
De Voorzitter.
   Ik verklaar de vergadering van het Europees Parlement, die op donderdag 12 mei 2005 werd onderbroken, te zijn hervat. 
De Voorzitter.
   Geachte collega's, allereerst wil ik u meedelen dat er, in het kader van de interparlementaire betrekkingen, een door mevrouw Naomi Blumenthal, voorzitter van de Delegatie voor de betrekkingen met het Europees Parlement geleide delegatie van de Knesset op bezoek is in het Europees Parlement.
Ik heet mevrouw Blumenthal welkom.
Ik hoop, mevrouw Blumenthal, dat de ontmoetingen die u hebt gehad met leden van het Europees Parlement vruchtbaar zijn geweest en dat deze door middel van betere wederzijdse informatie-uitwisseling kunnen bijdragen tot het onder de aandacht brengen van de noodzakelijke voorwaarden voor een rechtvaardige en duurzame vrede tussen de partijen die betrokken zijn bij het conflict tussen het Israëlische en Palestijnse volk. 
De Voorzitter.
   Ik moet u vertellen dat twee van onze afgevaardigden de afgelopen week deel uitmaakten van een groep Europeanen, die zijn vastgehouden op de luchthaven van Havana en de toegang tot Cuba werd ontzegd. Zij waren daar aangekomen met toeristenvisa met de bedoeling om de "Assemblee ter bevordering van de civil society" bij te wonen.
Ik moet erop wijzen dat ik niet op de hoogte was van dit bezoek aan Cuba, dat de genoemde groep geen officiële parlementaire delegatie was en dat ik naderhand niet door de betreffende afgevaardigden ben geïnformeerd. Dat weerhoudt mij er echter niet van mijn bezorgdheid en veroordeling uit te spreken in verband met deze incidenten, waarmee ik mij aansluit bij de Commissie en de Raad.
Ik heb deze zaak aan de orde gesteld bij de Cubaanse autoriteiten, maar ik vind ook dat ik u moet vertellen dat de winnaar van de Sacharovprijs van het Europees Parlement de heer Payá – zich zeer kritisch heeft uitgelaten over de genoemde bijeenkomst, die hij omschreven heeft als een grote schijnvertoning gericht tegen de oppositie.
Beleefdheid hoeft geen teken van zwakte te zijn, maar ik ben wel van mening dat wij allen de best mogelijke informatie moeten zien te verkrijgen over de politieke manifestaties die wij bezoeken. Ik benadruk dat dit absoluut niet betekent dat de maatregelen van de Cubaanse autoriteiten niet veroordeeld hoeven worden, maar ik geloof ook dat u op de hoogte gesteld moet worden van deze situatie en van het standpunt van een persoon die door dit Parlement is gehuldigd. 
Jaime Mayor Oreja (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is de plicht van dit Parlement de terroristische autobomaanslag die vanochtend in Madrid is gepleegd met klem te veroordelen. Ik wil dan ook niet nalaten hier mijn absolute afkeuring uit te spreken, niet alleen namens mijzelf maar, naar ik aanneem, namens alle aanwezigen.
De Voorzitter.
   Dank u, mijnheer Mayor Oreja. Het applaus dat volgde op uw opmerking bewijst dat dit Parlement het – uiteraard – eens is met uw veroordeling van de aanslag van vanmorgen, waarbij gelukkig niemand is omgekomen. 
De Voorzitter.
   Er is een reeks wijzigingen van de agenda, naast de wijzigingen die op 12 mei zijn bekendgemaakt. Deze wijzigingen, die zijn opgenomen in het corrigendum dat is rondgedeeld, zijn als volgt:
Het eerste debat van vanmiddag zal het debat zijn over de motie van afkeuring tegen de Commissie. Het verslag van de heer Leinen zal daarom worden verschoven en voorafgaand aan het debat over het verslag van mevrouw Malmström worden behandeld. Het verslag van de heer Skinner zal van de agenda worden geschrapt. 
Hannes Swoboda (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wij gaan akkoord met het schrappen van het verslag-Skinner, maar ik wil u wel vragen erop toe te zien dat in het vervolg aan de vertalingen – met name aan de vertaling van wetgevingsverslagen – absolute prioriteit wordt gegeven. Het vertalen vormt, evenals het tolken, een groot probleem. We komen nogal eens in tijdnood doordat dergelijke verslagen niet tijdig worden vertaald en daardoor niet tijdig kunnen worden besproken. Mijn eerste vraag is of u daarvan nota wilt nemen. Mijn tweede vraag is of u in de vergaderperiode van juni aan het verslag-Skinner de grootst mogelijke prioriteit wilt geven, zodat we het nog voor de desbetreffende bijeenkomsten van de Raad kunnen behandelen. 
De Voorzitter.
   Akkoord, mijnheer Swoboda, u hebt gelijk. Het verslag zal op de agenda voor de volgende vergaderperiode worden gezet. De reden waarom de rapporteur heeft verzocht het verslag te schrappen, was dat het niet beschikbaar was in alle talen, zoals u zelf al opmerkte. 
Claude Moraes (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou mij willen aansluiten bij het punt dat de heer Swoboda naar voren bracht, aangezien het verslag over de bescherming van minderheden in een uitgebreid Europa ook van de agenda is gehaald omdat de vertaling nog niet voltooid was.
Ik wil bevestigen dat de vertaling niet voltooid was en dit Parlement erop wijzen dat er momenteel nog een aantal verslagen om dezelfde reden van de agenda wordt geschrapt. Mijnheer de Voorzitter, zou u willen onderzoeken waarom dit zo veel afgevaardigden in dit Parlement overkomt? Ik stel voor het debat en de stemming over het verslag over de bescherming van minderheden in een uitgebreid Europa te laten plaatsvinden tijdens de plenaire vergadering juni I en in aanwezigheid van de Raad. 
De Voorzitter.
   Hartelijk dank, mijnheer Moraes. De reden is simpelweg de grote complexiteit die het werken met twintig talen met zich meebrengt en de moeilijkheden die we soms hebben om tijdig correcte versies in alle talen te produceren. Ik betreur het dat we ook dit verslag moeten schrappen. We zullen het tijdens de volgende vergaderperiode behandelen. Ik hoop dat u begrijpt dat de complexiteit van het werk van dit Parlement de enige reden is. 
Peter Skinner (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is leuk om te horen dat de rapporteur naar verluidt zijn verslag heeft ingetrokken. Hij is er zelf pas gisteravond om 21.15 uur achtergekomen! Dat is natuurlijk niet gebruikelijk in dit Parlement, maar misschien moeten we wel op alles voorbereid zijn. Of misschien zitten we dichter bij de waarheid als we zeggen dat we ruimte hebben moeten maken voor de motie van afkeuring van vandaag en dat wetgevingskwesties in dit opzicht op de tweede plaats komen. Dit is duidelijk een probleem voor dit Parlement. Zoals bekend moet deze wetgeving naar een belangrijk volgend stadium worden geholpen; de volgende vergadering van de Raad Ecofin kan alleen maar op 7 juni worden belegd, dus de stemming zal maar net op tijd kunnen plaatsvinden. Ik hoop dat uw diensten daar rekening mee zullen houden als u nog eens overweegt wetgevingszaken naar een later tijdstip te verschuiven.
Pervenche Berès (PSE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou namens de Commissie economische en monetaire zaken alleen willen protesteren tegen de wijziging van de agenda. De rapporteur heeft zich hierover kunnen uitspreken; ik zou er van mijn kant op willen wijzen dat wij alle begrip hebben voor die vertaalproblemen, maar dat het wel zo is dat daardoor al onze werkzaamheden worden verstoord, zowel binnen de parlementaire commissies als in de plenaire vergaderingen. Dat is echt een probleem, en ik neem aan dat u er veel aan gelegen is dat probleem op te lossen, zodat we ons parlementaire werk weer op de normale wijze kunnen verrichten.
Ik zou nog een aanvullende opmerking willen maken over het wetgevingsaspect van het verslag dat nu van de agenda is geschrapt. De Raad heeft aangegeven er prijs op te stellen dat er over de tekst een akkoord in eerste lezing bereikt wordt. De Commissie economische en monetaire zaken heeft zich ingespannen om aan dat verzoek gevolg te geven en heeft het verslag goedgekeurd, maar we wachten nog steeds op de aanneming ervan in de plenaire vergadering. Ik betreur dat, en veel van mijn collega's betreuren dat met mij. 
De Voorzitter.
   Ik neem nota van uw protest, mevrouw Berès. Wij zullen al het mogelijke in het werk stellen om ervoor te zorgen dat u niet opnieuw hoeft te protesteren. 
Sarah Ludford (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit betreft niet specifiek onze agenda voor deze mini-zitting maar een kwestie die gevolgen heeft voor ons werk in het algemeen en dus ook voor de plenaire vergadering juni I.
Velen onder ons hebben last gehad van de ontregeling van onze vluchten uit Straatsburg op de donderdag van de plenaire vergadering mei I. Mag ik u vragen welke stappen u hebt ondernomen om dit onderwerp aan de orde te stellen bij de Franse regering en de autoriteiten van de luchthaven van Straatsburg, zodat ons vervoer van en naar Straatsburg in de toekomst soepel en zonder vertragingen verloopt?
Velen van ons reizen sowieso al onder protest naar Straatsburg en het feit dat we niet eens de garantie hebben dat we daar op een fatsoenlijke manier heen kunnen reizen en weer terug kunnen komen is een ernstige zaak. Kunt u mij dus vertellen welke stappen u hebt ondernomen om ervoor te zorgen dat we de volgende keer zonder problemen kunnen reizen?
De Voorzitter.
   Zoals u weet, waren de problemen het gevolg van een staking door werknemers op de luchthaven. Ik geloof dat de luchthaven van Straatsburg niet de enige luchthaven is waar stakingen kunnen plaatsvinden. Verder stel ik me ook voor dat u niets tegen het stakingsrecht hebt.
Wij gaan verder met de agenda voor morgen, donderdag 26 mei. De volgende wijzigingen zijn voorgesteld:
De eindstemming over het verslag van de heer Busk over uitzonderlijke marktmaatregelen wordt uitgesteld tot een latere vergaderperiode.
Het verslag van de heer Costa over het Protocol bij de Overeenkomst inzake zeevervoer tussen de Europese Gemeenschap en China met het oog op de toetreding van nieuwe lidstaten, wordt van de agenda geschrapt, aangezien het Parlement nog niet is geraadpleegd.
Het verslag van de heer Leinen over de herziening van het kaderakkoord inzake de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie zal in stemming worden gebracht na de verslagen die overeenkomstig artikel 131 van het Reglement in stemming worden gebracht.
De Voorzitter.
   Aan de orde is het debat over het eerste punt op de agenda, de motie van afkeuring die is ingediend tegen de Commissie. Ik deel u mede dat deze motie van afkeuring, die op 12 mei is ingediend en is aangekondigd tijdens de plenaire zitting, is gewijzigd voor wat betreft de lijst van leden die haar hebben ondertekend, aangezien bepaalde leden de motie alsnog hebben ondertekend en andere leden hun handtekening juist hebben ingetrokken. Het nettoresultaat is echter dat het aantal handtekeningen nog altijd groter is dan het aantal dat volgens het Reglement van het Europees Parlement vereist is voor de indiening van een motie van afkeuring. 
Nigel Farage (IND/DEM ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Barroso zeggen dat het fijn is om iedereen hier vandaag bijeen te zien. Het heeft even geduurd voordat we dit samenzijn konden organiseren. Ik ben me ervan bewust dat veel commissarissen nu liever in Frankrijk zouden zijn om campagne te voeren voor de ja-stem. Zij zijn hier echter om een zeer eenvoudige reden: ik heb hun op 3 februari allemaal geschreven met de vraag wat voor gratis vakanties en gastvrijheid zij hebben genoten sinds zij het ambt van Europese commissaris hebben aanvaard. Ik heb echter geen enkel antwoord ontvangen!
Gelukkig heeft het dagblad een paar openbaringen gepubliceerd. Deze krant heeft ons gemeld dat de heer Barroso een cruise heeft gemaakt aan boord van een luxejacht dat eigendom is van Spiro Latsis, die al jarenlang zaken doet met de EU-instellingen en wiens Lamda-scheepswerven, slechts een maand na deze vakantie, groen licht kregen van de Europese Commissie voor een subsidie van tien miljoen euro. En nog maar een week geleden is een bedrijf van Latsis – de Egeïsche Wegenbouw Groep – op een lijst geplaatst van slechts twee kandidaten voor de aanbesteding van het lucratieve project voor de aanleg van een snelweg tussen Athene en Thessaloniki. Ik zie nu dat zelfs binnen de Europese Commissie, het hoofd van het Bureau voor Europese Beleidsadviseurs, de heer Sidjanski, ook het woord voert namens de Latsis-stichting. Gelukkig hebben we nog!
We hebben verder vernomen dat de heer Mandelson een vakantie heeft genoten met de lobbyist Peter Brown, en dat ook hij aan boord is geweest van een luxejacht, dat eigendom is van de medeoprichter van Microsoft, Paul Allen.
Vorig jaar november, bij de inhuldiging van voorzitter Barroso, stelde ik de volgende vraag met betrekking tot deze Commissie: "Zou u een tweedehand auto van ze kopen?". Ik had dus eigenlijk moeten zeggen "een luxejacht"! Welk weldenkend mens kan nu van mening zijn dat de Commissie in dit opzicht zelfcontrole zou mogen betrachten? Ik heb de heer Barroso noch enige commissaris van een vergrijp beschuldigd, maar het gaat erom dat zij zich dienen te gedragen als de vrouw van Caesar: zij moeten boven elke verdenking verheven zijn.
De heer Barroso reageerde echter door alles te ontkennen. Hij schreef in zijn brief – toen die eindelijk kwam – dat "gastvrijheid een normaal onderdeel van iemands privé-leven" is. Hij heeft duidelijk een betere vriendenkring dan ik, maar dit terzijde. Was de relatie met de heer Latsis werkelijk louter een privé-aangelegenheid? Was er echt geen sprake van een belangenconflict? Als dat het geval was, kan de heer Barroso mij dan misschien vertellen waarom hij korte daarop afstand deed van de portefeuille scheepvaart? Ik heb het idee dat hij zich mogelijk toch gecompromitteerd voelde.
Ik hoop dat de heer Barroso vandaag enige concessies zal doen. Wij hopen allen dat hij dit zal doen. Hij dient zich echter te realiseren dat wij om volledige openheid vragen. Al in 1961 introduceerde president Kennedy een dergelijke code in het Witte Huis. Het is dus mogelijk en het is ook noodzakelijk! Door mijn eenvoudige verzoek te negeren en door vol te houden dat dergelijke gratis vakanties geen belangenconflict vormen, heeft de heer Barroso zich in een niet-benijdenswaardige positie gemanoeuvreerd. Wie eenmaal in een gat zit, moet zich niet verder ingraven en daarom verzoek ik hem volledige openheid van zaken te geven.
Deze bijeenkomst zou echter nooit mogelijk zijn geweest zonder de moed van 77 leden van dit Parlement. Deze onafhankelijk denkende mensen hebben te maken gekregen met zeer onaangename vormen van bedreiging en intimidatie. Mijnheer de Voorzitter, met uw toestemming en conform artikel 141, lid 4, geef ik mijn collega, de heer Helmer, de gelegenheid mij een vraag te stellen.
De Voorzitter.
   Eén moment, alstublieft. Voorlopig is het nog altijd de Voorzitter die hier het woord geeft.
Nigel Farage (IND/DEM ),
   – Dank u, mijnheer de Voorzitter. Toch heeft er veel intimidatie plaatsgevonden. De leiders van de vier grote fracties zijn zo verblind door hun geloof in Europese integratie dat zij geen enkele kritiek kunnen verdragen, vooral wanneer deze afkomstig is van gevreesde eurosceptici zoals ik. Het is echter een feit dat er genoeg mensen op deze lijst staan die vóór de Grondwet zullen stemmen en die in het Europese project geloven. Wij laten dit Parlement gewoon zijn werk doen! Wat is de taak van het Europees Parlement? Het kan geen wetgeving initiëren en het kan wetgeving niet intrekken. Wat het wel kan, is de bazen aannemen en ontslaan. Het kan de Commissie ter verantwoording roepen: de regering van Europa, zoals mij voortdurend wordt verteld. Ik beweer dat dit Parlement heeft gefaald en dat de leiders van de vier grote fracties in deze zaak de echte schuldigen zijn.
Het gebeurt steeds opnieuw. Want wat gebeurde er november jongstleden, toen ik onthulde dat commissaris Barrot recentelijk strafrechtelijk veroordeeld was voor zijn aandeel in een verduisteringszaak? Ik werd aangevallen, ik werd voor vandaal uitgemaakt; en ik kreeg te horen dat ik mij als een voetbalsupporter gedroeg. Het enige wat ik had gedaan, was de waarheid vertellen!
Net als destijds zal de heer Schulz ook nu zeggen: "er moet iets gedaan worden" en net als die goeie ouwe hertog van York, zal hij met tienduizend manschappen de heuvel opmarcheren, om vervolgens door Gerhard Schröder te worden opgebeld en te horen te krijgen dat hij ze weer moet terugsturen!
Ik denk dat het heel ironisch is dat men juist mij, als zeer overtuigd euroscepticus, heeft gevraagd om vandaag deze campagne te leiden. Deze discussie gaat echter niet over de vraag of de EU goed of slecht is. Het enige wat wij, de ondertekenaars, willen is transparantie en gepaste bestuurlijke procedures. Wij willen ook dat het Europees Parlement voor één keer opstaat en doet wat het behoort te doen!
De Voorzitter.
   Overeenkomstig artikel 141, lid 4 van het Reglement, mag de heer Helmer een vraag stellen aan de heer Farage. 
Roger Helmer (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, met uw welnemen doe ik een beroep op artikel 141 om een vraag aan de heer Farage te stellen. Ik wil hem vragen of hij het met mij eens is dat de druk die door de grotere fracties is uitgeoefend om te bewerkstelligen dat er handtekeningen voor de motie van afkeuring werden ingetrokken, een belediging was van de democratie en transparantie, waardoor dit Parlement te schande is gemaakt?
Is hij het met mij eens dat het vooral schandelijk is geweest van de heer Poettering om een dergelijke druk uit te oefenen op de Britse Conservatieven, gezien het feit dat wij zijn gekozen op basis van de verkiezingsbelofte om fraude en corruptie tegen te gaan?
Is hij het tot slot met mij eens dat het ongepast was van de leider van de Britse Conservatieven om van Conservatieve afgevaardigden te eisen dat zij hun handtekeningen introkken onder dreiging van "zeer ernstige gevolgen"? 
Nigel Farage (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met wat de heer Helmer heeft gezegd, wat voor iedereen een verrassing zal zijn.
Ik wil hem bedanken voor de duidelijke manier waarop hij de gehanteerde intimidatietactieken heeft geïllustreerd. Eerlijk gezegd, moeten de leiders van de vier grootste fracties zich schamen voor de manier waarop zij zich hebben gedragen.
José Manuel Barroso,
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren leden van het Europees Parlement, voor de motie van afkeuring waarover dit debat gaat, bestaat geen enkele rechtvaardiging, en zij is op niets gebaseerd. Ik zal u zeggen waarom.
Degenen die de motie hebben ingediend, voeren aan dat dit de enige manier is om mij ertoe te dwingen in de plenaire vergadering tekst en uitleg te verschaffen over de zaak in kwestie. U weet echter heel goed dat ik altijd ter beschikking sta van het Europees Parlement. Dat is voor mij een kwestie van respect. Ik stel belang in uw instelling en probeer u zo open en transparant mogelijk tegemoet te treden. Feit is dat een overweldigende meerderheid van dit Parlement, via de Conferentie van voorzitters, te kennen heeft gegeven geen reden te zien voor een plenair debat over deze kwestie. Als er al vragen waren over deze zaak, dan heb ik daarop volgens uw fractievoorzitters, een adequaat en volledig antwoord gegeven in mijn brief van 22 april 2005 aan Voorzitter Borrell. Ik heb dus tijdig alle uitleg gegeven die men mij verzocht heeft te geven.
Op inhoudelijk vlak heb ik niets toe te voegen aan wat er in mijn brief staat. In augustus vorig jaar heb ik met mijn gezin en met een vriend, een van mijn vroegere universiteitsdocenten, een week doorgebracht in Griekenland op het privé-jacht van een andere, gemeenschappelijke vriend, op diens uitnodiging. Met beiden ben ik al meer dan twintig jaar bevriend; onze vriendschap dateert uit de tijd dat ik studeerde aan de universiteit van Genève. Het gaat hier met andere woorden om een reeds lang bestaande persoonlijke relatie die is ontstaan aan de universiteit, ver voordat ik mijn intrede deed in de politiek. Aan de aard van deze relatie is ook nooit iets veranderd. Er is nooit sprake geweest van zakelijke aangelegenheden of commerciële belangen, van welke aard dan ook, en mij is nooit iets ter ore gekomen van betrekkingen tussen deze twee personen met de Commissie die daadwerkelijk aanleiding zouden kunnen geven tot een vermoeden van belangenverstrengeling.
De indiener van de motie van afkeuring beweert dat de paar dagen vakantie die ik met vrienden heb doorgebracht, twijfels oproepen ten aanzien van een besluit van de Commissie tot goedkeuring van een steunmaatregel van de Griekse overheid, en meer in het algemeen ten aanzien van de beroepsethiek van de Commissie. Dat is een lasterlijke aantijging. Er bestaat geen enkel verband tussen dit aspect van mijn privé-leven en de activiteiten van de Commissie.
Verder zou ik erop willen wijzen dat het besluit van de Commissie tot goedkeuring van de steunmaatregel in Griekenland genomen is door de vorige Commissie, onder voorzitterschap van de heer Prodi, op basis van een voorstel van de heer Monti, dat wil zeggen in een periode waarin ik geen enkele verantwoordelijkheid droeg binnen de Commissie. Daaruit blijkt wel dat deze motie van afkeuring tegen de Commissie behalve onrechtvaardig, ongegrond en onwettig ook volstrekt absurd is.
Uit het feit dat de indiener van de motie in zijn tekst onvermeld heeft gelaten dat de tijdstippen niet met elkaar in overeenstemming zijn – reden waarom sommige leden hun handtekening onder de tekst gezet hebben zonder dat ze precies wisten waar het om ging – blijkt overduidelijk dat hij bewust heeft geprobeerd zaken te verdraaien. Ik zou er bovendien op willen wijzen dat de zittende Commissie op mijn initiatief en onder mijn verantwoordelijkheid op het gebied van belangenverstrengeling en transparantie de strengste regels toegepast heeft die ooit zijn aangenomen door een instelling van de Europese Unie.
De motie van afkeuring berust dus op ongegronde insinuaties. Het feit dat leden van de Commissie persoonlijke betrekkingen onderhouden, die bovendien van precies dezelfde aard zijn als ze waren in de periode voorafgaand aan hun ambtsaanvaarding en waarmee ze geen enkel verband houden, kan en mag op zichzelf geen reden zijn om te spreken van belangenverstrengeling. Het feit dat vrienden en kennissen van een lid van de Commissie de gevolgen ondervinden van het beleid van de Commissie, mag en kan geen reden zijn om een verdenking van belangenverstrengeling uit te spreken. Dit geldt overigens niet alleen voor leden van de Commissie, maar ook voor leden van het Europees Parlement en voor personen die deel uitmaken van regeringen. Iedere politicus heeft immers vrienden en kennissen, en als we de gedachtegang van de indieners van de motie tot het uiterste zouden doorvoeren, zou er van een democratisch politiek proces in het geheel geen sprake meer kunnen zijn. Ik heb het eerder al gezegd en ik zeg het nu weer: dat zou gewoon absurd zijn.
De vraag is nu: als die motie van afkeuring absurd is, waarom zijn we dan vandaag hier? Waarom ben ik hier aanwezig, terwijl mijn voorganger, om maar eens een voorbeeld te noemen, zich tijdens het debat over de vorige motie van afkeuring liet vertegenwoordigen in plaats van zelf te verschijnen? Welnu, ik ben hier omdat ik het belangrijk vind te weten wat dit Parlement werkelijk denkt van dit soort politieke spelletjes.
Ik ben hier omdat ik deze motie niet beschouw als een persoonlijke aanval op mijzelf. Ik heb niets tegen de indiener van de motie en voorzover ik weet, heeft hij op persoonlijk vlak ook niets tegen mij. Hij vindt het alleen erg vreemd dat iemand uitgenodigd wordt om een paar dagen op een jacht door te brengen. Ik moet zeggen dat ik inderdaad niemand ken die het zou aandurven hem op een jacht uit te nodigen, al was het maar voor één dag. Wat dat betreft, begrijp ik zijn probleem heel goed.
Het gaat hier dus niet om een persoonlijke aangelegenheid; het is een ernstige institutionele kwestie, aangezien dit soort aanvallen niet op zichzelf staat, maar voortvloeit uit een populistische onderstroom die zijn toevlucht neemt tot het manipuleren van de waarheid door belangrijke en ingewikkelde kwesties te simplificeren, en die zich verzet tegen het Europa dat wij trachten op te bouwen.
In deze motie wordt in feite geappelleerd aan wezenlijke democratische waarden en concepten, zoals beroepsethiek en transparantie, maar dat gebeurt hier met het oogmerk van misleiding, louter op basis van verdachtmakingen. De ware bedoeling van de indiener van de motie is een heel andere: hij is erop uit de geloofwaardigheid van de instellingen van de Unie en het gehele integratieproject te ondermijnen door een debat over volstrekt fictieve schandalen te laten doorgaan voor een ideologisch debat. Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, hier wordt de grens tussen democratie en demagogie overschreden, en wij kunnen het misbruik dat hier van de democratie wordt gemaakt niet over onze kant laten gaan.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de burgers van ons Europa hebben geen zin in politieke aanstellerij. De Europeanen hebben een afkeer van . Ik ben ervan overtuigd dat de overgrote meerderheid van deze Vergadering er net zo over denkt en daar ook geen misverstand over wil laten bestaan.
De politieke uitdagingen waarvoor we ons op dit moment gesteld zien, vragen zowel om een diepgaand proces van reflectie als om serieuze inspanningen. Het is volstrekt legitiem al dan niet enthousiast te zijn over de Europese Unie van dit moment. Het is volstrekt legitiem bedenkingen te hebben bij de koers die de Commissie wenst te varen, of bij de lijn die het Europees Parlement voorstaat. Het is volstrekt legitiem dat we er verschillende politieke opvattingen op na houden. Maar wat absoluut niet legitiem is, zijn pogingen om de Europese instellingen tegen elkaar op te zetten. Absoluut niet legitiem zijn praktijken waarbij de parlementaire procedures misbruikt worden, zoals we hier nu zien met deze motie van afkeuring; hier wordt geprobeerd met verdachtmakingen en insinuaties de integriteit van mensen in twijfel te trekken. Het heeft met de feiten allemaal niets te maken, en het is bepaald geen constructieve bijdrage aan het debat. Integendeel, hiermee wordt de burgers van Europa precies datgene ontnomen wat ze van ons mogen verwachten, namelijk dat we ons volledig richten op hun verwachtingen, hun zorgen en hun problemen.
Deze motie van afkeuring is buiten alle proporties, en degene die haar heeft ingediend, heeft enkel de bedoeling verwarring te stichten, terwijl in deze zaken juist duidelijkheid nodig is. Mijnheer de Voorzitter, dames en heren leden van het Parlement, ten overstaan van u allen verklaar ik hier nogmaals dat de gehele Commissie en ikzelf de allerhoogste normen in acht nemen als het gaat om beroepsethiek en transparantie. Ik verklaar hier nogmaals dat wij volledig openstaan voor de dialoog met uw Vergadering. Ook wil ik nog eens benadrukken hoezeer wij u erkentelijk zijn voor de steun en solidariteit die de overgrote meerderheid van dit Huis heeft getoond, en dan denk ik met name aan degenen die het in ideologische vraagstukken niet altijd met mij eens zijn, maar desondanks nadrukkelijk afstand hebben willen nemen van het politieke spelletje dat hier ten koste van de Commissie gespeeld wordt.
Vanuit die gedachte vraag ik u een duidelijk nee te laten horen – en dat zou mijns inziens ook het enige positieve aspect van dit debat zijn – tegen deze motie van afkeuring door haar met een grote meerderheid te verwerpen. Dat is het positieve signaal dat we vanaf deze plaats naar heel Europa kunnen sturen: een duidelijk nee tegen deze motie van afkeuring. Dat is de beste manier om de democratie te dienen, die de kern vormt van ons Europa.
Hans-Gert Poettering,
   . – Mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte dames en heren, beste collega’s, er zijn debatten waaraan men uit plichtsbesef en uit een gevoel van verantwoordelijkheid voor de Europese eenwording en de Europese instellingen deelneemt. Het debat dat vandaag wordt gevoerd, is zo’n debat.
De indieners van de motie van afkeuring beroepen zich op artikel 201 van het EG-Verdrag en op artikel 100 van ons Reglement. Wij respecteren het recht dat in deze artikelen is vervat, maar we zeggen erbij dat de indieners – door zich op dat recht te beroepen – daaraan wel afbreuk doen. Het is immers zonneklaar dat dit recht door de indieners wordt misbruikt.
De zojuist genoemde collega-voorzitters van de andere fracties en mijn collega en vriend Brian Crowley, voorzitter van de UEN-Fractie, hebben mij laten weten dat ze zich bij ons initiatief van 13 mei aansluiten. Wij vinden, zoals we hebben gezegd, de indiening van deze motie totaal ongegrond en mateloos overtrokken.
Ik voeg daar vandaag aan toe dat ik de motie vanuit menselijk oogpunt onfatsoenlijk vind en vanuit politiek oogpunt doorzichtig, omdat ze tegen de eenwording van ons werelddeel is gericht.
De voorzitter van de Commissie wees erop dat zijn reis – voorzover ik heb begrepen – in de tweede helft van augustus plaatsvond. De Commissie gaf op 23 september haar goedkeuring aan het project waarnaar in de motie wordt verwezen. Op 18 november gaf het Parlement zijn goedkeuring aan de Commissie Barroso en de Commissie trad op 22 november aan.
Hieruit blijkt dus dat de verantwoordelijkheid voor de op 23 september verleende goedkeuring bij de Commissie lag die onder leiding van Romano Prodi stond. Het toont de absurditeit en ongeloofwaardigheid van deze motie aan. Deze motie van afkeuring zakt dan ook als een kaartenhuis in elkaar.
In werkelijkheid gaat het de indieners ook niet om de persoon van José Manuel Dourão Barroso. Het gaat om een aanval op de Europese instellingen, op de geloofwaardigheid van de Commissie en de andere Europese instellingen. Er wordt jacht gemaakt op personen, met de oneigenlijke bedoeling de Europese instellingen in diskrediet te brengen, en dat enkele dagen voor de referenda over de Grondwet in Frankrijk en Nederland.
Vijf leden van onze fractie die behoren tot de Europese Democraten, hebben hun handtekening onder de motie gezet, zonder de voorzitter van hun nationale delegatie of de fractievoorzitter te informeren, laat staan hierover te overleggen. Laat ik duidelijk zijn: deze vijf leden kunnen niet langer rekenen op de solidariteit van de PPE-DE-Fractie.
Ik moet zeggen, mijnheer Helmer, dat ik met geen enkele politicus zoveel geduld heb gehad als met u. U hebt zojuist uw lidmaatschap van de PPE-DE-Fractie opgezegd. Aangezien ik ieder mens in zijn waarde wil laten, wens ik u in persoonlijk opzicht voor de toekomst het allerbeste.
Dames en heren, beste collega’s, wij hebben vertrouwen in de Commissie en in haar voorzitter. We hebben veertien dagen geleden – voor mij was dat een van de hoogtepunten van mijn politieke werk hier in het Parlement – met een zeer grote meerderheid een standpunt ingenomen over het Europese verleden: we hebben de historische waarheid van Europa onder ogen gezien en met een overweldigende meerderheid de resolutie over de zestigste verjaardag van het einde van de Tweede Wereldoorlog aangenomen. Op die basis zijn we gezamenlijk de weg naar de toekomst ingeslagen. We zijn ons bewust van onze verantwoordelijkheid en we zullen ons door niemand van ons vaste voornemen laten afhouden verder te werken aan het vredesproject van de Europese eenwording. Mijnheer de Commissievoorzitter, zet uw werk met uw Commissie daarom voort! U hebt daarbij onze steun.
Martin Schulz,
   . – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik hoorde de voorzitter van de Commissie zeggen dat zijn contacten met de heer Latsis al uit een ver verleden stammen. Ik wil u vragen, mijnheer de Commissievoorzitter, of hij samen met u lid was van de maoïstische jeugdbeweging, want in dat geval zou hij de enige maoïstische miljardair in Europa zijn.
Ik vind dat collega Poettering zojuist een zeer goede stap heeft gezet. Wie fractiegenoten heeft als degene die u zojuist hebt toegesproken, mijnheer Poettering, heeft geen politieke tegenstanders meer nodig. In dat opzicht kan ik u alleen maar van harte feliciteren met de maatregel die u zojuist hebt aangekondigd.
De vraag die wij hier dienen te bespreken is inhoudelijk al beantwoord. Het besluit dat wij zouden moeten afkeuren is niet genomen door de Commissie die door de heer Barroso wordt geleid. Het was een besluit van de Commissie-Prodi en viel onder de verantwoordelijkheid van commissaris Monti. De zittende Commissie hoeft zich dus helemaal niet te verantwoorden voor dit besluit. Collega Poettering heeft dat daarnet aan de hand van het tijdsverloop geïllustreerd.
De indieners, of althans de geestelijke vaders van de motie, weten dat maar al te goed. Daarom moeten we ons afvragen waarom de motie desondanks is ingediend. Dat heeft men gedaan om precies datgene te bereiken wat hier nu gebeurt. Dit was precies de bedoeling. De motie heeft geen politieke achtergrond, maar is alleen ingediend om ervoor te zorgen dat daarboven de camera’s draaien, dat men zich voor de ingang van deze zaal staat te verdringen, dat er precies gebeurt wat er moet gebeuren, . Meer niet. Dat is de hele politieke essentie van deze motie.
Mijnheer de Commissievoorzitter, u hebt er recht op dat het Parlement zegt wat het van u en uw Commissie verwacht. Dat hebben we bij de benoeming van deze Commissie uitvoerig gedaan. Voor mijn fractie zijn de discussies met deze Commissie niet altijd een onverdeeld genoegen. Neemt u dit van mij aan: als er punten zijn die kritiek of afkeuring behoeven, dan zullen wij dat als Sociaal-democratische Fractie doen. Als er substantiële beschuldigingen zijn, dan zullen wij ons daarmee bezighouden.
Ik sta echter niet toe – ik zeg dit namens al mijn fractiegenoten – dat laster en insinuaties tot parlementaire strategie worden verheven. Wij zijn niet bereid dat te accepteren.
Daarom verklaar ik namens de Sociaal-democratische Fractie dat wij deze motie niet zullen steunen.
Graham Watson,
   – Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie Alliantie van Liberalen en Democraten in dit Huis zou ik degenen die deze motie van afkeuring hebben ondertekend het volgende willen zeggen: u maakt zichzelf belachelijk. U doet alsof het hier om een heus "J’accuse" gaat, maar ik zal u zeggen, mijnheer Farage en mijnheer de Villiers, u bent geen van beiden een Emile Zola, en u komt er zelfs niet in de buurt. Deze motie is niet meer dan een politiek spelletje dat tot doel heeft de Europese Commissie in diskrediet te brengen.
Waar zijn degenen die deze motie voorleggen nu werkelijk op uit? Transparantie in ieder geval niet, want als dat het geval was, zouden er ten minste vier handtekeningen minder onder de tekst van de motie staan, namelijk die van de vier Britse voorvechters van soevereiniteit die geweigerd hebben gegevens over hun financiële belangen op internet te publiceren.
Degenen die deze motie van afkeuring ondertekend hebben, staat slechts één doel voor ogen: de voorzitter van de Commissie en daarmee de hele Europese Unie in diskrediet brengen. Waarom komen ze bovendien juist nu met deze stap, slechts een paar dagen voor de referenda in Frankrijk en Nederland? Niet om de redenen die zij hebben aangevoerd, maar om de Unie aan de vooravond van deze volksraadplegingen zo veel mogelijk in verlegenheid te brengen.
 Mijnheer Barroso, u moet wel verbijsterd zijn. Wij zijn een debat begonnen over gastvrijheid. U hebt ons uit eigen beweging de informatie over uw vakantie met de heer Latsis als voorbeeld gegeven: een langdurige vriendschap, een aanbod voor een vakantie dat u hebt geaccepteerd voordat u uw ambt aanvaardde, voordat er enig debat bestond over de vraag of u bepaalde verantwoordelijkheden op zich zou nemen waarvan nu wordt gezegd dat u ze misbruikt hebt – nog los van het feit dat er nauwelijks een grote industrie in Europa is die niet enige vorm van overheidssteun ontvangt. En als u geen contacten zou hebben met industriëlen, zou u net zo weinig vrienden hebben als de heer Farage!
De Liberalen en Democraten zullen blijven vechten voor de controleerbaarheid en transparantie van alle werkzaamheden van de Europese Unie. Zij vormen een essentieel onderdeel van de overeenkomst tussen een regering en de kiezer. Wij zijn er trots op een voortrekkersrol te hebben gespeeld in de campagne voor deze zaken. We weten allemaal dat er gestreefd moet worden naar meer transparantie. Onder Voorzitter Pat Cox, onder Voorzitter Borrell, en door middel van interinstitutionele overeenkomsten met de Commissie, hebben wij vooruitgang geboekt en dit doen wij nog steeds. De gedragscode van de Commissie is bij het aantreden van uw Commissie herzien. Deze code moet waarschijnlijk explicieter zijn met betrekking tot de opvatting van het begrip gastvrijheid.
Wij komen ook op voor het recht van afgevaardigden om volgens het Reglement een motie van afkeuring in te dienen, maar dergelijke instrumenten dienen behoedzaam te worden gebruikt. De afgevaardigden moeten ervoor waken dit instrument lichtzinnig toe te passen zoals nu gebeurt, want anders lopen we het risico dat zowel het middel dat artikel 100 ons biedt, alsmede het Parlement zelf, in diskrediet worden gebracht. Dit debat leidt ons af van de ernstigere zaken. Wij moeten allen waakzaam blijven wanneer het gaat om de publieke verantwoordingsplicht, maar wij moeten ook de Commissie haar werk laten doen, teneinde de lidstaten van de Europese Unie dichter bij elkaar te brengen.
Europa heeft bouwers nodig en geen sloopteam; afgevaardigden die vooruit kijken, in plaats van achterom; afgevaardigden die mogelijkheden zien, in plaats van moeilijkheden uit te buiten. Er is ruimte voor diversiteit in de standpunten over de toekomst van de Europese Unie, mits deze standpunten op een eerlijke en open manier worden gepresenteerd in het publieke debat. Zoals tijdens recente verkiezingen in het land dat ik het best ken duidelijk is gebleken, bestaat er zeer, zeer weinig steun voor de standpunten van de indieners van deze motie, wanneer deze standpunten in het openbaar worden gepresenteerd.
Ik vertrouw erop dat dit Parlement een duidelijk antwoord zal geven aan de ondertekenaars van de motie van vandaag.
Monica Frassoni,
    – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, een zeer grote meerderheid van mijn fractie is van mening dat de indiening van deze motie van afkeuring ongepast is, en wij zullen in juni dan ook tegen stemmen. Deze is ons inziens ongepast, omdat de persoonlijke betrekkingen van voorzitter Barroso met de heer Latsis ons niet relevant lijken te zijn voor de toekomst van Europa.
Ik betreur het ten zeerste dat men zo hardnekkig blijft hameren op veronderstelde financiële onregelmatigheden van de kant van de Commissie, waardoor telkens weer de aandacht wordt afgeleid van het feit dat 80 procent van de gevallen van wanbeheer van communautaire middelen zich in de lidstaten voordoet. Ik zou het op prijs stellen als collega's zich ook op dat punt actiever zouden opstellen.
Wij zijn van mening dat het instrument van de motie van afkeuring de legitieme zaak van meer transparantie en verantwoordelijkheid van de Commissie geen goed doet. Dit is slechts koren op de molen van degenen die, net als de heer Farage, vinden dat de Unie eenvoudigweg moet worden opgedoekt.
Dit betekent evenwel niet dat ons politieke oordeel over het werk van de Commissie en haar voorzitter veranderd is. Ik moet zeggen dat mijn fractie zich onbehaaglijk voelt bij de manier waarop dit debat wordt gevoerd: het verloopt weliswaar volgens het Reglement, maar er is zo weinig tijd, en de spreektijden zijn zo beperkt, dat het bijna een show lijkt van voor- en tegenstanders van de heer Barroso. De heer Farage en zijn aangever, de heer Helmer, krijgen op die manier wel erg veel gehoor.
Mijnheer de Voorzitter, wij grijpen deze gelegenheid aan om de voorzitter van de Commissie erop te attenderen dat dit pas het eerste – en voorspelbare – gevolg is van de beslissing om mevrouw Cruz in haar functie te handhaven. Dat was een verkeerde beslissing. Het is duidelijk dat deze situatie zich bij uitstek leent voor manipulatie en insinuaties, nog afgezien van al de vertraging die erdoor ontstaat, en de complicaties die erdoor worden veroorzaakt in verband met de legitimiteit van de lopende procedures.
Het staat bovendien als een paal boven water dat men alleen kan voorkomen in dergelijke valstrikken te lopen door volledige transparantie na te streven en blijk te geven van veel meer bereidheid tot het onmiddellijk voeren van een debat. De Commissie wordt nu immers geconfronteerd met kwesties van mogelijke belangenconflicten, die niet meteen met wortel en tak zijn uitgeroeid.
Tot slot zijn wij van mening, mijnheer de voorzitter, dat als u dit debat wilt winnen, als u de heer Farage en de zijnen aan de zijlijn wilt zetten in het politieke debat, u uw rol opnieuw moet bekrachtigen. U moet uw rol als hoeder van de belangen van Europa kracht bijzetten. Momenteel is er geen enkel positief initiatief van de kant van de Commissie op milieu-, sociaal of cultureel gebied. Doet u iets, zodat de Europese burgers u, en, met u, de legitimiteit van het Europese plan kunnen erkennen. 
Miguel Portas,
   – Mijnheer de Voorzitter, de voorzitter van mijn fractie kan hier vandaag niet aanwezig zijn. Hij heeft zijn standpunt echter duidelijk uiteengezet in een brief die vanochtend gepubliceerd is.
Als het doel van deze motie van afkeuring is om publiekelijk opheldering te krijgen over een eventueel belangenconflict, dan wordt die doelstelling op dit moment verwezenlijkt. Verschillende leden van mijn fractie hebben dit initiatief onderschreven in de overtuiging dat het een middel zou zijn om de nodige publieke uitleg te krijgen over de aantijgingen die de ronde deden. Daarom hebben wij deze mensen niet uit onze fractie gezet, mijnheer Poettering.
Als het doel echter was, of is, om de vakantie van de Commissievoorzitter als motief of voorwendsel te gebruiken om zijn beleid af te keuren dan kunnen wij daar onmogelijk mee instemmen. De oppositie van de linkervleugel van dit Parlement heeft een politiek karakter. Wij willen de aandacht niet afleiden van hetgeen waarover wij daadwerkelijk van mening verschillen met de Commissie, namelijk het neoliberale beleid dat zij voert.
Uiteraard zouden wij een andere mening zijn toegedaan als de eigenaar van het jacht, de heer Latsis, betrokken zou zijn bij financiële zaken waarover de Europese instellingen zich nog moesten uitspreken. In dat geval zouden de diensten van de Commissie van de onbezonnen vakantie op de hoogte zijn gesteld. Tot dusver is er in dit verband evenwel geen enkel bewijs geleverd. De motie van afkeuring heeft dan ook geen enkele waarde. Dit is het standpunt dat door een meerderheid van mijn fractie wordt gedeeld.
Mijnheer de Voorzitter, ik ben een van afgevaardigden die de motie ondertekend hebben en ik ben ook een van degenen die hun handtekening hebben ingetrokken zodra er bevredigende informatie beschikbaar kwam. De vakantie van de heer Barroso is nog geen minuut van onze aandacht waard. Transparantie verdient echter wel voortdurend onze aandacht. Daarvoor moeten wij ons allemaal inzetten, gelet op de onmiskenbare kloof tussen de burgers en de politiek en de blindheid van de huidige Europese leiders. Het bevorderen van transparantie moet evenwel berusten op feiten, niet op insinuaties of verwarring. Dames en heren, niet alle middelen zijn geoorloofd om transparantie te waarborgen. Immers, wie in een glazen huis woont, moet niet met stenen gooien.
Deze populistische hetze is niet aan mij besteed. Als wij een motie van afkeuring zouden indienen, zou dat een poging zijn de waarheid te achterhalen en alle beleidsmaatregelen tegen te houden die een obstakel vormen voor werkgelegenheid, rechten en het streven naar vrede in deze wereld. 
Jens-Peter Bonde,
   – Mijnheer de Voorzitter, de verantwoordelijkheid voor het debat van vandaag ligt bij degenen die het ons de vorige keer onmogelijk hebben gemaakt dit debat te voeren. Toen de heer Farage de kwestie aanhangig maakte, heb ik verzocht om een lijst van alle geschenken duurder dan 100 euro. Die lijst heb ik nog steeds niet gekregen. Zondag heb ik aan Eva Joly – een onderzoeksrechter die zakenlieden en politici in de gevangenis heeft gekregen wegens corruptie – gevraagd waar de grens tussen geschenken en corruptie ligt. "Bij 120 euro", antwoordde ze. Duurdere geschenken zijn ongepast bij de overheid. Ik wil weten wie wat van wie krijgt en ik wil kunnen controleren of er een tegenprestatie wordt geleverd.
De heer Barroso is heel goed begonnen. Hij heeft ons een lijst van 3 000 werkgroepen verstrekt, die tot nu toe geheim was. Die lijst staat nu op Bonde.com. De leden van die werkgroepen kennen we echter niet. Hoeveel vriendjes hebben een plaats in de deskundigengroepen gekregen? Hoeveel mensen zijn er buiten de gewone aanstellingsprocedures om aangesteld? Hoeveel werknemers en adviseurs van de EU verdienen ook elders een salaris?
Openheid is het beste instrument dat eerlijke mensen met macht hebben om weerstand te bieden tegen de druk van hun eigen vrienden. De nieuwe Commissie is niet verantwoordelijk voor zonden en schandalen uit het verleden, maar zou wel kunnen laten zien dat ze een nieuwe koers vaart. Geef ons de namen van alle deskundigen. Laat ons zien wie welk bedrag uit de begroting krijgt. Geef ons inzicht in alle bijdragen van de Commissie aan het wetgevingsproces. Ontsla de eerstvolgende leugenaar in plaats van de klokkenluiders. Geef de ontslagen hoofdaccountant van de Commissie, Marta Andreasen, weer een baan. Maak een nieuw begin met openheid, democratie en een nauw contact met de burgers. Daarmee zult u enige vrienden in de hoogste kringen verliezen, maar u zult vertrouwen winnen bij de burgers en steun vinden voor de Europese samenwerking. Dank u, mijnheer de Voorzitter, ook al heb ik nog steeds niet genoeg om voor te bedanken. 
Brian Crowley,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de voorzitter van de Commissie bedanken voor het feit dat hij naar het Parlement is gekomen om te reageren op de motie die door een aantal van mijn collega's is ingediend. Ik heb de bijeenkomst van de Conferentie van voorzitters bijgewoond waar werd besloten dat de geuite beschuldigingen ongegrond waren en dat het terecht was dat voorzitter Barroso er slechts schriftelijk op had gereageerd. De Conferentie van voorzitters heeft zijn standpunt, zoals verwoord in zijn brief, dat de beschuldigingen iedere grond missen, aanvaard.
Ook al stonden de zaken er zo voor, dan nog wilde ik mijn collega-afgevaardigden niet de mogelijkheid ontzeggen deze motie van afkeuring in te dienen. Het feit dat ze zich met deze motie belachelijk maken, dat deze motie onze tijd in beslag neemt en ons afleidt van de zaken die er werkelijk toe doen en die van belang zijn voor het dagelijks leven van de Europese burger, kan ze duidelijk niet schelen. Maar mij kan het wel schelen.
Wij hebben te maken met een situatie waarin er samenzweringstheorieën, insinuaties, algemene misvattingen, leugens en fabels verspreid worden over wat zich afspeelt in de "duistere gangen" en "achterkamertjes" van de Europese Commissie. Ons wordt verteld dat wij bang moeten zijn voor het gevaar dat achter ons op de loer ligt, en dat er dingen gebeuren waar we geen weet van hebben, terwijl in werkelijkheid ieder besluit dat wordt genomen te verantwoorden is. Geen enkele maatregel wordt volgens een exclusieve opzet of door één persoon genomen; iedere maatregel wordt door een hele serie procedures en langs een reeks van personen en organisaties geleid voordat er een definitief besluit wordt genomen.
Waar we vandaag getuige van zijn geweest is opportunisme van de grofste en meest verachtelijke soort; het soort opportunisme waarmee gepoogd wordt de mythe te scheppen dat er "een gevaar op de loer ligt", uitgaande van de idee dat wij afgevaardigden de witte engelen zijn die hun licht in de donkere hoeken doen schijnen. Dat willen de indieners van deze motie ons doen geloven. Maar de werkelijkheid is dat zij proberen te voorkomen dat er positieve maatregelen worden genomen en dat er echte debatten plaatsvinden over onderwerpen die van belang zijn voor de mensen van Europa. En het allerbelangrijkste is dat dit een poging is om een lopend project, dat het belang dient van alle volken van Europa, te ondermijnen. Zoals we hebben kunnen zien bij de meest recente uitbreiding is het een project waarmee voortdurend vooruitgang wordt geboekt.
Tot besluit, mijnheer de Voorzitter, wil ik Commissievoorzitter Barroso bedanken voor het feit dat hij naar het Parlement is gekomen. Als lid van de Conferentie van voorzitters verontschuldiging ik mij ervoor dat wij u mogelijk in een ongemakkelijke positie hebben gebracht door u te laten denken dat u niet voor het Parlement zou hoeven verschijnen. Ik weet dat u in de toekomst zult begrijpen dat veel afhangt van de persoon die de vraag stelt en dat u op basis daarvan zult besluiten of u al dan niet komt.
Hans-Peter Martin (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Commissie, of in ieder geval enkele commissarissen, graag complimenteren. Op 18 mei hebt u een stuk gepubliceerd waaruit ik het volgende citeer: "We moeten duidelijker laten zien hoe we werken en nieuwe methoden bedenken om het contact met de Europese burger te herstellen." Vervolgens wordt gezegd dat alle officiële correspondentie in een openbaar register toegankelijk moet worden gemaakt. Het gaat om het initiatief van onder anderen commissaris Kallas.
Het stuk gaat ook over lobbyisten en de macht die zij uitoefenen, aangezien hun positie hier, anders dan in de Verenigde Staten, zeer ondoorzichtig is. Ik heb de motie ondertekend – en ik denk dat anderen dat ook hebben gedaan – juist omdat ik opheldering verwachtte zoals in het stuk wordt bedoeld. Wat hebben we echter van u gehoord, mijnheer de Commissievoorzitter? Hoe moet de redactie van zich voelen, die de hele zaak in de openbaarheid heeft gebracht, of de verslaggevers van de of het ARD-journaal van gisteravond, wanneer men van u woorden hoort als demagogie en misbruik? Daartegen protesteer ik, niet in de laatste plaats omdat ik vele jaren journalist ben geweest.
Mijnheer de Commissievoorzitter, u gaat met uw verklaring aan de verkeerde kant staan. U geeft de verkeerde signalen af. U verdedigt met datgene wat u hebt gezegd een EU die wordt gekarakteriseerd door ondoorzichtigheid, onverdraagzaamheid en ook – jazeker – verlamming. De verstarring met betrekking tot de Europese Grondwet is in belangrijke mate toe te schrijven aan het soort gedrag dat u vandaag helaas ook tentoonspreidt. Door dit soort zaken te verdoezelen staat u namelijk voor de EU van de vriendjespolitiek en – jazeker – voor de EU van de macht van de lobbyisten. U doet daarmee afbreuk aan de idealen waarin velen van ons geloven. Het kernprobleem is dat u zich losmaakt van alles, dat u niet meer begrijpt waarom het hier in feite gaat, namelijk om de idealen van de EU.
Ik ben, net als vele anderen, een voorstander van Europa, maar niet van deze EU met al haar vormen van misbruik. Er is geen democratie zonder transparantie. Houdt u zich aan hetgeen u nog maar twee weken geleden hebt gezegd, zodat we niet tegen u hoeven te zeggen: . Wordt u alstublieft wakker!
José Manuel Barroso,
   – Mijnheer de Voorzitter, allereerst zou ik alle fracties willen bedanken. Alle fracties, op één na, namelijk de fractie die verantwoordelijk is voor de indiening van deze motie van afkeuring, hebben deze motie feitelijk verworpen, en daarvoor ben ik hun dankbaar. Hiermee hebben ze er mijns inziens allemaal toe bijgedragen dat wij in de Europese instellingen duidelijk de boodschap uitdragen dat wij nadrukkelijk onderscheid maken tussen democratie en demagogie.
Er kleeft aan deze zaak echter nog wel een serieus, inhoudelijk aspect, en ik zou al degenen die net zoals ik en de leden van mijn Commissie werkelijk waarde hechten aan het beginsel van transparantie heel precies willen zeggen wat ons standpunt is. Het lijkt me daarom goed hier te herhalen wat ik gezegd heb in de brief die ik aan Voorzitter Borrell gestuurd heb. Die brief was geschreven in het Engels en daarom citeer ik hier de Engelse tekst. 
 "Ik wil hieraan toevoegen dat de regels die gelden voor leden van de Commissie strikter zijn dan de regels die momenteel in de meeste lidstaten gelden. Desalniettemin is de vraag te berde gebracht of aanvullende regels op dit terrein nuttig zouden zijn." Sommigen onder u, zoals de heer Watson, hebben reeds over deze mogelijkheid gesproken.
Ik heb vervolgens tegen Voorzitter Borrell gezegd dat het misschien nuttig is in herinnering te roepen dat de Commissie al in november 2000 een overeenkomst heeft voorgesteld om een adviesgroep inzake normen in het openbare leven op te richten. Deze normen zouden gelden voor het Europees Parlement, de Raad, het Gerechtshof, de Rekenkamer, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's, alsmede voor de Commissie. Dit voorstel ligt nog steeds op tafel en de Commissie is vanzelfsprekend bereid om het met de andere instellingen te bespreken. 
Dames en heren, laat ik duidelijk zijn: de Commissie is bereid constructief met u allen samen te werken om te komen tot transparantie, goed bestuur en een correcte verantwoordingscultuur binnen onze instellingen. Wat ik als voorzitter van de Commissie echter niet kan accepteren, zijn deze verdachtmakingen aan het adres van de instelling die ik mag voorzitten, deze banvloek die er als het ware over wordt uitgesproken. Dat is voor mij volstrekt onaanvaardbaar.
We zullen de handen ineenslaan om meer transparantie te bewerkstelligen, maar we zullen niet toegeven aan demagogie. Ik bedank derhalve alle fracties die vandaag onderscheid hebben weten te maken tussen demagogie en democratie, waarmee ze een bijdrage hebben geleverd aan ons Europese ideaal.
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt tijdens de volgende vergaderperiode plaats.
Jens-Peter Bonde (IND/DEM ).
   –Mijnheer de Voorzitter, wij hebben voorgesteld om een algemeen debat te houden, en dat voorstel is afgewezen. We hebben tijdens de hoorzittingen een aantal vragen aan de Commissie gesteld, en toen is ons beloofd dat wij een toelichting zouden krijgen op de deskundigengroepen ... Die toelichting hebben we nog steeds niet gekregen, en die zullen we ook niet krijgen. Wat voor informatie moet hier beschermd worden?
De Voorzitter.
   Mijnheer Bonde, tot mijn spijt werkte de knop waarmee ik u wilde onderbreken niet en hebt u kunnen spreken zonder mijn toestemming. Het spijt mij zeer.
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ).
   – Ons standpunt ten aanzien van de Europese Commissie is overduidelijk. Wij hebben tegen de benoeming van deze Commissie gestemd omdat wij niet akkoord kunnen gaan met haar uitgesproken neoliberale agenda, zoals wij overigens reeds bij vele gelegenheden onderstreept hebben.
Deze motie van afkeuring is echter niet bedoeld om protest aan te tekenen tegen dergelijk beleid. Zij is gebaseerd op persoonlijke relaties en gebeurtenissen die dateren van voor het aantreden van de zittende Commissie, waar wij tegen hebben gestemd.
Wij willen dat de Commissie bij haar werkzaamheden meer transparantie aan den dag legt. Wij willen beleidsmaatregelen waarmee de ernstige problemen op het gebied van de werkloosheid en de sociale uitsluiting kunnen worden aangepakt.
Ons beleid is echter niet gegrondvest op persoonlijke aanvallen. Daarom kunnen wij ons niet vinden in deze motie van afkeuring. Wij zijn echter wel bereid om moties van afkeuring te onderschrijven die gericht zijn tegen het ronduit slechte beleid van de Europese Commissie. 
Alyn Smith (Verts/ALE ).
   – Ik heb met groeiend ongeloof geluisterd naar het debat over de motie van afkeuring. De zaak waar het hier om gaat is niet wie de motie heeft ingediend of wat de motieven van de Fractie Onafhankelijkheid/Democratie zijn, het gaat erom of de voorzitter van de Commissie verplicht is de vragen te beantwoorden die hem door leden van dit Parlement gesteld zijn. Bij de burgers van Europa leeft het idee dat de leden van het Europees Parlement en de commissarissen er geen hoogstaande normen op na houden, en of we het nu leuk vinden of niet: dit is nu eenmaal de realiteit die we onder ogen moeten zien en waar we verbetering in moeten aanbrengen, in plaats van de rijen te sluiten en te doen alsof er niets aan de hand is. Verdere hervormingen van onze procedures en die van de Commissie zijn dringend noodzakelijk. Ik betreur de motieven van de Fractie Onafhankelijkheid/Democratie, maar wat ze gedaan hebben had ons de mogelijkheid kunnen bieden onze procedures te verbeteren. Door de aanval op hen te openen in plaats van het probleem aan te pakken, hebben de fractievoorzitters vandaag een kans gemist. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A60147/2005) van de heer Leinen, namens de Commissie constitutionele zaken, over de herziening van het kaderakkoord over de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie (2005/2076(ACI)). 
Jo Leinen (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, na het destructieve agendapunt van daarnet, waarmee beoogd werd de betrekkingen tussen de instellingen te verstoren, komen we nu godzijdank bij een constructief punt, dat is bedoeld om de betrekkingen tussen de instellingen te verbeteren. Dit vierde kaderakkoord tussen de Commissie en het Parlement staat symbool voor de cultuur van samenwerking, waarbij met respect voor de specifieke rol van elk van beide instellingen wordt geprobeerd het wederzijdse begrip te vergroten en de onderlinge samenwerking te intensiveren. Zo staat het ook in de artikelen van dit akkoord.
Het gaat om het vierde kaderakkoord tussen de Commissie en het Parlement. De rol van het Parlement als vertegenwoordiging van de burgers en als controlerend orgaan van het dagelijks bestuur van de EU kon tot nu toe met ieder akkoord weer wat meer worden versterkt. Ook met dit akkoord zijn we weer een paar stappen verder gekomen. Ik wil daarom de Conferentie van voorzitters bedanken, alsmede vice-voorzitter Wallström van de Commissie en alle anderen die bij de totstandkoming van het kaderakkoord waren betrokken.
Ik wil op een paar belangrijke punten ingaan. Om te beginnen komt juist het onderwerp dat we zo-even hebben besproken in het vierde kaderakkoord aan de orde. Het bevat duidelijke bepalingen over de politieke verantwoordelijkheden van de voorzitter en de leden van de Commissie in geval van belangenconflicten. Ondanks het collegiale karakter van de Commissie is ieder lid van de Commissie verantwoordelijk voor de maatregelen op het terrein waarmee hij is belast. Dit is een zeer belangrijk uitgangspunt: alle 25 leden van de Commissie zijn individueel verantwoordelijk voor hetgeen zij op hun terrein doen.
Indien een lid van de Commissie te maken krijgt met een belangenconflict, is de voorzitter van de Commissie verantwoordelijk voor de te volgen procedure en voor eventueel te nemen beslissingen. Er zijn ook duidelijke bepalingen over de te volgen procedure wanneer een lid van de Commissie aftreedt en door een nieuw lid wordt vervangen. Hierover is langdurig onderhandeld. Het is duidelijk dat ook een nieuw lid voor het Parlement moet verschijnen, de hoorzittingen moet doorlopen en het vertrouwen van de plenaire vergadering moet krijgen. Pas daarna kan hij officieel met zijn werkzaamheden beginnen.
Een tweede reeks bepalingen betreft de samenwerking in wetgevingsprocedures en bij begrotingsbesluiten. Wat we hebben bereikt is dat de Commissie en het Parlement het vooraf eens moeten worden over de jaarlijkse wetgevingsprogramma's en meerjarenprogramma’s. Ook mag de Commissie geen wetgevings- of andere belangrijk initiatieven openbaar maken voordat zij het Parlement daarvan in kennis heeft gesteld. Dit is een heel belangrijk punt voor het medebeslissingsrecht van het Parlement bij belangrijke besluiten van de Europese Unie.
In dit opzicht wordt het Parlement ook gelijkgesteld met de Raad. We worden gelijktijdig met de Raad in iedere fase van het wetgevingsproces volledig geïnformeerd. Er is ook afgesproken dat er regelmatig overleg op het hoogste niveau plaatsvindt: een driemaandelijks overleg tussen de Conferentie van voorzitters en de voorzitter van de Commissie of de verantwoordelijke vice-voorzitter. Ik denk dat ook deze dialoog tot meer samenwerking zal leiden. De Commissie heeft op aandringen van de bevoegde parlementaire commissie ook toegezegd informatie te zullen verstrekken over de samenstelling en de werkzaamheden van de deskundigengroepen. Bovendien hebben diverse bepalingen betrekking op onze positie van het Parlement bij internationale conferenties. De Commissie streeft ernaar de delegaties van het Parlement volledig over het verloop van internationale conferenties te informeren en hen, indien mogelijk, bij onderhandelingen aanwezig te laten zijn. De Commissie steunt het Parlement ook bij waarnemingsmissies voor verkiezingen. Ze informeert het Parlement verder systematisch over het verloop van toetredingsonderhandelingen met kandidaat-lidstaten.
Hoewel de Lamfalussy-procedure deel uitmaakt van de overeenkomst, had het Parlement op dit punt meer gewild, want de relevante bepalingen gelden nu alleen voor effecten, banken en verzekeringen. We hadden deze procedure ook graag op andere terreinen willen toepassen, maar dat gebeurt waarschijnlijk pas in de volgende fase. De afgevaardigden hebben tevens de wens uitgesproken de procedure voor de totstandkoming van een kaderakkoord in de toekomst transparanter te maken en de relevante commissies van het Parlement er in een iets eerder stadium bij te betrekken. Alles bij elkaar genomen adviseer ik de plenaire vergadering echter dit akkoord aan te nemen, omdat het daadwerkelijk een vooruitgang is. Ik zei al dat het symbool staat voor een cultuur van samenwerking, die is gebaseerd op wederzijds respect en de wens constructief samen te werken aan het verwezenlijken van de doelen van de EU. Dat is immers wat de bevolking en de burgers van ons verwachten! 
José Manuel Barroso,
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de rapporteur, dames en heren afgevaardigden, het is mij een eer en een groot genoegen hier het woord te voeren op dit cruciale moment, vóór de stemming over de herziening van de kaderovereenkomst waarin de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Commissie geregeld worden. Sinds mijn aantreden als voorzitter heb ik er voortdurend op gewezen dat ik ernaar streef een constructieve verstandhouding en een strategisch, duurzaam partnerschap op te bouwen met het Parlement.
Aanvankelijk hebben we de nodige spanningen gekend, zowel op institutioneel als op politiek vlak. Voor een niet al te oplettende waarnemer leek het wellicht alsof het er mij, Margot Wallström en de gehele Commissie bij ons streven naar samenwerking alleen maar om te doen was verdere wrijving te voorkomen. Die interpretatie is echter onjuist en kortzichtig gebleken. Dat wij zo nadrukkelijk samenwerking propageren, komt doordat wij ons rekenschap geven van de institutionele realiteit van onze Unie. Uit hoofde van de Verdragen is het Parlement de instelling die de wil van de volken van Europa belichaamt; het is de enige rechtstreeks gekozen instelling, en daarmee de legitieme vertegenwoordigende vergadering van de burgers van de lidstaten. Er bestaat geen andere supranationale organisatie waarin de democratie zo ver doorgevoerd is als in de Europese Unie; in geen enkele andere multinationale structuur spelen de rechtstreeks door de burgers gekozen vertegenwoordigers een zo belangrijke rol; en buiten ons continent, dat nu eindelijk verenigd is, is er geen instelling te vinden die, zoals het Parlement op dit moment, 450 miljoen burgers vertegenwoordigt.
De Unie is geen abstracte entiteit die ergens ver weg, achter gesloten deuren, besluiten neemt zonder rekening te houden met wat er leeft onder de bevolking – integendeel, ze baseert zich op wat de burgers willen, en is gegrondvest op volkomen democratische instellingen. Dat is nu juist wat onze Unie zo bijzonder maakt en waarin ze zich onderscheidt van de andere structuren in de wereld van vandaag, in dit tijdperk van voortschrijdende mondialisering. Wij zijn trots op dat fundamenteel democratische karakter, waarin de tradities van onze lidstaten weerspiegeld worden. Daardoor moeten wij ons laten leiden, en dat zullen wij ook doen.
Dat is uiteindelijk de reden waarom wij gemeend hebben dat een herziening van de kaderovereenkomst, het belangrijkste instrument voor de regeling van onze betrekkingen, opportuun en noodzakelijk was. Deze herziening heeft onder leiding van de politieke autoriteiten van onze twee instellingen haar beslag gekregen in een klimaat van uitstekende samenwerking. Ik zou van de gelegenheid gebruik willen maken om een woord van dank te richten tot Voorzitter Borrell, de voorzitters van de fracties, de voorzitter van de Commissie constitutionele zaken, de heer Leinen, alsook tot al degenen die een bijdrage hebben geleverd aan dit zo belangrijke project, waarmee we een mijlpaal bereikt hebben in de betrekkingen tussen onze twee instellingen. 
 De onderhandelingen hebben ervoor gezorgd dat er aanzienlijke vooruitgang kon worden geboekt. Wij zijn het eens geworden over een evenwichtige tekst die voldoet aan de verwachtingen van beide partijen en die de samenwerking tussen onze instellingen aanzienlijk verbetert. De heer Leinen heeft al op vele aspecten gewezen, maar ik zou graag voor u willen schetsen wat wij zien als de vijf belangrijkste resultaten.
Ten eerste hebben wij de politieke dialoog tussen onze instellingen verbeterd. Samen met vice-voorzitter Wallström zal ik geregeld de vergaderingen van de Conferentie van voorzitters bijwonen, die het belangrijkste forum zal worden voor het bespreken van politieke ontwikkelingen en van het werk en de activiteiten van het Parlement en de Commissie. Daarnaast is het tijdschema voor het wetgevings- en werkprogramma van de Commissie gestroomlijnd en is het proces waarmee het wetgevings- en werkprogramma van de Commissie tot stand komt is meer politiek van aard geworden. In dit kader heeft Margot Wallström in februari de Conferentie van commissievoorzitters bijgewoond en zij zal dit in juli weer doen.
Ten tweede hebben wij de openheid en de transparantie bevorderd. De Commissie heeft toegezegd het Parlement een complete lijst te doen toekomen van de deskundigengroepen die ons helpen bij de uitoefening van ons recht van initiatief. Daarnaast mogen de voorzitters van de relevante parlementaire commissies de Commissie vragen informatie te verstrekken over de activiteiten en samenstelling van deze groepen. In combinatie met de bestaande bepalingen inzake transparantie met betrekking tot de "comitologiegroepen", is deze nieuwe bepaling een zeer nuttige stap voorwaarts. Zij zal ongetwijfeld bijdragen aan verbetering van de transparantie in de context van de interinstitutionele betrekkingen.
Ten derde hebben wij de bepalingen inzake politieke verantwoordelijkheid versterkt. In het kaderakkoord worden de grondbeginselen van openheid, eerlijkheid en consistentie van het gehele proces van hoorzittingen versterkt. Deze overeenkomst garandeert dat de voorgedragen commissarissen alle relevante informatie bekendmaken conform de onafhankelijkheidsplicht die is vastgelegd in het Verdrag zelf. Daarnaast zijn we het eens geworden over de procedure die gevolgd moet worden indien het Parlement te kennen geeft onvoldoende vertrouwen te hebben in een bepaalde commissaris. In dergelijke gevallen zal de voorzitter van de Commissie de beraadslagingen van het Parlement alle politieke aandacht geven die hun toekomt. Daarom zijn wij overeengekomen dat ik de individuele commissaris óf zal vragen om ontslag te nemen, óf dat ik mij, indien ik anders handel, bereid zal tonen de besluiten die ik heb genomen voor dit Parlement toe te lichten. Met deze procedure worden de collegialiteit van de Commissie en de bevoegdheden en prerogatieven van haar voorzitter veiliggesteld. Indien er tijdens het mandaat van de Commissie nieuwe commissarissen worden aangesteld, zal ik er samen met de voorzitter van het Parlement zorg voor dragen dat zij zich onmiddellijk aan het Parlement voorstellen.
Mijn vierde punt betreft de verbetering van onze samenwerking bij de onderhandelingen over internationale overeenkomsten en andere aspecten van onze dagelijkse werkzaamheden. Wij hebben voorzieningen getroffen om ervoor te zorgen dat de Commissie de leden van het Parlement stelselmatig op de hoogte houdt van het verloop van onderhandelingen over multilaterale overeenkomsten. Wij zijn maatregelen overeengekomen over de raadpleging van de begrotingsautoriteit wanneer er nieuwe financiële garanties worden gegeven tijdens internationale donorconferenties. Wij hebben onze samenwerking op het terrein van communautaire waarnemingsmissies bij verkiezingen geïntensiveerd.
Tot slot zullen wij binnen het kader van de bestaande verdragen te werk gaan en de bevoegdheden van de andere instellingen, met name de Raad, garanderen. Hoewel de Commissie groot belang hecht aan onze samenwerking met het Parlement, mogen we niet vergeten dat de communautaire methode berust op een driehoek. De Commissie is verantwoordelijk voor het indienen van wetgevings- en begrotingsvoorstellen, en de twee takken van de wetgevings- en begrotingsautoriteit zijn verantwoordelijk voor de besluiten hierover. Als hoedster van de Verdragen is de Commissie vastbesloten deze methode te garanderen en om alle nodige aandacht te schenken aan het evenwicht tussen de instellingen.
Met uw welnemen, mijnheer de Voorzitter zou ik het woord nu willen geven aan vice-voorzitter Wallström om commentaar te leveren op specifieke aspecten van het verslag-Leinen. Ik hoop oprecht dat dit Parlement het herziene kaderakkoord zal steunen en zo een nieuwe dimensie zal toevoegen aan onze vruchtbare relatie.
Margot Wallström,
     Mijnheer de Voorzitter, in het verslag-Leinen wordt het herziene kaderakkoord toegejuicht en goedgekeurd. Ik ben hier zeer ingenomen mee en ik hoop dat ook het Parlement zich in het verslag kan vinden. Vanmorgen heeft de Commissie aan voorzitter Barroso en mijzelf de bevoegdheid verleend de tekst namens de hele Commissie goed te keuren ingeval de stemming morgen, zoals ik hoop, een positief resultaat oplevert.
Na de toespraak van voorzitter Barroso wil ik reageren op een aantal opmerkingen die in het verslag van de heer Leinen worden gemaakt. Wat betreft de uitvoeringsbevoegdheden heeft de Commissie reeds gebruik gemaakt van haar recht van initiatief om de Raad en het Parlement op een gelijk niveau te brengen als het gaat om comitologiebesluiten en procedures inzake instrumenten die krachtens de medebeslissingsprocedure zijn goedgekeurd. Met dit oogmerk heeft de Commissie in 2002 een wetgevingsvoorstel aangenomen, dat in april vorig jaar is gewijzigd, rekening houdend met een ruime meerderheid van de amendementen die door het Parlement waren ingediend. Dit is de enige wettelijke manier om verandering te brengen in de huidige situatie. Ik wil benadrukken dat ons voorstel is gebaseerd op de bestaande Verdragen en kan worden aangenomen zonder dat we hoeven wachten tot de Grondwet in werking is getreden. De Commissie blijft groot belang hechten aan dit voorstel. Wij weten dat het de steun van het Parlement heeft en wij hopen dat de Raad het alle aandacht zal geven die het verdient.
Voorlopig zal de Commissie de huidige regels inzake comitologie ten uitvoer blijven leggen en zij zal daarbij de rol van het Parlement, zoals die is vastgelegd in de primaire en secundaire wetgeving en in onze bilaterale overeenkomsten, volledig eerbiedigen. Momenteel vindt in de Commissie een interne evaluatie plaats om te garanderen dat deze regels op effectieve en coherente wijze worden toegepast.
Met betrekking tot de informatievoorziening aan leden van het Parlement gedurende onderhandelingen inzake internationale overeenkomsten is de oplossing die vermeld wordt in het herziene kaderakkoord vanwege de juridische context de enige mogelijke.
Zoals u ongetwijfeld hebt gemerkt, heeft de Commissie zich ertoe verplicht de leden van het Parlement stelselmatig op de hoogte te houden. De leden zullen door de Commissie op gepaste wijze geïnformeerd worden met volledige eerbiediging van hun rol van waarnemer.
Ten slotte hebben wij nota genomen van het verzoek dat is ingediend om een passende raadpleging van het Parlement te garanderen over de geïntegreerde richtsnoeren. De meest recente geïntegreerde richtsnoeren, die in juni zullen worden bekrachtigd door de Europese Raad, beslaan een periode van drie jaar. Zoals wij het zien, impliceert dit dat de volgende geïntegreerde richtsnoeren in 2006 en 2007 alleen geactualiseerd zullen hoeven worden en niet drastisch hoeven worden gewijzigd. Voor de volgende richtsnoeren zal de Commissie niet alleen de bijdragen van de lidstaten analyseren maar ook gegevens en statistieken die normaal gesproken pas in december of zelfs januari beschikbaar zijn. Het is een ingewikkeld proces. Desalniettemin zal de Commissie in dit verband rekening houden met het feit dat het Parlement voldoende tijd nodig heeft om zijn standpunt te presenteren, en zal zij haar uiterste best doen om dit proces zo goed mogelijk te laten verlopen.
Tot besluit geloof ik dat ons debat de weg effent voor de bevordering van constructieve betrekkingen tussen het Parlement en de Commissie. Zoals ik reeds zei, is de Commissie helemaal gereed om het kaderakkoord goed te keuren en te tekenen. Het is niet slechts een lijst van wensen en formele toezeggingen: het is een concreet en gedetailleerd instrument om onze betrekkingen te reguleren. Het is onze gezamenlijke verantwoordelijkheid om het akkoord te vertalen in concrete feiten. Ik ben ervan overtuigd dat onze twee instellingen het akkoord zorgvuldig en trouw ten uitvoer zullen leggen.
Ik ben er vast van overtuigd dat niet alleen onze twee instellingen de vruchten zullen plukken van het nieuwe akkoord: de gehele Unie zal profiteren van een betere samenwerking tussen het Parlement en de Commissie. Europa heeft behoefte aan een sterk Europees Parlement dat zijn bevoegdheden uitoefent. Europa heeft daarnaast behoefte aan een sterke, onafhankelijke en geloofwaardige Commissie, en uw stem morgen zal een belangrijke stap in die richting betekenen.

Íñigo Méndez de Vigo,
   – Mijnheer Barroso, van harte gefeliciteerd met uw voorgaande toespraak en met het feit dat u de zaken eens op een rijtje hebt gezet en bepaalde mensen hun plaats hebt gewezen.
De kenmerken van dit vierde kaderakkoord zijn hier reeds besproken door de heer Leinen en vice-voorzitter Wallström. Het ligt dan ook niet in mijn bedoeling opnieuw in te gaan op de specifieke kwesties die beide sprekers op uitstekende wijze hebben uiteengezet. Staat u mij evenwel toe om namens mijn fractie hier een politieke gedachte te verwoorden. De geschiedenis van dit Parlement is de geschiedenis van een vergadering die haar macht wil uitbreiden, een raadgevende vergadering, een Parlement dat via algemene verkiezingen gekozen wordt. Vervolgens werd het een Parlement met bepaalde bevoegdheden op het gebied van de interne markt, een Parlement dat sinds het Verdrag van Maastricht als medebeslisser optreedt en een steeds belangrijkere rol is gaan vervullen op het gebied van de wetgeving en de politieke controle, hetgeen van groot belang is. Ik ben van mening dat deze ontwikkeling met dit vierde kaderakkoord verder wordt versterkt, in overeenstemming met de Verdragen.
Ik wil hierbij onderstrepen dat de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten de Commissie altijd een centrale rol heeft toegekend in deze ontwikkeling, aangezien zij de meest innovatieve en daarom ook de meest cruciale bouwsteen in de institutionele architectuur is. Wanneer ons tijdens de huidige debatten wordt gevraagd waarom het Europees Parlement geen wetgevingsinitiatief geniet, antwoorden wij: "omdat het aan de Commissie is om het communautair belang vast te stellen, omdat het aan de Commissie is om te waken over de naleving van de Verdragen".
Daarom ben ik ervan overtuigd dat dit kaderakkoord in lijn is met de nieuwe Europese Grondwet, die voor meer democratie, meer doeltreffendheid en meer transparantie zal zorgen. Het is de koers die wij moeten volgen om die doelstellingen te bereiken. Ik spoor de Europese Commissie dan ook aan om vanaf morgen, zodra dit akkoord door het Europees Parlement is aangenomen – daar zal de steun van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten mede voor zorgen – Europese initiatieven uit te werken en te presenteren. Immers, zolang zij haar zich van haar taak kwijt, zal zij kunnen rekenen op de steun van de fractie die ik hier vandaag mag vertegenwoordigen. Mijn oprechte dank, gefeliciteerd met dit werk en ga zo door. Nu is het tijd om aan de slag te gaan. 
Pervenche Berès,
   – Mijnheer de Voorzitter, het is slechts tien maanden geleden dat de nieuwe Commissie is aangetreden, en we kunnen dan ook alleen maar blij zijn met het resultaat dat nu bereikt is, al kan ik me wat de gang van zaken betreft voorstellen, mevrouw de commissaris, dat u als dé grote voorvechtster van transparantie binnen de Commissie – want dat bent u in feite toch – niet helemaal tevreden bent over de omstandigheden waaronder over dit akkoord onderhandeld is. Ik stel me zo voor dat er in uw ogen bij een volgende gelegenheid nog wel het een en ander te verbeteren valt.
De Commissie economische en monetaire zaken is in drieledig opzicht betrokken bij dit akkoord. Eerste punt: belangenconflicten. Wij verwachten dat het akkoord wat dit betreft volledig en hopelijk ook met maximale transparantie ten uitvoer wordt gelegd. Tweede punt: de comitologie. Ik zou u willen bedanken voor hetgeen u in verband met dit vraagstuk naar voren hebt gebracht. De Commissie economische en monetaire zaken is de mening toegedaan dat voor de Lamfalussy-procedure enkel plaats is als ze ten uitvoer wordt gelegd met inachtneming van het interinstitutioneel akkoord dat wij tijdens de vorige zittingsperiode uitgewerkt hebben en dat het mogelijk maakt ten volle rekening te houden met het standpunt van het Europees Parlement, in gelijke mate als waarin met de beraadslagingen van de Raad rekening wordt gehouden.
Derde en laatste punt: de tenuitvoerlegging van de nieuwe strategie van Lissabon en de wijze waarop dit Parlement betrokken wordt bij de vaststelling van de werkgelegenheidsrichtsnoeren en de globale richtsnoeren voor het economisch en monetair beleid. Wij steunen de gedachte dat de nationale parlementen vooraf bij het proces betrokken moeten worden en ten aanzien van dit proces, zeggenschap dienen te krijgen, maar dat mag geen negatieve gevolgen hebben voor de wijze waarop het Europees Parlement zijn standpunt bepaalt. U weet dat we wat dit betreft een probleem hebben met betrekking tot het tijdschema, en ik reken erop dat u alle medewerking en ondersteuning biedt om ervoor te zorgen dat dit Parlement onder goede omstandigheden zijn bijdrage aan deze globale richtsnoeren kan vaststellen. 
Andrew Duff,
   – Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie steunt het kaderakkoord en het amendement van mevrouw Berès volledig. Het kaderakkoord is een duidelijke verbetering ten opzichte van het akkoord dat we in 2000 met de Commissie-Prodi hebben getekend. Dit akkoord verhoogt de politieke controleerbaarheid van de Commissie tegenover het Parlement, met name dankzij de toezegging van voorzitter Barroso in clausule 3 inzake eventueel verlies van vertrouwen van het Parlement in een bepaalde commissaris.
Met dit herziene kaderakkoord wordt de Commissie zelf veel meer parlementair van aard dan voorheen het geval was. Het Parlement zal meer gelegenheid en verantwoordelijkheid krijgen om op kritische wijze toezicht uit te oefenen op, en steun te verlenen aan, een krachtige uitvoerende macht. In het uitgebreide akkoord worden de basisregels vastgelegd voor wat belooft een sterke wederzijdse werkrelatie te worden. Het kaderakkoord zal de context van de betrekkingen tussen de Commissie en het Parlement zeker veranderen ten opzichte van de context waarbinnen het vorige debat over de stompzinnige motie van afkeuring zich afspeelde. 
Johannes Voggenhuber,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik dank de rapporteur. Mijn fractie zal met dit vierde kaderakkoord instemmen. Het versterkt in onze visie namelijk de dialoog en het verstevigt de legitimiteit van beide instellingen. Dat wat betreft de inhoud. Bij de procedure wil ik echter enkele kritische kanttekeningen plaatsen.
Interinstitutionele overeenkomsten tussen constitutionele instellingen zijn een uniek verschijnsel. Door hun aantal – er zijn intussen enkele honderden interinstitutionele akkoorden – krijgen ze een soort constitutioneel karakter. Het is onbegrijpelijk dat dergelijke akkoorden buiten de bevoegde commissies om, zonder politiek mandaat en zonder ze te publiceren op het niveau van het Secretariaat-generaal worden gesloten. Ik vind, mijnheer de Voorzitter, dat ook de voorzitters van de fracties naar een verandering van de procedure zouden moeten streven en aangezien we de eis om transparant te werk te gaan in het Parlement kracht bij willen zetten, moeten we deze eis ook doen gelden voor de totstandkoming van interinstitutionele akkoorden.
Dan nog een eis respectievelijk een verzoek aan de Commissie: momenteel kunnen de geldende interinstitutionele akkoorden op geen enkele manier worden opgevraagd: ze staan noch op uw noch op onze website, want ze zijn nergens gepubliceerd en ze kunnen geen van allen worden opgevraagd of worden ingezien. Dat is een ernstig gebrek aan transparantie. Ik verzoek u dan ook met klem alle bestaande interinstitutionele akkoorden openbaar te maken.
James Hugh Allister (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, vandaag hebben we in dit Parlement een voorbeeld gezien van de ontoereikendheid van de huidige procedures, aangezien het noodzakelijk bleek om een motie van afkeuring in te dienen teneinde voldoende informatie te krijgen om verdenkingen omtrent mogelijke belangenconflicten te weerleggen. Uiteraard werd hierop door de meerderheid in dit Parlement op de voorspelbare kruiperige wijze gereageerd. Toch worden in dit verslag dezelfde ontoereikende procedures gewoon aanvaard. In het verslag wordt getracht hoog op te geven van artikel 2 van het kaderakkoord, maar de tekortkoming van dit artikel bestaat erin dat, terwijl de voorzitter van de Commissie de plicht krijgt om belangenconflicten in verband met leden van de Commissie vast te stellen en maatregelen te nemen, er niets is vastgelegd teneinde dergelijke conflicten in verband met de voorzitter zelf vast te stellen en hierop te reageren. Op die manier wordt de situatie die aanleiding heeft gegeven tot het debat van vandaag in dit verslag nog altijd niet aangepakt. Er bestaat duidelijk behoefte aan een geheel onafhankelijke commissaris voor normen in het openbare leven.
Als tweede punt neem ik de gelegenheid te baat om mijzelf te distantiëren van de rituele buiging in overweging A. Helaas lijkt deze dwalende commissie te denken dat zij niets kan zeggen zonder blijk te geven van een kruiperige eerbied voor de tot mislukken gedoemde Grondwet, en volhardt zij in de leugen dat de Grondwet de democratie zal versterken, terwijl de Grondwet iedere natie juist nog meer democratie en nog meer macht afhandig zal maken. 
Genowefa Grabowska (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het lijdt geen twijfel dat zowel de Commissie als het Parlement het nieuwe kaderakkoord tussen de beide instellingen nodig hebben.
Ik sta volledig achter de in het besluit over het akkoord uitgedrukte overtuiging dat de verdieping van de democratie in de Europese Unie niet alleen nauwe contacten vereist tussen het Parlement en de Commissie, maar ook scherpe controle van de uitvoerende macht, dat wil zeggen de Commissie, door het Parlement. Met genoegen stel ik vast dat, ofschoon de Grondwet nog niet van kracht is, er reeds in de tweede aanhaling van het besluit een verwijzing naar de Europese Grondwet is opgenomen. Voorts bevatten de slotbepalingen van het akkoord een herzieningsclausule voor de herziening van dit akkoord na de inwerkingtreding van de Grondwet.
Dit bewijst dat beide instellingen, zowel het Parlement als de Commissie, niet alleen doordrongen zijn van het belang van de Grondwet voor Europa, maar ook van het feit dat deze Grondwet zo snel mogelijk moet worden toegepast.
Het tweede punt dat ik aan de orde wil stellen betreft de status van deskundigen en deskundigengroepen van de Commissie. Artikel 16 van het akkoord omvat fundamentele beginselen inzake deze deskundigengroepen, zoals de noodzakelijke transparantie ten aanzien van hun samenstelling en werkzaamheden, alsmede de openbaarmaking van geactualiseerde namenlijsten. Dit is een stap in de goede richting. Ik hoop dat deze bepalingen van invloed zullen zijn op de transparantie in de EU en er ook daadwerkelijk voor zullen zorgen dat de Europese Unie transparanter wordt. Bovendien hoop ik dat belangenconflicten en overhaaste beschuldigingen van corruptie ermee zullen worden voorkomen. 
Margot Wallström,
     Mijnheer de Voorzitter, ik bedank alle leden voor hun toespraken, waaruit in meerderheid de steun voor dit kaderakkoord is gebleken. Ik wil slechts twee zeer korte opmerkingen maken. Ik wil tegen de heer Allister zeggen dat dit akkoord gebaseerd is op de bestaande Verdragen. Wij lopen niet vooruit op de Grondwet.
Ten tweede, met betrekking tot de openbaarheid en bekendmaking van de resultaten: deze worden alle gepubliceerd in het Publicatieblad en zijn toegankelijk via internet. Indien er aanwijzingen zijn die op het tegendeel duiden, zullen wij deze onderzoeken. Maar de algemeen geldende regel luidt dat wij ze openbaar maken via het Publicatieblad en via internet. Wij zullen ze uiteraard ook publiceren op de website van de Commissie. Ik hoop morgen op een positieve uitslag van de stemming. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag (Α60135/2005) van mevrouw Malmström, namens de Commissie buitenlandse zaken, over de betrekkingen EURusland (2004/2170(INI)). 
Nicolas Schmit,
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zou allereerst de rapporteur, mevrouw Malmström, willen feliciteren met dit uiterst volledige verslag, waarin alle aspecten van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland aan de orde komen. Het spreekt voor zich dat deze betrekkingen een buitengewoon belangrijke plaats innemen in de externe betrekkingen van de Unie, en het belang ervan is na de uitbreiding van de EU alleen maar toegenomen. Wel is het zo dat dit verslag grotendeels vóór de topbijeenkomst opgesteld is; we zullen dus moeten bekijken in hoeverre de in het verslag vervatte analyse en gegevens aangevuld moeten worden naar aanleiding van de conclusies en discussies van de vijftiende Top EU-Rusland, die op 10 mei jongstleden in Moskou heeft plaatsgevonden.
Resultaat van die topontmoeting is dat de Europese Unie en Rusland het eens zijn geworden over de voorwaarden voor een strategisch partnerschap waarmee we kunnen komen tot versterkte samenwerking in de vier gemeenschappelijke ruimten: de economische ruimte, de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, de ruimte van buitenlandse veiligheid en de ruimte van onderzoek, onderwijs en cultuur. De onderhandelingen over de vier routekaarten waarmee concreet invulling wordt gegeven aan de samenwerking in die vier ruimten zijn uiteraard niet zonder slag of stoot verlopen, aangezien het erom ging het gehele samenstel van onze betrekkingen te reorganiseren; daarvoor moesten enkele honderden operationele punten worden vastgesteld, die nu ten uitvoer gelegd moeten worden. Dat neemt niet weg dat we onszelf mogen feliciteren met het behaalde resultaat.
Met het bereiken van overeenstemming over een alomvattend pakket, met inbegrip van de routekaarten voor de vier ruimten, is het Rusland en de Europese Unie in Moskou gelukt een nieuwe fase in hun betrekkingen in te luiden, een fase waarin het strategisch partnerschap waartoe in mei 2003, tijdens de Top van St. Petersburg, besloten werd, concreet vorm en inhoud krijgt. Dat is zonder meer een groot succes, en daar doet de verwijzing van Russische zijde naar enkele problemen in verband met de doorvoer van goederen naar Kaliningrad nauwelijks iets aan af. President Poetin heeft verklaard dat het akkoord over de vier gemeenschappelijke ruimten de weg moet vrijmaken om, ik citeer, "substantiële vooruitgang te boeken bij de opbouw van het grote Europa". Dat doel kunnen wij mijns inziens onderschrijven, op voorwaarde dat het fundament van dat grote Europa gevormd wordt door de waarden waaraan wij zelf zozeer gehecht zijn.
Wat de economische ruimte betreft, heeft Rusland tijdens de topontmoeting opnieuw, zoals eerder in 2004, ingestemd met een geleidelijke afschaffing van de rechten die betaald moeten worden voor het vliegen boven Siberië. Deze vergoedingen zijn ook echt niet meer gerechtvaardigd. De onderhandelingen over de wijze waarop deze zogenaamde precies in zijn werk zal moeten gaan, zullen naar verwachting op korte termijn afgerond worden; de desbetreffende bepalingen zullen dan ook spoedig in werking treden.
Verder heeft Rusland aangegeven te streven naar verdergaande samenwerking op energiegebied, hetgeen ook in ons belang is. Rusland spant zich in om op dit gebied – overigens niet alleen op dit gebied – over te komen als een betrouwbare partner voor de Europese Unie, en heeft zich ertoe verbonden het Protocol van Kyoto ten uitvoer te leggen, zij het onder voorbehoud – het land heeft gedreigd zich terug te trekken als het stelsel voor 2012 niet hervormd wordt. Deze discussies geven aan dat het vraagstuk van de opwarming van de aarde en het Protocol van Kyoto, en dan vooral de vraag wat er gaat gebeuren na het aflopen van het protocol, van buitengewoon belang is en blijft, en wij moeten de dialoog over dit onderwerp met de Russen dan ook voortzetten.
De toetreding van Rusland tot de WTO is een andere doelstelling waar de nodige vaart achter gezet moet worden, want ook hier gaat het erom Rusland ten volle te integreren in het multilaterale systeem, door het land aldus te dwingen zich te conformeren aan de internationale afspraken, met name op het gebied van de handel.
Dan de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Een van de belangrijkste punten hier is zonder twijfel de kwestie van het vrije verkeer van personen. De top heeft wat dit betreft geen concrete resultaten opgeleverd, maar de Europese Unie blijft van mening dat het van groot belang is met Rusland snel tot een afronding te komen van de onderhandelingen over een overeenkomst waarmee de voorwaarden voor de verlening van visa voor kort verblijf, op basis van strikte reciprociteit, versoepeld worden. Ook moet er snel een wedertoelatingsovereenkomst komen. Dat laatste is een wezenlijk punt voor de Unie: er kan van een versoepelde visumregeling geen sprake zijn als er niet tegelijkertijd een akkoord komt op het vlak van wedertoelating. Wij weten dat de Russen hier moeite mee hebben, maar ze verzetten zich in ieder geval niet meer op voorhand tegen de ondertekening van een dergelijke overeenkomst, die ze nu ook in samenhang zien met de totstandkoming van soortgelijke overeenkomsten met hun eigen buurlanden. Dit is dus een zaak waaraan continu verder gewerkt zal moeten worden en een kwestie die we actief aan de orde moeten blijven stellen in de dialoog met de Russen.
Verder ben ik ingenomen met de overeenkomst over de vaststelling van de grenzen met Estland die de Russen op 18 mei ondertekend hebben. Helaas laat de ondertekening van een soortgelijke overeenkomst met Letland nog altijd op zich wachten. We zullen er bij de Russen op moeten aandringen dat ze een dergelijke overeenkomst ondertekenen.
Wat betreft de ruimte voor samenwerking op het gebied van buitenlandse veiligheid zijn we het met de Russen eens geworden over de gedachte dat we via nauwere samenwerking gezamenlijk kunnen werken aan een vreedzame oplossing van de zogeheten “bevroren” conflicten waarmee we te maken hebben in onze gemeenschappelijke nabuurschap, of liever, om de formulering te gebruiken zoals die uiteindelijk in de conclusies is opgenomen, in "de grensgebieden van Rusland en de Europese Unie". In dit verband denk ik onder meer aan het conflict inzake Transnistrië in de Republiek Moldavië. Voor de formulering “grensgebieden” is gekozen omdat daarmee de aanvankelijk door de Russen geuite reserves ten aanzien van dit punt weggenomen konden worden, en ik denk dat zowel de Europese Unie als Rusland er alle belang bij heeft dat wij tot samenwerking komen in deze regio. Iedere ontwikkeling daar heeft immers rechtstreekse gevolgen voor Rusland en voor de Unie.
In de gezamenlijke routekaart is verder bepaald dat alle samenwerkingsprocessen gebaseerd moeten zijn op soevereine besluiten van de betrokken staten, en ook wordt in de tekst nadrukkelijk erkend – ik denk dat dit een van de belangrijkste punten is – dat de Europese Unie en Rusland dezelfde waarden delen. Die gemeenschappelijke waarden, waaronder eerbiediging van de soevereiniteit, maar ook eerbiediging van de mensenrechten en de beginselen van de rechtsstaat, moeten derhalve het richtsnoer vormen bij de verdere ontwikkeling van onze betrekkingen met Rusland. Laat ik van de gelegenheid gebruik maken om in dit verband een opmerking te maken over onze gezamenlijke belangen op het gebied van terrorismebestrijding: de strijd tegen het terrorisme moet gevoerd worden op basis van de waarden die ik zojuist genoemd heb, met inachtneming dus van de beginselen van de rechtsstaat.
De ruimte van onderzoek, onderwijs en cultuur is een ruimte van wezenlijk belang, waar de Russische en Europese burgers met elkaar in contact kunnen komen en nauwere banden kunnen smeden. We hebben immers een gemeenschappelijk cultureel en historisch erfgoed. In deze belangrijke ruimte moet een aantal initiatieven ontwikkeld worden. Eén initiatief staat inmiddels al vast: in 2006 zal er in Moskou een Europees instituut geopend worden.
Ter afsluiting zou ik nog eens willen benadrukken hoe belangrijk onze betrekkingen met Rusland zijn, op alle terreinen. Wij moeten met dit grote land, dat ook voor de stabiliteit van ons continent een sleutelrol speelt, een vertrouwensrelatie opbouwen voor de lange termijn, een relatie die – ik zeg het nog maar eens – gebaseerd moet zijn op de democratische beginselen, op precies die waarden die centraal moeten staan bij de opbouw van dat grote Europa dat wij nastreven en dat ook zij lijken na te streven. Daarbij mogen we niet voorbijgaan aan het feit dat er ook een stevige maar constructieve dialoog gevoerd moet worden over kwesties inzake de mensenrechten, over kwesties die verband houden met de persvrijheid en over kwesties van humanitaire aard, zoals die welke spelen in regio's als Tsjetsjenië. Deze dialoog is inmiddels in gang gezet, met name waar het gaat om de mensenrechten, en we moeten deze actief voortzetten, als een integraal onderdeel van onze betrekkingen met Rusland, daar het in het belang van de Europese Unie is in Rusland een betrouwbare partner te weten, een partner die een bijdrage levert aan de stabiliteit van ons continent en die de fundamentele waarden onderschrijft waarvoor wij ons inzetten op dat continent.
Cecilia Malmström (ALDE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad.
Sinds de uitbreiding van de EU, ruim een jaar geleden, is ons machtige buurland in het oosten, Rusland, steeds belangrijker voor ons geworden. Dit land is al heel lang een strategische partner, en samen delen we vele uitdagingen en taken die samenwerking en gemeenschappelijke oplossingen vereisen. Handel, het milieu, energie, de strijd tegen het terrorisme en de georganiseerde criminaliteit zijn slechts enkele van de desbetreffende gebieden. Er zijn goede onderlinge betrekkingen nodig om stabiliteit, veiligheid en welvaart op het hele Europese continent te kunnen bereiken.
Ons partnerschap is echter bepaald niet zonder problemen verlopen, en het is verheugend dat we er tijdens de Top van 10 mei in geslaagd zijn een overeenkomst te sluiten inzake samenwerking binnen de vier gemeenschappelijke ruimtes. In de betreffende samenvatting staan ongeveer vierhonderd concrete punten – zo heel concreet zijn ze overigens niet – waarop samenwerking nodig is, maar die zijn nog lang niet allemaal opgelost. Het is belangrijk en verheugend dat er zoveel vorderingen zijn gemaakt, maar het staat nog te bezien wat er achter de retoriek steekt. Fungerend Raadsvoorzitter Juncker zei dat de EU en Rusland nog niet in hun wittebroodsweken zijn, maar dat er wel sprake is van echte liefde tussen de twee. Nu moeten we zien wat dat betekent voor hun toekomstige huwelijksplannen.
We zijn van elkaar afhankelijk, maar onze betrekkingen zijn onder spanning komen te staan en de samenwerking wordt bemoeilijkt door de interne ontwikkelingen in Rusland, waar de situatie op het gebied van de mensenrechten en democratie onder Poetin verslechterd is. Het Kremlin en Poetin persoonlijk hebben steeds meer macht vergaard. Politieke partijen zijn gemarginaliseerd en de vrijheid van meningsuiting en de vrije media zijn ingeperkt. De corruptie is nog steeds omvangrijk, en aan de gewelddadige acties in het bloedige conflict in Tsjetsjenië lijkt geen einde te komen. De moord op Maschadov, de democratisch gekozen president van Tsjetsjenië, zal een politieke oplossing er niet gemakkelijker op maken. Poetin en de EU hebben ook verschillende visies op de ontwikkelingen in de buurlanden. In ons gemeenschappelijke nabuurschap heeft zich een in vele opzichten verheugende ontwikkeling voorgedaan. In Oekraïne en Georgië hebben de mensen zich van autoritaire regimes afgewend en in plaats daarvan gekozen voor democratie, openheid en vernieuwing. In dit verband moeten we samen beseffen dat we alles te winnen hebben bij democratische buurlanden, en Rusland en Poetin moeten accepteren dat deze landen niet tot de Russische invloedsfeer behoren. De mensen daar willen democratie en ze zien de EU, en niet Rusland, als voorbeeld voor de toekomst.
De samenwerkingsproblemen zijn echter niet alleen te wijten aan Rusland. De betrekkingen zijn bemoeilijkt doordat de EU en de afzonderlijke lidstaten verschillende signalen afgeven. In het gemeenschappelijk beleid wordt zeer veel nadruk gelegd op waarden als democratie en mensenrechten, maar als individuele regeringsleiders een ontmoeting met Poetin hebben, belanden die gemeenschappelijke waarden meestal helemaal onderaan op de agenda. In plaats daarvan concentreert men zich dan bijvoorbeeld op energie. Dat is niet goed voor het beeld van de EU en schept verwarring aan Russische zijde. In het onderhavige verslag laat de Commissie buitenlandse zaken zich kritisch uit over onderdelen van de ontwikkeling van het binnenlands beleid van Rusland, en zij vindt dat de EU duidelijk moet zijn. Het conflict in Tsjetsjenië kan alleen langs politieke weg worden opgelost. De EU moet aanbieden om als bemiddelaar op te treden en moet na verloop van tijd ook deelnemen aan de wederopbouwactiviteiten. In Tsjetsjenië vinden vreselijke gewelddaden tegen burgers plaats. Dat gaat ons allen aan; het is geen intern conflict. Niemand ontkent de wreedheden die in Rusland worden begaan – ik denk onder andere aan het bloedbad in Beslan – maar die vormen geen rechtvaardiging voor de gewelddaden in Tsjetsjenië en de onwil om de verantwoordelijke militairen voor de rechter te brengen.
Rusland is door zijn omvang en zijn geografische ligging en als ons buurland een ongelooflijk belangrijke partner. Er is geen alternatief voor actieve samenwerking, maar wij moeten ons concentreren op een aantal concrete samenwerkingsterreinen, waarop de EU en Rusland gezamenlijk kunnen profiteren van de resultaten. Kwaliteit, en niet kwantiteit, moet bepalend zijn voor deze werkzaamheden, en de democratische aspecten moeten er steeds een integraal deel van uitmaken. De EU moet Rusland ervan overtuigen dat economische ontwikkeling en handel hand in hand gaan met modernisering, een goed functionerend rechtsstelsel en democratische hervormingen. Wij steunen de ambities van Rusland om toe te treden tot de WTO en de hervormingen die deze toetreding met zich mee zal brengen. Wij verheugen ons van beide zijden op een nauwere samenwerking op milieugebied, bijvoorbeeld op het gebied van de veiligheid op zee en nucleaire veiligheid, en op een voortzetting van de verplichtingen in het kader van het Protocol van Kyoto. We hopen dat we samen een oplossing zullen vinden voor het conflict in Transnistrië en dat de Russische troepen worden teruggetrokken uit Moldavië en Georgië.
We moeten natuurlijk vooral vooruitzien, maar we hebben een gemeenschappelijke geschiedenis, die bij tijd en wijle dramatisch en bloedig is geweest. Om verder te kunnen gaan, moeten we het verleden van ons af kunnen zetten, maar daarvoor is een verzoeningsproces nodig. De Europese en Russische archieven over de Tweede Wereldoorlog moeten worden geopend, en Rusland moet zijn bezetting van de Baltische staten en de door de Sovjet-Unie begane gewelddaden erkennen. Het is uitstekend dat het grensakkoord met Estland ondertekend is; nu is het wachten op de ondertekening van een dergelijk akkoord met Letland.
Onze mogelijkheden om de ontwikkelingen te beïnvloeden zijn beperkt. Daarom is het uiterst belangrijk dat wij nooit afstand zullen doen van de waarden waarop de Europese samenwerking berust, en dat we dit ook duidelijk maken aan ons grote buurland. De EU en Rusland kunnen nooit tot een echt partnerschap komen als dat niet gebaseerd is op de verdediging van de democratie. Het Russische volk is er niet mee geholpen als wij belangrijke principiële kwesties in de doofpot stoppen. De enige manier om een geloofwaardig beleid jegens Rusland te voeren is via een eensgezinde strategie met een gemeenschappelijke boodschap, in plaats van via one-man-shows van individuele leiders. 
Benita Ferrero-Waldner,
     Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mevrouw Malmström feliciteren met dit zeer nuttige verslag. Het komt precies op het juiste moment, juist na de succesvolle Top EU-Rusland die voorzitter Barroso, commissaris Mandelson en ikzelf, samen met het voorzitterschap van de Raad, hebben bijgewoond in Moskou. Omdat we nu beginnen met de tenuitvoerlegging van de gemaakte afspraken, is het van groot belang te zeggen dat Rusland een strategische partner is, maar tegelijkertijd moeten we ook met één stem spreken en alle kwesties – zowel de moeilijke als de minder moeilijke – aan de orde stellen, en ik kan u verzekeren dat wij dat hebben gedaan.
Veel van de kwesties in uw verslag zijn zeer relevant voor de besprekingen die wij in Moskou hebben gehouden. Laat mij u een kort overzicht geven. Ik kan natuurlijk alleen maar een aanvulling geven op hetgeen zojuist zo welsprekend door het voorzitterschap is gezegd.
Het belangrijkste wapenfeit was de aanneming van de vier routekaarten voor de vier gemeenschappelijke ruimten, waarover we vele maanden lang onderhandeld hebben. De vorige topbijeenkomst in november verliep moeilijker en wij waren nog ver verwijderd van een overeenkomst, maar via de vele afzonderlijke onderhandelingen die we gevoerd hebben, hebben we ons resultaat toch weten te bereiken op de vier terreinen: economie; vrijheid, veiligheid en gerechtigheid; buitenlandse veiligheid; en onderzoek en cultuur. Dit zal nu een goede basis vormen voor een aanzienlijke verbetering en versterking van onze betrekkingen met Rusland in de komende jaren, wat ook nodig is. Wij hebben reeds de Partnerschaps- en Samenwerkingsovereenkomst, maar deze biedt op zichzelf geen toereikende basis meer en moest uitgebreid worden met de genoemde vier gemeenschappelijke ruimten.
Wat nog belangrijker is, is dat we hebben bevestigd dat de betrekkingen EU-Rusland gebaseerd zijn op gemeenschappelijke waarden – en ik ben blij dat president Poetin dit zelf al vermeld heeft – zoals respect voor mensenrechten en democratie, de rechtsstaat en een vrije markteconomie. Deze waarden moeten ons ook als leidraad dienen nu we overgaan tot de tenuitvoerlegging. President Poetin heeft hierop, in een toespraak die hij voor de Doema heeft gehouden, zeer duidelijk gewezen, en dit stemt ons hoopvol, net als de mensenrechtendialoog die wij met Rusland hebben onderhouden. Het betrof hier een zeer eerlijke en openhartige dialoog waarin al deze kwesties aan de orde zijn gesteld en zijn besproken.
Op economisch vlak ben ik zeer ingenomen met het feit dat u benadrukt dat het in ons gemeenschappelijk belang is dat Rusland een echte partner wordt met een open, dynamische, intensievere economie, alsmede – en dit is net zo belangrijk – met een transparant rechtsstelsel. Een en ander zal sterk worden uitgelicht wanneer het WTO-lidmaatschap voor Rusland dichterbij komt en, zoals u al zei, zijn wij hier allen voorstander van, omdat we denken dat dit de juiste richting is, op basis waarvan we kunnen beginnen met het creëren van een werkelijke gemeenschappelijke economische ruimte.
Op de top hebben we ook duidelijk gemaakt dat de geleidelijke afschaffing van de niet-commerciële betalingen voor vliegroutes over Siberië van essentieel belang is voor onze economische samenwerking. Wij hebben er ook voor gezorgd dat samenwerking op het vlak van energie en het Kyoto-protocol zeer hoog op de lijst van prioriteiten van onze routekaart staan. Ik kan bevestigen dat, zoals u ook hebt verzocht in uw resolutie, de Commissie zal doorgaan met het bieden van financiële steun aan Rusland ten behoeve van de tenuitvoerlegging van Kyoto en van de nucleaire veiligheid.
Op het vlak van vrijheid, veiligheid en gerechtigheid, zijn we overeengekomen dat we de onderhandelingen over een wedertoelatingsovereenkomst enerzijds en vereenvoudiging van de visumprocedure anderzijds snel moeten afronden. Ik geloof dat in het geval van beide kwesties een akkoord binnen handbereik ligt en dat dit zo snel mogelijk gesloten moet worden. Ons streven is dat dit op de volgende top in oktober zal gebeuren. Ik weet dat dit een zeer ambitieuze doelstelling is, maar ik zeg dat het zo snel mogelijk dient te gebeuren. De Commissie en de lidstaten blijven ervan overtuigd – we hebben dit duidelijk gezegd en het vormde ook tot het einde toe een onderdeel van onze moeizame onderhandelingen – dat de gelijktijdige tenuitvoerlegging van de twee akkoorden van essentieel belang is.
Wij hebben tevens, net als voorzitter Barroso, het onderwerp mensenrechten en de dialoog met Rusland inzake de noordelijke Kaukasus aan de orde gesteld. Na de verzameling van feiten in april door het directoraat-generaal Relex, zijn we nu aan het studeren op manieren en middelen om financiële steun te bieden, met name ten behoeve van sociaal-economisch herstel, als aanvulling op de aanzienlijke humanitaire hulp die wij geven. Wij moeten aldaar een nieuw klimaat creëren en wij willen ook een grote bijdrage leveren op het vlak van technische ondersteuning. Wij willen ervoor zorgen dat mensen de kans krijgen uit de noordelijke Kaukasus en uit Tsjetsjenië te komen, zodat ze ook een andere omgeving kunnen zien. Dit is ook van groot belang voor een toekomstig proces dat gericht is op verzoening en het scheppen van betere sociale en economische omstandigheden.
Uiteraard dient dit alles te leiden tot vrije en eerlijke verkiezingen. Dat moet het doel zijn. Wij willen ook de administratieve en institutionele structuren verbeteren. Wij moeten onze dialoog met de Russische autoriteiten op dit punt voortzetten. Wij zijn ook overeengekomen dat de mensenrechten en internationale verplichtingen moeten worden gerespecteerd als onderdeel van een effectieve en zeer resolute bestrijding van het terrorisme.
Voor wat betreft de buitenlandse veiligheid zijn we het met de Russische autoriteiten eens geworden dat wij beiden een geïntegreerd Europa willen zonder nieuwe scheidslijnen. Zelfs als bij de vier gemeenschappelijke ruimten ook de notie van aangrenzende regio's wordt inbegrepen, erkende president Poetin zelf al dat we een gemeenschappelijke nabuurschap hebben en dat we binnen deze gemeenschappelijke nabuurschap moeten streven naar een betere, stabielere nabuurschap voor ons beiden. Dat houdt in dat we willen samenwerken aan de stabiliteit en welvaart in buurlanden als Oekraïne, Moldavië en Georgië, zonder hen te dwingen voor één kamp te kiezen. Zij dienen hun interne hervormingen voort te zetten en oplossingen te vinden voor hun eigen zeer gecompliceerde problemen.
Laat mij tot besluit het belang van ons akkoord inzake onderzoek, onderwijs en cultuur onderstrepen. Deze gebieden, ook al staan ze schijnbaar niet op de voorgrond, zijn bij uitstek gebieden van contacten van mens tot mens. Wij willen meer uitwisselingen met betrekking tot universitaire studies bevorderen en willen ook werken aan verschillende culturele projecten met Rusland.
In uw resolutie wordt terecht de aandacht gevestigd op het feit dat, zoals ik in het begin al zei, Rusland een belangrijke strategische partner voor ons is, helemaal sinds de uitbreiding. Dit onderstreept nog eens de noodzaak van verdere ontwikkeling van de samenwerking met Rusland in de noordwestelijke regio's, met name in het kader van de noordelijke dimensie. Ik moet ook instemmen met uw suggestie dat het beleid van de Unie ten aanzien van Rusland te vaak te lijden heeft gehad van een gebrek aan samenhang. Ik heb gezegd dat de lidstaten zich aan de gemeenschappelijke lijn moeten houden en we hebben er vaak bij hen op aangedrongen om dit ook tijdens onze onderhandelingen te doen. Doordat iedereen zich uiteindelijk aan deze lijn heeft gehouden, zijn we erin geslaagd tot een akkoord te komen.
Ik hoop dat het succes van onze top ons in staat zal stellen de betrekkingen op een breed gedragen basis en op coherente wijze te versterken. We zullen onze samenwerking binnen een groot aantal sectoren aanzienlijk kunnen verdiepen en wij moeten gebruik maken van alle mogelijkheden die de bestaande Partnerschaps- en Samenwerkingsovereenkomst ons biedt.
Ik kan het Parlement verzekeren dat de Commissie ten volle rekening zal houden met alle punten die in de resolutie aan de orde worden gesteld, en ik sta zoals altijd tot uw beschikking voor verder overleg.
Armin Laschet,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, beste collega's, het zeer goede verslag van mevrouw Malmström, waaraan zij veel tijd heeft besteed, illustreert het belang van de betrekkingen met Rusland. Het illustreert ook het volgende: Rusland is niet alleen een Europese partner, is niet alleen een anker voor de stabiliteit, maar is door de uitbreiding ook een buurland geworden. Daarom verdienen deze betrekkingen – ook na vandaag – onze bijzondere aandacht.
Rusland is echter geen kandidaat-lidstaat. Dit is geen voortgangsverslag waarin we kunnen oordelen en kunnen zeggen: "Dit gaat verkeerd en dat gaat verkeerd en daaraan moeten jullie nog iets doen". We passen nu een geheel andere procedure toe. We wijzen weliswaar op schendingen van mensenrechten of op ontwikkelingen met betrekking tot de democratie die tegen onze opvattingen indruisen, maar we moeten er voor oppassen om als een schoolmeester een oordeel te vellen over alles wat er in Rusland gebeurt. Het is belangrijk dat de top concrete resultaten heeft opgeleverd, dat er een basis is gelegd voor de buitenlandse en binnenlandse veiligheid, voor economische samenwerking en voor gezamenlijke projecten op het gebied van onderzoek, onderwijs en cultuur.
In het huidige debat lijkt me erg belangrijk wat commissaris Ferrero-Waldner heeft gezegd. Wanneer we willen dat er van dit alles ook echt iets terechtkomt, moet Europa met één stem spreken. Dan moeten afzonderlijke lidstaten – de Duitsers, de Fransen en de Spanjaarden – niet ieder voor zich topontmoetingen met Rusland organiseren, waarbij ze een tegengesteld beleid nastreven. En dat niet alleen: ze doen het ook nog zonder onze Baltische vrienden en zonder de Europese instellingen daarvan op de hoogte te stellen. Waarschijnlijk zal dat in Duitsland na september wel afgelopen zijn, maar wat Frankrijk en Spanje betreft zullen we er nog een tijdje mee moeten leven.
Een laatste opmerking: wat mij erg belangrijk lijkt is de samenwerking bij regionale conflicten. Genoemd zijn Transnistrië, Abchazië, Zuid-Ossetië en Nagorno-Karabach. De EU heeft aangeboden ook in Tsjetsjenië te helpen. Die hulp moet niet beperkt blijven tot humanitaire acties, maar moet ook een politieke dimensie krijgen. Rusland zou er goed aan doen te reageren op dit Europese signaal.
Csaba Sándor Tabajdi,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Malmström bedanken voor haar openheid en samenwerking bij de uitwerking van een evenwichtig en productief parlementair standpunt.
Er hebben zich recentelijk positieve ontwikkelingen voorgedaan in de betrekkingen tussen de EU en Rusland. Wij zijn bijzonder ingenomen met de aanneming van het pakket van routekaarten voor de totstandkoming van de vier "gemeenschappelijke ruimten" tijdens de laatste Top EU-Rusland in Moskou. Wij zien dit als een doorbraak in het strategisch partnerschap tussen de EU en Rusland.
Wij dragen het multilateralisme beiden een warm hart toe, wat de enige oplossing is voor mondiale problemen. Daarom moeten we samenwerken aan de hervorming van de Verenigde Naties. Wij als Europese sociaal-democraten zien de ratificatie van het Protocol van Kyoto door Rusland als een zeer positieve stap. Wij erkennen de constructieve rol van Rusland in de strijd tegen het terrorisme en de nucleaire ontwapening. Wij kijken uit naar een voor beide zijden voordelige samenwerking op het vlak van energie, zonder enige bijkomende politieke motieven.
Wij dienen de toetreding van Rusland tot de WTO te ondersteunen. Wij mogen de afwijkende standpunten en geschillen echter niet vergeten. Wij maken ons ernstig zorgen over de verzwakking van de democratie in Rusland. Wij roepen Rusland ook op om de nationale minderheden beter te beschermen. Zonder de bereidheid om een compromis te bereiken en een proces van verzoening te beginnen bestaat er geen kans dat er een einde komt aan het lijden en dat er een duurzame vrede tot stand komt in het kader van brede autonomie voor de Republiek Tsjetsjenië. De Europese Unie en Rusland kunnen uitsluitend een echt strategisch partnerschap tot stand brengen als Rusland de fundamentele Europese waarden en beginselen van democratie, rechtsstaat en volledige bescherming van de mensenrechten en de rechten van minderheden volledig onderschrijft. Het is cruciaal en in ons gemeenschappelijk belang dat de democratisering, modernisering en de Europese oriëntatie in Rusland worden behouden en voortgezet. Er is geen alternatief voor een strategisch partnerschap tussen de Europese Unie en de Russische Federatie dat betrouwbaar, duurzaam en voor beide partijen voordelig is.
Janusz Onyszkiewicz,
   – Het is evident dat de samenwerking met Rusland voor de Europese Unie van het grootste belang is. Hetzelfde geldt voor de het probleem van de zekerheid van de energievoorziening, waarin Rusland voor een deel kan voorzien. Tegelijkertijd is de manier waarop de grote energiebedrijven in Rusland werken zeer verontrustend. Ik hoef het Parlement in dit verband slechts te wijzen op het feit dat de directeur van Gazprom tevens kabinetschef is van Poetin en dat zijn plaatsvervanger, de heer Setsjin, directeur is van Rosneft, terwijl de heren Ivanov, Surkov en Prichodko Transneft, Aeroflot, enzovoorts runnen. In dit verband rijst de vraag of deze bedrijven werken op basis van het marktmechanisme, of dat zij eerder instrumenten zijn in het buitenlands beleid van Rusland. Er hebben zich de afgelopen tijd talloze ontwikkelingen voorgedaan, zoals het probleem met de olietoevoer naar Oekraïne, die het laatste doen vermoeden.
Voorts rijst de vraag in welke richting het beleid van Rusland zich zal ontwikkelen. Zorgwekkend is het feit dat de heer Dmitri Rogozin in de Doema een voorstel heeft ingediend dat, indien het wordt aangenomen, Rusland de mogelijkheid geeft om hele nieuwe territoria op te nemen in de Russische Federatie zonder ook maar iemand om goedkeuring te vragen. In de toelichting wordt duidelijk aangegeven om welke gebieden het gaat, te weten Abchazië, Zuid-Ossetië en Transnistrië.
In dit verband rijst de vraag of wij Rusland niet van tijd tot tijd op onze bezorgdheid moeten wijzen, want deze is zeker niet uit de lucht gegrepen. Uiteraard ligt de toekomst van onze betrekkingen met Rusland, en van Rusland zelf, in de handen van Rusland. Dit neemt mijns inziens echter niet weg dat wij voortdurend onze bezorgdheid kenbaar moeten maken.
Milan Horáček,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mevrouw Wallström, collega's, Rusland is erg belangrijk voor onze stabiliteit en onze veiligheid, alsmede voor onze economische en ecologische ontwikkeling. We willen nauw met Rusland samenwerken op de meest uiteenlopende gebieden. Toch moet dit partnerschap – hoe gerechtvaardigd ook vanuit strategisch oogpunt – de Europese waarden eerbiedigen. Ook al zijn delen van de EU op de levering van Russische energie en grondstoffen aangewezen, wij mogen onze beginselen op het gebied van democratie en mensenrechten niet verloochenen.
Wij hebben een voorbeeldfunctie en moeten Rusland betrekken bij het vraagstuk van de rechten van minderheden, met name met het oog op de bescherming van de Russische minderheden in de Baltische staten. In Tsjetsjenië moet een uitgebreid vredesproces op gang worden gebracht, waarbij alle democratische krachten in de samenleving moeten worden betrokken. Militair optreden is niet alleen een doodlopende weg, het is een ramp en bovendien een misdaad. Het stalinisme en "breznjevisme" bestaan weliswaar niet meer, maar het postcommunistische Kremlin-tsarisme, met zijn beknotting van de persvrijheid en de vrijheid van informatie, staat een vredesproces in Tsjetsjenië in de weg.
Onze enige hoop is de ontwikkeling van een maatschappelijk middenveld. Wij willen een politieke oplossing, die met hulp van de EU wordt bereikt. De uitspraak in de rechtszaak tegen Chodorkovski en Lebedev, waarvan ik het begin in Moskou meemaakte en die nog altijd voortduurt, laat op schrikbarende wijze zien dat de kernwaarden van de EU – het beginsel van de rechtsstaat, de democratie en de mensenrechten – hier met voeten worden getreden. Hoe is het anders mogelijk dat twee mensen tijdens de behandeling van hun zaak als gevaarlijke roofdieren in een ijzeren kooi worden opgesloten alsof het gevaarlijke roofdieren zijn?
In de overwegingen bij het vonnis zijn grote delen uit de tenlasteleggingen letterlijk overgenomen, inclusief de fouten. De ontmanteling van Joekos is een economische terechtstelling. In dit politieke showproces heeft Chodorkovski geen eerlijke kans. Is dit Rusland een waardige strategische partner van de EU? Processen die verlopen volgens de beginselen van de rechtsstaat zijn in elk systeem onlosmakelijk verbonden met de mensenrechten en 0dat geldt ook in een imperium!
Jaromír Kohlíček,
   .   Mijnheer de commissaris, namens alle leden van de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, wil ik mijn blijdschap uitspreken over de uitkomst van de top EURusland. Rusland is voor heel Europa een bron van fascinatie geweest gedurende de moderne geschiedenis, oftewel sinds de Middeleeuwen. Enerzijds zagen wij het als de opvolger van het Byzantijnse Rijk en een bolwerk voor Europa tegen indringers uit het Oosten. Anderzijds zagen wij het als een Aziatisch land en associeerden we het voornamelijk met barbaarsheid. Enerzijds zagen wij de verheven tradities, de gouden koepels van de kerken en zijn cultuur, terwijl we anderzijds ook de verbijsterende rijkdom van zijn heersers en de extreme armoede van miljoenen van zijn onderdanen zagen.
Dergelijke tegenstrijdige ideeën vinden we nog altijd terug in de ontwerpresolutie van vandaag. Enerzijds wordt Rusland beschreven als belangrijke leverancier van ruwe grondstoffen die van cruciaal belang zijn voor de Europese Unie, alsmede als een enorme markt en een mogelijke bondgenoot voor de Europese cultuur en tradities. Aan de andere kant wordt er enigszins wantrouwig gesproken over de enorme uitgestrektheid van Oost-Europa en het machtige leger van Rusland, dat is uitgerust met moderne wapens en dat reeds betrokken is geweest bij een aantal vredesmissies samen met EU-troepen, op de Balkan bijvoorbeeld. De auteurs van de resolutie hadden scherpe kritiek van het soort dat men aantreft in het onderdeel van de resolutie waarin wordt verzocht om gemeenschappelijke gedragsnormen voor de gewapende strijdkrachten, beter kunnen bewaren voor een van onze andere partners, als wij de berichten uit Irak mogen geloven. Ik ga er hierbij vanuit dat de nodige maatregelen in dit verband nog niet genomen zijn.
De tegenstrijdigheden die ik eerder noemde zijn ook duidelijk aanwezig in een aantal amendementen. Ik wil de leden van dit Parlement eraan herinneren wie Europa zestig jaar geleden tegen de nazi-terreur heeft beschermd, en wil ze vragen om in hun kritiek tegen het totalitarisme niet toe te geven aan russofobie. Wanneer we over deze resolutie stemmen, moeten we ervoor zorgen dat de geest van constructieve samenwerking zegeviert over wantrouwen en neerbuigende raadgevingen. Wij kunnen niet voorbijgaan aan het feit dat miljoenen Russen hun leven hebben gegeven voor de bevrijding van Europa. Wij mogen nooit nalaten een duidelijk onderscheid te handhaven tussen de loyale bondgenoot die zo'n belangrijke rol heeft gespeeld in de bevrijding van het grootste deel van Europa, en die zestig jaar geleden ook in Azië zijn verplichtingen tegenover zijn andere bondgenoten is nagekomen, en het land dat ons heeft aangevallen. Dit onderscheid dient ook te worden weergegeven in de relevante onderdelen van onze resoluties en in onze debatten.
Wanneer fervente pleiters voor de democratie in dit Parlement spreken over de problemen die nationale minderheden in Rusland ondervinden, ook wanneer ze zelf afkomstig zijn uit landen waar honderdduizenden mensen geen burgerschap wordt toegekend, dan kan ik maar moeilijk uitmaken of ze ons allemaal in de maling nemen, of dat ze gewoon hondsbrutaal zijn en over een zeer beperkt besef van de betekenis van democratie beschikken.
Wij hebben Rusland nodig als meest nabije bondgenoot van de Europese Unie, en als vriend, om de almaar toenemende problemen waarmee wij tegenwoordig in de wereld geconfronteerd worden op te lossen. Vrienden moet men vragen en niet opdragen om iets te doen, en dat is iets wat de afgevaardigden van dit Parlement moeten onthouden wanneer ze morgen over de resolutie stemmen, en daarbij moeten ze proberen om hun persoonlijke denkbeelden enigszins op de achtergrond te plaatsen. 

Mirosław Mariusz Piotrowski,
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het huidige Rusland heeft de historische erfenis van de Sovjet-Unie overgenomen en beschouwt zichzelf als de rechtmatige erfgenaam van de Sovjet-Unie. In de betrekkingen met de buurlanden, onder meer met Polen, weigert Rusland koppig iedere inspanning om af te rekenen met zijn misdadig verleden, waaronder het Molotov-Ribbentrop-pact van 23 augustus 1939 en de genocide in de vorm van de moord op Poolse officieren in Katyn, Charkov en Miednoje in 1940 en in talloze gevangenissen van de NKVD in de jaren daarna.
Voorts worden de betrekkingen tussen de lidstaten van de Europese Unie en Rusland zwaar belast door het feit dat Rusland geen verontschuldigingen heeft aangeboden voor de na de Tweede Wereldoorlog aan de Midden- en Oost-Europese landen opgelegde communistische dictatuur. Bij de stemming over het verslag van vandaag mogen wij niet voorbijgaan aan de arrogantie en de hypocrisie van de Russische autoriteiten op dit vlak, noch aan het huidige Russische beleid tegenover onder andere Tsjetsjenië, Georgië, Moldavië en de Baltische staten, dat lijnrecht indruist tegen de democratie, de rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten, dat wil zeggen tegen alle waarden waarop de Europese Unie zich zo graag beroept. 
Inese Vaidere,
   . – Dames en heren, de Europese Unie is geïnteresseerd in de ontwikkeling van goede betrekkingen met Rusland en dit moet een bilateraal proces zijn. Er zijn terreinen waarop een en ander succes heeft gehad, maar op andere terreinen zijn de zaken juist slechter geworden.
De landen van Europa hebben in de loop van de geschiedenis uiteenlopende ervaringen gehad in hun betrekkingen met Rusland. Voor Letland en de andere Baltische staten is deze ervaring bijzonder tragisch geweest. De USSR heeft de Baltische staten tweemaal bezet. Meer dan 60 000 onschuldige mensen zijn vanuit Letland naar Siberië gestuurd in veewagens, zonder enige vorm van proces, en er zijn er slechts een paar teruggekomen. Voor een groot deel zijn deze deportaties uitgevoerd zodat de bezittingen en huizen van degenen die werden verdreven in hun geheel konden worden overgedragen aan de nieuwe kolonisten.
Rusland moet de bezetting van de Baltische staten erkennen. Dit zou het ook mogelijk maken om een juridisch onderscheid aan te brengen tussen nationale minderheden en immigranten, wier rechten in Europa volgens volstrekt andere wetten en normen zijn geregeld, zoals mijn collega-afgevaardigden hier ook hebben verklaard. Over dit onderwerp moet Letland momenteel ongegronde beschuldigingen van de kant van Rusland aanhoren.
Het is onze plicht om met deze resolutie van het Europees Parlement een duidelijk signaal aan Rusland af te geven, door te verklaren dat de teruggang van de democratie die we recentelijk hebben waargenomen onaanvaardbaar is. Willen wij succes hebben dan is het belangrijk dat de landen van de Europese Unie met één stem spreken en zich niet inhouden wanneer het erom gaat de zaken bij hun naam te noemen. 
Elmar Brok (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, beste collega’s, het verslag-Malmström is een dans op het slappe koord. Om te beginnen is het duidelijk dat de Europese Unie altijd voorrang geeft aan de landen die lid zijn van de Europese Unie en dat deze landen om historische, politieke en economische redenen recht hebben op speciale bescherming en steun. Dat geldt in dit geval vooral voor Polen en de Baltische staten. 
In de tweede plaats moeten we vaststellen dat Rusland – met name door zich van het Sovjetsysteem te bevrijden – een enorm veranderingsproces doormaakt. Dat proces is op veel terreinen succesvol verlopen, zodat de aanhangers van het oude sovjetsysteem in Rusland tegenwoordig geen reële kans meer lijken te hebben om weer aan de macht te komen. 
Ten derde moeten we beseffen dat dit proces op den duur alleen kan slagen, wanneer het is gebaseerd op democratie, de rechtsstaat en de mensenrechten. Dit zijn aspecten die aan kritiek onderhevig zijn. Hiermee kom ik echter op mijn vierde punt, namelijk dat we met Rusland op diverse niveaus in gesprek moeten blijven. Om die reden ontwikkelen we een strategisch partnerschap zoals dat bijvoorbeeld tot uiting komt in de “vier gemeenschappelijke ruimten” of in het gemeenschappelijke energiebeleid, waarmee wordt voorkomen dat er een relatie ontstaat waarin alleen wij de afhankelijke partij zijn. Het gaat om een strategisch partnerschap waarmee we gemeenschappelijk anticiperen op een aantal gebeurtenissen in 2007: de Partnerschaps- en Samenwerkingsovereenkomsten lopen dan af en er zullen verkiezingen in Rusland plaatsvinden. De toetreding van Rusland tot de WTO is eveneens voor 2007 voorzien. De uitbreiding krijgt tegen die tijd wellicht verder gestalte. Misschien hebben we dan zelfs een Grondwet. Op het jaar 2007, waarin dit mogelijk allemaal plaatsvindt, moeten we ons verstandig voorbereiden.
Om die reden vind ik het belangrijk dat we naast alle noodzakelijke kritiek ook in gesprek blijven met Rusland, zodat we aan een positieve ontwikkeling in dat land kunnen bijdragen, zowel in ons eigen belang als in het belang van de buurlanden. We moeten ervoor zorgen dat er geen nieuwe spanningen ontstaan, vooral ook omdat we Rusland nodig hebben als het gaat om het Midden-Oosten, de Verenigde Naties, de Veiligheidsraad, enzovoort. Daarom is het beter om bij alle kritiek ook de vriendschappelijke betrekkingen op een redelijk niveau te houden. Dat evenwicht moeten we ook in de toekomst zien te bewaren.
Jan Marinus Wiersma (PSE ).
   – Voorzitter, twee weken geleden bereikten Rusland en de Europese Unie na een lange voorbereidingsperiode een akkoord over de invulling van hun strategisch partnerschap; dit laat zien dat de Europese Unie en Rusland na de eerdere impasse in hun onderlinge betrekkingen samen stappen vooruit kunnen zetten. Zijn met dat akkoord alle vragen over de relatie tussen Rusland en de Europese Unie beantwoord? Het antwoord is vooralsnog nee.
De roadmaps die zijn vastgesteld bieden beide partners op een aantal terreinen het begin van de route en betere samenwerking. Maar andere vraagstukken blijven onverminderd aanwezig. Een drietal wil ik er met name uitlichten.
Rusland en de Europese Unie hebben een groot aantal gezamenlijke belangen op het gebied van de economie, energie, veiligheid en criminaliteitsbestrijding. Tegelijkertijd zijn de ontwikkelingen binnen Rusland wat betreft de waarden waar de Unie voor staat – democratie, rechtsstaat en transparantie – zorgelijk te noemen. En terecht besteedt het verslag van mevrouw Wallström daaraan veel aandacht. De Europese Unie moet in haar benadering van Rusland een balans tussen deze waarden en belangen zien te vinden die ons tegelijkertijd in staat stelt de interne ontwikkelingen in Rusland positief te beïnvloeden. Het tot stand komen van een transparante democratie en economie in Rusland is op langere termijn niet slechts een ideële kwestie, maar ook een gezamenlijk belang voor de Europese en de Russische bevolking. Om op dit punt effectief te zijn, moeten de lidstaten richting Moskou de rijen gesloten weten te houden.
Een tweede punt is de oplossing van de bevroren conflicten in Moldavië en Georgië. De EU moet alles binnen haar mogelijkheden doen om Rusland te bewegen tot een meer coöperatieve opstelling, en de ruimte binnen de recent gemaakte afspraken moet optimaal benut worden.
Ten slotte, Rusland is een cruciale factor voor het succes van het nabuurschapsbeleid in de nieuwe buurlanden. In de beleidsvorming en de uitvoering zitten echter nog te veel lacunes. Het Europees Ruslandbeleid moet zich beter rekenschap geven van de doelstellingen van het nabuurschapsbeleid, dat niet ondergeschikt mag raken aan de relatie tussen de Europese hoofdsteden en Moskou. 
Bart Staes (Verts/ALE ).
   – Voorzitter, collega's, mevrouw de commissaris, de manier waarop de Europese Unie de jongste jaren met Rusland omging, is wat mij betreft niet echt vertrouwenwekkend. Zeker niet vanuit het oogpunt van de vreselijke oorlog in Tsjetsjenië. De meeste regeringsleiders vermijden inderdaad bij hun gesprekken met Poetin gevoelige onderwerpen als de oorlog in Tsjetsjenië en de naleving van de mensenrechten. En als ze al iets zeggen, dan gaat het soms om tegenstrijdige standpunten.
In het boek "De Europese onmacht" van Eurojournalist Ben van der Velden lees ik de transcriptie van een gesprek van de auteur met commissaris Patten. Op 27 oktober 2003 zegt commissaris Patten over zijn contacten met de Russische overheid, en ik citeer: "Mijn buitenissige mening is dat je met warme ontmoetingen niets bereikt. Je moet kijken naar wat je van de andere partij krijgt. Je moet er ook toe bereid zijn bij een topontmoeting lastig te zijn over een kwestie als Tsjetsjenië."
Het Europees Parlement heeft steeds gestaan voor een inclusief vredesproces. Dit wil zeggen, een proces met alle onderdelen van de Tsjetsjeense samenleving, intern in Tsjetsjenië maar ook met de rebellen die terrorisme afzweren. En bij topontmoetingen moet je inderdaad praten over de niet-naleving van de mensenrechten, moet je praten over het bestrijden van het internationaal terrorisme, maar, beste collega's, moet je ook praten over een politieke oplossing en moet je proberen die af te dwingen.
En met alle respect, mevrouw de commissaris, met alle respect, nu bovenop de humanitaire hulp die absoluut noodzakelijk is ook gaan spreken over steun voor sociaal-economisch herstel zonder dat er een serieuze oplossing is voor het conflict, dat is een slechte zaak. Ik was in Tsjetsjenië, ik was in Grozny, ik heb gezien wat er daar met de gelden gebeurt: die gaan ofwel naar het opbouwen van overheidsgebouwen ofwel komen die straks terecht in de handen, in de zakken van een crimineel als Ramzan Kadyrov.
Dat is de realiteit, en misschien moeten we erkennen dat een zachte aanpak niet werkt in Rusland. Misschien moeten we erkennen en moeten we doen wat Chroetsjov ooit deed in een vergadering voor de Verenigde Naties: hij nam zijn schoen en sloeg op tafel en hij zei "Dit is mijn wil". Waarom doet Europa dit niet ten aanzien van de oorlog in Tsjetsjenië? 
Georgios Karatzaferis (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, laten wij eens onderzoeken hoe wij Rusland zien, met welke bril op. Met de bril van de Amerikanen op zouden wij Rusland als een tegenstander zien; met de bril van de landen van het voormalig Warschaupact op zouden wij het land met angst bekijken. De vraag is echter of wij Rusland zien als een land waarmee wij kunnen samenwerken.
Wij stellen hier voorwaarden vast, en ik lees meer specifiek paragraaf 24: "verzoekt Rusland om zijn respect voor de territoriale integriteit van Georgië en Moldavië te bevestigen en zijn strijdkrachten uit deze staten terug te trekken, zulks in overeenstemming met de toezeggingen die het in OVSE-verband heeft gedaan en de verzoeken die door deze soevereine staten zijn gedaan". Dit is volkomen terecht.
Waarom hebt u niet dezelfde voorwaarde aan Turkije gesteld? Waarom zegt u niet dat Turkije zijn troepen moet terugtrekken uit een soeverein land, dat lid is van de Europese Unie? Waarom wordt er met twee maten gemeten? Waarom vragen wij Rusland om zijn troepen terug te trekken uit Georgië en Moldavië – hetgeen terecht is – maar vragen wij niet hetzelfde aan Turkije?
U vraagt Rusland om het Protocol van Kyoto voor het milieu te ondertekenen. Terecht! Maar waarom vraagt u de Amerikanen niet hetzelfde? Zij veroorzaken – volgens officiële statistieken – zestien keer meer milieuverontreiniging dan Rusland.
De heer Barroso heeft zojuist een onderscheid gemaakt tussen demagogie en democratie. Ik vrees ten zeerste dat de Commissie en de Raad van de Europese Unie hier demagogie bedrijven. 
Wojciech Roszkowski (UEN ).
   – Wanneer wij spreken over de betrekkingen met Rusland, denken wij vaak in termen van de Russen, de Russische cultuur en onze zakentransacties met Russische ondernemingen. Het is geen verrassing dat wij hier positief over denken. Er zijn echter problemen met het beleid van president Poetin, die de mensenrechten schendt, de economische en politieke vrijheid beperkt, terugkeert tot de stalinistische interpretatie van de geschiedenis en een onderscheiding uitreikt aan generaal Jaruzelski, een van de bevelvoerders tijdens de invasie in Tsjecho-Slowakije in 1968 en de onderdrukker van Solidariteit.
Het is niet van vandaag dat het beleid van het Kremlin onder meer berust op het beginsel "verdeel en heers". Rusland onderhoudt met sommige lidstaten van de Europese Unie nauwe en zelfs vriendschappelijke betrekkingen, terwijl het andere lidstaten schoffeert. Men kan zeggen dat dit een politieke strategie van alle tijden is, maar ik wil u vragen waarom de andere partij dit over haar kant moet laten gaan. Voorts moeten wij ons afvragen wie de andere partij is. Gaat het hier slechts om enkele westerse landen waarvan de regeringen, de historische ervaringen ten spijt, menen dat er aan vriendschappelijke banden met Rusland een prijskaartje mag hangen, gaat het om de Oost-Europese landen, die in toenemende mate door Rusland onder druk worden gezet, of hebben we het over de Europese Unie als geheel?
De laatste tijd wordt er, vooral in verband met het Grondwettelijk Verdrag, veel gesproken over het gemeenschappelijk buitenlands beleid van de Europese Unie. Laat het onderwerp van dit debat de toetssteen zijn van dit beleid. De Europese Unie moet vandaag aan Rusland een krachtig signaal van solidariteit uitzenden en duidelijk maken dat zij de goede wil van Rusland tegenover de Europese Unie zal afmeten aan de houding van Rusland tegenover de nieuwe lidstaten in Oost-Europa.
Bogdan Klich (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de samenwerking met Rusland is uiteraard van buitengewoon groot belang, maar van belang is ook met welk Rusland wij samenwerken. Zoals de rapporteur opmerkt, moet onze samenwerking berusten op gemeenschappelijke waarden. Helaas wendt Rusland zich in toenemende mate af van waarden als de democratie en de burgerlijke vrijheden. Onze gemeenschappelijke waarden zijn dus eerder een doelstelling dan een werkelijkheid. De Raad en de Commissie moeten er alles aan doen opdat deze doelstelling werkelijkheid wordt.
Mijn tweede punt betreft de in Moskou ondertekende overeenkomst. Deze vormt een belangrijke stap vooruit in de dialoog tussen de Europese Unie en Rusland en maakt onder meer de oplossing van lokale conflicten mogelijk, zoals in Transnistrië, in Nagorno-Karabach, in Abchazië en in Zuid-Ossetië. Daarentegen wordt er met geen woord gerept over de kwestie-Tsjetsjenië. Dit is absurd, want hoe kunnen wij nu spreken over een gemeenschappelijk beleid met Rusland en over een gemeenschappelijk ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid zonder in te gaan op wat er gebeurt in Tsjetsjenië? Hetzelfde geldt voor het energiebeleid, waar de heer Schmit over heeft gesproken. Hij heeft gewezen op het vooruitzicht dat de belemmeringen in de samenwerking op energiegebied worden weggenomen. In dit verband wil ik aan de Raad en aan de Commissie vragen of zij voorstander zijn van de Baltische pijpleiding. Deze pijpleiding zou over de bodem van de Oostzee lopen en voor verschillende lidstaten van de Europese Unie een diversificatie van de energievoorziening kunnen betekenen.
Ten derde: ons gemeenschappelijke succes zal vooral afhangen van de coherentie van ons gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid en van de mate waarin rekening wordt gehouden met de belangen van alle 25 lidstaten van de Europese Unie. Ik wil het woord “alle” benadrukken, want wij mogen niet toelaten dat Rusland de lidstaten van de Europese Unie tegen elkaar uitspeelt. Wat zou dat voor Unie zijn? Wat zou dat voor Gemeenschap zijn?
Mijn land, Polen, hecht groot belang aan goede samenwerking met Rusland. Rusland schildert Polen echter al sinds jaar en dag in de wereld, ook in de Europese Unie, af als het land dat de dialoog tussen Rusland en het westen zou belemmeren.
Laten wij ons daarom duidelijk en nadrukkelijk uitspreken voor een realistische en coherente aanpak, die berust op partnerschap en waarin rekening wordt gehouden met de belangen van alle lidstaten van de Europese Unie.
Hannes Swoboda (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mevrouw de commissaris, beste collega's, ik wil allereerst mevrouw Malmström hartelijk bedanken voor de uitstekende samenwerking. Bij het eerste ontwerp waren we het niet op alle punten eens, maar mevrouw Malmström heeft veel van onze ideeën meegenomen en is erin geslaagd compromisamendementen te formuleren waardoor een zeer breed draagvlak is gecreëerd. Daarvoor wil ik haar bedanken. Ik denk dat er nu een verslag ligt waarin een goede balans is gevonden tussen degenen die zeggen dat Rusland voor ons vooral een strategische partner is en degenen die vinden dat we Rusland vooral moeten benaderen vanuit het perspectief van de democratie en de mensenrechten. Ik zie hierin geen tegenstelling. Hoe kunnen we de ene kant benadrukken en de andere kant veronachtzamen? Ik denk dat dit ook de boodschap van het verslag is.
Rusland is zonder twijfel een strategische partner, maar we hadden graag gezien dat Rusland zich ook in het geval van Oekraïne als een strategische partner had opgesteld. Ook Oekraïne had dat gewild, maar helaas was dat nog niet mogelijk. In het beleid met betrekking tot Wit-Rusland zouden we Rusland graag als strategische partner willen hebben. Hoeveel resultaat zouden we niet kunnen boeken bij de verdere ontwikkeling van de democratie in Wit-Rusland, als Rusland daarbij onze strategische partner was! Hetzelfde geldt voor de zuidelijke Kaukasus. Ook met betrekking tot Georgië zouden we Rusland graag als strategische partner zien, echter niet op de voorwaarden van Rusland, ook niet op de voorwaarden van Europa, maar op de voorwaarden van het volk van Georgië en de burgers van Oekraïne en Wit-Rusland. Dat is de weg die we moeten bewandelen. We moeten steeds weer zeggen dat we een partnerschap met Rusland willen, maar aan de basisvoorwaarden voor een dergelijk partnerschap mogen we niets veranderen. 
Mevrouw de commissaris, u hebt gezegd dat we met één stem moeten spreken. Ik denk dat het Parlement daartoe bereid is. Mocht u zo nu en dan op problemen in de Raad stuiten, komt u dan naar het Parlement! Wij zullen u in alle opzichten steunen.
Guntars Krasts,
   . – Dank u, mijnheer de Voorzitter. Wij erkennen allemaal hoe belangrijk de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland zijn voor de veiligheid en stabiliteit van het Europese continent. De volken van Europa, houden er echter uiteenlopende opvattingen op na voor wat betreft de mogelijkheden en voorwaarden voor de totstandkoming van betrekkingen met Rusland, naargelang van hun historische ervaringen.
De geschiedenis van de betrekkingen tussen Letland en Rusland betekent in de praktijk dat ik op mijn hoede ben wanneer ik de ontwikkelingen beoordeel die zich momenteel in Rusland voltrekken. Het feit dat de economische groei van Rusland nauw verbonden is met de stijging van de prijzen van energiebronnen op de wereldmarkt en niet hand in hand is gegaan met sociale en economische hervormingen, wekt bepaald geen vertrouwen in een duurzame en stabiele groei in dat land. Verder zijn er de benarde situatie van de mensenrechten in Tsjetsjenië, de zich steeds duidelijker manifesterende autoritaire tendensen, de steeds sterkere nadruk op verheerlijking van het sovjettotalitarisme, de terugkeer van de sovjetsymboliek, de weigering van Rusland om de wrede bezetting van de Baltische staten door de Sovjet-Unie te erkennen, en zo kan ik nog wel even doorgaan. Net als in Tsjetsjenië geeft Rusland blijk van volledige veronachtzaming van de fundamentele mensenrechten, door familieleden van de slachtoffers van de sovjetdictatuur archiefgegevens over de beulen van de Sovjet-Unie te onthouden. Veelzeggend is ook het feit dat Rusland de ondertekening van het grensakkoord nu al bijna tien jaar weet uit te stellen. Dit is de realiteit van het hedendaagse Rusland, en deze realiteit baart mij zorgen. 
Charles Tannock (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de betrekkingen tussen de EU en Rusland zijn wel eens hartelijker geweest dan momenteel het geval is, na het zware gezichtsverlies voor Rusland na de Oranje Revolutie van zes maanden geleden. President Poetin heeft zijn vermogen onderschat om het volk van Oekraïne de kandidaat van zijn keuze op te dringen, waarbij zelfs verkiezingsfraude niet is geschuwd. Hij verwachtte ten onrechte dat de EU op dezelfde manier zou reageren als op de onrechtmatig verlopen verkiezingen van vorig jaar in Azerbeidzjan. Oekraïne heeft de moed gehad in eigen huis orde op zaken te stellen en is zijn eigen weg ingeslagen – net als Georgië – en, zoals te verwachten viel, is Rusland hier niet blij mee.
Rusland is ook niet zo gelukkig met de rol die de onafhankelijke Baltische republieken hebben gespeeld, die nu als volwaardige EU-lidstaten over een sterkere positie beschikken op het terrein van buitenlandse zaken. De verklaring van president Poetin dat zij zich vrijwillig hebben laten inlijven door de Sovjet-Unie is belachelijk.
De EU blijft de alom voorkomende gruweldaden in Tsjetsjenië, zoals de wederrechtelijke executie van Aslan Maschadov, scherp veroordelen. Rusland zet gelukkig nu echter een aantal stappen in de richting van bestraffing van degenen die verantwoordelijk zijn voor bepaalde gruweldaden. Er blijft een sterke waardering bestaan voor de interne strijd van Rusland tegen het fundamentalisme en steun voor de mondiale oorlog tegen het internationale terrorisme.
Ik steun een sterk Rusland met zijn erkende internationale grenzen, maar zeg ook: "handen af van Oekraïne, Georgië en Moldavië", en ik roep het land op bij te dragen tot een oplossing voor de kwestie-Transnistrië. Ik maak mij verder ernstig zorgen over de opkomst van het antisemitisme in Rusland.
Rusland blijft een strategische energieleverancier van de EU en een reusachtig buurland, en daarom moeten we de dialoog en gemeenschappelijke waarden bevorderen en de vier "gemeenschappelijke ruimten" ontwikkelen. Rusland mag niet de kans krijgen om de klok terug te draaien naar de dictatuur en zijn respect voor democratie en mensenrechten los te laten. 
Józef Pinior (PSE ).
   – Dames en heren, de ontwikkeling van betrekkingen met Rusland, waarin beide partijen partners van elkaar zijn, vormt een van de belangrijkste uitdagingen voor de Europese Unie. Economische samenwerking en samenwerking bij het opstellen van internationale normen in Eurazië vereisen een verdieping van de betrekkingen met Rusland en de Russische samenleving. Het beleid van de Europese Unie moet gericht zijn op de toenadering van Rusland tot de Europese Unie, tot haar normen en tot haar instellingen. Dit vereist coördinatie van het buitenlandse beleid van de Europese Unie jegens Rusland, zowel binnen de communautaire instellingen als tussen de lidstaten. De betrekkingen met Rusland mogen niet ondergeschikt worden gemaakt aan economische kortetermijnbelangen, noch aan negatieve historische ervaringen.
Het Russische maatschappelijk middenveld moet voor de Europese Unie een belangrijke partner in de betrekkingen met Rusland worden. Wij moeten het maatschappelijk middenveld steunen in zijn streven naar democratie, persvrijheid en de naleving van de mensenrechten. Het moderne Rusland is een land vol tegenstellingen. Enerzijds voert een postkoloniale oorlog in Tsjetsjenië en schendt het de fundamentele mensenrechten van de bewoners van deze regio. Anderzijds is Rusland het doelwit van meedogenloze terroristische aanslagen en heeft het de afgelopen vijftien jaar een indrukwekkende democratische transformatie doorgemaakt. Het land wordt thans echter bedreigd door het huidige autoritaire presidentiële systeem, de overheidscontrole van de media en de schendingen van de rechtsstaat.
Bij al onze kritiek op het door president Poetin gecreëerde systeem mogen wij nooit vergeten dat er ook een ander Rusland bestaat. Dit andere Rusland kwam het beste naar voren in het denken en handelen van de grote Europeaan en Rus Andrej Sacharov. Het echte Rusland, het Rusland van het genootschap Memorial en de PEN-club, verdedigt vandaag de Russische democratie en verwacht steun van de Europese Unie voor de opbouw van de Russische democratie en de toenadering tussen Rusland en de Europese Unie. 
Ģirts Valdis Kristovskis,
   . – Dames en heren, het doel van het verslag-Malmström is gelegen in de wens van het Europees Parlement om in Rusland een partner te zien voor een praktische, verstandige samenwerking van hogekwaliteit.
De houding van Rusland bij de oplossing van de grenskwestie met Letland bevestigt de noodzaak van dit verslag. Letland heeft een deel van zijn grondgebied verloren als gevolg van de bezetting door de USSR. President Poetin doet dit feit hardnekkig af als demagogie. Met het oog op de houding van de Russische machthebbers ten aanzien van de historische waarheid en het feit dat de onderhandelingen over het grensakkoord tussen Rusland en Letland, die al tien jaar aan de gang zijn, zijn vastgelopen, is het feit dat het Europees Parlement in dit verslag Rusland oproept om de grens met Letland op eerlijke en rechtvaardige wijze vast te leggen van zeer grote waarde. Helaas is Rusland nog altijd niet in staat om een dergelijke bereidheid aan den dag te leggen.
Ik roep de Europese Unie op om niet terug te deinzen voor de rol van bemiddelaar bij de totstandkoming van een eerlijk en rechtvaardig grensakkoord tussen Letland en Rusland, om niet te buigen voor de kracht en chantage van Rusland, en om de houding van Rusland ten opzichte van de landen die eens binnen zijn invloedssfeer lagen vanuit een positief standpunt te bekijken, als bewijs van een verantwoord begrip van de noodzaak tot verzoening tussen Rusland en de landen van de Europese Unie en tot aanvaarding van de democratische waarden door Rusland. 
Helmut Kuhne (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, al verschillende keren is de geschiedenis ter sprake gebracht. Ook voor Duitsers hebben de betrekkingen met Rusland een specifiek historische dimensie. Ik denk dat alle politieke partijen het met mij eens zijn wanneer ik zeg dat Duitse politici blij zijn dat er na vele decennia weer goede betrekkingen met Rusland worden onderhouden. Wanneer men een nuchtere belangenafweging maakt en bijvoorbeeld kijkt naar de veiligheidsbelangen van de nieuwe lidstaten, dan denk ik dat die belangen meer gebaat zijn bij deze goede betrekkingen dan bij de tegenovergestelde situatie. Het getuigt dan ook op zijn minst van onbezonnenheid om de EU te gebruiken als een soort trampoline waarmee men hoog genoeg in de lucht kan komen om de Russische beer eens flink de oren te wassen. 
Ik steun nadrukkelijk de kritische opmerking van de heer Laschet over onze neiging om de schoolmeester uit te hangen. Ook ben ik het eens met de heer Brok wanneer hij zegt dat we met Rusland hoe dan ook in gesprek moeten blijven. U moet echter twee dingen niet doen, mijnheer Laschet: u moet op nationaal niveau de huid niet verkopen voor de beer geschoten is en u moet geen beloften doen die u niet kunt waarmaken. Ik ben er namelijk van overtuigd dat er ook onder een regering die door de CDU wordt geleid – misschien over twintig jaar – topontmoetingen tussen Duitsland en Rusland zullen plaatsvinden. U moet dus niet doen alsof dat dan niet meer zou gebeuren.
Justas Vincas Paleckis (PSE ).
   – De landen die voorheen binnen de invloedssfeer van de Sovjet-Unie lagen of er deel van uitmaakten, onderhouden enigszins speciale betrekkingen met Rusland.
Voor de eerste keer sinds de recente uitbreiding van de EU is er een resolutie over dit onderwerp uitgewerkt waaraan wij ook onze bijdrage hebben kunnen leveren als leden van dit Parlement, het Parlement van een enorme en machtige Europese Unie. De resolutie is echter absoluut niet bedoeld om oude rekeningen met Rusland te vereffenen; het gaat om de erkenning van het belang van Rusland en het verlangen om dit land de voornaamste wegwijzers in de richting van de democratie te zien volgen, terwijl het tegelijkertijd zijn eigen weg zoekt. Kan een land zich in de richting van een democratie bewegen wanneer de oppositie in dat land zwak en in verval is, wanneer de persvrijheid wordt beperkt en de gerechtshoven zich buigen naar de wil van de autoriteiten?
Het antwoord op deze vraag is van belang voor de gehele Europese Unie, maar in het bijzonder voor de buurlanden van Rusland. Het immense Aziatische Rusland is al honderden jaren op zoek naar zijn eigen weg, waarbij het soms dichterbij Europa komt om zich er dan weer van te verwijderen. Nu heeft Rusland een uitgelezen kans om een keuze te maken. Het is van groot belang om de zaken die ons verdelen duidelijk uit te spreken en ernaar te streven deze tegenstellingen te verkleinen, en de zaken die ons verenigen te onderstrepen. Wij willen graag samenwerken met ons buurland Rusland, niet alleen als strategische partner, maar als betrouwbare bondgenoot die onze waarden deelt en zich terdege concentreert op de weg vooruit. Ik geloof dat dit ook in het belang van Rusland zelf zou zijn. 
Panagiotis Beglitis (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, Rusland moet een bevoorrechte strategische partner worden, en de ontwikkeling en uitdieping van het partnerschap in alle sectoren moet een fundamentele en vaste strategische prioriteit zijn van de Europese Unie voor de komende jaren.
Niemand kan ontkennen dat Rusland veel mogelijkheden heeft om een beslissende rol te spelen in de handhaving van de internationale veiligheid, stabiliteit en vrede, alsmede van het evenwicht in de internationale orde.
Ik ben van mening dat wij moeten samenwerken om in het kader van de VN oplossingen te vinden voor de internationale en regionale crises, en om eenzijdige oplossingen te voorkomen. De ervaringen die zijn opgedaan bij de gezamenlijke deelneming aan het Kwartet voor de oplossing van de Palestijnse kwestie, en die hebben geleid tot een routekaart, moeten ook op andere regionale problemen worden toegepast, zoals in Kosovo, de crisis in de Kaukasus en in Centraal-Azië. Wij zien echter dat er een ernstig gebrek aan vertrouwen bestaat tussen beide kanten. De uitbreiding van de Europese Unie heeft het wantrouwen alleen maar vergroot, in plaats van verkleind. De uitbreiding moet juist een brug zijn voor samenwerking en mag geen nieuwe scheidsmuren creëren. Vanuit die optiek bekeken heeft de Europese Unie, met inbegrip van de nieuwe lidstaten, een grote verantwoordelijkheid. Wij kunnen geen bijdrage leveren aan de opbouw van een strategische relatie met Rusland, als wij ons niet ontworstelen aan het angstsyndroom en de ervaringen uit het traumatisch verleden. Voor de toekomst van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland is het van cruciaal belang dat er een gemeenschappelijke Europese strategie komt, een strategie waarin alle lidstaten dezelfde taal spreken, en niet uitsluitend kijken naar de nationale prioriteiten en specifieke belangen. Wij hebben als Europese Unie een samenhangende en geïntegreerde strategie nodig, een strategie met visie en inspiratie wat de betrekkingen met Rusland betreft. 
Benita Ferrero-Waldner,
   .  Mijnheer de Voorzitter, ik ben het met u eens dat we het juiste evenwicht moeten vinden, en we moeten ook iedere kwestie op een zeer duidelijke en openhartige manier benaderen. Het belangrijkste is dat er sprake is van een oprechte dialoog en er ook over iedere kwestie een dialoog wordt gevoerd. Dat houdt ook in dat er een dialoog over mensenrechtenkwesties moet worden gevoerd en over moeilijke onderwerpen als Tsjetsjenië. Ik kan u zeggen dat deze duidelijke en openhartige dialoog heeft plaatsgevonden. President Poetin zelf is zeer openhartig geweest. Ik zie dus enige beweging, hoewel deze beweging nog niet toereikend is en ook niet precies wat we willen. Wij moeten echter doorgaan in deze richting.
Deze wederzijdse afhankelijkheid betekent dat we verder moeten gaan. Voor wat betreft Tsjetsjenië hebben we duidelijk gesproken over de noodzakelijke politieke oplossing: er moet sprake zijn van territoriale integriteit, maar tegelijkertijd moet er ook sprake zijn van een vorm van autonomie voor de mensen daar en moeten er vrije en eerlijke verkiezingen komen.
Wij in de Europese Commissie hebben het gevoel dat we iets voor de bevolking moeten doen: niet alleen moeten we humanitaire hulp verlenen, wij moeten ook bijdragen aan de wederopbouw. Wij denken aan technische ondersteuning, zoals ik al zei: opleidingen voor artsen en docenten in de EU-lidstaten, studiebeurzen voor studenten en de levering van medische apparatuur en onderwijshulpmiddelen. Er moet werkgelegenheid geschapen worden en er moeten nieuwe activiteiten voor de toekomstige generatie komen. Dit zijn zéérconcrete maatregelen.
Met het oog op de geschiedenis weten we dat er nog altijd een aantal zeer netelige, gevoelige kwesties spelen tussen de Baltische staten en Rusland. Het is echt aan de historici om het verleden te verhelderen, zodat de mensen zich dan kunnen bezinnen op de donkere bladzijden van de Europese geschiedenis. Maar onze prioriteit moet eruit bestaan naar de toekomst te kijken, en in dit verband herhaal ik wat ik reeds eerder heb gezegd: wij moeten iedere kwestie openlijk aan de orde stellen, waar het ook om gaat.
Over de Bakoe-Tbilisi-Ceyhan-pijpleiding kan ik alleen maar zeggen dat deze vandaag in bedrijf is genomen met krachtige steun van de Europese Unie.
Tot slot zullen we doorgaan met het nemen van uitvoeringsmaatregelen en zullen we rekening houden met uw opmerkingen, zoals die er waren met betrekking tot de noodzaak de mensenrechten, de democratie en de stabiliteit te garanderen. Wij moeten tegelijkertijd ook kijken naar Rusland, onze strategische partner, voor de oplossing van problemen in zijn nabuurschap en voor de oplossing van problemen die het land met ons heeft. 
Bogdan Klich (PPE-DE ).
   – Mevrouw de commissaris, dank u wel voor uw antwoord, of eigenlijk voor uw poging tot een antwoord op mijn vraag. Mijn vraag betrof echter niet de pijpleiding in de Kaukasus, maar de Baltische pijpleiding, de pijpleiding die over de bodem van de Oostzee moet komen te lopen. 
Benita Ferrero-Waldner,
     Mijnheer de Voorzitter, ik wil de geachte afgevaardigde zeggen dat er sprake is van een vergissing. Ik had iets anders begrepen. Ik kan alleen maar zeggen dat dit een commercieel project is, en daaraan heb ik op het moment niets toe te voegen. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0144/2005) van mevrouw Gál, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, over de bevordering en bescherming van de grondrechten (2005/2007(INI)). 
Kinga, Gál (PPE–DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, tijdens de huidige periode van debatten, referenda en parlementaire ratificaties van de Grondwet van de EU hebben we allemaal de argumenten gehoord over de redenen voor het democratisch tekort binnen de Unie, en we zijn ons allen terdege bewust van de noodzaak om de werkzaamheden van de communautaire instellingen transparant te maken en dichter bij de mensen te brengen.
Momenteel gaan de activiteiten van de wetgevende instanties van de Unie nog dikwijls schuil achter een muur van scepsis en gebrek aan belangstelling. Het is onze bijzondere taak en verplichting om hierin verandering aan te brengen. Dit doel zou bereikt kunnen worden door het mandaat en de functie van het Bureau voor de grondrechten zorgvuldig te definiëren, door te waarborgen dat het efficiënt kan functioneren en door ervoor te zorgen dat zijn rol bij een zo breed mogelijk publiek bekend wordt. De aankondiging door de Unie dat zij in haar ontwikkeling is verschoven van een economische gemeenschap naar een politieke gemeenschap van gemeenschappelijke belangen komt op het juiste moment, en als de Unie een Grondwet krijgt waarin het Handvest van de grondrechten is opgenomen, dan moet de mensenrechtendimensie ook krachtiger tot uitdrukking worden gebracht. Aangezien een van de beginselen van de Unie luidt dat de grondrechten in haar beleid prioriteit moeten krijgen, dient er een bureau te worden opgericht om erop toe te zien dat deze klinkende grondbeginselen ook daadwerkelijk worden nageleefd, en om te waarborgen dat de eerbiediging van de fundamentele mensenrechten een dagelijkse, voor alle mensen geldende praktijk wordt, in plaats van alleen maar wetgeving.
En nu, mijnheer de Voorzitter, zal ik verdergaan in het Engels. 
 Mijnheer de Voorzitter, volgend op het besluit van de Europese raad van december 2003, wordt in dit initiatiefverslag gestreefd naar uitbreiding van de opdracht van het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat en dit om te vormen tot een Bureau voor de grondrechten. De commissie en de Fracties stemden met mijn aanpak in en hoewel er 120 amendementen op het verslag werden ingediend, zijn we erin geslaagd te komen tot 25 compromisamendementen, waarmee alle leden van onze commissie hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van de grondrechten binnen de Unie. Dit heeft geresulteerd in een absolute meerderheid met slechts drie stemmen tegen.
De kernonderwerpen in het debat over het verslag in de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken hebben zich op bepaalde problemen toegespitst. Eén probleem betrof de vraag of er überhaupt een bureau moest worden opgericht. Het belangrijkste argument hiervoor, dat met name door de PPE-DE-Fractie werd aangevoerd, was dat er momenteel al te veel bureaus zijn die onvoldoende kosteneffectief zijn en dat daarbij veel van de taken van de Europese instellingen, zoals het Parlement of de Commissie, zouden worden gedelegeerd aan bureaus. Ik heb getracht hierover in mijn verslag een duidelijk punt te maken. De geloofwaardigheid van het bureau, en die van ons, zal worden gewaarborgd door zijn mandaat en structuur duidelijk te definiëren.
De commissie heeft ook aangedrongen op een belangrijkere rol voor het Parlement in de structuur, het mandaat en de werkzaamheden van dit orgaan. Aangezien er een rechtsgrondslag moest worden gevonden, hebben wij een beroep gedaan op artikel 13. Maar ik wil erop wijzen dat dit bureau een breder mandaat nodig heeft dat het Handvest van de Grondrechten in zijn geheel dekt. Daarom verzoek ik de commissaris dit artikel niet uitsluitend in beperkende zin op te vatten.
Wij moeten de bijna onbegrijpelijke juridische taal en structuren duidelijk, effectief en operationeel maken en er is nog meer actieve samenwerking nodig tussen de Raad, de Commissie en het Parlement. Ik zie voor me dat dit bureau gaat samenwerken, en de informatie die het verzamelt zal vergaren via een netwerk van netwerken, waarmee we goed de weg kunnen vinden door het oerwoud van Europese, nationale en regionale instellingen en centra die zich in heel Europa bezighouden met de mensenrechten. Samenwerking moet op dit terrein het sleutelwoord zijn, waarbij we kijken naar de Raad van Europa.
Het is belangrijk om gebruik te maken van, en voort te bouwen op, alles wat er tot dusverre is bereikt in de Raad van Europa, niet alleen in symbolische zin maar ook in de dagelijkse praktijk. Het is belangrijk dat er een functioneel samenwerkingsmodel wordt ontwikkeld, zoals reeds werd onderstreept op de Top van Warschau. Ik denk dat het bureau een instrument kan zijn om dit doel te bereiken. 
 De bescherming van de nationale minderheden is een zeer belangrijk onderwerp geworden sinds de uitbreiding van de EU en het is ook duidelijk geworden dat de bestrijding van vreemdelingenhaat en discriminatie op zich niet toereikend is om de rechten van minderheden te garanderen.
Het creëren van gelijke rechten en het niet toestaan van discriminatie is zonder meer een cruciale stap. Dit is echter slechts één, oppervlakkige benadering van de kwestie. Om dit probleem krachtig en grondig aan te pakken, volstaat het echter niet om alleen de symptomen aan te pakken; wij moeten het met wortel en tak uitroeien om gelijke kansen te kunnen creëren. Dit ingewikkelde onderwerp moet vanuit verschillende invalshoeken worden bestudeerd. Daarom moet een afzonderlijke afdeling van het bureau zich gaan bezighouden met traditionele nationale minderheden.
Het is een zeer delicaat karwei en een zeer grote uitdaging om toezicht te houden op de uitvoering van de rechten en om een evenwicht te vinden tussen de waarborging van individuele vrijheden en het bereiken van collectieve veiligheid. Daarom moet het bureau zich in het middelpunt bevinden van een Europese beweging die streeft naar betere naleving van de grondrechten en het moet in dit proces alle kennis toepassen die bij vroegere ervaringen is opgedaan.
Het doel bestaat erin het vermogen te ontwikkelen de grondrechten in het middelpunt van al het mogelijk beleid te plaatsen, zodat we Europa werkelijk kunnen zien als symbool van deze fundamentele vrijheden. 
Franco Frattini,
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil allereerst mijn oprechte dank uitspreken aan de rapporteur, mevrouw Gál.
De Commissie en ik persoonlijk gaan akkoord met de zojuist genoemde grote lijnen, geest en doelstellingen van het verslag.
De Commissie heeft de bevordering en bescherming van de fundamentele mensenrechten in het middelpunt geplaatst van haar activiteiten op het gebied van de vrijheid, de veiligheid en de rechtvaardigheid.
Na het besluit dat voorzitter Barroso ten overstaan van dit Parlement heeft genomen, is een groep van commissarissen gevormd die zich zal moeten bezighouden met de coördinatie van de beleidsvormen van de Commissie ter bevordering en bescherming van de grondrechten.
Mijn voorstel aan de Commissie om naar aanleiding van elk voorstel een effectbeoordeling uit te voeren, teneinde de bevordering en bescherming van de grondrechten te waarborgen, is reeds aanvaard. Dit zal een preventieve effectbeoordeling zijn, een effectbeoordeling die de Commissie in staat stelt om alleen die maatregelen te nemen die vorderingen mogelijk maken op de weg naar een betere bescherming van de grondrechten. Het Parlement had daarom gevraagd en ik ben het daarmee volledig eens.
Het op 6 mei jongstleden door de Commissie goedgekeurde actieplan voor de uitvoering van het zogenaamde “Haags programma” met betrekking tot de Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid bevat een lijst met tien prioriteiten. Bovenaan die lijst staat het principe dat Europa de grondrechten moet bevorderen en beschermen. De plaats die deze prioriteit inneemt, toont mijns inziens duidelijk aan dat de bescherming van de grondrechten een horizontale prioriteit is, die als een rode draad door alle beleidsvormen van de Unie loopt. Ik denk hierbij met name aan iets wat herhaaldelijk hier in het Parlement naar voren is gebracht, namelijk aan de totstandbrenging van een evenwicht tussen enerzijds de sterke behoefte aan veiligheid van de burgers en anderzijds de eerbiediging van de grondrechten van de mens.
Ik stem volledig in met het verzoek van de rapporteur om een Europees bureau op te richten dat zich daadwerkelijk kan bezighouden met de bevordering en bescherming van alle grondrechten. Dit bureau zal daarvoor een ruim mandaat moeten hebben, ruim genoeg om de oprichting van een nieuw bureau te rechtvaardigen.
Ook ik ben ervan overtuigd dat duidelijk naar voren moet worden gebracht dat de verandering van het Waarnemingscentrum in Wenen in een echt Europees bureau – waartoe de Europese Raad heeft besloten en waarmee het Parlement zijn instemming heeft betuigd – alleen gerechtvaardigd zal zijn indien er een sterk en efficiënt bureau wordt opgericht. De voorwaarde daarvoor is, nogmaals, dat er een bureau komt dat tot doel heeft de grondrechten te bevorderen en te beschermen.
Namens de Commissie kan ik u mededelen dat het vandaag ingediende verslag kan rekenen op onze volledige goedkeuring.
Het is duidelijk dat het Parlement een belangrijke rol moet spelen. Ik ben het eens met deelneming van het Parlement in de raad van bestuur van het bureau. Dat is een symbolisch maar belangrijk aspect. Ook ben ik het eens met de rol van het Parlement bij de benoeming van de directeur van het bureau, waarbij wij natuurlijk wel een oplossing moeten zien te vinden voor de zuiver juridisch problemen die zich voordoen, en waarmee rekening dient te worden gehouden. Deze problemen houden verband met de rechtsgrondslag, die anders kan zijn naargelang het mandaat dat aan het bureau wordt toegekend.
Afgezien van de keuze van de rechtsgrondslag – die zal overeenkomen met het mandaat van het bureau – wil ik nogmaals bevestigen dat de Commissie de politieke verplichting op zich heeft genomen om volledig rekening te houden met de voorstellen, amendementen en richtsnoeren van het Parlement.
Het is duidelijk dat er meerdere mogelijkheden zijn: een formele medebeslissingsprocedure, die – zoals velen onder u al weten uit de juridische analyse – echter beperkt zal zijn tot slechts een gedeelte van de grondrechten, of een andere procedure.
Ook indien uiteindelijk de keuze valt op een andere procedure, zal de politieke oplossing mijns inziens niet veranderen, dat wil zeggen dat de Commissie hoe dan ook verplicht is om de voorstellen van dit Parlement te verdedigen en te behartigen in de Raad. Wij zullen die inhoudelijk moeten verdedigen, zelfs met een andere rechtsgrondslag. Ik kan onze inzet op dit terrein bevestigen en wil nogmaals de rapporteur bedanken voor haar verslag. 
Manolis Mavrommatis (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, allereerst wil ik de rapporteur, mevrouw Gál, van harte gelukwensen met haar uitstekende verslag.
Dit is volgens mij een volledig verslag. Met de inhoud ervan worden de voorwaarden geschapen voor de bescherming van de persoonsgegevens van de burgers en van, meer in het algemeen, de grondrechten.
De opneming van het Handvest van de grondrechten in het Grondwettelijk Verdrag en de toekomstige toetreding van de Europese Unie tot het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden zullen ongetwijfeld leiden tot een juridische verplichting voor de Unie om op al haar beleidsterreinen de bescherming van de mensenrechten te garanderen.
De internationale samenwerking van de Europese Unie op dit gevoelige terrein moet versterkt worden. Ik wilde in dat verband ingaan op de paragrafen 24 en 25 van het verslag en paragraaf 3 van het advies van de Commissie cultuur en onderwijs. Daarin staat dat de samenwerking tussen de Raad van Europa en het bureau moet worden geïnstitutionaliseerd.
Om tot effectieve samenwerking te kunnen komen, moeten de landen werk maken van de harmonisatie waarvan sprake is in de besluiten van de Raad van Europa. Het tot stand brengen van een cultuur van eerbiediging van de grondrechten moet een prioriteit zijn van het bureau, en daarvoor is onder meer de opzet van een communicatiestrategie noodzakelijk. De structuur van het bureau moet mijns inziens ook speciale afdelingen voor mediavraagstukken ondersteunen, zoals bijvoorbeeld mediaconcentratie, transparantie, persvrijheid en vrijheid van meningsuiting.
Met de aanneming van dit verslag zal mijns inziens een essentiële stap worden gezet en een instrument worden verkregen in het kader van de fundamentele vrijheden en de mensenrechten.
Tot slot is een doelstelling van het bureau ook het ontwikkelen van een communicatiestrategie die kan bijdragen tot de totstandbrenging van een cultuur van eerbiediging van de grondrechten. Ondanks de uiteenlopende meningen hierover is dit onderwerp mijns inziens zeer belangrijk. Hetzelfde geldt voor de voorgestelde structuur van het bureau. Daarom zou het goed zijn als men hetgeen de rapporteur in haar verslag met zoveel aandrang zegt en uiteenzet over de oprichting van het bureau, wat aandachtiger las. 
Timothy Kirkhope,
   . – Mijnheer de Voorzitter, het oude Waarnemingscentrum in Wenen heeft een ietwat wisselend succes gehad. Ikzelf heb meegemaakt dat een zeer belangrijk verslag over antisemitisme door dit centrum hetzij is verzwegen, hetzij op onjuiste wijze is behandeld, en ik was destijds van mening dat men te veel politiek in de activiteiten van het centrum had laten sluipen.
Daarom wil ik graag duidelijke garanties met betrekking tot de nieuwe regelingen, dat het nieuwe bureau met zijn bredere en andere taken om te beginnen objectief zal zijn en dat het zich op een gevoelige manier zal gedragen en geen politiek in haar werkzaamheden zal dulden. Bovendien wil ik ook garanties dat het bureau zich naar behoren zal verantwoorden door middel van parlementaire controle. Spijtig genoeg is dit vaak wel de bedoeling, maar gebeurt het in de praktijk niet. Deze keer moeten we er dus op staan dat deze voorzieningen worden getroffen en dat deze zaken worden gewaarborgd.
De enige andere kwestie die ik aan de orde wil stellen is de behoefte aan een afzonderlijk genderinstituut. Ik ben van mening dat deze behoefte absoluut niet bestaat: wij moeten altijd op onze hoede zijn voor bureaucratie. Ik vertrouw erop dat dit bureau zijn werk dusdanig objectief zal doen dat het in staat zal zijn om de extra last te dragen van het aanpakken van die onderwerpen die anders door een afzonderlijke instelling zouden worden behandeld.
Ik feliciteer mevrouw Gál met haar verslag en ik ben ervan overtuigd dat het bureau met behulp van de garanties waar ik om heb verzocht een succesvolle start zal hebben en succesvol zal functioneren. 
Martine Roure,
   – Mijnheer de Voorzitter, het verslag van mevrouw Gál stelt ons in staat de prioriteiten van het Europees Parlement vast te stellen inzake de uitbreiding van het mandaat van het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat, welke uitbreiding tot doel heeft het centrum om te vormen tot een Bureau voor de grondrechten. Wij hopen dat er met de oprichting van dit bureau een echt grondrechtenbeleid tot stand gebracht kan worden. Misschien mag ik eraan herinneren dat onze eerste prioriteit voor de totstandbrenging van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid een actieve bevordering van de grondrechten is.
Ik zou er hier op willen wijzen dat we met het vastleggen van de waardigheid van het menselijk individu in artikel 1 van het Handvest van de grondrechten een ware ommekeer bewerkstelligd hebben. Wij zijn namelijk gehouden, en alle regeringen zijn gehouden, een handelwijze te volgen waarin rekening gehouden wordt met de integriteit van ieder afzonderlijk individu, de basis van de waardigheid van iedere burger. Het menselijk individu zal vrij zijn wanneer het een plaats en rechten toebedeeld krijgt in onze samenleving, die we dienovereenkomstig dienen in te richten. En we weten allemaal dat het recht om te spreken, te schrijven, vertegenwoordigers te kiezen en te leven zoals men wil niet echt iets betekent voor degenen die in hun dagelijks bestaan de materiële middelen ontberen die ze nodig hebben om de eigen waardigheid te waarborgen. Wij weten allemaal dat als de noodzakelijke waardigheid ontbreekt, het gevaar bestaat dat de universele rechten slechts aan een kleine groep mensen ten goede komen.
Commissaris Frattini heeft toegezegd het verslag over de oprichting van het Bureau voor de grondrechten voor te leggen in het kader van de medebeslissingsprocedure. Wij hebben gehoord wat u zojuist hebt gezegd, mijnheer de commissaris, maar wij willen nog eens onderstrepen dat wij absoluut vasthouden aan die procedure. De Europese afgevaardigden zijn de gekozen vertegenwoordigers van de Europese burgers, en aangezien de oprichting van het Bureau voor de grondrechten rechtstreekse gevolgen heeft voor het dagelijks leven van die burgers, moet het standpunt van het Europees Parlement nadrukkelijk in aanmerking genomen worden. 
Maria Carlshamre,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Gál bedanken voor haar uitstekende verslag en de zeer goede samenwerking inzake alle amendementen. Ik ben erg blij dat we hier morgen over zullen stemmen.
Onze Unie gaat een nieuw fase in. Wij zijn thans bezig de wettelijke verplichting voor de Unie te creëren om te garanderen dat de grondrechten op alle beleidsterreinen worden bevorderd. Het voorgestelde Bureau voor de grondrechten zou het praktische instrument zijn voor deze taak.
Het belangrijkste mandaat van het bureau heeft betrekking op wat er binnen de Unie gebeurt. Tegelijkertijd weten we dat er zich buiten de grenzen van de Unie letterlijk slavenmarkten bevinden, waar jonge vrouwen en meisjes worden verkocht om de seksindustrie in verschillende delen van onze Unie te worden binnengesmokkeld. Er wordt bijvoorbeeld geschat dat er iedere dag ongeveer veertig van deze meisjes op dit soort slavenmarkten in Moldavië worden verkocht. Dit is de ernstigste schending van de mensenrechten die in ons deel van de wereld voorkomt en het Bureau voor de grondrechten moet in staat zijn deze praktijken te bestrijden.
Daarom hoop ik dat dit Parlement de stemming in de Commissie burgerrechten, justitie en binnenlandse zaken zal bevestigen zodat het bureau ook in staat zal zijn zich bezig te houden met derde landen wanneer er sprake is van mensenrechtenkwesties die gevolgen hebben voor de Unie.
Ik hoop ook dat dit Parlement duidelijk zal verklaren dat het toekomstige genderinstituut op zijn minst nauw moet samenwerken met het Bureau voor de grondrechten en op dezelfde plaats gevestigd dient te zijn. Dit is rationeel en kosteneffectief, maar belangrijker is dat dit de denkwijze moet zijn voor iedereen die van mening is dat de vrouwenrechten ook mensenrechten zijn. 
Johannes Voggenhuber,
   . – Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie belooft haar burgers een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Vele dreigingen maken ons er iedere dag bewust van dat voor het waarborgen van de veiligheid een positief en proactief beleid nodig is. Ook vrijheid is niet alleen een zaak van het recht, maar vraagt eveneens om een actief en offensief beleid. 
Op dit inzicht heeft de rapporteur haar verslag gebaseerd. Ik dank haar daarvoor en ik feliciteer haar daarmee, want het vormt echt een uitstekende basis voor een dusdanig belangrijk besluit. Ik weet dat het niet gemakkelijk was. Als rapporteur voor de artikel 7-procedure heb ik een voorproefje gekregen van de conflicten die in de diverse fracties spelen. De heer Kirkhope verwees daar ook kort naar. Mijn stelling is dat ons vooral de eeuwige angst parten speelt dat de Europese Unie er weer een autoriteit bij krijgt. Mijn fractie is buitengewoon gelukkig met het feit dat we het tijdens deze geschillen over een paar uitgangspunten eens zijn geworden.
Het bureau is bedoeld om de lidstaten te ondersteunen, niet om namens hen besluiten te nemen. Het is geen permanent systeem van toezicht, maar een instituut voor ondersteuning, een systeem voor vroegtijdige waarschuwing, een instrument voor het bevorderen van bewustwording en dialoog. 
Het bureau zal ervoor zorgen dat informatie en activiteiten aan elkaar worden gekoppeld. Het is niet de bedoeling dat het die informatie en activiteiten bureaucratiseert. Ik denk dat iedereen die met deze materie te maken heeft, weet hoe noodzakelijk dit bureau voor Europa is, dat de rapporteur als een "netwerk van netwerken" heeft bestempeld. Het bureau wil geen concurrent zijn van rechtbanken, maar rechtszaken voorkomen. Het gaat om de preventie van mensenrechtenschendingen in Europa. Het gaat hier niet om een mondiale rol voor Europa als waakhond voor de hele wereld, die maar al te graag de splinter in andermans oog ziet, maar om een kritische blik op het zelfbeeld van Europa, om een permanente kritische inventarisatie van de mensenrechtensituatie binnen de eigen grenzen. 
Hartelijk dank, mevrouw de rapporteur, onze steun hebt u. Ik hoop dat de Commissie de bijzondere rol van het Parlement als pleitbezorger van de grondrechten, mensenrechten en burgerrechten serieus neemt en dit verslag ook de door het Parlement gewenste rechtsgrondslag verschaft.
Giusto Catania,
    Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik wil mevrouw Gál van harte bedanken voor het belangrijke werk dat zij verricht heeft. De oprichting van dit bureau voor de bevordering en bescherming van de grondrechten levert een orgaan op dat nuttig is, zowel voor deze instelling als voor de Europese Unie in haar geheel. Dit moet een onafhankelijk orgaan zijn, een orgaan dat een nauwe band onderhoudt met het Europees Parlement. Het is verder belangrijk dat de Raad en het Parlement op dit gebied overeenstemming bereiken over medebeslissingsprocedures.
Afgezien daarvan is het uiterst belangrijk dat er toezicht wordt uitgeoefend op schendingen van de grondrechten in derde landen. Te vaak moeten wij machteloos toezien, en te vaak worden met onze samenwerkingsverbanden schendingen van de grondrechten in derde landen in de hand gewerkt.
Wij moeten hier mijns inziens duidelijk wijzen op het verschil tussen dit bureau en het Europees Hof voor de mensenrechten. Het Europees Hof treedt op in afzonderlijke gevallen, terwijl het de taak van het bureau zal zijn om toezicht te houden op een heel politieke bestel, en daarnaast toe te zien op de juridische instrumenten, die mogelijk niet voldoen aan de algemeen erkende normen inzake mensenrechten.
Dit is mijns inziens een zeer belangrijk vraagstuk, omdat wij, Europese afgevaardigden, maar al te vaak schendingen van mensenrechten aan de kaak stellen, zonder in staat te zijn herhaling ervan te voorkomen. Vandaag is er bijvoorbeeld een boot gezonken voor de kust van Lampedusa. Als dit de eerste keer was geweest, zou men kunnen denken aan een ongelukkig toeval. Helaas komen dergelijke incidenten veel te vaak voor, en dus is het noodzakelijk de vigerende wetgeving nauwgezet tegen het licht te houden. 
Bogdan Pęk,
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, niets is prachtiger dan de rechten van de mens, dat wil zeggen het recht op vrijheid en het recht op de waarheid. In algemene zin is werkelijke vrijheid het belangrijkste mensenrecht.
Het debat van vandaag betreft echter nog maar eens een nieuw bureau dat een geïnstitutionaliseerde vorm moet krijgen en met hoogdravende retoriek is omgeven. Uiteraard wordt dit bureau opgericht op kosten van de Europese belastingbetaler. Er wordt een nieuwe wet ingevoerd die binnen de Europese Unie boven de nationale wetgeving zal staan. Beste vrienden, deze hoogste wet is de wet van Parkinson. Deze staat voor nog een afdeling, nog een paar dozijn secretaresses en nog een paar dozijn beleidsmakers die waarschijnlijk de taak krijgen de waarheid te verdoezelen.
Deze manier van politiek bedrijven is ondoordacht en leidt nergens toe. Wij moeten de gelijkheid voor de wet en het recht op eerlijke informatie verwezenlijken. Op die manier zouden we het bestaan van een echte democratie waarborgen, waarin mensen kiezen wat zij nodig hebben en diegenen die de ware rechten van de mens schenden de rug toekeren.
Ik protesteer tegen een dergelijke interpretatie van de mensenrechten en tegen de oprichting van nog maar eens een bureau. 
Reinhard Rack (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het beschermen van de grondrechten is voor de Europese Unie een belangrijke taak en tegelijkertijd fungeren deze rechten als een belangrijk intern en extern handelsmerk. Daarom verdienen alle maatregelen prioriteit die op een dergelijk belangrijk terrein tot verbeteringen kunnen leiden. Daarom zeg ik ook ja tegen een breed opgezet Bureau voor de grondrechten, maar ik plaats daarbij wel een belangrijke kanttekening:
De eindverantwoordelijkheid voor de bescherming van de grondrechten ligt bij de centrale EU-instellingen: bij de Commissie, als hoedster van de Verdragen, bij het Parlement, als vertegenwoordiging van de burgers, bij de Raad, als vertegenwoordiger van de belangen van de lidstaten en in het bijzonder bij het Europese Hof van Justitie, als hoogste beroepsinstantie. Deze eindverantwoordelijkheid moet boven iedere twijfel verheven zijn en mag op geen enkele wijze worden aangetast. Daarom pleit ik voor duidelijke criteria voor het bureau, dat een ondersteunende functie moet krijgen.
Door op ruimere schaal kennis en ervaringen uit te wisselen zouden de EU-normen als geheel kunnen worden verbeterd. Door bestaande organen, instrumenten en procedures te koppelen, kunnen zinvolle verbeteringen worden gerealiseerd. Overlapping met reeds bestaande organen, instrumenten en procedures moet worden voorkomen. Ook willen we niet meer bureaucratie veroorzaken. 
We moeten vooral niet een bureau oprichten dat zich met bureaucratische haarkloverij gaat bezighouden. Dit is voor mij de reden, en dus niet de reden die eerder werd gegeven, om paragraaf 47 van het overigens uitstekende verslag van mevrouw Gál te verwerpen. 
Als het bureau zich aan deze criteria houdt, kan het een waardevolle bijdrage leveren aan de bescherming van de Europese grondrechten. Het is ons aller taak daaraan bij te dragen.
Stavros Lambrinidis (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het verslag-Gál verdient onze steun.
Sedert het Verdrag van Amsterdam vaardigt de Europese Unie wetgeving uit op gebieden die direct of indirect raken aan de mensenrechten. De bescherming van persoonsgegevens, het asielrecht, de gelijke en transparante toegang tot het recht, de strijd tegen elke vorm van discriminatie, en de bescherming van minderheden zijn allemaal kernelementen van de bevordering van de menselijke waardigheid in het Europa van de burgers. Wij zijn immers niet alleen een Europa van de economie en handel, of van het eenzijdig aandringen op veiligheid, ongeacht de kosten.
Bij uitvaardiging van wetgeving op deze – en eigenlijk alle – gebieden moet de wetgever, als hij serieus te werk wil gaan, beoordelen wat het effect is van de toekomstige besluiten van de Unie voor de grondrechten van de burgers. Het paradoxale is evenwel dat wij voor de organen van de Europese Unie nog geen behoorlijke, toereikende mechanismen en procedures hebben voor deze impactstudie.
Als wij ons werk serieus willen doen, moeten wij dus kunnen beschikken over een bureau – over hulp van binnenuit zogezegd – dat ons zal bijstaan in ons werk. Met andere woorden, wij hebben dit toekomstige Bureau voor de grondrechten nodig. Dit bureau mag geen studiecentrum zijn, maar moet fungeren als een onafhankelijke en bijzonder gevoelige antenne. Het moet informatie vergaren en evalueren, en met gezag en op onafhankelijke wijze ondersteuning verlenen aan de ontwikkeling en bescherming van de grondrechten, met name in onze lidstaten.
Tot slot spreekt het vanzelf dat het mandaat en de organisatie van dit bureau bepaald moeten worden door de wetgever, en dus ook door het Europees Parlement als medewetgever. Daarom moet het toekomstig voorstel van de Commissie ook onderworpen worden aan de medebeslissingsprocedure. 
Kyriacos Triantaphyllides (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil mevrouw Gál van harte gelukwensen met haar verslag en erop wijzen dat het een zeer positieve zaak is dat het vraagstuk van de bevordering en bescherming van de mensenrechten steeds meer een onderwerp van overleg wordt tussen de instellingen van de Unie.
Wij zouden de oprichting van een Bureau voor de grondrechten positief en zonder al teveel bezwaren tegemoet kunnen zien, als wij ervan overtuigd waren dat daarmee echt kon worden bijgedragen aan het bereiken van de beoogde doelstellingen.
Wij zijn evenwel van mening dat er altijd een risico is dat het bureau teveel hooi op zijn vork neemt, en daardoor niet in staat is functioneel en efficiënt te werken. Het voorstel om het Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat te veranderen in een Bureau voor de grondrechten zou wel eens een verzwakking kunnen betekenen van de huidige werkzaamheden van de Waarnemingscentrum. Het is niet gemakkelijk om het bureau onafhankelijk te laten functioneren, en bovendien moet het altijd in staat zijn een evenwicht te waarborgen tussen veiligheid en de mensenrechten.
De bescherming van de mensenrechten wordt echter niet alleen verzekerd via de oprichting van specifieke bureaus. Daar is vooral een tastbare beleidsverandering voor nodig, opdat racisme en vreemdelingenhaat niet worden gevoed, de geleidelijke uitbouw van een politiestaat een halt wordt toegeroepen en meer algemeen de rechten van de burgers en van alle mensen niet worden ondermijnd uit naam van de veiligheid. In de hoop dat dit alles zal worden gegarandeerd, stemmen wij vóór het voorstel. 
Ashley Mote (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het voorstel voor een Europees Bureau voor de grondrechten is het toppunt van dwaasheid, zelfs volgens de maatstaven die hier gelden. Het voorstel loopt ook vooruit op de ratificatie van de Grondwet, hetgeen onwettig is. Los van de gigantische verspilling van belastinggeld zal het ervoor zorgen dat mensenrechten een permanente bron van conflict tussen de lidstaten worden doordat de bureaucraten zichzelf aan het werk proberen te houden.
Het Handvest van de grondrechten dat in de nieuwe Grondwet is opgenomen is een van de meest onbezonnen documenten van de afgelopen jaren. Een stoet van vluchtige politieke non-entiteiten heeft zichzelf de macht toegeëigend om rechten en vrijheden toe te kennen aan anderen. Wat nog erger is, is dat ze zichzelf de macht hebben gegeven om deze rechten en vrijheden weer weg te nemen wanneer het hun of hun opvolgers uitkomt. Dit is niet het werk van democraten.
Mijn rechten en vrijheden, mijnheer de Voorzitter, kunnen niet door u geschonken worden en u kunt er niet over beslissen. Zij zijn mijn geboorterecht. Dit Handvest en dit voorstel zijn gebaseerd op een geheel onjuiste opvatting van de aard van mensenrechten en vormen de weerslag van de obsessie die dit Parlement heeft met sociale manipulatie. 
Michael Cashman (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij te kunnen spreken na de geachte heer Mote. Zijn bijdrage toont aan dat hijzelf een expert is op het gebied van politieke dwaasheid. Als lid van de UK Independence Party heeft hij dit dubbel en dwars bevestigd.
Laat mij zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat discriminatie ieder van ons vernedert, en als we discriminatie laten gebeuren zonder er iets aan te doen, geven we er feitelijk onze steun aan. Daarom verwelkom ik het verslag van mevrouw Gál en de oprichting van een Bureau voor de grondrechten. We mogen in het begin echter niet al te hoge eisen stellen aan het bureau, anders zal het van meet af aan mislukken. Het moet in samenwerking met de drie instellingen gaan functioneren en waarborgen dat de voorstellen die afkomstig zijn van deze instellingen verenigbaar en niet strijdig zijn met het Handvest van de grondrechten en onze internationale verplichtingen. Het bureau zou zich moeten concentreren op de situatie binnen de EU, maar het dient ook een rol te spelen bij de formulering van onze EU-associatieovereenkomst.
Ik verwelkom dit raadplegingsproces, maar zal meer acht slaan op de concrete voorstellen die volgen.
Laat mij twee dingen zeggen. De heer Kirkhope, die hier niet meer aanwezig is, zei dat de politiek buiten het werk van het bureau gehouden moet worden. Het schijnt mij toe dat hij de organisatie wil neutraliseren nog voordat zij met haar werk begonnen is. Besluiten om een eind te maken aan schendingen van de grondrechten moeten binnen de politieke context tot stand komen, en kunnen niet worden genomen zonder acht te slaan op de politieke gevolgen.
Diverse politieke delegaties in dit Parlement hebben nog nooit vóór non-discriminatiemaatregelen gestemd. Alleen dit feit maakt al dat partijpolitiek een rol speelt wanneer het gaat om non-discriminatiemaatregelen en de grondrechten. De heer Pęk was faliekant tegen, want de Europese belastingbetaler zal voor de kosten opdraaien. Maar als de Europese belastingbetaler niet met geld over de brug was gekomen, zouden we nu nog steeds in de wurggreep verkeren van de demonisering die volgde op de Tweede Wereldoorlog en de sovjetoverheersing. Wij moeten de moed hebben te betalen voor onze vrijheden en ze te verdedigen. Als de heer Pęk en de heer Mote tegen het verslag zijn, dan moet mevrouw Gál wel de juiste weg hebben gekozen, en ik beveel dit verslag dan ook aan bij het Parlement.
María Elena Valenciano Martínez-Orozco (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de opneming van het Handvest van de grondrechten in de Europese Grondwet betekent voor de Unie op politiek vlak een stap voorwaarts op de weg naar een democratischer en socialer Europa. Deze inzet voor de mensenrechten moet voortaan een concrete invulling krijgen en in de nieuwe wetsvoorstellen moet verplicht rekening worden gehouden met de grondrechten. Als sociaal-democratisch coördinator van de Subcommissie mensenrechten van dit Parlement pleit ik voor de oprichting van het Bureau voor de grondrechten. Ik kan weliswaar begrip opbrengen voor de bezorgdheid die hier door sommige collega's is geuit, maar ik deel hun mening in het geheel niet. Mijns inziens gaat het hier om een van de belangrijkste bureaus. De bevoegdheden die in het verslag worden geformuleerd, zullen het bureau in de gelegenheid stellen garanties te bieden voor een coherente bevordering en bescherming van de mensenrechten. Daarom steunen wij de beslissing om dit initiatief te beschouwen als een wetgevingsinitiatief van het Europees Parlement.
Ik acht het bijzonder belangrijk dat dit Parlement zijn steun verleent aan dit voorstel en dat het gehoord wordt in verband met het initiatief over de grondrechten. Iedereen zal baat hebben bij het democratisch platform dat wij zullen opzetten: de lidstaten, de internationale organisaties, het maatschappelijk middenveld en derde landen. Het verzoek om de bescherming van de grondrechten en de mensenrechten op te nemen in alle communautaire beleidsterreinen moet vooral ook worden ingewilligd in het kader van het buitenlands beleid van de Unie. Deze beslissing zal ongetwijfeld bijdragen tot meer en betere bevordering en bescherming van de mensenrechten, zowel binnen als buiten de Europese Unie. 
Lévai, Katalin (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met veel van de mensen die voor mij gesproken hebben, namelijk dat we getuige zijn van een historisch proces nu de EU zijn vroegere obstakels heeft overwonnen en zich tot doel heeft gesteld de mensenrechten te verdedigen en te beschermen. We moeten ons niet laten afschrikken door de institutionele structuur, maar dit initiatief juist toejuichen.
Ik ben het zonder meer eens met mensen die geloven dat de bescherming van de mensenrechten binnen een politieke context moet worden bezien, want dat is de enige manier. Ik zou echter de nadruk willen leggen op de kwestie van samenwerking tussen de instellingen. Ik geloof dat de diverse instellingen die de EU recentelijk heeft opgericht, of in de toekomst zal oprichten, zelf zullen moeten bewijzen dat ze in staat zijn om op een ideale manier samen te werken, elkaar te versterken, en effectief werk te verrichten met behulp van de maatschappelijke organisaties en initiatieven van burgers.
Ik ben zelf lid van een werkgroep voor gelijke kansen en ben van mening dat het binnenkort op te richten Instituut voor gelijke kansen een rol zal moeten spelen bij dit werk. Het werk van het Europese Roma Forum, dat "gespecialiseerd" is in het monitoren van discriminatie, zal mogelijk ook bijdragen aan het succes van dit toekomstige instituut. Ik wil de rapporteur gelukwensen. 
Franco Frattini,
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik dank al degenen die het woord hebben gevoerd en belangrijke bijdragen hebben geleverd aan het uitstekende werk van de rapporteur. 
Het Europees optreden ten behoeve van de grondrechten en de fundamentele vrijheden vereist mijns inziens niet alleen bescherming, maar ook positieve maatregelen. 
Ik zal namens de Commissie een illustratie geven van hetgeen het bureau niet moet zijn. Het kan en mag geen superrechtbank zijn. Evenmin is het een nieuwe wetgever, aangezien de wetgevende taken in uw handen, en in die van de Commissie en de Raad zijn gelegd, en zeker niet in die van het bureau. 
Het bureau kan en mag geen bureaucratisch mechanisme zijn om de lidstaten te beschuldigen. Veeleer moet het een organisatie zijn die in dienst staat van alle Europese instellingen, een effectieve organisatie die de landen kan bijstaan en aanmoedigen in hun beleid. Dit mag geen organisatie zijn voor de oplossing van afzonderlijke problemen, of voor de vermenigvuldiging van de tegenstellingen, zoals iemand zei. Dat is allemaal niet de bedoeling van dit bureau. 
Ik ben het roerend eens met degenen die zeiden dat er een Europees bewustzijn nodig is van de eerbiediging van de grondrechten en fundamentele vrijheden. Daarom moet men voorkomen dat de taken van het bureau het werk van andere organisaties overlappen, en er bureaucratische inefficiëntie ontstaat. Ik ben dan ook van mening dat er volledig rekening gehouden moet worden met het belangrijke werk van de Raad van Europa. Wij zijn van plan om met de Raad van Europa een gemeenschappelijke lijn af te spreken, om overlappende werkzaamheden te voorkomen en gebruik te kunnen maken van zijn fundamentele ervaring.
Enkele afgevaardigden hebben opnieuw het vraagstuk van de geografische bevoegdheid te berde gebracht. Beperkt deze bevoegdheid zich tot het grondgebied van de lidstaten, of strekt zij zich ook tot daarbuiten uit? Wij zullen bijzondere aandacht schenken aan dit debat en aan het besluit dat het Parlement zal nemen. Ik geloof evenwel dat het bureau, om te beginnen zeer zeker een geografische bevoegdheid moet hebben in de lidstaten, maar zonder uit sluiten dat er actie wordt ondernomen met betrekking tot andere landen – en ik doel nu bijvoorbeeld op de kandidaat-lidstaten of de landen die met Europa verbonden zijn via het zogenaamde nabuurschapsbeleid. Er zal in dat geval geen sprake zijn van inmenging, maar wel van nauwlettend toezicht en het informeren van dit Parlement.
Ter afsluiting kan ik nogmaals bevestigen dat de Commissie absoluut bereid is om continu contact te onderhouden met het Parlement. Het is immers ondenkbaar dat wij op een dusdanig belangrijk terrein als de grondrechten tot actie over zouden gaan, zonder rechtstreeks en continu contact te onderhouden met het Parlement en naar zijn stem te luisteren.
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde zijn de opmerkingen van één minuut over kwesties van politiek belang. 
Stanisław Jałowiecki (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, talloze malen hebben wij, ook in dit Parlement, luide protesten gehoord tegen . Deze protesten klinken vooral wanneer bedrijven uit de oude lidstaten van de Europese Unie besluiten een deel van hun productie over te hevelen naar de nieuwe lidstaten. Intussen krijgen echter ook de nieuwe lidstaten met dit probleem te maken. Het Franse Thomson verplaatst zijn activiteiten van Polen naar China, terwijl Vistula, een Pools merk van herenkostuums, naar Oekraïne vertrekt. Dit is nog maar het begin, want het aantal gevallen waarin dit gebeurt zal toenemen. Het is echter kenmerkend dat niemand in Polen, ondanks de hoge werkloosheid, draconische juridische obstakels eist om dit proces een halt toe te roepen. Evenmin wordt dit verschijnsel gebruikt als onderhandelingstroef in politieke debatten. Integendeel, er bestaat eensgezindheid over dat het voorkomen van andere maatregelen vereist. Hierbij moet het vooral gedacht worden aan het verlagen van de arbeidskosten en het versterken van de concurrentiepositie van de geproduceerde goederen. Het lijkt mij een goed idee om deze Poolse benadering nauwkeurig te bestuderen. Ik wil deze benadering aanbevelen aan alle landen die voornemens zijn draconische maatregelen te treffen tegen ondernemers die het beginsel van de gemeenschappelijke Europese markt serieus nemen. Dit geldt vooral voor Frankrijk en Duitsland.
Justas Vincas Paleckis (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de meerderheid van de nieuwe lidstaten beschikt, in tegenstelling tot de oude lidstaten, niet over een visumvrije regeling met de Verenigde Staten. De regering in Washington heeft de nieuwe lidstaten een routekaart aangeboden om eerder in aanmerking te komen voor een visumvrije regeling. De Europese Unie zou een grotere bijdrage kunnen leveren aan de oplossing voor deze kwestie.
Dit is ook een kwestie van politieke wil van de zijde van Washington en deze wil wordt in hoge mate bepaald door het Amerikaanse Congres. Ik stel voor dat het Europees Parlement of de Commissie buitenlandse zaken het Amerikaanse Congres benadert en uitdrukking geeft aan de wens van de leden van het Europees Parlement dat de leden van het Congres dit probleem op een constructieve en welwillende manier aanpakken. Een visumvrije regeling voor de nieuwe EU-lidstaten zou de transatlantische betrekkingen versterken en politieke, economische en sociale veranderingen bevorderen. Ook zou hiermee opnieuw bevestigd worden dat alle EU-lidstaten gelijk zijn. 
Sarah Ludford (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil slechts een zaak aan de orde stellen die betrekking heeft op de eerlijke behandeling van een persoon die in Spanje gearresteerd is op basis van een uitleveringsverzoek van Marokko. Ik zal niet ingaan op de achtergronddetails, maar ik ben er persoonlijk van overtuigd, en met mij de mensen die hem steunen en de organisatie Fair Trials Abroad, dat hij onschuldig is aan alles wat hem ten laste wordt gelegd.
In het kort: hij heeft meegeholpen een boot naar Marokko te brengen, en een aantal maanden later zijn de mensen die deze boot gebruikten gearresteerd wegens drugssmokkel. Daar had hij helemaal niets mee te maken. Hij wordt echter vastgehouden in het kader van een uitleveringsverdrag, waarin Spanje en Marokko zijn overeengekomen hun eigen onderdanen niet uit te leveren.
Maar hoe is het dan mogelijk dat Spanje wel overweegt een onderdaan van een andere EU-lidstaat uit te leveren? Dit is zonder meer een schending van het EU-recht, dat discriminatie op grond van nationaliteit immers verbiedt.
Ik zal deze zaak daarom voorleggen aan Voorzitter Borrell en hem vragen de kwestie bij de Spaanse regering aan de orde te stellen. 
Urszula Krupa (IND/DEM ).
   – Namens de Poolse verpleegsters en vroedvrouwen wil ik protesteren tegen de door de Europese Commissie geplande invoering van wetgeving die Poolse verpleegsters discrimineert ten opzichte van verpleegsters uit andere lidstaten.
De bevoegde autoriteiten in Polen hebben het recht en de plicht om de lengte van de opleiding vast te stellen in overeenstemming met de vereisten die zijn vastgelegd in de richtlijn en om kwalificaties te erkennen op basis van verworven rechten. De Poolse verpleegsters eisen de intrekking van artikel 4b van Richtlijn 77/452/EEG en van artikel 31, lid 2 van de nieuwe ontwerprichtlijn, dat bovengenoemd artikel moet vervangen. Deze artikelen zijn namelijk strijdig met de fundamentele beginselen van het Gemeenschapsrecht. Zij stellen voor dat beroepsdiploma's en bachelordiploma's in de bijlage van de richtlijn worden toegevoegd.
Eigenlijk moeten Poolse verpleegsters werken in hun vaderland, waar zij zijn opgeleid. Het land is echter eerst door het totalitaire, communistische regime en vervolgens door de liberale regeringen dermate geruïneerd dat sommige Polen gedwongen zijn om te emigreren als gevolg van de werkloosheid, of omdat diegenen die werk vinden een hongerloon van tweehonderd euro per maand verdienen, terwijl de prijzen vergelijkbaar zijn met elders in de Europese Unie. 
Cristiana Muscardini (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, een jonge Italiaanse vrouw, die zich inzet voor de ondersteuning van kinderen, is enkele dagen geleden gekidnapt in Afghanistan.
Ik roep daarom mijn collega's in het Parlement op een verzoek tot haar vrijlating te ondertekenen
Diverse collega's – waaronder de heer Brok, voorzitter van de Commissie buitenlandse zaken – hebben reeds hun handtekening gezet onder deze oproep, waarin wij het Afghaanse volk vragen de kidnappers af te zonderen en zo bij te dragen tot de vrijlating van de jonge Clementina.
Ik verzoek alle collega's om ons te helpen en deze oproep te ondertekenen of, als zij dat liever doen, een e-mail te sturen naar de Afghaanse ambassade in Brussel en de grootste persbureaus in Kaboel.
Het Europees Parlement heeft tijdens de vorige vergaderperiode in Straatsburg president Karzai ontvangen. Wij helpen het Afghaanse volk bij hun terugkeer naar een normale situatie en daarom hebben wij de plicht om onze stem te laten horen in deze tragische zaak en solidariteit te betuigen met deze jonge vrouw. 

Bogusław Sonik (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, op 18 mei ben ik met de heer Protasiewicz, naar Cuba gereisd. De Europese Unie heeft enkele maanden geleden de diplomatieke sancties tegen het regime in Havanna opgeschort om zich te beraden over de toekomst van de betrekkingen tussen Havanna en Brussel. Enkele weken geleden hebben collega's van de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement Cuba bezocht.
De heer Protasiewicz en ik hadden besloten om samen naar Cuba te reizen om deel te nemen aan een bijeenkomst van de Cubaanse oppositie op 20 mei. Dit is helaas niet gelukt. Wij werden meteen van de luchthaven afgevoerd, omdat onze namen voorkwamen op de zwarte lijst van het regime-Castro. Wij mochten de grens niet over. Wij zijn op het vliegtuig naar Mexico gezet en vanuit Mexico teruggekeerd naar Europa.
Ik wil de Voorzitter van het Europees Parlement verzoeken om officieel protest aan te tekenen bij de Cubaanse autoriteiten en om opheldering te vragen. Verder wil ik hem verzoeken om een debat over de situatie op Cuba en de betrekkingen met het regime van Fidel Castro op de agenda te zetten voor de volgende plenaire vergadering in Straatsburg. Onze betrekkingen met dit regime moeten berusten op de eerbiediging van de rechten van de mens en vereisen de vrijlating van de politieke gevangenen op Cuba. 
Proinsias De Rossa (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik neem deze gelegenheid te baat om blijk te geven van mijn diepe medeleven met de nabestaanden van de vijf jonge tienermeisjes die in Ierland op tragische wijze om het leven zijn gekomen door een ongeluk met de schoolbus waarin zij zaten. Ik wens de overlevenden die in het ziekenhuis liggen een spoedig herstel toe.
Deze zaak is uiteraard relevant voor ons met het oog op het tragische verlies van deze jonge mensenlevens, maar ook omdat we het gebruik van veiligheidsgordels in het openbaar vervoer in dit Parlement vaak besproken hebben, zij het met beperkt succes.
De sterfgevallen bij dergelijke tragedies zijn vaak te voorkomen, en wanneer het over veiligheidsgordels gaat, moeten we onze lidstaten ervan zien te overtuigen dat er over het leven van onze kinderen niet te onderhandelen valt. In Ierland bestaat er geen wettelijke verplichting omtrent het dragen van veiligheidsgordels in schoolbussen. Om geld uit te sparen, worden ondernemingen die op basis van overheidscontracten schoolvervoer aanbieden zelfs gedwongen om drie kinderen op een zitplaats voor twee personen te laten reizen.
Ik verzoek u, mijnheer de Voorzitter, om ons medeleven over te brengen aan de gezinnen die een kind verloren hebben en aan de gezinnen van de kinderen die gewond zijn geraakt. Brengt u alstublieft aan de Ierse regering onze bezorgdheid over inzake de veiligheid van kinderen die gebruik maken van het schoolvervoer in Ierland. 
Bogdan Pęk (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het treft dat een Poolse afgevaardigde thans de vergadering voorzit, want ik wil erop wijzen dat de Europese Unie praktijken in de Republiek Polen tolereert die lijnrecht tegen het economisch beleid van de EU indruisen.
Op alle in de landen van de Europese Unie gekochte auto's met een cilinderinhoud tot 2 liter heft Polen namelijk een accijns van 3,1 procent en op auto's met een cilinderinhoud vanaf 2 liter een accijns van 13,6 procent.
Het Poolse Parlement heeft onlangs verzuimd het wetsvoorstel aan te nemen dat deze wet moest wijzigen in een wet inzake milieubescherming. Dit betekent dat deze dubieuze praktijk wordt voortgezet. Het slachtoffer zijn potentiële Poolse autokopers. Deze praktijken drijven de spot met alle in de Europese Unie geldende regels, want een van die regels zou immers gelijkheid moeten zijn.
Ik doe derhalve een oproep tot het uitoefenen van druk op Polen, opdat het een einde maakt aan deze dubieuze praktijken, die zowel voor de Poolse belastingbetalers als voor de Europese Unie nadelige zijn. 
Adam Jerzy Bielan (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Europese Unie debatteert momenteel over het compromispakket over de financiële vooruitzichten voor de jaren 2007-2013. Het Luxemburgse voorzitterschap heeft onlangs een voorstel voor besparingen op de uitgaven naar de regeringen van de lidstaten gezonden. Als dit voorstel wordt aangenomen, zullen de totale uitgaven van de Europese Unie 4 tot 7 procent lager uitvallen dan in het oorspronkelijke voorstel van de Commissie wordt voorzien.
Het is overduidelijk dat dit voorstel is gericht op de verzwakking van het cohesiebeleid. Een lagere begroting betekent immers dat er naar manieren moet worden gezocht om geld te besparen. De structuurfondsen en het Cohesiefonds, die met name gericht zijn op de armste landen van de Europese Unie, zouden hierdoor het zwaarst worden getroffen. De regionale steun, waarvan vooral de nieuwe lidstaten profiteren, moet dus onder druk van de grootste nettobetalers worden verlaagd.
Ik wil eraan herinneren dat steun voor de economische en territoriale cohesie en solidariteit tussen de lidstaten tot de doelstellingen behoort die vervat zijn in de Verdragen van de Europese Unie. Wij moeten beseffen dat de kloof op het gebied van de levensstandaard tussen de vijftien oude lidstaten en de nieuwe lidstaten, die het gevolg is van de deling van Europa na de Tweede Wereldoorlog, niet kan worden overbrugd zonder handhaving van het solidariteitsbeginsel. Bovendien moeten wij benadrukken dat de door de rijkste landen voorgestelde bezuinigingen onverenigbaar zijn met de ambitieuze doelstellingen van de Europese Unie na de uitbreiding. 
Paul Rübig (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, komend weekeinde vindt er een referendum plaats over de Europese Grondwet. Onze fractie en ook het Europees Parlement vinden het belangrijk om aan de voorlichting op dit terrein nog een extra impuls te geven. Maandag of misschien al zondagavond zal ons allemaal de vraag worden voorgelegd wat we van de Grondwet vinden. Misschien is het mogelijk dat de Persdienst voor dat doel verklaringen van de Voorzitter en andere betrokkenen opstelt.
De Grondwet is voor de burger van groot belang. Wij willen graag dat het referendum over de Grondwet positief uitvalt en dat vooral ook het debat daarna positief blijft.
Bogusław Rogalski (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, afgelopen maandag was ik met nog een paar leden van dit Parlement de hele dag in Wit-Rusland. Ons bezoek had te maken met de schending van het zelfbeschikkingsrecht van nationale minderheden en het vertegenwoordigingsrecht van de Poolse Bond in Wit-Rusland.
Mijnheer de Voorzitter, ik herinner het Parlement eraan dat er over minder dan een jaar in Wit-Rusland presidentsverkiezingen worden gehouden. In totalitaire staten met een dictatuur, zoals Wit-Rusland, is het aanwijzen van nationale minderheden als zondebok voor alles wat er misgaat een beproefde methode. Dit is nu in Wit-Rusland gebeurd. De Poolse Bond is tot zondebok verklaard en Polen en zijn diplomaten tot staatsvijand nummer 1. Dagelijks wordt meermaals op de twee kanalen van de staatstelevisie een programma uitgezonden waarin met laster en leugens wordt getoond dat Polen streeft naar de val van Wit-Rusland en zich mengt in de interne aangelegenheden van het land. De Wit-Russische regering heeft de democratische verkiezingen die de Poolse Bond heeft gehouden niet erkend.
Mijnheer de Voorzitter, de enige doelmatige methode om invloed uit te oefenen op de gang van zaken in Wit-Rusland is interventie en steun van de landen van de Europese Unie, van de leden van dit Parlement en van politici. Dit zou de Wit-Russische autoriteiten dwingen tot erkenning van de verkiezingen die de Poolse Bond heeft gehouden. Ik wil u verzoeken een debat te organiseren in het Europees Parlement over deze zaak. Dit is een controversiële zaak, die...
De Voorzitter. 
    Het debat is gesloten. 
De Voorzitter. 
    Aan de orde is het verslag (A60137/2005) van de heer Nassauer, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld, met inbegrip van terrorismefinanciering (COM(2004)0448 – C60143/2004 – 2004/0137(COD)). 
Charlie McCreevy,
   .  Mijnheer de Voorzitter, de strijd tegen het witwassen van geld en de financiering van terrorisme is een politieke prioriteit voor de Europese Unie. De Commissie heeft dit voorstel voor een derde richtlijn over de strijd tegen het witwassen van geld en de financiering van terrorisme minder dan een jaar geleden aangenomen! En vandaag ligt het voor in dit Parlement. Dit illustreert het grote belang van deze tekst.
Het werk is zo snel gegaan omdat alle instellingen van de Europese Unie zich volledig hebben ingezet om ervoor te zorgen dat de Europese Unie werd uitgerust met beveiliging van topklasse op dit terrein. Deze richtlijn bouwt voort op bestaande communautaire teksten en bevat de veertig herziene aanbevelingen van de financiële actiegroep ter bestrijding van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme.
Deze richtlijn zorgt voor aangescherpte controlemechanismen in de financiële sector tegen witwassers van geld en financiers van terrorisme en versterkt de onderlinge samenwerking tussen landen. Niet alleen zal de strijd tegen het witwassen van geld en de financiering van terrorisme hiervan profiteren, ook de integriteit en stabiliteit van de financiële sector zal toenemen. De EU stelt hiermee ook een voorbeeld voor andere landen op de wereld dat ze kunnen volgen en trachten te evenaren.
De derde richtlijn ter bestrijding van het witwassen van geld zal het witwassen van geld alsmede de financiering van terrorisme verbieden. Deze richtlijn is van toepassing op de financiële sector, maar ook op advocaten, notarissen, accountants, makelaars in onroerend goed, casino's, verrichters van trust- en bedrijfsdiensten en alle leveranciers van goederen bij contante betalingen ten bedrage van meer dan 15 000 euro. Deze mensen dienen ten eerste de identiteit van hun klanten en de begunstigde eigenaar vast te stellen en de transacties met de klant te controleren, waarbij moet worden uitgegaan van een risicogebaseerde benadering; ten tweede moeten vermoedens omtrent witwaspraktijken en financiering van terrorisme worden gemeld bij de nationale financiële inlichtingendienst; ten derde dienen ze ondersteunende maatregelen te nemen, zoals het bijhouden van gegevens, de opleiding van personeel en de totstandkoming van intern beleid en procedures op dit gebied. Deze richtlijn wordt gecompleteerd met een gedeelte over toezicht en biedt de mogelijkheid tot het nemen van tenuitvoerleggingsmaatregelen.
Met dit geactualiseerde systeem hebben we enorme vooruitgang geboekt. Ik zou met name de volgende elementen willen onderstrepen.
De samenwerking tussen het Europees Parlement, het voorzitterschap en de Commissie voor deze richtlijn is uitermate constructief geweest. Dit duidt niet alleen op de wil om de richtlijn zo snel mogelijk bij eerste lezing aan te nemen, maar ook op de prioriteit die wij allen geven aan de bestrijding van het witwassen van geld en van de financiering van terrorisme.
Verder heb ik grote waardering gehad voor het feit dat iedereen oprecht blijk heeft gegeven van de wens om over de belangrijkste zaken een compromis te bereiken, en met belangrijke zaken bedoel ik: de definitie van de begunstigde eigenaar, de definitie en toepassing van uitgebreide "ken-uw-cliënt"-procedures in verband met politieke of publieke personen, de opneming van trusts en advocaten, en, niet te vergeten, comitologie.
Inzake comitologie wil ik onderstrepen dat de Commissie in de huidige situatie optimaal bereid is een sunset-clausule te aanvaarden. Een dergelijke clausule voorziet in de schorsing van de comitologieprocedure vier jaar na de inwerkingtreding van de richtlijn. Overeenkomstig artikel 251 van het Verdrag kunnen deze maatregelen worden vernieuwd door het Parlement en de Raad naar aanleiding van een voorstel van de Commissie.
Ik wil het Parlement op voorhand danken omdat het een akkoord bij eerste lezing mogelijk heeft gemaakt en ik wil met name de heer Nassauer, de heer Muscat en de schaduwrapporteurs van harte gelukwensen met de kwaliteit van hun werk en ze bedanken voor de uitermate constructieve instelling waarmee zij hun verslag hebben opgesteld. 
Hartmut Nassauer (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Europese Unie kent sinds 1991 wetgeving ter bestrijding van het witwassen van geld. Destijds verbood men het witwassen van geld dat door drugshandel was verkregen. Onder de regeling vielen met name de financiële dienstverleners, dus de banken. Deze richtlijn werd in 2001 uitgebreid tot een aanmerkelijk grotere groep delicten. Daarbij werd ook het aantal beroepsgroepen uitgebreid waarop de richtlijn betrekking had. Zo vielen nu ook advocaten en notarissen onder de richtlijn, wat destijds terecht tot een behoorlijke controverse leidde. De vraag rees immers of advocaten bijvoorbeeld verplicht waren vertrouwelijke informatie prijs te geven die ze van hun cliënten hadden gekregen. Men sloot toen een compromis dat ook nu nog van kracht is.
De regeling was gebaseerd op aanbevelingen van de omineus klinkende FATF, de , een orgaan van de G7. De aanbevelingen zorgden voor uniforme regels voor de bestrijding van het witwassen van geld en zijn vooral zo nuttig omdat ze ook in landen buiten de EU worden toegepast. Daarom is het logisch om deze regels in onze wetgeving op te nemen.  
We staan nu voor de derde wijziging van de wetgeving op het gebied van het witwassen van geld. Dat heeft drie redenen: in de eerste plaats heeft de FATF in de zomer van 2003 haar aanbevelingen gewijzigd. Die wijzigingen moeten in wetgeving worden omgezet. Daarnaast was de Commissie opgedragen een definitie te geven van het begrip “ernstig strafbaar feit”. Dat was destijds achterwege gelaten. De derde – misschien belangrijkste – reden is dat we met deze richtlijn nu ook de financiering van terrorisme verbieden, iets wat voor de bestrijding van het terrorisme zonder meer noodzakelijk is.
We hebben afgesproken om de richtlijn in eerste lezing af te ronden. Dat had uiteraard belangrijke en zware onderhandelingen tot gevolg, want we moesten voor vandaag zowel het Parlement als de Commissie en de Raad op één lijn krijgen. Gelukkig zijn we daarin geslaagd, maar we hebben daartoe wel compromissen moeten sluiten. Wat ik nu aan u voorleg, is dus niet in alle opzichten datgene wat ik me persoonlijk had voorgesteld. Dat is bij compromissen nu eenmaal zo. Het Parlement wilde er echter graag aan bijdragen dat de richtlijn zo snel mogelijk zou kunnen worden aangenomen, zodat we zo snel mogelijk beschikken over het instrumentarium voor de bestrijding van het witwassen van geld en voor terrorismebestrijding.
Hoe moeten we de richtlijn beoordelen? Natuurlijk staat buiten kijf dat we iets tegen het witwassen van geld en terrorismefinanciering moeten doen. Toch wil ik erop wijzen dat deze richtlijn komt op een moment waarop we nog geen gelegenheid hebben gehad om de effecten van de tweede richtlijn op behoorlijke wijze te evalueren. Natuurlijk leidt deze richtlijn tot bureaucratie en extra kosten voor financiële dienstverleners, advocaten, belastingadviseurs en anderen. We moeten er vandaag de dag goed op letten of datgene wat we van de betrokkenen verlangen in redelijke verhouding staat tot het te verwachten rendement. Dat kon tot op heden niet worden onderzocht. Daarom is mijn conclusie dat er voorlopig geen nieuwe wetswijzigingen moeten worden ingediend bij dit Parlement. Eerst moet duidelijk zijn of deze operatie werkelijk iets oplevert. 
De richtlijn bevat verbeteringen, zoals een op risico gebaseerde benadering die het mogelijk maakt van verdergaande maatregelen af te zien wanneer die niet a priori vereist zijn. Dat is thans wettelijk verankerd. 
Ik wil kort op drie omstreden kwesties ingaan: een algemene vereiste volgens de richtlijn is dat klanten, bijvoorbeeld van een bank, moeten worden geïdentificeerd. Wanneer een bank de verdenking koestert dat het om witwaspraktijken gaat, moet daarvan melding worden gemaakt. Daarom moeten ook de uiteindelijke begunstigden van rechtspersonen worden geïdentificeerd. Bij naamloze vennootschapen doet zich dan de vraag voor welk percentage aandelen men in handen moet hebben om als uiteindelijke begunstigde te worden aangemerkt. Het compromis waarover we het eens zijn geworden is 25 procent. Om voor de hand liggende redenen baarde de kwestie van de “POP’s” (politieke of publieke personen) in het Parlement nogal wat opzien. Nu heeft de richtlijn niet zozeer de Europese afgevaardigden op het oog als wel personen die zich aan het witwassen van geld of soortgelijke delicten schuldig maken. We moesten een manier vinden om deze regel zo te formuleren dat ze ook uitvoerbaar is. Daarom hebben we een compromis gevonden waardoor autochtone bewoners van een lidstaat niet aan deze bijzondere controle zijn onderworpen, maar alleen personen uit andere lidstaten. Men kan daarover van mening verschillen, maar dit is het compromis dat we hebben weten te bereiken. 
Een laatste punt: natuurlijk hebben de advocaten – ik begrijp dat volkomen – geprobeerd weer onder de richtlijn uit te komen waarin ze met de tweede wijziging terecht waren gekomen. Ik was zelf wel bereid geweest om hier een correctie aan te brengen, maar ik moet bekennen dat ik voor dit idee bij de Commissie en de Raad weinig gehoor vond. Daarom is deze regel in hoofdzaak gebleven zoals ze is. Wel is duidelijk gemaakt dat advocaten geen meldingsplicht hebben ten aanzien van informatie die uit vertrouwelijke rechtskundige gesprekken of in het kader van procesvertegenwoordiging is verkregen. 
Ik dank de heren Peillon en Muscat en barones Ludford voor de samenwerking, waardoor het mogelijk was al in eerste lezing tot een afronding te komen. Ik verzoek u morgen uw goedkeuring aan het voorstel te geven. 
Joseph Muscat (PSE ),
   – Dit is een verslag over de richtlijn waarin voor het eerst ronduit wordt gesproken over de financiering van terrorisme, los gezien van het witwassen van geld. Feitelijk hebben we het over twee totaal verschillende processen. Witwassen …
 Er is geen vertolking! Eerst wordt ons verteld dat het Maltees een officiële taal van de Europese Unie is en nu krijgen we dit! Er zijn hier dus geen tolken aanwezig; er zijn geen tolken tijdens commissievergaderingen; documenten worden niet vertaald; en nu kunnen we niet eens meer onze eigen taal spreken in de plenaire vergadering. Ik ga niet verder met mijn toespraak, mijnheer de Voorzitter. Geen denken aan. U moet de nodige maatregelen treffen in deze kwestie. Wat heeft het voor zin om zwart-op-wit te hebben dat het Maltees een officiële taal is?
Ik bedank de Commissie en de Raad; ik bedank de heer Nassauer voor zijn degelijke werk in verband met het verslag, maar geef ons onze taal, want anders is het dank u wel en tot ziens. 
De Voorzitter.
   Mijn verontschuldigingen, maar er zijn technische problemen. Ik zal trachten ervoor te zorgen dat het niet meer gebeurt. 
Phillip Whitehead (PSE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben toevallig voorzitter van de commissie waarvan de rapporteur en de heer Muscat lid zijn. Ik wil om te beginnen bevestigen wat de heer Muscat heeft gezegd. Het is in onze commissie altijd heel moeilijk om vertolking te krijgen, zelfs in de talen van de grote landen – Polen, Hongarije, Tsjechië; landen die tegenwoordig toch een centrale positie innemen in onze Europese Unie. Als we echter in dit Parlement al niet meer in onze moedertaal kunnen spreken, terwijl vooraf bekend is dat een afgevaardigde belang stelt in het debat dat wordt gevoerd, wat zijn we dan voor Europese Unie? Ik wil mij in de krachtigste bewoordingen aansluiten bij hetgeen de heer Muscat hier vandaag gezegd heeft.
Ik hoop dat ik wat blessuretijd zal krijgen voor wat ik gezegd heb ten behoeve van de heer Muscat, want ik wil nu enige hartelijke opmerkingen maken over de rapporteur, de heer Nassauer. Ik wil hem bedanken voor het werk dat hij heeft verricht op een tijdstip waarop hij zeer druk bezig was met de REACH-voorstellen, die nu voorliggen in onze commissie. Hij heeft een onderwerp bij de kop genomen dat van groot publiek belang is: de veiligheid van onze burgers en de wijze waarop we deze het best kunnen waarborgen. Hij heeft een doeltreffend compromis weten te bereiken en ik hoop dat onze eigen amendementen, die van de Commissie interne markt en consumentenbescherming, waarvan hij eveneens een gewaardeerd lid is, dat compromis zullen ondersteunen. Hij is erin geslaagd de gulden middenweg te bewandelen tussen paniekzaaierij enerzijds en zelfgenoegzaamheid anderzijds.
Mijn voornaamste reden voor het indienen van onze amendementen was dat we willen waarborgen dat gewone consumenten niet onevenredig veel hinder ondervinden bij het uitvoeren van financiële transacties, zonder daarbij uit het oog te verliezen dat we witwaspraktijken moeten bestrijden. Dit is uiteraard niet de eerste keer dat het witwassen van geld wordt gedefinieerd.
Ik weet niet of Thomas Jefferson zich hierin zou kunnen vinden, maar de tijden waarin wij leven dwingen ons tot het vinden van een evenwicht tussen vrijheid en veiligheid. We willen de ene soort kwetsbaarheid echter niet inruilen voor een andere. Een burger kan immers kwetsbaar worden gemaakt door overdreven veiligheidsmaatregelen, maar ook door de processen van de terroristen zelf.
Juist toen onze commissie bezig was met het inventariseren van deze kwesties, vond er in Noord-Ierland een terroristische bankoverval plaats – de grootste bankroof ooit in de geschiedenis van deze provincie. Daaruit blijkt wel hoe belangrijk het vandaag de dag is om de activiteiten van terroristen te blokkeren binnen die terreinen die zij gebruiken om hun organisaties te financieren.
De verschillende rapporteurs voor advies van de diverse commissies hebben allemaal expertise ingebracht die een wezenlijke bijdrage heeft geleverd tot het werk van de heer Nassauer. Dit is een compromis dat de banken, de advocaten, de accountants, de notarissen en de gewone burgers met vertrouwen tegemoet kunnen zien. Ik hoop dan ook dat er in de eerste lezing overeenstemming kan worden bereikt over dit dossier. Terroristen kunnen niet slagen in hun opzet zonder over de nodigde financiële middelen te beschikken. Wij moeten onze reactie op het huidige niet eerder vertoonde terrorisme echter, ter wille van de burgerlijke vrijheden, afwegen tegen de behoeften van de burgers aan persoonlijke beschemring. 
Diana Wallis (ALDE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen de heer Nassauer feliciteren, evenals alle anderen die betrokken zijn geweest bij de werkzaamheden die hopelijk in de eerste lezing een akkoord zullen opleveren.
Ik was verantwoordelijk voor het opstellen van het advies van de Commissie juridische zaken, die zich heeft geconcentreerd op twee aspecten: de positie van advocaten en het proces dat vooral betrekking heeft op de evaluatie in het kader van de tweede witwasrichtlijn. Met de positie van advocaten bedoel ik overigens niet alleen die van advocaten, maar ook die van hun cliënten en de toegang die hun cliënten hebben tot het recht. We weten allemaal dat het Parlement een aantal verzoekschriften heeft ontvangen van advocatenorden in Europa. Er zijn juridische bezwaren gemaakt in de lidstaten en vergelijkbare wetgeving moest in Canada zelfs worden herroepen, omdat deze in strijd werd geacht met de grondwet. Er bestaat dus bezorgdheid over de positie van advocaten. Met een zekere teleurstelling nemen wij er nota van dat niet alle amendementen die de Commissie juridische zaken op dit vlak heeft ingediend, zijn aangenomen. Dat gezegd hebbende, stemmen wij gaarne in met de gevonden compromissen.
Wat de evaluatie betreft: ik heb de commissaris schriftelijk gevraagd of de evaluatie gewoon doorgang zou kunnen vinden. Hij heeft mij ervan verzekerd dat deze voor 2006 zou worden afgerond. Ik wil hem vragen deze toezegging vanavond te herhalen en, indien mogelijk, deze morgen vóór de stemming nog eens te uiten, zodat advocaten in ieder geval weten dat hun positie tijdens de evaluatie aan bod zal komen. 
Carlos Coelho,
   – Om te beginnen wil ik de heer Nassauer feliciteren met het uitstekende verslag dat hij ons heeft voorgelegd en dat de steun van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten geniet. De Unie, haar lidstaten en haar burgers moeten beter beschermd worden. Daarom moet de strijd tegen witwaspraktijken worden opgevoerd. Wij moeten verhinderen dat de daders van dit strafbare feit hun voordeel doen met het vrije kapitaalverkeer en de vrije verrichting van financiële diensten.
Ook terrorismefinanciering moet worden aangepakt. Wij weten dat wij hier te maken met twee strafbare feiten van verschillende aard. Onder het witwassen van geld wordt verstaan het versluieren van onrechtmatig verworven vermogen, een activiteit die een centraal element is van de georganiseerde misdaad. Een efficiënte bestrijding van deze praktijken zou dan ook een flinke klap betekenen voor de netwerken van de internationale georganiseerde misdaad. Bij de financiering van terrorisme kunnen echter ook rechtmatig verworven middelen worden ingezet, zonder dat daarmee een misdrijf gemoeid is. Anders gezegd, in dergelijke gevallen is de financiering zelf strafbaar.
Doel is ook om het toepassingsgebied van de richtlijn uit te breiden naar andere beroepscategorieën, uiteraard op voorwaarde dat de maatregelen beantwoorden aan het proportionaliteitsbeginsel. Het verheugt mij dat het compromis van de tweede richtlijn gehandhaafd blijft aangezien daarmee de bescherming van de vertrouwensrelatie tussen advocaat en cliënt gewaarborgd is. Een doeltreffende wettelijke bescherming is immers slechts mogelijk als het beginsel van vertrouwelijkheid geëerbiedigd wordt.
Ter afronding zou ik nog drie essentiële punten willen onderstrepen. Ten eerste dring ik aan op coördinatie en samenwerking tussen financiële inlichtingeneenheden, die overigens over de nodige middelen moeten kunnen beschikken om hun taak tot een goed einde te brengen; ten tweede is het van fundamenteel belang dat de lidstaten die de tweede witwasrichtlijn nog niet hebben omgezet dat zo spoedig mogelijk doen; ten derde en ten laatste moet de huidige wetgeving betreffende het witwassen van geld dringend worden onderworpen aan een evaluatie om te controleren of de bestaande regelgeving doeltreffend is en effect sorteert. 
Martine Roure,
   – Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Nassauer heeft betrekking op een voorstel dat het mogelijk maakt bij de bestrijding van het witwassen van geld ook terrorismefinanciering te betrekken, en wel door de bestaande wetgeving in overeenstemming te brengen met de nieuwe internationale vereisten. De samenwerking met de rapporteur is zeer constructief geweest; ik wil hem daarvoor nadrukkelijk bedanken. De Raad is bereid geweest de standpunten van het Parlement in aanmerking te nemen, en dat heeft geresulteerd in een aantal compromissen, met name met betrekking tot drie essentiële, door ons gesteunde punten.
Wat de juridische beroepen betreft, hebben wij er de voorkeur aan gegeven geen wijzigingen aan te brengen in hetgeen in de vorige richtlijn is bepaald. Zo kunnen we een evenwicht behouden tussen de verplichtingen in verband met de eisen van verificatie en identificatie enerzijds en de bescherming van de rechten van de verdediging en de individuele vrijheden anderzijds. Wij betreuren evenwel ten zeerste dat de drempel voor transacties in contanten niet tot 10 000 euro verlaagd is en dat de drempel van 10 procent voor in eigendom gehouden aandelen gehandhaafd is. Evenzo hadden wij liever gezien dat het minimumbedrag waarbij de identiteit van bezoekers van casino’s wordt vastgesteld en geverifieerd, vastgesteld was op 1000 euro.
Een probleem blijft de kwestie van belastingparadijzen en landen met afwijkende bankwetgeving, die in sommige gevallen nog steeds op Europees grondgebied actief zijn. Wij betreuren wat dit betreft dat het amendement dat de heren Costa en Peillon in de commissie hebben ingediend, niet overgenomen is. Verder blijft de justitiële en politiële samenwerking een zaak van cruciaal belang in de context van de strijd tegen het witwassen van geld, al valt dit vraagstuk buiten het kader van de richtlijn. Op dit moment houden de lidstaten nog te veel obstakels in stand om deze samenwerking adequaat en doeltreffend te doen verlopen. Dat is een betreurenswaardige zaak. 
Sarah Ludford,
   – Mijnheer de Voorzitter, het feit dat de strijd tegen het witwassen van geld en terrorismefinanciering een politieke prioriteit is voor de Europese Unie blijkt wel uit de haast die met deze maatregel wordt gemaakt. De Commissie heeft het voorstel voor de derde witwasrichtlijn pas ongeveer een jaar geleden goedgekeurd en vandaag ligt het voorstel hier al ter goedkeuring op tafel. We hebben nauw samengewerkt met de andere instellingen om alles in de eerste lezing tot een goed einde te brengen. Ik wil in alle oprechtheid de vakkundigheid en de coöperatieve houding van de rapporteur, de heer Nassauer, prijzen. Hij heeft zeer goed werk verricht.
De derde richtlijn bevat een beperkt aantal nuttige wijzigingen ten opzichte van de tweede. De grote verbetering, die het thema is van deze richtlijn, is de duidelijke nadruk op een aanpak die berust op risicogevoeligheid, waarbij een zogenaamde "ken-uw-cliënt"-verplichting van toepassing is en ook de identiteit van de daadwerkelijke eigenaars – de uiteindelijke begunstigden – van bedrijven moet worden vastgesteld. Deze verplichting is strenger naarmate het risico op besmet geld groter is. Het spreekt immers voor zich dat het noodzakelijk is strenger te controleren op het witwassen van geld in situaties waarin het risico groter is, maar ik hoop dat dit ook betekent dat de regelgeving, waar mogelijk, wordt versoepeld, door middel van een vereenvoudigde "ken-uw-cliënt"-verplichting. Op dit moment komen er elk jaar in de gehele EU duizenden – misschien zelfs honderdduizenden – meldingen binnen van verdachte transacties. Ik vrees echter dat de waakhonden vaak door de bomen het bos niet meer zien, en zij zullen zich dus meer moeten concentreren op de echt ernstige, verdachte transacties en op het oprollen van criminele en terroristische financieringsnetwerken.
Ik hoop dat banken bij de tenuitvoerlegging van de richtlijn de mogelijkheid zullen krijgen hun controles beter te verdelen en gerichter uit te voeren, zodat individuele goedwillende burgers die een bankrekening willen openen niet omkomen in de bureaucratische rompslomp, terwijl wapensmokkelaars, criminelen en inhalige dictators door de mazen van het net glippen.
De enige, eveneens nuttige, verbetering voor Europese burgers die een bankrekening willen openen in een ander EU-land is dat deze nieuwe richtlijn dat proces hopelijk zal vereenvoudigen, aangezien de buitenlandse bank geen verdere identiteitscontroles meer zal hoeven uitvoeren. Op die manier worden met deze richtlijn de bureaucratische lasten voor de burgers van de EU beperkt en dit betekent een praktische stap op weg naar het verwezenlijken van daadwerkelijk grensoverschrijdend burgerschap van Europa.
Tot slot hebben we een bevredigende oplossing gevonden voor de trusts, door duidelijk te maken dat het wijdverbreide en waardevolle gebruik van dit Angelsaksische instrument op de commerciële en financiële markten geen nadeel zal ondervinden van de richtlijn, zodat de Londense City 's nachts rustig kan slapen in de wetenschap dat markten als de internationale obligatiemarkt zullen blijven innoveren en bloeien en de Europese Unie als geheel daarvan de vruchten kan blijven plukken. 
Giusto Catania,
    Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, de heer Nassauer heeft ongetwijfeld goed werk verricht, zelfs zo goed dat men reeds in eerste lezing samen met de Raad tot een besluit is gekomen.
Ik wilde echter wijzen op een aantal vraagstukken die ons tot verder nadenken aanzetten. Men heeft het over de derde richtlijn zonder dat men duidelijk inzicht heeft in de effecten van de tweede. Door dit overhaast en krampachtig optreden, dat ons ertoe had moeten bewegen om het witwassen van geld ook te beoordelen vanuit het oogpunt van de terrorismebestrijding, is er mijns inziens veel te veel vaart achter het proces gezet, terwijl we er juist meer over hadden moeten nadenken.
Ik ben met name van mening dat overdreven veel aandacht is besteed aan het onderwerp verdenking, terwijl wij juist veel meer zouden moeten doen voor de zekerheden, en de individuele waarborgen zouden moeten garanderen.
Het tweede aspect waarvoor mijns inziens nog een oplossing moet komen is de netelige kwestie rond advocaten. In het advies van de Commissie juridische zaken wordt nadrukkelijk op een aantal punten gewezen waar het Parlement nog verder over moet nadenken. 
John Whittaker,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp eigenlijk niet waarom niemand vraagtekens plaatst bij de noodzaak van deze wetgeving. De heer Nassauer zegt het zelf: we hebben feitelijk geen bewijs dat de bestaande wetgeving werkt. Het is op dit moment dus moeilijk te rechtvaardigen deze wetgeving nog eens aan te scherpen. De Europese Unie doet, zoals gebruikelijk, haar uiterste best om gewone bedrijven en burgers het leven zuur te maken, en bedrijfsactiviteiten te belemmeren.
Ik vind het echter nog veel onheilspellender dat men professionele adviseurs verplicht om verdachte transacties te melden aan de autoriteiten, zonder dat zij hun cliënten hiervan op de hoogte mogen stellen. Het inzetten van adviseurs als informanten ondermijnt het vertrouwen binnen de samenleving en betekent het begin van een politiestaat. Een betere manier om het terrorisme aan te pakken bestaat erin te weten wie onze landen binnenkomen en verlaten. Helaas wordt de hoop op betrouwbare grenscontroles steeds kleiner door de voortdurende onenigheid over de wijze waarop onze grenzen bewaakt moeten worden en doordat men streeft naar onbeperkte uitbreiding van de Unie. 
Marek Aleksander Czarnecki (NI ).
    Dames en heren, de ontwerprichtlijn die wij thans bespreken legt onafhankelijke advocaten de wettelijke verplichting op om de vertrouwelijke informatie die verstrekt wordt door cliënten die juridisch advies ontvangen vast te leggen, te registreren en aan de financiële autoriteiten in de lidstaten bekend te maken.
Als praktiserend advocaat kan ik zonder aarzeling stellen dat dit ingrijpende gevolgen zou hebben voor de onafhankelijkheid van de juridische beroepen en dat het indruist tegen een van de fundamentele beginselen van deze beroepsgroep, namelijk het beroepsgeheim. Een advocaat die vanaf de eerste contacten met de cliënt verplicht is ook voor een derde partij te werken, zou een kroongetuige worden, dat wil zeggen de grootste vijand van zijn eigen cliënt.
Kortom, de reikwijdte van de voorgestelde richtlijn is van dien aard dat er sprake is van een onaanvaardbare inmenging in de werkzaamheden van de onafhankelijke juridische beroepen. Er moeten derogaties op de witwasbestrijdingsmaatregelen worden toegekend voor werkzaamheden waarin het beroepsgeheim geldt, om de goede rechtsgang te waarborgen, en te garanderen dat de verdediging van cliënten echt is en geen schijnvertoning.
Wolfgang Kreissl-Dörfler (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ook ik wil collega Nassauer vanaf deze plaats hartelijk danken voor het verslag en hem ermee gelukwensen. Het was een enorme klus om al die amendementen te coördineren en de onderhandelingen te leiden. Het verslag is belangrijk omdat het witwassen van geld – en deze opmerking richt ik in het bijzonder tot enige sprekers voor mij – geen pekelzonde is. Het is een criminele activiteit en wel een uiterst criminele activiteit die schadelijk is voor de economie. Het gaat om geld dat verkregen is door afpersing, drugshandel en dergelijke. Dat moeten we goed voor ogen houden.
Natuurlijk hadden er nog meer zaken in het verslag kunnen worden opgenomen of hadden er juist zaken kunnen worden weggelaten. Ieder zal altijd wel ergens iets op aan te merken hebben – dat staat buiten kijf. Wat ik nu zou willen is dat datgene wat we nu hebben besloten, ook eindelijk wordt uitgevoerd. Dan kunnen we over twee of drie jaar zien welk effect er daadwerkelijk is gesorteerd. Daarom is het belangrijk dat we over twee jaar een verslag krijgen waarin wordt uitgelegd hoe effectief de maatregelen in de praktijk zijn geweest.
Onder ons gezegd: ik zou al blij zijn wanneer de helft van wat er in het verslag staat, door de lidstaten consequent zou worden omgezet. Dan zouden we over veel zaken niet meer hoeven te discussiëren. Mijnheer Nassauer, hartelijk dank!
Inger Segelström (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, commissaris McCreevy, dames en heren, ik wil de rapporteur bedanken voor het feit dat we nu een verslag hebben en dat ook het Europees Parlement overgaat tot een totaalaanpak van witwaspraktijken en de financiering van terrorisme. In de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, waar ik zitting in heb, zijn we het erover eens geworden dat het niet voldoende is dat we terrorisme als misdaad bestrijden, maar dat we ook moeten bestuderen hoe het terrorisme zich wereldwijd verspreidt en waar het geld vandaan komt. Voor mij als voormalig lid van het Zweedse parlement is het al heel lang duidelijk dat niet alleen het terrorisme maar ook veel criminele activiteiten in onze lidstaten worden gefinancierd met inkomsten uit activiteiten die variëren van drugshandel, legaal en illegaal gokken, prostitutie en de handel in seksslaven, tot geldtransacties tussen banken en landen.
Uiteraard moeten ook wij leden van het EP gecontroleerd worden, net als alle andere burgers. Ik hoop dat de richtlijn leidt tot een uitgebreide discussie over zwart geld in onze landen van herkomst. Het witwassen van geld vindt immers niet alleen plaats ten behoeve van de financiering van terrorisme. Het corrumpeert ook onze samenlevingen en vormt dus een bedreiging van de democratie. Daarom zijn het debat van vandaag en de richtlijn zo belangrijk voor de toekomst en voor het Europees Parlement en de EU. 
Charlie McCreevy,
   . Mijnheer de Voorzitter, ik wil de afgevaardigden bedanken voor hun bijdragen. Het aannemen van het advies van het Parlement in overeenstemming met het akkoord dat met de Raad is gesloten zal de weg effenen voor de snelle goedkeuring van deze richtlijn. Dit zou onmogelijk zijn geweest als men niet van alle kanten bereid was geweest samen te werken en compromissen te sluiten, en de politieke wil had getoond om een en ander te verwezenlijken. Ik wil u hiervoor hartelijk danken.
De Europese Unie loopt voorop in de strijd tegen het witwassen van geld en terrorismefinanciering, waardoor zij haar geloofwaardigheid en positie versterkt in de bilaterale betrekkingen met haar voornaamste diplomatieke partners, alsmede in de verschillende internationale fora die zich met deze zaken bezighouden.
Mevrouw Wallis stelde de behandeling van advocaten aan de orde. De Commissie staat positief tegenover het amendement op artikel 39, waarmee wordt beoogd dat de Commissie uiterlijk twee jaar na het verstrijken van de omzettingstermijn van de richtlijn een verslag opstelt over de toepassing van deze richtlijn, waarin een specifiek onderzoek naar de behandeling van advocaten en andere beroepsbeoefenaren is opgenomen. Ik herhaal hier in ieder geval mijn vaste voornemen, dat ik ook heb verwoord in de antwoorden op enkele parlementaire vragen, om voor medio 2006 een onderzoek uit te voeren naar, onder andere, de behandeling van advocaten en andere juridische beroepsbeoefenaren, zoals voorzien in de tweede witwasrichtlijn, die nog altijd van toepassing is.
Ik wil nogmaals de heer Nassauer, de heer Muscat en al die anderen bedanken die hun steentje hebben bijgedragen aan dit positieve resultaat. De Commissie staat volledig achter het akkoord en aanvaardt alle amendementen die deel uitmaken van het compromispakket dat met de Raad is overeengekomen. 
De Voorzitter. 
    Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 11.00 uur plaats. 
De Voorzitter. 
    Aan de orde is het verslag (A60132/2005) van mevrouw KratsaTsagaropoulou, namens de Commissie rechten van de vrouw en gender equality, over het voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Beschikking 2001/51/EG van de Raad betreffende het programma in verband met de communautaire strategie inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen en Besluit nr. 848/2004/EG van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma ter bevordering van organisaties die op Europees niveau op het gebied van de gelijkheid van mannen en vrouwen actief zijn (COM(2004)0551 – C60107/2004 – 2004/0194(COD)). 
Vladimír Špidla,
   .   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Commissie is opgetogen dat het Parlement in staat is geweest om het voorstel tot verlenging van de twee communautaire actieprogramma's op het vlak van gelijkheid tussen mannen en vrouwen tot het eind van 2006, ongewijzigd goed te keuren. Dit is een belangrijke bijdrage aan de inspanningen van de Gemeenschap om de gelijkheid tussen mannen en vrouwen te bevorderen, en ik wil het Parlement bedanken voor zijn steun.
Gezien het feit dat de Raad de algemene richtlijn in december 2004 - ook ongewijzigd - heeft aangenomen, zal de steun van het Parlement het mogelijk maken dat er in de zeer nabije toekomst, waarschijnlijk nog voor het eind van het voorzitterschap van Luxemburg, besluiten kunnen worden genomen. Deze besluiten zullen de planning en de succesvolle tenuitvoerlegging van de programma's in de komende jaren enorm vereenvoudigen.
Dames en heren, hoewel dit op het oog een eenvoudige technische oplossing is, zullen de gevolgen zeer groot zijn. Ik ben daarom zeer verheugd dat het Parlement, na het voorstel van de Commissie te hebben bestudeerd, dit voorstel zonder enige aanvullende opmerkingen heeft overgenomen. 
Rodi Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE ),
    Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, met het onderhavige verslag wordt voorgesteld de financiering van de twee communautaire actieprogramma’s inzake gelijkheid van mannen en vrouwen in de Europese Unie, die beide op 31 december 2005 verstrijken, met een jaar te verlengen.
Deze twee programma’s vormen de kern van de activiteiten die wij ondernemen in het kader van de Europese strategie voor gelijkheid van mannen en vrouwen en voor de ondersteuning van maatschappelijke organisaties die actief zijn op het gebied van de gelijkheid van mannen en vrouwen.
Het eerste programma is het in 2000 vastgestelde actieprogramma met betrekking tot de communautaire strategie voor de gelijkheid van mannen en vrouwen. Dit programma draagt bij aan de integratie van de genderdimensie in alle communautaire beleidsvormen en heeft tot doel de gelijkheid van mannen en vrouwen te bevorderen en tegelijkertijd te zorgen voor samenwerking en partnerschappen tussen nationale autoriteiten, instanties voor de bevordering van de gendergelijkheid, sociale partners en niet-gouvernementele organisaties. De Europese Commissie heeft een begroting van in totaal 61,5 miljoen euro voorgesteld, in vergelijking met 50 miljoen op de vorige begroting.
Met het tweede communautair actieprogramma wordt het werk bevorderd van de organisaties die zich op Europees niveau inzetten voor gendergelijkheid. Dit programma is in 2004 uitgevaardigd en ondersteunt het functioneren en de activiteiten van vrouwenorganisaties. Hier bedraagt de begroting 3,3 miljoen euro, in vergelijking met 2,2 miljoen euro op de vorige begroting.
De harmonisering van deze programma’s was succesvol in het verleden, en zal dat ook blijven. Deze programma’s hebben positieve resultaten opgeleverd op de onder hun werkingssfeer vallende gebieden: gelijke beloning, verenigbaarheid van beroeps- en gezinsleven, deelneming van vrouwen aan het besluitvormingsproces, en het sensibiliseren van de samenleving voor het veranderen van de stereotypen ten aanzien van de rol van mannen en vrouwen.
Wij hebben een belangrijke stap kunnen zetten in de richting van pluralisme en een meer democratische deelneming van het maatschappelijk middenveld. Met andere woorden: de communautaire financiering is opengesteld voor alle vrouwenorganisaties, en niet meer voorbehouden aan bepaalde, preferentiële partners, zoals in de afgelopen jaren het geval was. De situatie van de gendergelijkheid in de Europese Unie - en daarbij denk ik aan de uitbreiding en de bijzondere problemen waarmee de nieuwe lidstaten te kampen hebben -, de geringe deelneming van vrouwen aan het productieproces en aan het economische, politieke en sociale leven, en de discriminatie die vooral vrouwen ondervinden, dwingen ons nu echter om stoutmoediger te werk te gaan bij onze volgende stappen.
Met de aanneming van dit verslag zijn wij erin geslaagd tijdig - want volgend jaar, 2006, is een overgangsperiode, in afwachting van de inwerkingtreding van de nieuwe financiële vooruitzichten - de voortzetting te garanderen van de financiële steun aan acties op het gebied van gelijkheid en de integratie daarvan in alle beleidsvormen van de Europese Unie. Met de aanneming van dit verslag vullen wij de leemte op waarvan sprake was in de communautaire financiering en zetten wij meer vaart achter het wetgevingsproces tussen de instellingen - de Commissie, de Raad en het Europees Parlement - dat moet leiden tot de goedkeuring van een definitief besluit, zoals zojuist ook de bevoegde commissaris, de heer Figel, heeft vermeld.
Op deze manier voorkomen wij herhaling van de slechte ervaringen uit het verleden, toen veel tijd verloren ging met de goedkeuring van de programma’s. Het gevolg daarvan was dat de Europese Commissie niet voldoende tijd had om voorstellen voor aanbestedingen voor te bereiden en het maatschappelijk middenveld niet tijdig kon worden betrokken bij deze voorstellen en er dus niet op kon reageren. Dit is zeer belangrijk in een tijd waarin wij allen ons best doen om de strategie van Lissabon en de economische en sociale samenhang te versterken.
In onze ontwerpresolutie wordt eveneens gewezen op de noodzaak om in het kader van de nieuwe financiële vooruitzichten 2007-2013 te zorgen voor een toereikende en afzonderlijke financiering van deze programma’s, zodat het beleid inzake gendergelijkheid effectief kan worden uitgevoerd en ook de fundamentele rol en bijdrage van de maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor gendergelijkheid in onze democratische samenleving verder kunnen worden ontwikkeld.
Ik dank de fracties die met mij hebben samengewerkt bij de opstelling van deze algemeen aanvaarde ontwerpresolutie. Samen zijn wij erin geslaagd de procedures voor de verlenging en voortzetting van deze communautaire programma’s succesvol af te ronden. 
Anna Záborská,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik zou me meer rechtstreeks tot commissaris Špidla willen richten. Met de twee actieprogramma’s kan efficiënt ondersteuning worden geboden aan de NGO’s die op het gebied van de gelijkheid van mannen en vrouwen actief zijn. Ik zou de Commissie willen feliciteren met het werk dat zij verricht heeft op dit terrein.
Laten we echter vooral ook de oprecht betrokken NGO’s feliciteren; zij leveren met hun expertise een nuttige bijdrage ter bewustmaking van de Europese instellingen, die te vaak geen voeling hebben met het dagelijks leven van de burgers. Laten we dan echter ook benadrukken dat het de meeste van die organisaties aan iets wezenlijks ontbreekt, namelijk de financiële middelen die ze nodig hebben om hun activiteiten te kunnen uitvoeren. De expertise van de NGO’s hebben wij hard nodig voor het opstellen van evenwichtige en concrete wetgevingsteksten. Als de Europese instellingen serieus genomen willen worden, moeten ze de politieke ambities inzake het dichten van de kloof met de burgers ook in daden omzetten. Er is veel te doen op het terrein van de gendergelijkheid; we kunnen het ons niet veroorloven bepaalde NGO’s van financiering uit te sluiten.
Mijnheer de commissaris, het is mijn grote wens dat de zo dringend gewenste gelijkheid van mannen en vrouwen eindelijk ook gaat gelden voor alle NGO’s die op dit terrein actief zijn. Alle NGO’s moeten voor subsidiëring in aanmerking komen, ongeacht de omvang, de opgebouwde ervaring en de plaats van vestiging in de lidstaten. Het is mijn grote wens dat de diensten van de Europese Commissie de procedures vereenvoudigen en toegankelijker en transparanter maken en de mogelijkheden voor het toekennen van financiële steun uitbreiden, zodat een groot aantal NGO’s daarvan kan profiteren. Het doel van gendergelijkheid bereiken we niet via grote, gecentraliseerde organisaties, maar via de activiteiten van NGO’s die in het veld zelf werkzaam zijn en dicht bij de burgers staan. 
Lissy Gröner,
   . – Mijnheer de Voorzitter, het nieuwe voorstel om het kaderprogramma voor de gelijkheid van mannen en vrouwen met een jaar te verlengen en de financiering van vrouwenorganisaties die op EU-niveau actief zijn te waarborgen, wordt door de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement van harte gesteund. Dat geldt ook voor de gematigde verhoging van de middelen met 1,5 miljoen euro.
Met de nieuwe financiële vooruitzichten 2007-2013 presenteert de Europese Commissie echter een nieuw programma – Progress – op het gebied van werkgelegenheid en sociaal beleid. Op dit punt scheiden zich onze wegen. 
In Progress wordt het budget voor gelijke kansen, de vijfde pijler, duidelijk gekort. Het Grondwettelijk Verdrag dat we momenteel aan de burgers voorleggen, ruimt bij de waarden en doelstellingen van de Europese Unie in artikel 1 tot en met 3 een prominente plaats in voor de gelijke kansen van mannen en vrouwen. Dat geldt ook voor de maatregelen die we moeten nemen. Daarom is het een grote fout de vrouwen naar het terrein van het sociaal beleid te verbannen.
In de Europese Unie is 52 procent van de mensen vrouw. Het gaat dus niet om een minderhedenvraagstuk noch om een sociaal of werkgelegenheidsvraagstuk. Op gebieden als antidiscriminatie, werkgelegenheid en dergelijke moet gender mainstreaming plaatsvinden. Gelijke kansen moeten echter een apart en voor vrouwen herkenbaar aandachtsgebied blijven. 
Er is ons alles aan gelegen om er met elkaar voor te zorgen dat er een speciaal programma komt, waarvoor we de periode tot 2007 kunnen gebruiken. We moeten immers goed beseffen, commissaris Špidla, beste collega’s, dat de vrouwen ons in de gaten houden. We hebben altijd gezegd dat onze strategie tweeledig is: gender mainstreaming op alle beleidsterreinen en – zolang er nog geen sprake is van gelijkheid van mannen en vrouwen – speciale programma’s waarmee de Europese Unie de emancipatie van vrouwen bevordert. 
Ik verzoek u dringend dit aspect mee te wegen en bij te dragen aan het ontwikkelen van een speciaal programma.
Eva-Britt Svensson,
    Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur gelukwensen en ik wil haar tevens bedanken voor dit verslag. Het strekt haar tot eer dat dit verslag door de commissie unaniem is goedgekeurd.
De hoofdreden daarvoor is dat dit voorstel ons de continuïteit biedt die nodig is voor het bevorderen van gelijkheid. En die continuïteit is nodig om ervoor te zorgen dat de maatregelen het nagestreefde langetermijneffect krijgen. Dat is natuurlijk bijzonder belangrijk, omdat er nog zo ongelooflijk veel te doen is op het gebied van gelijke kansen. Er wordt wel eens gezegd dat we met het huidige tempo van het werk op dit gebied nog honderden jaren moeten wachten voordat we in een maatschappij met gelijke kansen leven. Behalve de continuïteit, waar het verslag ook aandacht aan besteedt, is de integratie van de genderdimensie in alle beleidsgebieden noodzakelijk.
Ik wil tevens van de gelegenheid gebruik maken om een krachtige oproep te doen om de organisaties en de projecten die steun krijgen nauwgezet te evalueren en te controleren, zodat er een optimaal effect wordt bereikt.
Urszula Krupa,
   . Aangezien ik over slechts een minuut spreektijd beschik wil ik duidelijk stellen dat wij ons verzetten tegen een programma dat de bevordering van gelijke kansen nastreeft door vijandschap tussen de beide geslachten te zaaien, dat wil zeggen door vrouwen ertoe te brengen mannen in de strijd voor een betere behandeling als hun vijand te beschouwen. Dit leidt uitsluitend tot rivaliteit tussen de geslachten. Dit is dan ook wat wij de laatste tijd in de Europese Unie zien optreden.
Ook de pogingen om de verschillen tussen de geslachten uit te wissen vormen een gevaarlijke tendens, die talloze, veelal tragische gevolgen heeft voor uiteenlopende aspecten van het leven. Daarom moeten wij rekening houden met deze verschillen en moeten mannen en vrouwen op basis van een goed begrip ervan actief samenwerken. De mensen zijn niet hetzelfde. Het geslacht betekent dat man en de vrouw niet alleen lichamelijk verschillend zijn, maar ook geestelijk en spiritueel. Vrouwen spelen een essentiële rol in alle aspecten van het gezin en het maatschappelijk leven. De heilige vader, de onlangs overleden Johannes Paulus II, heeft deze bijzondere vorm van zorgzaamheid en zelfopoffering treffend omschreven als het genie van de vrouw, wat de kern volledig weergeeft. Helaas willen sommigen dit genie bagatelliseren. 
Lydia Schenardi (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit verslag, dat lof verdient omdat erin aangedrongen wordt op verlenging van twee communautaire actieprogramma’s inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen, welk streven ik volledig onderschrijf, biedt mij de gelegenheid te wijzen op de lacunes en tekortkomingen die er op dit gebied nog bestaan.
Waarom zijn ze er nog, die lacunes met betrekking tot de eerbiediging van de rechten van de vrouw, en waar komen ze uit voort? Je zou hier vooral kunnen denken aan onwetendheid, archaïsche en soms barbaarse opvattingen over de plaats van de vrouw in de samenleving, de machocultuur in en op het werk en de schuldgevoelens die vrouwen in dit verband opgedrongen worden. Als vrouwen opkomen voor gelijke rechten voor man en vrouw, worden ze immers al gauw beschuldigd van feministisch gedrag of mannenhaat. De strijd voor gendergelijkheid is dus bepaald geen gemakkelijke strijd, en de circa 50 miljoen euro die daarvoor in de periode 2001-2005 beschikbaar is gesteld, lijkt niet meer dan een schijntje als je bedenkt hoe star de opvattingen zijn en hoeveel onverschilligheid er op dit terrein bestaat. Want wat zien we: de verschillen in salaris tussen mannen en vrouwen met dezelfde kwalificaties zijn nog steeds gigantisch, geweld tegen vrouwen neemt nog steeds toe, er is nog steeds sprake van discriminatie op grond van geslacht bij de toegang tot onderwijs en opleiding en op de arbeidsmarkt, en het is voor vrouwen nog steeds even moeilijk werk en gezin te combineren.
Tot slot nog een opmerking over de Europese Grondwet waarover ons, Fransen, een oordeel gevraagd wordt in de zin van “ja” of “nee”. Die tekst bevat niets waarmee een reële bijdrage geleverd wordt aan de rechten van de vrouw; er worden alleen algemene beginselen inzake non-discriminatie en gendergelijkheid in genoemd. Laten we daarom, al was het maar vanwege de rechten van de vrouw, nu allereerst stelling nemen door “nee” te zeggen tegen deze ontwerp-Grondwet. 
Godfrey Bloom (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil slechts een opmerking maken over de wet van de onbedoelde gevolgen. Veel van de wetgeving die wij hier aannemen werkt in de praktijk namelijk niet zoals zij zou moeten werken.
Een recent voorbeeld uit het Verenigd Koninkrijk is dat van een vrouwelijke piloot, mevrouw Starmer, die moeder is van één kind en, volgens mij, in verwachting is van een tweede. Zij heeft British Airways voor een arbeidsrechtbank gedaagd, omdat deze luchtvaartmaatschappij haar niet toestond in deeltijd te vliegen. British Airways voerde aan dat zij niet genoeg vlieguren had gemaakt of ervaring had opgedaan om op die manier te werken.
Ik meen – en ik heb nooit iemand iets anders horen beweren – dat Britse piloten de beste ter wereld zijn, zelfs de Amerikanen geven dat toe. British Airways, dat zult u met mij eens zijn, staat overal ter wereld bekend om de hoge kwaliteit van zijn piloten. Mevrouw Starmer werd door de rechtbank op wettelijke gronden echter in het gelijk gesteld, en niemand weet nu bij het aan boord gaan van een vliegtuig of de piloot daadwerkelijk bevoegd is om dat vliegtuig te besturen, of dat er een jonge moeder achter de stuurknuppel zit die het leuk vindt om af en toe te vliegen. Ik vind het een grof schandaal. 
Vladimír Špidla,
   .   Dames en heren, ik wil het Parlement bedanken voor dit debat. Ondanks zijn korte duur, ben ik van mening dat we een hele reeks van verschillende benaderingen van dit onderwerp hebben kunnen horen. Het lijdt geen twijfel dat het doel van gelijke kansen een taak voor de lange termijn vormt, en dat we vaak vergeten hoeveel vooruitgang er reeds is geboekt. Hoewel het slechts iets langer dan 100 jaar geleden is – namelijk in 1871 – dat vrouwen voor het eerst naar de middelbare school gingen in Tsjechië, bestaat meer dan 50 procent van de afgestudeerde academici nu uit vrouwen.
Naar mijn mening dienen wij een visie voor de langere termijn te hanteren, aangezien het duidelijk is dat er nog heel veel werk moet worden gedaan. Ik twijfel er niet aan dat Britse piloten tot de beste ter wereld behoren, en hetzelfde geldt voor British Airways, en daarom ben ik nooit bang om met deze luchtvaartmaatschappij te vliegen. Hoewel dit een zeer complex terrein is, ben ik er vrij zeker van dat het mogelijk zal zijn een geschikte oplossing te vinden waarmee tegemoet wordt gekomen aan de legitieme eisen van vrouwen. Zoals ik al zei aan het begin van dit debat is dit programma een technische voortzetting van het huidige programma, een programma dat gericht is op de ondersteuning van Europese organisaties die actief zijn op het terrein van gelijke kansen, zonder enige beperkingen qua type, vorm of politieke binding van deze organisaties. 
De Voorzitter. 
    Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 11.00 uur plaats.

De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A60118/2005) van mevrouw Thomsen, namens de Commissie industrie, onderzoek en energie, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Beschikking 2000/819/EG van de Raad betreffende een meerjarenprogramma voor ondernemingen en ondernemerschap, met name voor het midden- en kleinbedrijf (MKB) (20012005) (COM(2004)0781 – C60242/2004 – 2004/0272(COD)). 
Günther Verheugen,
   . – Mevrouw de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, de Commissie is zeer ingenomen met het feit dat de medewetgevers het zo snel eens zijn geworden over de verlenging van het meerjarenprogramma voor ondernemers en ondernemerschap, met name voor het midden- en kleinbedrijf. Daardoor is de steun voor deze ondernemingen tot aan het einde van de huidige financiële vooruitzichten gegarandeerd. Inmiddels vinden al besprekingen plaats over het vervolgprogramma, het programma voor concurrentievermogen en innovatie dat in 2007 van start moet gaan. 
Ik ben erg blij dat de medewetgevers extra begrotingsgelden hebben goedgekeurd. Ik kan u verzekeren dat deze middelen effectief kunnen worden ingezet om kleine en middelgrote ondernemingen toegang tot krediet- en aandelenfinanciering te verschaffen. De toegang tot financiële instrumenten blijft een belangrijk probleem voor ongeveer 10 tot 20 procent van het Europese midden- en kleinbedrijf.
In onze Eurobarometer-enquêtes worden problemen bij de financiering steevast als belangrijkste belemmering voor het oprichten van nieuwe ondernemingen genoemd. De communautaire financiële instrumenten die in het kader van het meerjarenprogramma worden ingezet zijn voor de oplossing van dit probleem zeer succesvol. Ons marktgerichte concept werd door externe onderzoekers voorbeeldig genoemd. Ook het Parlement waardeerde dit succes en stelde ieder jaar meer middelen voor deze instrumenten beschikbaar. 
Door de samenwerking met het Europees Investeringsfonds en door het benutten van de financiële markten bereiken we met de garantiefaciliteit een multipliereffect dat kan oplopen tot een verhouding van 1 : 40. Met het specifiekere instrument voor aandelenkapitaal, dat op een kleinere doelgroep is toegesneden, bedraagt die verhouding gemiddeld 1 : 4.
De door mevrouw Thomsen voorgestelde en door u vandaag goedgekeurde 7 miljoen euro extra leiden dus tot een veelvoud aan investeringskapitaal voor bestaande kleine en middelgrote bedrijven en voor nieuw op te richten ondernemingen.
De Commissie schreef haar voorstel medio 2004, toen het Europees Investeringsfonds een uitermate pessimistische inschatting maakte van het te verwachten rendement van de financiële instrumenten voor de periode 2005-2006. Ook bestond er onzekerheid over de vraag hoeveel middelen in het laatste jaar van de lopende financiële vooruitzichten nog beschikbaar zouden zijn. Daarom waren we voorzichtig bij het vaststellen van het bedrag dat in ons voorstel voor de financiële instrumenten was opgenomen. Nu kunnen we, dankzij de verklaring van het Europees Investeringsfonds, een betere inschatting maken van het succes dat de instrumenten naar verwachting op de markt zullen hebben. Ook hebben we een duidelijk beeld van de beschikbare middelen in de Gemeenschapsbegroting van 2006. 
De Commissie wil met het programma voor concurrentievermogen en innovatie op dit succes voortbouwen. Van de voorgestelde totale begroting voor het programma, die voor de periode 2007-2013 4,2 miljard euro zal bedragen, is meer dan 1 miljard euro voor financiële instrumenten uitgetrokken.
We hebben in aanvulling op de bestaande instrumenten twee nieuwe financiële instrumenten voorgesteld: een nieuw instrument voor risicokapitaal, dat een faciliteit is voor innovatieve kleine en middelgrote ondernemingen met groeipotentieel. Dit instrument richt zich specifiek op innovatieve kleine en middelgrote bedrijven die in de beslissende fase van hun groei een financiering nodig hebben van tussen de 200 000 en 2,5 miljoen euro. Daarnaast stellen we een nieuw securitisatiemechanisme voor, waardoor het voor lokale en regionale banken gemakkelijker wordt nieuwe kredieten te verstrekken aan kleine en middelgrote ondernemingen.
Britta Thomsen (PSE ),
    Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, het kaderprogramma voor ondernemingen en ondernemerschap voor het midden- en kleinbedrijf is een belangrijk programma voor elk klein of middelgroot bedrijf dat informatie of financiering zoekt. Vooral het financieringsgedeelte van dit programma heeft het Europees Parlement altijd na aan het hart gelegen, en het is dan ook elk jaar verhoogd door het Parlement en de Raad tijdens de jaarlijkse begrotingsprocedure.
De reden om voor te stellen het meerjarenprogramma ter bevordering van initiatieven en ondernemerschap met één jaar te verlengen, is dat de taken van het programma in de toekomst zullen worden waargenomen door het vervolgprogramma, het kaderprogramma voor concurrentiekracht en innovatie, dat geprojecteerd is voor de periode 2007-2013, zodat het samenvalt met de financiële vooruitzichten. Daarmee volgt het tijdschema eveneens het zevende kaderprogramma voor onderzoek, waardoor het mogelijk wordt de programma's beter te coördineren.
Het was aanvankelijk een teleurstelling voor mij om te vernemen dat het Commissievoorstel om het programma met een jaar te verlengen neerkwam op een terugkeer tot het oorspronkelijk begrote niveau van het kaderprogramma. Ik stelde daarom voor om de begroting voor verlenging met 9,5 miljoen euro meer te verhogen dan in het Commissievoorstel stond. Dit bedrag werd voorgesteld omdat het zou beantwoorden aan de feitelijke uitgaven voor het programma voor 2004, en bovendien omdat het de begroting voor het verlengingsjaar 2006 op het gemiddelde niveau van de voorgaande jaren zou brengen.
Tegelijkertijd moet worden opgemerkt dat hier sprake is van een programma dat volgens zowel gebruikers als evaluatiedeskundigen goed functioneert en waarvan de doelen worden verwezenlijkt. Het is van belang de steun aan ondernemers en aan het midden- en kleinbedrijf in Europa te behouden en uit te breiden. Die vormen de ruggengraat van de Europese economie, en een duurzame groei van deze ondernemingen is voorwaarde voor verwezenlijking van de doelen van Lissabon. Ten slotte is er in het externe evaluatieverslag met nadruk op gewezen dat de financiële instrumenten in het bestaande programma in hoge mate beantwoorden aan de behoeften van de nieuwe lidstaten. Een beperking van de kredieten zou de integratie van deze landen in de Europese economie dus vertragen.
In het financieringsdeel van het programma had het meest gebruikte financiële instrument, de MKB-garantiefaciliteit, aan het einde van 2002 steun verleend aan 112 000 kleine en middelgrote bedrijven in Europa. Van deze 112 000 ondernemingen had 93 procent minder dan 10 werknemers, doch 6 procent had minder dan 50 werknemers. Er is sprake van een goed functionerend en vérstrekkend programma, en het heeft mij dan ook zeer verheugd dat een unanieme Commissie industrie, onderzoek en energie zich heeft geschaard achter mijn voorstel om de begroting te verhogen.
Daar de verlenging op 1 januari 2006 ingaat, was een overeenkomst in eerste lezing belangrijk voor zowel het Parlement als de Raad. Mijn collega de heer Březina en ik zijn diverse malen met de Raad en de Commissie bijeengekomen, en we zijn het nu met de Raad eens geworden over een overeenkomst in eerste lezing met een verhoging van de begroting met 7 miljoen euro in plaats van de 9,5 miljoen die ik oorspronkelijk had voorgesteld. Dat is een compromis dat garandeert dat de activiteiten van de infocentra en vergelijkbare activiteiten van het programma direct kunnen worden voortgezet vanaf 1 januari 2006, terwijl tegelijkertijd de financiële instrumenten worden uitgebreid en versterkt om tegemoet te komen aan de stijgende vraag van het midden- en kleinbedrijf in heel Europa.
Ik wil graag van deze gelegenheid gebruik maken om mijn grote dankbaarheid uit te spreken aan het Luxemburgse voorzitterschap, dat een grote politieke flair en een onvermoeibare wil tot het sluiten van compromissen heeft getoond; aan de Commissie, die de onderhandelingen heeft gesteund met technische analyses en begeleiding; en ten slotte aan mijn collega de heer Březina, wiens actieve deelname aan de vergaderingen en voortdurende steun ik zeer gewaardeerd heb. 
Jan Březina,
   – Mevrouw de Voorzitter, als schaduwrapporteur voor het verslag over het voorstel van de Commissie tot wijziging van de beschikking van de Raad betreffende een meerjarenprogramma voor ondernemingen en ondernemerschap, met name voor het midden- en kleinbedrijf, wil enkele opmerkingen maken over het belang van de verlenging van dit programma.
Hoewel we het programma, dat voornamelijk dient ter ondersteuning van ondernemers, en met name het MKB, met slechts één jaar verlengen tot eind 2006, is dit een belangrijk instrument dat, tegen de achtergrond van de doelen van Lissabon, zou moeten bijdragen tot de groei en het concurrentievermogen van ondernemingen binnen een steeds internationalere kenniseconomie. Het belang van dit besluit is bovenal gelegen in het slaan van een brug tussen het lopende programma en het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie voor de periode 2007-2013. Deze verlenging zal bedrijven eenvoudiger toegang geven tot communautaire ondersteunende diensten, programma's en netwerken, en zal bijdragen tot verbetering van de coördinatie van deze faciliteiten.
We moeten de evaluatie van het meerjarenprogramma voor ondernemingen en ondernemerschap dat vorig jaar november voor de Commissie is opgesteld tegen het licht houden, met het oog op het nieuwe kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie, teneinde het nieuwe programma beter af te stemmen op de behoeften, en ondernemerschap in de EU te bevorderen.
Tot slot maar daarom niet minder belangrijk, wil ik de rapporteur, mevrouw Thomsen, bedanken voor het uitstekende werk dat zij heeft verricht, niet in de laatste plaats met betrekking tot het probleemloos veiligstellen van deze verlenging en haar onderhandelingen met de Raad over een verhoging van de begroting van 81,5 miljoen euro naar 88,5 miljoen voor het jaar 2006. 
Jorgo Chatzimarkakis,
   . – Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik mijn felicitaties overbrengen aan de rapporteur. Ze heeft de juiste accenten weten aan te brengen, hetgeen ertoe heeft geleid dat het financieel kader is verruimd. Meer geld betekent echter niet automatisch een beter programma.
Ik heb tijdens een speciale zitting in Straatsburg heel aandachtig naar de commissaris geluisterd toen hij voor het eerst sprak over zijn persoonlijke ervaringen met het meerjarenprogramma voor het midden- en kleinbedrijf. Kort gezegd kwam het erop neer dat de omslachtige aanvraagprocedures hem hadden geschokt, temeer daar het gaat om een onderwerp als innovatie. Hij was geschokt dat de vruchten vooral worden geplukt door gewiekste ondernemers die goed bekend zijn met de programma’s en precies weten hoe ze het geld moeten binnenhalen terwijl armlastige kleine en middelgrote ondernemingen het nakijken hebben. Daarom zouden volgens hem de programma’s moeten worden aangepast.
Ik feliciteer u met uw inzicht, mijnheer de commissaris; u hebt het bij het rechte eind. Gelukkig is er kennelijk een moment van herbezinning aangebroken op dit vlak. U komt lof toe, omdat u het midden- en kleinbedrijf in het middelpunt plaatst van initiatieven tot bevordering van de groei en de concurrentie. U kunt rekenen op onze steun als u ook nog tegen uw ambtenaren zegt dat programma’s hulpbehoevende kleine en middelgrote bedrijven centraal moeten stellen en niet enkel mogen bestaan om bureaucratische redenen of omdat ze zo’n mooie naam hebben. Weg met programma’s van dat kaliber! Er moeten heldere innovatiestrategieën en nieuwe financieringsvormen voor het MKB worden opgezet.
De programma’s worden in de toekomst samengevoegd in het concurrentie- en innovatieprogramma. Dat is een consequente aanpak en een stap in de goede richting. Ik verwelkom met name het feit dat er parallellen zullen bestaan tussen dit programma en het 7e onderzoekskaderprogramma. We moeten de fouten uit het verleden vermijden, zelfs als we nu alles onder één nieuw stelsel scharen. Het is van cruciaal belang dat er aan het einde van de rit sprake is van groei en dat banen voorrang hebben. De ideologische bevrediging van politieke groeperingen mag niet de boventoon voeren, maar dat is nu precies wat er in het CIP dreigt te gebeuren gezien bijvoorbeeld de sterke nadruk op eco-innovatie en energie-efficiëntie. Er zullen daarover vragen gesteld moeten worden en in mijn hoedanigheid van rapporteur zal ik er een aantal van voor mijn rekening nemen.
Binnenkort worden de nieuwe financiële vooruitzichten vastgesteld. In alle landen van Europa wordt steeds meer naar het geld gekeken. De mensen zullen het ons – de wetgever – euvel duiden als we ons bezighouden met ideologische discussies in plaats van de kansen te benutten om het midden- en kleinbedrijf op duidelijke wijze te ondersteunen en voorrang te geven aan meer banen. 
Paul Rübig,
   . – Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik kan de KMO die hier vanavond aanwezig is feliciteren. We hebben in heel korte tijd en met grote flexibiliteit gereageerd op een wijze zoals op de markt wordt verwacht. Ik zie hier zes leden van de Commissie en die wil ik allen feliciteren. Zelden is een wetgevingsstuk van van de Europese Unie is in een dermate kort tijdsbestek tot stand gekomen.
Commissaris Verheugen, ik moet u feliciteren. U spreekt niet alleen over “better regulation”, maar u doet ook wat u zegt en daar gaat het om. Net als dat bedrijf dat altijd zegt: “Just do it”. Ook collega Thomsen wil ik van harte feliciteren. Hoewel ze nog maar net lid is van het Parlement heeft ze nu al, samen met de anderen, een record weten te vestigen. Het is geen vanzelfsprekendheid om in een dergelijk kort tijdsbestek wetgeving tot stand te brengen. We weten dat er meer dan dertig jaar is onderhandeld over de Europese naamloze vennootschap en dat we nog altijd niet daar zijn waar we eigenlijk willen.
Feit is dat we de doelstellingen van Lissabon – en vooral die met betrekking tot werkgelegenheid en groei – willen verwezenlijken en daar hebben we dit programma voor nodig. We hebben gezien dat de laatste jaren 75 procent van de nieuwe arbeidsplaatsen in het midden- en kleinbedrijf is gecreëerd. Wat betekent groei in duidelijke taal? Het betekent dat elke werknemer, elke gepensioneerde, elk kind graag wil dat aan het einde van het jaar zijn persoonlijke middelen in netto termen een beetje zijn verhoogd. Dat betekent dat we er alles aan moeten doen om, net zoals in de afgelopen vijftig jaar, ervoor te zorgen dat we ook in de toekomst elk jaar weer wat meer op onze rekening hebben.
We zijn verplicht zo veel mogelijk mensen de kans hierop te bieden. Mensen die werken hebben meer geld op hun rekening dan mensen zonder baan. Het programma is daarom heel snel en op een goede wijze tot stand gekomen en er is voorzien in een verhoging. Maar dit doet er niets aan af dat, als het gaat om de discussie over de financiële vooruitzichten, het Parlement, de Raad en de Commissie al het mogelijke moeten doen om de doelstellingen van Lissabon ook echt te verwezenlijken. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats. 
De Voorzitter. 
    Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
de aanbeveling voor de tweede lezing (A6-0115/2005) van de heer Koch, namens de Commissie vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 74/408/EEG van de Raad, met betrekking tot de zitplaatsen en de bevestiging en hoofdsteunen daarvan in motorvoertuigen (11935/3/2004 – C60031/2005 – 2003/0128(COD));
de aanbeveling voor de tweede lezing (A60120/2005) van de heer Costa, namens de Commissie vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 77/541/EEG inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende veiligheidsgordels en bevestigingssystemen van motorvoertuigen (11934/3/2004 – C60029/2005 – 2003/0130(COD));
de aanbeveling voor de tweede lezing (A60117/2005) van de heer Costa, namens de Commissie vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 76/115/EEG van de Raad inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende bevestigingspunten voor veiligheidsgordels van motorvoertuigen (11933/3/2004 – C60030/2005 – 2003/0136(COD));
en het verslag (A6053/2005) van mevrouw Hedkvist Petersen, namens de Commissie vervoer en toerisme, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het gebruik van beschermingsinrichtingen aan de voorzijde op motorvoertuigen en houdende wijziging van Richtlijn 70/156/EEG van de Raad (COM(2003)0586 – C50473/2003 – 2003/0226(COD)). 
Günther Verheugen,
   .  Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik wil deze gelegenheid benutten om mijn deelneming en medeleven uit te spreken aan de familieleden van de schoolkinderen die het slachtoffer zijn geworden van een ernstig verkeersongeval in de Ierse plaats Kentstown.
Uit dit ongeval, waarbij vijf schoolkinderen om het leven zijn gekomen en 46 kinderen werden gewond, blijkt eens te meer dat we alles in het werk moeten stellen om de gevolgen van dergelijke ongevallen voor de passagiers te beperken. De voorstellen die onderwerp zijn van het huidige debat, zijn daar specifiek voor bedoeld. Drie van de voorstellen betreffen de veiligheid van passagiers in bedrijfsvoertuigen, met name in reisbussen. Het vierde voorstel betreft de veiligheid van deelnemers aan het wegverkeer die een groot risico lopen bij botsingen met voertuigen die zijn uitgerust met voorzieningen die bekendstaan als koeienvangers of “bull bars”.
In dit verband zij vermeld dat ik de groep op hoog niveau “CARS 21” heb opgericht. Deze groep zal aan het einde van het jaar haar aanbevelingen indienen voor de ontwikkeling van een toekomstig juridisch kader voor de automobielsector. Daar hoort een overzicht bij van de maatregelen inzake voertuigveiligheid die de komende tien jaar genomen dienen te worden.
Inzake de drie richtlijnen over veiligheidsgordels bedank ik de heren Costa en Koch voor hun verslagen en hun inspanningen om voor de drie ontwerprichtlijnen in tweede lezing tot een afronding te komen. Met de drie richtlijnen wordt beoogd om de inbouw van veiligheidsgordels in alle voertuigen anders dan personenvoertuigen, verplicht te stellen. U weet dat die verplichting al een aantal jaren geldt voor personenauto’s. Deze uitbreiding is in de eerste plaats van toepassing op reisbussen. Er moet voorkomen worden dat de inzittenden bij een ongeval uit de bus worden geslingerd, omdat juist daarbij de ernstigste verwondingen ontstaan. Dat is enkel mogelijk door het aanbrengen van veiligheidsgordels en de invoering van een verplichting tot het dragen van gordels.
De Commissie benadrukt opnieuw dat de drie richtlijnen zo spoedig mogelijk moeten worden goedgekeurd, temeer daar de plicht tot het dragen van een gordel pas kan worden ingevoerd nadat de inbouw van veiligheidsgordels in nieuwe voertuigen verplicht is gesteld.
Het enige meningsverschil tussen de Raad en de Commissie vervoer en toerisme heeft betrekking op de zitplaatsen. Als we het aanbrengen van veiligheidsgordels op alle zitplaatsen verplicht willen stellen, kunnen we niet anders dan zijdelings gerichte zitplaatsen in reisbussen verbieden, omdat de huidige gordeltypen voor dergelijke zitplaatsen onvoldoende bescherming bieden voor de passagier. Bij een direct verbod zou het marktsegment van de zogeheten conferentiebussen gedoemd zijn te verdwijnen. De voorgestelde overgangstermijn van vijf jaar zal de sector beslist in staat stellen technische oplossingen te ontwikkelen die beter op de verschillende ongevalscenario’s zijn afgestemd.
De Commissie stelt met voldoening vast dat de beide rapporteurs, de heer Costa en de heer Koch, erin geslaagd zijn een compromis te sluiten met de overige organen. De Commissie kan de ingediende amendementen in de huidige vorm aanvaarden. Hopelijk zal daarmee de vaststelling van het pakket in tweede lezing mogelijk worden gemaakt.
Ten aanzien van de beschermingsinrichtingen aan de voorzijde op motorvoertuigen, de zogeheten koeienvangers, wil ik de rapporteur, mevrouw Petersen, en de rapporteur voor advies van de Commissie interne markt en consumentenbescherming, de heer Harbour, bedanken voor hun inspanningen om in goed overleg te komen tot een uitvoerige toetsing van het voorstel. Ik wil de rapporteur met name ervoor bedanken dat zij er vroeg in geslaagd is om binnen de Commissie vervoer en toerisme tot een brede consensus over dit voorstel te komen.
Enkele jaren geleden heeft de Commissie een mededeling aan het Parlement doen toekomen betreffende de bescherming van voetgangers. Daarin stond onder meer dat de Europese, Japanse en Koreaanse automobielfabrikanten zich vrijwillig ertoe verbonden een reeks van testen uit te voeren op voertuigen om ze voetgangersvriendelijker te maken. De mededeling bevatte daarnaast een verbod op de montage van starre koeienvangers.
In zijn resolutie inzake die vrijwillige verbintenis riep het Parlement op de controle van het gebruik van deze koeienvangers in een rechtsnorm vast te leggen. De Commissie nam deze oproep van het Parlement ter harte en kwam in oktober 2003 met het betreffende voorstel. Ik stel met voldoening vast dat het verslag van de Commissie vervoer tot hetzelfde resultaat is gekomen.
Alle door de Commissie vervoer en toerisme ingediende amendementen kunnen door de Commissie worden aanvaard. Ik vertrouw er daarom op dat ook dit voorstel in eerste lezing kan worden goedgekeurd. 
Renate Sommer (PPE-DE ),
   . – Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, geachte dames en heren, ik neem vandaag de honneurs waar voor de heer Koch, die als deelstaatvoorzitter van de Europese beweging Thüringen ter plaatse een internationaal symposium voorzit over het Grondwettelijk Verdrag. Ook niet onbelangrijk.
In het eerste deel van mijn bijdrage over dit onderwerp behandel ik drie voorstellen voor een richtlijn die nauw met elkaar zijn verbonden, die van rapporteur Koch en rapporteur Costa. Zoals de commissaris al zei gaat het om zitplaatsen, veiligheidsgordels en hoofdsteunen en de bevestigingspunten daarvan in voertuigen.
In het tweede deel ga ik opnieuw namens de heer Koch, maar dan in zijn hoedanigheid van schaduwrapporteur, in op de beschermingsinrichtingen aan de voorzijde op motorvoertuigen, beter bekend als "koeienvangers" of "bull bars", waarbij de bescherming van voetgangers – met name kinderen –, fietsers en rolstoelgebruikers in het geding is.
Dan nu naar het eerste deel. We zullen een grote stap zetten naar meer veiligheid in het wegverkeer als we morgen het verslag-Koch aannemen. We dragen daarmee enerzijds bij aan de vermindering van bureaucratie en anderzijds aan de veiligstelling van arbeidsplaatsen. We weten immers dat een deugdelijk aangebrachte veiligheidsgordel het risico van ernstig letsel beperkt en mensenlevens kan redden. Daarom is het een goede zaak om deugdelijk aangebrachte veiligheidsgordels voor alle zitplaatsen verplicht te stellen. De verplichting om autogordels aan te brengen wordt daarmee uitgebreid van personenwagens naar andere voertuigcategorieën, inclusief bestelbussen, bepaalde autobussen en zware en lichte vrachtwagens.
Het verbod op zijdelings gerichte zitplaatsen in personenauto’s, vrachtwagens en bepaalde categorieën bussen moet eveneens worden toegejuicht. Een uitzondering dient echter gemaakt te worden voor dergelijke zitplaatsen in grote conferentiebussen van categorie M3. Ik neem er met voldoening kennis van dat ook de Commissie deze opvatting is toegedaan. Deze zitplaatsen zouden enkel mogen worden toegelaten mits ze zijn uitgerust met geschikte veiligheidsgordels en achter in het voertuig, bij voorkeur in de vorm van een U, rond een tafel zijn gegroepeerd. Deze regeling moet minstens vijf jaar gelden. Deze periode kan verlengd worden, bij voorkeur in het kader van een gemeenschappelijke typegoedkeuring voor alle voertuigcategorieën, als er betrouwbare ongevallenstatistieken beschikbaar zijn en de gordelsystemen verder zijn ontwikkeld.
Het doet mij deugd dat de Raad en de Commissie hun oorspronkelijke standpunt hebben herzien en dit nu ook beschouwen als een werkbare basis voor toekomstige typegoedkeuringen. De huidige ongevallenstatistieken en studies of tests wijzen immers niet op een verhoogd risico voor passagiers van zijdelings gerichte zitplaatsen in grote conferentiebussen. Dat komt onder meer doordat ongevallen en de manier waarop die zich voltrekken voor elk voertuigtype weer anders zijn. Frontale aanrijdingen zijn typerend voor ongevallen met personenauto’s en minibussen. Die brengen grote, voorwaarts gerichte krachten los voor zowel de inzittenden als de zitplaatsen en beveiligingssystemen.
De situatie is heel anders als voertuigen zijwaarts omrollen, wat typerend is voor ongevallen met grote bussen. De gordels hoeven in dat geval geen horizontale krachten op te vangen, maar moeten de passagiers op hun plaats houden en voorkomen dat ze uit het voertuig worden geslingerd. Die taak kan net zo goed, en misschien zelfs beter, worden verricht door gordels die aan zijwaarts gerichte zitplaatsen bevestigd zijn als gordels die bevestigd zijn aan voorwaarts of achterwaarts gerichte zitplaatsen.
De Commissie en de Raad hebben laten blijken in te stemmen met het bereikte compromis, dat zal bijdragen aan een vermindering van de bureaucratische last in de lidstaten. Dat komt doordat nationale vrijstellingen nu reeds kunnen worden verleend voor bussen die in kleine series worden geproduceerd, wat gepaard gaat met veel administratieve inspanningen. Dergelijke vrijstellingen zijn evenwel in strijd met de internemarktstrategie en voorzien zelfs in de toelating van zijdelings gerichte zitplaatsen zonder gordel.
Ons besluit zorgt dus in ieder geval voor meer veiligheid – zowel in het wegverkeer als op de interne markt. Voorts nemen we een besluit over de toekomst van een typisch Europees product in de toeristische sector voor VIP’s, te weten conferentiebussen. Daarmee worden arbeidsplaatsen bij fabrikanten en busondernemingen veiliggesteld en wordt het reiscomfort voor de passagiers gehandhaafd of zelfs verbeterd. Door de overeenstemming met de Raad en de Commissie is het mogelijk de richtlijn versneld in te voeren, waarschijnlijk nog dit jaar. Tegelijkertijd schept het verslag-Koch de voorwaarden voor de aanneming van de beide verslagen van de heer Costa.
Ik wil mijn dank uitspreken aan de heer Costa en de andere schaduwrapporteurs, alsmede aan mevrouw Hedkvist Petersen voor haar onderhandelingskunsten als rapporteur voor het verslag betreffende het gebruik van beschermingsinrichtingen aan de voorzijde op motorvoertuigen. Deze inrichtingen leveren een ernstig gevaar op bij ongevallen waarbij onbeschermde verkeersdeelnemers zijn betrokken, met name in het stadsverkeer. Wij zorgen er thans voor dat nieuwe voertuigen in de klasse tot 3,5 ton met starre koeienvangers worden verboden. De lidstaten kunnen op grond van het subsidiariteitsbeginsel ook reeds bestaande voertuigen aan deze regels onderwerpen en bijvoorbeeld niet-starre koeienvangers enkel toelaten, als ze een uniform voorgeschreven test hebben doorstaan.
Voor de bescherming van voetgangers is dit een goede zaak. Zij vormen immers – met name in onze steden – de kwetsbaarste groep in het verkeer. 
Ewa Hedkvist Petersen (PSE ),
   Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil alle collega’s in het Parlement bedanken die zich met de onderhavige materie hebben beziggehouden, en vooral met het thema waar ik zelf verantwoordelijk voor ben, namelijk koeienvangers. Deze twee verslagen zijn belangrijk omdat ze gaan over maatregelen om de voertuigen in Europa te verbeteren. Dit is een gebied waarop we echt iets kunnen doen op Europees niveau, omdat voertuigen in heel Europa verkocht worden en niet alleen in de afzonderlijke lidstaten. Daarom moeten er Europese maatregelen komen.
Koeienvangers, waarvoor ik verantwoordelijk ben, zijn op dit moment gevaarlijk, vooral in de stedelijke gebieden, wanneer een auto in botsing komt met een kind, voetganger of fietser. Daarom is dit thema aan de orde gesteld. Waarom moet er wetgeving komen? Er bestaat een overeenkomst tussen Japanse, Europese en Koreaanse autofabrikanten om geen starre koeienvangers op de auto’s te monteren. Die overeenkomst is echter ontoereikend. Ten eerste geldt ze niet voor de onderdelenmarkt, dat wil zeggen voor koeienvangers die achteraf op de auto worden gemonteerd. Ook definieert de overeenkomst niet wat starre koeienvangers zijn. Daarom moeten er tests komen.
De aanpak met een richtlijn zorgt dus voor rechtszekerheid voor zowel de autohandel als de fabrikanten van accessoires. Als deze richtlijn er komt, weet iedereen wat de regels zijn. Waarom verbieden we koeienvangers dan niet helemaal? Natuurlijk wordt daarover in een aantal landen gediscussieerd. Koeienvangers kunnen van dienst zijn in de wildernis. Nu hebben we niet zoveel wildernis, maar daar kunnen ze nuttig zijn en ze zijn ook voor dergelijke omstandigheden bedoeld. Ze zijn echter niet nuttig in steden. We willen ze niet volledig verbieden, omdat ze de voorzijde van auto’s feitelijk zachter en daardoor veiliger kunnen maken. Bovendien ben ik ervan overtuigd dat we geen steun van de Europese burgers zouden krijgen als wij op Europees niveau met een volledig verbod op alle koeienvangers zouden komen.
Het Britse (TRL) heeft een rapport gepubliceerd, waaruit feitelijk blijkt dat er zogenaamde bestaan, dat wil zeggen soorten koeienvangers die buigzaam zijn en die voetgangers zelfs beschermen bij botsingen met auto’s die met dit type koeienvanger zijn uitgerust.
In de parlementaire commissie hebben we uiteraard naar het Commissievoorstel gekeken, we hebben het in de commissie behandeld en we hebben na verloop van tijd een informele tripartiete discussie gevoerd om tot overeenstemming te komen. We hebben uiteraard het commentaar van de commissaris gehoord, die zei dat hij ingenomen was met die informele tripartiete discussie. Tijdens de behandeling hebben we een punt aan de orde gesteld dat controversieel was maar waarover we uiteindelijk een compromis hebben bereikt, namelijk dat wij vinden dat de vier door de Commissie voorgestelde tests in eerste instantie te ver gingen. Wij wisten namelijk dat er een snelle ontwikkeling plaatsvindt, waarbij men misschien nieuwe soorten koeienvangers en nieuwe tests zal bedenken. Daarom zullen de door ons voorgestelde tests iets minder streng zijn dan die uit het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. Op dit punt zijn we het nu helemaal met de Commissie eens. Over enige jaren zal de Commissie de technische bepalingen opnieuw bekijken en nagaan of er andere tests kunnen worden toegepast.
De richtlijn betreft de toekomstige nieuwe koeienvangers, zowel exemplaren die vooraf op de auto zijn geïnstalleerd als exemplaren die er later op gemonteerd worden. Ze moeten worden goedgekeurd via een soort goedkeuringsprocedure. In grote lijnen is dat een soort goedkeuring vanaf een bepaalde datum voor de koeienvangers die voldoen aan de nieuwe eisen, en alleen die mogen op de markt worden gebracht. Koeienvangers die vóór deze datum op de markt zijn gebracht, vallen onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten. Over deze specifieke laatste kwestie van de oude koeienvangers op de markt hebben we samen een nieuw artikel in de wetgeving voorgesteld, dat inhoudt dat de lidstaten naar eigen inzicht mogen bepalen wat ze met deze koeienvangers willen doen. Daarover hebben we nu een overeenkomst bereikt en daar ben ik ontzettend blij om. Het gaat hier om een belangrijke maatregel voor de verkeersveiligheid, en ik dank iedereen voor zijn bijdrage en voor de overeenkomst die we hebben bereikt.
Ten slotte is er iets wat ik ook heel belangrijk vind en wat is behandeld in de verslagen van de heren Koch en Costa, namelijk de kwestie van de veiligheidsgordels in bussen en andere voertuigen dan auto’s. Ik ben het eens met hetgeen de commissaris en mevrouw Sommer hebben gezegd. Ik wil erop wijzen dat het voor iedereen van belang is om gordels in bussen te gebruiken en dat we die gordels in bussen krijgen. Een gordel in een bus is belangrijk voor mij als ik hem gebruik, maar het is ook belangrijk voor mij als mijn medepassagiers hun gordel gebruiken. Als er een ongeluk met een bus gebeurt en je geen gordel om hebt en door de bus wordt geslingerd, verwond je ook andere passagiers. Daar denken we vaak niet aan. Daarom is het belangrijk dat er nu een richtlijn komt die gordels ook in bussen en vrachtauto’s verplicht stelt. Ze moeten in alle bussen komen en ze moeten ook gebruikt worden.
Paolo Costa (ALDE ),
    Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, neemt u mij niet kwalijk, maar ik was verkeerd ingelicht over het tijdschema. Ik denk echter dat ik het snel zal kunnen inhalen.
Er zijn vanavond niet veel mensen in de zaal en wij spreken over vraagstukken die ogenschijnlijk minder belangrijk zijn. Ik ben er echter van overtuigd dat Europa wordt gebouwd op details, en hier gaat het om belangrijke details.
De twee verslagen waaraan ik heb gewerkt, en die verband houden met het verslag van collega Koch, gaan in feite over kleine aspecten: om veiligheidsgordels in het geval van het verslag-Koch, en om de technische gevolgen van bevestigingssystemen en hoofdsteunen voor passagiers van bussen in mijn geval.
Aanvankelijk leek dit een heel eenvoudige zaak te zijn, en in essentie was het dat ook, want wij hebben uiteindelijk besloten gevolg te geven aan het voorstel van de Commissie. Op grond daarvan is het niet toegestaan om zijwaarts gerichte zitplaatsen in bussen aan te brengen, omdat de bevestiging van de veiligheidsgordels niet dezelfde veiligheids- en zekerheidsgaranties biedt als bij naar voren gerichte zitplaatsen in dezelfde bussen.
Wij zijn echter gestuit op een klein probleem dat verband houdt met innovatie. In bepaalde landen, en vooral in Duitsland verspreidt zich het concept van conferentiebussen, dat wil zeggen van bussen waarin men ook rond een tafel kan zitten. Daardoor moest een dubbel probleem worden opgelost: men moest de veiligheid garanderen en ook mogelijk een nieuwe vorm van dienstverlening toestaan. Met de gevonden oplossing wordt toestemming verleend voor een experiment, waarbij deze conferentiebussen gedurende vijf jaar mogen worden gebruikt. Na die vijf jaar moet een evaluatie worden gemaakt van het ongevallenpercentage, dat naar wij hopen minimaal zal zijn. De Commissie beschikt al over een dergelijke evaluatie maar die houdt verband met een Zwitsers experiment, en dat experiment moet nu worden uitgebreid over de gehele Unie. Met die procedure kunnen wij over enkele jaren besluiten of – en, zo ja, hoe – zijwaarts gerichte zitplaatsen moeten worden verwijderd uit voertuigen waarmee sneller wordt gereden dan de normaal in de bebouwde kom toegestane snelheid, of dat deze dienstverlening juist mag worden voortgezet.
Mijns inziens vormt het compromis inzake het Commissievoorstel dat – zij het dan met meer moeite dan wij dachten – met de Raad is gesloten een goede oplossing. Daarmee kunnen wij morgen met gerust hart voor de ingediende verslagen stemmen. Ik hoop dan ook van harte dat mijn collega’s dat zullen doen. 
Malcolm Harbour (PPE-DE ),
   . – Mevrouw de Voorzitter, het doet mij bijzonder veel genoegen hier aanwezig te zijn als rapporteur voor advies aangaande het verslag over de richtlijn betreffende het gebruik van beschermingsinrichtingen aan de voorzijde op motorvoertuigen, dat mevrouw Hedkvist Petersen zo bekwaam door het Parlement heeft geloodst. Als ik de aanbevelingen bekijk die mijn commissie heeft gedaan, besef ik dat ze bijna allemaal zijn overgenomen, hetgeen ongebruikelijk is.
We hebben meer dan een jaar samen aan dit voorstel gewerkt en zijn dus al begonnen tijdens de vorige zittingsperiode. Een van de dingen die mijn aandacht trok, was dat het oorspronkelijke voorstel, zoals gepresenteerd door uw voorganger, de heer Liikanen, een ernstige tekortkoming vertoonde. Ik wil mijn waardering uitspreken voor uw mensen omdat zij het voorstel grondig hebben gewijzigd.
De tekortkoming had betrekking op de opstelling ten aanzien van de "zachte" koeienvanger. Ik wil u een klein souvenir aanbieden, mijnheer de commissaris, in de vorm van een exemplaar dat ik als voorbeeld heb meegenomen naar commissievergaderingen om mijn collega's ervan te overtuigen dat het voorstel op dit belangrijke punt herzien diende te worden. Het oorspronkelijke voorstel was om dergelijke koeienvangers van de markt te halen. De testvoorschriften waren onrealistisch en er waren geen aparte voorzieningen, zoals mevrouw Hedkvist Petersen ook aan de orde stelde, voor een aparte test om deze koeienvangers later nog toe te kunnen laten als "aftermarket"-accessoire. Zoals u ziet, mijnheer de commissaris, is dit een speciaal ontworpen zachte koeienvanger die veel veerkrachtiger is dan het oude type koeienvanger. Wij hebben het aan u te danken dat deze nieuwe koeienvangers op de markt kunnen blijven.
Ik wil ook mijn waardering uitspreken voor een kleine onderneming in mijn kiesdistrict, namelijk Concept Mouldings, waar honderd mensen hun brood verdienen met het maken van deze koeienvangers, en die u aan het werk hebt gehouden. Namens hen wil ik u bedanken. Daarnaast wil ik u bedanken namens andere fabrikanten van accessoires en namens de weggebruikers, die nu de voordelen kunnen ondervinden van deze koeienvangers – maar hopelijk niet te vaak, aangezien we het aantal botsingen waarbij voetgangers betrokken zijn, willen terugdringen. Wij hebben het aan u te danken dat deze veerkrachtige voorziening verkrijgbaar zal blijven.
Dit overkoepelende voorstel is een uitstekend voorbeeld van de manier waarop het Parlement een daadwerkelijke bijdrage kan leveren tot praktische verbeteringen van de wetgeving door samen te werken met een Commissie die ontvankelijk en welwillend is. Het grootste deel van het werk is verzet door mevrouw Hedkvist Petersen, terwijl ik slechts als een soort katalysator fungeerde, en ik wil haar dan ook prijzen voor haar volharding in de samenwerking met uw diensten, mijnheer de commissaris, teneinde in de eerste lezing overeenstemming te bereiken over een voorstel dat ik van harte ondersteun. 
Jörg Leichtfried,
   .  Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik neem deze gelegenheid te baat om hetgeen hier naar voren is gebracht met wat cijfers te onderbouwen.
Ik heb de hand gelegd op cijfers uit Oostenrijk, waar sinds het jaar 2000 het aantal terreinwagens is gestegen van 117 000 naar 170 000. Een op de veertien personenauto’s die in Europa in 2004 werden verkocht, was een terreinwagen. Deze auto’s met vierwielaandrijving worden echter nauwelijks nog gebruikt in open terrein, maar, om verschillende redenen, voornamelijk in het stadsverkeer. Het was daarom hoog tijd dat de Europese wetgevers met een reactie kwamen op deze ontwikkeling, want als een terreinwagen op een gewone personenauto botst lopen de inzittenden van die andere, kleinere personenauto onnoemelijk veel meer gevaar.
Het aantal dodelijke slachtoffers bij ongevallen waarbij terreinwagens betrokken zijn, is twee keer zo hoog als bij ongevallen met gewone personenauto’s. We moeten beseffen dat een van de 22 ongevallen met gewone personenauto’s een dodelijke afloop kent. Bij ongevallen met terreinwagens die voorzien zijn van koeienvangers is dat een op de acht.
De oplossing die nu uit de bus is gekomen, is uitstekend. Mijn welgemeende dank daarom aan de rapporteur en ik wil me er nog eens nadrukkelijk voor uitspreken dat er op Europees niveau wordt voorzien in hogere veiligheidsnormen op dit vlak.
Ik stel voor dat we ons wat de verdere ontwikkeling betreft nog eens afvragen of het op den duur niet zinloos is om in de stad rond te blijven rijden met voertuigen die met een koeienvanger zijn uitgerust. Ik heb echter nota genomen van de argumenten die onze collega heeft aangevoerd en die behelzen dat dit mogelijk moet blijven. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A60124/2005) van mevrouw Scheele, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, over de toevoeging van vitaminen en mineralen en bepaalde andere stoffen aan levensmiddelen (COM(2003)0671 – C50538/2003 – 2003/0262(COD)). 
Markos Kyprianou,
   . Ik wil alle afgevaardigden hier bedanken voor hun aanwezigheid op wat misschien wel de eerste avond van de zomer is, maar ik moet bekennen dat ik vanwege mijn hooikoorts een van de slachtoffers van deze zomeravond ben, dus ik wil u vragen geduld met mij te hebben. 
 Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil van de gelegenheid gebruik maken om dit Parlement in het Grieks toe te spreken, iets waartoe ik in de Commissie helaas niet de gelegenheid krijg. Ik wilde – uiteraard in het kort – iets zeggen over het onderhavige thema.
Toen ik tijdens mijn hoorzitting voor u verscheen, heb ik u de verzekering gegeven dat ik mij zou inzetten voor consumentengezondheid en met name consumentenveiligheid. Met dit thema en het hierop volgende wordt precies dat doel bereikt, namelijk de bevordering van zowel consumentengezondheid als consumentenbescherming.
Dit voorstel draagt in belangrijke mate bij aan de gezondheid maar houdt ook rekening met de behoeften van de industrie. De industrie heeft een duidelijk, helder wetgevingskader nodig dat voor de gehele Europese markt geldt, een kader dat innovatie en concurrentie mogelijk maakt, de interne markt versterkt maar gelijktijdig de consumenten beschermt.
Ik wil de rapporteur, mevrouw Scheele, en de heer Stubb, de rapporteur van de Commissie interne markt en consumentenbescherming, van harte bedanken.
In een ideale wereld zou de consument alle nutriënten die hij nodig heeft, uit een gewone, gezonde voeding moeten kunnen halen. De consument zou dan met het nuttigen van normale levensmiddelen alle noodzakelijke voedingsstoffen binnen krijgen. Helaas is dat niet meer het geval. Door de huidige omstandigheden en de huidige levenswijze heeft de consument extra voedingsstoffen nodig, en daarom is het nuttig om aan levensmiddelen zowel vitaminen als anorganische zouten, de zogenaamde mineralen, toe te voegen.
Daar vragen de consumenten zelf om, aangezien de toevoeging van dergelijke bestanddelen aan levensmiddelen ervoor zorgt dat zij voldoende van deze voedingsstoffen binnenkrijgen en de gevaren kunnen verminderen die een tekort aan deze stoffen kan opleveren.
Het onderhavig voorstel voorziet in een volledige harmonisatie van de regels inzake vrijwillige toevoeging van voedingsstoffen, maar raakt niet aan de bepalingen betreffende verplichte toevoeging van voedingsstoffen die op nationaal niveau – meestal om volksgezondheidsredenen – of op communautair niveau zijn vastgesteld.
De voedingsstoffen die normaliter worden toegevoegd zijn vitaminen en mineralen, en daarom is het goed dat met dit voorstel deze bestanddelen worden gereglementeerd. De afgelopen jaren is echter ook het gebruik van andere stoffen dan vitaminen en mineralen toegenomen, van stoffen en bestanddelen die op innovatieve wijze worden toegepast. Daarom is het terecht dat in het voorstel wordt gesteld dat ook het gebruik van deze stoffen veilig moet zijn en zo nodig onder de regelgeving moet komen te vallen. 
Karin Scheele (PSE ),
   .  Mevrouw de Voorzitter, dit voorstel voor een verordening voorziet in een harmonisatie van de nationale bepalingen betreffende de toevoeging van vitaminen en mineralen, alsmede van bepaalde andere stoffen, aan levensmiddelen. Uit de discussies is gebleken – en dat zal vandaag weer blijken – dat dit een buitengewoon moeilijke opgave is, omdat we van mening verschillen over hoe noodzakelijk de toevoeging van voedingsstoffen is voor een evenwichtige voeding en de lidstaten van de Europese Unie er op dit gebied heel verschillende gewoonten op na houden.
In de ene lidstaat worden bijvoorbeeld geen beperkingen gesteld aan een toevoeging als die geen gevaar voor de volksgezondheid vormt, terwijl in een andere lidstaat de toevoeging enkel is toegestaan als kan worden aangetoond, dat die toevoeging noodzakelijk is voor een evenwichtige en toereikende voeding. Daartussenin zijn er weer allerlei nuanceringen, zoals bij lidstaten die de toevoeging toestaan van vitaminen en mineralen die op een bepaalde lijst worden vermeld. Bovendien is er sprake van uiteenlopende maximumgrenzen.
Ik hecht eraan te beklemtonen dat deze verordening enkel de vrijwillige toevoeging van vitaminen en mineralen regelt en derhalve niet geldt voor de nationale bepalingen betreffende de verplichte toevoeging van voedingsstoffen. Krachtens artikel 3 van deze verordening kunnen vitaminen en mineralen om drie redenen worden toegevoegd: ten eerste met het oog op restauratie van de hoeveelheden nutriënten in het eindproduct, omdat in de verschillende stadia van opslag en productie van levensmiddelen voedingsstoffen verloren gaan. Ten tweede met het oog op de vervaardiging van vervangingsproducten – het bekendste voorbeeld in dit verband is margarine, dat aanvankelijk ter vervanging van boter werd geproduceerd. En ten derde met het oog op verrijking, ongeacht of de nutriënt in kwestie al dan niet in het oorspronkelijke levensmiddel aanwezig was.
De hoofdgedachte die aan dit verslag ten grondslag ligt, is dat de Gemeenschap moet streven naar een situatie op de markt waarin de producenten vitaminen en mineralen aan levensmiddelen toevoegen op grond van voedings- en gezondheidsoverwegingen. Het doet mij daarom deugd dat de Commissie milieubeheer mijn amendementen heeft goedgekeurd waarin wordt gesteld dat alle vitaminen en mineralen die aan levensmiddelen worden toegevoegd door het lichaam opgenomen moeten kunnen worden, omdat de consument anders misleid wordt en in extreme gevallen negatieve gevolgen voor de gezondheid kunnen optreden, zoals bijvoorbeeld diarree of de vermindering van de opnamecapaciteit van andere voedingsstoffen.
De twee onderwerpen waarover in het kader van dit verslag het intensiefst is gediscussieerd zijn de voedingsprofielen en de vraag of er voor “bepaalde andere stoffen” een positieve of negatieve lijst moet worden vastgesteld. Ik ben van mening dat voedingsprofielen moeten worden opgenomen in het verslag-Poli Bortone inzake voedings- en gezondheidsclaims en ik hoop dat de hiertoe ingediende amendementen over voedingsprofielen – het debat hierover vindt hierna plaats – een meerderheid zullen krijgen.
Ik ben van mening dat de vastlegging van voedingsprofielen in mijn verslag een vergissing zou zijn. Het gaat niet om coherentie of om de vraag of we voedingsprofielen al dan niet in zowel het ene als het andere verslag moeten opnemen. Als we de voedingsprofielen in dit verslag vastleggen gaat het niet alleen om een verbod op gezondheidsclaims, maar ook om het verbieden van het product an sich. Dat lijkt me niet de bedoeling hoewel ik weet dat sommige collega’s van mijn fractie deze amendementen zullen steunen.
Daarnaast stel ik voor “bepaalde andere stoffen” te definiëren. Per slot van rekening zijn vitaminen en mineralen die voor toevoeging mogen worden gebruikt, opgenomen, en daarmee gedefinieerd, in bijlage I en II. Artikel 9 bis is belangrijk om voldoende informatie over de toevoeging van bepaalde andere stoffen te verkrijgen. De lidstaten melden de Commissie binnen achttien maanden na inwerkingtreding van deze verordening welke stoffen of supplementen op hun grondgebied voor de verrijking van levensmiddelen worden gebruikt.
In bijlage III wordt de omgang met andere stoffen geregeld. De Commissie stelt een negatieve lijst voor waar ik als rapporteur mee instem. Dat betekent dat de andere stoffen op verzoek van de Commissie of een lidstaat aan een risico-evaluatie door de EFSA worden onderworpen en vervolgens in de volgende categorieën worden ingedeeld: verboden stoffen en stoffen waarvoor beperkingen gelden op het gebruik. 
Alexander Stubb (PPE-DE ),
    – Mevrouw de Voorzitter, als fan van de voetbalclub Liverpool, moet ik zeggen dat het een genoegen was om na de eerste helft hierheen te komen, aangezien AC Milan momenteel met 3-0 voorstaat in de finale van de Champions League.
Mijnheer de commissaris, ik wil uw aandacht vestigen op drie punten. Ten eerste juich ik het voorstel van de Commissie toe. Het is zeer evenwichtig, en wel om twee redenen: het is een stimulans voor de interne markt, doordat de grensoverschrijdende handel voor fabrikanten van levensmiddelen wordt vereenvoudigd; en het vergroot de bescherming van de consument en geeft ons meer veiligheid en vertrouwen.
Mijn tweede punt bevat wellicht enige kritiek op de Commissie en betreft dat deel van het voorstel waarin de Commissie zegt dat het voorstel moet gelden voor zaken die vooralsnog niet zijn gedefinieerd. Ik ben van mening dat dit neerkomt op het geven van carte blanche. Ik ben van mening dat als u weet om welke stoffen het gaat, u ons dat moet vertellen. Weet u het niet, kom dan later bij ons terug. Wellicht is dat iets wat u in de tweede lezing zou kunnen rechtzetten, mijnheer de commissaris.
Tot slot is het belangrijk te harmoniseren welke vitaminen en mineralen al dan niet aan levensmiddelen mogen worden toegevoegd en in welke hoeveelheden. Aan de andere kant is het belangrijk dat de lidstaten bepaalde beperkingen kunnen opleggen, zolang deze maar berusten op wetenschappelijk bewijs dat er sprake is van een daadwerkelijk risico voor de volksgezondheid.
Ik vind dit een degelijk voorstel, met name gezien de amendementen van het Europees Parlement. 
Frédérique Ries,
   . – Mevrouw de Voorzitter, ik zou in de eerste plaats onze rapporteur, Karin Scheele, willen bedanken voor dit uitstekende verslag over een onderwerp dat voor de burgers van Europa van grote betekenis is.
De toevoeging van vitamines en mineralen aan een heel scala van voedingsmiddelen is - en dat moet nadrukkelijk gezegd worden - niet zomaar een modeverschijnsel, maar hangt samen met een meer algemene ontwikkeling, namelijk de verandering die we zien optreden in onze voedingsgewoonten. Zo hebben met ijzer verrijkte granen die bij het ontbijt gegeten worden in heel veel gevallen de plaats ingenomen van vlees als belangrijkste bron van ijzer in de voeding van kinderen. Dat is maar één voorbeeld; zo zou ik er talloze kunnen noemen. Daarom moeten we mijns inziens niet al te rigide zijn op dit vlak. Laten we dus “ja” zeggen als het gaat om betere etikettering, en “nee” als het gaat om een al te hoge mate van bescherming en om bepaalde uitzonderingen, bijvoorbeeld die waarvan sprake is in amendement 39. “Nee” ook, ten slotte, met betrekking tot de opstelling van een positieve lijst voor het gehele scala van nieuwe stoffen.
Ter afsluiting zou ik een vraag willen stellen aan commissaris Kyprianou, een vraag waarmee ik mijn bijdrage ook had kunnen beginnen: wanneer denkt u de betere regelgeving ten uitvoer te leggen waarvoor zoveel leden van de Commissie, onder wie uzelf en commissaris Verheugen, zich sterk maken? Ik zal u uitleggen wat ik bedoel. Het opdelen van de wetgeving in kleine stukjes – verrijking, voedings- en gezondheidsclaims, voedingssupplementen, etiketteringsrichtlijnen en wat al niet meer – leidt er alleen maar toe dat wij als wetgevers in ons handelen worden beperkt. Steeds meer zijn het technische en niet politieke aspecten die de doorslag geven. Daarom spreek ik de hoop uit, boven alles in het belang van de KMO’s en de consumenten, die om in Europa te kunnen geloven behoefte hebben aan een duidelijke, transparante en doeltreffende wetgeving, dat de Commissie op zeer korte termijn instemt met de alomvattende, coherente aanpak die wij nodig hebben als het gaat om de wetgeving inzake de voedingssector. 
Irena Belohorská (NI ).
   – Ik verwelkom het verslag van mevrouw Scheele over de toevoeging van vitaminen, mineralen en bepaalde andere stoffen aan levensmiddelen. Verschillen tussen landen in de wetgevingsbepalingen die dit onderwerp reguleren creëren belemmeringen voor het vrije verkeer van goederen. Bovendien zou een regulering op Europees niveau garanderen dat in alle lidstaten dezelfde normen worden toegepast.
Er is dikwijls sprake van misbruik wat betreft de toevoeging van vitaminen, mineralen en andere stoffen aan levensmiddelen. Levensmiddelenproducenten proberen hun producten aantrekkelijker te maken door te beweren dat ze meer vitaminen bevatten dan andere producten, wat vaak niet waar is. Hierdoor ontstaat het gevaar dat consumenten bepaalde levensmiddelen meer gaan gebruiken in de valse veronderstelling dat ze veiliger en gezonder zijn dan andere levensmiddelen.
Wij worden vaak blootgesteld aan misleidende reclame waarin wordt beweerd dat de toevoeging van een vitamine of een andere stof aan een levensmiddel consumenten beschermt tegen kanker of andere welvaartsziekten. Levensmiddelen die veel calorieën, vetten of suiker bevatten worden niet gezonder alleen maar omdat er vitaminen of andere stoffen aan zijn toegevoegd.
Om te zorgen voor rechtszekerheid en transparantie dient er een positieve lijst te worden opgesteld van stoffen die mogen worden toegevoegd aan levensmiddelen, zodat wordt voorkomen dat levensmiddelen worden verrijkt met stoffen die mogelijk gevaarlijk zijn. Daarnaast moeten er voor bepaalde stoffen aanbevolen dagelijkse minimum- en maximumhoeveelheden worden vastgesteld.
Ik ben daarom voorstander van de invoering van voedingsprofielen. Ik geloof dat dit de beste manier is om een uniforme controle te verwezenlijken van de voedselveiligheid voor verschillende groepen consumenten, of dit nu kinderen, zwangere vrouwen of ouderen zijn. 
Richard Seeber (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteur bedanken voor haar uitmuntende verslag en de goede samenwerking. Ik denk dat wij met dit verslag een nieuwe stap zetten naar de verwezenlijking van een Europese interne markt in de sector levensmiddelen en de consumentenbescherming verder verbeteren.
Mijn prioriteit betreft de andere stoffen, die we anders moeten behandelen dan vitaminen en mineralen, omdat hun kenmerken en functie anders zijn. We begaan een vergissing als we alle bepalingen voor mineralen en vitaminen geforceerd toe willen passen op die andere stoffen. We moeten onderzoeken welke geplande bepalingen voor mineralen en vitaminen ook zin hebben voor de andere stoffen. Deze verordening moet echter niet de mammoettaak worden opgelegd om de duizend andere stoffen die momenteel in de Europese levensmiddelenproductie worden aangewend te harmoniseren.
Als we de Europese instellingen, in het bijzonder de Europese autoriteit voor voedselveiligheid, voor jaren zouden belasten met de ingewikkelde taak om gedetailleerde risico-evaluaties voor stoffen uit te voeren, waarvan de meeste nooit aanleiding tot gezondheidsbezwaren hebben gegeven, zou de boel hopeloos vastlopen. We moeten onze prioriteiten daarom verleggen. Ik steun dan ook het voorstel van de Commissie, die simpelweg voor andere stoffen een rechtsinstrument wil scheppen dat in voorkomende gevallen voorziet in een communautaire regeling voor bepaalde andere stoffen die door de Europese autoriteit voor voedselveiligheid als mogelijk bezwaarlijk voor de volksgezondheid worden aangemerkt. Daarmee zou een uniform beschermingsniveau voor alle Europese consumenten worden gewaarborgd. Voor de rest zouden we moeten vertrouwen op het huidige systeem dat de toelating van andere stoffen aan de lidstaten overlaat.
Vanuit die optiek heeft de “positieve lijst”, zoals die door menig collega is voorgesteld, weinig zin. Zulk een lijst zou het beoogde ver voorbijschieten en is in de praktijk domweg niet haalbaar. We zouden ons daarom op korte termijn moeten bezinnen op de vraag welke van de duizend andere stoffen van begin af aan in een dergelijke lijst opgenomen zouden moeten worden. 
Urszula Krupa (IND/DEM ).
    Ik wil erop wijzen dat de kritiek op het toenemend gebruik van schadelijke chemische stoffen in de landbouw en de levensmiddelenindustrie in Polen en in vele andere nieuwe lidstaten toeneemt. De mechanismen van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid dwingen tot het gebruik van deze stoffen. De familieboerderijen, die hadden kunnen overschakelen op de productie van gecertificeerde ecologische voedingsmiddelen, worden hiervan het slachtoffer.
Tal van onderzoeken tonen aan dat natuurlijke voeding een hoger gehalte aan gemakkelijk opneembare vitamines, mineralen en andere gezondheidsbevorderende stoffen bevat dan de producten van de geïndustrialiseerde landbouw. Daarom moeten wij streven naar een afname van de vraag naar kunstmatige additieven, die door de reclame en pseudo-wetenschappelijke lobby’s is gecreëerd. Daarnaast moeten wij de consumenten ruime toegang verzekeren tot werkelijk veilige, hoogwaardige natuurlijke levensmiddelen.
In dit verband wil ik wijzen op het goede werk van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en van het Parlement als geheel. In de nieuwe verordening is een evenwicht gevonden tussen de gezondheidsargumenten en de belangen van het bedrijfsleven. Tegelijkertijd wordt er een einde gemaakt aan de frauduleuze praktijken van de levensmiddelenindustrie, die markten verovert om producten te verkopen die schadelijk zijn voor de gezondheid. 
María del Pilar Ayuso González,
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik moet beginnen met te zeggen dat het voorstel van de Commissie een degelijk en evenwichtig voorstel is en dat de rapporteur uitstekend werk heeft verricht, waarmee ik haar dan ook van harte feliciteer.
Onderzoek heeft uitgewezen dat consumptie van verrijkte voedingsmiddelen in de context van een gevarieerde voeding tot een aanzienlijke verhoging van de opname van nutriënten kan leiden. Daarom is het belangrijk dat de verrijking op wetenschappelijke criteria berust en dat de agrovoedingsindustrie in de Europese Unie wordt onderworpen aan een gemeenschappelijke regelgeving. Dat is overigens juist het doel van dit voorstel: het harmoniseren van de verschillende nationale verrijkingsvoorschriften, uiteraard binnen de grenzen van de voedselveiligheid. Vanuit dit perspectief kan de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten onmogelijk akkoord gaan met de opname van voorschriften waarmee het licht op groen wordt gezet voor een striktere regelgeving in de lidstaten, tenzij de toepassing van strengere regels gerechtvaardigd is op grond van een reëel risico voor de volksgezondheid. Mijn fractie kan zich ook niet vinden in het voorstel om voedingsprofielen in de tekst op te nemen, een element dat overigens ook niet aanwezig is in het document van de Commissie. Deze toevoeging lijkt ons niet noodzakelijk en niet gepast.
Het voedselaanbod dat wij in de Europese Unie genieten, is zeer gevarieerd. Het is uiteraard niet realistisch te hopen dat voorschriften en etiketten de zwaarlijvigheid uit de wereld helpen en de Europeanen ertoe aan zullen zetten om goed te gaan eten.
Het is allemaal veel ingewikkelder dan dat. Het spreekt vanzelf dat voedingsmiddelen gezond moeten zijn en dat de consument over waarheidsgetrouwe informatie moet beschikken. Maar waar het echt om gaat zijn de voedingsgewoonten en de leefstijl die de mensen er op na houden. Daarom is voorlichting doeltreffender dan welke regelgeving ook. Wij moeten de consument helpen om zijn keuzevrijheid verstandig te gebruiken. Verder mogen aan de andere stoffen uit bijlage 3 slechts beperkingen worden opgelegd op grond van veiligheidscriteria. Daarom kunnen wij niet instemmen met de amendementen waarin wordt aangestuurd op de invoering van positieve lijsten om deze stoffen te reguleren.
Ten slotte ben ik van oordeel dat de producenten, en met name de kleine en middelgrote ondernemingen, over voldoende tijd moeten beschikken om zich aan te passen aan de nieuwe voorschriften van de verordening. 
Markos Kyprianou,
    Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik duidelijk maken dat wij, om de procedure kort te houden en tijd te besparen, het Parlement een volledige lijst hebben gegeven met het standpunt van de Commissie ten aanzien van alle ingediende amendementen. Ik verzoek u die op te nemen in de notulen van deze vergadering(1).
Het onderhavig voorstel gaat in feite over drie vraagstukken. Ten eerste wordt de samenstelling van levensmiddelen geregeld aan de hand van een lijst met aanvaarde vitaminen en mineralen, en met boven- en benedengrenzen. Het doel hiervan is natuurlijk de veiligheid van deze producten te garanderen. Er zijn bepalingen voor de etikettering, de reclame en de presentatie van de levensmiddelen waaraan deze stoffen zijn toegevoegd. Deze vormen de grondslag voor eventuele analyses en bieden de mogelijkheid om, indien nodig, bepalingen uit te vaardigen voor de toevoeging van bepaalde andere stoffen.
Wat de voedingssupplementen betreft, wil ik u eraan herinneren dat dit levensmiddelen zijn. In de andere relevante wetgevingen is alleen sprake van de toegevoegde vitaminen en mineralen, en niet van andere stoffen, en daarom mogen deze niet volledig van dit voorstel worden uitgesloten.
Wat vitaminen en mineralen betreft, beoogt het voorstel volledige harmonisatie. Mijns inziens wordt daarmee ook tegemoet gekomen aan de vraag naar “betere wetgeving”, aangezien betere wetgeving niet per se betekent dat er helemaal geen wetgeving hoeft te zijn. Dit is iets dat wij kunnen aanpakken met de uitvaardiging van communautaire wetgeving. Ik wil wat dat betreft mijn instemming betuigen met mevrouw Belohorská, die zei dat uniforme communautaire wetgeving de meest effectieve manier is om zowel de industrie als de consumenten te helpen en versplintering van de markt in de vorm van vijfentwintig uiteenlopende wetgevingen op verschillend niveau kan voorkomen.
Wat de andere stoffen betreft, is er sprake van een beperkte harmonisatie, juist om rekening te houden met de specifieke kenmerken van deze stoffen. Wel biedt bijlage III van het voorstel de mogelijkheid om, indien nodig, snel op te treden, namelijk wanneer men van mening is dat de consumptie van die stoffen in de betrokken hoeveelheden een gezondheidsgevaar kan opleveren.
Daarom zou ik kunnen instemmen met de amendementen waarin het vraagstuk van deze andere stoffen wordt verduidelijkt, maar ik kan niet instemmen met een buitensporige verhoging van het aantal te onderzoeken stoffen. Ik ben van mening dat deze benadering – zoals vervat in bijlage III van het voorstel, waarin stoffen worden opgenomen die een gevaar kunnen opleveren voor de menselijke gezondheid – de beste is, beter in ieder geval dan een positieve lijst. Het verheugt mij dan ook dat de meeste leden ertoe neigen deze benadering te volgen.
Tot slot wil ik nog zeggen dat ik positief sta ten opzichte van het voorstel voor een betere voorlichting van de industrie, en natuurlijk ook de consumenten, door middel van meer kennisgevingen aan de Commissie. Die kennisgevingen moeten bovendien worden gepubliceerd. Wij moeten echter nog nagaan wat de beste en meest efficiënte methode is om dit doel te bereiken zonder al te veel administratieve lasten te veroorzaken. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.
In totaal kan de Commissie 25 amendementen aanvaarden, zij het in hun geheel, op voorwaarde van herformulering, gedeeltelijk of in beginsel. De Commissie verwerpt 29 van de in totaal 55 amendementen (één amendement is taalkundig van aard en heeft geen gevolgen voor de Engelstalige versie).
Twee amendementen zijn aanvaardbaar: de amendementen 11 en 44.
Twee amendementen zijn gedeeltelijk aanvaardbaar: de amendementen 2 en 40.
Vier amendementen zijn gedeeltelijk aanvaardbaar op voorwaarde van herformulering: de amendementen 33, 38, 42 en 55.
Zes amendementen zijn in beginsel aanvaardbaar: de amendementen 13, 22, 28, 31, 34 en 35.
Elf amendementen zijn in beginsel aanvaardbaar op voorwaarde van herformulering: de amendementen 4, 12, 16, 17, 18, 39, 41, 45, 46, 49 en 54.
Negenentwintig amendementen zijn niet aanvaardbaar: de amendementen 1, 3, 5, 6, 7, 9, 10, 14, 15, 19, 20, 21, 23, 24, 25, 26, 27, 29, 30, 32, 36, 37, 43, 47, 48, 50, 51, 52 en 53. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag (A60128/2005) van mevrouw Poli Bortone, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake voedings- en gezondheidsclaims voor levensmiddelen (COM(2003)0424 – C50329/2003 – 2003/0165(COD)). 
Markos Kyprianou,
    Mevrouw de Voorzitter, we zijn het er allemaal over eens dat we willen dat consumenten in the Europese Unie goed geïnformeerd zijn; dat consumenten zelf beslissingen kunnen nemen en niet betutteld worden door de overheid. Hierover zijn we het zo goed als allemaal eens. Maar om consumenten zo ver te krijgen, moeten we hun voorzien van juiste, exacte, correcte en wetenschappelijk verantwoorde informatie. Dat is heel belangrijk.
We mogen niet vergeten dat consumenten in Europa ervan uitgaan en verwachten dat elk etiket dat zij tegenkomen wordt gecontroleerd en is goedgekeurd door een autoriteit. Daarom is het onze verantwoordelijkheid dat in dit geval ook te doen. Ik wil u tevens herinneren aan iets wat ik eerder heb gezegd, namelijk dat iedere leemte die mogelijk nog bestaat in de communautaire wetgeving zal worden opgevuld door de lidstaten zelf. Hierdoor zal het doel dat met het opstellen van geharmoniseerde wetgeving wordt beoogd, teniet worden gedaan, wat betekent dat men terugvalt op een onvolledige reeks regels en voorschriften, die schadelijk zijn voor de industrie en het consumentenvertrouwen, problemen opleveren voor de interne markt, en die uiteraard niet het beschermingsniveau bieden dat wij graag zouden zien.
Daarom hebben wij dit voorstel gepresenteerd. Ik wil de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid bedanken voor al het werk dat zij heeft verricht met betrekking tot dit belangrijke onderwerp, alsmede de rapporteur, mevrouw Poli Bortone, en uiteraard de schaduwrapporteurs. Ik wil tevens mevrouw Niebler en de heer Stubb, de rapporteurs voor advies van de twee andere commissies bedanken voor het werk dat zij hebben verricht, evenals die commissies zelf.
In het voorstel wordt iets heel eenvoudigs gezegd, namelijk dat niemand een vrijwillige claim kan doen, zonder dat die wetenschappelijk kan worden onderbouwd. We mogen niet vergeten dat het hier gaat om vrijwillige claims die enkel en alleen worden gedaan om winst te maken; het gaat om een marketinginstrument. Om het gebruik van dit marketinginstrument met winstoogmerk te kunnen toestaan, moeten we ervoor zorgen dat het gepaard gaat met de juiste wetenschappelijke verantwoording en onderbouwing. Consumenten moeten zelf kunnen beslissen, zoals ik al heb gezegd, maar zij mogen niet worden misleid. Zij mogen niet op basis van ongegronde claims worden overgehaald tot het kopen van bepaalde producten.
De goedkeuring van het voorstel zou de beoogde doelen dienen. Het voorstel beschermt de consument, bevordert de gezondheid, stimuleert de industrie, concurrentie en interne markt, en laat ruimte voor innovatie. Verder is het goed voor de interne markt en het concurrentievermogen om te beschikken over een gemeenschappelijke reeks regels in een unieke juridische omgeving.
Bepaalde claims die negatieve effecten zouden kunnen hebben, zullen verboden moeten blijven. Het is daarnaast heel belangrijk de koppeling te handhaven tussen claims en voedingsprofielen. Ik wil u er nogmaals op wijzen dat het gaat om vrijwillige claims en als men die maakt, moeten ze gebaseerd zijn op een evenwichtige voeding. Als aan de evenwichtigheid van de voeding getwijfeld wordt, dan mag het gebruik van een specifieke eigenschap van een voedingsmiddel als marketinginstrument niet worden toegestaan, aangezien dit uiteindelijk tot misleiding van de consument leidt. Het voedingsprofiel is een van de voornaamste elementen in het voorstel en dient derhalve gehandhaafd te blijven. 
Adriana Poli Bortone (UEN ),
    Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, het voorstel van de Commissie betreffende voedings- en gezondheidsclaims ontstond dankzij de mogelijkheid om gevolg te geven aan de immer toenemende belangstelling van de consument voor duidelijke informatie over de voedings- en gezondheidswaarde van levensmiddelen, en vanwege de noodzaak voor de levensmiddelenindustrie om op deze dringende vraag te reageren met duidelijke, nauwkeurige en wetenschappelijk onderbouwde informatie. Daarvoor moet echter een kader met geharmoniseerde marktregels worden vastgesteld, zodat bedrijven in de levensmiddelensector kunnen concurreren volgens rechtvaardige en gelijke regelgevingscriteria.
Gezonde voeding en goede gezondheid zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en vormen een referentiepunt voor het gedrag van de hedendaagse consument, die steeds meer aandacht schenkt aan zijn eetgewoonten, steeds meer wil weten over wat hij eet en wil begrijpen hoe voedingsmiddelen zijn gezondheid beïnvloeden.
Dat is het gedrag van de gemiddelde consument, en de levensmiddelenindustrie heeft daarop een antwoord proberen te geven met etikettering, met de vermelding van meer gegevens over de voedingswaarde en met informatie over de heilzame, en vermeend heilzame werking van bepaalde levensmiddelen.
Het is een feit dat de twee in de Unie vigerende basisrichtlijnen - Richtlijn 2000/13 en Richtlijn 90/496 betreffende etikettering, respectievelijk voedingswaarde en etikettering van levensmiddelen - niet alleen in de meeste gevallen onjuist ten uitvoer worden gelegd, maar tevens onvoldoende tegemoet komen aan de huidige eisen van de consument, aangezien deze richtlijnen geen vermelding van gegevens omtrent de vermeende gezondheidsvoordelen toestaan en niet voorzien in een duidelijke definitie van de voorwaarden voor het gebruik van gezondheidsclaims.
Door een gebrek aan specifieke bepalingen op Europees vlak is er bovendien een regelrechte wildgroei ontstaan van in aantal en type zeer uiteenlopende vermeldingen op de etiketten van levensmiddelen. De lidstaten hebben eigen bepalingen en normen uitgevaardigd om het gebruik van de verschillende vermeldingen te reglementeren. Daardoor is een wanordelijke situatie ontstaan op het gebied van de regelgeving. Er zijn verschillende benaderingen voor een en hetzelfde onderwerp. De verwarring die hierdoor ontstaat komt noch de doeltreffende werking van de interne markt, noch de volksgezondheid en de gezondheid van de consument ten goede.
Door deze rechtsonzekerheid is het noodzakelijk de voorschriften inzake levensmiddelen op communautair niveau te harmoniseren. Dat betekent dat er een verordening moet komen waarmee weliswaar geen producten worden verboden, maar waarin wel wordt aangegeven aan welke voorwaarden moet worden voldaan om de consumenten waarheidsgetrouwe informatie op levensmiddelen te garanderen. Dat zou een stap verder zijn in de uitvoering van het voedingsbeleid, dat deel uitmaakt van de doelstellingen van het Witboek over voedselveiligheid dat de Commissie eind 1999 heeft gepubliceerd. In het Witboek staat namelijk uitdrukkelijk dat het voedingsbeleid van de Unie gebaseerd moet zijn op strikte normen inzake voedselveiligheid, normen die het mogelijk maken de gezondheid van de consument te beschermen en te bevorderen.
Afgezien daarvan hebben wij ook nog het doel van de verbetering van het vrije verkeer van voedingsmiddelen. De opstelling van een verordening zal de bedrijven in staat stellen met elkaar te concurreren onder eerlijke en gelijke voorwaarden in alle lidstaten.
In het onderhavig document stelt de Commissie voor een nieuw wetgevingskader in het leven te roepen voor voedings- en gezondheidsclaims. Daarmee wordt toestemming verleend voor het gebruik van voedingsclaims, op voorwaarde dat deze stroken met de bepalingen in de bijlage. Daarin is namelijk een lijst van voedingsclaims en de specifieke voorwaarden voor het gebruik van deze claims opgenomen. Het gebruik van dergelijke claims is namelijk onderwerp van een toestemmings- of kennisgevingsprocedure - als de tekst van de Commissie tenminste ongewijzigd zou blijven.
De Commissie stelt voor om via de in artikel 93, lid 2 opgenomen procedures, binnen 18 maanden - maar dat kunnen er ook 30 worden -, en na overleg met de Autoriteit voor voedselveiligheid, specifieke voedingsprofielen op te stellen voor levensmiddelen of categorieën van levensmiddelen, en vervolgens op basis van voorstellen van de lidstaten een communautaire lijst van gezondheidsclaims aan te nemen waarop de algemeen aanvaarde rol van een nutriënt of van een ander soort stof wordt beschreven.
Voor de vaststelling van de voedingsprofielen zal de Commissie zowel operatoren in de levensmiddelensector als de consumentenverenigingen raadplegen. Ook zal zij het advies van de Autoriteit vragen, die aldus, dankzij haar betrokkenheid bij de verschillende fasen en procedures, haar rol geconsolideerd zal zien.
In deze fase moet worden erkend dat de twee jaar die sedert de indiening zijn verstreken niet vruchteloos zijn geweest. Alle betrokkenen – de Commissie, de Raad, het Parlement, de industrie, de consumenten en het Economisch en Sociaal Comité - hebben belangrijke vooruitgang geboekt.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid heeft de door de Commissie ingediende tekst echter ingrijpend veranderd. Met name werd artikel 4 geschrapt. Dit is mijns inziens evenwel een zeer belangrijk artikel, omdat daarin de voedingsprofielen worden geregeld. Bovendien zou van deze coherente en complexe verordening weinig overblijven indien dit artikel daadwerkelijk werd geschrapt. Ik hoop dan ook dat de collega’s ervoor zullen zorgen dat het opnieuw wordt opgenomen. 
Angelika Niebler (PPE-DE ),
   . – Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, geachte commissaris, mijn hartelijke dank aan de rapporteur en alle schaduwrapporteurs. Waar gaat het om in deze verordening? Deze verordening beoogt de reclame voor levensmiddelen te reguleren. Naar het idee van de Commissie dient alles gereguleerd te worden: voedingsclaims (zoals vetgehalte, energierijk, energiearm), gezondheidsclaims (zoals “een levensmiddel versterkt de weerstand”, “een levensmiddel bevordert de concentratie”, etc.) en welzijnsclaims (zoals “een levensmiddel houdt u fit, pept u op en geeft energie”, etc). Dit soort welzijnsclaims worden geheel verboden en gezondheidsclaims moeten in de toekomst door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid worden goedgekeurd.
Het is me totaal onduidelijk hoe dit voorstel voor een verordening valt te rijmen met de strategie van Lissabon. De bepalingen zijn, met uitzondering van de harmonisering van voedingsclaims, ook niet te rechtvaardigen.
Bij alle besprekingen in de commissie is herhaaldelijk geopperd dat we in Europa actie moeten ondernemen tegen zwaarlijvigheid van kinderen. Daar ben ik het natuurlijk mee eens, maar met een verbod op reclames bereiken we niets. Wie het probleem van dikke kinderen wil aanpakken moet ervoor zorgen dat hun voedingspatroon verandert, dat de kinderen meer aan sport doen en minder tijd doorbrengen voor de televisie en de computer.
Trouwens, waarom zou het in de toekomst verboden moeten zijn reclame te maken met welzijnsclaims die een persoonlijke perceptie tot uitdrukking brengen en die als zodanig makkelijk als reclame te herkennen zijn? Ik vind dat de Commissie op dit punt een verkeerde koers heeft gevolgd. “Alles is verboden, tenzij het is toegestaan.” Dat is de filosofie en de commissaris heeft daar werk van gemaakt door te zeggen dat de consument verwacht dat elk etiket eerst door de Autoriteit wordt gecontroleerd. Met permissie, het gaat niet enkel om etiketten, het gaat om reclame-uitingen.
Dit lijkt me geen goede aanpak en het doet me deugd dat de Commissie industrie, onderzoek en energie heeft geadviseerd om met name artikel 4 en artikel 11 te schrappen. Ik hoop dat we morgen bij de stemming zullen bereiken dat artikel 11 wordt gewijzigd en artikel 4 wordt geschrapt. 
Alexander Stubb (PPE-DE ),
   – Mevrouw de Voorzitter, voor de Italiaanse en Engelse cabines: het staat nu 3-3, met nog ongeveer tien minuten te spelen. Ik wist dat de voorzitter van de Commissie interne markt daar blij mee zou zijn, weliswaar niet als inwoner van Liverpool, maar wel om andere redenen.
Ik wil drie punten maken. Ten eerste zeg ik de Commissie zonder omhaal dat ik een federalist ben, maar wat de Commissie nu voorstelt gaat simpelweg te ver. Dit is overregulering. Ik wil me in het bijzonder richten op artikel 4, dat een van de meest onliberale voorstellen is dat ooit aan dit Parlement is voorgelegd. Het is niet aan ons om consumenten te vertellen wat goed of slecht is. Dat mogen zij zelf beslissen. Ik heb er alle vertrouwen in dat individuen zelf kunnen beslissen welke voedingsmiddelen zij al dan niet zouden moeten eten. Voorop staat dat zij de ingrediënten van voedingsmiddelen moeten kennen, waarna zij zelf een keuze kunnen maken. Als we voedingsprofielen in de verordening opnemen, zou dit ertoe kunnen leiden dat consumenten niet de juiste informatie krijgen.
Mijn tweede punt is dat ik van mening ben dat de totale voeding belangrijker is dan de voedingsprofielen van individuele levensmiddelen. Verschillende mensen hebben nu eenmaal verschillende voedingsbehoeften, zoals mevrouw Niebler ons eerder al heeft verteld.
Het derde en laatste punt dat ik wilde maken is dat duidelijke etiketten en betere informatie buitengewoon belangrijk zijn. Toch kan ik niet instemmen met overbodige wetgeving of met de veronderstelling dat mensen niet begrijpen wat er op het etiket staat. Daarom wil ik er zeer sterk op aandringen dat we artikel 4 schrappen uit het oorspronkelijke voorstel van de Commissie en artikel 11 aannemen, zoals de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid ook heeft voorgesteld. 
Renate Sommer,
   . – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, we kwellen onszelf al twee jaar met de plannen van de Commissie over reclame voor levensmiddelen. Met dit voorstel gaat de Commissie haar boekje te buiten. Zij hoort de consumenten te beschermen, maar in plaats daarvan houdt zij zich onledig met de betutteling en bevoogding van hen, omdat zij de Europese burgers voor dom, dik en vraatzuchtig verslijt. Daarom moeten levensmiddelen aan de hand van voedingsprofielen in goede en slechte producten worden ingedeeld, en dat volgens een procedure die wetenschappelijk onhoudbaar is. Allemaal omdat het de schuld van de reclame zou zijn dat de Europeanen steeds dikker worden. Dat argument, waarde Commissie, is uit de lucht gegrepen en getuigt van wereldvreemdheid. Ik vraag me steeds vaker af van welke planeet u eigenlijk afkomstig bent. Reclame die niet uitdrukkelijk is toegestaan zou dus voortaan verboden moeten zijn. Natuurlijk mag reclame geen leugens verkopen – niemand wil dat – maar censuur op reclame gaat ons te ver. We hebben trouwens al een wet die de consument tegen misleidende reclame beschermt. Daar komt bij dat reclame het levenselixer van de levensmiddelenbranche is op de verzadigde markt voor levensmiddelen. Innovatie in deze sector kan alleen bestaan bij de gratie van onderscheid tussen producten. Op basis van de onderscheidende kenmerken kunnen producten dingen naar de gunst van de consument en succesvol op de markt worden gebracht. Bovendien komt innovatie ook de consument ten goede, die daarmee immers toegang krijgt tot steeds betere producten.
Innovatie stelt het succes van onze ondernemingen en daarmee onze werkgelegenheid veilig. Weet u eigenlijk wel hoeveel arbeidsplaatsen er door een wet als deze worden vernietigd? Er wordt hier een bureaucratisch monster gewrocht. Een slepende goedkeuringsprocedure voor iedere afzonderlijke reclame uit 25 lidstaten – die uiteraard niet mag worden ingediend voordat elke reclame woord voor woord is vertaald in alle officiële talen van de Unie!
Dat zou de doodssteek zijn voor onze kleine en middelgrote ondernemingen. Die zouden trouwens toch al overbelast worden met de eis dat er steeds weer nieuw wetenschappelijk bewijs op tafel moet worden gelegd. Waarom zouden we niet meer mogen zeggen “Fruit is gezond”? Misschien omdat er een fruitsoort is die de Commissie te zoet vindt?
We maken onszelf belachelijk. Dit soort dingen werkt maatschappelijke onvrede over de politiek en vijandigheid tegenover Europa in de hand! Ik roep u op, mijnheer de commissaris, om dit voorstel voor een verordening voor eens en altijd in te trekken. Ik heb dit al eerder gezegd, maar u schijnt niet zo graag te praten met die lastige parlementsleden. Het ware beter geweest indien u uit uw glazen toren van het Berlaymont-gebouw was afgedaald en zich naar onze nederige werkruimtes en onze commissie had begeven. U had dan geweten dat we morgen in de plenaire vergadering alles in het werk zullen stellen om deze onzin over voedingsprofielen in artikel 4 en nog zo wat dingen een halt toe te roepen. 
Dorette Corbey,
   . – Voorzitter, commissaris, collega's, veel consumenten maken zich zorgen over hun gezondheid, cholesterol, bloeddruk of worstelen met overgewicht. De voedingsindustrie speelt hierop in. Er is een wildgroei van allerlei soorten claims. Vanochtend at ik een boterham die goed is voor mijn darmflora, besmeerd met boter die mijn cholesterolgehalte verlaagt en een eitje erbij wat veel omega 3 bevat. Mijn frisdrank van vanmiddag was light. Prima, dat denk ik tenminste, want ik weet het niet.
Daarom is het van groot belang dat dit wetsvoorstel voorschrijft dat de claims die voedingsproducenten maken, wetenschappelijk onderbouwd zijn. We moeten misleiding van de consumenten voorkomen. Consumenten zijn vaak bereid meer te betalen voor een product dat claimt iets te doen voor de gezondheid. Maar dan moet de consument er wel op kunnen vertrouwen dat het echt zo is. Misleiding kent meerdere vormen.
Volgens artikel 4 mogen gezondheidsclaims alleen gemaakt worden op producten die voldoen aan een bepaald profiel. Terecht, want vette kroketten worden niet gezond door er een beetje vitaminen aan toe te voegen. Yoghurt met 0% is niet goed voor de lijn als er een hele bak suiker aan toegevoegd is. Een suikerrijke lollie wordt ook met vitamine A geen gezonde voeding. Daarom is artikel 4 van groot belang.
Het argument van de PPE-DE-Fractie dat het MKB met artikel 4 moeite heeft, gaat er bij mij niet in. Ook een klein voedselbedrijf weet welke ingrediënten in het brood of in de snacks gaan. Mijn fractie staat achter de consumenten en achter goedwillende bedrijven. Ik hoop dat een meerderheid van het Parlement deze lijn zal volgen en artikel 4 niet zal schrappen.
Een studie vragen, zoals de Liberalen willen, vind ik eerlijk gezegd ook onbegrijpelijk. Het is duidelijk dat het opstellen van deze profielen niet eenvoudig is. Maar het is ook duidelijk dat in de Verenigde Staten en bij sommige bedrijven al lang gewerkt wordt met voedingsprofielen. Dus Liberalen, kom op, vraag niet steeds om studies, maar neem een beslissing en laat de consumenten niet in de kou staan.
Graag nog uw aandacht voor drie andere zaken. Ten eerste gezondheidsclaims voor kinderen. Wij zien geen reden om gezondheidsclaims voor kinderen te verbieden, zolang die claims wetenschappelijk onderbouwd zijn. Het is juist goed om onderzoek te doen naar goede voeding voor kinderen. Maar we willen wel reclame gericht op kinderen gebieden, ook al valt dit strikt genomen buiten dit voorstel.
Een tweede punt is alcohol. Er gaan stemmen op tegen het verbod op claims voor alcoholische dranken. Ook binnen onze fractie. Dat vind ik teleurstellend. Als je alle problemen met alcoholisme, leverbeschadiging en hersenbeschadiging overziet, dan kun je moeilijk gezondheidsclaims toestaan voor alcohol. Bij alcohol zijn waarschuwingen op zijn plaats. Wij moeten alcoholgebruik niet gaan aanmoedigen.
Een derde en zeer belangrijk punt is de vraag of claims onderworpen moeten worden aan de vergunningsprocedure of dat notificatie volstaat. Bij een vergunning moeten producenten overtuigend aantonen dat hun claim terecht is. Bij notificatie ligt de bewijslast bij de autoriteiten. Dat betekent dat een claim is toegestaan totdat de autoriteiten het tegendeel hebben kunnen bewijzen en daarmee halen we de kern uit het wetsvoorstel en daar is onze fractie in ieder geval tegen.
Ik roep alle collega's op om morgen te stemmen voor consumenten en voor goedwillende bedrijven. We moeten nu niet toegeven aan de druk van bedrijven die bang zijn ontmaskerd te worden. De interne markt is geen vrijbrief voor misleiding van consumenten. Laat de uitslag morgen de Europeanen duidelijk maken dat Europa er is voor hen. 
Jules Maaten,
   . – Voorzitter, de commissaris stelt hier een erfenis voor die hij van zijn voorganger heeft gekregen en het siert hem dat hij die met enthousiasme verdedigt. De consument staat tenslotte centraal in dit voorstel. En dat is ook van belang. Het is van belang dat de consument weet dat beweringen over gezondheid, voedingswaarden of voedsel niet onwaar of misleidend kunnen zijn. Dat is de kunst van dit voorstel en de ALDE-Fractie ondersteunt dat volkomen.
Omgekeerd is het natuurlijk zo dat die mededelingen die wel wetenschappelijk bewezen zijn - die waar zijn - voor consumenten van nut zijn. Ik wil daar niet over praten als "dat is reclame en reclame is eigenlijk een beetje vies want daardoor wordt winst gemaakt", nee, dat is ook van belang voor consumenten. Consumenten willen een keuze kunnen maken en die keuze moet ze dus worden aangeboden. Alleen moet dat dan wel wetenschappelijk bewezen kunnen worden, maar dat is niet alleen maar iets wat we een beetje moeten toestaan, nee dat is wat mij betreft iets wat we moeten verwelkomen, want het vergroot de keuzevrijheid van consumenten en het bevordert innovatie, en ook dat is van belang.
Nu weet ik wel dat er een grijs middengebied is, want wat doe je nu met die gezondheidsmedelingen die staan op een product dat eigenlijk van zichzelf niet gezond is. Wat mij betreft zou ik zeggen, dat valt onder misleiding, en ook in artikel 7 zijn er al waarborgen tegen; of we daarvoor Europese voedingsprofielen nodig hebben, daarvan zijn wij nog niet zo erg overtuigd. Voedingsprofielen kunnen een goed idee zijn. Ik weet dat lidstaten dat doen. Nationaal is dat misschien ook wel iets dat werkt, maar of dat Europees überhaupt kan, daarvan heeft de Commissie ons nog niet kunnen overtuigen.
Ik voer op dit moment campagne voor het Grondwettelijk Verdrag in Nederland. Ik weet niet of mevrouw Corbey hetzelfde doet - kennelijk niet - maar als ik daar zou zeggen "Mensen maakt u geen zorgen, Brussel gaat u straks vertellen wat u mag eten en wat niet" dan wordt dat Verdrag helemaal weggestemd. Dat is echt niet een boodschap waarmee we aan kunnen komen op basis van argumentaties zoals we die nu hebben gehad. Dus ik wil een nadere argumentatie. Wij zullen als fractie niet grotendeels stemmen voor de schrapping van artikel 4, maar wij vinden wel dat de Commissie bij ons terug moet komen met een betere argumentatie en daar doelt ons amendement 107 op.
Tenslotte - ik ben al over mijn tijd heen zie ik - heel kort, wij zijn voor zo min mogelijk bureaucratie, dus wij kiezen voor de notificatieprocedure waarvan we vinden dat die voldoende waarborgen voor consumenten biedt en minder bemoedering met zich meebrengt. En tenslotte, overgewicht moet inderdaad bediscussieerd worden, moet worden aangepakt. Maar dat hoort niet bij deze richtlijn, maar veeleer bij de voedseletiketteringsrichtlijn, waarvan we eigenlijk hadden gewild dat die nu al had voorgelegen. Als u daarmee komt, commissaris, dan denk ik dat wij veel beter over overgewicht kunnen gaan praten als probleem. 
Hiltrud Breyer,
   . – Mevrouw de Voorzitter, de stemming morgen is een lakmoesproef voor de mate waarin het Parlement de bescherming van de consument in de toekomst serieus neemt.
We weten allemaal dat overgewicht en zwaarlijvigheid steeds meer voorkomen, vooral onder kinderen en jongeren. De wetenschappers luiden de alarmklok omdat de kosten de pan uitrijzen en spoedig tot onmeetbare hoogten zullen stijgen. Alleen al in Duitsland bedragen de kosten van diabetes twintig miljard euro. We weten ook dat vrijwillige verplichting geen soelaas biedt. Daarom hebben we behoefte aan duidelijke wetgeving.
Met artikel 4 hebben we een wetsmiddel in handen om de consumenten te beschermen tegen misleidende reclame. Daarom moet artikel 4 over voedingsprofielen behouden blijven. We mogen dit cruciale onderdeel niet schrappen. We moeten actie ondernemen tegen misleiding van het publiek. Een verbod op producten of reclame is helemaal niet aan de orde. Het gaat enerzijds om transparantie en duidelijkheid voor de consument en anderzijds om innovatie en concurrentievermogen voor de industrie. In dat opzicht moeten we geloofwaardig handelen. Het kan niet zo zijn dat we zeuren over de explosieve toename van de kosten en in één adem door als spreekbuis fungeren van een zoetwarenfabrikant en de bescherming van de consument laten voor wat ze is. We mogen niet toelaten dat er aan levensmiddelen met ongewenste kenmerken, die te zoet, te vet of te zout zijn, een zweem van gezondheid wordt gegeven.
Ik hoop dat u morgen bij de stemming niet door de knieën gaat en dat het Europees Parlement opnieuw zal bewijzen dat wij de voedingsprofielen – het cruciale onderdeel – willen handhaven en tot een boegbeeld voor transparantie en consumentenbescherming willen maken. 
Kartika Tamara Liotard,
   . – Ik vind het voorstel van de Commissie op zich een goed voorstel. Het originele verslag van mevrouw Bortone voegt er zelfs wat mij betreft een aantal verbeteringen aan toe. Dit dossier ligt al enkele jaren op tafel en is aan zijn tweede rapporteur toe. Dat het geen gemakkelijk onderwerp is, bleek ook uit de uitslag van de stemming in de Milieucommissie.
Even heb ik gedacht dat mevrouw Bortone ook nu de handdoek in de ring zou gooien. Het voorstel van de Europese Commissie en ook het verslag van de rapporteur werd door de stemming in de Milieucommissie helemaal uitgehold. Artikel 4 over de voedingsprofielen, dat erg belangrijk is, werd door één amendement gewoon geschrapt. Dit artikel moest vermijden dat levensmiddelen zoals chips, chocolade en alcohol, die op zich geen gezonde levensmiddelen zijn een gezondheidsclaim opgeplakt krijgen waaruit de consument af zou kunnen leiden dat deze gezond zijn, omdat er bijvoorbeeld calcium in zit.
Hier wordt dus echt een loopje genomen met de volksgezondheid en heeft de voedingsindustrie, dankzij haar lobby, haar slag thuis gehaald. De Milieucommissie heeft dus het principe verworpen volgens hetwelk een claim moet berusten op echte voedingswaarden van een product. Om dit standpunt te verdedigen heeft zij hetzelfde argument gebruikt als de voedingsindustrie, namelijk dat er geen slechte of goede levensmiddelen bestaan, maar alleen slechte voedingsdiëten of voedingsgewoonten.
Daarbij heeft de Milieucommissie ook de voorgestelde vergunningsprocedure van tafel geveegd en vervangen door een meldingsplicht. Dat betekent dat de producent of invoerder van levensmiddelen enkel en alleen aan een voedingsagentschap moet melden dat hij deze of gene claim gebruikt en niet verplicht is tot wetenschappelijk bewijs.
Mijn fractie heeft een aantal amendementen ingediend die deze voor ons onaanvaardbare situatie opnieuw rechtzetten. Wij willen artikel 4 erin terug krijgen. Tot slot wil ik melden dat indien dit artikel over voedingsprofielen niet terugkomt, ook niet in een lichtere vorm, wij tegen het voorstel zullen stemmen. 
Marianne Thyssen (PPE-DE ).
   – Voorzitter, of de doorsnee Europeaan nu gezonder leeft dan vroeger dat weet ik niet, maar dat veel mensen meedoen aan een soort gezondheidstrend, dat is een feit en ik vind dat niet eens zo slecht. Dat is natuurlijk ook de voedingsindustrie niet ontgaan en de voedingsindustrie wil verkopen. Maar we zien toch ook dat die soms op een heel innovatieve en ook op een positieve manier inspeelt op de gevoeligheid van de consument.
Wat we vaststellen vandaag en wat we eigenlijk al een aantal jaren weten, is dat de summiere wetgeving die terzake op Europees vlak bestaat, achterloopt en dat het dus echt tijd is voor een aangepast wetgevingskader, d.w.z. een kader dat de consument goed beschermt, dat hem nuttige informatie verschaft, dat voldoende rechtszekerheid biedt, dat de innovatie stimuleert en dat de spelregels op de interne markt echt harmoniseert.
Het voorstel dat de Commissie ons gedaan heeft voldoet daaraan in die zin dat het zorgt voor meer waarheid, meer nut, een betere wetenschappelijke onderbouw, meer harmonisatie. Maar er moeten toch een aantal aanpassingen gebeuren en die zijn door collega's al opgesomd.
Wat wij vinden, Voorzitter, waar het iets minder mag, is daar waar het gaat over de notificatie, tenminste de toelatingsprocedure voor het toestaan van bepaalde individuele claims. Wij vinden dat controle mogelijk is via notificatie en dat een bureaucratische toelatingsprocedure echt wel een stap te ver is. Wat we ook vinden is dat de voedingsprofielen die voorgesteld worden in het voorstel voor een richtlijn om ten minste een claim te mogen dragen, ook niet nodig zijn. Ook dat is een stap te ver en collega's hebben aangewezen waarom.
En tenslotte is het ook zo, denk ik, dat we toch mogen zeggen dat het niet verantwoord is om alcoholische producten bij voorbaat van elke mogelijkheid van eender welke claim uit te sluiten. We weten dat er niet over één nacht ijs gegaan is. Hier is enorm veel voorbereidend werk aan besteed - bij de Commissie, bij de bevoegde of representatieve organisaties van alle kanten - ook hier in het Europees Parlement.
Dertien jaar geleden was ik een kersvers parlementslid. Mijn eerste telefoontje naar de Commissie was er een om te vragen: Hoe ver staat het met de gezondheidsclaims? Men was er toen al aan bezig. Ik ben blij dat we morgen eindelijk gaan stemmen en ik hoop dat we een voldoening gevend resultaat zullen krijgen. 
Phillip Whitehead (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur feliciteren met haar inspanningen en de inzet waarmee zij zich gewijd heeft aan deze taak, die zij met meer succes vervuld heeft dan haar voorganger tijdens de vorige zittingsperiode van het Parlement. Zij heeft gezegd dat we te rade moeten gaan bij de diverse consumentenorganisaties in Europa om te zien wat zij ervan vinden. Velen van ons hebben dat al gedaan. Ik heb hier een brief, die is ondertekend door 28 consumentenorganisaties uit alle lidstaten, en wat schrijven zij? Zij vragen ons in te stemmen met artikel 4 en te stemmen vóór een zinnige versie van artikel 11.
Ik heb gehoord wat mevrouw Niebler eerder in dit debat heeft gezegd en ik was met stomheid geslagen. Wat heeft dit in godsnaam te maken met het Lissabon-proces? Ik weet niet hoe het zit met God – hij bestaat al zo lang dat hij wel gezond zal eten – maar ik weet wel wat ik denk, en dat is dat een van de voorwaarden voor het welslagen van het Lissabon-proces is dat consumenten goed geïnformeerd zijn en echte keuzen kunnen maken, waardoor de verkoopbaarheid van de producten die zij aanschaffen vergroot wordt. Daarvan profiteert iedereen, het is een positieve kringloop, en de manier waarop deze kringloop in de loop van dit debat is afgeschilderd, alsof het alleen maar een betuttelend staatsinstrument zou zijn, is klinkklare onzin.
Ik hoop zelf dat we vóór het handhaven van artikel 4 stemmen. We moeten een manier hebben voor het aanpakken van voorkomende misleidende claims, waarin de ene stof wordt vergeleken met een andere, maar men alleen informatie krijgt over de stof waarvoor de claim wordt gemaakt. De enige manier om dit te realiseren is via een effectief sjabloon op basis waarvan een bepaalde claim kan worden gemaakt. De Commissie heeft hier lang en hard aan gewerkt.
Veel vertegenwoordigers van de levensmiddelenindustrie in mijn eigen kiesdistrict hebben gezegd dat als dat sjabloon wordt opgenomen in het verslag-Poli Bortone, het niet ook nog eens in de voorstellen van mevrouw Scheele hoeft te worden vervat. We hebben het niet nodig ter versterking, maar het moet wel ergens worden opgenomen. En zo is het. Ik zal morgen niet kunnen instemmen met dit voorstel, indien artikel 4 wordt uitgekleed. 
Frédérique Ries (ALDE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, “geen suiker toegevoegd”, “rijk aan ijzer”, “met laag cholesterolgehalte” of, een echte bestseller op dit moment, “rijk aan omega 3” – gezondheidsclaims te over vandaag de dag; we zien ze op nagenoeg alle verpakkingen, en ze hebben uiteraard invloed op de keuzen die wij als consumenten maken. We moeten de consument daarom te hulp komen in deze ware jungle, en dat is precies het doel van dit uitstekende verordeningsvoorstel: allereerst, als minimumvoorwaarde, verifiëren of het allemaal wel waar is wat er geclaimd wordt, en vervolgens paal en perk stellen aan claims die tot misverstanden aanleiding geven.
Even terug naar mijn voorbeeld van omega 3: in principe is zo’n vermelding een goede zaak, maar niet als het gaat om te vette producten of producten met te veel suiker of zout. In de tekst wordt gesproken over voedings- en gezondheidsclaims, niet over reclame, zoals we hier vandaag gehoord hebben. Er wordt geen enkel product verboden, en dat geldt ook voor reclame-uitingen. Het is gewoon een kwestie van eerlijkheid: de producenten van deze producten moeten, als zij reclame willen maken, die reclame richten op het genotsaspect, niet op de gezondheid.
Om die reden is het van wezenlijk belang dat we morgen het heilzaam nutritioneel effect weer centraal stellen in de tekst, een criterium dat door de WHO erkend is, met name in het kader van de strijd tegen de grote plaag van deze eeuw, overgewicht, waaraan 40 procent van de kinderen in Europa op dit moment lijdt. Met dit criterium komt er ook een verbod op alle gezondheidsclaims betreffende alcoholhoudende dranken; dat is wel het minste wat er moet gebeuren, dat zult u toch wel met mij eens zijn. Tot slot, als we morgen onze steun geven aan het uitstekende verslag van onze rapporteur, mevrouw Bortone, en een andere koers inzetten, laten we zien dat dit Parlement echt hart heeft voor de belangen van de goedwillende producenten, als ik dat zo mag zeggen, en voor de consumenten in Europa. 
Jillian Evans (Verts/ALE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ook ik bedank de rapporteur, die nog enorm veel werk te doen heeft. Uit recent onderzoek, dat is uitgevoerd door de Britse consumentenorganisatie Which?, is gebleken dat 98 procent van de respondenten wil dat gezondheids- en voedingsclaims op levensmiddelen worden beoordeeld, zodat zij er zeker van kunnen zijn dat het levensmiddel dat zij kopen ook echt het product is dat op de verpakking vermeld staat, en de eigenschappen bezit die aan dat product worden toegeschreven.
In mijn fractie zijn we het erover eens dat er behoefte bestaat aan beoordeling, in plaats van kennisgeving, omdat zelfregulering niet werkt. We hebben behoefte aan een toelatingsprocedure en, zoals anderen hebben gezegd, moeten we de voedingsprofielen– artikel 4 – handhaven, niet in de laatste plaats ter bescherming van onze kinderen tegen misleidende reclame. Zestien procent van de kinderen in het Verenigd Koninkrijk in de leeftijdscategorie van twee tot vijftien jaar is te dik, en het probleem verergert. Dit vraagt om een zeer krachtige reactie. We mogen niet toestaan dat levensmiddelen die veel zout of suiker bevatten op de markt worden gebracht als zijnde goed voor de gezondheid van kinderen.
Tot slot moeten we ervoor zorgen dat het publiek beter en duidelijker wordt geïnformeerd, zodat deze belangrijke nieuwe wetgeving zo effectief mogelijk zal functioneren. 
Åsa Westlund (PSE ).
    Mevrouw de Voorzitter, veel burgers maken zich ongerust over de toenemende zwaarlijvigheid en de daardoor veroorzaakte slechte gezondheid van vele burgers, vooral onder reeds kwetsbare groepen, namelijk de groepen met zeer lage inkomens. Dit is een groot maatschappelijk probleem, maar misschien vooral een groot probleem voor de getroffen individuen. Daarom zijn er ook vele individuen die proberen gezonder te leven en gezonder voedsel te kiezen.
Helaas wordt dit gegeven op gewetenloze wijze uitgebuit door vele bedrijven, die proberen om producten zoals cornflakes, frisdranken en dergelijke gezonder te doen voorkomen dan ze eigenlijk zijn. Als vertegenwoordiger van de burgers vind ik eigenlijk dat wij hier in het Europees Parlement ervoor moeten zorgen dat geen consument ertoe verleid wordt om producten te kopen die men eigenlijk niet wil hebben. Daarom moeten wij eisen dat gezondheidsclaims gebaseerd zijn op de inhoud van het hele product. Anders kan in elk geval ik dit verslag niet steunen.
Het is natuurlijk vooral belangrijk dat niemand ertoe verleid wordt om alcoholhoudende dranken te kopen – met de bekende problemen die hieraan verbonden zijn –vanuit de overtuiging dat dat gezond is. Daarom mogen gezondheidsclaims niet voor alcohol worden gebruikt. Het gaat er hier immers helemaal niet om dat wij bepalen wat mensen moeten eten. Het gaat erom dat we mensen het recht en de mogelijkheden geven om een keuze te maken op basis van goede informatie. Daarom kan ik eigenlijk niet begrijpen hoe bijvoorbeeld de PPE-DE-Fractie kan menen dat bedrijven het recht moeten hebben om consumenten te misleiden. Gelooft u echt dat bedrijven geen producten kunnen maken die consumenten willen hebben, maar dat ze de consumenten moeten bedriegen om ze die producten te laten kopen? 
Horst Schnellhardt (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, toen de commissaris de voordelen opnoemde van dit voorstel – ik zal ze nog eens herhalen: een hoge mate van consumentenbescherming, verbetering van het vrije goederenverkeer in de interne markt, hoge rechtszekerheid voor de economische actoren, eerlijke concurrentie in de levensmiddelenbranche, bevordering en bescherming van innovatie in de levensmiddelensector – heb ik instemmend geknikt want dat zijn allemaal lovenswaardige doelstellingen. Ik dacht, inderdaad, zo is het goed! Maar deze doelstellingen zouden echter verwezenlijkt worden met een verordening die zich weinig gelegen laat liggen aan markteconomische grondbeginselen, de burgers tot onmondige consumenten degradeert en zorgt voor een hoop bureaucratische rompslomp.
Ik sta vierkant achter het principe dat een gezonde voeding en levenswijze moeten worden bevorderd. Op dat vlak moeten we actie ondernemen. Met dit voorstel slaan we echter de verkeerde weg in. Het enige dat we hiermee bereiken is dat we een alibi creëren waarmee we over een paar jaar kunnen zeggen: “We hebben iets ondernomen. Het heeft niets geholpen, maar we kunnen onze handen in onschuld wassen”.
De inperking van reclame, die kan leiden tot een verbod, druist rechtstreeks in tegen een reeks van wetenschappelijke en politieke argumenten. De suggestie om een verbod te stellen op gegevens over het voedingsprofiel van bepaalde levensmiddelen is in strijd met het voedingswetenschappelijke beginsel volgens welk er geen goede of slechte levensmiddelen zijn, maar enkel een goed of slecht voedingspatroon.
Het Europees Parlement heeft in alle commissies de betutteling van de consument beperkt, economische grondbeginselen in acht genomen en onnodige bureaucratie geschrapt. De schrapping van artikel 4 is het kernpunt en de basis van deze wijzigingen. Het is tijd dat de Commissie zich bezint op haar aanpak. We moeten ons concentreren op informatieverstrekking aan de consumenten, wettelijke leemtes opvullen voor onzuivere praktijken van een paar marktdeelnemers en een klimaat scheppen waarin naar een gezonde levenswijze wordt gestreefd, waarbij zelfs binnen de verschillende generaties ruimte moet zijn voor diversiteit. Zonder zout of suiker gaat het niet. Mevrouw Corbey, ik heb u horen spreken en ik maak me echt zorgen over uw levenswijze. Spoedig zal er niets meer zijn dat u kunt eten.
Ik heb nog een voorstel voor u waarmee u uw eigen voorstel kunt doortrekken. Zou het geen goed idee zijn om de voedingsbehoefte van ieder mens in kaart te brengen aan de hand van diens lichaamsstructuur. Vervolgens zou je dan een chip kunnen inbrengen die hem in een warenhuis dwingt bepaalde richtingen in te slaan, op weg naar bepaalde voedingsmiddelen. De absolute bevoogding van de consument zou daarmee een feit zijn en er zouden in Europa dan alleen maar slanke mensen rondlopen. Dat lijkt me nu echt een uitstekend voorstel voor u! 
Avril Doyle (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik wil commissaris Kyprianou hier vanavond welkom heten en tegen hem zeggen dat wij ernaar uitzien hem te verwelkomen in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid. We nodigen hem nu al meer dan een half jaar uit, en kennelijk heeft hij het veel te druk om naar ons toe te komen, maar hij is meer dan welkom.
Enkele weken geleden heeft Commissievoorzitter Barroso ons ervan verzekerd dat hij alle van de Commissie afkomstige wetgeving zou toetsen aan de strategie van Lissabon. Hij noemde toen met name de REACH-verordening en de dienstenrichtlijn. Mag ik commissaris Kyprianou verzoeken ook deze specifieke wetgeving onder zijn aandacht te brengen en onmiddellijk te toetsen aan de strategie van Lissabon? Het voorstel bevat veel te veel onnodige bureaucratische rompslomp en zal een zeer zware en onevenredig grote last betekenen voor met name het midden- en kleinbedrijf.
Ik kan mij vinden in het grondbeginsel achter het onderhavige voorstel, namelijk dat consumenten niet verkeerd geïnformeerd mogen worden, maar ik twijfel ernstig aan de benadering van de Commissie, voornamelijk in verband met de voedingsprofielen en impliciete gezondheidsclaims, dat wil zeggen aan de artikelen 4 en 11. Deze wetgeving riekt naar betutteling door de overheid, en is in haar huidige vorm op het paternalistische af. Consumenten zijn uiteindelijk zelf verantwoordelijk voor hun keuzen op het gebied van levensmiddelen. Er bestaan haast geen voedingsmiddelen die van nature slecht zijn.
Het belangrijkst zijn voedingspatronen. De nadruk dient te liggen op het aanmoedigen van een gezonde manier van leven en gezonde voeding, dus niet op het censureren van informatie, zoals gebeurt in verband met de zogenaamde voedingsprofielen in artikel 4 van dit voorstel.
Na raadpleging van voedingsdeskundigen van de universiteit van Gent en Trinity College in Dublin, ben ik ervan overtuigd geraakt dat het concept niet berust op keiharde wetenschappelijke bewijzen en dat het negatieve effect ervan zal zijn dat veel informatie voor consumenten wordt achtergehouden. Op dit moment zijn de referentiewaarden voor de dagelijkse inname de aanvaarde wetenschappelijke norm, en die moet dan ook worden gebruikt om ervoor te zorgen dat etiketten duidelijk, ondubbelzinnig en begrijpelijk zijn; dergelijke referentiewaarden zouden de keuze voor consumenten aanzienlijk eenvoudiger maken, niet in de laatste plaats als wapen in de strijd tegen obesitas.
Ik heb mijn punt gemaakt, en sta derhalve volledig achter het voorstel om artikel 4 te schrappen. Als uitwijkmogelijkheid steun ik het voorstel dat tijdens de besprekingen in de commissie, onder andere, door de PPE-DE-Fractie is gedaan, en dat nu opnieuw is ingediend door de ALDE-Fractie. Dit voorstel behelst het loskoppelen van artikel 4 door een studie te eisen naar de wetenschappelijke basis voor voedingsprofielen, alvorens er een besluit wordt genomen over de toepassing ervan. Dit is een zeer verstandige optie.
Alle voedings- en gezondheidsclaims dienen wetenschappelijk onderbouwd te zijn op basis van beste wetenschappelijke praktijken. Ik wil hierbij met name wijzen op het opnemen van een positieve lijst van toegelaten voedings- en gezondheidsclaims. Ik betwijfel of een dergelijke lijst rechtsgeldig is, en dit is een zwakke manier om deze wetgeving te benaderen. Deze benadering zou namelijk tot gevolg kunnen hebben dat bepaalde claims bij voorbaat worden uitgesloten, omdat de wetgever er ten tijde van het opstellen van de lijst niet van op de hoogte was. Een dergelijke benadering is te weinig flexibel om rekening te kunnen houden met nieuwe producten die op de markt worden gebracht.
Daarnaast was de advocaat-generaal in Luxemburg vorige maand nog van oordeel dat de richtlijn inzake voedingssupplementen, die een positieve lijst met toegelaten stoffen omvatte, onrechtmatig was. Het is nog niet duidelijk wat voor gevolgen dat zal hebben voor het voorstel inzake voedings- en gezondheidsclaims. Ik zou graag willen dat de Commissie deze specifieke kwestie vanavond opheldert. Zal ook dit voorstel voor een verordening voor een vierde lezing naar Luxemburg worden doorgezonden? 
Markos Kyprianou,
    Mevrouw de Voorzitter, ik wil de geachte afgevaardigden wijzen op twee feiten. We hebben het hier over gezondheid, de gezondheid van de Europese burgers. Maar tegelijkertijd hebben we het over een marketinginstrument, over een middel dat de industrie gebruikt om winst te maken, vrijwillig, zonder daartoe verplicht te zijn. De industrie kiest er dus zelf voor een gezondheidsclaim te gebruiken om een bepaald product te verkopen. Het is niet meer dan logisch dat deze claim wetenschappelijk onderbouwd, accuraat, waar en correct dient te zijn. Zo simpel is het.
Het is één ding om te beweren dat consumenten zelf moeten beslissen. We kunnen toch niet van iedere individuele burger verwachten dat hij of zij doctor in de scheikunde of biotechnologie is, of dat hij of zij thuis een klein laboratorium bouwt om elke claim te kunnen analyseren en te controleren of deze al dan niet klopt? Dat is onmogelijk; het is belachelijk; dat bestaat niet. Daarom moeten we ervoor zorgen dat als een industrie ervoor kiest dit marketinginstrument te gebruiken, deze ook de vereiste tests uitvoert om te waarborgen dat er juiste informatie wordt gegeven. Zoals ik al heb gezegd, zit niemand te wachten op een betuttelende overheid, maar in onze pogingen om betutteling te voorkomen, mogen we niet doorschieten naar het andere uiterste door de consumenten aan hun lot over te laten. Dit zou namelijk betekenen dat we hen blootstellen aan een bombardement van onnauwkeurige of misleidende informatie. Het resultaat zal dan precies het tegenovergestelde zijn van hetgeen wij voor ogen hadden: consumenten zullen geen enkele claim meer vertrouwen. Zij zullen dan zelfs claims negeren die wel kloppen en wellicht zelfs berusten op wetenschappelijk bewijs, omdat zij geen onderscheid kunnen maken tussen goede en slechte claims, juiste en onjuiste claims. Daarom zullen zij geneigd zijn – en u hebt eerder van de heer Whitehead het standpunt van de consumenten gehoord – alle claims te negeren.
Ik weet zeker dat dit niet is wat de industrie wil. Uiteraard zijn we voorstanders van innovatie, dat staat buiten kijf, maar dan wel innovatie op basis van wetenschappelijke bewijzen, en niet op misleidende informatie. We zijn niet voor een verbod op reclame. Dit is een misverstand en ik wil duidelijk maken dat er volstrekt geen sprake is van het verbieden van reclame. We richten ons op de boodschap die vervat is in die reclame. Als niet wetenschappelijk kan worden bewezen dat een bepaald product bevorderlijk is voor de gezondheid, dient in reclame gewoon te worden gezegd dat het product lekker smaakt. Zo heeft men immers jarenlang reclame gemaakt voor producten. Niet alle reclames hoeven gebaseerd te zijn op gezondheidsclaims, als daarvoor geen wetenschappelijk bewijs is.
Het spreekt vanzelf dat een goed voedingspatroon prima is, maar consumenten moeten wel beschikken over de juiste informatie om te kunnen beslissen over hun eetgewoonten. Met betrekking tot de lijst is er volgens mij wederom sprake van een misverstand. De lijst is niet exclusief en dient ter harmonisering. Daarom kunnen claims die zijn toegelaten door iedereen worden gebruikt, hetgeen nuttig is voor kleinere industrieën omdat zij gebruik kunnen maken van de claims op de lijst zonder dat zij deze zelf hoeven laten beoordelen.
Wat het MKB betreft, dat heeft dezelfde verplichtingen op het gebied van gezondheid als de grotere ondernemingen. We moeten het voor het MKB alleen eenvoudiger maken om aan deze verplichtingen te voldoen. Ik ben net zo goed van mening dat we de goedkeuringsprocedures moeten vereenvoudigen, maar dat betekent niet dat het MKB claims kan maken die niet kloppen.
We zijn niet van plan dit voorstel in te trekken; het is buitengewoon belangrijk. We hebben een verplichting tegenover de Europese burgers, een verantwoordelijkheid jegens hen om dit niveau van consumentenbescherming te handhaven. Wat we proberen te doen is consumenten in staat te stellen gebruik te maken van juiste informatie.
Voedingsprofielen zijn belangrijk, en moeten gehandhaafd blijven. Ze zullen ertoe bijdragen dat claims juist zijn en de consument niet misleiden. Ook de toelatingsprocedure is zeer belangrijk. Kennisgeving is niet voldoende. Daarmee zou niet de noodzakelijke consumentenbescherming worden geboden, noch zou dit eerlijke concurrentie opleveren voor de industrie. Het vereenvoudigen van de procedures, teneinde het gemakkelijker te maken voor kleinere ondernemingen om te voldoen aan de toelatingseisen, is echter wel bespreekbaar.
Artikel 11, over verboden claims, kan worden afgezwakt. Er valt te praten over welke claims al dan niet kunnen worden toegelaten. Een aantal claims zou negatieve effecten kunnen hebben, en die moeten dus niet worden toegelaten. Maar hierover valt dus te praten.
Wat de kinderen betreft, zijn we het er allemaal over eens dat het noodzakelijk is hen te beschermen. De vraag is of dit het meest geschikte wetgevingsinstrument is om dat te doen. We hebben nog meer wetgeving, zoals de onlangs aangenomen richtlijn betreffende oneerlijke handelspraktijken. Daarnaast zijn er procedures waarbij geen regelgeving komt kijken, zoals het Europees Actieplatform voor voeding en lichaamsbeweging, dat we onlangs hebben opgericht. Via deze wetgevings- en niet-wetgevingsprocedures kunnen we kinderen bescherming bieden. Het toepassen van deze specifieke wetgeving op de bescherming van kinderen maakt de zaak alleen maar ingewikkelder, en brengt het doel niet dichterbij.
Tot slot, mevrouw de Voorzitter, verontschuldig ik mij voor het overschrijden van mijn spreektijd en wil ik zeggen dat het Parlement beschikt over een volledige lijst van de standpunten van de Commissie ten aanzien van alle amendementen. Ik verzoek u deze lijst op te nemen in het volledige verslag van deze plenaire vergadering(1).
Avril Doyle (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag weten of de commissaris alstublieft mijn vraag kan beantwoorden over de positieve lijst, namelijk of deze lijst de vierde lezing in het Europese Hof van Justitie zal overleven. 
De Voorzitter.
   – Dat was geen echte motie van orde. 
Markos Kyprianou,
    Mevrouw de Voorzitter, volgens mijn informatie heeft het Hof geen bezwaar gemaakt tegen het bestaan van de positieve lijst, maar tegen de procedure. Daarom zullen we de procedure naar behoren aanpassen. Ten tweede gaat het niet om een exclusieve lijst, dus daarmee worden ook problemen voorkomen. Wij denken dan ook dat de positieve lijst in deze vorm een vierde lezing zal overleven.
Nu ik toch het woord heb, wil ik iets zeggen waarop ik de geachte afgevaardigde was vergeten te wijzen. We proberen al enige tijd een datum vast te stellen waarop ik een bezoek kan brengen aan de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, zodat ik het gezondheids- en consumentenprogramma kan presenteren en overige vragen kan beantwoorden. Vanwege diverse problemen waarmee de commissie en ikzelf te kampen hebben, heeft dit langer geduurd dan ik zou willen. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.
Achttien amendementen kunnen worden aanvaard: de amendementen 6, 12, 14, 20, 21, 26, 27, 31, 32, 33, 41, 50, 62, 74, 80, 87, 88 en 91.
Negen amendementen zijn slechts aanvaardbaar op voorwaarde van herformulering: de amendementen 7, 18, 28, 42, 45, 52, 61, 76 en 84.
Zeven amendementen zijn in beginsel aanvaardbaar: de amendementen 10, 13, 15, 37, 38, 51 en 101.
Eén amendement is in beginsel aanvaardbaar op voorwaarde van herformulering: amendement 54.
Veertien amendementen zijn gedeeltelijk aanvaardbaar: de amendementen 1, 2, 4, 9, 16, 17, 30, 43, 44, 67, 71, 72, 78 en 93.
Zes amendementen zijn gedeeltelijk aanvaardbaar op voorwaarde van herformulering: de amendementen 8, 36, 59, 73, 92 en 102.
Eenenvijftig amendementen moeten worden verworpen: de amendementen 3, 5, 11, 19, 23, 24, 25, 29, 34, 35, 39, 40, 46, 47, 48, 49, 53, 55, 56, 57, 58, 60, 63, 64, 65, 66, 68, 69, 70, 75, 77, 79, 81, 82, 83, 85, 86, 89, 90, 94, 95, 96, 97, 98, 99, 100, 103, 104, 105, 106 en 107.
Over amendement 22, dat niet in stemming wordt gebracht, is geen standpunt geformuleerd (taalkundige kwestie). 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag (A60127/2005) van mevrouw Schierhuber, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over de financiering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (COM(2004)0489 – C60166/2004 – 2004/0164(CNS)). 
Mariann Fischer Boel,
    Mevrouw de Voorzitter, ik wil mevrouw Schierhuber bedanken voor de kwaliteit van haar verslag, alsmede voor de ingediende amendementen. Deze ontwerpverordening is van groot belang. Zij maakt deel uit van een pakket voorstellen die de Commissie heeft gedaan in het kader van de financiële vooruitzichten en in dit voorstel worden de regels vastgelegd voor de financiering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Het doel van deze verordening is deze financieringsregels te verhelderen en te vereenvoudigen, teneinde ons beheers- en controlesysteem te verbeteren en onze regels ten aanzien van begrotingsdiscipline aan te passen en aan te scherpen, waarbij rekening wordt gehouden met de hervorming van het GLB waartoe in 2003 is besloten.
Het samenbrengen van de regels voor de twee nieuwe fondsen in één verordening moet worden beschouwd als een belangrijke vereenvoudiging van het beleid inzake plattelandsontwikkeling, aangezien er een einde wordt gemaakt aan het gebruik van verschillende financiële regelingen voor dezelfde maatregelen, afhankelijk van de regio waarop deze van toepassing zijn. Het beheers- en controlesysteem waarvoor voor beide fondsen is gekozen bouwt voort op de goede ervaringen die we hebben opgedaan met de afdeling Garantie van het ELGF. Dit systeem moest echter enigszins worden verstevigd om te komen tot een modern beheers- en controlesysteem. Een belangrijk nieuw element hierin is de borgingsverklaring die wordt afgegeven door het hoofd van de betaalorganen.
Ik wil uw aandacht verder vestigen op het nieuwe systeem voor de follow-up van onregelmatigheden en invorderingen. Dit systeem moet waarborgen dat grote bedragen niet onbeperkt achterstallig blijven. Deze beide elementen komen overeen met de aanbevelingen die het Parlement heeft gedaan naar aanleiding van de kwijting voor 2003.
Deze verordening betreffende de financiering van het GLB zou niet volledig zijn zonder de betreffende regels inzake begrotingsdiscipline. Ook deze regels zijn echter, waar nodig, aangescherpt en aangepast aan de nieuwe regels waarover we overeenstemming hebben bereikt bij de hervorming die in 2003 is goedgekeurd.
Mijn standpunt over de amendementen is als volgt. Hoewel ik kan instemmen met het doel van amendement 1, acht ik het noch juridisch noodzakelijk noch in overeenstemming met goede praktijken het over te nemen. De uitzondering van kosten overeenkomstig artikel 13 zal sowieso gelden. Het is niet nodig dit in artikel 5 nogmaals op te nemen. Ik kan de amendementen 2 en 7 aanvaarden, echter op voorwaarde van enkele kleine wijzigingen in de formulering. Met de amendementen 3, 4 en 5 wordt beoogd de periode van 36 maanden te verkorten. Deze periode voor het vereffenen van rekeningen wordt gebruikt om de kosten vast te stellen die in aanmerking komen voor een besluit tot vereffening. Ik moet hierbij aantekenen dat dit voorstel was gebaseerd op aanbevelingen van zowel de Rekenkamer als het Parlement. Mocht u deze amendementen toch aannemen, dan zal ik deze aanvaarden, aangezien ook alle lidstaten mij verzocht hebben deze termijn te verkorten tot 24 maanden.
Amendement 6 kan ik helaas niet aanvaarden. Het voorstel voor een uniforme aanpak van invorderingen in geval van onregelmatigheden is een fundamenteel onderdeel van het voorstel van de Commissie. We kunnen het tegenover de Europese belastingbetaler niet rechtvaardigen dat er sprake is van een bedrag van meer dan 2 miljard euro aan achterstallige betalingen, waarvoor we geen beheersbaar follow-upsysteem kunnen opzetten. Het verleden heeft aangetoond dat het bestaande systeem, dat inhoudt dat er jaarlijks van geval tot geval onderzoek moet worden gedaan naar de meer dan 10 000 achterstallige invorderingsdossiers, onwerkbaar is. Deze uniforme aanpak verdeelt de financiële verantwoordelijkheid gelijkelijk tussen de lidstaten en de Commissie, zodra de normale periode voor de invordering is verstreken.
Voor gevallen waarin over de terugvordering een zaak is aangespannen bij een rechtbank, stellen we nu voor een normale periode toe te staan van acht jaar. Uw voorstel zou betekenen dat er moet worden gewacht op een definitief rechterlijk vonnis. Op die manier zouden alle beoogde voordelen teniet worden gedaan. Bovendien zou dit amendement het hele systeem overbodig maken, aangezien er, zodra er een definitief rechterlijk vonnis is gewezen, geen reden meer is voor de toepassing van de voorlopige uniforme oplossing om de financiële lasten te verdelen tussen de begrotingen van de lidstaten en die van de Gemeenschap. 
Agnes Schierhuber (PPE-DE ),
   . – Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren die op dit late uur nog aanwezig zijn, om te beginnen wil ik mijn dank uitspreken voor de goede samenwerking, niet alleen met de fracties binnen de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, maar ook met de Europese Commissie en haar ambtenaren, het voorzitterschap van de Raad en alle medewerkers in het Parlement en in onze fracties. Hierdoor kon dit zeer constructieve verslag tot stand komen.
Mevrouw de commissaris, u zei zojuist dat u niet alle amendementen kunt aanvaarden in weerwil van de unanieme stemming in de Landbouwcommissie. Ik hoop echter dat het Parlement dit verslag morgen met grote meerderheid zal aannemen.
Dit verslag betreffende de financiering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid staat – zoals u al zei, mevrouw de commissaris – in nauw verband met het verslag inzake plattelandsontwikkeling. Ik ben zeer verheugd dat het gelukt is alles te laten verlopen volgens het tijdschema dat we hadden vastgesteld toen ik dit verslag ontving en dat we hierover nog tijdens het Luxemburgse Raadsvoorzitterschap kunnen stemmen. Want alleen dan zal het mogelijk zijn de programma’s inzake plattelandsontwikkeling naadloos in de nieuwe planningsperiode te laten overlopen.
Zoals gezegd gaat het om een “technisch-administratief” dossier. Het is goed om op te merken dat dit voorstel zorgt voor een daadwerkelijke vereenvoudiging en de huidige rechtsgrondslagen regelt voor de financiering van met name het plattelandsbeleid voor de periode 2007-2013. Het politieke hoofddoel is de huidige gecompliceerde financiële structuur te vereenvoudigen en daardoor de doelmatigheid van de uitgaven en de transparantie te verhogen, wat alleen maar kan worden toegejuicht. Dit moet gepaard gaan met een effectieve controle om erop toe te zien dat de middelen worden aangewend waarvoor ze bestemd zijn.
De in het verslag genoemde fondsen – het Europees Landbouwgarantiefonds en het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling – zullen in de toekomst uitstekend kunnen werken. Ik heb er met voldoening kennis van genomen dat de Commissie strengere controle-, evaluatie- en rapporteringsmechanismen wil invoeren. Die zouden de naleving waarborgen van de overeengekomen maximumgrenzen.
Voorts zijn de efficiëntie en transparantie in de landbouwadministratie voor de EU-uitgaven verbeterd – ook dat moet worden verwelkomd want we weten allemaal hoe ingewikkeld die is. De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling gebruikt het betreffende voorstel van de Commissie om een gemeenschappelijk rechtskader te scheppen voor de financiering van deze beide componenten van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. In de parlementscommissie zijn de zeven amendementen goedgekeurd die door de Europese Commissie helaas niet geheel kunnen worden aanvaard.
Hoewel het onderhavige verslag enkel de technische uitvoerbaarheid van de financiering regelt, mag één ding niet onvermeld blijven: wil men de ambitieuze doelstelling van de Europese Unie op het gebied van de plattelandsontwikkeling ook echt verwezenlijken, dan moet het fonds voor plattelandsontwikkeling met toereikende financiële middelen worden uitgerust.
Er wordt in de Europese Unie en met name in de tien nieuwe lidstaten groot belang gehecht aan het platteland. Meer dan de helft van de EU-burgers woont in landelijke gebieden, die 90 procent van haar grondgebied in beslag nemen. Deze gebieden moeten leefbaar, aantrekkelijk en vitaal worden gehouden opdat een werk- en woonomgeving wordt geschapen die voorbereid is op de toekomst. De ontwikkeling en uitvoering van positieve strategieën en perspectieven verdienen de hoogste prioriteit.
Met de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid in 2003 zijn duurzame wijzigingen ingevoerd op het gebied van de Europese land- en bosbouw en in het verlengde van die hervorming heeft de plattelandsontwikkeling nog eens extra aan betekenis gewonnen met het oog op de doelstellingen van Lissabon en Göteborg. Plattelandsbeleid is beleid voor de mensen in de gehele Unie.
Het kan niet vaak genoeg worden gezegd dat ons ambitieuze doel moet zijn om gedurende de besprekingen over de EU-begroting strijd te voeren voor het vrijmaken van toereikende middelen voor de plattelandsontwikkeling – de tweede pijler. Mevrouw de commissaris, u kunt rekenen op mijn steun in de strijd om een evenwichtige begroting voor de toekomst van de plattelandsontwikkeling. 
Janusz Wojciechowski,
   . Mevrouw Schierhuber heeft een uitstekend verslag uitgewerkt waarop weinig valt af te dingen en weinig aan toe te voegen is. Mijn gelukwensen aan de rapporteur! Verder is ook de ontwerpverordening van hoog niveau.
Als u mij toestaat, wil ik echter een paar algemene opmerkingen maken.
Dames en heren, het is van groot belang dat de miljarden euro’s die de Europese Unie uitgeeft aan het gemeenschappelijk landbouwbeleid naar behoren worden gecontroleerd. Hetzelfde geldt voor de uitgaven op andere communautaire beleidsterreinen. Het geld van de Europese Unie moet op voorbeeldige wijze worden uitgegeven, waarbij in het bijzonder moet worden voldaan aan alle normen op het gebied van de corruptiebestrijding. De middelen moeten op basis van objectieve criteria en transparante procedures worden verdeeld en systematisch worden gecontroleerd.
Helaas voldoet de praktijk niet geheel aan dit ideaal. Vaak wordt het geld van de Europese Unie op onduidelijke en ondoorzichtige wijze en zonder de nodige controle uitgegeven. Het zijn niet zozeer de ontvangers, dat wil zeggen de landbouwers en de landbouworganisaties, maar de voor de verdeling van de communautaire middelen verantwoordelijke instellingen die scherper moeten worden gecontroleerd.
Door de Europese Commissie uitgevoerde controles waarborgen geen behoorlijk toezicht op de besteding van de communautaire middelen. Dergelijke controles zijn niet volledig objectief, aangezien de onregelmatigheden bij de besteding niet altijd het gevolg zijn van fouten van de lidstaten, maar ook van de Commissie zelf. Men kan moeilijk van de Commissie verwachten dat zij haar eigen fouten zelf aan het licht brengt.
Er is dringende behoefte aan een striktere controle van buitenaf. Deze dient te worden uitgevoerd door de Rekenkamer, in zo nauw mogelijke samenwerking met de controleorganen van de lidstaten. Er is een goed systeem van controles nodig, want dat ontbreekt momenteel. De rol van de Rekenkamer moet worden versterkt. De Rekenkamer moet niet alleen positieve certificaten afgeven, maar zou ook werkelijke onregelmatigheden aan het licht moeten brengen. Voor een rechtvaardige en eerlijke verdeling van de communautaire middelen is dit van essentieel belang. 
Kyösti Tapio Virrankoski,
    Mevrouw de Voorzitter, het onderhavige verslag van mevrouw Schierhuber is belangrijk, omdat het regels creëert voor de financiering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Wij weten dat bijna de helft van de huidige EU-begroting voor dit doel wordt gebruikt. Mevrouw Schierhuber heeft een zeer goed verslag geschreven, waarvoor ik haar hartelijk wil bedanken.
Het gemeenschappelijk landbouwbeleid is tot dusverre gefinancierd door het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw. Dit fonds is lastig te beheren. Het is namelijk onderverdeeld in twee verschillende afdelingen, waarvoor verschillende regels gelden. In het kader van de algemene hervorming van het landbouwbeleid is het nu de bedoeling twee aparte fondsen op te richten: een Europees Landbouwgarantiefonds en een Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling. Het is de bedoeling voor beide fondsen één beheer- en controlesysteem te creëren, waardoor het beheer eenvoudiger en doeltreffender wordt. Wij weten immers dat het huidige bureaucratische en inefficiënte beheer de situatie bemoeilijkt.
Om een onberispelijke controle van de begroting te waarborgen, stelt de Commissie een verlenging voor van de termijnen waarbinnen kan worden begonnen met de terugvordering van de middelen die per abuis of op verkeerde gronden zijn betaald. Onze commissie heeft de termijnen echter weer verkort. Ik had persoonlijk liever langere termijnen willen zien. Omdat de verordening toch zeer breed is en veel belangrijke verbeteringen bevat, ook wat de controle op het financieel beheer betreft, ben ik bereid het voorstel in zijn geheel goed te keuren. 
Mairead McGuinness (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, we weten waar het hier om gaat: in feite is dit een technisch debat. Ik wil de rapporteur feliciteren met haar werk. Ik denk dat de technische details in dit debat veel landbouwers boven de pet zal gaan. Hun zorgen zijn aanmerkelijk alledaagser van aard.
Ik wil wel ingaan op de technische details. Het lijkt logisch om de manier waarop we deze fondsen beheren te vereenvoudigen. Ik heb echter een aantal zorgen over het al te bureaucratische systeem dat dreigt te ontstaan, omdat de lidstaten in ieder geval meer documenten zullen moeten overleggen. Als het systeem de gewone burgers van de Europese Unie echter meer transparantie en verantwoording oplevert, dan is dit een positieve ontwikkeling. Toch ben ik altijd bezorgd dat meer documenten niet tot meer transparantie zullen leiden. Ik hoop echter dat dit in het onderhavige geval wel zo zal zijn.
Om terug te komen op de kwestie voor landbouwers, hun zorgen, met name in verband met de nieuwe regeling inzake de enkele bedrijfstoeslag, betreffen het snel verzilveren van wat zij nu de "cheque in de post" noemen. Zij hopen dat deze op tijd en voor het einde van het productiejaar wordt bezorgd, aangezien deze goed is voor een enorm deel van hun inkomsten. Zij, en ik met hen, maken zich daarnaast zorgen over de zeer zware boetes die lidstaten hun kunnen opleggen voor niet opzettelijke overtredingen van de verordeningen. Dat moet worden voorkomen.
Ik wil specifiek het onderwerp plattelandsontwikkeling aan de orde stellen. Ik weet dat de commissaris zeer veel waarde hecht aan plattelandsontwikkeling en zelfs van mening is dat hierin de toekomst van het landbouwbeleid gelegen is, een opvatting die gedeeld wordt door de OESO. Het probleem voor de Europese Unie is dat we wel grootste plannen hebben op het gebied van plattelandsontwikkeling, maar niet voldoende geld om die plannen te financieren. Dit is een terrein van grote zorg. Daarom mogen we, wanneer we met zijn allen de financiële vooruitzichten voor de periode 2007-2013 bespreken, niet voorbijgaan aan de beloften die we in het verleden aan de landbouwers hebben gedaan in verband met de enkele bedrijfstoeslag, alsmede in verband met plattelandsontwikkeling. We moeten in financieel opzicht ons woord houden. 
Mariann Fischer Boel,
    Mevrouw de Voorzitter, ik wil mevrouw Schierhuber en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling bedanken voor de zeer goede samenwerking, die ik buitengewoon waardeer. Ik hoop dat het mogelijk zal zijn om nog tijdens het Luxemburgse voorzitterschap een politiek compromis te bereiken over deze kwestie.
Over het onderwerp plattelandsontwikkeling wil ik tegen mevrouw McGuinness zeggen dat we dezelfde mening zijn toegedaan. Dit is inderdaad de toekomst van de landbouw en, zoals ik gewoon ben te zeggen: het is ook de levensverzekering van de landbouw.
Wat de financiering betreft, als we het voorstel van de Commissie voor de volgende financiële periode bekijken, zal er ongeveer 100 miljard euro beschikbaar zijn voor de betreffende periode, met inbegrip van de modulatiemiddelen. Ik denk dat dit voldoende zal zijn. Ik zou mij echter zorgen gaan maken, als de landen die voorstander zijn van het plafond van 1 procent tijdens de lopende besprekingen over het financieel kader hun zin zouden krijgen. In dat geval zouden we namelijk niet genoeg geld hebben om het gemeenschappelijke beleid inzake plattelandsontwikkeling naar ons inzicht te verwezenlijken. Daarom kan ik niet anders dan degenen die daadwerkelijk voorstander zijn van dit beleid aanmoedigen druk uit te oefenen op de lidstaten om dit beleid te financieren in die mate die wij noodzakelijk achten, zodat we het beleid inzake plattelandsontwikkeling een echte toekomst kunnen bieden. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is de mondelinge vraag aan de Commissie van mevrouw Berès, namens de Commissie economische en monetaire zaken, over mogelijke fusies van effectenbeurzen in de Europese Unie en de toekomstige architectuur van de financiële markten in de EU (00069/2005 – B60240/2005). 
Ieke van den Burg (PSE ),
   – Mevrouw de Voorzitter, ik zal, om te voorkomen dat dit een volledig Nederlands debat wordt, Engels spreken, zodat ook anderen direct kunnen deelnemen aan dit interessante debat.
De mogelijkheid van een overname van de London Stock Exchange (LSE) door Deutsche Börse of Euronext heeft tot debatten geleid in het Europees Parlement over de vraag of een dergelijke overname alleen op nationaal niveau zou moeten worden beoordeeld. Op dit moment worden de twee zaken in het Verenigd Koninkrijk behandeld door het Bureau voor eerlijke handel (Office of Fair Trading) en de mededingingscommissie (Competition Commissie). Juridisch gezien is de overname van de LSE misschien wel de verantwoordelijkheid van de bevoegde mededingingsautoriteiten van de lidstaten, aangezien de Europese mededingingsvoorschriften niet van toepassing zijn, zolang de nationale toezichthouders van mening zijn dat de relevante markten slechts bestaan uit hun respectieve lidstaten en de omzet onder de drempelwaarden blijft waarboven de Europese mededingingsvoorschriften van toepassing zijn.
Desalniettemin heeft de Commissie economische en monetaire zaken deze mondelinge vraag ingediend om de Commissie te verzoeken een proactievere rol te spelen. We zouden graag zien dat de Commissie haar licht laat schijnen over de verschillende scenario's die zich zouden kunnen ontvouwen en dat zij hun eventuele gevolgen beoordeelt voor de concurrentie en prijzen op de markt voor diensten op het gebied van notering, handel, informatie en, niet te vergeten, belangrijke "post-trade"-diensten, zoals clearing en settlement.
We zijn op de hoogte van de gedetailleerde studies die de mededingingscommissie in het Verenigd Koninkrijk is gestart en die zijn voorbereid door het Britse Bureau voor eerlijke handel. Bij die beoordeling wordt echter primair, of misschien zelfs wel uitsluitend, gekeken naar de gevolgen voor de markten in het Verenigd Koninkrijk, en we zouden graag zien dat de beoordeling van de Commissie een breder uitgangspunt neemt.
U zult zich wellicht de schok herinneren die in 2002-2003 veroorzaakt werd toen een aantal handelaren in zogenaamde blue chips Euronext Amsterdam onder druk zette om de prijzen te verlagen en de dienstverlening te verbeteren, door met de Deutsche Börse en de LSE de mogelijkheden voor een alternatieve handelsmarkt te onderzoeken. Hieruit bleek dat concurrentie echt verschil maakt. Dit is kenmerkend voor de huidige situatie waarbij sprake is van een open, geïntegreerde Europese markt met grensoverschrijdende concurrentie. De vraag is of deze neiging tot concurrentie door de verschillende scenario's vergroot wordt, of dat hiermee juist het tegenovergestelde wordt bereikt, namelijk dat er monopolies ontstaan. Overigens zijn dit situaties waarin mededingingsvoorschriften een betere oplossing zouden zijn.
Een andere kwestie in dit verband is regelgeving en toezicht. Vanaf het moment dat de mogelijke overname van de LSE in de financiële pers opdook, begonnen de speculaties over de vraag waar de hoofdvestiging van de gefuseerde beurs zou komen en welke toezichthouder hiervoor de bevoegdheid zou krijgen. Dat was meer dan alleen speculatie. Ik ben geneigd geloof te hechten aan de verhalen dat het regelgevingskader een belangrijk onderwerp was tijdens de fusiebesprekingen. Wie weet zou het op de achtergrond zelfs een rol gespeeld kunnen hebben bij de opstand tegen de leiding van de Deutsche Börse, waarvoor jullie in Duitsland zulke aardige bijnamen hebben.
Als rapporteur van opeenvolgende verslagen over zorgvuldig toezicht en het Actieplan Financiële diensten (APFD), zou ik geen voorkeur durven uitspreken voor een van beide nationale regelgevingskaders. Waarover ik mij veel meer zorgen maak, is dat er sprake zal zijn van averechtse concurrentie tussen nationale kaders, in plaats van verdere coördinatie en samenwerking. Dat is een van mijn voornaamste redenen om te pleiten voor een toezichthouder op Europees niveau. In de verslagen die ik heb voorbereid in de Commissie economische en monetaire zaken, en die tijdens de vorige plenaire vergadering zijn aangenomen, wordt dit wederom benadrukt als een optie voor de nabije toekomst.
Een dergelijke Europese toezichthouder zou de toepassing ter hand moeten nemen van het Europese regelgevingskader dat de afgelopen jaren is ontwikkeld in het kader van het APFD. Met betrekking tot dat deel van de financiële markt dat al supranationaal is en waarin men grensoverschrijdend en vaak sectoroverschrijdend werkt, is een van onze voornaamste boodschappen dat er echte convergentie moet worden gecreëerd in de tenuitvoerlegging van de Europese richtlijnen en het praktisch uitoefenen van toezicht. Daardoor wordt namelijk voorkomen dat er sprake is van arbitraire regelgeving en eventueel van concurrentie op basis van andere vestigingsfactoren, zoals fiscale en kostenaspecten.
Daarom dienen ook de mogelijke gevolgen van de ambities van de Commissie op het gebied van de integratie van de financiële markten en de regelgeving en het toezicht deel uit te maken van de beoordeling van de verschillende scenario's waar wij om vragen. Tegen deze achtergrond verzoek ik u, uw aandacht te richten op scenario's waarin de fusieactiviteit niet slechts beperkt blijft tot EU-landen. Er zijn wellicht ook scenario's denkbaar, waarin de New York Stock Exchange en een nieuw te vormen beurs zouden fuseren met de LSE of waarin Euronext en de Deutsche Börse samen zouden gaan. In die gevallen zou er sprake kunnen zijn van een desintegratie in plaats van een verdere convergentie van de Europese regelgeving. Ook hiermee moet dus rekening worden gehouden in uw beoordeling en verwachtingen.
Het valt te betreuren dat dit debat zo laat plaatsvindt, maar ik wil de commissaris bedanken voor haar aanwezigheid en ik wens de heer McCreevy, die hier eigenlijk had moeten zitten, veel beterschap. Ik hoop uiteraard dat we het debat in de commissie zullen kunnen voortzetten. 
Neelie Kroes,
    Mevrouw de Voorzitter, de Commissie bedankt de geachte afgevaardigde voor haar vraag. Het stemt mij zeer tevreden, ook al is het laat, om dit buitengewoon belangrijke onderwerp met u te bespreken.
Ik had moeten beginnen met het aanbieden van excuses, namens mijn collega, commissaris McCreevy. Het spijt hem zeer dat hij hier niet aanwezig kon zijn, maar u kunt er zeker van zijn dat hij in gedachten bij dit debat is.
De Commissie is op de hoogte van de projecten en debatten op dit terrein en volgt alle ontwikkelingen; in deze sector vindt zowel nationale als, zoals mevrouw Van den Burg noemde, pan-Europese consolidatie en herstructurering plaats op basis van marktwerking.
Een fusie van twee of drie aandelenbeurzen in de EU zou zonder meer grote gevolgen hebben voor de structuur van de markt voor de aandelenhandel en "post-trading" in de EU. De Commissie is voornemens haar leidende rol te blijven vervullen als het gaat om het nastreven van een geïntegreerde Europese markt voor financiële diensten. De Commissie is tevens voorstander van een samenspel tussen marktwetten en overheidsautoriteiten om eerlijke concurrentie te waarborgen tussen alle effectenbeurzen, met inbegrip van beurzen op gereguleerde markten, en nieuwere handelsinstrumenten, zoals multilaterale handelsfaciliteiten en de internationalisering van de orders van investeringsmaatschappijen.
Fusies in deze sector vallen onder toezicht van de normale regelgevende en mededingingsautoriteiten. Met betrekking tot de toepassing van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad, de zogenaamde concentratieverordening, alsmede de mededingingsvoorschriften in bredere zin, wil de Commissie de afgevaardigden eraan herinneren dat deze voorschriften zonder onderscheid van toepassing zijn op alle sectoren.
De Commissie is van mening dat de huidige bepalingen in de concentratieverordening voorzien in efficiënte en passende beoordelingsprocedures. We vertrouwen op het vermogen van de nationale mededingingsautoriteiten om deze beoordelingen uit te voeren. De diensten van de Commissie onderhouden contact met de betreffende mededingingsautoriteiten en hebben een aantal van de belanghebbende partijen ontmoet, met inbegrip van de potentiële bieders. Normaal gesproken geldt: hoe meer er gedecentraliseerd kan worden, des te beter, want deze nationale mededingingsautoriteiten zijn zeer goed in staat hun taken uit te voeren. Daarom ben ik er meestal voorstander van de nationale mededingingsautoriteiten hun werk te laten doen. Er is veel onderling contact en discussie binnen het netwerk van autoriteiten, dus het is niet zo dat zij er alleen voorstaan; er wordt samengewerkt.
De geachte afgevaardigde uitte de bezorgdheid dat een fusie zou kunnen leiden tot opwaartse druk op de handelsprijzen. Dit wordt uiteraard onderzocht. Een van de kwesties die centraal staat in de onderzoeken die de mededingingsautoriteiten uitvoeren is hoe men kan garanderen dat een gefuseerde beurs beschikt over mechanismen om te waarborgen dat de mededingingsvoorschriften worden nageleefd, ook op de middellange en lange termijn.
Het is ook de moeite waard te kijken naar de groei van de concurrentie die waarschijnlijk het gevolg zal zijn van de richtlijn betreffende markten voor financiële instrumenten (MiFID), van internationalisering en vooral van multilaterale handelsfaciliteiten en het feit dat de kapitaalmarkten steeds verder mondialiseren. We moeten niet vergeten dat fusies potentieel ook kunnen leiden tot meer innovatie op het gebied van de producten en diensten die men investeerders biedt. De Commissie kan geen standpunt innemen over een individueel bedrijfsbesluit van de New York Stock Exchange en haar strategieën voor de toekomst. Mevrouw Van den Burg stelde die kwestie aan de orde. In het geval van een eventuele toekomstige fusie, gelden de normale bepalingen en, mocht er sprake zijn van zorgen omtrent de regelgeving, dan is het aan de Amerikaanse Securities and Exchange Commission om deze te behandelen. De Commissie merkt hierbij op dat véél van de belangrijke beurzen in Europa, met inbegrip van alle partijen die betrokken zijn bij de fusiebesprekingen in verband met de LSE, in de EU al geregistreerd staan als gereguleerde markten. In Europa hebben we methoden gevonden om ervoor te zorgen dat er voldoende afstand bestaat tussen regelgevende functies en de commerciële belangen van de beurzen, en er is geen reden om aan te nemen dat dit binnen andere ontwikkelde markten niet het geval zou zijn.
Ik wil mevrouw Van den Burg bedanken voor het aan de orde stellen van deze kwestie. Zoals de geachte afgevaardigde weet, heeft het Bureau voor eerlijke handel de zaken doorverwezen naar de mededingingscommissie, en het gaat hier derhalve om het equivalent van wat wij op Europees niveau een fase-2-onderzoek zouden noemen. De nationale mededingingsautoriteiten nemen deze kwestie duidelijk uiterst serieus en de Commissie heeft er alle vertrouwen in dat zij alle aspecten zullen onderzoeken die mogelijk van invloed zouden kunnen zijn op de concurrentie. Dit blijkt wel – om antwoord te geven op de vraag van mevrouw Van den Burg – uit de vragen die zijn gesteld in hun verslag over de zaak.
Daar vallen uiteraard ook "post-trade"-activiteiten onder, zoals expliciet wordt vermeld in het besluit van het Bureau voor eerlijke handel over de zaken die zijn doorverwezen naar de mededingingscommissie.
Ik wil nog één punt maken. U noemde de Nederlandse situatie in verband met de handelaren in blue chips, waarvan wij beiden op de hoogte zijn. Ik ben van mening dat het niet heeft gewerkt; het is niet geslaagd. Het had echter wel kunnen slagen; die mogelijkheid bestond. Er is sprake van concurrentie, maar we zijn afhankelijk van wat de markt doet. We houden dergelijke situaties altijd in de gaten. Dergelijke initiatieven slagen de ene keer wel en de andere keer niet. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten. 


{'language': 'nl'}