Home >Tuchtrecht> 2018 > 6 > Klakkeloos voldaan aan frauduleus betaalverzoek
Een registeraccountant gaf als penningmeester van een stichting blind gehoor aan een nep-mail van de voorzitter en maakte 9500 euro over naar een fraudeur. Hij had het geld niet zonder navraag en controle mogen overmaken.
17/1927 Wtra AK
bevestigd, CBb 18 juni 2019, 18/1294
ECLI:NL:TACAKN:2018:40 , Samenvatting CBb-uitspraak
Een registeraccountant is als penningmeester bevoegd om betalingen te doen namens een stichting die kamermuziekconcerten organiseert. In april 2017 krijgt hij een e-mail met het verzoek een spoedovermaking te doen naar een buitenlandse rekening. De mail staat op naam van de voorzitter. De accountant maakt 9500 euro over. Als hem kort daarna per e-mail wordt gevraagd of de betaling is gelukt en of hij nog een betaling kan doen, schrikt de accountant wakker en doet aangifte van oplichting/fraude.
Tegen de rechercheur zegt hij dat de stichting nooit geld overmaakt naar het desbetreffende buitenland. Maar omdat de voorzitter op vakantie was in een ander buitenland, vond de accountant "het niet heel erg vreemd". De accountant vermoedde dat de voorzitter het bedrag nodig had voor een privéreden en dit later zou terugstorten.
Het bestuur van de stichting dient een klacht in tegen de accountant als de juridisch adviseur van de accountant:
de aansprakelijkheid voor de gevolgen van de oplichting en fraude betwist;
aankondigt de stichting aansprakelijk te stellen voor de eventuele schade van een ongegronde klacht bij de NBA.
a. op basis van een atypisch betalingsverzoek een zeer substantieel en ongebruikelijk hoog bedrag overgemaakt zonder zich te vergewissen van de juistheid van het betalingsverzoek;
b. de stichting onder druk gezet om geen tuchtklacht tegen hem in te dienen door de stichting aansprakelijk te stellen voor schade die hij zou lijden als er een klacht zou worden ingediend.
De klacht is gegrond. Ook al wordt de accountant niet betaald voor de werkzaamheden als penningmeester – hij oefent daarbij wel zijn beroep uit en is dus onderworpen aan het tuchtrecht.
Lichtvaardig betalen
Op grond van (artikel 13 lid 2) de VGBA had de accountant nauwgezet moeten reageren op het betalingsverzoek. Zelfs als hij ervan had mogen uitgaan dat de e-mail inderdaad afkomstig was van één van de bestuurders is het volgens de Accountantskamer niet gepast om op grond van die enkele e-mail geld van de stichting over te maken naar een buitenlandse bankrekening ten behoeve van die bestuurder persoonlijk.
De accountant had de nodige zorg en aandacht moeten besteden aan zo'n verzoek, temeer omdat hij als penningmeester had moeten weten dat:
dit een atypisch betalingsverzoek was;
hij meer overmaakte dan op de betaalrekening stond;
het bedrag zeer aanzienlijk was in relatie tot de begroting van de stichting;
over betalingen gewoonlijk werd overlegd en besloten binnen het bestuur;
betalingen werden gebaseerd op een geaccordeerde factuur.
Bovendien had de accountant er rekening mee moeten houden dat de voorzitter in een ander land verbleef dan waar de betaling heen ging. Ook als er haast bij was, had hij op zijn minst vooraf telefonisch contact moeten opnemen met de voorzitter. Dat deed hij vrijwel direct nadat hij het e-mailadres wantrouwde. Dus vooraf had het ook gemakkelijk gekund.
Door dit na te laten, heeft de accountant in strijd gehandeld met het fundamentele beginsel van vakbekwaamheid en zorgvuldigheid. Het accountantsberoep heeft hij echter niet in diskrediet gebracht.
Tuchtklacht ontmoedigen
De adviseur van de accountant heeft geschreven dat zij de stichting aansprakelijk zal houden voor de eventuele schade die haar cliënt lijdt door een ongegronde klacht bij de NBA.
Voorop staat dat een accountant zich altijd toetsbaar moet opstellen in het belang van een goede uitoefening van het accountantsberoep. Een accountant mag daarom geen druk uitoefenen om geen tuchtklacht tegen hem in te dienen. De passage in de brief zal in het algemeen worden ervaren als een drempel voor het indienen van een tuchtklacht. De accountant heeft op de zitting desgevraagd bevestigd dat hij:
de brief vóór verzending heeft gelezen;
zich heeft gerealiseerd dat deze passage daarin stond.
Ook al zou hij het dreigement naar eigen zeggen niet hebben uitgevoerd - hij heeft wel ingestemd met de gewraakte passage. Nu de accountant de passage kende en deze heeft laten staan, heeft hij in strijd gehandeld met het belang van een goede uitoefening van het accountantsberoep.
Waarschuwing. De accountant heeft lichtvaardig voldaan aan een verzoek om een aanzienlijk bedrag over te maken naar een buitenlandse bankrekening en zich vervolgens niet toetsbaar opgesteld.
Terwijl de voorzitter van de NBA zegt dat de beroepsgroep haar slechte imago aan zichzelf te wijten heeft, zegt de Accountantskamer dat een uitzonderlijk hoog bedrag overmaken naar een buitenlandse rekening, zonder enige navraag of controle te doen, het beroep níet in diskrediet brengt of kan brengen. Daar kun je misschien anders over denken. Duidelijk is wel dat je dan als onbezoldigd penningmeester niet vakbekwaam en onzorgvuldig handelt. Dus tuchtrechtelijk verwijtbaar is het in ieder geval wel.
Verder zegt de Accountantskamer opnieuw dat je in strijd handelt met het belang van een goede uitoefening van het accountantsberoep wanneer je een (psychologische) drempel opwerpt of laat opwerpen tegen het indienen van een klacht. Dat hoeft niet per se een tuchtklacht te zijn. De adviseur van de accountant had gedreigd met een jij-bak als de stichting een klacht zou indienen bij de NBA. De Klachtencommissie NBA is niet hetzelfde als de tuchtrechter, maar toetst het optreden van de accountant ook. En dat moet de accountant zich nu eenmaal laten welgevallen.