Van de Veer: Centrale bank voor effectieve CO2-prijs
28-09-2015 12:12 | Door: Thijs ten Brinck
Voormalig Shell-topman Jeroen van der Veer pleit voor duidelijke sturing vanuit regeringen op het klimaatbeleid. Hij erkent dat veel fossiele bronnen misschien nooit gewonnen zullen worden.
In een keynote op het strand van Terschelling, tijdens het Springtij Forum, spreekt Jeroen van de Veer over CO2-beprijzing, stranded assets en klimaatafspraken.
#Springtij2015 relaxte Jeroen van der Veer:CO2-heffing belangrijk,<2grC temp stijging lijkt onmogelijk. @SpringtijNL pic.twitter.com/YHiHUhhc7j
— Ted van den Bergh (@TweetTed) 27 september 2015
De olieboringen van Shell in Alaska komen in de toespraak en tijdens de discussie achteraf ook aan bod. Van der Veers voormalige werkgever heeft op 28 september aangekondigd deze plannen volledig te staken.
CO2-handel China
In het energiebeleid draait volgens Jeroen van de Veer alles om de drie A's. Die staan voor 'available, acceptable en affordable'. "Er is geen combinatie van drie goede A's", zegt Van der Veer. Het is volgens hem aan regeringen om tot een goed compromis te komen, en daar vol op te sturen.
Van der Veer stelt dat het energieverbruik de komende vijftig jaar wereldwijd nog eens verdubbelt. Onder de huidige internationale afspraken is er volgens hem "geen enkele kans" dat de opwarming van de aarde tot 2 graden Celsius beperkt blijft.
Hoewel het 2-gradendoel misschien niet meer gehaald wordt, moeten overheden en bedrijven vol blijven inzetten om verdere klimaatverandering zoveel mogelijk in te perken. De Verenigde Staten en China, met het recent aangekondigde eigen emissiehandelssysteem, maken daarin volgens Van der Veer grotere stappen dan Europa.
Van de Veer stelt dat er met de Europese ambities op zich niets mis is. "40 Procent CO2-reductie in 2030 betekent omgerekend naar BNP (bruto nationaal product) een afname van 80 procent", zegt Van der Veer.
Een discussie over nog hogere doelen is volgens hem "academisch" en vertraagt alleen de invulling en uitvoer van beleid. Juist op dat vlak schiet de Europese Unie volgens Van der Veer tekort: "We verbruiken nu meer steenkool dan tien jaar geleden."
In reactie op een vraag uit het publiek pleit Van der Veer voor een Europese centrale bank voor CO2-prijzen. Net zoals de evenknie voor de financiële markten zou deze, met het verruimen of inperken van CO2-rechten, effectief kunnen sturen op het behalen van de EU-klimaatdoelstellingen.
De theorie dat veel olie-, gas- en kolenreserves die bij bedrijven op de balansen staan in werkelijkheid miljarden minder waard zijn, onderschrijft Van der Veer. "De carbon bubble is in principe correct." Het is volgens hem ook geen nieuw verschijnsel. De steenkoolindustrie in Limburg is tenslotte ook niet gestopt omdat de kolen op zijn.
Wel voorziet hij de carbon bubble-theorie van enige nuance. Waar olielanden als Saoedi-Arabië reserves voor tientallen jaren op de balans hebben staan, kijken oliebedrijven als Shell hooguit tien jaar vooruit. Dat reduceert volgens Van der Veer de mogelijke impact van nieuw internationaal klimaatbeleid op de balansen van deze partijen.
Jeroen van der Veer was van 2004 tot en met 2009 CEO van Shell en bekleedde daarna tot in 2013 de functie van non executive director bij het olie- en gasbedrijf. Momenteel is Van der Veer commissaris bij Philips, Boskalis en ING en voorzitter van de RvT van de TU Delft.