$100 Bills | De Tijd
29 november 2019 Vandaag om 18:41
Facebook nam een erg succesrijke onafhankelijke spelontwikkelaar over. Dat zorgde voor commotie.
'Hundred dollar bills, hundred dollar bills.'
'Hu- un- dred bills, hundred dollar bills.'
En zo gaat de song '$100 Bills' van de Tsjech Jaroslav Beck nog eventjes door. Beck is medeoprichter en topman van de gamestudio Beat Games in Praag. Aan '100 dollar bills' heeft hij geen gebrek: deze week werd bekend dat Facebook Beat Games overneemt en onderbrengt bij de afdeling Oculus, die zich toelegt op virtuele realiteit (VR).
De Praagse studio mag onafhankelijk voortdoen met waar hij erg goed in is: VR-games maken zoals 'Beat Saber'. In die game word je als speler geconfronteerd met blokken die zich naar jou toe bewegen, en die je met de juiste van twee lichtsabels in de juiste richting moet zien te doorklieven. Ook moet je hindernissen ontwijken. Essentieel daarbij is de muziek: je beweegt op het ritme van onder meer '$100 Bills'. De game was, in tegenstelling tot heel wat andere VR-games, een groot succes. In maart van dit jaar bleek dat het spel, dat zo'n 30 euro kost, een miljoen keer verkocht was.
Beck kwam niet met het idee voor 'Beat Saber'. Die eer komt toe aan Ján Ilavský en Vladimír Hrinčár, twee Tsjechische programmeurs die samen al games maakten toen ze nog in het middelbaar zaten. In 2016 wonnen ze een Apple Design Award voor een smartphonegame. Vervolgens richtten ze zich op VR-games en een vroege demo van 'Beat Saber' maakte Beck erg enthousiast.
Op de techblog TechCrunch worden Ilavský en Hrinčár omschreven als 'strikte' en 'perfectionistische' programmeurs. Het kostte Beck moeite hen te overtuigen rond 'Beat Saber' een nieuw bedrijfje op te starten. In essentie wilden de programmeurs een game maken die ze zelf graag wilden spelen, zonder daarbij aan het commerciële potentieel te denken. Dat zouden anderen wel in hun plaats doen, zeker toen topstreamers zoals PewDiePie de game loslieten op hun fans.
Facebook, dat met zijn afdeling Oculus zwaar inzet op VR maar moeite heeft om echt de grote massa te bereiken, gebruikt 'Beat Saber' als schoolvoorbeeld van een geslaagde game. Er wordt zelfs gezegd dat bij het ontwikkelen van nieuwe headsets 'Beat Saber' als cruciale test wordt gezien. 'Beat Saber' is evenwel niet zomaar een game. Het is een heuse community. Fans spelen niet gewoon het bestaande 'Beat Saber', maar maken aangepaste versies met eigen muziek, 'mods'. Auteursrechten worden daarbij niet altijd gerespecteerd. Dat was niet zo'n probleem voor een kleine onafhankelijke studio in een nichetechnologie, maar Facebook kan zich geen fratsen veroorloven. Bij de overname sprak Facebook dan ook meteen waarschuwende woorden. 'Mods' mogen, maar het auteursrecht is heilig.
'Beat Saber' is niet zomaar een game, maar een heuse community.
Discussieforums op Reddit gingen in overdrive. Facebook is voor sommige spelers het rijk van het kwade dat de creativiteit van de community teniet zal doen en de privacy van de spelers massaal en grondig zal aantasten. Anderen toonden enige dankbaarheid dat Facebook geld blijft spenderen aan VR.
De discussies op Reddit zijn pertinent. Zonder het werk van onafhankelijken zoals Palmer Luckey voor de hardware en Beat Games voor de software zou VR voor het grote publiek niet bestaan. Maar ook het vele geld van Facebook is essentieel.
Het blijft wel wrang dat projecten die echt innovatief zijn op een bepaald, meestal vroeg, moment van hun bestaan gewoon worden overgenomen door de grote digitale bedrijven. Of dat doorbraken dichterbij brengt dan wel de innovatie versmacht in de bureaucratie van de mastodonten, moet nog blijken.
Opmerkelijk is dat in een officiële Oculus-blogpost op dat risico wordt gealludeerd, terwijl er tegelijk op wordt gewezen dat er ook succesverhalen zijn bij dit soort overnames. De founding fathers van Oculus, zoals Luckey, hebben Facebook al lang verlaten. Hopelijk voor Facebook kan Oculus de Tsjechische bollebozen wel houden, en nog hopelijker ontluikt er nieuw talent dat wel zelfstandig kan doorgroeien.