Dit is wat zure regen doet
Pepijn (rechts) strooit met een aantal vrijwilligers mineralen uit over een proefakker in De Schommeling
vr 9 apr 2021, 16:00 Nieuwsflits
Zure regen. Je weet dat het er is, maar of het echt een probleem vormt? Geen idee. Wie er wel een idee van heeft, is Pepijn Calle van Het Zeeuwse Landschap. Hij ziet al jaren een grote verandering in plantensoorten in onze regio. Tijd voor actie!
"Het probleem komt vooral voor op zandgronden", begint Pepijn. "Deze gronden bevatten van nature minder kalk en dus zorgt zure regen sneller voor aantasting van de bodem. De aanwezige mineralen spoelen als gevolg van de zure regen weg en ook het bodemleven verdwijnt. In het Waterwingebied bij Clinge en Sint Jansteen bijvoorbeeld, een gebied met veel zandgronden, zien we deze gevolgen al jaren."
Flora én fauna
De gevolgen zijn niet mals. In de bossen groeien nu al veel minder plantensoorten dan voorheen. Daardoor krijgen ook insecten het moeilijk. Vooral de insecten die van het nectar van een bepaalde plantensoort afhankelijk zijn, is het Waterwingebied veranderd van een buffet à volonté naar een leeg bord. Ook voor huisjesslakken is de zure grond ongezond. Voor de bouw van hun huisje zijn zij namelijk afhankelijk van kalk. En weer een stapje hoger in de voedselketen zijn ook vogels de dupe van deze ontwikkeling. Voor hen zijn er in dit gebied steeds minder calciumrijke prooien. Dit kan leiden tot zwakke eischalen en botten. Dankzij nabije kleigronden lijkt dit probleem gelukkig vooralsnog niet al te ernstig uit te pakken.
Tijd om in actie te komen dus. Maar hoe? Daar doet Het Zeeuwse Landschap nu onderzoek naar. "We zijn bezig met een pilot. Deze is in 2018 gestart in het Waterwingebied van Sint Jansteen. Hier hebben we een veld met proefvlakken aangelegd waar we de grond met verschillende mineralen proberen te verrijken. Ieder jaar rond dezelfde tijd kijken we of er veranderingen te zien zijn in de vegetatie en monitoren we de bodemchemie. Na vijf jaar hopen we voldoende geleerd te hebben om op grote schaal kwaliteitsverbeteringen te kunnen doorvoeren."
Voor nu is het nog even afwachten, laat Pepijn weten: "Het calciumgehalte stijgt de laatste jaren en het schadelijke aluminiumgehalte daalt al. Dat is dus gunstig. Maar tegelijkertijd is de PH-waarde helaas nog niet veel veranderd. De bodem is nog steeds te zuur, dus dat valt tegen. Qua flora zijn nog geen duidelijke veranderingen merkbaar, maar dit kan deels ook door de extreem droge zomers komen. We blijven geduldig de vegetatie volgen en kijken uit naar herstel!"
Uiteindelijk zou het mooi zijn dat de bodem zo herstelt dat uitgestorven plantensoorten weer terugkomen naar het Waterwingebied. "Er zijn 56 soorten te benoemen die hier uitstierven of zeer zeldzaam geworden zijn. Denk aan borstelgras, bosdroogbloem en kruipbrem. We hopen dat deze soorten op termijn hun weg terug naar het Waterwingebied weten te vinden. Maar dat is niet altijd makkelijk. Zodra we zien dat de bodemchemie de juiste waarden heeft bereikt, maar dat de uitgestorven soorten niet meer op eigen kracht kunnen terugkeren, zullen we overwegen de natuur hierin een handje te helpen door zaden van nabijgelegen natuurgebieden uit te strooien."
26 maart heeft een groep vrijwilligers weer mineralen gestrooid over de proefvelden. Het Zeeuwse Landschap mag zo ook op de hulp van vrijwilligers rekenen bij het verzamelen en aanbrengen van zaden en bloempollen. Hier zijn ze alle vrijwilligers zeer dankbaar voor. Ook de plantenwerkgroep van de Steltkluut verdient een merci voor de planteninventarisaties.
Win-win met Evides
Het Zeeuwse Landschap werkt nauw samen met Evides om de samenstelling van de mineralen te bepalen en te waarborgen dat de waterkwaliteit niet onder de proef te lijden heeft. De kalk die gebruikt wordt, is een restproduct van het drinkwaterproductieproces. Win-win!