De puntbijvlieg (Eristalis nemorum) is een tweevleugelig insect uit de familie van de zweefvliegen (Syrphidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd als Musca nemorum in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus.

Kenmerken 
De vleugellengte is 8,25 tot 10,5 mm en de lichaamsharen zijn kort en geel. De puntvlieg lijkt op de andere bijvliegen, maar verschilt door de kale zwarte middenstreep op het gezicht in combinatie met het zeer kleine pterostigma in de vleugel. Deze pterostigma is vierkant of zelfs breder dan lang is. Verder heeft het heldere vleugels (zonder beroking op het midden). Achterste dijbenen zijn zwart bij mannen. De gele zijvlekken op het achterlijf ontbreken veelvuldig bij vrouwtjes.

Gedrag 
Karakteristiek voor deze soort is het baltsgedrag. Mannetjes blijven soms minutenlang zweven boven een vrouwtje dat op een bloem zit. Ze volgen daarbij de beweging van de bloem, zoals te zien is in de bijgaande animatie. Het komt regelmatig voor dat twee mannetjes boven een vrouwtje blijven zweven.

Voorkomen 
Het wordt gevonden in het Palearctisch gebied (Fennoscandinavië naar Iberia, de Balkan en Italië, Ierland oostwaarts door Centraal-Europa naar Turkije en Rusland en verder naar het Russische Verre Oosten, Siberië en Japan) en in het Nearctisch gebied (Quebec zuid naar Colorado).

De puntbijvlieg is in heel Nederland zeer algemeen.

Animaties

Synoniemen 
 Conops interruptus , 1761

Zweefvliegen (dieren)