Kapitaalverzekeringen - soorten en fiscaal
De slogan 'leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker' van de belastingdienst gaat zeker niet op voor kapitaalverzekeringen. De fiscale regels zijn alles behalve makkelijk te begrijpen en in de loop van de tijd steeds veranderd. Hierdoor is er een complexe materie ontstaan, die voor de meeste mensen echt niet meer te begrijpen is.
Wij hebben de belangrijkste fiscale regels voor de verschillende kapitaalverzekeringen op een rijtje gezet.
De kapitaalverzekering die sinds 2001 vaak gebruikt wordt voor de opbouw van het kapitaal waarmee aan het einde van de looptijd een hypotheek wordt afgelost.
Met de uitkering van de verzekering moet de eigenwoningschuld worden afgelost.
Er hoeft geen aangifte vermogensrendementheffing (box 3) gedaan te worden tijdens de looptijd.
De looptijd mag maximaal 30 jaar zijn.
De uitkering is onbelast:
tot € 173.500 (2022) als de uitkering na 31 maart 2017 plaatsvindt of bij tenminste 20 jaar premie betalen, of anders
tot € 37.200 (2022) bij tenminste 15 jaar premie betalen, en
De uitkering is ook onbelast tot bovenstaande hoge vrijstelling als voldaan wordt aan de per 2017 nieuw van toepassing zijnde voorwaarden voor het vervallen van de tijdklemmen, de minimale 15 en 20 jaar looptijd. De tijdklemmen zijn in 2017 in twee stappen afgeschaft. Per 1 april 2017 voor iedereen. Tot die tijd voor mensen met financiële problemen, betreffende de volgende situaties:
beëindiging van het fiscaal partnerschap, zoals bij een echtscheiding;
de verkoopprijs van de vorige woning is onvoldoende om de desbetreffende eigenwoningschuld volledig af te lossen;
de belastingplichtige gebruik maakt van een vorm van schuldhulpverlening.
De gehele afkoopsom moet wel gebruikt worden om de eigenwoningschuld zoveel mogelijk af te lossen.
Bij de uitkering kunnen fiscaal partners sinds 2016 recht hebben op een dubbele vrijstelling, ook als er maar één van de twee als begunstigde op de polis staat. U moet dan bij de aangifte inkomstenbelasting hiervoor een verzoek indienen.
Bij een hogere uitkering is het rentedeel progressief belast in box 1. U kunt dat bij ons online berekenen.
Eerdere vrijgestelde uitkeringen uit KEW en kapitaalverzekeringen in box 3 afgesloten na 1-1-1992 en voor 1-1-2001 worden in mindering gebracht op de vrijstelling.
Een 'nieuwe' kapitaalverzekering die niet gekoppeld is aan een hypotheek (eigenwoningschuld). Deze is fiscaal niet meer interessant.
Afgesloten na 14-9-1999.
Er moet altijd vermogensrendementheffing betaald worden in box 3.
De uitkering is altijd onbelast (is immers belast in box3).
Een 'oude' kapitaalverzekering, waarvan de fiscale voordelen beperkt zijn.
Afgesloten tussen 1-1-1992 en 14-9-1999.
Na deze datum mogen er maar beperkte wijzigingen hebben plaatsgevonden aan de polis.
Zo mag o.a. het verzekerde kapitaal niet worden verhoogd en de looptijd niet worden verlengd.
Er geldt tijdens de looptijd een vrijstelling van € 123.428. Over de rest moet belasting worden betaald in box 3. Bij fiscaal partnerschap geldt hierbij een dubbele vrijstelling.
Voor uitkering bij leven is de vrijstelling:
€ 123.428 bij uitkeren na 31 maart 2017, of minimaal 20 jaar aaneengesloten premiebetaling, of anders
€ 28.134 bij minimaal 15 jaar aaneengesloten premiebetaling
De tijdklemmen zijn per 1 april 2017 ook vervallen voor de kapitaalverzekering brede herwaardering.
De vrijstelling is niet geïndexeerd.
Bij een hogere uitkering is het rentedeel progressief belast in box 1, tenzij hierover al belasting is betaald in box 3. U kunt dat bij ons online berekenen.
Uitkering bij overlijden is meestal onbelast.
De vrijstelling geldt éénmaal per leven.
De 'oudste' kapitaalverzekering uit vervlogen tijden. Deze heeft de meeste fiscale voordelen.
Afgesloten voor 1-1-1992.
De jaarlijkse stortingen moeten binnen een vaste bandbreedte liggen, die afhankelijk is van de looptijd van de polis:
bij 12 t/m 15 jaar: 1 op 5;
bij 16 t/m 20 jaar: 1 op 10;
bij 21 t/m 30 jaar: 1 op 15;
bij meer dan 30 jaar: 1 op 20.
Uitkering bij leven is geheel vrijgesteld als er minimaal 12 jaar premie is betaald en aan bovenstaande voorwaarden is voldaan. Anders is het rentedeel progressief belast in box 1. U kunt dat bij ons online berekenen.