Porticus Octaviae
Porticus Octaviae fuit aula ad usum publicum Romae iussu Augusti principis saeculo I a.C.n. exeunte aedificata et ad honorem sororis Octaviae nuncupata. In hac porticu bibliotheca atque musei quoddam genus collocata erant.

Historia
Porticus haec   in Campo Martio, inter Montem Capitolinum et Circum Flaminium,  primum a Quinto Caecilio Metello Macedonico anno 146 a.C.n. inchoata et anno 131 a.C.n. (ut videtur) dedicata est. Itaque Porticus Metelli dicebatur, antequam sumptibus Octaviae, sororis Caesaris Augusti, circa 25 a.C.n. refecta est. A quo tempore porticus Octaviae dicta est : nam   iuxta theatrum Marcelli sita erat atque ita opera matris cum monumento filii coniungebantur. Anno 80 primum exarsit atque a Domitiano Augusto restituta iterum   combusta postremo a Septimio Severo anno 203 refecta est.

Haec porticus formam rectangularem habuit (119 m x 132 m) et erat circumdata duplici serie columnarum. Septem ex eis iussu papae Pii II deportatae sunt, ut podio  benedictionum veteris basilicae sancti Petri aedificando servirent. Porticus duas aedes sacras cinxit, templum Iunonis Reginae anno 179 a.C.n. a censore Marco Aemilio Lepido dedicatum et templum marmoreum Iovis Statoris, primum templum Romanum in totum e marmore ab eodem Metello aedificatum. In latere Curia Octaviae, sedes bibliothecae, fuit. Aditui principali a flumine Tiberi appropinquabatur. 

Ultimo decennio saeculi vicesimi excavationibus diligentibus fundamenta, quae extant inter theatrum Marcelli et ecclesiam S. Angeli in Pescheria, cuius aditus pars eiusdem porticus est, iterum in lucem venerunt.

De Musaeo
Multa illustria signa Graeca primo saeculo intra porticum exhibebantur, inter quae maxime memoranda erant :
Venus a Phidia sculpta
Cupido e Praxitelis manu
Aesculapius et Diana a Cephisodoto filio Praxitelis.
Cupido fulmen tenens, auctore ignoto
Iuno a Timarchide sculptore facta, intra aedem suam collocata
Cornelia, mater Gracchorum, quae statua prima fuit mulieris publice collocata (basis huiusce statuae in museo Conservatorum in Capitolio ostenditur)
34 statuae equestres a Lysippo factae (Alexander Magnus eiusque comites in pugna apud Granicum occisi)
 etc.

Notae

Bibliographia 
 "Porticus Octaviae" in  p. 427
 Staccioli, A. Romolo.1986. Guida di Roma antica. Romae: Rizzoli. ISBN 88-17-16585-9.

Aedificia aevi Augustani
Confecta saeculo 1 a.C.n.
Monumenta Romae Antiquae
Porticus