Verhulst, Mis in e op.20 articles home
In zijn standaardwerk over de 19e eeuwse Nederlandse muziek, Een eeuw Nederlandse muziek 1815-1915 (Querido, 1986) schreef Eduard Reeser:
Johannes J.H. Verhulst (1816-1891), onbetwistbaar de begaafdste en kundigste componist, die Nederland in de eerste helft der negentiende eeuw heeft voortgebracht. Hij is de enige in ons land geweest wiens componeren op een internationaal niveau stond … (p.86) en even verder:
…de Symfonie en de Mis op.20, de beide monumentaalste scheppingen die wij van Verhulst hebben, en die begrijpelijk kunnen maken dat meesters als Schumann en Mendelssohn onverdeelde bewondering voor het talent van de toen zo jonge componist aan den dag hebben gelegd. (p.87).
Bij zoveel lof is de vrijwel totale afwezigheid van de Mis op.20 van Verhulst op de 20e eeuwse concertprogramma's een merkwaardig verschijnsel. Een plausibele verklaring daarvoor is dat het altijd aan een praktische moderne uitgave heeft ontbroken. Er waren gewoonweg geen partituur, klavieruittreksel en orkestmateriaal te koop in de muziekhandel of anderszins in huur verkrijgbaar.
Daardoor maakten orkesten, koren, dirigenten en een groter publiek pas kennis met de Mis toen die in 2001 voor het eerst sinds 1843 weer werd uitgevoerd en twee jaar later voor het eerst op cd werd gezet (2003, Chandos, Nederlands Concert Koor, Residentie Orkest, Matthias Bamert). In een cd-bespreking in het BBC Music Magazine werd de mis 'one of the most important symphonic choral works between the Missa solemnis and the German Requiem' genoemd.
Het is daarom uitermate verheugend dat er nu in 2004 voor het eerst sinds de 19e eeuw een nieuwe uitgave van de Mis is verschenen, uitgegeven door de Koninklijke Vereniging voor Muziekgeschiedenis in de serie Schatten uit de Nederlandse koormuziek / Treasures of Dutch choral music (general editor Ton Braas) in samenwerking met Donemus.
Deze nieuwe uitgave bestaat uit:
a. de Vocal Score, een fotokopie van het originele 19e eeuwse bij B.Schott's Söhne gedrukte klavieruittreksel;
b. een volledig nieuwe, digitaal gezette gedrukte partituur met een kritisch bericht;
c. het van afgeleide uitvoeringsmateriaal, bestaande uit een grote a3 partituur en een set orkestpartijen.
Het is jammer dat het historische klavieruittreksel voor het kopiëren niet werd voorzien van maatcijfers of repetitiecijfers of repetitieletters. En ondanks de grote zorg die werd besteed aan de uitgave staan er toch een paar discutabele noten in de partituur en de stemmen.