Koolstofvoetafdruk: de broeikasgasuitstoot die wereldwijd veroorzaakt wordt door de binnenlandse consumptie van de inwoners van een land of regio. Veel van de geconsumeerde goederen en diensten hebben immers lange productieketens die vaak ook zorgen voor broeikasgasemissies buiten de grenzen van het land of de regio.
De koolstofvoetafdruk van het Vlaamse Gewest omvat alle broeikasgasemissies die wereldwijd ontstaan als gevolg van de consumptie in het Vlaamse Gewest. Dit zijn:
broeikasgasemissies die ontstaan in de productie- en distributieketens van de goederen en diensten die huishoudens aankopen
broeikasgasemissies die ontstaan bij huishoudens zelf door het gebruik van brandstoffen in de woning en voor het rijden met de wagen
broeikasgasemissies gekoppeld aan investeringen van bedrijven en overheden in onder meer gebouwen en infrastructuur, machines of ICT-materiaal
broeikasgasemissies gekoppeld aan overheidsdiensten waar de consument niet rechtstreeks voor betaalt, zoals onderwijs en defensie.
De indicator omvat de emissies van koolstofdioxide (CO2), methaan (CH4) en lachgas (N2O). Om de emissies van deze gassen met elkaar te kunnen vergelijken en op te tellen, worden ze uitgedrukt in CO2-equivalenten. Emissies van fluorkoolwaterstoffen (HFK's) worden niet meegenomen in deze indicator.
CO2-equivalenten: meeteenheid gebruikt om het opwarmend vermogen van broeikasgassen weer te geven. CO2 is het referentiegas, waartegen andere broeikasgassen gemeten worden. Bijvoorbeeld: omdat bij eenzelfde massa gas het opwarmend vermogen van methaan 25 keer hoger is dan dat van CO2, stemt 1 ton methaan overeen met 25 ton CO2-equivalenten.
De indicator wordt berekend door de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) met het Vlaamse milieu input-outputmodel. De onderliggende Vlaamse monetaire input-outputtabellen worden opgesteld door het Federaal Planbureau, de broeikasgastabellen worden opgesteld door VITO in samenwerking met de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM).
De evolutie van de koolstofvoetafdruk dient wel met de nodige voorzichtigheid te worden geïnterpreteerd omwille van methodologische veranderingen in het milieu input-outputmodel waarmee deze indicator berekend werd.
Christis, M., Vercalsteren, A., Borms, L., Van der Linden, A., Dams, Y., Brusselaers, J. (VITO) & Vander Putten, E. (departement Omgeving) (2021). Koolstofvoetafdruk van de Vlaamse consumptie – Update 2010-2016. Brussel: Studie in opdracht van Departement Omgeving.