Verhaalstructuren en beelden - archetypen - verhogen de aandacht en betrokkenheid van leerlingen. Ze zorgen ervoor dat leerlingen actief rollen opnemen en leerstof zo optimaal mogelijk verwerken en integreren.
Een lesmoment als verhaal
Elke leerstof past in een verhaalstructuur. Of het nu over wiskunde, w.o., praktijkvakken of geschiedenis gaat.
Leerkrachten zijn van nature vertellers. Maar vanop afstand is er meer nodig om je verhaal optimaal te laten beklijven.
Waarom zijn verhalen als Harry Potter, The Lion King, Star Wars en Lord of the Rings zo'n succes? Wat hebben ze gemeenschappelijk? J. Campbell ontdekte dat bepaalde schrijvers en regisseurs een gelijkaardige verhaalstructuur gebruiken die ervoor zorgt dat hun verhalen beklijven. Een succesformule die niet nieuw is, want via sprookjes en verhalen reist ze al de wereld rond sinds de mens begon te vertellen. Het is de Tocht van de Held.
Deze opbouw is terug te vinden in verhalen die verschillende leeftijden boeien, meer universeel zijn dan andere omdat iedereen zich ermee kan identificeren. De Tocht van de Held is een deel van ons levenslang leren.
De versie van de Tocht van de Held die wij aanbieden voor afstandsonderwijs is een afgeleide versie met 5 fases.
Vertrek samen met je leerlingen met een duidelijk omschreven uitdaging, opdracht, onderzoeksvraag, raadsel en prikkel zo hun zin om te vertrekken. Maak van je lesonderwerp - of zelfs van je emailonderwerp - een gezamenlijk, uitdagend avontuur: "We …", zo neem je alle leerlingen mee.
Vertrekpunt Uitdaging
Houd leerlingen geactiveerd door ze afwisselend verschillende manieren van leren te laten gebruiken: nadenken, onderzoeken, experimenteren, beleven. Onderschat bovendien de kracht niet van verloren lopen. Het hoort bij het zoeken…
Een tocht verloopt zelden zonder obstakels. De oranje en rode vlakken in de figuur geven aan dat obstakels voor leerlingen groter of minder groot kunnen zijn. Ze mogen bestaan, omarm ze.
Geef je leerlingen tijdens hun tocht sleutels, aanwijzingen en feedback. Laat ook ruimte om leerlingen zelf of samen tot eigen inzichten en oplossingen te laten komen. Het proces van zoeken en ontvangen houdt de aandacht en betrokkenheid hoog.
Hulpbronnen en sleutels
En dan ben je blij als je het doel bereikt. Maar de volgende uitdaging ligt al klaar. Sluit je lesmoment, je mail of je feedback af met een tipje van de sluier voor de volgende tocht, een raadsel, een uitdaging voor de leerling of een vraagstuk dat de leerlingen voor jou mogen bedenken.
Eindpunt Ontwikkeling
Een Tocht van de Held kan in 1 lesmoment doorlopen worden, in 1 week of over welke tijdspanne je als leerkracht maar wil.
Denk eraan ook deze Tocht en zijn fases voldoende te visualiseren en te structureren zodat alle leerlingen voldoende duidelijkheid hebben en mee zijn.
Voor we van start gaan hebben we nog 1 ingrediënt nodig om de Tocht van de Held te kunnen aanvatten. Een verhaal beschikt namelijk over personages, spelers: archetypen.
Even terug naar Harry Potter, The Lion King, Star Wars en Lord of the Rings. Deze verhalen hebben net als sprookjes en mythen nog iets gemeenschappelijk buiten de structuur van het verhaal. Ze zitten vol figuren die we archetypen noemen.
Dankzij archetypen in afstandsonderwijs, moet je als leerkracht minder praten, minder toelichten, minder bijsturen. Er ontstaan vaste associaties tussen het beeld en welk gedrag je op dat moment van leerlingen verwacht. Opdrachten worden duidelijker en overgangsmomenten zijn beter afgebakend. Je neemt leerlingen bovendien mee in een verhaal, je geeft hen een rol.
We hebben 5 archetypen voor jouw rol als leerkracht en 15 archetypen voor de rollen van leerlingen geselecteerd met bijhorende afbeeldingen om gratis te downloaden en te gebruiken.
We onderscheiden 2 groepen leerlingen die telkens een afgestemd aanbod hebben om zo alle ontwikkelingsleeftijden te omvatten. Download ze hier:
De afbeeldingen van de archetypen zijn in de vorm van kaarten beschikbaar.
Je kan deze archetypen met je eigen creativiteit gebruiken of je kan hieronder nog enkele tips terugvinden over het opzetten van een verhaallijn in je lesmateriaal. Voor advies of inspiratie kan je ook steeds onze helpdesk contacteren.
Overwin je eigen obstakels
Natuurlijk ben je creatief. Als kind bedacht je voortdurend verhalen: een strijdtoneel met Playmobil, een kamp in de tuin, een gevecht met ridders en knuffels, een race met auto's. Allemaal verhalen.
Creativiteit gaat niet om esthetiek. Het gaat om authenticiteit. Wees jezelf.
Gebruik je eigen passies of denk aan verhalen die jou beklijfd hebben: Koning Arthur en de ridders van de ronde tafel, de boeken van Roald Dahl, stripverhalen die je telkens opnieuw las, … ? Wie zijn jouw helden en inspiratiebronnen?
Laat je niet tegenhouden en contacteer ons gerust via de helpdesk om even samen te brainstormen wanneer je vastzit.
'Ik heb het juiste materiaal niet in huis'
Elke beperking vraagt om creativiteit. Het feit dat je nu in een ander kader moet werken, biedt opportuniteiten. Leg jezelf geen beperkingen op, denk atypisch. Werk met wat je hebt.
Alles, werkelijk alles kan je gebruiken om een verhaal te vertellen.
Je stem heb je sowieso. Daarnaast heb je misschien speelgoed voorhanden: lego, playmobil, puzzels, hobbymateriaal, …. Gebruik ze als spelers of archetypen in je verhalen. Laat leerlingen vanop afstand in hun huis items zoeken waardoor ze visueel en actief aan het verhaal van je les kunnen deelnemen.
Wandel eens door je huis met andere ogen: verzamel bijvoorbeeld uit de keuken enkele ingrediënten die je in je theorieles kan gebruiken. Geïnspireerd door de creatie van pannenkoeken, plak je op het pak bloem (iedereen heeft dat na het hamsteren nu in huis) de naam van één element uit je les, op de eieren een ander element enzoverder. Het beeld dat bepaalde ingrediënten nodig zijn om tot een bepaalde uitkomst te komen voor wiskunde, chemie, … zal zeker beklijven.
Storytelling is enkel voor kunstzinnige en expressieve mensen
Een verhaal vertellen betekent niet dat je als leerkracht voortdurend extra expressief of clownesk voor de camera staat. Leef je uiteraard een keer uit als je wil. Maar een publiek beklijven is niet hetzelfde als extravert zijn. Gebruik je eigenheid. Een verhaal kan evenzeer introvert gebracht worden. Het is een misverstand dat Storytelling tot een circus leidt.
Je basishouding is steeds dat je leerlingen een verhaal wil vertellen, dat je iets weet dat de moeite waard is om te delen. Dit kan een verhaal van vakkennis, vakkunde of ervaring zijn.
Verhalen zijn enkel voor jonge kinderen
Boeken, films, series, games, 's avonds vertellen over je werkdag … onze wereld zit vol verhalen.
Mensen zoeken voortdurend naar het verhaal om informatie te begrijpen en te onthouden.
Verhalen zijn universeel en overstijgen alle leeftijden.
Inspiratie verhalenstructuren
Naast de basisstructuur van de Tocht van de Held, kan je als leerkracht met verschillende verhaalstructuren aan de slag gaan.
Inspiratie inzetten archetypen
Gebruik voor het inzetten van de archetypische afbeeldingen zeker je eigen creativiteit. Om je op weg te helpen, geven we graag al enkele mogelijkheden.
Prikkel leerlingen
Details kunnen een groot verschil maken in het leerrendement en de betrokkenheid van je leerlingen. Prikkel hen door kleine, maar krachtige interventies. Een beklijvend onderwerp van je email kan bijvoorbeeld al meteen het verschil maken wanneer leerlingen een opdracht ontvangen.
Laat het verhaal zich ontvouwen
Een verhaal ligt niet steeds volledig vast in zijn structuur. Zo ook het verhaal van afstandsonderwijs niet.
Wees mild voor jezelf in het zoeken naar beklijvende methodieken, manieren om de afstand te overbruggen. Wees aanwezig en vertrek op je tocht. Onderschat bovendien de kracht van het zoeken en verloren lopen niet. Ervaring is ook kennis. Een niet onbelangrijk verhaal om aan onze leerlingen te vertellen.
Verhaalstructuren en beelden - archetypen - verhogen de aandacht en betrokkenheid van leerlingen. Ze zorgen ervoor dat leerlingen actief rollen opnemen en leerstof zo optimaal mogelijk verwerken en integreren. Elke leerstof past in een verhaalstructuur. Of het nu over wiskunde, w.o., praktijkvakken of geschiedenis gaat.
Jonge leerlingen en doenersOudere leerlingen en denkersLeerkrachten van jonge leerlingen en doenersLeerkrachten van oudere leerlingen en denkers