Wat kan er worden gedaan om uithuiszettingen te voorkomen? Hoe kan een stad onderdak bieden aan zowel kwetsbare groepen en jonge getalenteerden? En kan duurzame woningbouw betaalbaar worden gemaakt? Rondom het onderwerp ‘huisvesting voor iedereen’ is een aantal interessante initiatieven ontwikkeld in de steden Barcelona (Spanje), Dupnitsa (Bulgarije) en Poznan (Polen). Het URBACT-Good City Festival in Tallinn was een ideale gelegenheid om de mogelijkheden voor het realiseren van betaalbare woningen te bespreken.
Twee decennia geleden was men ervan overtuigd dat het woningprobleem was opgelost in Europese steden. Door de grootschalige bouwprojecten in de jaren 60 en 70 namen de woningtekorten in rap tempo af. Daarnaast zorgde de invoering van neoliberale beleidsmaatregelen en de daarbij komende afschaffing welvaartstaatsvoorzieningen ervoor dat de vraag van gezinnen in moeilijke situaties snel afnam en verbeterde. Dit alles werd tenietgedaan door de economische crisis die de bouwindustrie een flinke knauw gaf. Een enorme terugval in de bouw van nieuwe woningen, in combinatie met nationale bezuinigingsronden leidde tot een problemen voor woningvoorraad. Niet alleen het aantal daklozen groeide, ook het aantal mensen dat in slechte leefomstandigheden en overvolle wooncomplexen moest leven, nam toe. Daarnaast was een lange termijnconsequentie van deze economische crisis dat een groeiend aantal families uit huis werd gezet, omdat ze niet meer konden rondkomen.
In een inspirerend artikel over de bedoeling van betaalbare woningen, schreef Laura Colini het volgende: “Het begrip betaalbare woningen betekent dat woningen toegankelijk en betaalbaar zijn, en dan met name voor degenen die minder te besteden hebben. Dit is niet terug te vinden in de beleidsplannen van de Europese lidstaten …” Statistieken over de betaalbaarheid van woningen (Eurostat, November 2015) laten zien dat 11,4 procent van de EU populatie leefde in een huishouden waarin 40 procent of meer van het inkomen werd besteed aan de woningkosten”. Huisvesting is daarom een belangrijk onderwerp voor URBACT Good Practice cities. Het woord ‘huisvesting’ komt in 56 van de 97 Good Practice projecten voor. Alhoewel het daadwerkelijke aantal projecten lager ligt, om en nabij de 10, laat het wel zien dat woningvraagstukken hoog op de agenda van Europese steden staan.