Naar de markt? Alleen nog voor lekker eten | De Morgen
Naar de markt? Alleen nog voor lekker eten
Voedselkramen scoren nog steeds, maar de andere Vlaamse marktkramers zien de toekomst weinig rooskleurig in. Boosdoeners zijn grote ketens, een ander soort klanten en allerlei mobiliteitsplannen.
✦Exclusief voor abonnees doorBHL 14 augustus 2017, 8:01
Als marktkramer zijn ze vaak geboren, maar of ze ook als marktkramer zullen blijven bestaan is zeer de vraag. Het merendeel van de verkopers die een keer per week met stentorstem de dorpse stilte verdrijft, maakt zich zorgen. Dat blijkt uit de masterproef van Gwen De Bruyn (22) aan de KU Leuven.
Daarin schetst hij een portret van de Vlaamse marktkramer: 47 jaar, laag tot gemiddeld geschoold, zoon of dochter van een marktkramer, verzot op de vrijheid, het sociaal contact en de gevarieerde job die de markt biedt. Maar tenzij ze uitbater zijn van een voedingskraam, wringt het schoentje vaak op financieel vlak.
De belangrijkste redenen zijn volgens de marktkramers de toegenomen vaste kosten en dalende inkomsten. Dat laatste is enerzijds het gevolg van de de hardere concurrentie met grote winkelketens en webshops, anderzijds van andere klanten. Marktbezoekers worden steeds ouder, terwijl jongeren de weg naar de markt niet vinden.
Behalve over het gebrek aan ondersteuning van lokale besturen, maken marktkramers zich ook zorgen over de mobiliteit in grote steden. Door de lage-emissiezone in Antwerpen moeten velen een zware investering doen om een nieuwe marktwagen aan te schaffen.
Circulatieplannen maken het in Gent en Leuven dan weer minder aantrekkelijk voor klanten om nog tot op het marktplein te komen. Ten slotte zijn er ook nog de regels van het Voedselagentschap, die de marktkramers overdreven streng vinden. Het hoeft dan ook niet te verbazen dat ze niet optimistisch zijn.
"Goeie tijden voorbij"
"Tijdens mijn gesprekken viel op dat verkopers van bijvoorbeeld textiel snel vertelden dat ze hun kinderen niet aanraden om de boel later over te nemen. Ze zeggen dat de goeie tijden voorbij zijn", vertelt De Bruyn.
Hij merkt een duidelijk verschil tussen voedingskramen en alle andere. "Wie spijs en drank verkoopt, verdient goed zijn boterham. In tegenstelling tot uitbaters van een kledingkraam, dat dertigers links laten liggen voor winkels als H&M. Ook proberen ze zich te onderscheiden met versheid en kwaliteit. Als jongeren nog naar de markt komen, is dat voor eten."
Hoe zullen de markten er binnen tien of twintig jaar uitzien? De Bruyn vermoedt een flink stuk compacter, met een nadrukkelijkere aanwezigheid van voedingskramen.
"Ofwel komen er aparte voedingsmarkten. En dus ook aparte textiel- en schoenenmarkten, met enkele foodtrucks zodat mensen er langer blijven hangen en de beleving intenser wordt."