Het is 1748. Onder leiding van Karel van Bourbon, koning van Napels, worden opgravingen gedaan net ten zuiden van de stad, waar bouwvakkers bij het graven van een tunnel op oude Romeinse gebouwen stuitten. Een perfect geconditioneerde stad wordt langzaam blootgelegd, met daarin ook geweldige muurschilderingen en beeldhouwerken. Deze kunstwerken trekken de belangstelling van kunstenaars uit Rome maar ook uit de rest van Europa, die massaal naar Pompeï trekken om deze te bestuderen.
De nieuwe vondsen vormen ook de basis voor de herontdekking van de klassieke Romeinse en Griekse kunsten, waarbij ook de klassieke uitgangspunten als esthetische norm worden aangehouden. Rust, stilte en harmonie worden als essentie van het schone gezien. De theoriën van Johann Joachim Winkcelmann zijn hierbij leidend en hij beschrijft in zijn Geschichte der Kunst des Alterhums (1764) hoe kunstenaars universele schoonheid kunnen – of eigenlijk moeten – creëren. Hij spoort kunstenaars aan om ‘hun kwast in het verstand te dopen’ en zo een moraliserende boodschap toe te voegen. Schilder Anton Raphael Mengs, bevriend met Winckelmann onderschrijft èn onderstreept diens ideeën. Zijn uitgebalanceerde schilderij Parnassus op het plafond van de Villa Albani in Rome geldt als startpunt van het neoclassicisme.
Aan de hand van ruim zestig sculpturen, schilderijen en tekeningen van 25 toonaangevende kunstenaars gaat de bezoeker net als de Grand Touristen op Italiëreis. En treft daar de kunstenaars van die tijd, onder wie Pompeo Batoni, Anton Raphael Mengs, Angelika Kauffmann, Giovanni Piranesi, en de beroemdste van allemaal, Antonio Canova. Van hem zijn maar liefst acht sculpturen in de tentoonstelling te zien, waaronder de beroemde Drie Gratiën, topstuk van de tentoonstelling.
Er worden drie verschillende audio tours aangeboden, allen te volgen met hetzlefde kastje dat je bij entree kan meenemen. De eerste tour is die met highlights, waaronder uiteraard “De Drie Gratiën”, maar ook Perseus en Andromeda van Mengs en het hieronder afgebeelde schilderij van Panini. Daarnaast is er de mythologische tour, waarbij kunstwerken die een zeer sterke mythologische betekenis hebben, zoals Pygmalion en Galatea van Laurent Pécheux. De derde tour is een bijzondere, namelijk van klassieke muziek dj Von Rosenthal. Hij maakte voor Classic Beauties een soundtrack, die ook als muziektour op de audioset te horen zal zijn, die ook op Soundcloud te beluisteren is. Hij creëert een romantische sfeer waar de muziek de diepere, sensuele onderlaag bij de prachtige werken van o.a. Canova, Mengs en Kauffmann een extra dimensie geeft. Von Rosenthal deed dat in 2016 al bij de tentoonstelling Spaanse Meesters uit de Hermitage, wat zeer positief ontvangen werd.
Giovanni Paolo Panini, Preek van een sibille op Romeinse ruïnes met de Apollo van Belvédère, 1740–50 © State Hermitage Museum, St Petersburg
Deze werken, en vele anderen, zijn te zien in de tentoonstelling Classic Beauties. Kunstenaars, Italië en de schoonheidsidealen van de 18de eeuw, vanaf 16 juni 2018 tot en met 13 januari 2019 in de Hermitage Amsterdam.