Van alle Europese instellingen is de Europese Raad de jongste. In de originele verdragen was er nog geen Europese Raad of iets dat er mee te vergelijken viel. Hij is ontstaan als gevolg van een bestuurlijke crisis.
In 1965 besloot Frankrijk uit onvrede weg te blijven uit vergaderingen van de Raad van Ministers. Het gevolg hiervan was, aangezien besluiten met unanimiteit genomen moesten worden, dat het werk stil lag. Deze gebeurtenis wordt ook wel 'de legestoelcrisis' genoemd. Een half jaar later werden de problemen gladgestreken en sloten de lidstaten het 'Compromis van Luxemburg'. Deze wordt gebruikt als voor een van de lidstaten een fundamenteel nationaal belang geschonden wordt bij besluiten met gekwalificeerde meerderheid. In dat geval gaan de lidstaten samen binnen een redelijke termijn op zoek naar een voor alle landen aanvaardbare oplossing. De crisis in 1965 leidde ertoe dat de Europese Raad daarna vaker bijeenkwam Dat ging ten koste van de positie van de Raad van de Europese Unie i, waar de lidstaten op ministerieel niveau worden vertegenwoordigd.