1 Arthroscopie van de schouder U krijgt binnenkort een operatie aan uw schouder, een arthroscopie van de schouder. In deze informatie leest u over de voorbereiding op de operatie, de operatie zelf en de nabehandeling, zoals deze met u besproken is. Lees de informatie goed door en bewaar het, zodat u het nog eens kunt lezen. Voor deze operatie wordt u opgenomen. Na de operatie blijft u 1 nacht in het ziekenhuis. U krijgt daarom ook de folder Opname en verblijf in het. Waarom een arthroscopie Arthroscopie betekent letterlijk, kijken in het gewricht. Het is een operatie waarbij naast kijken ook behandelingen gedaan kunnen worden in het gewricht. Dit wordt een arthroscopie of kijkoperatie genoemd. Alle delen van het schoudergewricht kunnen door een ongeval of ziekte beschadigd raken. Met een lichamelijk onderzoek of een aanvullend onderzoek zoals bijvoorbeeld een röntgenfoto wordt de beschadiging gezien. Als dit niet genoeg is kan een arthroscopie gedaan worden. Tijdens de arthroscopie ziet de orthopedisch chirurg direct de gewrichtsvlakken (het kraakbeen) en de weke delen, zoals slijmvlies, banden en pezen. Het voordeel is ook dat er maar een paar kleine sneetjes gemaakt worden. Deze worden met een pleister gesloten. Met kleine sneetjes geneest de wond sneller. Meestal kunt u ook snel uw dagelijkse werkzaamheden weer starten. Maar iedere arthroscopie is uniek, zodat het tempo van het herstel per patiënt anders is. Bericht van opname Vaak wordt de datum van de operatie direct met u afgesproken. In andere gevallen wordt u op een wachtlijst geplaatst. Dan wordt u een aantal dagen voor de opname gebeld door de polikliniek orthopedie. Ook krijgt u afspraak op de polikliniek voor een opname gesprek. Om te weten hoe laat u op de dag van de operatie op de verpleegafdeling moet zijn, belt u één werkdag vóór de behandeling tussen uur naar de verpleegafdeling waar u wordt opgenomen. Eerder bellen heeft geen zin omdat het programma nog niet bekend is.
2 Hoe bereidt u zich voor op de operatie Polikliniek anesthesiologie Voor uw operatie krijgt u een afspraak op de polikliniek anesthesiologie. U heeft daar een gesprek met een anesthesioloog of een medewerker pre-operatieve screening. U krijgt een vragenlijst over uw gezondheid en we vragen naar eerdere operaties, uw medicijnen en of u ergens allergisch voor bent. Ook krijgt u een lichamelijk onderzoek. De medewerker vertelt u over de vormen van verdoving die bij uw operatie mogelijk zijn. Samen bepaalt u welke soort verdoving u kiest. Ook krijgt u te horen of en wat u wel en niet mag eten en drinken vóór de operatie. Alle informatie krijgt u op papier mee. Lees de informatie goed door en volg de aanwijzingen goed op. Polikliniek anesthesiologie: maandag t/m vrijdag uur (023) Bloedverdunnende medicijnen Gebruikt u bloedverdunnende medicijnen? Dan moeten deze voor de operatie gestopt worden. Gebruikt u Ascal? Stop dan 10 dagen voor de operatie hiermee. Gebruikt u Marcoumar, acenocoumarol of andere trombosedienst medicijnen? Overleg dan met uw behandelend arts wanneer dit gestopt moet worden. De dag van de operatie Op de dag van de operatie komt u op de afgesproken tijd naar de verpleegafdeling. U komt nuchter naar het ziekenhuis. Dat betekent, niet meer eten en drinken vanaf het tijdstip dat de anesthesioloog met u heeft afgesproken. Gebruikt u medicijnen? Neemt u deze dan in originele verpakking mee naar het ziekenhuis. De verpleegkundige heeft met u een kort opnamegesprek. Uw bloeddruk, pols en temperatuur worden gemeten. Ook vraagt de verpleegkundige wie uw twee contactpersonen zijn, welke medicijnen u gebruikt en of u overgevoelig bent voor iets. De verpleegkundige weet hoe laat u ongeveer aan de beurt bent. U krijgt operatiekleding aan. Op de schouder waaraan u wordt geopereerd zet u met een stift een pijl. Voor de operatie wordt een sling aangemeten. Dit is een draagband die u na de operatie om krijgt. U krijgt medicijnen als voorbereiding op de operatie. Vlak voor de operatie wordt u naar de operatieafdeling gebracht. Daar stapt u over op een smalle operatietafel. U krijgt een infuus. Dit is een naald in een bloedvat van uw arm met hieraan een systeem waardoor u medicijnen, vocht en het narcosemiddel krijgt. De anesthesioloog geeft u de verdoving die met u besproken is. Ook krijgt u bewakingsapparatuur aangesloten om uw bloeddruk, hartfunctie en ademhaling tijdens de operatie goed te controleren De operatie De orthopedisch chirurg maakt een sneetje van 1 cm. in de huid en brengt de arthroscoop in het schoudergewricht. Een arthroscoop is een smalle buis van 2 tot 8 mm doorsnede, met een kleine lens en een lichtkabel. Door de kabel wordt licht geleid naar het uiteinde van de arthroscoop in de schouder en via de kleine lens verschijnt het beeld van het gewricht op een beeldscherm. Door een andere kleine snee kan de orthopedisch chirurg verschillende soorten instrumenten invoeren, zoals schaartjes en tasthaakjes. Er wordt fysiologisch zout gebracht in het schoudergewricht. Hierdoor komt het kapsel op spanning en dit geeft ruimte. Zo heeft de orthopedisch chirurg een duidelijker beeld en meer ruimte om te werken. De vloeistof komt voor een deel ook in de weke delen terecht, dit geeft vaak een fors gezwollen schouder. De eindredactie: Patiëntenvoorlichting Foldernummer dsg Arthroscopie van de schouder pagina 2
3 meeste vloeistof wordt weer afgevoerd. De wondjes worden met een pleister gesloten. De schouder wordt na de operatie verbonden. Soms is de beschadiging zo groot of gecompliceerd dat het letsel niet tijdens de operatie behandeld kan worden. Er wordt dan opnieuw een operatie gepland. Dit wordt de orthopedisch chirurg met u besproken. Na de operatie Na de operatie wordt u wakker in de uitslaapkamer (verkoeverkamer). Zodra u voldoende wakker bent en uw toestand het toelaat, komt de verpleegkundige u weer ophalen en brengt u terug naar de afdeling. De verpleegkundige controleert regelmatig uw pols en bloeddruk. Uw arm kan nog gevoelloos zijn door de verdoving. U krijgt van de verpleegkundige de sling om, waarin u de arm kan laten rusten. Het gevoel in de arm is meestal binnen 24 uur terug. De sling draagt u de eerste 24 uur na de operatie. Daarna mag u de arm weer gewoon gaan gebruiken. Uw schouder en arm zijn dik. U hoeft hier niets aan te doen, dit verdwijnt vanzelf. Heeft u een uitgebreide behandeling aan de schouder gehad, dan bespreekt de orthopedisch chirurg met u wat u wel en niet met de schouder mag doen. Wanneer u de pijn voelt opkomen, is het belangrijk om op tijd medicijnen tegen de pijn te vragen. Dit kunnen tabletten of een injectie zijn. Medicijnen tegen de pijn Medicijnen tegen de pijn zijn in het begin nodig. U krijgt een recept mee voor Arthrotec. Wordt de pijn minder dan is vaak paracetamol voldoende. Paracetamol is zonder recept te kopen bij apotheek en drogist. Pijn kan ook een aanwijzing zijn dat u het wat rustiger aan moet doen. De wondjes De wondjes zijn gehecht met oplosbare hechtingen. Deze hechtingen hoeven niet verwijderd te worden. Als de wondjes droog zijn mag u douchen. Complicaties Bij elke operatie kunnen complicaties optreden. Bij een arthroscopie komt dit gelukkig zelden voor. Complicaties kunnen zijn: bloeding in het gewricht en heel zelden een ontsteking van het gewricht Afspraken bij het naar huis gaan De dag na de operatie gaat u weer naar huis. U krijgt een recept mee voor de pijnstiling Arthrotec en een afspraak een gezamenlijke controle afspraak. De orthopedisch chirurg bepaalt na de operatie of u fysiotherapie nodig heeft. Zo nodig krijgt u dan een verwijzing voor fysiotherapie mee. U maakt zelf een afspraak bij de fysiotherapeut. Werkhervatting-sport-autorijden Wanneer u weer aan het werk kunt is afhankelijk van de aard van de operatie en het soort werk wat u doet. Meestal wordt twee weken aangehouden voor zittend werk en drie weken voor zwaarder werk. Maar er zijn grote verschillen hierin. Bespreekt u dit met de orthopedisch chirurg. Sporten waarbij de geopereerde arm gebruikt wordt, is de eerste drie weken na de operatie niet verstandig. Met autorijden mag weer als u de arm goed kan gebruiken. eindredactie: Patiëntenvoorlichting Foldernummer dsg Arthroscopie van de schouder pagina 3
4 Gezamenlijke controleafspraak na operatie Bij ontslag uit het ziekenhuis krijgt u een afspraak mee voor de gezamenlijke controleafspraak in het Heemstede. Dit betekent dat u samen met andere patiënten die ook door de orthopedisch chirurg zijn geopereerd een afspraak heeft. U mag uw partner of één familielid meenemen. Deze controleafspraak is 6 tot 8 weken na de operatie. Zo nodig krijgt u een afspraak mee voor een röntgenfoto. Dit gebeurt vaak de dag voor de gezamenlijke controleafspraak of op de dag zelf. Waarom een gezamenlijke controleafspraak? Het voordeel van een gezamenlijke controleafspraak is dat u samen met andere patiënten tegelijk op het spreekuur komt. Doordat andere patiënten ook vragen stellen, worden er meer vragen door uw orthopedische chirurg beantwoord en krijgt u meer informatie. Ook hoort u de ervaringen van andere patiënten. Iedere patiënt kan ook individueel en in de groep vragen te stellen. Hoe gaat een gezamenlijke controleafspraak Samen met uw partner of één familielid gaat u naar polikliniek orthopedie, nummer 12. Uw schouder wordt gecontroleerd door de verpleegkundig specialist orthopedie. Zij stelt u vragen over hoe de revalidatie verloopt, over de wondgenezing, pijnklachten en uw medicijnen. Deze informatie wordt opgeschreven zodat de orthopedisch chirurg tijdens het bespreken van de röntgenfoto s hierop terug kan komen. Wilt u dat uw wond gecontroleerd wordt, trekt dan makkelijke kleding aan. De wond wordt in een aparte ruimte gecontroleerd. De orthopedisch chirurg bespreekt gezamenlijk uw operatieverslag en uw eventuele röntgenfoto s en beantwoordt daarnaast uw vragen. Waarbij u zich altijd moet bedenken dat een vraag nooit gek gevonden wordt. Geen deelname aan de gezamenlijke controleafspraak Wilt u niet mee doen aan de gezamenlijke controleafspraak en wilt u liever een individueel contact met de orthopedisch chirurg? Dan kunt u dat tijdens uw opname bespreken op de afdeling. De verpleegkundige maakt dan voor u een controle afspraak bij de orthopedisch chirurg. Ook als u dit op een later tijdstip besluit, neem dan contact op met de polikliniek orthopedie. Vragen en telefoonnummers Het is belangrijk dat u juiste en duidelijke informatie krijgt. Heeft u na het gesprek met uw arts en het lezen van deze folder nog vragen, stel deze dan gerust. U kunt ook met uw vragen terecht bij de orthopedisch verpleegkundige tijdens het verpleegkundige spreekuur op de polikliniek orthopedie. Schrijf uw vragen van te voren op zodat u niets vergeet. Ook thuis na de opname kunt u uw vragen telefonisch stellen aan de orthopedisch verpleegkundige of aan de verpleegkundig specialist orthopedie. U kunt hen bellen tijdens het telefonisch spreekuur. Voor algemene vragen, afspraak maken of verzetten, recepten of verwijsbriefjes of de verpleegkundig specialist. Belt u met de polikliniek orthopedie (023) Vragen aan de verpleegkundig specialisten orthopedie kunt via stellen: u kunt ook een telefonische afspraak maken met de verpleegkundig specialist. U maakt deze afspraak via de polikliniek orthopedie. De verpleegkundig specialist belt u dan terug. eindredactie: Patiëntenvoorlichting Foldernummer dsg Arthroscopie van de schouder pagina 4
5 Heeft u vragen over uw verzorging en verpleging? Bel dan met de orthopedisch verpleegkundige. U kunt hen bellen tijdens het telefonisch spreekuur (023) maandag van uur dinsdag van uur woensdag van uur Heeft u na uw behandeling een dringend probleem in de avond of nacht. Belt u dan met de afdeling spoedeisende hulp: Hoofddorp (023) Haarlem Zuid (023) Aanvullende informatie: website van de Nederlandse Orthopedische Vereniging (NOV) Waar zijn we te vinden? Haarlem Zuid Boerhaavelaan RC Haarlem Hoofddorp Spaarnepoort TM Hoofddorp Haarlem Noord Vondelweg BW Haarlem Heemstede Händellaan 2A 2102 CW Heemstede (023) eindredactie: Patiëntenvoorlichting Foldernummer dsg Arthroscopie van de schouder pagina 5