Oriëntaties op het gebied van onderzoek De Voorzitter Aan de orde is het verslag (A5-0052/2001) van mevrouw Plooij-van Gorsel, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio' s - Totstandbrenging van de "Europese onderzoekruimte" : oriëntaties voor de activiteiten van de Unie op het gebied van onderzoek (2002-2006) (COM(2000) 612 - C5-0738/2000 - 2000/2334(COS)). Plooij-van Gorsel Mijnheer de Voorzitter, commissaris en collega's, nog nooit heb ik zo lang in de plenaire gesproken. U kunt intussen ook een dutje gaan doen want acht minuten is wel erg lang. Commissaris, het is nu bijna een jaar geleden dat tijdens de Europese Raad in Lissabon is afgesproken dat de Europese Unie de meest competitieve kenniseconomie in de wereld wil worden en dit Parlement heeft zich met grote meerderheid achter deze doelstelling geschaard. Wil de Europese Unie deze doelstelling bereiken, dan zijn meer investering in onderzoek, technologische ontwikkeling, innovatie en onderwijs essentieel, uiteraard zowel in de lidstaten als vanuit Europa. Het creëren van een Europese onderzoeksruimte is daarbij onontbeerlijk. De prestaties van het Europese onderzoek mogen er zijn en ook de innovatieve inspanningen van het Europees bedrijfsleven zijn indrukwekkend en zorgde in de eerste helft van de negentiger jaren voor 33% van de omzet. De Europese kaderprogramma's voor onderzoek en technologische ontwikkeling hebben hieraan zeker ook bijgedragen. In de toekomst moet het goede uit de kaderprogramma's dan ook behouden blijven en dat zal ook moeten blijken als de voorstellen voor het zesde kaderprogramma besproken worden. Maar op dit moment collega's, is er absoluut geen sprake van één Europees onderzoeksbeleid. De voorstellen die commissaris Busquin doet om die wel te realiseren, zijn door de Commissie industrie positief ontvangen, maar op een aantal punten hebben wij nog wel wat aanvullingen en bedenkingen. Een effectieve onderzoeksruimte is te bereiken als er meer wordt samengewerkt op grond van meer gemeenschappelijke doelen en een flexibele inzet van de middelen. Weg met het techno-nationalisme. Het onderzoeksbeleid van de lidstaten en van de Unie worden nu naast elkaar gevoerd zonder dat er een samenhangend geheel is. Daarnaast investeren wij ook belangrijk minder in onderzoek dan de Verenigde Staten en Japan. Deze twee factoren maken dat de achterstand op de Verenigde Staten de afgelopen jaren alleen maar groter is geworden. In mijn eerste verslag over de Europese onderzoeksruimte heb ik ook al gehamerd op het techno-nationalisme, dat moet verdwijnen. Meer samenwerking tussen de lidstaten, onderzoekers en onderzoekersgroepen, maar ook tussen bedrijven, universiteiten en openbare onderzoeksinstituten is noodzakelijk. Ook is meer coördinatie op programmaniveau nodig. Er is behoefte aan nieuwe Europese samenwerkingsvormen namelijk intermediaire samenwerking, dat wil zeggen tussen nationale onderzoeksinstituten alsook tussen de instellingen die het onderzoek in de lidstaten subsidiëren. Maar, collega's, samenwerking in Europa staat of valt met een state of the art-infrastructuur. Een transeuropees hogesnelheid onderzoeksnetwerk met een capaciteit van tien gigabit in de toekomst tot honderd gigabit uitbreiden is onontbeerlijk voor het realiseren en optimaal functioneren van een Europese onderzoeksruimte. Ook dan alleen krijgen wij samenwerking zoals tussen centers of excellence. Met het SEAN-project, dat uitgaat van een uitbreiding van twee gigabit per seconde per jaar, zal dit doel nooit bereikt worden. Ik roep de commissarissen Liikanen en Busquin dan ook op hierbij veel meer ambitie te tonen. Naast het creëren van een Europese onderzoekruimte hebben wij ook behoefte aan een Europese onderwijsruimte, want een dynamische kenniseconomie, waar in Lissabon zo op gehamerd is, vereist ook hoogwaardig onderwijs van een gelijkwaardig niveau in alle lidstaten, maar vooral ook mobiliteit van onderzoekers en studenten. Een betere afstemming tussen universitaire opleidingen en ook de opleiding tot onderzoeker is daarbij noodzakelijk. Ik zou graag de visie van de commissaris hieromtrent horen. Voorzitter, een pijnpunt voor de Commissie industrie vormen de afspraken die zijn gemaakt in Nice over flexibiliteit, de variabele geometrie, ofwel de samenwerking tussen een beperkt aantal lidstaten op het gebied van onderzoek. Dit vormt een centraal onderdeel van de plannen van commissaris Busquin. De Commissie industrie heeft de grootst mogelijke reserve met betrekking tot deze samenwerking tussen lidstaten, met name als het gaat om besteding van Europese onderzoeksgelden. Het is namelijk zo dat de Commissie onderzoek, dit Parlement dus, codecisiebevoegdheid heeft waar het onderzoek op Europees niveau betreft. Als er nu samenwerking tussen de lidstaten komt, waarbij de lidstaten dit zelf financieren, dan is daar geen enkel probleem. Maar zodra er Europees geld gestopt wordt in onderzoek waar dus slechts een paar lidstaten van profiteren, dan zal toch de codecisie behouden moeten blijven. Dat is vastgelegd in het Verdrag. Daarom zou ik graag de uitwerking van deze plannen duidelijker gestalte zien krijgen, ofschoon wij absoluut niet tegen meer samenwerking zijn - want daarom heb ik ook gezegd: weg met het techno-nationalisme - maar zodra er Europees geld bij betrokken is, blijft de codecisiebevoegdheid van het Parlement bestaan. Een ander punt is de rol van het midden- en kleinbedrijf op het gebied van onderzoek. In het vijfde kaderprogramma hebben wij gepleit voor het besteden van minimaal 10% voor midden- en kleinbedrijf binnen de thematische programma's. Dat is ook gelukt. Het is gebleken dat er wel meer geld naar het midden- en kleinbedrijf gaat vanuit het vijfde kaderprogramma. We hebben in mijn verslag voor de Commissie industrie vastgelegd dat er opnieuw minimaal 10% besteed moet worden aan MKB. Ik denk echter dat we gezien de huidige besteding best iets ambitieuzer kunnen zijn, dus ik stel u voor om dat in het toekomstige kaderprogramma op te trekken tot 15% en daar hoor ik dan natuurlijk ook graag uw visie hieromtrent. Een laatste punt, Voorzitter, betreft een punt waar ook nogal wat twijfel over bestaat in het Parlement en dat is het kernfusieonderzoek. Het Parlement heeft daar in wezen heel weinig over te vertellen, zij het dat wij wel het budget beschikbaar moeten stellen. We hebben ons dan ook verbaasd dat u de Raad om advies bent gaan vragen over wat er nu met fusie moet gebeuren, nog voordat u zelf een mededeling hebt gedaan die normaal naar Raad en Parlement tegelijk gaat. Ik denk dat dat een beetje een omkering van de gang van zaken is. Wij hopen dan ook hier dat u ook ons advies hierover vraagt en uiteraard ook een advies geeft over het budget dat u had willen zien, maar wij zullen dat wel eerst moeten goedkeuren. Dus wij vragen eigenlijk het fusieonderzoek volledig mede te bepalen, alsook welke kant dat op zou moeten gaan. McNally Mijnheer de Voorzitter, onderzoek wordt door velen beschouwd als dé sleutel tot economische groei, nieuwe werkgelegenheid, een schoner milieu en een betere volksgezondheid. Wat is het dan toch buitengewoon verbazingwekkend dat in elk land van de wereld en iedere lidstaat van de Unie de helft van onze meest waardevolle hulpbron niet wordt benut. Ik heb het hier over de hersencapaciteit van onze burgers. Die wordt gewoonweg verspild omdat de vrouw nog steeds niet voldoende bij de wetenschap wordt betrokken. Op school wordt zij niet aangemoedigd en tijdens haar loopbaan wordt zij gediscrimineerd. Op het terrein van het Europees onderzoek verdient de vrouw dus onze aandacht. Ik wil mevrouw Plooij-van Gorsel, de rapporteur en commissaris Busquin feliciteren. Zij zijn zich bewust geworden wat de gevolgen zijn van deze kloof tussen man en vrouw. Commissaris Busquin heeft het werk dat door zijn directoraat-generaal op dit gebied is verricht aan een apart bureau overgedragen. Ik ben hier heel blij mee. Dit bureau houdt de statistieken bij. Op die manier wordt ook de financiering van netwerken ter ondersteuning van vrouwelijke wetenschappers door de Europese Unie gewaarborgd. Dit vormt een essentieel onderdeel van de Europese onderzoeksruimte. Om met een populaire zinsnede in huis te vallen: we hebben onderzoek nodig van vrouwen, door vrouwen en over vrouwen. Op die manier kunnen de genderimplicaties van ons onderzoek nader worden onderzocht. Het is belangrijk dat de sociaal-economische aspecten van het onderzoeksprogramma op genderkwesties zijn gericht. Waarom wordt de helft van de bevolking van bijna alle landen van de wereld - vrouwen, dus - niet aangemoedigd om hun hersens te gebruiken? Ik wil mevrouw Plooij-van Gorsel bedanken voor haar steunbetuiging aan de Commissie rechten van de vrouw. Ik hoop dat in de toekomst gender een belangrijk aspect van de Europese onderzoeksruimte zal zijn. Fraisse Mijnheer de Voorzitter, beste collega' s, ik ben blij dat ik na mevrouw McNally kan spreken, daar ik zelf onderzoeker ben en onderzoek verricht over vrouwen. Het gaat er immers niet alleen om dat er onderzoek wordt verricht door en voor vrouwen, maar ook over vrouwen. Het verheugt mij dat er in het verslag rekening wordt gehouden met deze vraagstukken. Ik spreek hier vandaag namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, die met algemene stemmen haar goedkeuring hechtte aan een verslag dat voor een deel werd overgenomen in het verslag van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. Ik wil even stilstaan bij die woorden "voor een deel" . Om te beginnen doet het mij deugd dat de sociale en menswetenschappen voortaan niet slechts als een onderzoeksmiddel, maar als een onderzoeksdoel worden beschouwd. Het vrouwenvraagstuk maakt hier weliswaar deel van uit, maar waar het hier om gaat is duidelijk omvangrijker. Het feit dat de sociale en menswetenschappen een onderzoeksdoel worden, betekent een keerpunt op het gebied van onderzoek in Europa en dat mag naar mijn mening wel worden onderstreept. Gezien deze ontwikkeling kunnen wij ons wellicht gaan richten op de politieke en culturele opbouw van Europa, aangezien onderzoek daar deel van uitmaakt. Verder verheugt het mij dat wij hebben benadrukt hoezeer de tegenwoordig zo belangrijke nieuwe technologieën - die gisteren al ter sprake kwamen in verband met de auteursrechten - verbonden zijn met de culturele diversiteit, evenals met de talenkwestie. Ik zeg met nadruk dat ook dit punt door de Commissie cultuur van zeer groot belang wordt geacht. Wat het zesde kaderprogramma betreft, ben ik blij dat ons voorstel met betrekking tot onderzoek over de culturele identiteit is overgenomen in het door de Commissie industrie goedgekeurde verslag. Ik hoop dat de Commissie hier eveneens rekening mee zal houden. Volgens mij is het belangrijk dat er een mogelijkheid komt onderzoek naar de culturele identiteit te verrichten. Een ander belangrijk punt is handhaving van een aantal kernactiviteiten van het vijfde kaderprogramma, zoals de activiteiten met betrekking tot "Multimedia-inhoud en -instrumenten" en "De stad van morgen en het culturele erfgoed" . Toch betreur ik het enigszins dat de Commissie industrie ons advies over de kosten van Internet niet heeft overgenomen. Door onderzoek naar deze kosten te verrichten zouden deze verlaagd kunnen worden, waardoor meer burgers toegang tot Internet zouden kunnen krijgen. De ontwikkeling van networks of excellence is prima. Wij kunnen binnen het Europees onderzoek echter ook netwerken opzetten die niet uitsluitend networks of excellence zijn. Deze zijn eveneens noodzakelijk voor het aspect mobiliteit en voor het onderzoek op zich. Dan hebben wij tot slot natuurlijk nog de kwestie van de intellectuele eigendom. Het verrichten van onderzoek naar de technische hulpmiddelen op het gebied van de intellectuele eigendom zou eveneens een grote steun kunnen zijn voor Europa bij het waarborgen van zijn culturele identiteit en de democratie. Vidal-Quadras Roca Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik mevrouw Plooij-van Gorsel bedanken voor haar beschikbaarheid en voor haar openheid tegenover bijdragen van onze fractie. Het is, eens temeer, een groot plezier geweest om met haar op dit gebied samen te werken. Daarnaast wil ik onze oprechte erkentelijkheid uitspreken voor commissaris Busquin, omdat hij altijd aandacht had voor onze bijdragen en omdat zijn deur altijd open stond en hij zeer intensieve contacten met de fracties onderhoudt. Zijn samenwerking met het Parlement kan zonder overdrijven voorbeeldig worden genoemd en dat belooft veel goeds voor het zesde kaderprogramma. Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie is niet het product van een constructivistisch rationalisme en van elites van verlichte despoten die hun wil opleggen aan de bevolking. De Europese Unie is geboren uit de uiterst vruchtbare idee om de zaken gezamenlijk aan te pakken; als er een terrein is waarop de Europese Unie een krachtige impuls nodig had om het beleid te integreren en om de samenwerking, de coördinatie en de synergie te vergroten, dan is het wel het gebied van onderzoek, ontwikkeling en technologische innovatie. Het initiatief van de Europese onderzoekruimte is daarom een van de sterke punten van het huidige college van commissarissen. Het strekt commissaris Busquin tot eer dat hij de aanzet heeft gegeven tot dit ambtieuze plan. De Europese onderzoekruimte introduceert nieuwe instrumenten die van groot voordeel kunnen zijn, zoals de samenwerking en coördinatie van het onderzoeksbeleid van de lidstaten en de concentratie op enkele weinige prioriteiten, het volledig gebruikmaken van de Europese toegevoegde waarde, de idee van grootschalige projecten en netwerken van topinstituten. Als al deze instrumenten terdege worden toegepast, zullen zij zonder enige twijfel bijdragen tot een verbetering van de kwaliteit en het concurrentievermogen van ons systeem van onderzoek, ontwikkeling en innovatie. Mijnheer de Voorzitter, onze amendementen weerspiegelen een paar punten van zorg: de bevordering van de mobiliteit van de onderzoekers, die voor ons van fundamenteel belang is, de openstelling van de onderzoeksprogramma' s van de lidstaten, de versterking van het fundamenteel onderzoek en een heldere definitie van de criteria voor de vaststelling van de prioriteiten. De Europese onderzoekruimte wekt nieuwe en grote verwachtingen bij ons allemaal. Mijnheer de commissaris, wij wensen u veel succes. Uw succes op dit gebied is ook het succes van het Parlement en van de Europese Unie. Op de weg die u zo positief hebt uitgezet, zult u ons altijd aan uw zijde kunnen vinden. Desama Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega' s, toen de Europese Commissie, in de persoon van commissaris Philippe Busquin, haar eerste mededeling over de Europese onderzoekruimte uitbracht, vroegen wij ons af of hier weer een schijnoplossing werd gepresenteerd in de vorm van een aankondiging die indruk moest maken, zoals de Commissie wel vaker doet, of dat het hier werkelijk om een omschakeling ging in de ontwikkeling van het Europese onderzoek, met andere woorden, of men er rekening mee hield dat het zuiver communautaire onderzoek slechts een klein percentage uitmaakt van de algehele onderzoeksactiviteiten in de Europese Unie. Na de eerste mededeling en vooral na de onderhavige, waarin de instrumenten beter gedefinieerd zijn, weten wij nu dat wij ons daadwerkelijk aan de vooravond bevinden van een belangrijke koerswijziging in het onderzoek, die ik nog net geen Copernicaanse revolutie zal noemen. Tot op heden was het doel van het onderzoek en zijn voornaamste instrument, het kaderprogramma, het concurrentievermogen van het Europese bedrijfsleven te waarborgen. Zonder voorbij te gaan aan deze fundamentele doelstelling, zijn wij ons er nu van bewust dat er een andere omvang, een andere dimensie wordt nagestreefd. Het is duidelijk dat de samenwerking met de lidstaten een essentiële factor is voor de verwezenlijking van deze Europese onderzoekruimte, die beantwoordt aan een daadwerkelijk communautair beleid. Ik ben het op dit punt niet eens met mevrouw Plooij-van Gorsel, hoewel ik blij ben met de uitstekende kwaliteit van haar verslag. Ik vind dat wij ons niet terughoudend moeten opstellen. Het was geen toeval dat de staatshoofden en regeringsleiders deze samenwerking in 1992 in het Verdrag van Maastricht hebben opgenomen. Wij moeten ervoor zorgen dat dit een krachtige samenwerking wordt. Volgens mij is dit een wezenlijk aspect dat als uitgangspunt moet dienen voor de beschouwingen over en voorstellen voor het zesde kaderprogramma. Wij moeten dus op resolute wijze deze samenwerking aangaan, waarbij wij echter niet moeten vergeten dat samenwerking alleen niet volstaat om een Europese onderzoekruimte tot stand te brengen. Om deze Europese onderzoekruimte vorm te geven moeten wij ons opnieuw inzetten voor de verbetering van de mobiliteit van onderzoekers, zoals de heer Vidal-Quadras Roca terecht opmerkte. Tevens moeten er gezamenlijke inspanningen worden verricht op het gebied van grote infrastructuren. En uiteraard moeten er netwerken van onderzoekscentra worden ingesteld, of dat nu centres of excellence zijn of niet. Feit is dat wij over centres of excellence beschikken, die meer en meer moeten gaan samenwerken. U staat voor een geduchte keuze, mijnheer de commissaris, namelijk de keuze van het in kaart brengen van de centres of excellence. Wij kunnen vandaag wel zeggen dat wij gebruik zullen maken van benchmarking. Maar dit te zeggen is één ding; het te doen is uiteraard een andere, veel moeilijkere zaak. Maar goed, wij hebben in dit opzicht vertrouwen in u. Tot slot wilde ik opmerken dat er afgezien van de Europese onderzoekruimte, die volgens mij een structurerend onderdeel van het volgende kaderprogramma zal zijn, eveneens banden moeten worden aangeknoopt tussen de verschillende onderzoekruimten en het algehele universitaire onderwijs. Dit is weliswaar een andere dimensie, maar deze is van essentieel belang. Piétrasanta Mijnheer de Voorzitter, het ontwerpen en de totstandbrenging van de Europese onderzoekruimte betekenen een waarlijke innovatie die commissaris Busquin de komende jaren wil verwezenlijken. Wij zijn hem hier dankbaar voor en ik wil hem graag persoonlijk gelukwensen. Tevens wil ik mevrouw Plooij-van Gorsel complimenteren met haar uitstekende verslag over dit onderwerp. Wij kunnen vanzelfsprekend alleen maar instemmen met dit plan en willen hier enkele hoofdpunten onderstrepen waaraan de Verts/ALE-Fractie in het bijzonder belang hecht. Ten eerste is het noodzakelijk tot een betere integratie van de onderzoeksactiviteiten op Europees niveau te komen. Wij pleiten voor een ruimere openstelling van de nationale programma' s op Europees niveau. Ten tweede moet deze Europese onderzoekruimte voornamelijk betrekking hebben op goed basisonderzoek door openbare instellingen, waaraan een Europese ruimte van innovatie gekoppeld moet worden, die op één lijn zit met het bedrijfsleven, of het nu om grote, middelgrote of kleine ondernemingen gaat. Bij alle activiteiten moet ernaar gestreefd worden een daadwerkelijke toegevoegde waarde voor Europa te creëren. Ten derde moeten wij ons eveneens beraden op het instellen van nieuwe instrumenten. Het belangrijkst is vanzelfsprekend het zesde kaderprogramma waarmee wij nu gaan werken. Wij moeten dit actualiseren en ervoor zorgen dat het toegankelijker, flexibeler en begrijpelijker wordt. Wij moeten het idee van geïntegreerde programma' s en networks of excellence in aanmerking nemen, zonder echter voorbij te gaan aan de kleinere entiteiten, die potentiële bronnen voor onderzoek en innovatie kunnen zijn. Ten vierde staan wij open voor het ontwikkelen van middelen die uitwisselingen mogelijk maken, zoals beurzen, voor investeringen voor jongeren en voor evenwichtigheid, waarbij meer tijd wordt vrijgemaakt voor onderzoek. Ten vijfde moeten wij de ontwikkeling van de zuivere wetenschap bevorderen. Wij willen dat er meer rekening wordt gehouden met het thema wetenschappen en samenleving, waarbij meer steun wordt verleend aan de sociale en menswetenschappen. Ten zesde moet in de Europese onderzoekruimte een grotere plaats worden ingeruimd voor duurzame ontwikkeling. Dit kunnen wij bereiken door concrete onderzoeksprojecten op te zetten, bijvoorbeeld met betrekking tot milieubescherming en duurzame energiebronnen. Wij staan echter afwijzend tegenover het opnemen van militair onderzoek en onderzoek op het gebied van defensie. Ten zevende ten slotte, gaat onze aandacht uit naar het internationale aspect, dat zich niet beperkt tot de concurrentie met de Verenigde Staten en Japan. Hierbij dient tevens rekening te worden gehouden met de kandidaat-lidstaten en de samenwerkingsprogramma' s met de ontwikkelingslanden en de landen uit de Euro-mediterrane zone. Seppänen Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de Europese Unie krijgt een gemeenschappelijke munt en daarmee ook een gemeenschappelijke monetaire ruimte. Men wil van de Europese Unie ook een gemeenschappelijke wetenschapsruimte maken en daarmee wil men er een grootmacht op het gebied van wetenschap maken. In veel sectoren is de Europese Unie al een grootmacht op het gebied van wetenschap. Niet alle resultaten en procedures zullen echter gezamenlijk worden gebruikt, omdat veel grote landen hun eigen nationale, militaire en handelsbelangen willen beschermen. Zij zouden hun projecten meer voor anderen moeten openstellen. Als dat niet gebeurt, is de Europese Unie geen echte Europese onderzoeksruimte en worden met Europees geld alleen de restjes gefinancierd waarvoor vanwege een ontbrekend gemeenschappelijk belang onvoldoende nationale middelen beschikbaar zijn. Wij gebruiken in Finland de term nulonderzoek. Daarmee wordt onderzoek bedoeld waarvan de resultaten door niemand worden benut, bekritiseerd of voortgezet. De Europese onderzoeksruimte mag geen nulonderzoeksruimte worden en Europees geld mag niet worden gebruikt voor het financieren van nulonderzoeken. Er moet een oplossing komen voor het probleem dat er op het gebruik van Europees geld geen kwalitatieve controle is waarbij wetenschappelijke resultaten grondig worden nagegaan. De angst bestaat dat het rendement van investeringen op wetenschappelijk gebied laag is. Het is mogelijk dat het gemeenschappelijk onderzoeksbureau meer bureaucratie dan wetenschap bevordert. Daarom moet worden geëist dat de gemeenschappelijke wetenschapsruimte op basis van wetenschappelijke criteria wordt ontwikkeld. Ik bedank mevrouw Plooij-van Gorsel voor haar grondige werk in de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. Een schoonheidsfoutje in het verslag is het voorstel dat de wetenschap verbonden moet worden aan de wapenindustrie. Raschhofer Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de coördinatie respectievelijk bundeling van de Europese onderzoeksactiviteiten mag er niet toe leiden dat de concurrentie tussen de onderzoeksinstituten verdwijnt. Coördinatie en samenwerking zijn een goede zaak, maar we moeten niet naar een gelijkschakeling toe waardoor het concurrentie-element verdwijnt. De grenzen die in het kader van het subsidiariteitsbeginsel zijn bepaald, moeten we dan ook altijd in de gaten houden. Voor de realisering van het ambitieuze plan van de Commissie zal de vooruitziende blik van de nationale besluitvormers een doorslaggevende rol spelen. Zij zullen daarvoor echter wel de gedachte moeten laten varen dat via het uitbesteden van onderzoeksopdrachten de eigen nationale economie gesubsidieerd kan worden. Het moet onze hoogste prioriteit zijn om liefst zo snel mogelijk, in het belang van de totale Europese economische ruimte, ons doel te bereiken. Waarschijnlijk beschikken we in Europa over de beste opleidingen voor wetenschappers. Helaas vertrekken die wetenschappers na hun opleiding heel vaak naar aantrekkelijke andere landen buiten Europa, zoals de Verenigde Staten. Wij moeten die wetenschappers met alle mogelijke middelen in Europa zien te houden. Dat betekent dat we optimale voorwaarden en faciliteiten voor onderzoeksactiviteiten moeten creëren, zodat Europa aantrekkelijker wordt voor toponderzoek. Nisticò Mijnheer de Voorzitter, mijn hartelijke gelukwensen aan commissaris Busquin voor de uitstekende betrekkingen die hij met het Parlement heeft opgebouwd, voor zijn doeltreffende en intelligente werk aan de opbouw van de Europese onderzoeksruimte en het zesde kaderprogramma. Hij richt zich duidelijk op kwaliteitsonderzoek, meer prestige voor onderzoekers en wetenschappelijke vrijheid. De oprichting van networks of excellence, een grotere mobiliteit voor onderzoekers, prioriteiten stellen in het neurologisch onderzoek - denk bijvoorbeeld aan de BSE-crisis, de ziekte van Alzheimer en ook genetische therapie voor ziekten die nu nog ongeneeslijk zijn - dat zijn in het oog springende delen van het project. De rapporteur heeft uitstekend werk geleverd, hoewel de termijnen voor het verslag en de amendementen een toccata e fuga zijn geweest. Ik hoop dat zij, de collega' s en commissaris Busquin mijn verzoek over het tegengaan van de brain drain van de beste wetenschappers uit Europa naar de Verenigde Staten en andere concurrerende landen kunnen inwilligen. Ik ben ervan overtuigd dat we jongeren alleen kunnen aantrekken met economische en sociale prikkels, door carrièrevoorwaarden te scheppen die concurrerend zijn met die in de Verenigde Staten en door onderzoekers, net als in Italië, in te schalen als managers, zoals bij magistraten is gebeurd. Zo kunnen we jonge onderzoekers toekomstperspectieven bieden en laten zien dat we hun rol in Europa op waarde weten te schatten. Caudron Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega' s, ik wil allereerst opmerken dat ik bijzonder positief sta tegenover de mededeling van de Commissie en de voorstellen van commissaris Busquin over de Europese onderzoekruimte. Ik wil mevrouw Plooij complimenteren met haar uitstekende werk, ook al betreur ik het - zoals zij weet - dat zij, naar ik meen uit veelal ideologische motieven, zonder discussie alle amendementen heeft afgewezen die ik ter verbetering van het verslag heb ingediend. Ik wil haar zeggen dat ik mij persoonlijk bij de gezamenlijke voorbereiding van het zesde kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling toleranter zal opstellen dan zij. Voorafgaand aan het debat over het kaderprogramma heeft de Europese Commissie ons middels haar mededeling dus oriëntaties voorgelegd voor toekomstige ondersteunende activiteiten voor het onderzoek. Van de verschillende interessante ideeën noem ik er één die een van de leidraden vormt voor de huidige en toekomstige debatten. Dit betreft de noodzaak om de Europese onderzoeksinspanningen steeds meer te concentreren op een beperkt aantal prioriteiten. Het sleutelbegrip daarbij zal de toegevoegde Europese waarde vormen. Ik ben mij ervan bewust dat het niet eenvoudig zal zijn deze prioriteiten te definiëren, maar volgens mij zal het Europees onderzoek hier zeker de vruchten van plukken. Soortgelijke nieuwe ideeën die hun stempel op het zesde kaderprogramma zullen drukken, zijn de networks of excellence en de geïntegreerde projecten. Ook deze concepten zullen de nodige discussies losmaken. Verder komt de problematiek van de mobiliteit van studenten, onderzoekers en wetenschappers in de tekst aan de orde. Deze problematiek zal een van de hoofdlijnen van het zesde kaderprogramma vormen. Ik weet dat het Belgische voorzitterschap voornemens is een conferentie over dit thema te organiseren en daar ben ik blij om. Er is rekening gehouden met de rol van het MKB, hetgeen een goede zaak is. Ik ben het eens met het voorstel de sociale en menswetenschappen op te nemen in het zesde kaderprogramma voor onderzoek. Bij het ingaan van het derde millennium is het debat "wetenschappen en samenleving" van vitaal belang. Alles in aanmerking genomen, geachte collega' s, vormen de mededeling van de Commissie en het verslag van mevrouw Plooij een stevige basis voor het werk dat wij gezamenlijk, in alle transparantie, gaan verrichten, met inbegrip van de gecontroleerde thermonucleaire fusie. In mijn hoedanigheid van rapporteur sta ik vanaf nu ter beschikking van alle collega' s die samen met mij een bijdrage willen leveren aan het zesde kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling. Alyssandrakis Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega' s, ofschoon in het verslag talrijke tegenstrijdigheden en herhalingen voorkomen, is zonder meer duidelijk waar men naar toe wil: men wil het onderzoek in dienst stellen van de monopolies. Als de Raad en de Commissie instemmen met hetgeen in het verslag wordt gevraagd - versterking van het mededingingsvermogen, opstelling van een prioriteitenlijst, vermindering van het aantal prioriteiten, concentratie van de inspanningen op een gering aantal onderwerpen en nauwgezette controle op alle onderzoeksactiviteiten - zullen zij het onderzoek en de onderzoekers in een verstikkend keurslijf stoppen. Dan zal het afgelopen zijn met het vrij zoeken naar nieuwe kennis; dan zal het onderzoek ontaarden. Onderzoek is immers een proces waarmee men nieuwe kennis en macht probeert te verwerven. Dit geldt zeer zeker voor een land als Griekenland waar bijna alle onderzoeksactiviteiten op de een of andere manier verband houden met communautaire financieringen. In paragraaf 28 wordt voorgesteld de Europese onderzoekruimte te verbinden met het defensie- en veiligheidsbeleid. Dat kan uitmonden in een uitermate gevaarlijke militarisering van het onderzoek. In paragraaf 35 wordt verder verwezen naar de toetredingslanden. Deze verwijzing getuigt echter van geringschatting. Men vergeet blijkbaar dat de meeste van deze landen een lange onderzoekstraditie hebben. Ik ga ervan uit dat commissaris Busquin verstandig genoeg zal zijn om de aanbeveling van het Europees Parlement grotendeels te negeren. Anders zal men, zoals ik zojuist al zei, geen Europese onderzoekruimte verwezenlijken, maar het onderzoek in een huiveringwekkend keurslijf stoppen. Ik hoef u natuurlijk niet te zeggen dat de Communistische Partij van Griekenland tegen het verslag zal stemmen. (Applaus van de tribune) Rübig Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, ik dank commissaris Busquin voor zijn uiteenzetting over dit standpunt. Ik geloof dat op de schouders van commissaris Busquin op dit moment de grootste verantwoordelijkheid in Europa rust. Bij de BSE-crisis gaat het erom dat we het vertrouwen van de consumenten terugwinnen. Dat vertrouwen kunnen wij alleen herstellen door een objectief onderzoek in te stellen en door het wetenschappelijke bewijs te leveren dat de levensmiddelen die wij gebruiken ook honderd procent veilig zijn. Daarom vind ik dat onderzoek op BSE-gebied, dat wil zeggen biotechnologisch en gentechnologisch onderzoek, een centrale plaats moet innemen. Als lid van de Begrotingscommissie ben ik er zelfs voorstander van dat wij een extra financiële voorziening voor BSE-onderzoek treffen. Alleen via onderzoek kunnen we de cruciale vooruitgang boeken die nodig is om dit probleem definitief op te lossen. In de tweede plaats ligt het midden- en kleinbedrijf mij na aan het hart. Ik kan het voorstel van de rapporteur om de subsidies voor het MKB van 10% naar 15% te verhogen dan ook alleen maar steunen; wij moeten ons duidelijk vastleggen op de financiële middelen die wij aan bedrijven met minder dan 250 werknemers ter beschikking stellen. Ik zou echter ook nog graag willen vragen of het misschien mogelijk is om een tweede drempel vast te stellen voor de samenwerking tussen grote en kleine bedrijven, onderzoekscentra en universitaire instituten. Wij moeten erop aandringen dat de kennis van de grote bedrijven en de onderzoeksresultaten van wetenschappelijke stichtingen en instituten ook doorgegeven worden aan de universiteiten. Van daaruit dienen die kennis en resultaten dan weer terug te vloeien naar de bedrijven om nieuwe bedrijfsmogelijkheden "uit te broeden" op basis waarvan weer nieuwe bedrijven kunnen ontstaan. Wij weten dat juist het MKB over innovatieve mogelijkheden beschikt om - inspelend op de situatie op de markt - producten te vervaardigen waar veel vraag naar is. Wij moeten echter ook nadrukkelijk aandacht besteden aan het delegeren van de uitvoering van onderzoeksprojecten op nationaal niveau, omdat het er natuurlijk ook om gaat grote projecten op te delen, zodat deze ook voor kleinere partijen toegankelijk worden. Linkohr Mijnheer de Voorzitter, het verslag kan mijn goedkeuring wegdragen en ik feliciteer bij deze de rapporteur. Ik vind de term "onderzoeksruimte" treffend gekozen. Ik ben van mening dat dit een goed initiatief van de Commissie is. Ik zou graag iets willen zeggen naar aanleiding van het betoog van de heer Alyssandrakis. Als er in Griekenland meer geld aan onderzoek besteed zou worden, zou men ook minder afhankelijk van Brussel zijn. In veel landen van de Europese Unie speelt hetzelfde probleem. Daar is bij zowel grote als kleine projecten bezuinigd op de onderzoeksmiddelen. Dat gat kan niet door Europees onderzoek opgevuld worden. Als wij daadwerkelijk een Europese onderzoeksruimte willen creëren, dienen beide partijen - dus zowel de EU als de lidstaten - daaraan mee te werken. Als dat niet gebeurt, ontstaan er scheve verhoudingen die wij niet meer recht kunnen trekken. Daarnaast voorzie ik mogelijke problemen bij het beheer van dit onderzoeksplan, met name met het oog op de uitbreiding van de Europese Unie. Op langere termijn is die onderzoeksruimte onmogelijk vanuit Brussel te besturen. Daarom moeten we proberen, bijvoorbeeld in samenwerking met de Commissie begrotingscontrole en de Rekenkamer, om procedures te ontwikkelen waardoor de administratieve lasten afnemen. Onderzoek kan niet met een boekhoudersmentaliteit uitgevoerd worden. Onderzoek brengt risico´s met zich mee, overigens ook financiële risico´s. Het onderzoeksresultaat moet de doorslaggevende factor vormen en niet altijd noodzakelijkerwijs de afrekening. Ik geef veel liever de voorkeur aan een geslaagd project waarop misschien geld toegelegd moet worden, dan aan een project dat perfect binnen de begroting blijft, maar dat uiteindelijk geen enkel resultaat oplevert. (Applaus) Quisthoudt-Rowohl Mijnheer de Voorzitter, als het om onderzoek gaat, kan mem het eigenlijk met bijna alles eens zijn wat de vorige sprekers hebben gezegd. Alleen wordt het daardoor in de praktijk niet eenvoudiger om dat ook allemaal te realiseren. Wij vinden dat het fundament van het toekomstige onderzoeksbeleid gevormd moet worden door concentratie - dat wil zeggen door het stellen van duidelijke prioriteiten -, door flexibiliteit en door coördinatie. Dat kan uiteraard alleen maar op basis van democratische besluiten die door een zeer gemêleerd Parlement en een zeer gemêleerde Raad goedgekeurd moeten worden. Mijnheer de commissaris, ik wil u op voorhand al van harte feliciteren als u daarin zou slagen! Wij zullen proberen om u daarbij te steunen. De Europese onderzoeksruimte is in ieder geval een eerste stap in de goede richting en zal ook deel uitmaken van het zesde kaderprogramma. Op het moment dat dit echter geconcretiseerd moet worden, doemen er natuurlijk problemen op. En het venijn zit niet alleen in de details. Met andere woorden: u bent voorstander van een concentratie en wij allen willen eveneens prioriteiten stellen. Op basis van welke criteria, mijnheer de commissaris, denkt u deze prioriteiten vast te stellen? Ik wens u daarbij veel plezier! Die criteria zijn tot nu toe nooit helemaal duidelijk gedefinieerd en de term "Europese meerwaarde" , geachte heer Caudron, gebruiken we al meer dan tien jaar dacht ik zo. U en ik hebben tot nu toe ook nog niets gedefinieerd of hebben nog geen definities kunnen formuleren. Over de flexibiliteit is al genoeg gezegd, en dat brengt mij bij het derde punt, de coördinatie. De Europese onderzoeksruimte kan inderdaad niet zonder een coördinatie op het niveau van de Unie en op nationaal onderzoeksgebied. Ik constateer dat er op dat vlak partijpolitieke verschillen bestaan. In welke mate willen wij een centrale coördinatie, in welke mate willen wij een centrale planning en beslissingsbevoegdheid, en in welke mate moet er een bijdrage van onderaf komen in het kader van de subsidiariteit? Dat zal een spannend debat worden waarbij partijpolitieke motieven ook zeker een rol zullen spelen, maar wij gaan dat debat graag aan. Ik feliciteer de rapporteur en zij kan ook in de toekomst op onze medewerking rekenen. Paasilinna Mijnheer de Voorzitter, ik bedank rapporteur Plooij-van Gorsel voor haar uitstekende werk. Ook bedank ik de commissaris voor de zeer grondige uiteenzetting. Informatie is tegenwoordig immers de belangrijkste productiefactor en een product van informatie is wetenschap waarvoor inhoudelijke criteria worden voorgesteld. Wetenschap onderscheidt zich dus op die manier van informatie. Technische uitvindingen en de aantrekkingskracht van techniek in de maatschappij maken langzamerhand plaats voor steeds nadrukkelijker aanwezige inhoud en inhoudindustrie. Wij gaan van een soort infotechnische maatschappij hopelijk naar een maatschappij van normen en waarden en in de richtsnoeren is concreet gesproken van een Europese onderzoeksruimte. Dat is naar mijn mening terecht en er wordt gezegd dat deze onderzoeksruimte structuren creëert. Nu dat zo is, doe ik een paar voorstellen. Alleen al vanwege de verandering die plaatsvindt moet er binnen de Europese onderzoeksruimte een projectcluster worden gecreëerd die helpt bij het ontwikkelen van inhoud en de inhoudproductie. Daarin ligt veel werk voor Europa. De tweede cluster creëert structuren, namelijk de mondialisering van de handel en de communicatie. Dat is een belangrijke factor bij de huidige veranderingen en een enorme wetenschappelijke uitdaging. Daarvoor is onderzoek nodig, omdat dit ons allen beïnvloedt. Wij hebben wetenschap nodig, want zowel de handel als de communicatie zijn in mondiale proporties in de plaats van de politiek gekomen. Daarom, commissaris, hoop ik dat het aandeel van het maatschappelijk onderzoek vergroot kan worden. Ik vraag tenslotte wat u wilt doen, zodat het onderzoek met betrekking tot de mondialisering beter wordt en toeneemt en ons, de politici, meer instrumenten geeft om over deze zaak te kunnen besluiten. Purvis Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur bedanken voor zijn uitstekende verslag. In dit document wordt voor het kaderprogramma een structuur geschetst. Aan die structuur zou ik graag een belangrijk detail willen toevoegen. Tijdens de vaak geciteerde Top van Lissabon werd de doelstelling geformuleerd om van Europa de meest dynamische en competitieve, op kennis gebaseerde economie ter wereld te maken. De biotechnologie kan een grote bijdrage leveren aan de verwezenlijking van deze ambitie. Het is daarom van essentieel belang dat het onderzoek in de biowetenschappen binnen de Europese onderzoeksruimte de hoogste prioriteit krijgt. Op dit moment is er binnen bepaalde onderzoeksgebieden veel vertwijfeling en zelfs wanhoop te bespeuren. Er zijn moratoria op experimenten met gewassen en op de goedkeuring van nieuwe landbouwproducten; gewassen waarop experimenten worden uitgevoerd worden opzettelijk beschadigd; de omzetting van essentiële wetgeving wordt uitgesteld en onderzoekers op het gebied van de gezondheidszorg krijgen zelfs te maken met verbaal en fysiek geweld; er doen tal van schrikverhalen over het milieu de ronde waar totaal geen bewijs voor is; onderzoekers worden bedreigd, zelfs met de dood, door extremisten van actiegroepen voor dierenbevrijding; antagonistische woordvoerders en de media nemen termen in de mond die zowel incorrect zijn als aan de emoties appelleren. Een voorbeeld is "Frankenstein food" . Deze sociale druk, die vaak nog eens wordt versterkt door de lauwe reacties van overheden en openbare instellingen, vormt een bedreiging voor de verdere ontwikkeling van de Europese biotechnologie. Deze bezit immers een enorm potentieel. Natuurlijk zijn verordeningen tot op zekere hoogte nodig. De regelgeving moet de vooruitgang echter niet hinderen, maar juist stimuleren. Alleen binnen een dergelijke, positieve omgeving zullen we erin slagen dit potentieel ten volle te benutten. Het is de voorwaarde waaraan moet worden voldaan om in de toekomst te kunnen concurreren met andere industrieën en in de landbouw. Tevens kunnen we alleen dan de hoogste kwaliteit van gezondheidszorg realiseren, bijdragen aan de ontwikkeling van derdewereldlanden en honger en ziekte beëindigen. Busquin Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, allereerst wil ik op mijn beurt mevrouw Plooij-van Gorsel danken voor haar uitstekende verslag. Tevens wil ik opmerken hoeveel steun ik put uit de contacten met alle parlementariërs die zich fundamenteel met deze kwestie bezighouden. Door hun bijdragen en ervaring verschaffen zij mij raad bij de totstandbrenging van deze Europese onderzoekruimte, die naar mijn mening algemeen erkend wordt als een noodzakelijke politieke doelstelling voor Europa. Ik wil nogmaals mijn dank uitspreken aan de vertegenwoordigers van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport en de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, mevrouw Fraisse en mevrouw McNally, voor hun bijdragen. De ondersteuning die het Parlement kan leveren aan deze onderzoekruimte is vanzelfsprekend van essentieel belang om vooruitgang te boeken in dit proces. Het idee van de Europese onderzoekruimte is tijdens de Top van Lissabon goedgekeurd. Het is daardoor een politiek onderwerp geworden. Om dit idee vaste vorm te geven valt er echter nog veel werk te verrichten, zoals u zelf al aangeeft. In dit opzicht vormen de voorstellen van het Parlement een essentieel onderdeel voor de dynamische ontwikkeling van dit proces op Europees niveau. Overigens zal er binnenkort, tijdens de Top van Stockholm, een voortgangsrapport over dit concept van de Europese onderzoekruimte worden gepresenteerd. Het onderwerp vormt tevens een agendapunt voor de staatshoofden en regeringsleiders die in Stockholm bijeenkomen en zal dan nader uitgewerkt worden om tegemoet te komen aan het doel om van Europa een dynamische economie te maken. Ik wil hier een aantal kanttekeningen plaatsen in verband met verschillende aspecten die uit het verslag van mevrouw Plooij-van Gorsel en uit de interventies van de parlementariërs naar voren kwamen. Mijn commentaar zal grotendeels in de lijn van de eerdere opmerkingen liggen, maar ik kan wellicht een en ander preciseren. Het is duidelijk dat de totstandbrenging van de Europese onderzoekruimte mogelijk wordt gemaakt enerzijds door het kaderprogramma, dat van dien aard is dat verwezenlijking van deze ruimte vergemakkelijkt wordt, en anderzijds vooral door een open coördinatie tussen de lidstaten en de onderzoeksinstanties. Als wij het kaderprogramma dus als een instrument beschouwen, moeten wij dit aanpassen zodat het kan bijdragen aan het structureren van de Europese onderzoekruimte. Dat is wat u in het nieuwe kaderprogramma zult aantreffen: verschillende onderdelen die een grote bijdrage leveren aan het structureren van de Europese onderzoekruimte. Dat het nodig was het kaderprogramma te wijzigen bleek al heel duidelijk uit het vijfjaarlijkse evaluatieverslag, waarin de noodzaak voor deze aanpak onderstreept werd. Wat de "open coördinatie" betreft zal onze rol, die - dat geef ik toe - nog nader bepaald moet worden en waarvan de criteria duidelijker moeten worden afgestemd, eruit bestaan een open coördinatie tussen de lidstaten te vergemakkelijken en bevorderen. Op welke wijze kunnen wij dit verwezenlijken? Het is duidelijk dat dit een karwei van lange adem is. Deze taak vereist een partnerschap tussen de Commissie en de lidstaten, met de steun van het Europees Parlement en, mijnheer Alyssandrakis, van de gehele wetenschappelijke gemeenschap. Dit project betreft namelijk alle Europese wetenschappers. Er is geen onderscheid; wij hebben te maken met aspecten waar subsidiariteit een rol speelt, zeker, met onderzoek dat in de lidstaten plaatsvindt en met onderzoek met een toegevoegde waarde. Wij zijn dus heel ver, om niet te zeggen lichtjaren verwijderd van dat monopolistische concept waar u zojuist aan refereerde en waar de andere leden van dit Parlement zich beslist niet mee bezighouden. Om deze open coördinatie te realiseren is het noodzakelijk nieuwe interventiemethoden te ontwikkelen en sommigen, zoals mevrouw Fraisse en de heer Desama, spraken in dit opzicht al over het probleem van het onderwijs. De relatie tussen wetenschap en onderwijs is een pertinente kwestie die overigens ook aan de orde komt tijdens de bijeenkomst van de ministers van Onderwijs en Wetenschap in Uppsala. Op 2 en 3 maart zal er in Zweden een gemeenschappelijke vergadering, een informele Raad plaatsvinden tussen de ministers van Onderwijs en Wetenschap over het thema "Wetenschap, samenleving en wetenschappelijk onderwijs" . Wij zullen dan tevens een eerste bespreking over het komende kaderprogramma voeren met de ministers van Onderzoek. Wat de nieuwe instrumenten betreft, ben ik blij met uw steun; vooral de heer Vidal-Quadras Roca heeft het belang van deze nieuwe instrumenten duidelijk onderstreept. Hiermee kunnen wij namelijk efficiënter te werk gaan, waarbij - zoals de heer Linkhor opmerkte - ook de beleidsprocedures vereenvoudigd worden, hetgeen de efficiëntie nog vergroot en waardoor dubbel werk voorkomen wordt. De instrumenten die de Commissie voorstelt zijn dus vanuit deze gedachtegang vastgesteld. Ik heb er echter begrip voor dat u het noodzakelijk acht ervoor te zorgen dat deze instrumenten gelijke kansen aan iedereen bieden. De instrumenten moeten niet voorbehouden worden aan een bepaalde categorie of groep, met als gevolg uitsluiting van andere groepen. Om die reden moeten de nieuwe instrumenten dus beter gedefinieerd worden. Wat de networks of excellence betreft, is iedereen het er volgens mij over eens dat dit een essentieel punt is. Naar mijn inschatting dient er echter eveneens overeenstemming te zijn over de definitie van de expertisenetwerken. Deze benaming past namelijk beter dan "mammoetcentra" . Het gaat niet om enorme centres of excellence. Het zijn netwerken waarin expertisecapaciteiten worden gebundeld, afhankelijk van het thema of onderzoeksonderwerp. De doelstelling is dus het opzetten van virtuele centres of excellence, waarin expertisecapaciteiten op prioritaire gebieden worden geïntegreerd. Hieruit vloeit voort dat het zeker geen instrument betreft voor, onder andere, het midden- en kleinbedrijf en voor de landen die op het gebied van onderzoek het minst ontwikkeld zijn. Er bevinden zich centres of excellence in alle Europese landen, waarbij het criterium is - en wij zullen dit nog bespreken -: wat is de toegevoegde Europese waarde van het programma? Dit is uiteraard een van de vragen die als uitgangspunt voor de discussies zullen dienen. Ten aanzien van het verzoek van mevrouw Plooij-van Gorsel over de infrastructuren wil ik opmerken dat u helemaal gelijk heeft. Zoals u weet hebben wij met het GEANT-project reeds pogingen ondernomen een infrastructuur te verwezenlijken en de infrastructuren van alle Europese landen op elkaar aan te sluiten, waarbij wij streven naar een capaciteit van 10 Gb/s. Zoals u benadrukt, zullen wij echter op 100 Gb/s moeten uitkomen. Ondersteuning van de coördinatie van de lidstaten - aangezien de lidstaten hun inspanningen op hun eigen gebied dienen te richten - zal dan ook een prioriteit van het infrastructuurprogramma vormen. Bij de vaststelling van het nieuwe kaderprogramma kunnen wij hier nader op ingaan. De variabele geometrie, of de zogenaamde nauwere samenwerking, is natuurlijk een van de onderwerpen die vragen oproepen. Artikel 169 van het Verdrag voorziet hier weliswaar in, maar tot op heden hebben wij dit niet in de praktijk kunnen brengen. Er is dan ook veel discussie over dit vraagstuk. Het heeft betrekking op de efficiëntie, maar het is tevens een institutioneel vraagstuk. Wij vinden derhalve dat de lidstaten zelf het initiatief moeten nemen. Pas als er werkelijk sprake is van participatie in Europees verband, kunnen wij voorstellen doen voor deelneming van de Unie. Ik deel evenwel uw bezorgdheid dat dit instrument niet discriminerend moet zijn voor bepaalde lidstaten en dat het Parlement volledig betrokken moet worden bij belangrijke besluiten op dit gebied. Bij de bestudering van het ontwerpkaderprogramma kunnen wij hier nader op ingaan. Het zal een belangrijk onderwerp van die discussie zijn. Wat de prioriteiten en criteria betreft, meen ik dat wij een aantal algemene criteria hebben geschetst om een voorlopig beeld van de genoemde prioriteiten te geven. Deze criteria zijn overigens een afspiegeling van de respons die wij kregen op een uitvoerige enquête onder alle vooraanstaande onderzoekers, die gedurende het hele jaar 2000 via Internet verspreid is. Wij hebben de wetenschappelijke gemeenschap en het bedrijfsleven op grote schaal via Internet over deze vragen geraadpleegd. In verband hiermee kunnen wij duidelijk drie grote thema' s onderscheiden die ontegenzeglijk een toegevoegde waarde bezitten. Dit zijn post-genoomonderzoek, de informatiemaatschappij - waarbij de kosten van Internet een noodzakelijke factor voor democratisering vormen - en het vraagstuk van de nanotechnologieën in materialen en geavanceerde processen. Dit zijn drie belangrijke thema' s, waarbij ik niet voorbij wil gaan aan de kwesties van de voedselveiligheid - uiteraard hoogst actueel in Europa -, de levenskwaliteit en de duurzame ontwikkeling. Deze zaken zullen overigens ter sprake komen in de mededeling die de Commissie ter voorbereiding van de Top van Göteborg zal opstellen. Duurzame ontwikkeling zal hierin worden opgevoerd als een van de veelbelovende onderzoeksthema' s op het gebied van milieu, energie en vervoer. Het is natuurlijk terecht dat u het belang van het midden- en kleinbedrijf onderstreept. Wij waren het erover eens dat ten minste 10% van de kredieten van het vijfde kaderprogramma voor het MKB bestemd moest zijn. Het lijkt erop dat wij voor het nieuwe kaderprogramma een ambitieuzere doelstelling zullen hanteren, waarbij circa 15% wellicht verdedigbaar is. De heer Caudron wil ik zeggen dat de Europese toegevoegde waarde natuurlijk een essentieel onderdeel is. Hoe moeten wij deze waarde definiëren? Volgens mij is dit afhankelijk van de onderzoeksprojecten. Er bestaat geen algemeen concept voor de Europese toegevoegde waarde. Deze wordt vastgesteld naar gelang van het onderzoeksthema, waarbij wij constateren dat deze waarde ten minste op Europees niveau moet liggen om op mondiaal niveau te kunnen concurreren. Wat de nucleaire kwestie betreft, heb ik er geen enkel bezwaar tegen dat het Parlement op grote schaal deelneemt aan de discussie, integendeel. U zinspeelde op de bijeenkomst over kernfusie. Dit was beslist geen formele vergadering, maar simpelweg een rondvraag over een - overigens toegankelijk - document, waarin vier mogelijke opties inzake de kwestie van de kernfusie aan de orde kwamen. Ik meen dat een discussie over deze kwestie onvermijdelijk is. Overigens hebben wij deze discussie al gevoerd tijdens eerdere debatten over de voorgaande kaderprogramma' s. Persoonlijk ben ik voorstander van een open discussie over deze kwestie, aangezien het om een fundamenteel maatschappelijk probleem en een volkomen legitieme vraagstelling gaat. Vrouwen en samenleving, jongeren en samenleving, dit thema ligt duidelijk in het verlengde van de Helsinki-werkgroep, die ingesteld werd met betrekking tot de positie van de vrouw in de wetenschap, zowel in de overheids- als de particuliere sector. En dan is er natuurlijk nog de internationale samenwerking. Ten aanzien van deze dimensie gaat het om de rol die Europa mondiaal gezien vervult met betrekking tot onderzoek en ernstige ziekten, zoals onder andere aids en tuberculose. Mijn collega Nielson en ik hebben een mededeling over de ontwikkelingen op dit gebied opgesteld die volgende week in de Commissie behandeld zal worden. Deze internationale dimensie mag niet ontbreken in de discussie. Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik ben misschien wat lang van stof geweest, maar voor mij was dit de kans om de discussie over het volgende kaderprogramma al enigszins op gang te brengen. Dit programma zal waarschijnlijk de komende weken - of zelfs volgende week al - worden goedgekeurd, zodat ik u binnen twee weken de grote lijnen van dit kaderprogramma uiteen zal kunnen zetten, in aansluiting op het verslag van mevrouw Plooij. Tot slot wil ik haar nogmaals mijn dank overbrengen, evenals aan alle parlementariërs voor hun bijdragen. De Voorzitter Mijnheer de commissaris, dank u wel voor uw interventie die wat ons betreft niet te lang was. Uw woorden waren uiterst relevant en worden ten zeerste gewaardeerd. Plooij-van Gorsel Mijnheer de Voorzitter, ik was vergeten om al mijn collega's voor de prettige samenwerking te bedanken, maar commissaris Busquin is ook iets vergeten. Mevrouw Quisthoudt-Rowohl heeft heel duidelijk gevraagd wat de criteria zijn voor de prioriteiten. Dit is niet de eerste keer dat wij dit vragen, we hebben dit in twee vorige vergaderingen van de Commissie industrie ook gevraagd. We willen niet horen dat het algemene criteria zijn. We hebben gevraagd om een duidelijke beschrijving van de criteria voor de prioriteiten voor onderzoek. Daar willen wij als commissie erg graag antwoord op hebben. Busquin Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat ik u op korte termijn tevreden kan stellen, aangezien het zesde kaderprogramma in aantocht is. Hierin zal een en ander nog duidelijker omschreven worden. Vanzelfsprekend hebben wij tijdens de voorbereiding van dit nieuwe programma de gelegenheid hier dieper op in te gaan. De Voorzitter Dank u wel, mijnheer de commissaris. Het debat is gesloten. De stemming vindt om 12.00 uur plaats Katoen De Voorzitter Aan de orde is het verslag (A5-0022/2001) van de heer Korakas, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over: I. het voorstel voor een verordening van de Raad houdende zesde aanpassing van de steunregeling voor katoen die bij het aan de Akte van toetreding van Griekenland gehechte Protocol nr. 4 is ingesteld (COM(1999) 492 - C5-0048/2000 - 1999/0201(CNS)); II. het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de steun voor de katoenproductie (COM(1999) 492 - C5-0049/2000 - 1999/0202(CNS)). Korakas Mijnheer de Voorzitter, zoals
{'language': 'nl'}