De werkvloer als ecosysteem | NU - Het laatste nieuws het eerst op NU.nl
De werkvloer als ecosysteem
07 november 2010 11:11 07-11-10 11:11 Laatste update: 08 november 2010 10:27 Update: 08-11-10 10:27
UTRECHT – In bedrijfsverzamelgebouw Creative Valley in Utrecht was tegen alle economische ontwikkelingen in binnen drie maanden alle ruimte verhuurd. En dat met een redelijk hoge huur. "Door in de ontwikkelfase beter te luisteren naar de gebruikers, creëer je een gebouw dat draagvlak heeft."
"Ik ken veel bedrijfsverzamelgebouwen waar je binnenkomt in een benepen halletje en waar alles potdicht zit. Gezamenlijke ontmoetingsruimtes zijn er niet en ze worden met minimale middelen ingericht", aldus architect Casper Schuuring.
Bij zijn ontwerp Creative Valley op het Utrechtse bedrijventerrein Papendorp is dat wel anders. Bezoekers komen binnen in een enorme hal, waar de kleuren van beton en het oranje op de trappen en in de grote lampen de boventoon voeren. Een video wall vertelt de bezoekers dat ze door kunnen lopen naar boven. Daar wacht een vriendelijke mevrouw - géén receptioniste, benadrukt Schuuring – die je de weg verder wijst.
Niet toerijkend
Vorige maand was de officiële opening van het gebouw dat gesitueerd is bij snelwegknooppunt Ouderrijn in Utrecht. Tweeënhalf jaar eerder was Pieter van der Laan van Ynno, een adviesbureau voor nieuwe manieren van werken, op zoek naar kantoorruimte voor zijn uitdijende bedrijf.
"We wilden een locatie waar bedrijven bij elkaar zitten en van elkaar gebruik kunnen maken of konden leren, maar bestaande concepten waren niet toerijkend."
Van der Laan kwam in contact met projectontwikkelaar Laurens van Doorn van NIC Commercieel Vastgoed. Die zag wel wat in de plannen van Schuuring. De twee stelden een briefing op voor architecten waarna Casper Schuuring van Monk Architecten in beeld kwam.
Van der Laan: "Casper begreep perfect wat wij wilden, hij maakte van de gedachte die wij hadden iets tastbaars. Wij wilden meer verwevenheid dan in een normaal bedrijfsverzamelgebouw."
Schuuring: "In de briefing was een organisatieschema opgenomen, dat hebben wij eigenlijk letterlijk gebruikt als plattegrond voor het gebouw."
In het 'Manifest voor de werkomgeving als ecosysteem' dat gelijk met de opening van het gebouw verscheen pleiten onder anderen Schuuring en Van der Laan ervoor werkomgevingen te creëren waar mensen willen zijn. Door de werkomgeving te benaderen als ecosysteem, "de balans te zoeken tussen mens, gebouw en concept", voorkom je leegstand, zo denken de auteurs.
Maar hadden Schuuring en Van der Laan niet beter een statement tegen de leegstand kunnen maken door een bestaand kantoorgebouw opnieuw in te richten?
Van der Laan: "Lege gebouwen staan niet voor niets leeg, daar kun je niet zo veel mee. Kijk maar hier in Papendorp, al die vierkante dozen staan gewoon leeg. Door in de ontwikkelfase beter te luisteren naar gebruikers, creëer je een gebouw dat draagvlak heeft."
In de middenas van het langgerekte gebouw zijn de gedeelde voorzieningen te vinden, de privéruimtes van de bedrijven bevinden zich in 'glazen dozen' aan weerszijden van de as, verdeeld over drie verdiepingen.
Tussen de glazen dozen zijn overal zitjes van design meubilair te vinden. Daar kan worden gewerkt of bijgepraat, ondertussen gebruikmakend van het gedeelde draadloze netwerk in het gebouw. Er is één serverruimte, zodat niet elke huurder daar weer een aparte ruimte voor hoeft in te richten. Voor de vergaderruimtes wordt een online reserveringssysteem gebruikt.
"Je bent hier misschien iets meer huur per vierkante meter kwijt, maar de meeste gebruikers zijn hier naar minder vierkante meters gegaan omdat al die gemeenschappelijke voorzieningen er zijn", zegt Schuuring.
Die hogere huurprijs heeft overigens weinig invloed op de verhuur. Binnen drie maanden na oplevering was er tegen alle economische ontwikkelingen in geen ruimte meer beschikbaar in Creative Valley.
In tegenstelling tot wat de naam doet verwachten zijn het niet enkel creatieve bedrijven die ruimte huren in het gebouw. Of tenminste: bedrijven die je direct associeert met creativiteit. Een fraudebestrijder behoort ook tot de huurders. Schuuring: "Elke organisatie is creatief: of je nou auto's verkoopt, of reclames verkoopt." De fraudebestrijder heeft rode en roze meubilair.
De bedrijfskantine van Creative Valley heet brasserie, en er worden alleen biologische producten gebruikt.
Ook bij de totstandkoming van het gebouw speelde duurzaamheid een belangrijke rol. De stenen zijn niet gemetseld, maar gestapeld, zodat ze eventueel nog hergebruikt kunnen worden.
Warmte en koelte wordt waar mogelijk uit de grond gehaald, alleen als dat niet toerijkend is wordt de stadsverwarming ingeschakeld. Ook kunnen de bedrijven afzonderlijk hun temperatuur bepalen, iets dat ook in lange niet alle bedrijfsgebouwen gewoonte is.
Niet alles was meteen perfect. Een van de vergaderruimtes werd bewust zo ingericht dat mensen er zo kort mogelijk wilden zijn. De ruimte heeft geen ramen en het meubilair bestond uit statafels en stoelen met een fietszadel als zetel. Niet bepaald comfortabel.
"Vergaderingen duren vaak veel te lang", zegt Van der Laan. "En hiermee dachten we ze wat te kunnen verkorten. Maar als snel bleek dat de ruimte eigenlijk helemaal niet werd gebruikt. Dus toen hebben we 'm in overleg met de andere huurders maar een iets prettiger inrichting gegeven."