ISO FDIS 5149-4 Koelsystemen en warmtepompen - Veiligheids- en milieueisen - Deel 4: Bediening, onderhoud, reparatie en hergebruik - NEN
ISO FDIS 5149-4 Koelsystemen en warmtepompen - Veiligheids- en milieueisen - Deel 4: Bediening, onderhoud, reparatie en hergebruik
06-08-2014 De norm: ISO 5149-4 wordt momenteel behandeld door Technische Commissie ISO/TC 86,(Refrigeration and airconditioning), Subcommissie SC 1, (Safety and environmental requirements for refrigerating systems).
In deze norm wordt ook aandacht aan de aspecten onderhoud en reparatie van koelsystemen besteed. ISO 5149 bestaat uit de volgende delen, onder de titel ''Refrigerating systems and heat pumps — Safety and environmental requirements'':
ISO 5149-4 behandelt eisen voor veiligheid en milieuaspecten in relatie tot het gebruik, het onderhoud en reparatie van koelsystemen. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de terugwinning, het hergebruik en de afvalbehandeling van alle types koudemiddel, koelolie, warmtetransport vloeistof en van het koelsysteem zelf en zijn onderdelen.
Deze eisen zijn bedoeld om schade aan personen, goederen en het milieu ten gevolge van het verkeerd omgaan met koudemiddelen c.q. vervuilende stoffen en de emissie van het koudemiddel naar de atmosfeer, te voorkomen.
Een belangrijk punt van aandacht is dat het personeel dat de bedrijfsvoering en het onderhoud doet van het koelsysteem ook hiervoor adequaat is opgeleid. Zie hiervoor o.a. EN 13313 'Koelsystemen en warmtepompen - Bekwaamheid van personeel' uit 2010. Zo moet bijvoorbeeld worden voorkomen dat verschillende koudemiddelen met elkaar worden vermengd.
Elk koelsysteem moet preventief onderhoud krijgen in overeenstemming met de door de fabrikant bijgeleverde gebruikershandleiding (in ISO 5149-2 wordt dit nader behandeld). De frequentie van zulk onderhoud hangt af van het type, de afmetingen, het gebruik, etc. van het systeem. Als gevolg van lokale of nationale wettelijke bepalingen kan er meer dan 1 onderhoudsbeurt per jaar vereist zijn.
De eigenaar van het koelsysteem is er voor verantwoordelijk dat het systeem regelmatig wordt gecontroleerd en onderhouden.
Onderhoud moet zodanig gebeuren dat:
a) ongelukken met personeel worden voorkomen;
b) schade aan goederen wordt voorkomen;
c) componenten van het systeem in goede werking blijven;
d) de goede werking van het systeem is verzekerd;
e) lekkage van koudemiddel of olie wordt opgemerkt en verholpen;
f) verspilling van energie wordt geminimaliseerd.
De omvang en het tijdschema voor onderhoud moeten uitputtend worden beschreven in de gebruiksaanwijzing.
Een paar voorbeelden van te volgen instructies:
- wanneer een afsluiter tijdelijk buiten gebruik is gesteld ten behoeve van het uitvoeren van testen en onderhoud, moeten de einden van de leidingdelen, waaraan hij is gekoppeld, worden afgesloten.
- waar een secondair systeem voor koeling of verwarming wordt gebruikt, moet de kwaliteit van het warmtetransportmiddel periodiek worden gekeurd in overeenstemming met de instructies van de fabrikant.
- reguliere lektesten, inspecties en controle van de veiligheidsuitrusting moeten uitgevoerd worden zoals beschreven in de informatieve bijlage D van de norm en in nationale regelgeving.
- wanneer olie van een koelsysteem wordt afgetapt moet dit veilig gebeuren in overeenstemming met de gebruiksaanwijzing. Een procedure hiervoor is beschreven in de normatieve bijlage A van de norm.
Reparatiewerkzaamheden aan koudemiddel houdende onderdelen moeten de volgende werkzaamheden omvatten:
a) aftappen, hergebruik en afvoer van het koudemiddel;
b) afkoppelen en bewaren van de onderdelen die moeten worden gerepareerd (bijvoorbeeld een drukvat
of pijpleidingen);
c) reinigen, voorbereiden en uitvoeren van de reparatie; lassen volgens vastgestelde procedures
d) testen en controleren van de gerepareerde componenten (druktest, lektest, functionele test),
zie ISO 5149-2;
e) vullen van het koudemiddel;
Gedurende elk periodiek onderhoud en na iedere reparatie moeten, indien nodig, minimaal de volgende taken worden uitgevoerd:
a) alle veiligheids-, controle- en meetvoorzieningen inclusief de alarmsystemen moeten worden gecontroleerd op hun werking;
b) lekkage testen moeten worden uitgevoerd bij het relevante gerepareerde deel of het gehele systeem;
Onderhoud en reparatie dienen te worden uitgevoerd door opgeleid personeel zoals lassers, elektriciens, meet- en controlespecialisten.