Filmtaal | George Knight
Tagarchief: Filmtaal
De vrouw en de trein
Het gezegde luidt 'Het verleden is een vreemd land'. Wat zich 55 jaar geleden in 1959 langs de spoorweg afspeelt lijkt eerder een vreemd continent. De vervreemding die dat nu oproept volgt niet zozeer uit de verbazing van de hedendaagse mens over tempo, gebruiken, omgangsvormen of oude procedures, maar uit het besef dat de overwegwachter ons even exotisch is als de vluchteling nu in Zuid-Soedan of de boer op het Indiase platteland. Maar de 61-jarige mevrouw Van Kempen had tegelijk ook onze tante of grootmoeder kunnen zijn. Die combinatie van afstand en nabijheid maakt de vervreemding pas echt schrijnend. Kijker en bekekene zijn tot elkaar veroordeeld in een onbegrepen huwelijk dat nooit meer ontbonden kan worden.
Kunnen we het commentaar dat even traag vordert als de routine die het beschrijft begrijpen? Laat staan op waarde schatten. Als iets snel veroudert dan is het het komische. Zijn de koeien die de overweg oversteken een 'grappig' bedoeld beeldrijm ('melkweg') en een reflectie op Fanfare (1958) van Bert Haanstra, of niet?
De vrouw staat haar mannetje, die geest van ruimdenkendheid draagt het verslag uit. We beseffen dat deze werkende vrouwen in 1959 het niet makkelijk hadden. Ze doen hun ding, en dat jarenlang. Mochten ze er zijn omdat de mannen wel wat anders te doen hadden? Idyllisch is het niet om door de klok geleefd te worden.
De mannelijke collega neemt de wacht in de nacht over. Zo wordt de vrouw alsnog behoed. De verhoudingen worden op tijd rechtgetrokken. Teruggebracht tot roodkapje uit een sprookje passeert voor haar de laatste trein van de dag. Vanuit het raam kijkt, wat een kind lijkt, met de camera mee naar de passerende trein. Zodat nacht, trein, overwegwachter, raam en kind door de onzichtbare camera in een beeld gevangen worden. In dat Limburgse niemandsland aan de spoorweg. Een langdurige Brief Encounter van 25 jaar. Ons wacht de rol van finale gluurder. Vlot neemt de overwegwachter de telefoon op en spreekt een collega in het toenmalige heden en ons ondoorgrondelijk uit het verleden toe. De stem zegt dat de trein voorbij is. Maar dat wisten we al.
Foto: Still uit 'Vrouwen bij de Nederlandse Spoorwegen'. YouTube-kanaal van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid.
Geplaatst in Geschiedenis, Maatschappij, Media, Mythe	| Tags: 1959, Arbeid, Beeldtaal, Bert Haanstra, Exotisme, Fanfare, Filmtaal, Gender, Genderstereotypen, Koeien, Komisch, Limburg, Man, Mevrouw Kempen, Nacht, NS, Overwegwachter, Spoorweg, Stereotypering, Trein, Verleden, Vrouw, Vrouwen bij de NS, Wachterhuis, Werkgelegenheid	| Geef een reactie
@fineout @politico It's certain that Donald Trump is RNC's 'best asset' for 2022. Strange feature of American pol… twitter.com/i/web/status/1… 9 hours ago