Van Abbemuseum: Sheela Gowda (tentoonstelling)
23/02/2013 - 26/05/2013
De solotentoonstelling 'Open Eye Policy' van Sheela Gowda (Bhadravati, 1957) geeft het meest complete overzicht tot nu toe van het werk van deze veelgeprezen Indiase kunstenaar. De tentoonstelling brengt sculpturen, installaties, schilderijen en fotografie uit de laatste twintig jaar samen. Op het eerste gezicht lijkt Gowda's werk gefocust op abstractie, vorm en materiaal. Maar een nadere beschouwing onthult een continue betrokkenheid bij politiek, milieu en de samenleving. De titel van de tentoonstelling verwijst naar haar aandachtige bestudering van de hedendaagse omgeving – zij werkt met alledaagse materialen en volgt een 'open ogen beleid' (open eye policy). Deze tentoonstelling maakt deel uit van een reeks die het museum in 2012 en 2013 organiseert om de stem van kunstenaars te laten horen. Na tentoonstellingen van René Daniëls, David Maljkovic, Yael Bartana en Piero Gilardi volgt nu een tentoonstelling van Sheela Gowda die de afgelopen twintig jaar beslaat. Gowda, oorspronkelijk opgeleid tot schilder in India en het Verenigd Koninkrijk, legt zich sinds de jaren '90 steeds meer toe op sculpturen en installaties. Gowda's toepassing van onconventionele materialen is een tot de verbeelding sprekend element van haar werk. De tastbare eigenschappen van draad, haar, traditionele kleurstoffen, patronen en weefsels verwijzen naar de sociale en culturele context van India. De werken zijn afgeleid van of samengesteld uit materiaal dat we dagelijks gebruiken. Sommige materialen zijn banaal en allemaal zijn ze algemeen gangbaar in het dagelijks leven in het hedendaagse Bangalore, waar de kunstenaar woont en werkt.Ze gebruikt teertonnen, metalen waterleidingbuizen, houten deurposten, draad en krantenpapier. Andere gebruikte materialen zijn op te vatten als zeer symbolisch, zoals haar, wierook, koemest en kumkum (een dieprode verf gemaakt van geelwortel en ongebluste kalk die vaak bij ceremoniën wordt gebruikt) of kleine houten votiefbeeldjes. Maar allemaal ondergaan ze een transformatie. Ze bekijkt deze gevonden materialen met een nieuwe blik en ze weet er andere connotaties aan te geven wanneer ze vorm aannemen in de ruimte.
Verborgen betekenissen
Door hun intense soberheid en directe intensiteit geven de installaties van Sheela Gowda hun complexiteit niet bij een eerste aanblik prijs. In het werk And Tell Him of My Pain (2002-2007) is er sprake van een enkel gebaar: een slingerend rood touw doorsnijdt een witte, door daglicht verlichte museumzaal of kronkelt aan je voeten. In de installatie Of All People (2011) ontvouwt een fel beschilderde hemelsblauwe of gele deurpost zich de hoogte in, zowel ontketend als onbeteugeld. Deze kunstwerken, die esthetisch geheel op zichzelf kunnen staan, maken een robuuste, abstracte, bijna 'pure' sculpturale indruk op de bezoeker die erlangs loopt en die zich soms nietig voelt bij hun afmetingen. Bij nadere bestudering blijken deze werken echter meerdere lagen te bevatten. De kunstenaar, zo legt ze zelf uit, kneedt 'een specifieke plaats en vorm en specifieke materialen tot een abstracte taal'. Na die eerste confrontatie vraagt de precieze sociaal-economische en politieke context om een tweede interpretatie, die niet altijd even onschuldig uitvalt. Gowda verklaart: 'Het volstaat niet als mijn werk alleen als mooi wordt opgevat. Dat zou betekenen dat alleen de uiterlijke kenmerken worden geïnterpreteerd, en de lagen eronder in het donker blijven.'
In de tentoonstelling Open Eye Policy vinden bezoekers naast korte wandteksten en titelkaartjes ook een aantal beeldschermen met filmpjes waarin Sheela Gowda toelichting geeft op haar werk. Ook zijn er verschillende cursussen en themalezingen die aansluiten op de tentoonstelling. Conservatoren
Annie Fletcher (Van Abbemuseum) in samenwerking met Grant Watson.
Installation view Sheela Gowda, Open Eye Policy. Van Abbemuseum 2013. photo Peter Cox
Installation-view Sheela-Gowda Open Eye Policy VAM 2013 photo Peter Cox Kagebangara 2007 PCE3463
Installation view Sheela Gowda, Open Eye Policy, Van Abbemuseum, 2013 photo Peter Cox Installation-view Sheela-Gowda Open Eye Policy VAM 2013 photo Peter Cox And Tell Him Of My Pain 2002-2007 PCE3478
Sheela Gowda over A Blanket & A Sky
Sheela Gowda - Open Eye Policy
Meer filmpjes van Sheela Gowda over haar kunstwerken vind je op het YouTube kanaal van het Van Abbemuseum
artur barriopearl perlmutermatthew antezzojürgen albrechtguy romboutsnobuyoshi arakifujio akaimariëlle soonsgilbert & georgewerner volkertmark bennettalbert servaeslisa steelelily van der stokkerantoni abadalighiero e boettiadolf loosadrian bergerzsébet baerveldtori ben-zeëv