Ja maar... deel 1 | Redenen om geen Engels te geven | Spelen met Engels
Ik spreek een heleboel leerkrachten. De meesten ontmoet ik op workshops, trainingen of conferenties en zijn heel enthousiast over Engels in het basisonderwijs. Ze willen hier meer vorm aan geven, op een manier die bij hun school of hun manier van lesgeven past, maar weten vaak niet hoe en waar te beginnen. Ook hebben ze soms collega´s die Engels eigenlijk helemaal niet zo zien zitten. Tijdens het praten met deze gemotiveerde leerkrachten komen er regelmatig ´ja maars´ naar boven, waarvan ik er twee wel heel vaak hoor. Reden genoeg om er hieronder eens op in te gaan:
LEES OOK: JA MAAR, DEEL 2
Ja maar ik ben niet zo goed in Engels
Ik begrijp het heel goed dat je je soms ongemakkelijk voelt als je Engels praat. Je vraagt je af of je uitspraak wel goed is, of je de juiste grammatica toepast en wat nou als je bepaalde woorden niet weet? Het is toch raar dat je ineens Engels gaat praten tegen je leerlingen? Je hoort jezelf fouten maken en voelt je dan niet prettig.
Toch is het zò belangrijk dat je het wél doet. Dat je uit je comfortzone durft te stappen en aan jouw leerlingen laat zien: ´Kijk eens. Ik doe het ook!' Je straalt uit dat je het durft en doet. En als leerlingen dat zien, zullen ze jou voorbeeld snel volgen. Jouw leerlingen voelen zich precies hetzelfde als jij. Jij bent hun voorbeeld.
In de workshop ´Act it out!´ en op de eerste dag van de vvto-training ga ik uitgebreid in op het creëren van veiligheid binnen de groep en mijn motto: ´fouten maken mag!´. Ik laat je zien hoe je met heel weinig Engels tòch de hele les Engels kunt spreken, waarbij de leerlingen jou zullen begrijpen en waarbij jij je zelfverzekerd genoeg voelt.
Als je steeds overgaat op het Nederlands, zullen je leerlingen dat ook blijven doen. Daarnaast zullen ze te weinig Engelse input te krijgen en veel minder woorden leren dan dat ze zouden kùnnen. Bovendien zullen je leerlingen denken: ´Ach, ik hoef niet echt op te letten, want straks vertaalt de juf het toch wel weer´.
Ja maar ze moeten wel grammatica leren
Veel leerkrachten van mijn generatie, en ouder, kregen voor het eerst Engels op de middelbare school en hebben dat o.a. geleerd met behulp van heel veel grammaticaregels. Mede hierdoor hebben veel juffen en meesters het idee dat je geen Engels kunt leren zonder specifiek de grammaticaregels uit te leggen.
Ik zou het soms wel van de daken willen schreeuwen (maar in plaats daarvan typ ik het nu rustig op mijn computer :-): Bied jouw leerlingen een veilige omgeving en leer ze communiceren in het Engels! Dat betekent dat ze fouten mogen maken, dat hun zinsopbouw misschien niet helemaal klopt, dat ze een S vergeten achter een werkwoord in de present simple of in het meervoud en dat ze for zeggen in plaats van in front of. Maar het betekent ook dat ze Engels dùrven te praten en dat iemand in het buitenland hen begrijpt.
Dankzij voldoende input in de les en buiten school, zullen leerlingen sommige regels automatisch al oppikken. Andere regels worden vanzelf aangeleerd in het voortgezet onderwijs en weer andere regels ontdekken leerlingen helemaal zelf, omdat ze er op dat moment aan toe zijn.
Wanneer geef je grammatica?
Mijn advies is dan ook: geef alleen een korte grammatica uitleg als je het gevoel hebt dat je leerlingen hier behoefte aan hebben. Zijn ze in hun communicatie al zò ver dat ze bijvoorbeeld een verhaal willen vertellen in de verleden tijd? Leg dan de regular & irrugular verbs uit. Valt het je op dat een aantal leerlingen niet doorheeft dat het werkwoord achter he, she en it een S nodig heeft in de tegenwoordige tijd? Besteed dan eens een lesje aan de present simple. Proberen leerlingen te beschrijven waar een bepaald voorwerp zich bevindt, maar kunnen ze niet uit de voeten met de voorzetsels van plaats? Ga dan aan de slag met prepositions.
Zorg dat de grammatica altijd ten dienste is van de communicatie. Pas dan zien leerlingen het nut ervan en zullen ze ook gemotiveerd zijn om een bepaalde regel te leren. Na een korte instructie gaan leerlingen aan de slag met actieve en coöperatieve werkvormen, zodat ze zien dat deze regel nodig is voor hun communicatie. Tijdens de workshop ´Spelen met grammatica´ kun je ervaren hoe het is om spelenderwijs bepaalde regels te oefenen. De ideeën die je in deze workshop opdoet, zullen je vanzelf op nog veel meer ideeën brengen om grammatica spelenderwijs aan te leren.
Verspil je tijd dus niet aan ellenlange instructies, waarbij leerlingen werkbladen moeten invullen en eindeloos moeten oefenen met rijtjes. Helaas zullen ze dat in het voortgezet onderwijs nog heel vaak moeten doen. Geef leerlingen de kans om in het Engels te communiceren met spelletjes, liedjes en vooral met heel veel spreek- en gespreksvaardigheidsoefeningen.
Ja maar jij hebt makkelijk praten
Nu je dit gelezen hebt, denk je misschien dat het voor mij, als ervaren vakleerkracht, wel makkelijk praten is. En ja, dat is het eigenlijk ook wel :-). Maar ik zou dit niet met jullie delen als ik er niet 100% van overtuigd ben dat iedere groepsleerkracht op deze manier Engels kan geven. Ik wil jullie daar graag bij helpen, omdat ik weet welk positief effect het heeft op de leerlingen, op de Engelse lessen én op het hele team.