De Efteling was jarenlang een speeltuin voor jong én oud (foto: Daan Scholte, Oss - Stadsarchief Oss).
De Efteling viert deze dinsdag haar zeventigste verjaardag. In de afgelopen decennia kwamen er talloze attracties bij, maar zo nu en dan zagen we ook een geliefd onderdeel verdwijnen. Hieronder een greep uit de verloren pareltjes van weleer.
Geschreven door
Sven de Laet
Sommige onderdelen van de speeltuin vind je nog steeds terug (foto: Eftepedia).
De Speeltuin (1951-1990)
Je kunt het je haast niet meer voorstellen, maar in de beginjaren was de Efteling vooral een speeltuin. Een grote, welteverstaan, met attracties als een zweef- en draaimolen. Maar naarmate de Efteling groeide, nam de populariteit van de speeltuin af.
De speeltuin moest eind jaren '80 plaatsmaken voor een themagebied met nieuwe bewoners: het Volk van Laaf. Bij het Lavenlaar vind je trouwens nog een paar oude speeltoestellen terug die herinneren aan vroeger.
Het zwembad diende na de sluiting nog jaren als theater (foto: Eftepedia).
Het zwembad (1953-1988)
Nog zoiets wat zeker de jongere generaties zich niet voor kunnen stellen, is dat je lange tijd kon zwemmen in het park. Op de plek waar je vandaag de dag De Vliegende Hollander vindt, lag vanaf 1953 een groot openluchtbad. Toen er in 1988 bezuinigd moest worden, betekende dat het einde van het zwembad, dat toch al niet meer zo populair was.
Toch verdween het leeggepompte bassin niet meteen. Er werden tribunes in geplaatst en er kwam een tent overheen. Tot 2001 werden op er shows opgevoerd, waaronder die van Samson en Gert.
Vooral in het donker was Pegasus indrukwekkend (foto: Eftepedia).
Pegasus (1991-2009)
Op het moment dat Pegasus opende, was het een van de eerste houten achtbanen in Europa. De Efteling hoopte daarmee nog snel een klapper te maken, voordat EuroDisney een jaar later zou openen in Parijs.
Maar hoe mooi de in het water gelegen Pegasus ook was - zeker in het donker - echt lang bleef hij niet staan. Niet alleen werd de baan minder comfortabel, ook leed de constructie aan houtrot. In 2009 werd de attractie gesloopt, om een jaar later te worden vervangen door de veel grotere houten achtbaan Joris en de Draak.
Bij de sluiting van de Bob werden heel wat tranen gelaten (foto: Efteling).
De Bob (1985-2019)
Waar veel fans niet bepaald rouwig waren om het verdwijnen van Pegasus, was dat bij de Bob wel anders. Want een achtbaan waar je in een bobslee vrij door een bochtig parcours glijdt, waar vond je dat nou?
Toch was het juist dat unieke karakter dat de attractie uiteindelijk letterlijk heeft opgebroken. Doordat er op de hele wereld nog maar twee soortgelijke exemplaren te vinden waren, werd het onderhoud duurder en duurder. Met pijn in het hart besloot de Efteling in 2019 de Bob te vervangen door familieachtbaan Max & Moritz.
Al bij de opening in 1984 was Polka Marina een groot succes (foto: Efteling).
Polka Marina (1984-2020)
Wie heeft er geen rondjes om die grote walvis gedraaid? De attractie werd op hetzelfde moment geopend als de naastgelegen Oude Tufferbaan, waar je een ritje maakt in een klassieke auto. Samen moesten zij het gebied met de Python, dat we nu kennen als Ruigrijk, wat kindvriendelijker maken.
Met succes, want tot de sloop in 2020 doet de attractie het goed bij kinderen, die samen met hun ouder of opa en oma een ritje maken. Maar net als bij de Bob worden ook hier de onderhoudskosten te hoog. In tegenstelling tot de eerdere voorbeelden, komt er op de plek van Polka Marina geen attractie terug.
Fans smeken nog altijd om de terugkeer van het Waterorgel (foto: Eftepedia).
En meer...
Zo verdwenen er de afgelopen zeventig jaar nog veel meer attracties. Eervolle vermeldingen zijn er voor:
de roeivijver (verdween door de komst van fonteinenspektakel Aquanura),
PandaDroom (de film werd vervangen door Fabula),
Monsieur Cannibale (werd omgetoverd tot Sirocco na protest van antidiscriminatie-activisten),
en - last but zeker not least - het oude waterorgel, waarvan fans nog steeds smeken om een terugkeer.
Een attractie die het 75-jarig jubileumfeestje niet gaat meemaken is natuurlijk het Spookslot. Ook daarvoor komt iets terug dat het publiek van vandaag nog meer moet vermaken.