Verslaafd aan goedkope benzine - vpro cinema - VPRO
21 augustus 2006 , Gerhard Busch
'Ik rij zelf in een GTO cabrio uit 1966, met 387 tripower. Dat is een 6,5 liter motor. En ik vind het heerlijk om daarmee langs de kust te rijden. Ben ik daarom een slechte vaderlander?'
Scenarioschrijver/regisseur Stephen Gaghan stelt zich deze retorische vraag in de featurette Make a Change, Make a Difference op de dvd van zijn film Syriana. En onderschrijft daarmee wat elders in dezelfde feauturette wordt gezegd: Goedkope benzine is een verslaving.
Syriana, een intelligent en complex drama over de Arabische wereld, corruptie en de olie-industrie, was een van twee films waarmee acteur George Clooney zich vorig jaar politiek op de kaart zette (de ander was het door hem zelf geregisseerde Good Night. And Good Luck).
Maar op de dvd van Syriana zegt de liberale Clooney, die de film ook produceerde, dat het niet de bedoeling was om een politiek pamflet te maken. 'We hadden ook een republikein als adviseur. We wilden politieke structuren blootleggen. Problemen in kaart brengen die hoe dan ook, en door wie dan ook, opgelost zullen moeten worden.'
Over een van die problemen- het moslimfundamentalisme - is Clooney heel beslist: 'We moeten willen begrijpen waarom mensen terroristen worden. Iedereen die wel eens gereisd heeft, heeft kunnen horen dat in bijvoorbeeld Casablanca verschillende keren per dag een sirene afgaat. Waarop het openbare leven tot stilstand komt en alle mensen beginnen te bidden. Iedereen die denkt dat je dat idealisme kan weg bombarderen, zou wat vaker op reis moeten gaan.'
Clooney kreeg voor zijn rol van CIA-agent Bob Baer in Syriana een Oscar voor Beste bijrol, en Gaghan, die eerder voor Stephen Soderberh het scenario voor het drugsdrama Traffic schreef, werd genomineerd voor het complexe, en veelomvattende scenario.
Syriana is zonder meer een belangrijke film, al zou je dat aan de dvd-release niet aflezen. De extra's - een 10 minuten gesprekje met Clooney, de al eerder genoemde featurette en drie weggelaten scenes - vallen tegen. Wellicht dat er in de toekomst nog een luxe, special edition dubbeldvd in het verschiet ligt. Al zou dat wel haaks staan op de boodschap van de film, namelijk dat de moderne mens veel te veel consumeert.