Deze visie van Groen van Prinsterer is overeenkomstig met wat artikel 86 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis de overheid als haar plicht voorhoudt: "het Koninkrijk van Jezus Christus doen vorderen, het Woord des Evangelies overal doen prediken, opdat God van een iegelijk geëerd en gediend worde". Daarom is de overheid geroepen om opnieuw gestalte te geven aan de gereformeerde staatsschool, zoals die ten tijde van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden heeft bestaan. Dat principe staat ons ook in het reformatorisch onderwijs krachtens ons belijden nog altijd voor ogen. Helaas verzaakt de overheid sinds de vorige eeuw haar roeping; ze weigert de openbare school een gereformeerd karakter te geven.
De ingrijpende grondwetsherziening van 1848 bracht vrijheid van onderwijs. Ouders die uit principiële overwegingen hun kinderen niet durfden toevertrouwen aan de openbare neutrale school, mochten bijzondere scholen stichten, waar Gods Woord de grondslag zou vormen van het onderwijs dat hun kinderen dagelijks zouden ontvangen. Deze christelijke scholen kregen van de regering echter geen enkele subsidie, zodat de ouders het geld voor de gebouwen, de schoolmeubelen, de leermiddelen, de salarissen enz. zelf bij elkaar moesten opbrengen. De voorstanders van het bijzonder christelijk onderwijs hebben het terecht als een groot onrecht ervaren dat de staat door middel van de door de gemeenschap opgebrachte belastinggelden het openbaar neutraal onderwijs volledig financierde, maar geen enkele bijdrage verleende aan het bijzonder onderwijs. Ondanks de grote offers die vereist werden om de bijzondere school te bekostigen, hebben onze vaderen, uit liefde tot het beginsel, tot het bittere einde volhard. Voor het grootste deel waren het de "kleine luyden", de eenvoudigen onder het volk, die van hun vaak schamele inkomsten hun bijdragen afzonderden en offerden op het altaar van de school die hun lief was. In de tijd dat het weekloon van een arbeider ongeveer zes gulden bedroeg, waren vaak de blijken van offervaardigheid, die aan de dag werden gelegd, ontroerend.
In de archieven wordt vermeld dat, wanneer de collectanten voor de jaarlijkse Unie-collecte de woning van een gezin binnentraden, alle huisgenoten werden samengeroepen. De vader legde elk kind, ook het kleinste, een geldstuk in de hand om in de collectebus te werpen. Zo werd de kinderen geleerd te offeren voor een goede zaak. De grondgedachte is ontleend aan de viering van het Pascha door de Israëlieten, waar de kinderen op hun vraag: "Wat hebt gij daar voor een dienst" door hun ouders gewezen zouden worden op de verdrukking in Egypte en de daarop volgende verlossing.
Evenals in Egypte heeft de Heere ook in deze schoolstrijd verlossing geschonken. Het ministerie Cort van der Linden, dat in 1913 aantrad, kondigde in de troonrede aan dat ze wilde streven naar algemeen kiesrecht en een bevredigende regeling van het onderwijsvraagstuk. Er werd een Bevredigingscommissie benoemd die in 1917 een compromis wist te bereiken tussen de rechtse en de linkse partijen. In dit jaar van de Pacificatie kwam door de medewerking van alle partijen een grondwetsvoorziening tot stand, waarbij de linkse partijen bevredigd werden doordat ze algemeen kiesrecht kregen, terwijl de rechtse partijen hun strijd bekroond zagen in de oplossing van de schoolkwestie. In 1920 diende de c.h.u.-minister De Visser de onderwijswet in, waarin de algehele gelijkstelling werd uitgewerkt: het bijzonder onderwijs zou naar dezelfde maatstaf als het openbaar onderwijs uit de openbare kas worden bekostigd.