Mariene tweekleppige. Tot 40 mm. Wit tot lichtgeel, opperhuid grijswit. Dunschalig, bol, bijna rond. Oppervlak vrij glad, met fijne, dicht opeenstaande concentrische lijntjes en enkele duidelijke groeilijnen. Mantelbocht zeer diep, tot boven het midden van de schelp reikend. Duidelijk uitwendig ligament. Noordzee, verder van de kust. Zelden vers op het strand, soms fossiel.
Te verwarren met
Ronde komschelp Diplodonta rotundata.
Kenmerken
Afmetingen: L. tot 40 mm, H. tot 40 mm.
Schelpkleur: Wit tot lichtgeel. Opperhuid grijswit.
Schelpvorm: De schelp is dunschalig en bol, bijna rond. De top neigt licht naar voren. Achter de top bevindt zich een duidelijk uitwendig ligament. Er is geen duidelijk maantje en ook geen rugveld.
Sculptuur: Bestaat uit fijne, dicht opeenstaande concentrische lijntjes en enkele duidelijke groeilijnen.
Slot: Heterodont. Slotband uitwendig.
Binnenzijde schelp: De mantelbocht is zeer diep en reikt tot boven het midden van de schelp.
Dier: Sifonen gescheiden, niet vergroeid en ongelijk in lengte, met kleine tentakelkransjes. Lichaamskleur crème tot geelwit. Sifonen geeloranje. Voet wit.
Habitat en ecologie
De Zandschelp heeft een voorkeur voor slibhoudende bodems en leeft tot ca. 8 cm diep ingegraven in de bodem, op diepten van 7 tot 2.500 m. Het zijn filteraars, het voedsel bestaat uit fytoplankton dat uit het bodemwater wordt gefilterd. Leeftijd: 2-3 jaar.
Areaal en verspreiding
Van Noorwegen tot Marokko, de Canarische Eilanden en in de Middellandse Zee, op diepten tussen 7,5 en ca. 50 m. In de Nederlandse Noordzee voornamelijk gevonden in het noordelijke deel. Bekend van Oestergronden, Friese Front, Doggersbank en Klaverbank en enkele verspreide locaties. De dichtheden zijn echter laag.
Op het strand: Uiterst zelden versmateriaal. Fossiel vaker te vinden, met name op de Waddeneilanden.
Literatuur
Bruyne, R.H. de, S.J. van Leeuwen, A.W. Gmelig Meyling & R. Daan (red.), 2013. Schelpdieren van het Nederlandse Noordzeegebied. Ecologische atlas van de mariene weekdieren (Mollusca). Tirion Uitgevers, Utrecht en Stichting Anemoon, Lisse 414 pp.