Katholiek zijn in Mali | Kerk in Nood
Katholiek zijn in Mali
Priester Germain werd geboren in Mopti, in Centraal Mali, studeerde aan het Seminarie in Bamako, en is de econoom van het bisdom van Mopti, een regio van rond 3 miljoen mensen. Een interview tijdens zijn bezoek aan het hoofdkantoor van Kerk in Nood.
Hoe gaat het bisdom van Mopti om met een overwegend Islamitisch land, dat wordt opgeschud door opstanden van de Touaregs en bedreigd door jihadistische groeperingen?
Er is een aanzienlijke toename van het aantal Katholieken, en in het aantal mensen dat de sacramenten ontvangt. Om een voorbeeld te geven, in 2015 waren er 1400 dopelingen, 674 vormsels, bijna evenveel eerste communies, en 140 huwelijken. Om je een idee te geven van de orde van grootte: in 2012 waren er slechts tussen de 600 en de 700 dopelingen!
Wat is de verklaring van deze groei?
Als ze zien hoe de Christenen leven, en wat zij voor anderen over hebben, gaan mensen geloven dast zij het zijn die de juiste weg volgen. Ze zeggen tegen zichzelf: "Kijk, ze zijn niet talrijk, maar wat ze doenm verdient alle lof." Als gevolg zijn er vele bekeringen die lopen langs de weg van de traditionele [animistische] religie van onze voorouders naar het Katholicisme. Zo was er bijvoorbeeld op een dag een parochie die de mensen her en der hielp om waterputten te graven. Toen de mensen van het dorp zich realiseerden dat het de Christenen waren die het werk deden, bekeerde het opperhoofd van het animistische dorp zich tot het Katholicisme samen met zijn hele familie, tien mensen in totaal.
Is de groei in het aantal Katholieken niet ook gedeeltelijk een gevolg van de vlucht van Christenen van het noorden naar het zuiden?
De weinigen die achtergebleven zijn, zijn voor het grootste deel expats – Frans legerpersoneel (van operatie Barkhane), leden van MINUSA eenheden, de blauwhelmen van de VN, mensen van Togo en Ivoorkust.
Jawel, er zijn er een paar. Mensen die werken in de administratie bijvoorbeeld, of leraren(bijvoorbeeld die van de Ecole Sainte Genevieve in Gao). Vorig jaar waren er meer dan 200 van hen tijdens Kerstmis, en bij Pasen opnieuw hetzelfde aantal. Maar ik denk niet dat zij daar uit overtuiging zijn. Ze werken daar omdat ze moeten. Om brood op de plank te hebben.
Klopt het dat de Kerk amper aanwezig is in plaatsen in het noorden als Gao en Timboektoe?
Het is waar. Het is een moeilijke situatie. Er zijn zelfmoordterroristen en bommen her en der. Al het pastorale werk is op dit moment opgeschort. De enige priester die er af en toe naartoe gaat om de Mis te vieren, reist met het vliegtuig en een gewapende escorte. Als hij met de auto gaat, kost het hem de hele dag. Het is een afstand van tenminste 600 a 700 km en het is onmogelijk voor hem om daar permanent zijn intrek te nemen. Als je in het noorden moet werken, verlaat je 's ochtends je familie, maar….zul je 's avonds thuiskomen en weerzien? Niemand kan met deze situatie omgaan. Of je nu Christen bent of niet, iedereen kan in hetzelfde geweld worden meegesleurd. Maar ik denk dat we moeten blijven hopen, en de mensen moeten oproepen tot vrede en verzoening.
Desalniettemin, er waren een paar jaar geleden Christelijke gemeenschappen in het Noorden, of niet soms?
Jawel, de Witte Paters (missionarissen van Afrika) in GAo, en een zustergemeenschap, maar ze zijn weggegaan. Sommigen zijn helemaal uit Mali vertrokken, terwijl anderen in Bamako zijn.
Zijn er nog steeds spanningen tussen Moslims en Christenen in het land?
De Moslims en Christenen leven zij aan zij, dag in, dag uit. Dat is niet de oorzaak van de problemen. Bij het begin van de rebellie waren er sommigen die dachten dat de onderliggende redenen religieus waren, maar dat is in feite niet het geval. De noordelijke regio, die bekend staat als Azawad, wilde onafhankelijkheid en profiteerde van de crisis in Libie om hulp te krijgen in de strijd. Dat was in de eerste plaats een probleem.
Hoe zit dat met jihadistische offensieven?
Er zijn twee soorten jihadisten, twee verschillende visies. Je hebt hen die zich bij de rebellen voegden teneinde de onafhankelijkheid te winnen voor Azawad, en je hebt hen die heel Mali Moslim willen maken. In ieder geval hebben zij niet samen opgetrokken.
Wat is er gebeurd met hen die de sharia aan Mali wilden opleggen? Zijn er nog enkelen van hen in het land?
Zij zijn verslagen. Sommige van hen werden gedood, van anderen weet niemand waar zij zijn. Ze moeten zich hebben verstopt, of gevlucht zijn naar Mauritanië, of naar Algerije, alle kanten op. Maar we moeten accepteren dat er enige van hen nog steeds onder ons zijn, nog steeds hier. Sommige van hen kwamen zelfs uit onze eigen dorpen. En daarom vinden hier nog steeds bom – en zelfmoordaanslagen plaats.
Wat zijn de belangrijkste uitdagingen waarmee de Katholieke Kerk vandaag de dag wordt geconfronteerd?
Verzoening. Veel Christenen hebben familieleden verloren. De Moslims hebben ook mensen verloren, een oom hier, een broer daar. Er is zoveel gekonkel geweest. Maar nu móeten mensen overeenkomen zich te verzoenen. En als wij, Christenen, een duurzame vrede willen, moeten we door een proces van verzoening heengaan. Het is onvermijdelijk.
Is verzoening dan wel mogelijk?
Jawel, maar de media, die doorgaan te berichten over spanningen en bomaanslagen, laten zien dat het zover nog niet is. Het is essentieel voor de Katholieke kerk om mensen hiervan bewust te maken door ze te vertellen dat het leven, ookal zijn er fouten begaan en kwalijke dingen gebeurd, door moet gaan.