Blog | Annemieke Deenen
Neem een onderwerp waarover je iets wilt leren en het staat op internet. Leren Java programmeren? Ik vind zo al meerdere gratis cursussen. Je eigen administratie leren voeren? Hetzelfde verhaal. Toch geven mensen jaarlijks duizenden euro's uit aan betaalde cursussen. Waarom?
"Dan weet je tenminste dat je de inhoud klopt, op internet is dat altijd maar afwachten."
"Dan weet je zeker dat je alles leert wat je nodig hebt."
"Omdat je dan een diploma krijgt."
"Dan heb je een docent om vragen aan te stellen."
"Het is gemakkelijker en sneller."
Allemaal waar. Als je een cursus koopt, koop je dus eigenlijk een stukje onzekerheid af. Of koop je een stukje gemak. Daar is natuurlijk niets mis mee, zolang je daar dan ook voor betaalt en dat dan ook krijgt. En daar gaat het nog weleens mis. Bij veel cursussen betaal je eigenlijk toch voornamelijk voor kennis, dezelfde kennis die je gratis online kunt vinden. Ik noem dat geld over de balk smijten, iets waar veel opleidingsbureaus lekker van profiteren.
Bij een goede cursus betaal je niet voor kennis, maar voor de docent. De begeleiding. Een docent is geen wandelend boek (meer), daarvoor hebben we immers internet. Een goede docent staat boven deze kennis en voegt er juist iets aan toe. Hij wijst de student de weg naar deze kennis, leert de student kennis te begrijpen en te interpreteren. Leert hem hoe hij deze kennis toepast en uitbreidt, kennis is immers veranderlijk. Een goede docent brengt de student op een hoger niveau en helpt voor de lange termijn. Het eigenlijke leren begint immers pas na de cursus.
Koop je een cursus? Betaal dan niet voor kennis, maar voor een top-docent die meer is dan een wandelend boek.
Een opleiding volgen wordt vaak gezien als een eerste stap in de goede richting. Als actie dus. Ik ben echter van mening dat het in veel gevallen juist uitstelgedrag is.
Door een opleiding te volgen, schuif je de verantwoordelijkheid voor je eigen acties en beslissingen af op de opleider. Handig, hoef je voorlopig zelf even "niets" meer te doen en kun je heerlijk achterover leunen en je vakken volgen. De echte keuze komt later wel. Ja ja.
Een opleiding volg je alleen om iets te leren, nieuwe inzichten op te doen, dat ene papiertje te halen voor je cv. Een opleiding lost echter NOOIT je problemen voor je op, maakt niet de keuzes voor je. Dat zul je toch echt zelf moeten doen.
Gebruik een opleiding dan ook niet als een goed klinkend excuus om voorlopig even niet te hoeven kiezen. Verschuil je niet achter een opleiding, maar gebruik een opleiding. De praktijk is vaak de beste leerschool, een opleiding ondersteunt deze slechts maar vervangt hem niet.
Posted on 08/05/2014 by Annemieke Deenen	Leave a comment
"Stel dat alles kan. Echt alles, er zijn geen belemmeringen, alleen die van je eigen fantasie. Hoe zou jouw ideale opleiding er dan uitzien?"
Deze vraag heb ik voorgelegd aan een groot aantal mensen en ik verwachte de meest onverwachte en onmogelijke antwoorden, echt droomplaatjes. Trainingen op de maan, automatische downloads in je hoofd, toveren. Maar niets van dat alles. "Een tweedaagse training op een schitterende locatie lijkt mij ideaal. Een groep van acht personen van gelijk niveau en met dezelfde voorkennis en behoefte, zodat ik op mijn niveau training krijg. Oja, en een heerlijke lunch natuurlijk." Daar kwamen de antwoorden zo ongeveer op neer. Niets mis mee natuurlijk, maar ziet een ideale training er voor de meeste mensen inderdaad zo uit als alles kan?
Een vliegende school
Kinderen denken er in ieder geval heel anders over. Als je hen vraagt hoe hun ideale school eruit ziet, dan krijg je een enorme smile. "Ik tover dan gewoon alle goede antwoorden tevoorschijn. Ik maak een vliegende school, zodat ik tussendoor even naar de Efteling kan, dat is veel minder saai. Dan mag ik in de klas gamen en hoef ik nooit meer stil op mijn stoel te zitten. Ik stop gewoon een chip in mijn hoofd en dan weet ik meteen alles en hoef ik niet meer naar school." En zo kan ik nog wel even doorgaan, de fantasie was eindeloos. Heerlijk.
Jouw ideale opleiding: laat het me weten
Ik ben heel benieuwd hoe jouw ideale opleiding eruit ziet, als alles kan en alles mag. Echt alles. Hoe zou jij willen leren? Of zou je dan juist niet meer willen leren, maar 'gewoon altijd alles weten en kunnen'? Laat je fantasie de vrije loop en laat je niet belemmeren.
Ik ga graag onmogelijk lijkende uitdagingen aan, verleg graag grenzen. Laat me weten hoe jouw ideale opleiding eruit ziet en ik ga proberen er werkelijkheid van te maken. Kom maar op!
Posted in Grenzen verleggen
Ik ben gek op olifantenpaadjes. Je kent ze vast wel, van die paadjes die ontstaan doordat mensen de weg afsnijden. Vaak dwars over het grasveld. Olifanten schijnen heel goed te zijn in afsnijden, vandaar de naam. Ik vind ze prachtig, ze zijn een zichtbaar voorbeeld dat mensen zich niet zomaar laten sturen en zelf hun optimale weg kiezen.
Het grappige is dan ook dat bestuurders zich nogal eens met man en macht verzetten tegen olifantenpaadjes. Ik fiets bijvoorbeeld vaak langs een park in Deventer. Er is natuurlijk een officieel fietspad het park in. Maar ja, dat is natuurlijk niet altijd de kortste weg. Er waren dan ook tal van olifantenpaadjes. De gemeente vond deze paadjes blijkbaar niet zo'n goed idee, want opeens stond er BAM een enorm houten hek, dwars over al die olifantenpaadjes heen. Natuurlijk ontstonden er in no-time weer nieuwe olifantenpaadjes, precies om het hek heen. Zo gaat dat. Wat het precieze doel van het hek ook was, uiteindelijk hebben ze een deel van die olifantenpaadjes maar geasfalteerd en tot officiële weg verklaard. Ik grinnik nog steeds als ik er langs fiets.
Olifantenpaadjes zijn geweldig
Ook in bedrijven heb je tal van olifantenpaadjes. En daarmee bedoel ik niet alleen de sluiproute naar de koffieautomaat of de nooddeur naar het dakterras. Ik bedoel de informele wegen naar kennis, kunde en informatie. Kennismanagement dus.
Meestal heb je hiervoor een aantal officiële wegen, zoals werkinstructies, intranet, handboeken en opleidingen. Maar ja, zoals we allemaal weten, liggen die vaak te verstoffen op de (digitale) plank. De meeste mensen vragen liever een collega, zoeken het op in de mail of gebruiken Google of social media. Logisch, dat is immers snel en efficiënt en bovenal een stuk leuker dan een dik handboek doorspitten.
Maar blijkbaar ook eng
Helaas zijn veel bedrijven niet zo dol op dergelijke olifantenpaadjes. Met een beetje geluk worden ze getolereerd onder het mom van: vooruit dan maar, we kunnen het toch niet tegenhouden. Ik vind dat vreemd. Waarom zou je wegen die efficiënt en gewild zijn niet omarmen?
Ik heb eens om me heen gevraagd waarom dat zo is. Waarom mensen niet zelf mogen bepalen waar ze de informatie vandaan halen die ze nodig hebben om hun werk te kunnen doen. Het antwoord blijkt simpel: angst. Het verzet tegen olifantenpaadjes komt vaak voort uit angst. Angst dat de gevonden informatie niet klopt. Angst dat computers vervuild raken met virussen. Angst dat de regels worden overschreden, dat iedereen wat anders doet. Angst om de controle te verliezen.
Zo pluk je de voordelen van olifantenpaadjes
Het wordt hoog tijd dat we deze angst loslaten, olifantenpaadjes omarmen en er juist de vruchten van plukken. Het is zonde om het niet te doen. Stel jezelf de vraag waarom iemand een bepaald paadje (een bepaalde bron) niet zou mogen gebruiken. Wat zijn de risico's, wat zou er mis kunnen gaan? Bedenk vervolgens hoe je deze angst weg kunt nemen.
Stel dat je bang bent dat iemand iets opzoekt op internet en de klant vervolgens een verkeerd advies geeft. Bijvoorbeeld omdat de gevonden informatie niet klopte of verkeerd geïnterpreteerd werd. In plaats van deze bronnen te verbieden en zo proberen te voorkomen dat iemand onjuiste informatie kan vinden, lijkt het mij efficiënter mensen te leren informatie en bronnen te beoordelen. Kritisch te zijn. Je vangt dan twee vliegen in één klap. Ten eerste kun je de enorme hoeveelheid kennis en kunde op internet gebruiken, waardoor je al gauw duizenden euro's per jaar aan documentatie- en opleidingskosten bespaart. Ten tweede laat je mensen hun eigen optimale weg kiezen, waardoor zoekprocessen efficiënter worden.
Olifantenpaadjes veranderen continu
Informatiebronnen, werkzaamheden en mensen veranderen. Kennismanagement is dan ook een continu proces en niet iets dat je één keer inricht en waar je vervolgens niet meer naar om hoeft te kijken. Er zullen dan ook telkens nieuwe olifantenpaadjes ontstaan. Wees hier alert op, ze geven je veel inzicht in menselijk gedrag en de kwaliteit van je kennismanagementprocessen.
Gevaarlijke olifantenpaadjes
Kijk, er zijn natuurlijk situaties waarin olifantenpaadjes gevaarlijk kunnen zijn. Ik werk veel in de techniek, in fabrieken. Daar zijn sommige mensen meester in het omzeilen van veiligheidsvoorzieningen en kom je de meest creatieve 'oplossingen' tegen om toch vooral niet met die lastige veiligheidsbeperkingen te maken te hebben. Het omarmen van dergelijke olifantenpaadjes is dan misschien niet de beste optie.
Maar ze zijn wel een signaal, ze geven bepaalde onvrede aan. Is er iets mis met de huidige inrichting of werkwijze, kan dat misschien efficiënter? Is er iets mis met de moraal of veiligheidsbewustzijn? Kijk bij olifantenpaadjes dus verder dan je neus lang is, leer ervan.
Omarm olifantenpaadjes en pluk er de vruchten van. Ze zijn vaak gewild en efficiënt, dat moet je als bedrijf toch als muziek in de oren klinken?
Maak jij veel gebruik van olifantenpaadjes in je werk? Denk je ook dat we kennismanagement kunnen verbeteren door olifantenpaadjes te omarmen? Laat me weten wat je vindt!