Pleidooi van Tati voor het behouden van magie | De Volkskrant
Pleidooi van Tati voor het behouden van magie
THE ILLUSIONIST..
FS 22 juli 2010, 00:00
Pats. Wit ongezellig licht. Als de kroegbaas de gloeilamp introduceert, applaudisseren de stamgasten luid om zoveel elektrisch vernuft. Maar niemand lijkt op te merken dat die warme gloed van de olielampen erdoor verdwenen is. Nieuwigheidjes krijgen in The Illusionist een grauw randje. Regisseur Sylvain Chomet (Les Triplettes de Belleville) beschouwt ze weliswaar geamuseerd, maar met een ingebouwde waarschuwing: hier begint de vervlakking.
Dat nostalgisch getinte wantrouwen jegens vooruitgang moet Chomet wel delen met Jacques Tati, wiens script uit 1956 hij verfilmde. In The Illusionist wordt de Franse komiek als tekenfilmfiguur opgevoerd: zijn alter ego is de ouderwetse goochelaar Taticheff. Net als de meeste van zijn vaudevillecollega's wordt hij met zijn nukkige konijn van het podium verdrongen door kronkelende popartiesten en de opkomst van televisie. Hij weet alleen nog indruk te maken als hij in een winkeletalage producten aanprijst. Slechts het naïeve kamermeisje Alice is er van overtuigd dat hij een tovenaar is.
Tati schreef het verhaal voor zijn dochter. Naast een met schuldgevoel doorspekte vaderlijke liefdesverklaring is het een pleidooi voor magie, die je soms ten koste van alles in stand wil houden voor de mensen van wie je houdt.
In de vrijwel dialoogloze film heeft de uitbundigheid van Chomets Les Triplettes de Belleville plaats gemaakt voor dromerige melancholie. Het tempo is soms iets te laag; zeker aan het begin voelt de simpele verhaallijn vooral als een middel om losse sketches bij elkaar te brengen. Maar het past wel uitstekend bij Chomets animatiestijl, die ouderwets is in de goede zin van het woord. Handgetekend, 2D. De decors alleen al zijn overweldigend. Overal schuilen grapjes, ondersteund door een zorgvuldige geluidsband. Elke bijfiguur is met liefde getekend. Chomet leunt in tijden van 3D-geweld op ouderwets ambachtswerk; zo maakte hij van The Illusionist een ode aan een metier waarvan Tati de teloorgang vast ook met lede ogen had aangezien.