Op 19 oktober toonde netbeheerder Elia het vernieuwde nationale controlecentrum aan Minister Marie Christine Marghem en de Belgische pers. Vanuit het nationale controlecentrum houdt de netbeheerder 24h/7 de vinger aan de pols van het Belgische elektriciteitssysteem, dat op elk moment in evenwicht moet zijn. Dat energiesysteem wordt steeds complexer, met meer uitwisselingen over de landsgrenzen heen en met een toenemend aandeel hernieuwbare energie. Het vraagt om nauwkeurige voorspellingen en de nodige flexibiliteit om plotse schommelingen op te vangen. Met deze vernieuwing is het controlecentrum, uitgerust met de meest recente softwaresystemen, klaar voor de energietransitie.
Vandaag de dag maakt het Belgische hoogspanningsnet deel uit van een Europees net, dat zich uitstrekt over heel het continent, van Portugal tot Bulgarije en van Noorwegen tot Italië. Dit zag er vroeger heel anders uit. Het Europese hoogspanningsnet is grotendeels ontwikkeld in de jaren vijftig, zestig en zeventig om energie in bulk van grote centrales tot bij de verbruikscentra te brengen. De individuele landen waren in feite ‘elektrische eilanden’ en samenwerking met de buurlanden was erg beperkt. De laatste decennia nam de internationale energie-uitwisseling exponentieel toe. Momenteel heeft België een grensoverschrijdende capaciteit van 4500MW, zowat 30 à 40% van de gemiddelde Belgische consumptie. Dit zal stijgen tot 6500 MW tegen 2020.
In België zijn er op dit moment zowat 3000MW aan zonnepanelen geïnstalleerd en 2000MW aan windenergie. Op zonnige dagen in het voorjaar met veel wind, kan zowat 40% van de geconsumeerde energie komen van wind- en zonneproductie. Zodra de zon ondergaat, moet deze energieproductie overgenomen worden door andere, traditionele productiemethodes of door import.
Deze trend naar meer hernieuwbare energie zal zich verder doorzetten. De energiesector zit volop in een transitie waarbij de uitbating van het elektriciteitsnet steeds complexer wordt. Het systeem wordt meer flexibel, zowel aan de kant van de consument als bij de producent. Terwijl de meeste parameters volatiel zijn en minder voorspelbaar, moet het net op elk ogenblik veilig blijven functioneren. Dat is de uitdaging waar de Belgische netbeheerder vandaag voor staat en waar deze vernieuwing van het controlecentrum op anticipeert.