Enkele episodes uit het leven van de groene schildwants. Foto's: Tineke Sommeling, foto volwassen wants: Adri de Groot (Vogeldagboek.nl)
do 16 jul 2020, 9:38
Onderaan een eikenblad in de tuin zat een vlekje. Het bleek een plakkaat eitjes – van een vlinder, dacht ik. Ik maakte een foto en bij flink uitvergroten bleken de eitjes me vriendelijk toe te lachen!
Dankzij de Facebook-groep Determinatie van Planten en Dieren wist ik al snel de naam van de ouders van dit ongeboren kroost. Het ging niet om een vlinder, maar om een hier algemeen insect: de groene schildwants. De wants, als volwassene ca. 1 cm groot, heeft een zuigsnuit waarmee, met name in het 'jeugd'- of 'nimfen'-stadium, plantensappen worden opgezogen. Op de rug prijkt een driehoekig schildje, waarvan de punt naar de vleugels wijst.
Tonvormige eitjes
Wereldwijd zijn er tienduizenden soorten wantsen, alleen al in Nederland 617. De eitjes van de groene schildwants zijn eerst grasgroen en worden geler naarmate de embryo's zich ontwikkelen. Van boven af gezien lijken de eitjes rond, maar ze zijn in feite tonvormig. Vlak voor ze uitkomen zijn de oogjes van de embryo's al zichtbaar, als rode stipjes onder de dunne eischaal. Ook zie je de contouren van ronde dekseltjes – een rond, wit stippellijntje – en een donker driehoekje, waarmee de nimf het ei zal openen.
De net uitgekropen nimfen hebben meteen pootjes, hetgeen verklaart waarom 'de mijne', eerst allemaal angstvallig op een kluitje, allengs verdwenen. Dat kan overigens ook zijn veroorzaakt door een plotseling opgedoken belager, een tandkaak (spin), die een deel van de nimfen had ingesponnen en, wie weet, verorberd … Zo speelt de spin (net als de vogels!) zijn rol bij het voorkomen dat de wantsen een plaag worden.
Ontpopt een vlindereitje zich na stadia als rups en pop tot vlinder, een net uit het ei gekropen wantsennimf mag zich pas volwassen noemen nadat hij/zij vijf opeenvolgende vervellingen heeft ondergaan, waarbij ze verkleuren van zwart/bleekgroen tot steeds meer egaal lichtgroen met zwarte streepjes. Na elke vervelling lijkt de nimf iets meer op een volgroeide wants. Eenmaal volwassen, vervelt het insect niet meer en richt zich meer op de voortplanting dan strikt op het vergaren van voedsel.
Naast pootjes, hebben de nimfen ook al de twee antennes, die later een belangrijke rol zullen spelen bij het vinden van een partner. Hoe vindt de man een vrouw en de vrouw een man? Niets menselijks is de wantsen vreemd. Via geuren (uitgescheiden door klieren en opgevangen via de antennes) en zang (trillingen, geproduceerd door de rugplaten van het achterlijf en vervolgens versterkt door het lichaam én de tak waarop de wants rust en dan opgevangen door de poten) ontmoeten man en vrouw elkaar en doen er alles aan een nieuwe generatie wantsen te creëren.
Maar dat is pas voor volgend jaar. Eerst trekken ze nog hun bruine herfst- en winterkleed aan en gaan, goed gecamoufleerd, in winterslaap.
Tekst: Tineke Sommeling
'Je moet respect voor elkaar opbrengen' 21 uur geleden #
21 uur geleden Ze kregen bloemen van burgemeester Emile Jaensch van Oegstgeest, het dorp waar ze meer dan twintig jaar woonden...
Herfstverschijnselen 1 dag geleden #
Terugkijken op brand Hoofdstraatkerk in 1996 1 dag geleden #
1 dag geleden Vijfentwintig jaar geleden hing het voortbestaan van het gebouw van de Hoofdstraatkerk in Leiderdorp aan een zijden draadje...
World Cleanup Day in Leiderdorp 2 dagen geleden #
2 dagen geleden Zaterdag 18 september is het World Cleanup Day, de grootste wereldwijde opruimactie van het jaar...
Dementie Boekenweek 3 dagen geleden #
3 dagen geleden Rond Wereld Alzheimer Dag, dinsdag 21 september, organiseert Alzheimer Nederland een Dementie Boekenweek...
Herinneringen ophalen aan jaren 60 en 70 3 dagen geleden #
3 dagen geleden Gert van den Born is donderdag 16 september de spreker op een bijeenkomst van de Leiderdorpse afdeling van ouderenbond KBO-PCOB...
Landelijk streven naar 30 kilo restafval per persoon in 2025 is onhaalbaar voor Leiderdorp 4 dagen geleden #
4 dagen geleden Leiderdorp doet het ronduit slecht als het gaat om de hoeveelheid restafval die de inwoners produceren...
Filmhuis weer van start 4 dagen geleden #
4 dagen geleden Na een lange periode van afwezigheid door de coronamaatregelen kan het Filmhuis in het minitheater in De Sterrentuin in Leiderdorp...
Aandacht voor de Limes op Open Monumentendag in Leiderdorp 5 dagen geleden #
5 dagen geleden Open Monumentendag 2021 verliep in Leiderdorp een stuk rustiger dan gebruikelijk...
Halve eeuw scheidsrechter 5 dagen geleden #
5 dagen geleden Al vijftig jaar fluit hij op zaterdag voetbalwedstrijden...
Botsing tegen hek Oude Spoorbaan veroorzaakt ravage 5 dagen geleden #
5 dagen geleden Een automobiliste heeft zondagavond 12 september een ravage veroorzaakt bij een eenzijdig ongeval op de Oude Spoorbaan in...
Webinar over bijen en biodiversiteit 6 dagen geleden #
6 dagen geleden Op dinsdagavond 28 september organiseert de Nederlandse Bijenhoudersvereniging (NBV) voor iedereen die geïnteresseerd is een...
OldStars voetballen 7.250 euro bij elkaar voor KiKa 6 dagen geleden #
6 dagen geleden Vrijdag 10 september namen oudere voetballers bezit van het RCL-complex in de Bloemerd...
Gezellig samen sporten op Beweegdag voor 55-plussers 7 dagen geleden #
7 dagen geleden Zo'n vijftig 55-plussers kwamen vrijdagochtend 10 september naar de Beweegdag van Clubhuis de Derde Helft.
500.000ste passagier voor de Zijlpont 7 dagen geleden #
7 dagen geleden De Zijlpont, die de Merenwijk (Leiden) en de Zijldijk (Warmond) met elkaar verbindt, verwelkomde vrijdag 10 september de 500...
Reis langs bestaande en verdwenen monumenten op Open Monumentendag in Leiderdorp 8 dagen geleden #
8 dagen geleden Ook in Leiderdorp is het komende zaterdag, 11 september, Open Monumentendag...
Leiderdorp International Airport: de luchthaven die er niet kwam 1 sep, 22:53 #
1 sep, 22:53 Het had weinig gescheeld of de nationale luchthaven van Nederland had in Leiderdorp gelegen in plaats van bij Amsterdam...
Arie Meerburg (75) overleden 31 aug, 11:42 #
31 aug, 11:42 Arie Meerburg, voormalig raadslid en wethouder in Leiderdorp en oud-burgemeester van Alkemade, is maandag 30 augustus op 75-jarige...
'Bloemhofbrug' heet nu Bram Wijnmaalenbrug 30 aug, 21:15 #
30 aug, 21:15 De toegangsbrug naar de tuinen van VTV De Bloemhof heet nu de Bram Wijnmaalenbrug...
Leiderdorpse weekcijfers corona 30 aug, 14:11 #
30 aug, 14:11 Vorige week, van maandag 23 tot en met zondag 25 augustus, testten 18 Leiderdorpers positief voor corona...
Laatste oefenduels voor het nieuwe seizoen 30 aug, 09:10 #
30 aug, 09:10 Zowel de mannen als de vrouwen van RCL speelden zaterdag op eigen veld in in het Leiderdorpse sportpark De Bloemerd hun laatste...
Kom kijken bij De Watergeuzen op Open Energiedag 28 aug, 09:23 #
28 aug, 09:23 Dit jaar wordt voor het eerst de Open Energiedag georganiseerd: op zaterdag 11 september kunnen geïnteresseerden op bezoek bij...
Komend weekend A44 deels afgesloten 27 aug, 16:06 #
27 aug, 16:06 Komend weekend is de A44 op het deel N14 – N206 opnieuw afgesloten...
Ontroerende voorstelling maakt emoties los in 't Buurthuis 27 aug, 13:51 #
27 aug, 13:51 "Mooie voorstelling hé? Maar als ik erover moet gaan vertellen dan ga ik huilen…" Het is één van de vele reacties na de...
Na bijna 100.000 prikken is De Bloemerd weer gewoon een sporthal 27 aug, 12:28 #
27 aug, 12:28 Komende maandag kunnen de Leiderdorpse binnensportverenigingen weer terecht in sporthal De Bloemerd.