Kroniek van Enkhuizen periode 1950-1960 / Onregelmatigheden bij de Sint Maartenviering in Enkhuizen rond en na 1950: Kroniek van enkhuizen - de Enkhuizer Courant
Onregelmatigheden bij de Sint Maartenviering in Enkhuizen rond en na 1950
Bron / Auteur: Siem Duys (Voormalig kaderlid en groepscommandant rijkspolitie in Enkhuizen)
Jongeren "vieren" het Sint Maartenfeest in de Westerstraat
Hoe een kinderfeest gedurende vele jaren in Enkhuizen na afloop werd verstoord door rebellerende groepen jongeren.
Volgens Jaap Sikkink, voormalig wachtmeester der rijkspolitie 1e klas in Enkhuizen, zouden de onregelmatigheden zijn ontstaan door een niet al te handig optreden van een politieman, C. G. Hij zou het tijdens een Sint Maartenviering aan de stok hebben gehad met een paar jongeren op de hoek Westerstraat – Melkmarkt en hen daarna met veel geweld naar het politiebureau in de Westerstraat t.o. de Vijzelstraat hebben gesleurd en opgesloten.
Een groep personen die dit zag gebeuren vond dit optreden al te hardhandig en begon zich er mee te bemoeien. Ze daagden de politie, die op het bureau aanwezig was, uit door tegen de ramen te slaan en de voordeur te bonzen. De politie riep versterking op en die wist niets anders dan er met harde hand (zoals gebruikelijk in die tijd) moest worden opgetreden. De Sint Maartenvieringen in de decennia daarna hebben in het teken gestaan van provocatie van jongeren tegen de plaatselijke politie. Het werd een soort jaarlijkse dag van agentje pesten. De deelnemers kwamen uit Enkhuizen en de dorpen uit de Streek.
De provocaties bestonden aanvankelijk uit o.a. het gooien van uitgeholde suikerbieten die eerder waren gebruikt als lampions en later met het plegen van vernielingen, het stichten van kleine brandjes, en het gooien met stenen en eieren. De politie en de burgemeester wisten niet wat ze moesten doen om ongeregeldheden te voorkomen. Bleven ze in het bureau, dan werd er tegen de ramen en deuren geslagen. Ze rolden zelfs een keer een brandende autoband naar binnen. Als ze op straat kwamen waren er allerlei provocaties zoals het uitdagen van de politie, het plegen van vernielingen (vooral ingooien van winkelruiten) en brandstichtingen etc. Er werd steeds met strakke hand opgetreden en de wapenstok werd vaak gebruikt.
De opstandige jeugd, vaak waren ze in de leeftijd van 12 tot 20 jaar, trad op in groepen, en als ze een politieman zagen renden ze nagenoeg altijd hard weg. Vaak werd er op hun gejaagd door politieman P. van der Pol met zijn motor met zijspan. Altijd werd er een groep jongens (meisjes keken graag toe) opgepakt en vastgehouden tot het feest was afgelopen. Ze werden dan meestal overgedragen aan hun ouders of verzorgers waarbij vaak een regeling werd gemaakt voor de aangebrachte schade.
Later werden jongeren die zich misdroegen met een politiemotor of auto de stad uitgeleid, waar ze bij vuurtoren de Ven of nog later op de dijk Enkhuizen - Lelystad werden vrijgelaten en lopend terug konden naar Enkhuizen. Handige jongens haalden hun vrienden met hun "brommer" vlugger terug naar Enkhuizen. Later mocht dit uit de stad zetten niet meer van de rechter naar aanleiding van rellen in Amsterdam waarbij dit ook gebeurde.
Gedurende vele jaren was de politie, sommige aangevuld met een groep van de mobiele eenheid, de brandweer en de dienst gemeentewerken, druk bezig met het feest van Sint Maarten.
De provocaties en overlast is in de jaren '80 van de vorige eeuw gestopt. De politie en overheid gingen slimmer te werk door preventieve maatregelen en een andere wijze van optreden. De politie slaagde er in om zich niet meer te laten provoceren door zelf het initiatief te nemen. Ze liet politiemensen in burger, samen met geüniformeerden, foto's nemen van groepjes onrustige jongeren en ze liet een aantal auto's rond rijden met arrestatieteams. Zo gauw iemand het te bont maakte werden ze gearresteerd en afgevoerd.
Dit werd een paar jaar volgehouden en de ongeregeldheden zijn geheel gestopt. Een leuke bijkomstigheid is dat de politie wel fototoestellen met een flitslicht had maar dat er geen rolletjes in zaten en de laatste paar jaar er nagenoeg alleen "Strekers" werden opgepakt.