Pesten | Stil geweest
Ons werd gevraagd mee te werken aan een documentaire over pesten en zelfdoding. En ik wil daar wel wat over schrijven. Daarom deze keer niet een ervaringsverhaal over achterblijven na zelfdoding, maar een verhaal over pesten. Uit de tweede hand.
Het stomme is, dat toen me werd gevraagd of de zelfdoding van Bas ook gerelateerd was aan pesten, mijn eerste reactie was: nee joh, hij was al 20 toen hij doodging. En terwijl ik dat vertelde, dacht ik 'wacht even – ik heb de kinderen destijds van school laten wisselen omdat Bas zo werd gepest'.
Toen ik het er even later met Vijf over had, zei die, gedecideerd: 'Bas is kapotgemaakt op die school. Moet je je voorstellen wat het betekent als je nog maar een jaar of acht bent en je wordt elke dag gepest.' Vijf heeft een groot inlevingsvermogen.
Maar hij heeft dus gelijk.
Bas is altijd een beetje anders geweest. Toen hij al een heel eind in de puberteit was, kreeg hij het etiket 'autisme', maar dat wisten we eerder nog niet. Bovendien heeft Bas zich tot het einde toe verzet tegen dat label, het voelde voor hem alsof hij daarmee niet voldeed.
Mij bood het wel een handvat. Autisme is een diagnose, daar zijn boeken over geschreven en met wat ik daar allemaal uit leer, zou ik moeten leren omgaan met de beperkingen van mijn kind.
Ach, als het toch zo simpel was allemaal. Geen enkel kind staat omschreven in een boek, nergens vind je een handleiding hoe om te gaan met mijn bizar getalenteerde, haast geniale, maar sociaal beperkte kind. Nergens staat omschreven hoe ik mijn eigen emoties kan beteugelen als hij me uitscheldt en naar de strot vliegt, terwijl ik zelf al knetteroverspannen ben van het proberen te zorgen dat alles goed gaat.
Wat zou het fijn zijn geweest als er tenminste vanuit school enige opvang en begeleiding was geweest. De laatste jaren was die er wel, maar in die eerste jaren op de basisschool is er veel kapotgemaakt.
Bas begon zich ongelukkig te gedragen toen zijn vader en ik net waren gescheiden. Hij was toen zeven, bijna acht jaar, en er was in dat jaar van de scheiding ontzettend veel gebeurd. Ik was ernstig ziek en lag een tijd in het ziekenhuis, daarna moest ik langdurig revalideren en tegelijk zorgen voor nieuw werk, om mijn gezin te onderhouden. Ik ging er zondermeer vanuit dat Bas zo terneergeslagen was door alles wat hij meemaakte. En dat zal voor een deel ook waar zijn geweest.
Maar wat gaandeweg duidelijk werd, was dat Bas het op school ook echt heel moeilijk had.
Hij volgde Jenaplanonderwijs. Erg gezellig, veel met groepen en wisselingen van groepen en voorstellingen en aanpassingen aan het rooster. Als je weet of vermoedt dat je kind autistisch is, stuur je hem of haar niet naar zo'n school. Maar wij hadden geen idee.
Het ging mis toen hij naar groep drie moest. Groep drie tot en met vijf zitten bij elkaar in de klas, Bas kwam dus als zesjarige tussen grote negenjarige jongens in de klas. En hij was zo breekbaar.
Bas was geen sportman, hij had die typische autistenmotoriek. En hij hield niet van herrie en groepen, hij bleef liever in de klas zitten tekenen.
De grote jongens daagden hem uit en hij had geen weerwoord, want hij moest altijd alles overdenken. Al snel ontdekten de jongens dat ze hem konden treiteren en slaan, want hij deed toch niks terug, hij huilde alleen maar.
Toen ik dit door kreeg, ging ik naar school. Maar de juf was zich van geen kwaad bewust. Ze vond Bas zo lief: 'hij is mijn Basje', zei ze, en ze wandelde hand in hand met hem in de pauzes.
Drie jaar lang ging dat zo. Bas werd zelf een groep-vijfkind en hoorde daarmee bij de oudsten en nee, hijzelf pestte geen jongere kinderen.
En toen moest hij naar de bovenbouw. Weer was hij de jongste, weer werd hij gepest. Of eigenlijk was het niet weer maar nog steeds. Want de pauzes werden gezamenlijk doorgebracht en de pestende kinderen wisten Bas te vinden.
Ik ging steeds vaker naar school om verhaal te halen en om te vragen – nee, te eisen dat er maatregelen werden getroffen.
De school vertelde mij helemaal niets. Op het schoolplein hoorde ik van andere moeders dat Bas van school was weggelopen, maar teruggehaald door de meester. Dat hij in de pauze was opgesloten door de overblijfmoeder, nadat hij had geprobeerd op te komen voor een ander gepest kind, en dat hij in het lokaal waarin hij was opgesloten met stoeltjes had lopen gooien.
Niets deed de school. Niets om de pesters aan te pakken. Niets om de ouders te informeren. Niets om Bas te steunen. Niets om tegemoet te komen aan zijn honger naar meer, verdiepende lesstof.
Nadat ik een heel A4 met incidenten naar de directie had gestuurd en ook daar geen inhoudelijke reactie op kreeg, besloot ik alle drie de kinderen van deze school weg te halen.
Ze gingen naar een kleine openbare school, met veel buitenlandse kinderen en met een intern begeleider die zorgde voor plustaken en begeleidingsgesprekken.
Het was een warm bad, Bas mocht vanaf dag één zijn wie hij was. Twee jaar lang heeft hij gestraald op deze school en toen begon het voortgezet onderwijs.
Daar werd hij vanaf dag één opnieuw gepest. Totdat de mentor er lucht van kreeg en de pesters nog net niet aan hun oren het lokaal uit dirigeerde. En de populairste jongen van de klas Bas' vriend werd. Toen was het over. Klaar. Bas is nooit meer gepest.
Maar de kwetsbaarheid bleef. Deze jongen had al zoveel afwijzing meegemaakt.
Nog voordat ik hem van de basisschool af haalde, stopte ik zijn hockey-carrière. Want ook daar werd hij uitgescholden.
Ik denk dat je, als je als kind door iedereen om je heen wordt uitgescholden, blijvend letsel oploopt. Een laag en diep beschadigd zelfbeeld, dat niet meer zomaar te herstellen is. Dat je als ouder dus alert moet blijven en er niet op moet vertrouwen dat een leuke school ook echt leuk is voor jouw kind.
Patti, moeder van Bas
Ben je zelf gepest en ben je daardoor zo wanhopig geweest dat je een einde aan je leven wilde maken, of ben je nabestaande van iemand die uit het leven stapte na pesten, kijk dan even naar onderstaand bericht.
Op zoek naar ervaringsverhalen voor een documentaire over pesten (NPO3).
Met deze film willen we aandacht besteden aan jongeren die naar aanleiding van pesten aan een zelfgekozen dood zijn gestorven. We richten ons op een jonge doelgroep en hun ouders om pesten en suïcide bespreekbaar te maken en serieus te nemen. We hopen deze film uit te kunnen zenden in de Week Tegen Pesten (sep 2021) en dat het daarna ook als lesmateriaal kan dienen, zodat scholen er gebruik van kunnen maken om het pesten tegen te gaan en dit soort gevoelige onderwerpen bespreekbaar te maken. Wie ervoor open staat om zijn/haar verhaal te delen of hier graag meer informatie over wil, kan vrijblijvend een mailtje sturen naar dominique.luttik@skyhightv.nl.
Marie en zelfbeschikking
By Patti | 14 feb 2022 | 8 Comments
Ik word er gek van als mensen me ongevraagd laten weten dat Bas gewoon het recht had over zijn eigen leven te beschikken.
By Patti | 17 dec 2021 | 2 Comments
Sanne verloor nog maar kort geleden haar vader aan zelfdoding. Ze doet hier haar verhaal.
Marie, voor altijd
By Patti | 6 dec 2021 | 13 Comments
We zaten op de werkplek van mijn moeder, zij en ik, samen zwijgend te werken. Kleien, of eigenlijk moet je zeggen boetseren, vind ik vreselijk, maar van decoreren word ik heel blij. Dus mijn moeder zat te prutsen aan een nieuw werk en ik was eerder door haar...