"Voor ons is transformatie iets heel vanzelfsprekends"
Ector Hoogstad Architecten is medio 2018 toegetreden tot het partnernetwerk van NRP. Hoog tijd om het bureau, dat een waardevolle aanvulling op het netwerk vormt, te introduceren. Daarvoor spraken we met Koen Klijn, projectarchitect bij Ector Hoogstad Architecten.
Het grootste gedeelte van de gebouwen staat er al
"Ector Hoogstad is, met 50 medewerkers een van de grotere architectenbureaus. Afgelopen zomer verhuisden we naar het gebouw Hofpoort, beter bekend als de Shelltoren, aan het Hofplein. We zijn gespecialiseerd in het ontwerpen van omgevingen die kennisprocessen laten floreren, dus we kennen het belang van interactie en inspiratie. Daarom kozen we voor een plek in het hart van het kennis-ecosysteem van Rotterdam. We ontwerpen alle mogelijke opgaven, waaronder ook woningbouw, maar zijn gespecialiseerd in 'kennislandschappen', het ontwerpen van onderzoek-, onderwijs- en kantooromgevingen. Een groot deel van onze projecten zijn renovatie- en transformatieprojecten. Voor ons is transformatie iets heel vanzelfsprekends. Als je vanuit ons kantoor op de 24ste verdieping over de stad kijkt, dan zie je namelijk heel goed dat het grootste gedeelte van de gebouwen er al staat."
Ook gebouwen met minder architectonische kwaliteiten lenen zich vaak goed voor transformatie
"Veel bestaande gebouwen bieden, door hun architectonische kwaliteiten, vaak ongekende mogelijkheden. Voorbeelden daarvan zijn bijvoorbeeld de enorme ruimtelijkheid van het kantoor voor IMd in de tot de verbeelding sprekende, voormalige Rotterdamse Staalfabriek, de unieke sfeer van de foyer van het popcentrum Gebr. de Nobel, dat is ondergebracht in een monumentaal fabriekspand in de Leidse binnenstad en de monumentale W-hal, die we voor de TU Eindhoven transformeerden tot Metaforum: de nieuwe huiskamer van de universiteit. Maar ook gebouwen met wat minder architectonische kwaliteiten lenen zich vaak goed voor transformatie, met name constructief. Zoals de transformatie van een voormalig kantorencomplex aan de Joan Muyskenweg in Amsterdam naar woningen. De vier kantoorgebouwen zijn paarsgewijs samengevoegd tot robuuste blokken, van een nieuwe buitengevel voorzien en met drie nieuwe bouwlagen 'opgetopt'. En op die manier hebben we ook de oude Vopak kantoortoren aan Het Park getransformeerd en opgetopt, met luxe appartementen en voorzien van een nieuwe gevel met grote balkons".
Brede groep aan partners die allemaal een gemeenschappelijke interesse delen
Transformatie zit dus in het DNA van Ector Hoogstad. Dat bewijst ook één van de expertisegroepen 'Transformatie' die hun organisatie kent. "Met iedere groep wilden we ons aansluiten bij een relevant netwerk, voor transformatie kwamen we vanzelfsprekend bij NRP uit. Wat ons aanspreekt aan NRP is de brede groep aan partners, die allemaal een gemeenschappelijke interesse delen. De groep is bovendien breed en divers genoeg om nieuwe inzichten te krijgen, maar compact genoeg om niet te verdwalen. De kennis en ervaringen die we in het netwerk opdoen willen we ook intern delen en toepassen in de projecten waar we aan werken. Bovendien willen we onze opgedane kennis ook meer uitdragen."
Ontwerpmethodiek waarbij we eerst de behoefte minimaliseren
"Een centraal thema is voor ons duurzaamheid en circulariteit. Bij Ector Hoogstad Architecten hanteren we een ontwerpmethodiek waarbij we eerst de behoefte minimaliseren. Dat betekent dat we zo weinig mogelijk materialen en energie gebruiken en zoveel mogelijk grondstoffen hergebruiken. Ook als we aan een nieuwbouwopgave beginnen, kijken we altijd eerst of er delen van het bestaande gebouw hergebruikt kunnen worden. De laatste stap in de ontwerpmethodiek is het toepassen van nieuwe, recyclebare of natuurlijke materialen en het opwekken van duurzame energie."
Een voorbeeld van een circulair ontwerp is het Futura College in Woerden waarvoor Ector Hoogstad Architecten een uitbreiding ontworpen heeft in de vorm van een circulair paviljoen. De uiteindelijke vorm en uitstraling van het gebouw zullen worden bepaald door de beschikbare donormaterialen.
De bouw moet gezamenlijk sneller zorgen voor schaalvergroting
"Het vinden van de juiste materialen is voor grotere projecten nog wel een uitdaging want de bouw is daar nog niet op ingericht. Het kost nu nog veel tijd om herbruikbare materialen en componenten te vinden omdat er amper locaties of digitale marktplaatsen zijn waar deze gebundeld aangeboden worden en ook vaak niet in de hoeveelheid of omvang die nodig is. Madaster is een goed initiatief, maar het duurt nog even voordat daar materialen uit beschikbaar komen. Gezamenlijk moet de bouw sneller zorgen voor de schaalvergroting. Graag willen we ook met de NRP partners sparren over hoe we die schaalvergroting kunnen realiseren."
Gezondheid is terecht een belangrijk onderdeel van duurzaamheid
"Een ander actueel thema waar we ons op richten is 'gezondheid en productiviteit'. Er komen steeds meer methoden om gebouwen meetbaar gezond te maken, zoals de WELL Building Standard. En gezondheid is terecht een belangrijk onderdeel van duurzaamheid, zoals in het Frisse Scholen programma en de Health categorie van BREEAM. Vorig jaar hebben we met ons ReFit-team deelgenomen aan het 'Kantoor vol Energie' programma, waarin het energieneutraal maken van bestaande kantoren wordt gekoppeld aan de gezondheidswinst die je daarmee tegelijkertijd bereikt. Het is interessant om te zien dat dit thema kan fungeren als business case om renovaties mogelijk te maken."