Zorg, kwetsbare mensen en de community - Zorg
Home > Kennisbank LSA Zorg > Zorg, kwetsbare mensen en de community
Hoe kun je als community 'zorgen voor' kwetsbare mensen?
Er ligt een tafelkleed op tafel – "gesprekstof". Op het tafelkleed staan vragen als 'waarover maak jij je zorgen?'. Gemaakt door de Zorgvrijstaat Rotterdam om vooral mensen in de wijken te betrekken bij de transitie van de zorg. Een gesprek dat nu vooral wordt gevoerd tussen gemeente en zorginstellingen. Een pak kaarten ligt ertussen. Met de nodige Rotterdamse humor "kaart" deze onderwerpen "aan" waarvan we vinden dat ze belangrijk zijn; om weer te bespreken of we voor elkaar willen zorgen in de wijk en hoe. Niet als hoogwetenschappelijke dialoog, maar "gewoon, van mens tot mens", zegt Dennis Lohues, "Ik pak dit op, zorg straks voor jou. Jij ook voor mij?"
Aan tafel twee initiatieven vanuit en voor de wijk die "aan het uitvinden en leren zijn hoe we weer met elkaar vóór elkaar kunnen zorgen": Zorgvrijstaat Rotterdam (www.zorgvrijstaat.nl) en de Arnhemse herstel-community Vitale Verbindingen (vitaleverbindingen.nl). Aan tafel ook community-builders van allerlei soorten en maten: opbouwwerkers uit sociale teams, eigen initiatieven als de Buurtkamer uit Amsterdam-West, veranderaars in de zorg-transitie en bewoners die in hun eigen wijk van alles voor elkaar betekenen.
Op 1 juni werd de Popeldag gehouden, een dag voor community builders (actieve bewoners en beroepskrachten) die werken of willen werken vanuit de ABCD-aanpak. Over een van de Maakplaatsen getiteld 'Magt het Onsje meer' lees je hier meer. "Mensen kunnen veel zelf, maar niet alleen."
De kwetsbaren in het hart van de gemeenschap
"Mensen kunnen veel zelf, maar niet alleen", zegt Marjet Zeegers van Vitale Verbindingen. "Een buurt is kleinschalig genoeg om elkaar te zien; iemand kan een rol vervullen, van waarde zijn. Er zijn onderlingerelaties." Goed kennen en gekend worden is wel belangrijk. "Ik ken weliswaar niet iedereen, maar die kennen elkaar weer wel." Op een opmerking dat je met de huidige Privacywet niet meer weet welke diagnose iedereen heeft. "Maar dàt hoef ik niet te weten". Vitale Verbindingen 'maakt' door zogenaamde 'kwetsbare' wijkbewoners in het hart van de gemeenschap te plaatsen, vanuit het idee dat mensen in en na herstel juist veel te bieden hebben in de (h)erkenning van de vraag en "gewone" oplossingen. Met en vanuit de wijk en het eigen netwerk van mensen.
"Ik ken ook niet iedereen, maar wij maken verbindingen tussen dat wat er is." In Rotterdam-West waren allemaal eet-plekken, ieder voor de eigen doelgroep. Maar op de vraag: mogen er 1 of 2 borden bij, zei iedereen ja. "We hebben toen de Aanschuifkalender gemaakt, zodat iedereen weet waar en op welk moment je kan mee-eten, mee-koken en mee-kletsen. Zo ben je ook minder afhankelijk van één initiatief. Dat zorgt voor veerkracht in de wijk", aldus Dennis. Oplossingen zijn soms ook heel simpel: met alleen wat materiaalkosten, een beetje benzine en – wanneer mogelijk – een kop koffie zorgt de Uitvindersbrigade 'Het zal Werken' voor kleine woningaanpassingen die mensen niet in hun eigen netwerk geregeld krijgen. Wanneer je ouder wordt of last hebt van een beperking kunnen dit soort 'kleine' obstakels een hoop problemen geven bij de dagelijkse bezigheden. "De kleinste vragen en Wmo-aanpassingen komen meteen in een systeem terecht. Wij hebben een pallet met wandbeugels gekocht en plaatsen die; 6,50 per stuk."
Mooi allemaal. Maar hoe doe je het dan als weer zo'n 'verward mens' 24 uur lang de buurt bij elkaar schreeuwt?, is een vraag uit de groep. "Uitkijken met indianenverhalen", zegt Marjet, "Een verward mens is vooral mens en soms verward." Als mede-wijkbewoner laat ik het op zo'n moment over aan professionals, daar moeten korte lijntjes zijn tussen wijk en professionals" – Zorgvrijstaat Rotterdam heeft de wijkpsychiater. Maar ik houd als medebewoner wel in de gaten hoe diegene terugkomt en dat er dan een warme plek is in de wijk.
Niet 'zorgen voor'
Er is nog veel te doen om de wijk een mooie plek te maken voor iedereen. Niet 'zorgen voor' want dat geeft ongelijkheid, geen wederkerigheid. We moeten blijven experimenteren en leren: met nieuwe taal, nieuwe verhoudingen, nieuwe instrumenten en andere manieren van "maken" tussen wijk en publieke instanties. De vraagstukken zijn misschien groot, er is altijd maar één remedie: klein beginnen.