De beste inrichting vinden ze eigenlijk haast géén inrichting, of in ieder geval minimaal: licht is waar het om draait bij Paul en Annemarie in Sleen. ,,Want ín licht en mét licht komen mensen en dingen het meest tot hun recht.”
Met knikkende knieën betraden veel dorpsbewoners beschroomd zo’n twee keer per jaar het pand via een zijdeur. Want hier was sinds de jaren zeventig een tandartspraktijk gevestigd. Paul Aaldering nam in 1982 als jonge tandarts de boerderij en inpandige praktijk over van tandarts Van Dongen. In 2001 trok beeldend kunstenaar Annemarie Elberse bij hem in. Tegenwoordig komt hun bezoek veel vrolijker binnen. Om huiskameroptredens bij te wonen, het atelier van Annemarie te bezoeken of in de tuin een yogales te volgen van een plaatselijke docent.
Het huis ademt grote rust uit, witten en grijzen op muren en plafonds, houten vloer en vooral licht, véél licht. Doorgebroken muren zorgen ervoor dat je in de kamer aan drie kanten ramen hebt. En aan de bovenkant, vooral aan de bovenkant. Want een grote serie dakramen zorgt als een lichtstraat aan de westkant voor vrij zicht op de lucht. Architect Johan Hamminga zorgde voor de uitdagende invulling van hun lichtwensen. Grappig detail: in de voorramen zit nog gedeeltelijk oud glas, dat het zicht op de hoge bomen op de pal tegenovergelegen brink net iets romantischer maakt. Van veel kanten kun je dwars door het huis heen kijken: ze worden er elke keer weer blij van. ,,Eerder woonden we van noord naar zuid, nu van oost naar west.”
De verplaatsing van de tandartspraktijk in 2011 naar een andere plek in het dorp maakte de weg vrij voor iets nieuws. Het voornaamste doel was: licht en leegte en meer zicht op lucht. Dat past naadloos bij de professie van Annemarie. Als glaskunstenaar is zij gefascineerd door licht, doorkijken, luchten en kleuren en de effecten daarvan op mensen. Annemarie: ,,We hebben de boerderij te koop gezet, om dat elders te realiseren. Maar de verkoop lukte niet en toen gingen we verder met plan B: deze plek aanpassen. En dat is zo goed gelukt, dat we blij zijn dat we hier nog wonen!
Met zorg zijn de antieke deuren in oude glorie hersteld: maar alles wat er nieuw in kwam moest juist als contrast superstrak zijn. Ze sloopten talloze muurtjes. De opkamer – ,,Vroeger sliepen ze daar met zijn zessen” – is nu de riante lounge- en tv-hoek.
Een grote rode leren bank met zitting van 1,20 meter diep is op dit podium nu beeldbepalend. Paul: ,,Perfect om lekker te hangen. In verband met mijn rugklachten hebben we ook een gele stoel gekocht. Met prachtig zicht door de dakramen is het vaak leuker om naar buiten te kijken dan naar de televisie…”
De onderliggende kelder is nu opslag voor hun woonaccessoires, want Annemarie wisselt die consequent elk seizoen. ,,Driekwart van onze spullen ligt daar. Met regelmatig veranderen geef je het ook meer kans om gezíen te worden: als het er altijd staat, zie je het gewoon vaak niet meer.”
Er kwam ruimte voor een nieuwe eettafel. Paul struinde zoals gebruikelijk internet af en kwam uit bij meubelmakers in Haarlem. Voor een mooie houten tafel mét een verhaal. Want dat vinden ze leuk: weten waar iets vandaan komt, wie het maakte en hoe, en het dan zelf een nieuwe betekenis kunnen geven. Een procesmatige wijze van werken die ook in de glaskunst van Annemarie terugkomt.
Paul: ,,Deze tafel is gemaakt van houten kisten die tijdens de verbouwing van het Rijksmuseum de kunstschatten moesten beschermen. Het nummer van de kist vertelt wat er in zat: een wapen dat Michiel de Ruyter in 1667 buitmaakte op de Engelsen.” Het blad van de op maat gemaakte tafel van 2,90 meter lang heeft door verschillende kleuren hout een willekeurig grafisch patroon.
,,We hadden gedacht iets van kunst op de lange witte muur erachter te moeten kopen. Maar we kregen dat vanzelf cadeau: door de dakramen en de balkenconstructie krijgen we met zonnig weer mooie schaduwen op de muur, spannend en perfect passend bij de tafel.” De zes eetkamerstoelen hebben elk een andere kleur waardoor het speels oogt. De strakheid hier is versterkt én doorbroken door de witte metalen lamp met uitgestanste organische vormen.
Dezelfde lamp hangt in twee maten in de imposante hal, in een deel van de oorspronkelijke deel. Met inspringen in de muur bleven de symmetrische vorm van de boerderij en de lage muren van de deel behouden en is de voordeur toch 2,20 meter hoog. Ook hier vallen de dakramen op, maar vooral de strakke en luchtige trap naar de bovenverdieping is een eyecatcher. Met hoog in de lucht de oude gebinten in het zicht. Door de glazen balustrade – alles wat licht kan doorlaten moet dat hier ook doen – bekijkt een metalen paard eigenwijs vanaf de hoogte de bezoekers. De oorspronkelijke houten trap kreeg een verrassend nieuw leven: hij leidt de bezoekers van de tuin nu comfortabel tot op grote hoogte in een majestueuze kastanjeboom, achterin de tuin. Hier was ook jarenlang de boomhut van Wouter, zoon van Paul.
Tussen hal en keuken is een hoog raam. ,,Wij zijn rommelkonten, dus willen we een dichte keuken. Nee, ik kan door dit raam niet in de hal kijken, vind ik ook niet interessant. Wél naar de lucht”, verklaart Annemarie.
Oud en nieuw vinden elkaar moeiteloos in het huis: het oude Drentse kabinet legt in de verder strakke hal met moderne boomkapstokken moeiteloos de link tussen historie en nieuwe tijden. In de woonkamer staat een oude rieten wasmand: een verwijzing naar het beroep van Annemaries vader, die vroeger een wasserij had.
Voor de banken kozen ze uit praktische overwegingen voor leer: strak en glad om ook met honden de boel netjes te kunnen houden. Een laag hoogglans dressoir liet het stel in de exacte kleuren spuiten van het houten plafond en de balken die in zicht bleven: wit en grijs. Licht en rust. ,,We hadden geluk met de vloer: het eiken parket in de oorspronkelijke voorkamer ligt er al zo’n jaar of vijftig: het is gelukt om nét zulk parket bij te kopen, dus nu ligt het overal.”
Het glasatelier van Annemarie is in het voormalige stookhok, dat in de parkachtige tuin staat. Zij deelt dit tot wederzijds genoegen met de kippen. Het overdekte terras hier blijkt ’s zomers en ’s winters een perfecte plek om te zitten. Ook hier vanzelfsprekend dakramen, maar het meest opvallend is de oven die het glas met 800 graden Celsius tot smelten brengt, glasfusing.
Foto’s, verhalen en ervaringen inspireren Annemarie tot vrij werk en werk in opdracht. ,,Ook in mijn glaskunst werk ik veel met open plekken, doorkijkjes, transparantie, mogelijkheden tot reflectie: net zoals in ons huis. Want ín licht en mét licht komen mensen en dingen het meest tot hun recht.”
WIETandarts Paul Aaldering (62), beeldend kunstenaar Annemarie Elberse (56), labradors Klaar (13) en Buuv (2), poes Super (13) en vijf kippen