Nick Drake - Fruit Tree | De Morgen
PE Author 5 december 2007, 8:07
Drie cd's, 31 nummers en amper twee uur muziek. Genoeg om van Nick Drake een van de invloedrijkste figuren uit zijn tijd te maken. Voorbeeldig verzameld in één box met een extra documentaire op dvd én honderd pagina's achtergrondinformatie.
Nick Drake was pas 26 toen hij zichzelf een overdosis antidepressiva toediende. In de laatste jaren van zijn leven leidde de jonge singer-songwriter een alsmaar geïsoleerder bestaan, gedesillusioneerd door het gebrek aan erkenning en succes. Drake stierf als een onbekende muzikant en liet slechts drie elpees na waarvan er gedurende zijn leven amper 5.000 werden verkocht. Sinds zijn dood in 1974 is de reikwijdte van die platen exponentieel toegenomen, en vandaag gelden zowel Five Leaves Left (1969), Bryter Layter (1970) als Pink Moon (1972) als hoekstenen van de popmuziek. Drake zelf is, net als andere vroeggestorven muzikanten, een mythe geworden, en het feit dat er geen bewegende beelden bestaan van de jonge Brit als artiest hebben het mysterie alleen maar groter gemaakt. Niettemin is het de muziek zelf die van Drake postuum zo'n invloedrijke muzikant heeft gemaakt.
Five Leaves Left geldt - ook nu nog - als een indrukwekkend debuut: een fraai, afgerond geheel vol in zichzelf gekeerde nummers die ondanks hun folkfeel toch aansluiting zoeken bij reguliere popmuziek en, zoals in het intrigerende 'River Man', zelfs bij de toen erg in zwang zijnde psychedelica. Dat fraaie muzikale kader was niet alleen de verdienste van Drake zelf, maar ook van de twee grootste Thompsons uit de Britse folk. Met Richard op gitaar en Danny op bas kon het nauwelijks mis gaan. Tel daarbij nog sierlijke strijkersarrangementen en onwrikbare composities, en je komt uit bij een plaat waarop je geen enkele song kunt overslaan. En toch: de plaat zonk als een baksteen.
Niet dat Drake zich daar in eerste instantie door uit het lood liet slaan. Meer nog, het beeld van Nick Drake als manische depressieveling staat haaks op de lichtvoetige, haast zonnige toon die hij een jaar later aanslaat op Bryter Layter. Het blijft de ideale toegangspoort tot het oeuvre van Drake, met rijkere arrangementen en zelfs een vleug sax in een poging daar een groter publiek mee te bereiken. 'Northern Sky' getuigt van het soort schoonheid dat je niet meteen verwacht van iemand die met plannen rondloopt om er een eind aan te maken. En de dosis zelfspot die je in het jazzy 'Poor Boy' hoort, geeft zelfs aan dat Drake over een gezond gevoel voor humor beschikte. Alleen: toen ook deze plaat flopte, begon het lachen hem stilaan te vergaan. Pink Moon klinkt bijgevolg als het werk van een man die al zijn illusies heeft verloren en noodgedwongen afscheid neemt van zijn jongensdromen. Drake stapte de studio binnen, zette zich achter zijn microfoon en speelde akoestische gitaar. Je krijgt er een krop van in de keel. Zo nadrukkelijk schemert de wanhoop door. Zo duidelijk hoor je dat het nog maar een kwestie van tijd is voor het hem te veel wordt in dit leven. Ironisch dat zijn grafschrift - 'and now we rise / and we are everywhere' - afkomstig is uit 'From the Morning', het enige nummer waarin er even een lichtstraal door het donker priemt. Drake begon aan een vierde plaat, maar bleek zo agressief en onhandelbaar in de studio dat hij uiteindelijk zelfs zijn naasten tegen zich in het harnas joeg. Bovendien had de ziekte in zijn lichaam zijn stem verzwakt en onvast gemaakt.
Op de extra dvd staat een documentaire. Daarop haalt zijn zus herinneringen op, geeft Paul Weller aan wat Drake voor hem betekend heeft en komen mensen aan het woord die met hem hebben samengewerkt. Allemaal komen ze tot dezelfde conclusie: zijn huid was niet dik genoeg om het te halen in dit leven. Opmerkelijk dat iemand die zo vroeg de handdoek in de ring heeft gegooid door zijn muziek altijd onsterfelijk zal blijven. En zo uiteindelijk geworden is wat hem bij leven ontzegd werd: een legende. (Island / Universal) (Bart Steenhaut) (*****)