Derivatenmarkten: toekomstige beleidsmaatregelen (korte presentatie) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Werner Langen, namens de Commissie economische en monetaire zaken, over derivatenmarkten: toekomstige beleidsmaatregelen -.
Werner Langen
rapporteur. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, ik wil allereerst de collega's die samen met mij op grond van de mededelingen van de Commissie een zeer uitvoerig verslag hebben opgesteld, ervoor bedanken dat ze bereid waren om compromissen te sluiten en dat we niet een minimale oplossing hebben bereikt, maar dat we tot breed gedragen compromissen zijn gekomen.
Ik wil echter ook commissaris Barnier bedanken voor het feit dat hij nu spijkers met koppen wil slaan. De heer McCreevy - uw voorganger, mijnheer Barnier - hebben we tot actie moeten aanzetten. Met u weten we zeker dat u de voorstellen voor de regeling voor de financiële markt snel, betrouwbaar en op correcte wijze zult voorleggen en samen met ons kunt uitvoeren. Ik kan u alleen maar zeggen dat u gelijk hebt dat u niet wacht op de laatsten in het konvooi of op de verstorende invloeden in de Raad. U hebt het Parlement volledig aan uw zijde bij een duidelijke en billijke regulering van de derivatenmarkten.
Wij hebben in de commissie het verslag met een grote meerderheid - 43 stemmen voor, 1 tegen, 1 onthouding - aangenomen, en sommige van de professionele waarnemers uit andere lidstaten waren verbaasd dat er na het debat met veel controverse een regeling tot stand is gekomen waarvoor zo'n brede steun bestaat. Iedereen heeft zich ingespannen doelmatige compromissen te bereiken, ook op de beide punten die tot op het laatst omstreden waren, namelijk de governance, de voorwaarden voor de clearinginstellingen en anderzijds de formulering met betrekking tot de regeling voor derde landen, waar lang en heftig over gedebatteerd is. U hebt nu een openbare raadplegingsprocedure over twee deelterreinen in gang gezet - de documenten zijn sinds vanmiddag beschikbaar - namelijk over shortselling en derivaten en marktinfrastructuur. Ik ben van mening dat we voor de regulering strengere regels nodig hebben en dat we niet moeten toestaan dat nu, nadat het eerste deel van de crisis op de financiële markt enigszins overwonnen is en het tweede deel van deze crisis voor de deur staat, een enorme markt met een omvang van twaalf keer het bruto wereldproduct ongereguleerd blijft. Hier vallen de OTC-derivaten onder, maar ook andere punten en ieder van ons weet dat dit slechts een deel van de regulering van de financiële markt is en dat dit niet alles is.
De crisis op de financiële markt en derivaten die niet op de beurs verhandeld worden, hebben de crisis ongetwijfeld verhevigd. De transparantie is verminderd door de boekhoudregels van de Verenigde Staten en de verrekeningen in het interne bankverkeer en vooral de kredietverzuimswaps op staatsobligaties hebben een slechte naam gekregen.
Ook in het geval van Griekenland is er geen bewijs dat de kredietverzuimswaps de crisis hebben veroorzaakt. Het is zonneklaar dat in eerste instantie niet de speculanten, maar de schuldproblemen van de lidstaten de voornaamste oorzaak zijn. Daarom kan het probleem alleen maar opgelost worden, indien de schuldproblemen worden opgelost.
Op grond van de ervaringen in de afgelopen jaren hebben we nog een ander probleem onderkend, namelijk dat de marktmacht van de zes grootste instellingen een probleem vormt. Deze zes grootste instellingen - drie uit Europa en drie uit de Verenigde Staten - zijn verantwoordelijk voor 80 procent van de derivatenmarkt. We hebben de ervaring in 1992 in gedachte; toen tegen het Britse pond werd gespeculeerd en door Soros de toegang van het Britse pond tot de euro werd verhinderd en ook de ervaring van individuele activisten die hebben gezien dat indertijd enkele centrale banken hun hele vermogen moesten spenderen.
De markt heeft regels nodig en moet streng gereguleerd worden. De besluiten van de Commissie economische en monetaire zaken hebben betrekking op in totaal 48 punten. Voor de standaardisering van de derivaten, transactieregisters, het creëren van centrale tegenpartij-clearinginstellingen, het gebruik van georganiseerde markten, verbetering van de integriteit van en het toezicht op de markt, de derivaten voor ondernemingen en eindgebruikers moet er een speciale regulering komen en we hebben de reeds genoemde eigendomsregels nodig.
Tot slot wil ik u, commissaris, verzekeren dat het Parlement u in grote meerderheid zijn onvoorwaardelijke steun biedt. Indien u niet op de achtergrond blijft maar op de voorgrond treedt, zult u ons aan uw zijde vinden.
Kay Swinburne
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik ben ingenomen met het verslag van de heer Langen als onderdeel van de moeilijke weg naar effectieve regulering van derivaatproducten. Het is inmiddels overduidelijk dat het gebrek aan transparantie op dit gebied kan leiden tot een toename van onbekende risico's in ons financiële stelsel. Het verslag van de heer Langen erkent echter eveneens dat derivaatproducten ook een positief effect hebben, en wel dat zij zorgen voor risicospreiding voor bedrijven, van groot tot klein, die de basis zullen vormen voor het economisch herstel in Europa.
Ik ben blij dat het Parlement duidelijk heeft aangegeven dat het vindt dat veel eindgebruikers niet alleen moeten worden vrijgesteld van eisen op het vlak van clearing, maar ook van eisen op het gebied van zekerheidsstelling en kapitaal. Ik onderschrijf weliswaar niet alles in het definitieve verslag van de heer Langen, en ik doel hier met name op het verbieden van bepaalde soorten producten omdat ik van mening ben dat er eerst aanzienlijk meer onderzoek moet worden gedaan om te voorkomen dat de financiële vernieuwers een eenvoudige manier vinden om producten opnieuw op de markt te brengen onder een andere naam of nog complexere producten te ontwikkelen om overdreven prescriptieve regels te omzeilen, maar ik heb er wel vertrouwen in dat het Europese en mondiale wetgevingsproces zal doorgaan en dat we zullen komen tot een werkbare en effectieve oplossing voor derivaatproducten.
Elena Băsescu
(RO) In de eerste plaats wil ik de heer Langen feliciteren met de geleverde inspanningen voor dit verslag. Financiële derivaten worden beschouwd als een van de oorzaken van het uitbreken van de financiële crisis. Met het oog op het voorkomen van een nieuwe crisis zullen de voorstellen van de Commissie met betrekking tot de derivatenmarkt het risico van deze instrumenten voor de Europese economie verkleinen.
Om het vertrouwen in de financiële markten te herstellen is er een wettelijk kader nodig, dat zorgt voor grotere transparantie en een correcte risicobeoordeling door de spelers op de markt. Op korte termijn is het verminderen van het tegenpartijrisico een belangrijke doelstelling. Dit kan worden gerealiseerd door een intensiever gebruik van compensatie via een centrale tegenpartij. Met het oog op een grotere transparantie is het centraliseren van transacties door middel van een centrale tegenpartij noodzakelijk. Op deze wijze dragen centrale tegenpartijen bij aan het behoud van de integriteit van de beurzen.
Michel Barnier
lid van de Commissie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik de heer Langen bedanken voor zijn verslag, alsook de Commissie economische en monetaire zaken. Het is een uitstekend verslag dat economisch en politiek gezien van groot belang is en op het juiste moment komt. De heer Langen heeft de juiste vragen gesteld - en hem kennende verbaast me dat helemaal niet - en een ambitieus standpunt ingenomen en voorgesteld. Ik denk dat dit gezien het financiële en economische belang van deze kwestie de juiste benadering is.
Geachte leden, zoals u weet hebben we het tijdens het bespreken van derivaten over een markt van 600 000 miljard dollar en over producten die dagelijks gebruikt worden, niet alleen door banken maar ook door ondernemingen voor het dekken van risico's met betrekking tot wisselkoersschommelingen, rentetarieven, of de volatiliteit van olieprijzen.
Zoals mevrouw Swinburne al zei, hebben ze een nuttige functie voor onze economieën, maar tegelijkertijd kunnen ze risico's met zich meebrengen en vallen ze momenteel buiten elke vorm van transparantie en registratie. Daarin moeten wij verandering brengen en dat is ook wat u, mijnheer Langen, voorstelt in uw verslag. Het is ook de benadering die de Commissie heeft aangekondigd in haar mededeling over derivaatmarkten in oktober 2009 en die ik, zoals u misschien nog wel weet, op 13 januari jongstleden persoonlijk heb bevestigd voor het Parlement. Hieruit blijkt, mijnheer Langen, zoals ik op 13 januari ook al heb gezegd, dat het mijn bedoeling is om het heft in eigen handen te nemen en geen afwachtende houding aan te nemen.
En juist met dat in mijn achterhoofd wil ik nog eens benadrukken dat ik een wetgevingsvoorstel over OTC-derivaten wil gaan indienen deze zomer, om precies te zijn begin september. Het doel is duidelijk: we willen de transparantie vergroten, een algemeen standaardiseringproces instellen en de markten consolideren.
We moeten dit allemaal echter wel snel en goed doen zonder te improviseren. De analyses van het Parlement zijn beschikbaar; mijn diensten werken hier nu al maanden aan en hebben constant overleg met alle betrokken partijen. Zo hebben we vandaag een publieke raadpleging gelanceerd om onze voorstellen over een aantal specifieke onderwerpen af te ronden. Als voorbeeld wil ik de criteria noemen die gehanteerd moeten worden om de clearing van derivaten verplicht te maken; niet alle derivaten kunnen gestandaardiseerd worden.
Ten tweede: de aard en het niveau van de prudentiële vereisten voor risicobeheer die we moeten hebben ten aanzien van clearinginstellingen - Mevrouw Băsescu heeft deze kwestie terecht ter sprake gebracht. Deze instellingen moeten het voor ons gemakkelijker maken om de systeemrisico's te beperken. We moeten hard ons best doen om ervoor te zorgen dat zij slagen door te voldoen aan alle voorwaarden die zij stellen, om die taak te vervullen.
Ten derde, de voorwaarden waaronder de clearinginstellingen in derde landen deze diensten kunnen aanbieden in Europa. Een andere kwestie is de potentiële interoperabiliteit tussen de clearinginstellingen en de kwestie van de bewaarplaatsen voor handelsgegevens. Dat zijn belangrijke infrastructuren, aangezien hierin alle informatie over transacties bewaard wordt. Hoe kunnen we die reguleren? Moeten we eisen dat ze in de Europese Unie worden ingesteld? Dat zijn vragen waar we de nodige aandacht aan moeten besteden. Bovendien moeten we voorzichtig zijn met de antwoorden op die vragen. Ook zullen we in onze effectbeoordeling en het wetgevingsvoorstel rekening houden met de resultaten van deze raadpleging.
Ik zou graag nog een paar specifieke punten uit het verslag-Langen willen benadrukken. Allereerst valt het me op dat het Parlement zich zorgen maakt over het eigendom van clearinginstellingen en over het risico van bovenmatige controle over deze clearinginstellingen door hun gebruikers. Mijnheer Langen, ik ben het met u eens dat we goed moeten opletten of er sprake is van belangenconflicten, maar tegelijkertijd moeten we rekening houden met de fundamentele EU-bepalingen op het gebied van beleggingsvrijheid, en deze regels gaan niet goed samen met de regelgeving voor het eigendom van clearinginstellingen. We zullen echter aan deze kwestie blijven werken.
Dit is een gevoelig onderwerp dat ik niet uit de weg wil gaan; ik heb deze vraag in het overleg gesteld en we hebben in elk geval een strikte governanceregeling nodig om het risico van belangenconflicten tot een minimum te beperken.
Ik heb ook gemerkt dat u clearinginstellingen en centrale bewaarplaatsen bij voorkeur in Europa gevestigd wilt hebben. Persoonlijk, mijnheer Langen, ben ik voor een dergelijke benadering. Om die reden hebben wij in ons overleg drie verschillende opties gepresenteerd voor deze bewaarplaatsen voor handelsgegevens.
Maar als deze infrastructuren gedeeltelijk in Europa en gedeeltelijk elders gevestigd moeten worden, wordt het nog een hele uitdaging om te garanderen dat al deze entiteiten daadwerkelijk onderhevig zijn aan dezelfde regels en dat onze bevoegde autoriteiten rechtstreekse, onmiddellijke en onvoorwaardelijke toegang hebben tot de informatie die ze nodig hebben.
In het verslag wordt er ook de voorkeur aan gegeven om de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) een belangrijke rol te laten spelen bij de toelating van en het toezicht op clearinginstellingen alsook bij de registratie van en het toezicht op bewaarplaatsen voor handelsgegevens. Ook dit is een belangrijke kwestie waaraan we moeten blijven werken. Mijnheer Langen, de verantwoordelijk op het gebied van toezicht en toelating houdt verband met fiscale verantwoordelijkheid.
Het toewijzen van de toezichtverantwoordelijkheid aan de ESMA zou er in theorie op neerkomen dat de ESMA ook de budgettaire verantwoordelijkheid op zich zou nemen, wat in dit stadium lastig is, maar op dit punt hebben we nog geen definitieve beslissing genomen.
Ik deel ook uw zorgen over de volatiliteit van de grondstoffenderivatenmarkten; ik ben momenteel bezig met dat onderwerp volatiliteit en, zoals ik ook al voor het Parlement heb gezegd - met het beheersen van alle risico's van speculatie en hyperspeculatie, transacties die ik schandalig vind als het gaat om landbouwgrondstoffen. Ook hiervoor moeten wij streven naar algemene transparantie op deze markten en met middelen komen om de buitensporige volatiliteit van deze markten in bedwang te krijgen.
Ten slotte wil de Commissie een oplossing vinden voor de problemen die onlangs geconstateerd zijn op de derivatenmarkten, vooral wat betreft staatsobligaties. Dames en heren, vandaag ben ik ook een raadpleging gestart over ongedekte shortselling, waaronder ook credit default swaps voor staatsobligaties vallen. We zullen in september ook een wetgevingsvoorstel presenteren.
Om die redenen denk ik echt, en ik ben verheugd u dit persoonlijk te kunnen zeggen, dat uit het verslag-Langen de nodige betrokkenheid blijkt bij deze uiterst belangrijke onderwerpen om te helpen een strategie te bepalen en ten uitvoer te brengen voor de OTC-derivatenmarkt, zodat deze stabieler, transparanter en efficiënter wordt. Bovendien is dit verslag voor onze regeringen en de Commissie in meerdere opzichten een zeer nuttige en belangrijke aanmoediging en daar wil ik u voor bedanken.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen (dinsdag 15 juni 2010) plaats.

{'language': 'nl'}