Archief: Claude Barras & Céline Sciamma over Ma vie de Courgette | Filmmagie
Al zes jaar was de Zwitser Claude Barras tussen korte animatiefilmprojecten door bezig met de voorbereiding van zijn eerste lange stop-motionfilm, toen in 2012 zijn producenten de hulp inriepen van de Franse filmmaakster/scenarioschrijfster Céline Sciamma (Tomboy, Bande de filles). Zij leverde het definitieve scenario voor MA VIE DE COURGETTE. De film ontroerde volwassen filmprofessionals tijdens de Quinzaine des Réalisateurs in Cannes en kreeg op het Filmfestival van Zürich de prijs van de kinderjury. Op het animatiefilmfestival van Annecy won hij zowel de Cristal voor de Beste Langspeelfilm als de Publieksprijs. Op het Festival van de Franstalige Film in Namen (waar ze ook nog een Bayard voor de Beste Fotografie kregen) spraken we met Claude Barras en Céline Sciamma.
FILMMAGIE: Welk verschil is er tussen het schrijven van een scenario voor een animatiefilm en voor een lange speelfilm?
CÉLINE SCIAMMA: Helemaal geen. Ik had het gevoel ... een film te schrijven. Anders was wel dat ik nu voor het eerst voor kinderen schreef en dat was echt een plezier.
Hebt u ingrijpende keuzes moeten maken bij de adaptatie van Autobiographie d'une courgette van Gilles Paris?
C. SCIAMMA: Ja, omdat het boek zeer lang is en geen doorlopend verhaal van begin tot eind. Het bestaat uit afzonderlijke episodes. En er zijn ook veel bijkomende personages: een grootmoeder, de zoon van de politieman, veel meer kinderen in het tehuis. Ik moest vooral dingen weglaten en niet-essentiële personages schrappen. Verder is het boek geschreven voor volwassenen, en is het veel harder dan de film. De adaptatie van boek naar film bestond erin het verhaal te openen voor een jong publiek.
Hoewel verteld voor kinderen blijkt jullie film nu zowel in de smaak te vallen bij kinderen als bij volwassenen.
CLAUDE BARRAS: (lacht) Zo is het inderdaad. Dat is een leuke verrassing.
Terwijl jong en oud tegelijk bedienen niet vanzelfsprekend is in animatie.
C. BARRAS: Zeker niet. In het boek is het Courgette die spreekt en zegt hoe hard zijn leven soms was. Omdat we geen voice-over wilden, hebben we het zeer moeilijke verleden van de kinderen via dialogen verteld, maar dan meer door onuitgesproken dingen dan door echte beschrijvingen. Er wordt kort iets gezegd en hoe erg het was kan je je inbeelden. Zo hebben we geprobeerd het verhaal geschikt te maken voor kinderen. Net zoals Céline ben ik ervan overtuigd dat kinderen zeer intelligent en zeer gevoelig zijn, misschien zelfs gevoeliger dan volwassenen. Zij begrijpen veel en voelen soms de dingen heel sterk aan. Aan de andere kant mocht het ook niet te didactisch overkomen.
Het uitzicht van de poppetjes, bijzonder expressief en kleurrijk, wie heeft dat bedacht?
C. BARRAS: Ik. Mijn basisopleiding is illustrator en ik hou van sculpteren, dus ... Er is gezegd: "Tim Burton, maar in kleur", en dat klopt! Ik ben ook beïnvloed door de kleurrijke houten marionetten van de Tsjechische meester Jiří Trnka en dan hou ik ook nog van de art brut. En wat de kleuren betreft heb ik niet geprobeerd realistisch te zijn.
Opvallend zijn ook de enorm grote ogen die de poppetjes heel menselijk doen lijken.
C. BARRAS: Bij het ontwerp was het mij er vooral om te doen de emoties goed over te brengen. Tijdens de opnames waren we een beetje bang dat de ogen op groot scherm veel te groot zouden lijken, maar dat viel mee en ik denk dat het goed werkt.
En op het eind, wanneer er tranen opwellen in de ogen van Raymond, de begripvolle politieman die Courgette wil adopteren, begint de hele zaal mee te snotteren. Een onweerstaanbare imitatiedrang?
C. BARRAS: De vader van Kuifje, Hergé, heeft ooit gezegd dat hoe eenvoudiger een personage is, hoe directer onze emoties erop geprojecteerd kunnen worden en hoe beter we ons met hem of haar kunnen identificeren, zelfs al is het personage niet realistisch. Ja, ik denk dat animatie het publiek gemakkelijker kan ontroeren dan een gewone film.
Klopt uw beschrijving van een instelling voor verwaarloosde kinderen?
C. BARRAS: Ik wilde realistisch zijn en daarom heb ik drie weken stage gedaan in zo'n tehuis. En vóór mij is Gilles Paris, de schrijver van het boek, een heel jaar in zo'n instelling gaan werken. Van bij het begin waren we dus zeer goed gedocumenteerd. Achteraf hebben mensen uit de sector mij verteld dat wat ze in de film zagen heel goed overeenkwam met hun ervaringen in instellingen tijdens de beste momenten, niet in crisissituaties. Het is een beetje het ideaalbeeld van wat zo'n instelling kan zijn.
Hoe bent u bij de Belgische specialiste Kim Keukeleire terechtgekomen als chef animatie?
C. BARRAS: Via de broers Guillaume, die de lange stop-motionfilm Max & Co (2007) hebben geregisseerd, een coproductie waar ook België bij betrokken was. Wel, ik heb aan die film meegewerkt als character designer en toen heb ik Kim Keukeleire leren kennen. Zij was een van de animators. Wij zijn in contact gebleven en zij heeft in 2013 in Zwitserland nog meegewerkt aan de zwart-witte, korte film Imposteur van Elie Chapuis. Op advies van Chapuis, die zichzelf te jong achtte voor de job, hebben we Kim Keukeleire gevraagd als chef animatie voor MA VIE DE COURGETTE. Op dit ogenblik werkt ze in Londen als lead animator aan een nieuwe lange film van Wes Anderson.
Met welk budget is deze film gemaakt?
C. BARRAS: Acht miljoen euro. Voor een eerste film is dat veel, maar voor een film in stop-motion is dat heel weinig. Dat levert heel wat beperkingen voor de film op. Maar ik stel vast dat ik graag met beperkingen werk. Dat scherpt de creativiteit aan.
FIFF Namen, 2 oktober 2016. Dit interview staat gepubliceerd in FM 669.
Een maand gratis CineMember? Dat kan! Om kans te maken op een proeflidmaatschap, stuur je een mailtje naar win@filmmagie.be met je favoriete stopmotionfilm.