Bijverdienen in de bijstand mag soms wel, soms niet | OpStand.nu
AMSTERDAM – Het kon al een tijdje in de hoofdstad en vanaf 1 maart is het officieel: bijstanders mogen dan een deel van hun bijverdiensten uit deeltijdwerk houden, ook als de zes maanden van de vrijlatingsregeling voorbij zijn. Amsterdam is niet de enige gemeente waar zoiets bestaat.
Normaal gesproken is parttime werk voor wie in de bijstand zit niet aan te raden. De zelf verdiende centjes worden in beginsel linea recta van de uitkering afgetrokken. Uitgezonderd zijn mensen die nog maar net in de bijstand zitten. De eerste zes maanden mag een bijstander werken, met behoud van 25% van het toon tot een maximum van €220,- (in 2021) per maand. Dit wordt dan niet gekort op de bijstandsuitkering. Daar komt nu dus de Amsterdamse regeling bovenop.
De gemeente Amsterdam voert sinds februari 2018 het zogeheten Amsterdamse Experiment Bijstand uit. Dat loopt tot 1 maart 2021. De ervaringen met bijverdienen in de bijstand zijn positief genoeg om de deeltijdpremie nu al als blijvend aan te kondigen. De bijverdienpremie zorgde, volgens de gemeente, voor een groei van het aantal werkende bijstandsgerechtigden en meer uitstroom naar een volledige baan.
Wel oppassen met kwijtscheldingen
De nieuwe regeling wijkt iets af van het experiment. Deelnemers mochten tot nu 50% van hun eigen inkomsten uit deeltijdwerk houden, tot €200,- per maand. Per 1 maart 2021 is dat nog maar 30%, zij het met een iets hoger maximum: €215,- per maand. Dat betekent dat er wel meer gewerkt moet worden of een hoger netto uurloon moet worden gerealiseerd.
De premie heeft geen invloed op belastingtoeslagen of vergoeding van de kinderopvang. Maar het totaal bijverdiende kan wel gevolgen voor kwijtschelding van belasting. De Amsterdamse Bijstandsbond was mede daarom nogal kritisch op het experiment, dat ooit onder SP-wethouder Arjen Vliegenthart is opgestart en door GroenLinks-wethouder Rutger Groot-Wassink voortgezet.
Amsterdam is niet de eerste
Amsterdam is niet de enige gemeente met een bijverdienpremie. Bijstanders in Wageningen krijgen al langer eenzelfde soort premie voor deeltijdwerk. Rotterdam voert per 1 april de zogeheten Werkbonus in. De regelingen lijken op elkaar maar de hoogte verschilt. Dat is een van de vele kafkaëske gevolgen van de Participatiewet: het verschilt per gemeente hoe stevig je als armoedzaaier wordt aangepakt of juist tegemoetgekomen.
Amsterdam ziet de premie nadrukkelijk als inkomensondersteuning, hoewel dat volgens de uit rechtse koker afkomstige Participatiewet niet de bedoeling is. Een bijverdienpremie mag wettelijk wel, doch alleen om de arbeidsparticipatie te bevorderen.