Mannetjesereprijs (Veronica officinalis) | MijnTuin.org
Latijnse naam: Veronica officinalis
http://wilde-planten.nl/mannetjesereprijs.htm
https://nl.wikipedia.org/wiki/Mannetjesereprijs
http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/mannetjesereprijs
http://www.drachtplanten.nl/PLD.Fotos/V/Veronica/VerOff/Plant.htm
De plant is ruw behaard, naar boven klierharig. Uit den vertikalen wortelstok komt een vrij stevige, kruipende, zodenvormende, naar boven opstijgende, aan den voet vertakte stengel. De bladen zijn tegenoverstaand, omgekeerd eirond, elliptisch of langwerpig-omgekeerd eirond, kort gesteeld, gekarteld-gezaagd, zij zijn eenigszins stijf.
De bloemen zijn klein en staan in aarvormige trossen, die meest alleen in den oksel van een blad van een bladpaar staan, zij zijn veelbloemig en tamelijk dicht. De bloemstelen zijn korter dan het schutblad en de kelk, in den knop- en in den vruchttoestand rechtopstaand. De kelk is behaard met 4 weinig ongelijke, lancetvormige slippen. De bloemkroon is lichtblauw met donkerder aderen, zelden wit, zij is langer dan de kelk. De stijl is even lang als de doosvrucht. De laatste is langer dan de kelk, stomp of stomphoekig uitgerand, klierachtig behaard, driehoekig-omgekeerd hartvormig, samengedrukt. Overblijvend. 1,5-3 dm. Juni-Augustus.
De plant wordt bij het drogen wat zwart.
Door galmijten worden vaak de kroonbladen sterk bladachtig. De op de plaats der bloemen optredende rosetjes van kleine, groenachtige blaadjes zitten aan de spil der bloeiwijze dicht opeen en vormen groene trossen. Ook is soms het gevolg van de werking dezer mijt alleen het gevuld zijn der bloemen.
De bloemen zijn vaak homogaam, zij openen zich niet zoo wijd als bij V. Chamaedrys. De aan den voet veel dunnere meeldraden staan uit de bloem recht naar voren en iets uit elkaar, zoodat ze van den daaronder staanden stijl verwijderd zijn. Insecten, die komen, om honing te verzamelen, raken met verschillende plaatsen van hun lichaam de helmknoppen en den stempel aan en bewerken zoowel kruis- als zelfbestuiving. Als insectenbezoek uitblijft, kan zelfbestuiving plaats hebben, doordat de meeldraden, als zij beginnen te verwelken, zoover naar binnen en beneden draaien, dat zij den stempel aanraken.
Ook zijn protrandrische en proterogynische bloemen aangetroffen, waarbij zelfbestuiving is uitgesloten.
De plant komt in geheel Europa voor op droge plaatsen, in de duinen en op de heiden, in zandige streken en is bij ons algemeen.
De naam mannetjeseereprijs staat in verband met den ouden naam eereprijsmanneken (zie blz. 55, deel 2).
Veronica =dit geslacht is genoemd naar de heilige Veronica, die aan Jezus een doek zou hebben aangeboden, om zijn gelaat af te drogen en dien doek terug ontving met een afdruk van zijn gelaat er op. Dat het geslacht daarnaar is genoemd, vindt misschien zijne verklaring daarin, dat bij sommige soorten de kroonslippen vlak zijn uitgespreid en een vierhoekige ruimte innemen, terwijl op een daarvan een donkere vlek voorkomt, die eenigszins zou herinneren aan een afdruk van een gelaat.