Inscriptio de sancto Clemente et Sisinio
Inscriptio de sancto Clemente et Sisinio inter prima testimonia linguae Italicae celebratur.

De inscriptione 
Inscriptio, in basilica Sancti Clementis in Laterano visitanda, verba hominum quinque imaginis singulae exprimit quae in serie picturarum muralium de vita sancti Clementis, opere tectorio confectarum, comprehenditur. Historia in Passione Sancti Clementi scripta est: Sisinius ut servi sui sanctum Clementem trahant imperat, sed hic iam liber est; nam domino servisque ob miraculum columna sanctum videtur, sed non est. Scriptum dubium est, sed verisimiliter hoc scriptum est: «SISINIUM: "Fili de le pute, traite" GOSMARIUS: "Albertel, trai" ALBERTELLUS: "Falite dereto co lo palo, Carvoncelle!" SANCTUS CLEMENS: "Duritiam cordis vestri, saxa traere meruistis"». Si sic inscriptio est, ecce sententia Latine: «SISINIUS: "Filii moecharum, trahete!" GOSMARIUS: "Albertelle, trahe!" ALBERTELLUS: "Vecte utere, Carvoncelle!" SANCTUS CLEMENS: "Ob duritiam cordis vestri, saxa trahere meruistis"».

Saeculo XI inscriptio facta est.

De inscriptionis linguis 
Inscriptionis lingua antiqua Italica est, multo Latinae similior quam sermo quo hodie Italici utuntur (exempli gratia vocativo casu scriptor usus est) et proxima Romanae. In verbis Clementis duo lapsus sunt.

Sisinius et servi, quamquam saeculo I vixerunt, Italice loquuntur quia inurbani sunt: Medio Aevo lingua Italica rusticitas significabat.

Bibliographia 
 Gerhard Wolf, "Nichtzyklische narrative Bilder im italienischen Kirchenraum des Mittelalters. Überlegungen zu Zeit- und Bildstruktur der Fresken in der Unterkirche von S. Clemente (Rom) aus dem späten 11. Jahrhundert" in Gottfried Kerscher, ed., Hagiographie und Kunst. Berolini: Reimer, 1993. ISBN 3-496-01107-6) pp. 319-339
 Romano Luperini, Petro Catadi, Lidia Marchiani, Franco Marchese, Il nuovo La scrittura e l'interpretazione vol. 1. (Palumbo editore, 2011. ISBN 978-88-8020-843-3)
 Bruno Migliorini; T. Gwynfor Griffith, ed., The Italian Language'' (Londinii: Faber, 1960) p. 64

Nexus externi 
 De inscriptione

Testimonia linguarum Romanicarum
Lingua Italiana
Scripta saeculo 11
Basilica Sancti Clementis in Laterano