Ontstaan van de stichting | limanowa.nl
Ontstaansgeschiedenis van de stichting "hulp aan Limanowa"
Het was in het voorjaar van 1992 dat we voor de derde keer een pakket voor een hulpbehoevende familie in Polen klaarmaakten. Dit pakket mocht niet zwaarder zijn dan 10 kilo. En het kon afgeleverd worden bij een familie aan de Roggekamp in Hoogeveen, vlak bij ons. Zij verzamelden de pakketten en een vervoerder zorgde ervoor dat de pakketten op de juiste bestemming kwamen. Wij wisten niet waar ons pakket naar toe ging. We hadden besloten om een brief bij te voegen met onze naam en adres en de vraag of er meer families waren die behoefte hadden aan hulp. De bijgevoegde brief was in het Pools vertaald door Alitsia Zeegers, zij is een Poolse. Alie kende haar van de winkel (Super de boer) Even voor de kerst in 1992 kregen wij een kerstkaart van een Poolse fam. F. uit Limanowa. (de volledige naam is bekend bij de redactie)
Bij de kerstkaart was een stukje Ouwel toegevoegd met de mededeling dat ze ons tijdens de eucharistie viering gedachten. We werden hartelijk bedankt voor het pakket en hadden een naam en adres van de familie. Het eerste contact uit Mecina (gemeente Limanowa) van de fam. F.
Op de vragen in de brief werd volgens Poolse traditie verder niet gereageerd ( Ik denk uit schaamte)
Het was najaar 1992 dat Jan Neutel mij vroeg " Gezinus heb je het druk want ik moet wat spullen voor een hulptransport naar Polen uit Ermerzand halen". Dit bleken wastafels en closetpotten te zijn die mee gingen naar Polen ( Ermerzand had de huisjes gerenoveerd). Jan mocht gebruik maken van de bus van Ruma. De opgehaalde spullen werden verzameld in een schuur van boer Koekoek aan de burgemeester Jansma straat in Alteveer.
De stiching Zuidwolde e/o helpt Polen was druk bezig om spullen en pakketten voor het najaars transport te verzamelen. Jan Neutel die al een paar keer mee was geweest met een transport naar het noorden van Polen, vertelde enthousiast over zijn avontuur in Polen. Jan vroeg :" wil je niet een keer mee naar Polen". Ik kreeg op dat moment een ingeving van, ik wil wel naar Polen maar dan niet naar het Noorden maar wilde naar het zuiden Limanowa/Mecina.
Koekoek was op dat moment secretaris van de stichting. Jan Hartman (Bouwbedrijf Hartman) was voorzitter. Jan Neutel dacht even na en zei: "laten we dat eens bespreken met Koekoek misschien kunnen wij onder de vlag van de stichting naar Limanowa". Na enig overleg kregen we toestemming maar wel met de restrictie dat we zelf alles moesten regelen. Zuidwolde had de handen al vol aan hun eigen adressen. We mochten spullen van hun mee er kwam genoeg binnen. Er werd ons gevraagd om ook spullen te verzamelen en die te brengen bij Koekoek. Wij stemden daarin toe. Ziedaar: De club die met hulpgoederen naar Limanowa vertrok is toen geboren. Wij zien dit dat dit alles zo bestuurd is.
In de weken die volgden hebben we weer een brief geschreven in het Pools aan onze Familie F. Dit keer hadden we een aantal vragen en we gaven aan dat we wilde komen met een hulpgoederen transport. De Familie F. bestond uit een gezin met vader moeder en 7 kinderen. Vader werkte bij het spoor en was zoals zoveel Polen hobby boer. Daarnaast dronk hij en was niet in staat om voor zijn gezin te zorgen. Zijn vrouw daarentegen was een verstandige vrouw die in ons reddende engelen zag. Zij was degene die met onze brief naar de sociale dienst in Limanowa ging Viktoria Z. was op dat moment directrice van de sociale dienst en las onze brief met veel belangstelling.
Zij was het die ons terug schreef dat we hartelijk welkom waren. Zij waren bereid om ons bij aankomst een onderdak te bieden. Alleen moesten we nog aangeven wanneer we kwamen.
Jan Neutel, Herman Botter en Gezinus Wanders, met hun echtgenotes resp Evelien, Ellen, en Alie hadden besloten om met het voorjaarstransport 19 mei 1993 met de club uit Zuidwolde naar Limanowa te vertrekken. We zouden tot aan Potsdam met hun meerijden in een konvooi en daarna zouden wij ons afsplitsen. Zij gingen bij Frankfurt an der Oder de grens over en wij gingen door naar Olszyna/Forst.
Er werd vervoer geregeld Jan kreeg de bus van Ruma. Herman die toen nog bij Verheyen werkte kreeg een Kanter mee. Wij Alie en ik hadden nog geen vervoer. Toevalligerwijs sprak ik met Henk Kruizinga over onze plannen hij bood ons spontaan zijn auto en een aanhanger aan. Zo werd Henk voor het eerst en direct al bij het eerste transport bij het werk van Limanowa betrokken.
Destijds vertrok het transport vanuit De herv. kerk in Zuidwolde Dit was een grootse happening. De plaatselijke slager zorgde voor hapjes onderweg en we werden uitbundig uitgezwaaid door familieleden en betrokkenen.
De reis ging in konvooi bij Zwartemeer de grens over richting Cloppenburg en daarna naar Bremen voor Bremen namen we de richting Berlijn. Voor Berlijn splitste onze groep zich. Bij Potsdam begon het denderen over de DDR betonbaan. Dit duurde tot ver in Polen tot aan Wroclaw. Onze aanhanger ( van Henk) had het zwaar te verduren na zo'n 100 kilometer gerabbel en gerammel hoorde ik vanuit mijn bakkie (27Mc) een mayday, mayday "er komt rook van de banden van je aanhanger" Het was Herman die achter ons reed en ons daarvoor waarschuwde. We zijn gestopt. Het bleek niet de band te zijn maar de verf van het spatbord. De wielen kwamen tegen het spatbord aan en veroorzaakten wrijving waardoor de verf heet werd en brandvlekken vertoonde. We hebben het spatbord eraf gebogen.
Maar ik zag ook iets wat me verontrustte namelijk de oorzaak van dit alles. De bak liet los van de as en langzaam maar zeker werd onze aanhanger steeds langer doordat de bak naar achteren schoof. We besloten door te rijden we zagen wel hoever we kwamen.
Bij de Poolse grens wisten we nog niet wat ons te wachten stond. We zouden worden afgehaald door Wiktoria. We wisten niet hoe ze eruitzag en we hoopten maar dat ze er zou zijn. We hadden afgesproken: Als ze er niet zou zijn dat we zelf op zoek gingen naar Limanowa.
Toen we onze auto's geparkeerd hadden bij de grens duurde het zeker nog wel een uur voordat een dame van middelbare leeftijd zich aan ons voorstelde als Wiktoria. Ze zag aan onze kentekens dat we Nederlanders waren en dacht: dit kan niet missen dit moeten ze zijn. Wiktoria was overigens niet alleen. Ze had de drie pijlers van de samenleving direct samengevoegd ,very clever. Er was Mark de plaatselijke pastoor die Engels sprak ( religie) en er was een zekere Elgenius, hij had een grondverzet bedrijf en een spijkerfabriek (handel). En Wiktoria zelf was directrice van de sociale dienst ( dienst en hulpverlening). Zij was het die vroeg naar de papieren. Die hadden we: alleen was er zoals wel vaker weer van alles mis. Zo moesten de papieren met de inhoud van de vracht overgetypt worden in het Pools. Dit werd gedaan door een Poolse vervoerder Hartwig die bij de grens een inklaringskantoor had. Hier moest wel voor betaald worden. Ik zie dat vrouwtje nog rennen van het ene kantoor naar het andere.
Het heeft zeker 8 uur geduurd voordat we verder konden rijden. En verder ging de reis. Elgenius voorop met zijn Audi en wij erachteraan. Het was een complete aanslag op onze auto's. Die Elgenius reed als de brandweer.
Bij het tankstation in Wroclaw waar we moesten tanken hebben we gevraagd of het tempo iets lager kon dit was voor ons geen doen. Tevens was dit ook de plek waar we het tweede spatbord van de aanhanger van Henk hebben verwijderd. Elginus was goed bekend in Polen en leidde ons met groot gemak door de industrie steden Opole, Gliwice, en Katowice. We kwamen uit op vierbaansweg naar Krakau, langs het vliegveld naar Limanowa.
Na een rit van ongeveer 36 uur ( vertrokken 19-5-1993 8.00 uur aankomst in Limanowa 20-5-1993- 19.00 uur ) moesten we eerst nog de nieuw gebouwde katholieke kerk zien. De eerste katholieke kerk aan de rechterhand als je vanaf Timbark Limanowa binnenrijdt. Een mooie kerk. Maar dat die arme mensen hiervoor toch een flinke aderlating voor moesten doen, zodanig dat wij hen hulp moesten bieden, dat stond ons geweldig tegen. We hebben dit aan de pastoor kenbaar gemaakt. Sindsdien hebben wij hem nooit meer gezien of gesproken. We werden ondergebracht in hotel Jaworz. Na een maaltijd met rode bietensoep wat niet te pruimen was, hebben we ons maar eens een poosje overgegeven aan onze slaapbehoefte.
De volgende morgen na het ontbijt kwam Wiktoria ons halen.We moesten mee naar het kantoor van de sociale dienst. Zij had Barbara meegebracht een vriendin van haar. Barbara was docent en gaf Duits dat communiceerde voor ons al een stuk makkelijker. We hebben afspraken gemaakt over het uitdelen van de pakketten. Naast kleding die we mee kregen van de stichting hadden we zelf pakketten samengesteld ( met behulp van hulp en acties van o.a. de Johannes Calvijn school) De kinderen hadden allemaal wat meegebracht. Wij wilden de pakketten graag zelf brengen bij de armste gezinnen. Er werd afgesproken dat we de volgende dag de pakketten gingen bezorgen.
Onze equipes kregen een tolk en een medewerker van de sociale dienst mee. Wat wij aan troffen was een verschrikkelijke armoede. Kleine huisjes met kleine kamertjes, die vol stonden met bedden en slaapbanken. Grote gezinnen en veel werkloosheid. De inhoud van de pakketten bestonden uit zeep, tandpasta, suiker, meel, toast enz. De mensen waren er erg blij mee.
Leslec de man van een van de vrouwen die werkzaam was bij de sociale dienst deed zijn werk als tolk prima. Hij bracht ons ook in contact met Elgenius. De man van ons eerste contact bij de grens. We hebben zijn bedrijf gezien, een spijker fabriek en hij nam ons mee naar een van zijn werken in het grondverzet. Hij hield zich bezig met de waterloop van de vele kleine stroompjes. We waren onder de indruk van zijn macht en bezigheden.
Hij vroeg ons of wij voor zijn product een afzetmarkt in Nederland vinden konden .
Leclec wees ons op de prachtige natuur en de mogelijkheden voor toerisme. Hij nam ons mee naar een camping in Kamienica en liet ons de huisjes in Stara Wies zien.
( de camping van de gemeente Limanowa, waar nu nog steeds gebruik van gemaakt wordt)
Goed was ons eerste contact. We hadden een goed gevoel over ons bezoek en hebben afgesproken dat we Limanowa twee keer per jaar gingen bezoeken met hulpgoederen. We hadden hiermee de zelfde frequentie aangehouden als Zuidwolde die in het voorjaar en in het najaar gingen.
Na de bekende afscheids-barbecue waarbij de wodka rijkelijk moest vloeien, namen we afscheid om vervolgens het concentratie kamp Auschwitz te bezoeken. De aanhanger van Henk die inmiddels uit twee delen bestond nl. de as met trek boom en de bak, paste mooi in de kanter van Herman. Om rustig de tijd te nemen om het herinneringskamp te bezoeken hebben we nog een nacht in een hotel doorgebracht.
20 jaar na het eerste contact is er veel veranderd
Wiktroria horen we niets meer van.
Elgenius Zijn gezinsleden zijn ontvoerd er moest losgeld voor worden betaald is aan lager wal geraakt.