Aletta Jacobs, Verslag van de rondreis lang de regeringsleiders van de oorlogvoerende landen in 1915
Frankrijk nu geen vrede aanvaarden willen. Tientallen jaren was Frankrijk gebukt gegaan onder de last
het toch eenmaal moest komen tot vrede, dat Duitsland niet zo gemakkelijk te breken viel enz, maakte
Hendrik Emil (Rik) Wouters (Mechelen, 21 augustus 1882 – Amsterdam, 11 juli 1916) was een Belgisch kunstschilder en beeldhouwer.
(...) In 1914 breekt het oorlogsdrama los. Eerst krijgt hij nog zijn eerste individuele expo in de Giroux-zaal. Zijn naderende ziekte manifesteert zich dan al wanneer hij klaagt over regelmatig hevige hoofdpijn, die hem belet dagenlang te werken. De kunstenaar wordt opgeroepen als soldaat en wordt ingezet bij de verdediging van Luik. Daar wordt hij krijgsgevangen, maar ontsnapt. Nabij Antwerpen wordt zijn groep ingesloten en hij deserteert, om terecht te komen in een kamp te Zeist, in Nederland.
In 1915 zijn de symptomen van zijn fatale ziekte duidelijk: kaakbeenkanker. Reeds in 1912 had hij geklaagd over steeds vaker voorkomende hoofdpijn. Nel komt bij hem en hij wordt vrijgesteld. Samen gaan ze in Amsterdam wonen in een appartement aan de Derde Kostverlorenkade nr 37, derde verdieping. Hij krijgt er een eerste expositie en toont er het wrange "Rik met zwart oogverband". Kort opeenvolgende operaties brengen geen oplossing voor zijn kanker aan de bovenkaak. Hij ondergaat intensieve röntgen- en radiumbestraling die geen soelaas bieden. Datzelfde jaar schildert hij zijn Zelfportret met ooglap.
Men organiseerde nog een tweede tentoonstelling in Amsterdam in 1916. Nel getuigt over Riks laatste winter als volgt: De sombere winter van 1915-1916 hangt over Amsterdam als een lijkwade van ijzel en sneeuw. Het was tijdens een van die treurige dagen dat de kwaal herbegon. Zijn stem klinkt hol en het is pijnlijk hem te zien eten. Hij kan alleen vloeibare dingen naar binnen krijgen, en dan nog slechts, zoals zijn dagelijks verband, door de opening van zijn gebroken kaakbeen. Dit verband achter in zijn mond stinkt en dat vloeibare voedsel doet hem walgen. Het vooruitzicht van de lange slapeloze nachten, in een wanhopige strijd tegen de pijn, maakt hem radeloos. Hij kan niet blijven liggen, wandelde in een kring rond als een gek. Niet eens 34 jaar oud, sterft Rik Wouters na een pijnlijke oogkanker te Amsterdam. Zijn vrouw Nel bleef na Wouters' dood nog tot 1919 in Amsterdam, waarna ze naar België terugkeerde. (...)