Lezingen – Het Bolwerk
'Frontier Steden en Sterckten – De ontwikkeling van de vestingbouw en het ontstaan van politiek/militaire grenzen in Vlaanderen'
In Zeeuwsch-Vlaanderen tref je vestingwerken aan uit verschillende tijdsperiodes. Vanaf de tijd van de Romeinen tot en met de periode van de Koude Oorlog vind je overblijfselen en/of sporen van verdedigingswerken in het landschap. De vestingsteden, forten en linies die gedurende de tijd van de Tachtigjarige Oorlog zijn aangelegd, zijn het best vertegenwoordigd en springen ook het meest in het oog. Water werd veelvuldig door de Republiek der 7 Provinciën (de noordelijke opstandige gewesten) gebruikt als verdedigingsmiddel en aanvalswapen. Op diverse plaatsen werden dijken doorgestoken en/of sluizen open gezet waardoor zeewater het achterliggende gebied binnenstroomde. Door de werking van de getijden ontstonden er geulen in het landschap. Langs de geulen werden door de strijdende partijen forten en liniedijken aangelegd. Steden werden voorzien van aarden vestingwallen en bolwerken. Natuurlijke grenzen werden politiek/militaire grenzen. De Republiek der 7 Provinciën probeerde de kerngewesten Holland en Zeeland te beschermen met een militaire bufferzone die vanaf Groningen tot tegen de kust van Vlaanderen liep. In dat kader werd tussen 1583 en 1645 het noordelijke deel van Vlaanderen veroverd. Met de vrede van Munster in 1648 werd dit gebied, het huidige Zeeuwsch-Vlaanderen, definitief aan de Noordelijke Nederlanden toegevoegd.
Reserveren tot 22 juni 2022
'Alexander Farnese'
'Rondom de Passageulelinie'
De lezing 'Rondom de Passageulelinie' behandelt deze fascinerende verdedigingslinie in het huidige West Zeeuws-Vlaanderen in een breed verband, van het ontstaan van de Passageule tot en met de Tweede Wereldoorlog en de huidige toestand met toeristische ontsluiting. In deze periode van meer dan zes eeuwen springt de achttiende eeuw er duidelijk uit. De aanpassingen van het vestingbouwkundig genie Menno van Coehoorn aan de Linie waren voltooid, en toch slaagden de Fransen er drie keer in om de Passageulelinie zonder veel moeite te doorbreken: in 1708, 1747 en 1794. Een voortdurend proces van verzanding en opslibbing vormde een belangrijk element van het falen van de linie. Maar ook de militaire technologie evolueerde sterk.
De lezing behandelt naast de voorgeschiedenis, historische geografie, krijgshistorie en vestingbouwkundige aspecten ook de mooie verhalen rondom figuren die in de historie van de Passageulelinie een belangrijke rol speelden. Zoals de onbesuisde brigadegeneraal Dominique-Joseph René Vandamme, over wie Napoleon moet hebben gezegd: 'Als ik twee Vandammes had, zou ik de één de ander dood laten schieten.'