Frankrijk ontwikkelde zich in deze periode tot een soevereine staat, terwijl in Italië slechts sprake was van versnipperde en daardoor kwetsbare machtscentra. Om niet van de kaart geveegd te worden en ook in Italië een politieke eenheid te creëren, was daadkrachtig politiek optreden van een leidersfiguur nodig die zijn macht niet moest verliezen. In het boek Il Principe probeert Machiavelli daarop een antwoord te formuleren.