Op naar de 1,5-meter-bieb: een tasje boeken aan de deur zodat je toch kunt lezen | Het Parool
Op naar de 1,5-meter-bieb: een tasje boeken aan de deur zodat je toch kunt lezen
Nu de bibliotheken dicht zijn vanwege het coronavirus, bezorgen ze boeken bij ouderen die verstoken zijn van leesvoer. Eind deze week opent de OBA een boekenafhaalpunt. 'We werken toe naar de 1,5 meter-OBA.'
Bart Van Zoelen 13 april 2020, 12:00
Foto van een OBA-medewerker die een pakket met boeken bij een van de leden bezorgd. Beeld Nosh Neneh
Toen ze vanuit het niets een telefoontje kreeg van de bibliotheek was dat voor Carla van Ginneke uit Oost toch even schrikken. Was ze misschien een boek vergeten terug te brengen? Maar nee, net als duizenden andere ouderen belde de OBA haar met het aanbod vijf boeken thuis te bezorgen. "Ik vond het zo'n leuk idee, zo'n lief idee ook. Dus ik zei: kom maar op!"
De OBA richt zich eerst op ouderen omdat die extra kwetsbaar zijn voor het coronavirus en omdat eenzaamheid op de loer ligt. Ze heeft nog heel wat boeken op de plank en eenzaam is ze niet, zegt Van Ginneke. Haar leeftijd laat ze graag in het midden ("boven de 67"), maar het is waar: ze loopt een hoger coronarisico. "Ook als die open was, zou ik nu niet naar de bibliotheek gaan."
In de uitgestorven bibliotheek op het Oosterdokseiland belt een telefoonteam nu al twee weken naar de leden die 67 jaar of ouder zijn en het afgelopen jaar iets hebben geleend. Het is dankbaar werk, vertelt Louise Barendregt, al zit niet iedereen op een boekenpakket te wachten. "Soms zeggen ze: we hebben nu eindelijk tijd om onze eigen boeken te lezen."
Ongeveer 25 tot 30 procent gaat op het aanbod in. Vooral in de rijkere buurten zijn ze vaak al voorzien, via een webwinkel, de boekhandel of e-books. "Eentje zei nog: we hebben net boeken gekocht om de boekhandel te steunen." Maar of ze nu wel of niet boeken willen lenen, bijna alle ouderen zijn blij met het belletje omdat ze weer even wat aanspraak hebben.
De tassen vol boeken die worden opgehaald worden netjes gesorteerd op dag en blijven een paar dagen in quarantaine. Beeld Nosh Neneh
De boeken worden gedesinfecteerd en hygiënisch verpakt per fiets thuisbezorgd door OBA-medewerkers en studenten van de Hogeschool van Amsterdam. Boeken die eerder waren geleend worden ingenomen en gaan bij de bibliotheek terug in de kast. Maar niet voordat ze in quarantaine zijn geweest. In de bibliotheek liggen ze eerst drie dagen op stapels, om elk risico op besmetting uit te sluiten.
Alleen al vanuit de grote vestiging aan het Oosterdok zijn in ruim een week bijna 300 boekenpakketten bezorgd en vanuit zeven andere bibliotheken samen nog eens ruim 400. De leden mogen doorgeven welk genre hun voorkeur heeft, maar het is de bibliotheek die de boeken uitkiest. Vanuit het centrum bezorgt de bieb alleen fictie, zodat alle boeken van dezelfde etage komen. "Anders zijn we de hele dag rondjes aan het lopen," legt teamleider Madeleine Kwakkernaat uit.
Het wordt teveel werk als iedereen zijn verlanglijstje kan indienen. Maar natuurlijk proberen ze wel rekening te houden met bijzondere verzoeken. Wat doe je anders als een dame van 94 verzoekt om filosofische en religieuze kost?
Een OBA-medewerker die de pakketten met boeken klaarzet voor de bezorgers. Beeld Nosh Neneh
"Het is een verrassing wat je krijgt," zegt René van Dam, terwijl hij op de tweede verdieping de boeken uitzoekt. Ook binnen het gekozen genre probeert hij wat variatie aan te brengen. "Een Nederlandse, maar ook een buitenlandse auteur. Een zwaar psychologische roman, maar ook iets luchtigers." Zelfs als hij zich beperkt tot één verdieping, is hij er druk zat mee. "Ik haal met gemak mijn tienduizend stappen per dag."
"We hebben het niet aan de grote klok gehangen, want we wilden geen verwachtingen wekken die we niet konden waarmaken," zegt OBA-directeur Martin Berendse. Stap voor stap onderzoekt de OBA de mogelijkheden om meer boeken uit te lenen - vanuit acht vestigingen, in alle stadsdelen één. Zodra het kabinet en het RIVM de coronamaatregelen versoepelen, wil de OBA weer open. "We werken toe naar de 1,5 meter-OBA."
Om te beginnen opent OBA Oosterdok eind deze week een boekenafhaalpunt. Ook daarbij gaat het weer om vijf boeken die door de bibliotheek worden uitgekozen. Op aanvraag via de website kunnen niet alleen ouderen, maar alle OBA-leden een boekenpakket ophalen - mits ze gezond zijn, natuurlijk.
Amsterdammers die online op zoek zijn naar contact, hulp of informatie kunnen vanaf deze maand terecht op Wijzer.amsterdam. In eenvoudige zinnen ontsluit de 'digitale wegwijzer' het internet voor wie daar nog niet zo in thuis is.
De door de OBA samen met de gemeente ontwikkelde website geeft antwoord op vragen die opkomen nu iedereen aan huis gekluisterd is: 'Hoe kan ik sporten met mijn kind?' of 'Waar vind ik mooie kunst online?' De website geeft informatie over thuisonderwijs, computerhulp, veilig internetten en videobellen. Maar ook: 'Ik wil op YouTube. Hoe doe ik dat?' En: 'Ik voel me eenzaam, wie kan me helpen?'
Het online-aanbod van de bibliotheken is er makkelijk te vinden, zoals de e-books die gratis te lezen zijn via de OBA. Maar er is ook een chatfunctie die antwoord geeft op allerhande vragen.
Voor de OBA past het goed in de rol die de bibliotheek voor zichzelf ziet weggelegd in de toekomst. De dienstverlening wordt meer en meer digitaal, zegt OBA-directeur Martin Berendse. "Er zijn heel veel Amsterdammers - jong en oud, dat moet je niet onderschatten- waarvoor dat helemaal niet zo vanzelfsprekend is."
Door de sluiting van de bibliotheken vanwege het coronavirus werd de OBA gedwongen daar extra bij stil te staan. "We hebben de afgelopen vier weken meer geleerd dan in de vier jaar daarvoor."