Mijn moeder had vandaag een breekmomentje. Die zal ze vast haar hele leven bij tijd en wijle gehad hebben, maar zeker niet altijd aan ons hebben laten zien. Want moeders zijn sterk, kunnen alles en hebben nooit breekmomentjes. Vanuit mijn optiek als kind was dit althans zo..ik vond dat overigens totaal geen knappe prestatie van haar, ik vond dat doodnormaal. Zij was er gewoon altijd als ik thuiskwam van school, ze luisterde naar mijn verhalen, zette ondertussen thee en kookte het eten. Ergens tussen school en avondeten in zal ze me heen en weer gebracht hebben naar muziekles, terwijl de wasmachine al stond te draaien. Ik kon me er zelfs aan storen als ze niet voor het einde van een reclameblok terug was tijdens het kijken naar een film; dan was ze tussendoor boven de was aan het vouwen. Had ik al gemeld dat ze vier kinderen heeft?
Pas toen ik wat ouder werd, begon mijn moeder me verhalen van haar jeugd te vertellen..of misschien begon ik ze beter te onthouden en begrijpen toen ik ouder werd. Over hoe ze eigenlijk door haar oma is opgevoed en haar vader nooit heeft gekend, terwijl haar moeder veel meer bezig was met haar carriere dan met haar dochter. Een hele ver-van-mijn-bed show, maar ik zag en voelde als kind wel dat dit impact op mijn mama had. Maar ik had en heb natuurlijk geen idee hoe het echt voelt als je bloedeigen moeder je kinderen niet eens wilt zien..en ik wist niet beter dan dat ik maar één oma had, van mijn vaders kant. Ik sta nog steeds versteld als mensen melden dat al hun grootouders nog in (hun) leven zijn.
En dan komt het moment dat je moeder ook je vriendin begint te worden. Dat je zowaar een luisterend oor aan haar kan bieden. Dat ze advies van jou aanneemt. Die laatste momenten zijn overigens nog steeds spaarzaam, maar dat komt omdat mijn moeder toevallig ook nog ontzettend eigenwijs is. Er is geen precies moment waarop zo'n transitie plaatsvindt, maar een specifieke dag kan ik me nog voor de geest halen. Ze kwam langs in mijn studentenkamertje om mijn kat op te halen: na 4 maanden was mijn huisbaas er toch achter gekomen dat ik de poes naar binnen had gesmokkeld, terwijl dit echt niet was toegestaan (4 maanden is overigens bijzonder lang, gezien het feit dat mijn huisbaas met zijn gezin letterlijk onder mijn kamer woonde en mijn katje de hele dag op de vensterbank naar buiten zat te koekeloeren). Gelukkig wilden mijn ouders haar in huis nemen, waar ze tot op heden nog steeds erg tevreden verblijft.
Maar goed, mijn moeder zat destijds in een moeilijke tijd: 2 van haar meiden waren net uit huis gegaan en als vrijwilligster in de had ze veel zorg om en contact met een jonge vrouw die tijdens de zwangerschap van haar drieling ongemerkt borstkanker had ontwikkeld en nu verzorgd moest worden omdat ze terminaal ziek was. Een schrijnend verhaal dus..
Tijdens onze wandeling van station naar mijn studentenkamer, struikelde ze op een gegeven moment over een uitstekende steen. Daar lag ze, languit plat op straat, mijn mamsie met haar psychologische breekmomentje. Dat was een eye-opener voor mij: je moeder helpen opstaan, simpelweg luisteren en beseffen dat het twee kanten op kan gaan. En juist door dit soort momenten nog meer realiseren dat je moeder verdomde bijzonder is, omdat ze al die bagage heeft en toch (of juist daarom) zo dankbaar kan zijn voor alles wat ze wel heeft gekregen in het leven. Dat is voor mij, met mijn miskramen en onvervulde kinderwens, ook een van de grootste lessen die ik van haar heb meegekregen: wat voor lieve mensen je om je heen ontdekt te hebben als je in de put zit.
Haar kinderen zijn inmiddels grote mensen geworden, met grote mensen problemen. Desondanks blijft ze net zo goed mijn moeder – alleen is er ruimte en begrip voor de andere kant. Dus ja, als ik iets moois heb verdiend op mijn werk, wil ik dat nog steeds vol trots aan haar laten zien; als bij een rapport met mooie cijfers kom ik naar de keuken waar mijn moeder vandaag voor Pasen aan het kokkerellen is. Maar als ik dan merk dat ze een "nu even niet" momentje heeft, omdat ze het megadruk heeft gehad en daarom nog geen ruimte om de dood van een eergisteren overleden oude vriendin rustig te laten bezinken, dan kan dat "rapport" me gestolen worden. Dan maken we samen tijd voor dat breekmomentje. Want zelfs mijn moeder kan die hebben. Want mijn moeder kan alles…