Pilum
Pilum est telum apud milites Romanos quod fere fuit 2 metra longum omne cum crusulu 7 millimetra ferrea diametro et 60 centimetra longa capite iuncto baccillo lignea a cavea. Multos annos arguitum est pilum penetrare scutum hostis etiam inhabile ipsum scutum hoste. Dicitur Gaium Marium instituere morem pilorum gerendorum inter legionarios.

Usus pilorum 
Pila facta sunt ut scuta peragerent atque extrahi non possent. Modus hic pugnae efficere apud Proelium Bibractis videri potest, ubi milites Caesaris inhibuerunt Gallos scutis relictis ob inhibendum pilorum.

Notae

Bibliographia 
 Caesar. “C. Julius Caesar, De Bello Gallico.” Edited by T Rice Holmes, Perseus, Tufts University, 2 Feb. 1999. 
Plutarch. "Plutarch, Caius Marius." Perseus. Ed. Bernadotte Perrin. Trans. Bernadotte Perrin.
Vegetius, EPITOMA REI MILITARIS LIBER I. The Latin Library. Ed. Michael Bishop and Robert Anderson

 Gladius
 Hasta
 Iaculum

Nexus externi 

Arma