KLM Reisgids - Het Solidariteitsmuseum
Het Solidariteitsmuseum
Gdansk is een stad die diep is verankerd in de geschiedenis van Europa. Hier vielen de eerste schoten van de Tweede Wereldoorlog en in 1980 leidde vakbondsleider Lech Walesa er een grote havenstaking voor betere mensenrechten in communistisch Polen. Dit eerste grootschalige sociale verzet in een Oostblokland wordt achteraf gezien als het begin van het uiteenvallen van de Sovjet-Unie.
In 1970 werd een eerdere havenstaking in Gdansk nog bloedig onderdrukt door de Poolse regering. Maar in 1980 lukte het Solidarność, de illegale vakbond van Walesa, om 17.000 arbeiders op de been te krijgen. Een moedige vrijheidsstrijd die Gdansk herdenkt in het European Solidarity Center (ESC). Dit centrum uit 2014 huisvest het Solidariteitsmuseum, een modern en prijswinnend museum met een zeer visuele collectie. Ook de architectuur van het gebouw is opvallend: grote roestige staalplaten verwijzen naar het havenwerk.
Roads to Freedom: indrukwekkende expositie
Het European Solidarity Center ligt ten noorden van de oude binnenstad van Gdansk, aan de rand van de vroegere Leninwerf. Museumbezoekers komen binnen via het beroemde Poortgebouw 2, dat een centrale rol speelde tijdens de staking omdat de havenarbeiders zich dagelijks voor deze ingang verzamelden. In het museum vertelt de vaste expositie Roads to Freedom met duizenden foto's, films en voorwerpen over de strijd van Solidarność. Zoals de 21 eisen van de stakers op handbeschreven houten borden, die tot Werelderfgoed zijn uitgeroepen. Lech Walesa en zijn collega's vroegen onder meer om stakingsrecht, betere leefomstandigheden en vrijheid van meningsuiting in Polen.
Indrukwekkend is ook het busje van de oproerpolitie, dat herinnert aan de staat van beleg die tot drie jaar na de staking van kracht bleef. Of de nagebouwde supermarkt met vrijwel lege schappen, die laat zien hoe zwaar het leven was in het communistische Polen. In het buitendeel van het museum staat een deel van Berlijnse muur, een legertank, en de muur waar Walesa overheen klom om deel te nemen aan de staking.
Het Solidariteitsmuseum is op een heel moderne en interactieve manier ingericht. De Engelse beschrijvingen en de audiotours in verschillende talen geven op interessante wijze uitleg over de historische gebeurtenissen en de overwinning van Solidarność. Aan het einde van de expositie kunnen bezoekers een boodschap achterlaten op een groot kunstwerk dat 'Solidarność' spelt. Het museum heeft ook een café, restaurant en museumshop. En een groot deel van het jaar is het observatieplatform op het dak geopend, dat uitzicht biedt over de vroegere Leninwerf.
 Sprekende historische collectie
 Het Solidariteitsmonument
Slachtoffers herdacht
Buiten staat het 42 meter hoge Solidariteitsmonument: drie hoge betonnen kruizen waaraan scheepsankers zijn bevestigd. Het herdenkt de 42 havenarbeiders die tijdens de staking van 1970 werden doodgeschoten. De Poolse regering beloofde dit monument tijdens de onderhandelingen rond het Verdrag van Gdansk, dat op 31 augustus 1980 gesloten werd met Solidarność. In 1990, slechts tien jaar later, werd Lech Walesa tijdens de eerste democratische verkiezingen van Polen verkozen tot president.