: Opmerking: Youtube kent twee licentievormen. De standaard Youtube licentie en de Creative Commons Naamsvermelding (CC BY hergebruik toegestaan). Zie Het beschrijven van je videomateriaal op Wikiwijs Om je video op vindbaar te maken moet je de video ook in Wikiwijs beschrijven. Meestal wordt een video opgenomen in een Wikiwijs arrangement. In dat geval hoef je de video niet als losse bron te beschrijven. In het andere geval kun je de link naar de video beschrijven bij Wikiwijs Delen. Je kunt het ook laten beschrijven door de Uploadservice. Klik hier voor meer informatie daarover. Auteurs en portretrechten Wanneer je materiaal op internet plaatst moet je ervoor zorgen dat de rechten geregeld zijn. Dat geldt in het bijzonder voor het publiceren van video s waarin mensen (leerlingen/studenten etc.) voorkomen. Vraag altijd toestemming aan de betrokken personen! Meer informatie over auteursrechten: Meer informatie over portretrecht: Bewerken van een video met YouTube Je hebt zelden het perfecte videofragment te pakken. Vaak is het te lang en heb je maar een stukje uit de video nodig. Met het YouTube Videobewerkingsprogramma kun in enkele stappen het door jou gewenste fragment uit de oorspronkelijke video halen. Dat leggen we hier uit. Uitsnijden van een videofragment in drie stappen: 1) Klik boven de video die je wilt bijsnijden op de optie Video Bewerken Videohandleiding_wikiwijs_definitief (2) 6
8 2) In een volgend scherm klik je op Bijsnijden Bepaal, met de sleepankers, het fragment dat je hebben wilt. 3) Klik op Gereed en klik op Opslaan Opmerking: het duurt even voor een bewerkte video zichtbaar is. Verken ook zelf de andere mogelijkheden van het videobewerkingsprogramma. Videohandleiding_wikiwijs_definitief (2) 7
9 Bronnen en verwijzingen Hier vind je een overzicht van relevante bronnen en verwijzingen Youtube algemeen Account aanmaken en aanmelden: Account aanmaken en aanmelden (PDF): %20Account%20maken%20en%20aanmelden.pdf Uploaden: Uploaden: (meest informatief) Uploaden: Uploaden (PDF): %20Een%20video%20op%20YouTube%20zetten.pdf Centrum voor filmmakers: Help: (alle informatie over Youtube in tekst) Help: Handleiding: Officiële Youtube kanaal: Wikiwijs Youtube kanaal: Andere bronnen om op de hoogte blijven over ontwikkelingen bij Youtube Official YouTube blog: Twitter: Facebook: Meetup: Creator's Corner: News, politics & activism: Partner worden: (geld verdienen met...) Voorbeelden onderwijs: Youtube onderwijs Voor het onderwijs: Voor docenten: Handige links 1. Een handige site om achter de hand te hebben: De site bevat veel informatie over het werken met film en video. 2. Tools om video s in te korten of op te knippen: online tools to crop and split youtube videos/ handige YouTube URL trucs en hacks die je moet weten: handige youtube url trucs en hacks die je moet weten/ (ORIGINEEL: youtube url tricks you should know about/) Videohandleiding_wikiwijs_definitief (2) 8