In zijn Second Treatise of Government (1689) stelt Locke zich een situatie voor zonder staat en zonder wetten van de staat. In deze natuurtoestand heeft ieder mens het recht om zijn leven in stand te houden. Omdat alle mensen dit recht op leven hebben, heeft niemand het recht om een ander mens te doden. Naast het recht op leven heeft ieder mens recht op vrijheid van handelen. Het derde recht is het recht op eigendom, waarmee Locke bedoelt dat ieder mens zich door eerlijke arbeid eigendom kan verwerven, mits anderen daardoor niet te kort komen. De rechten op leven, vrijheid en eigendom zijn natuurlijke rechten van ieder mens, zij gaan vooraf aan de wetgeving van de staat en dienen door de staat geëerbiedigd te worden.
De kerk beschrijft Locke in A Letter concerning Toleration (1689) als een zelfstandige geloofsgemeenschap met eigen rechtsregels. Net zomin als de kerk de staat mag regeren met de wet van God, mag de staat de kerk regeren, omdat in de kerk de wet van God van kracht is. Maar deze wet wordt alleen door gelovigen erkend en kan daarom niet buiten de geloofsgemeenschap worden toegepast in de staat. Dan zouden burgers tot geloof worden gedwongen, wat in strijd is met het geloof als persoonlijke en vrijwillige instemming met het evangelie. Deze eigen aard van het geloof, die in de reformatie opnieuw is ontdekt, is het doorslaggevende argument voor een duidelijke taakverdeling tussen staat en kerk. Locke trekt de politieke consequentie uit het protestantse geloofsbegrip.
Gods komend koninkrijk speelt in Lockes staatsbeschouwing geen rol, maar staat wel centraal in Barths bezinning op het recht van de staat. In Rechtfertigung und Recht (1938) en Christengemeinde und Bürgergemeinde (1945) benadert Barth de staat vanuit het geloof in Jezus Christus als de Heer van kerk en wereld. Christus heeft het hoogste gezag, ook over de staat. Barth leidt hier echter niet uit af dat de staat geregeerd moet worden met de wet van God, omdat Gods koninkrijk toekomstig is en met geen bestaande staat samenvalt. De goddelijke gerechtigheid van Gods komend koninkrijk moet onderscheiden worden van de menselijke gerechtigheid in de staat. Voor zijn wetgeving is de staat aangewezen op een vorm van natuurrecht. De staat dient de vrijheid van de burgers te eerbiedigen. Hij dient de kerk de ruimte te laten om Jezus Christus te verkondigen als Heer van de wereld. Menselijke gerechtigheid wordt volgens Barth het beste gediend in een rechtsstaat waarin de machten zijn gescheiden en de burgerrechten gegarandeerd. Barth bergt in zijn politieke theologie de goede, liberale vruchten van de Verlichting.
Barth geeft geen theologisch argument waarom de staat burgerrechten moet garanderen. Nicholas Wolterstorff doet dat wel in zijn politieke theologie The Mighty and the Almighty (2012). Uit Romeinen 13 leidt Wolterstorff af dat God aan de staat de bevoegdheid heeft gegeven om boosdoeners te bestraffen. Een boosdoener is iemand die een ander onrecht doet, dat wil zeggen zijn rechten schendt. Wanneer de staat boosdoeners straft, beschermt hij de rechten van burgers. Een staat die de rechten van de burgers tegenover andere burgers beschermt, kan niet zelf die rechten schenden. Het ligt voor de hand dat Paulus bij de burgerrechten die de staat dient te beschermen, ook heeft gedacht aan de natuurwet, waardoor mensen weten wat goed en recht is en wat kwaad en onrecht (Romeinen 2,14-16). Als mensen onafhankelijk van wetten van de staat weten wat recht en onrecht is, kennen en hebben zij niet alleen door de staat verleende burgerrechten, maar ook elementaire mensenrechten. De rechtsprekende staat waar Romeinen 13 over spreekt, is een rechtsstaat die zijn eigen macht en wetgeving begrensd weet door de mensenrechten van zijn burgers.
Locke, Barth en Wolterstorff maken ieder op eigen wijze duidelijk dat natuurlijke mensenrechten voorafgaan aan het positieve recht van de staat, dat de staat geen geloofsgemeenschap is en ook geen goddelijke macht die zelf goddelijke recht kan scheppen. Het is de taak van de staat om voor menselijk recht te zorgen. Anders dan de staat, is de kerk wel een geloofsgemeenschap. Als zodanig is zij tegelijk een leefgemeenschap, een samenleving met eigen normen en eigen recht in de publieke ruimte van de staat. De kerk dient daarom alle pogingen van de staat om de vrijheid van godsdienst te reduceren tot de vrijheid van meningsuiting, en om zelf een seculiere of religieuze moraal dwingend aan alle burgers op te leggen, te weerstaan. De staat mag niet totalitair worden. Mensen met verschillende godsdienstige en niet-godsdienstige levensovertuigingen kunnen alleen in vrede samenleven in een rechtsstaat waarin het recht van ieder mens op leven en op vrijheid en de vrijheden van geweten, godsdienst, nieuwsgaring en meningsuiting voor alle burgers gegarandeerd zijn. Daarom kan de kerk het ‘verval van de rechtsstaat’ (Sybe Schaap) niet op zijn beloop laten. Defaitisme is haar onwaardig. ‘De kerk moet niet alleen maar willen lijden onder de staat’, schreef Barth in 1942 (!) (KD II/2, 807). De kerk dient zich in te zetten voor de mensenrechten en voor het behoud van de rechtsstaat.
Dr. J. Muis is em. predikant, was hoogleraar dogmatiek aan de PThU en is oud-redacteur van In de Waagschaal
[1] Dit is een sterk bekorte versie van mijn afscheidscollege aan de PThU ‘De stad van de mens en de stad van God. Reflecties over recht’. De volledige en uitvoerig geannoteerde versie is te bestellen via de website van de PThU (https://www.pthu.nl/actueel/nieuws/!/20935/afscheidsrede-prof.-jan-muis-nabestellen).

In het midden van het Toernooiveld pronkt een enorme Sequoiadendron giganteum. Deze Mammoetboom is in 1906 geplant en was toen al enkele jaren oud. Hij heeft inmiddels een hoogte van 22,5 meter. Nieuw is de aanleg van het Metternich pad waarmee u een historisch deel van ons park kunt ontdekken. Het pad voert langs een groep van tien eeuwenoude rode beuken en de Mammoetboom die de tweede helft van de 19e eeuw zijn geplant.

Kedu polymers Industries B.V. levert technische thermoplastische kunststoffen aan de kunststofverwerkende industrie. Door nauw samen te werken met onze leveranciers, zijn wij in staat om u altijd uitstekende kwaliteit en de beste service te lgaranderen. Het grootste deel van onze materialen is speciaal ontwikkeld en aangepast aan de eisen van onze klanten.

Palm volgde ik al meerdere jaren via de Palmclub en ik heb een aantal pda's van Palm gehad en nog steeds heb ik een werkende Palm Lifedrive in mijn bezit.
Toen HP Palm over heeft genomen hebben ze een aantal telefoons gemaakt en toen de Palm Pre 3 in Europa kwam heb ik deze gekocht.
De telefoon heb ik weer verkocht vanwege te weinig Apps en uiteindelijk is Palm verkocht met WebOS aan LG als open source besturingssysteem voor Tv's.
De Touchpad heb ik via een forum aangepast en Android opgezet en inmiddels heb ik daar 2 stuks van draaien.
Dit betekent dat het net zoals Android straks ook op meerdere apparaten als besturingssysteem te gebruiken is.
Als telefoon heb ik sinds kort een Oneplus 7T en daar ben ik vaak mee aan het experimenteren met apps.
Ook ben ik vaak bezig met het draaiende houden van de computers en het netwerk in ons huis en dat is een prachtige hobby.

Speciaal voor kinderen deze op maat gemaakte tafeltjes en stoeltjes. Handig voor in de kinderkamer waar kinderen aan kunnen spelen en knutselen. verkrijgaari in diverse maten en kleuren.