SportOlympische Winterspelen Peking
Beeld instagram eileen_gu_/AP
De postergirl van de Winterspelen heeft de beloften ingelost: freestyleskiester Eileen Gu, 18 nog maar, schonk China goud op het onderdeel Big Air. Meteen is ze 's lands jongste olympische winterkampioene ooit. Op social media in China ging ze meteen viraal: 90.000 posts over haar zege in minder dan dertig minuten tijd. En zeggen dat Gu is geboren en getogen in het zonnige Californië.
Valerie Hardie 9 februari 2022, 03:00
"Als ik in de States ben, dan ben ik een Amerikaanse en in China een Chinese. Wanneer ik in de lucht om mijn as draai, dan heeft dat niets met politiek te maken. Dan ben ik mijn grenzen aan het verleggen."
Het moet voor Eileen Gu - in China: Gu Ailing - stilaan afgezaagd zijn: telkens weer de vraag waarom ze in 2019 van nationaliteit veranderde. Soms zegt ze: "Om miljoenen Chinese kinderen te inspireren", of: "Ik wil mensen verenigen en vriendschappen tussen landen smeden."
Eileen Gu is geboren in San Francisco. Haar kamer keek uit over de Golden Gate Bridge. Ze leerde als kind van drie al skiën op de flanken van het gebergte aan Lake Tahoe, op zo'n drie uurtjes rijden: "Mijn mama zorgde er eigenlijk per ongeluk voor dat ik pro werd." Gu Yan, haar moeder dus, kwam als prille twintiger als student chemie en biochemie in de States terecht. Ze haalde haar masterdiploma aan de universiteit van Stanford.
Over Gu's vader is niets geweten. Zijn naam is in mysterie gehuld. Hij zou Amerikaans zijn, maar zelfs dat is niet zeker. Gu wil er niets over kwijt. Net zomin als over haar huidige nationaliteit. Gaf ze haar Amerikaans paspoort definitief op, zoals de Chinese kunstschaatster Zhu Yi nadrukkelijk wél deed (en zich misschien beklaagde nadat ze miljoenen haatberichten kreeg na een val tijdens de landencompetitie)? Het zou moeten want China laat geen dubbele nationaliteit toe. Gu weigert om een eenduidig antwoord te geven: "Niemand kan ontkennen dat ik Amerikaans ben en niemand kan ontkennen dat ik Chinees ben. Ik beheers beide talen en ben in beide culturen thuis."
2,6 miljoen volgers
Nu weet Eileen Gu uiteraard ook wel waarom ze geen uitsluitsel geeft. Ze is namelijk uitgegroeid tot een wereldwijd icoon van haar sport. Populair in de VS én in China. Op Weibo, een belangrijk online platform, telt ze meer dan 2,6 miljoen volgers. Toen ze het goud greep op de Big Air verschenen er in minder dan dertig minuten tijd 90.000 commentaren over haar prestatie. De hashtag 'Gu Ailing won goud' werd meer dan 300 miljoen keer bekeken in een uur tijd. De site kon dat druk verkeer niet aan en crashte.
Hoe groot wordt de hype wanneer de 'Sneeuwprinses', het koosnaampje van haar Chinese fans, ook nog de slopestyle en de halfpipe wint? Want ook in die onderdelen staat ze met stip voor goud genoteerd.
Sinds ze drie jaar terug voor China koos ging Eileen Gu van hot naar hotter. Van een rastalent op de ski's naar halftijds fotomodel. Ze stond op de covers van Elle, Marie Claire en Vogue - de Chinese uitgave dan. Gu was het gezicht voor campagnes van Louis Vuitton en Gucci en tekende contracten bij topmerken zoals Tiffany's, Victoria's Secret, IWC Schaffhausen horloges, Cadillac, Red Bull, Beats by Dre en VISA. Ze mag ook de Bank of China, China Mobile, het zuivelbedrijf Mengniu en Luckin' Coffee tot haar sponsors rekenen. Volgens experten samen goed voor 13,8 miljoen euro aan inkomsten in 2021. Alleen tennisters Naomi Osaki en Serena Williams verdienden beter.
Het laat zich raden dat niet alle Amerikanen haar het succes gunnen. Jen Hudak, een gewezen X Games-kampioen, vond haar keuze voor China ingegeven door opportunisme: "Ze werd de atlete die ze vandaag is omdat ze in de States opgroeide. In China zou ze een heel andere skiër zijn geworden." Zeker na de diplomatische boycot van de VS wegens het schenden van de mensenrechten in China ligt de 'overstap' van Gu heel gevoelig. Begrijpelijk dat de atlete discussies zoals de genocide op de Oeigoeren of de verdwijning van de tennisspeelster Peng Shuai ontwijkt. "Ik pas", zei ze aan The New York Times. "Het heeft geen zin om verdeeldheid te zaaien. Alles wat ik doe draait om inclusiviteit. Om mensen zo verbonden mogelijk te doen voelen."
Beeld louisvuitton.com
Eileen Gu, die ook aanleg had voor langeafstandslopen, deed voor het eerst van zich spreken in 2015 toen ze als dertienjarige haar entree maakte op het profcircuit. Vier jaar later, in januari 2019, won ze - als Amerikaanse dan nog - haar eerste Wereldbeker slopestyle, in het Italiaanse Seiser Alm. Daarna was er geen houden meer aan: goud op de big air en halfpipe op de Youth Olympic Games van 2020, goud op de superpipe en slopestyle op de Winter X Games in 2021 en op de halfpipe en slopestyle op het WK in Aspen.
Begrijpelijk dat ze in Peking tot de topfavorieten hoorde. Maar met nog één run te gaan stond ze wel pas derde, na de Française Tess Ledeux en de Zwitserse Mathilde Gremaud. "Ik was zeker van een medaille maar het verschil met goud was maar 0.25 punten", vertelde ze. "Dus ik dacht: Probeer ik mijn vorige run een beetje beter te doen en stel ik het zilver veilig of probeer ik een trick die ik nooit eerder van m'n leven deed en ga ik voor het goud?"
Gu nam het risico. Ze lukte voor het eerst in haar carrière een 1620 - 4,5 keer draaien, goed voor een score van 94.5 en ook het goud. "Het mooiste moment uit m'n leven", zei ze. "Ik kan niet geloven wat er net is gebeurd. Ook al was die trick niet gelukt, mijn opzet was om meisjes aan te moedigen hun grenzen te verleggen. Ik herinnerde me eraan: amuseer je, hoe dan ook. Ik ben zo dankbaar dat ik deze kans kreeg."