'Ik ga ervan uit dat dit iets structureels wordt' - RegioPlus
'Ik ga ervan uit dat dit iets structureels wordt'
De tekorten waren al nijpend. Maar nu was álle hulp welkom. Terwijl het coronavirus om zich heen greep, werd pijnlijk duidelijk: we hebben nú meer handen in de zorg nodig. Gijsbert van Herk (bestuursvoorzitter Stichting Humanitas en lid raad van toezicht van werkgeversorganisatie Transvorm) en Koen de Hond (directeur-bestuurder Transvorm) kijken terug op het ontstaan van 'Extra handen voor de zorg', dit voorjaar.
'Ik wil iets doen! Waar kan ik me melden?' 'Hoe kan ik helpen?'. De inbox van stichting Humanitas stroomde vol en de telefoon stond roodgloeiend. "Ik hoorde veel geluiden van mensen die op hun manier wilden bijdragen aan het personeelstekort in deze tijd van crisis. Daarnaast hoorde ik dat veel zorgorganisaties zaten te springen om extra hulp.
De motivatie om het verschil te maken zagen we ook heel nadrukkelijk bij RegioPlus, de 14 regionale werkgeversorganisaties, beroepsverenigingen het ministerie van VWS, Stichting Samen voor de Zorg en NU 91. En op de sociale media waren allerlei initiatieven ontstaan van (oud)zorgmedewerkers die zich spontaan aanboden om hulp te bieden waar dat nodig was. Nog datzelfde weekend ontstond het idee: we gaan ons allemaal inzetten voor extra handen in de zorg. Een nieuw platform was geboren. Vervolgens ging het ontzettend snel. Zowel met de verspreiding van het virus als met de opzet van het platform," vertelt Gijsbert van Herk.
'Van wie is dit dan?'
Binnen no time was er een naam en een website: Extrahandenvoordezorg.nl. Alle belangrijke partijen haakten aan. De vraag was: van wie is dit dan? Van werkgevers? Vakbonden? ActiZ? Het ministerie van VWS? Van de regionale samenwerkingsverbanden van werkgevers in zorg en welzijn? Of van het overkoepelende RegioPlus? Van Herk: "Die barrière werd snel doorbroken: het is van niemand. Ego's zijn nu niet belangrijk. We zijn een gezamenlijk initiatief en we liften mee op de behoefte van de samenleving. We willen met z'n allen iets doen en gaan geen strijd voeren over 'wie het lintje door mag knippen'. We zijn een breed, niet-commercieel samenwerkingsverband van brancheorganisaties, vakbonden, regionale werkgeversorganisaties, beroepsverenigingen, Extra ZorgSamen en het ministerie van VWS." Duidelijke taal. En een duidelijke boodschap: het matchen van extra zorgpersoneel tijdens de coronacrisis met zorgorganisaties die daar behoefte aan hebben staat voorop.
Binnen een week 10.000 aanmeldingen
"We kwamen tot een mooie conclusie: de benodigde infrastructuur lag er al. De 14 regionale werkgeversorganisaties in zorg en welzijn weten de weg naar zorg- en welzijnsorganisaties en hebben contact met bestuurders en HR-medewerkers. Daarnaast zijn er lijntjes met zorgverzekeraars, de branchevereniging en overheden. Kortom: het netwerk was er, het diende nu alleen een ander doel." Al snel stroomden de aanmeldingen binnen. "Dat was ontzettend gaaf om te zien. Binnen enkele weken zaten we op duizenden aanmeldingen. Dat betrof zowel bevoegde en bekwame zorg- en welzijnsmedewerkers als vrijwilligers. De aanmeldingen waren heel divers, van docenten Verpleegkunde of Verzorging op een hbo- of mbo-opleiding tot een huisarts met een lege praktijk. En van een oud-zorgmedewerker tot medewerkers uit bijvoorbeeld de horeca. Voor veel mensen uit die laatste categorie lag het werk stil. Zij hebben een groot hart voor gastvrijheid en wilden graag iets betekenen in de zorg." Met inzet van de adviseurs het regioteam van VWS werden knelpunten die we onderweg tegenkwamen opgehaald en op de juiste plek geadresseerd en opgelost. Lijnen werden waar mogelijk verkort. De rek binnen bestaande kaders werd opgezocht. Daarnaast is hands on meegedraaid met matchen van het beschikbare zorgpersoneel en de gevraagde capaciteit.
"Met onze oproep en de bijbehorende website bereikten we mensen die we normaal nooit bereiken. De coronacrisis deed een beroep op Nederland als participatiesamenleving. Aan onze oproep is ruimschoots gehoor gegeven."
Een positieve impuls voor de sector
Om de aanmeldingen objectief te stroomlijnen en te plaatsen, werd gekeken bij welke organisaties op dat moment de nood het hoogst was. "Het initiatief ging écht leven. Niet alleen bij de organisatie van Extrahandenvoordezorg.nl maar ook binnen zorg- en welzijnsorganisaties. In totaal zijn er bijvoorbeeld 100 mensen aan Stichting Humanitas gematcht. Dat is vijftien mensen zó goed bevallen dat ze bij ons in dienst treden. Ik verwacht dat dit bij meer instellingen zo zal zijn. Een goede impuls voor de sector. Er is de laatste tijd veel positieve aandacht voor de zorg en dat heeft enorm bijgedragen aan het imago. Hoewel de crisis nu over de voorlopige piek heen is, blijft de vraag naar de juiste match tussen vraag en aanbod bestaan. Ik ga ervanuit dat Extrahandenvoordezorg.nl iets structureels wordt."
Extra handen klaar voor tweede golf
Tijdens de zomer is Extra handen voor de zorg doorontwikkeld en is links en rechts al geholpen om de GGD'en en laboratoria te bemensen. Nu zijn we helaas in de tweede golf beland en komen de aanvragen voor Extra handen weer op gang. Hierbij wordt geschakeld met de ROAZ (acute zorg) en de RONAZ (niet-acute zorg) als ook met de actiecentra voor cure en care.
Binnen deze netwerken zijn de werkgevers voorbereid. Hebben de leerervaringen van de eerste golf meegenomen en de opschalingsplannen klaar staan. Zo zal bij een flinke opleving van het virus gewerkt worden met een centraal somatisch en psychisch cohort.
Extra handen voor de zorg helpt hierbij. En is via een slim portal nu gebruiksvriendelijker gemaakt voor werkgevers, kandidaten en matchers. Vraag en aanbod komen zo snel en overzichtelijk bij elkaar. Daarbij is het helaas wel zo dat de inzet van Extra handen voor de zorg niet genoeg is. Ook op andere manieren zullen we als samenleving moeten zoeken naar extra capaciteit maar vooral ook naar de mogelijkheden om het zorgpersoneel vitaal te houden. Daar ligt wat mij betreft dan ook de grootste uitdaging van deze tweede coronagolf waarin we ons nu helaas bevinden.