Maar "de mens heeft altijd willen doen waar hij zin in had en helemaal niet wat het verstand en zijn belang hem voorschreven; en men kan wel eens zin hebben in dingen die tegen je eigen belang ingaan en dat m o e t je zelfs b e s l i s t soms doen. Je eigen, zelfstandige en vrije wil is het belangrijkste belang waardoor alle systemen en theorieën telkens weer kapseizen."
Stelde me lichtelijk teleur, maar ik had dan ook torenhoge verwachtingen. Had vooral van het eerste deel ietsje meer verwacht; vond het soms een beetje eentonig - maar verder is het natuurlijk inhoudelijk ongelofelijk rijk, en biedt het veel. Hoe die thema's terugkomen in het ijzersterke tweede deel was ook goed, en sowieso is er op dat deel eigenlijk niets aan te merken. 4*
Het eerste deel van het boek is sterk, heerlijk misselijk hoofdcharacter. Je gaat van verbazing naar medelijden en uiteindelijk naar walging, sterk gedaan. Ook het tweede deel begint erg sterk, alles wordt nu in scenes overgezet en de situaties zijn vaak prima beschreven.
Waar het voor mij mis gaat is wanneer er naar een soort climax wordt toegewerkt. Zodra Liza in het spel komt krijg je steeds meer het gevoel dat er iets gaat gebeuren. Helaas echter is het eind een grote anti-climax en best tam. Hierdoor blijf ik nu een beetje met een nare nasmaak zitten, jammer. Overal gezien echter een prima boek.
Het eerste deel vond ik nauwelijks leesbaar, na elke halve pagina was ik de aandacht kwijt. Dit vooral omdat de verteller zichzelf aan de lopende band onderbreekt en zichzelf voortdurend tegenspreekt, in een wel erg drammerige stijl. Door dit oeverloos geschipper verzandde voor mij het punt dat hij wil maken.
Tweede deel vond ik dan weer wel aangenaam om te lezen. Het antipathieke hoofdpersonage laat zich van zijn kleinste kanten zien, en lijkt mij het model te zijn voor het hoofdpersonage van Grunbergs Asielzoeker.