Steeds weer de blik over de grens | Trouw
Steeds weer de blik over de grens
Te weinig de blik op het rumoer in eigen land, luidt de kritiek van IDFA-direkteur Ally Derks op de Nederlandse documentairemakers. Nederlanders kijken liever naar de ander dan naar zichzelf. Een oud probleem dat nu de multiculturele samenleving een feit is, toch ook weer een nieuw probleem is. Om dit gebrek te compenseren heeft Derks een programma samengesteld van films uit de bloeitijd van de Nederlandse documentaire, van 1945-1965, toen water en straatrumoer nog wel belangrijke thema's waren.
Jann Ruyters 20 november 2003, 0:00
Twee van de drie Nederlandse films die Derks opnam in de Joris Ivens-competitie gaan toch weer over de grens. John Appel trok voor 'De laatste overwinning' naar Siena in Italië om daar de voorbereidingen vast te leggen op de Palio, de jaarlijkse paardenrennen. Hij filmde in Civetta, een kleine wijk die 24 jaar geleden voor het laatst gewonnen heeft. Heddy Honigmann ging naar New York om daar te praten met Cubaanse immigranten die heimwee, armoede en andere teleurstellingen overwinnen met de rumba. Ze filmde in het danslokaal 'La Esquina Habanera' waar op zondagavond gemusiceerd, gedanst en gezongen wordt. Ze spreekt met verschillende rumba-beoefenaars. Levendige gesprekken met bijzondere mensen, zoals de stralende danseres die haar tijdens de grondoefeningen vertelt hoe zij haar vijand (borstkanker) buiten de deur houdt door altijd te bewegen.
John Appel filmt de Sienese gezichten waar het verlangen om te winnen vanaf druipt. Mooi is de explosie van vreugde als ze horen dat ze dit jaar het winnende paard van vorig jaar mogen rijden. Maar toch roepen beide films, zeker die van Appel met zijn speelfilmachtige spanningsopbouw, ook vragen op. Als impressie van gemeenschapszin en fanatisme is het allemaal net iets te makkelijk en te voorspelbaar. Waar is de gevluchte wijkbewoner die niet meegaat in dit jaarlijkse ritueel? Waar zijn de toeristen, andere binnendringers? Wanneer wordt een documentaire een speelfilm?