Apologeta
Apologeta (Graece: απολογητής: "defensor", απολογία: "defensio") est originaliter magistratus iuridicus in civitate Graeca (Polis), postea tempore ecclesiae antiquae auctor Apologiae Christianae, quae religionem Christianam in Imperio Romano rationalem monstrare et contra petitiones aliarum religionum philosophiaeque defendere studebat.

Historia notionis 
Notio "Apologeta" pro textibus (imprimis saeculi secundi) religionem Christianam defendentibus a Friderico Morel in editione textuum fundamentali "Corpus Apologetarum" anni 1616 adhibita est. Posteri notionem susceperunt.

Apologia Iudaica 
Iam ante apologiam Christianam "apologiae" religionem Iudaicam defendentes exstiterunt.

Apologetae ecclesiae antiquae 
Saeculo secundo:
 Quadratus Atheniensis († circa annum 130)
 Marcianus Aristides († circa annum 125)
 Iustinus Martyr († anno 165)
 Melito Sardensis († circa annum 180)
 Pseudo-Meliton
 Theophilus Antiochenus († circa annum 183)
 Tatianus
 Pseudo-Iustini Cohortatio ad Graecos
 Athenagoras Atheniensis
 Epistula ad Diognetum
 Minucius Felix 
 Apollinaris Ravennas († circa annum 200)
 Irenaeus Lugdunensis (circa annos 135-202), imprimis Demonstratio apostolicae praedicationis

Saeculo tertio:
 Hermias (apologeta) (circa annum 200)
 Clemens Alexandrinus († post annum 215)
 Tertullianus († circa annum 230)
 Origenes († anno 253), imprimis Contra Celsum
 Cyprianus Carthaginiensis († anno 258), Ad Demetrianum
 Miltiades (apologeta) († anno 314)
 Acta Apollonii (in partibus)

Etiam auctores saeculorum quarti et quinti interdum apologetae appellantur:
 Arnobius, Adversus Nationes
 Eusebius Caesariensis, Preparatio Evangelica
 Augustinus († anno 430), De civitate Dei
 Theodoretus, Graecarum affectionum sanatio. 

Varii auctores non-Christiani apologetis responderunt ad cultum disciplinamque antiquam defendendam. Inter eos sunt:
 Celsus (philosophus) (177–180),
 Porphyrius (philosophus) (initio saeculi quarti)
 Imperator Iulianus

Usus notionis sensu latiore 
Hodie verbum "apologeta" etiam sensu latiore in usu est: Defensor cuiuslibet doctrinae sive ideologiae.

Apologetica

Bibliographia 
 Kommentar zu frühchristlichen Apologeten (KfA), 12 vol., ed. a Norbert Brox et al. Herder, Friburgi Brisgoviae et al. 2001ss.

Nexus externus 
 vox Apologeten in: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft 

Philosophia religionis
Philosophia Christiana
Ecclesia antiqua