Scapeta
Scapeta vel scabetia, Hispanice escabeche, est genus ferculorum tam hodiernorum quam mediaevalium quo cibus (praesertim piscium, nonnumquam carnium) praefrictus in aceto holeribusque et condimentis marinatur.

Nomen horum ferculorum antiquissimum nobis cognitum, videlicet السكباج al-sikbāj (Latine "sicbeis"), in textu Arabico saeculi X legitur sed ultimam originem suam Persicam esse reclamat, qua lingua mediaevali sik "acetum" et bāg "decoctum" significabant. Methodus autem, multo antiquior quam nomina mediaevalia, iam apud Apicium descripta est: "Ut pisces fricti diu durent: Eodem momento quo friguntur et levantur ab aceto calido perfunduntur."

Ex Arabico derivantur nomina Latina mediaevalia scapeta, scabetia, ante annum 1309, Catalanum escabeig, escabetx, a saeculo XIV, Hispanicum escabeche, a saeculo XV, Francogallicum medium espinbesche anno fere 1393, Occitanum scabeg ante annum 1390 repertum (cf. Arabicum Algeriense skabetch), dialecto Nicaeensi saec. XIV aschibeci, Italiane saeculo XV schibeze, verba Italiana regionalia hodierna scabbeci in Sicilia et scapece in agro Sallentino necnon scabeccio in Liguria usitata. Ex his deducuntur verbum Vasconicum eskabetxa, Occitanum recentius escabècha, Francogallicum recentius escavèche et escabèche, Anglicumque (paene oblitum) caveach, ab anno 1714 usitatum. Anna Martellotti sikbāj insuper originem esse verbi Europaei mediaevalis "askipicium" vel aspic suadet. Multi verbum Hispanicum escabeche Anglicumve caveach proavos vocabuli Hispanoamericani ceviche esse censent, sed testamenta huius etymologiae non iam reperta sunt.

Notae

Bibliographia 

 Historica et etymologica
 
 
 
 
 Barbara Santich, "On Escabeche (and Ceviche)" in Petits propos culinaires no. 20 (1985) pp. 17-21
 

 Praecepta culinaria
 saec. X : 
 1226 : 
 saec. XIII exeunte : 
 saec. XIII/XIV : 
 saec. XIV? : 
 saec. XIV : 
 1300/1309 : 
 ante 1390 : 
 c. 1393 : 
 1520 : 
 
 1742 : 
 1835? : La cuynera catalana (2a ed. Barcinone, 1839) fasc. 3 pp. 60, 76-81 (imagines 256, 272-277) aliter aliter
 1858 : Nuevo cocinero mejicano en forma de diccionario (Lutetiae: Rosa y Bouret, 1858) pp. 313-316 (imagines 327-330)
 1911 : Robert H. Christie, Banquets of the Nations: eighty-six dinners characteristic and typical each of its own country (Edinburgi: Gray) p. 87 ("Canary Islands: Pescado en escabeche")
 1920 : Carmen de Burgos, La cocina práctica (Valentiae: Sempere, 1920) pp. 215, 224 (imagines 218, 227)

Nexus externi 

 Historica
 "El Escabeche : Historia, Técnica Y Recetas" apud A Fuego Lento
 Dan Jurafsky, "Ceviche and Fish & Chips apud The Language of Food Marie Josèphe Moncorgé, Liliane Plouvier, "Le merveilleux voyage de l'escabèche" apud OldCook 
 "Eskabetxatzeaz" apud Ase eta Gose Praecepta
 "Sardines en escabetx" apud Gastroteca "Cómo preparar y hacer escabeche" apud Sabor mediterráneo 
 "Escavèche d'anguille: une recette typique de la région de Chimay" apud RTBF "Recettes d'escabèche" apud Chef Simon "Sardines à l'escabèche {recette pied-noir de famille}" apud Rose & Cook''
 

Ars coquinaria Hispanica
Ars coquinaria Latino-Americana
Fercula generis sicbeis
Ars coquinaria mediaevalis Europaea