Videogetuigenis holocaust in scholen West-Vlaanderen
Tobias Shiff, een getuigenis van een overlevende van de concentratiekampen tijdens WOII
Brugge, 28/4/2000
Op 3 maart 1997 sprak Tobias Schiff, over zijn ervaringen, gedurende twee en een half uur, voor een zeer aandachtig, jeugdig publiek, bestaande uit een 250-tal leerlingen uit het beroeps- en technisch onderwijs,.
De Provincie vroeg vervolgens aan Tobias Schiff de toelating om zijn getuigenis op beeldband vast te leggen, wat meteen werd toegestaan.Een zwaar ongeval liet Tobias Schiff niet meer toe te getuigen, erger nog in januari 1999 overleed hij.
Op dat moment hadden wij reeds beslist om aan de hand van de beeldband een educatief project op te zetten, uiteraard met toestemming van Tobias Schiff zelf.
Wat is nu zo eigen aan "het verhaal zonder einde" Het is het verhaal van iemand die 17 jaar was op het moment van de feiten.
Het wordt op een vloeiende, begeesterende en ontroerende manier verteld.
Het is net alsof Tobias Schiff voor de klas zit en zijn verhaal aan gelijken overmaakt.
Naast de video en de educatieve brochure werd ook een Digital Versatile Disk, kortweg DVD aangemaakt.
De "Getuigenis van Tobias Schiff" is een rechtstreekse aanklacht tegen allen, die onder het mom van "vrij historisch onderzoek" op misleidende manier pogen aan te tonen, dat de Duitse vernietigingskampen tijdens de Tweede Wereldoorlog niet hebben bestaan.
Het is tevens een waarschuwing tegen allen die vreemdelingenhaat prediken en die op een demagogische wijze, reële sociaal-economische problemen in onze samenleving aangrijpen, om ondemocratische maatregelen tegen bepaalde bevolkingsgroepen te eisen.
"Een verhaal zonder einde", is niet alleen een ontroerend verhaal, over een bijzonder man, maar het heeft ook, zoals reeds gezegd, een actuele draagwijdte.
Mede om die reden vond het West-Vlaamse provinciebestuur het wenselijk dit project te verwezenlijken en het ter beschikking te stellen van de scholen, jeugd- en culturele verenigingen.
Moge de boodschap welke deze getuigenis inhoudt, iedere kijker tot nadenken stemmen.
Gerrit DEFREYNE.
Gedeputeerde voor cultuur.
In het kader van de ontwikkeling van historisch besef, identiteits- en culturele vorming en vorming tot sociale weerbaarheid is de getuigenis van Tobias Schiff- een Vlaming en een Jood- die meerdere Duitse concentratiekampen tijdens de Tweede Wereldoorlog overleefde, een blijvende herinnering aan het gruwelijk inferno van de holocaust. Dit waanzinnig menselijk falen uit de geschiedenis blijft indringend aankloppen aan ons onderbewustzijn als een collectief trauma. Het maakt ons tevens acuut bewust van de fatale machinaties die de dwalingen hebben veroorzaakt in het verleden. Het opent ook onze ogen opdat wij alert en gevoelig zouden blijven voor iedere mogelijke vergissing in het heden en de toekomst. De lessen uit deze donkere periode van de geschiedenis moeten ons blijvend bijsturen om een menswaardige toekomst uit te bouwen voor iedereen, zonder onderscheid van geslacht of etniciteit.
Hoe dan ook, de school staat hier maatschappelijk en ethisch voor een zware uitdaging. Het vakoverschrijdend onderwijzen en vormen door middel van vakoverschrijdende eindtermen zoals burgerzin en sociale vaardigheden maken ook hier een betere integratie tussen kennis en waarden mogelijk. De school kan in overeenstemming met haar eigen pedagogisch project specifieke invulling en unieke concretisering geven aan deze vorm van "samenvloeiend" of "confluent onderwijs" zoals men de integratie tussen kennis en waarden is gaan noemen.
Dankzij de getuigenis van Tobias Schiff, vastgelegd op video, kan een echte belangstelling en een invoelend vermogen bij de leerlingen opgewekt worden. De historische gegevens van de Tweede Wereldoorlog worden hier ingebed in affectieve ervaringen. Uitgezuiverde gevoelens kunnen een parameter zijn voor het rechtmatig ervaren van waarden. Door het interactieve medium van klank en beeld vermindert de afstand tussen leerkracht en leerling, doordat beiden aangesproken worden op hun verantwoordelijkheid en betrokkenheid.
De getuigenis van Tobias Schiff is in het kader van de vakoverschrijdende eindtermen van burgerzin een uitgelezen document om de leerlingen inzicht en gevoeligheid bij te brengen voor de elementaire regels die aan de basis liggen van onze rechtsorde en van ons democratisch bestel.
In de derde graad wordt opvoeden tot burgerzin, waarvan een belangrijk element vervat is in de mensenrechten en vrijheden, zoals ze in de grondwet en in diverse charters zijn vastgelegd verder geconcretiseerd in themas zoals bijvoorbeeld wereldburgerschap. Opvoeden tot wereldburgerschap draagt bij tot de ontwikkeling van opvattingen en waarden zoals solidariteit, vrede, verdraagzaamheid en sociale rechtvaardigheid.
De getuigenis van Tobias Schiff vastgelegd op video, dankzij het provinciebestuur van West-Vlaanderen, nodigt ons uit tot bezinning over deze fundamentele waarden om ze daarna naar best vermogen uit te dragen en er lessen uit te trekken voor ons eigen leven en onze eigen omgeving, zowel plaatselijk als op mondiaal vlak.
Tot slot zou ik willen eindigen met een gedicht:
That Auschwitz never recur
We arrived five days ago
-miles of dead
-living words
-interminable registers
More of the victims and culprits
We scarcely know it all
Could anyone endure to ?
And live for this we must
"That Auschwitz never recur"
De heer Nic Vandermarliere
Woordvoerder en algemeen raadgever van mevrouw Marleen Vanderpoorten, Vlaams Minister van Onderwijs en Vorming.