Basilica Sancti Marci Veneta
Basilica Sancti Marci, rite Basilica cathedralis patriarchalis metropolitana primartialis Sancti Marci Evangelistae, est praeclarissima ecclesia Catholica Venetiis sita, praeclarum architecturae Byzantinae exemplum in mundo Occidentali. Usque ad annum 1797, quo Res publica Veneta oppressa est, principale fuit civitatis sanctuarium; ex anno 1807, sedes est patriarchae Venetiarum.

Historia 
Prima ecclesia Marco evangelistae dedicata anno 828 condita et annis ab 829 ad 832 tamquam sacellum domus ducum (Lingua Veneta doge) Ioanne I Participatione moderante aedificata est, ut ossa Marci circa annum 828 ex Alexandria rapta reciperet, qui in locum Theodori civitatis patroni successit. Patrono mutando res publica Veneta se a Imperio Romano Orientali liberam esse postulavit.

Anno 976, ecclesia una cum ducentis domibus flammis seditionis deleta est. Eodem anno,denuo constructa est, Petro I Orseolo duce. Basilica Sancti Marci, ut est nunc, annis ab 1063 ad 1094 a duce Dominico I Contarini aedificata est. Legenda vult ossa Sancti Marci miraculo die 25 Iunii 1094 reperta esse, qui dies sollemnitas Inventionis Sancti Marci statutus est.

Saeculo tredecimo, tholi basilicae altiores facti, porticus septentrionalis a domo ducum aversa addita, et frons occidentalis forum Sancti Marci spectans columnis exornata est. Ex tunc tholi a foro videri possunt. Porticus septentrionalis ab anno 1231 ad annum 1253 exemplaria Graeca imitans facta est. Aliae mutationes secutae sunt. Annus confectionis 1617 habetur, cuius in memoriam anno 2017 nummus duorum Euronum percussum est.

Rectio rei publicae Venetae per saecula usque ad finem anno 1797 patriarcham procul a locis potentiae in regione Castelli cohibuit, ubi tum erat ecclesia cathedralis Venetiarum Sancto Petro dedicata. Napoleo demum basilicam Sancti Marci ecclesiam cathedralem Venetiarum fecit, basilica Sancti Petri in sedem titularem nomine dioecesis Castellana mutata.

Quadrigae super portam basilicae Sancti Marci principalem a Constantinopoli oriundae anno 1982 imitatione suppletae sunt, aedificium usque ad annum 1994 renovatum est.

Pinacotheca

Nexus externi 

 basilicasanmarco.it (Italiane et Anglice)
 meravigliedivenezia.it – Thesauri sacri et profani circa basilicam Sancti Marci (in decem linguis)

Architectura
Ars byzantina
Basilicae
Venetiae
Ecclesiae Venetiae
Patriarchatus Venetiarum
Venetiae