Hoe mensen de tweede golf ingaan is sterk ingegeven door de eerdere ervaring. ‘Vooral mensen die het voorjaar als zeer negatief ervoeren, zoals jongeren en ondernemers, zijn nu pessimistisch en gestrest’, zegt Paul van Lange, hoogleraar sociale psychologie aan de VU. ‘Dit hoeft normaal gesproken niet te leiden tot meer agressie, maar op een bevolking van 17 miljoen is de kans wel groot dat er losse incidenten plaatsvinden.’
Het aanscherpen van de maatregelen, hoewel vrijheidbeperkend, leidt volgens Van Lange wel tot meer duidelijkheid, en dus tot minder frustratie. ‘De laatste tijd zag je de polarisatie op straat en in winkels, een deel draagt wel een mondkapje, een deel niet. Als je iemand erop aanspreekt, kan het meteen tot irritatie leiden. Het is een vage norm. Mensen hebben behoefte aan een duidelijke structuur. Bijna driekwart van de bevolking wilde strengere maatregelen.’