Provincia Varisiensis
Provincia Varisiensis (Italiane Provincia di Varese) est provincia Italiae, circiter 887 997 incolarum, in regione Langobardia sita, cuius signum est VA. Caput provinciae est Baretium.

Insigne

Historia 
Haec provincia anno 1927 condita est; antea, terrae huius provinciae ad provincias Mediolanensem et Novum Comum pertinebant.

Terrae historicae
 Insubria,
 Seprium vel Sebrium (Italiane: Seprio),

Geographia politica 
Provincia ex magna parte territorio comprehenso inter Verbanum lacum, Novi Comi plagam, et Helveticum finem constituitur.

Municipia in Provincia Varisiensi 
Municipia in Provincia Varisiensi, cum urbe, 138 sunt. Urbes, oppida et communia provinciae Latine vocari possunt.

 Baretium vel Varisium (alia nomina: Varesium; Varixium et cetera)
 Actia (alia nomina: Azum, Actium, Antium) (Italiane: Azzio),
 Agra (alia nomina: Fanum Sancti Martini de Agra) (Italiane: Agra),
 Aliaragum cum Orago (Italiane: Jerago con Orago),
 Angleria vel Stationa (alia nomina: Ad Glaream, Vicus Sebuini, Anglera) (Italiane: Angera),
 Arbigiadum vel Arbigiade (-atis) (alia nomina: Arbigias -atis, Albitiatum, Albuciatis) (Italiane: Albizzate),
 Arcidiatum vel Arcidiate (-atis), etiam Arx Isarcorum, (alia nomina: Arcidias -atis; Arcesiatis; olim fortasse: Ara Caesaris) (Italiane: Arcisate),
 Arsagum (alia nomina: Arciacum, Arciagum, Artiacum; olim fortasse: Ager Arsus vel Ara Caesaris; deinde: Arsagum Sepriensis) (Italiane: Arsago Seprio),
 Azzatum vel Azzate (-atis) (alia nomina: Azzas -atis, Aciatum,  Acciatis) (Italiane: Azzate),
 Barassum (Italiane: Barasso),
 Bardellum (Italiane: Bardello), 
 Bederum (alia nomina: Bedra; deinde: Bederum Vallis Cuviae) (Italiane: Bedero Valcuvia), 
 Bergannum (alia nomina: Berganum, Bergauna) (Italiane: Bregano), 
 Besanonum (alia nomina: Besana, Besanum) (Italiane: Besano),
 Besenzatum vel Besenzate (-atis) (alia nomina: Besenzas -atis) (Italiane: Besnate),
 Besotium vel Besutium (alia nomina: Besuntium, Besozolum) (Italiane: Besozzo),
 Besuschium (Italiane: Bisuschio), 
 Blandronum  (alia nomina: Blandonum, Blandonum Castrum) (Italiane: Biandronno),
 Bodium Lagonagum (Italiane: Bodio Lomnago),
 Bradizium  (alia nomina: Brezum) (Italiane: Brezzo di Bedero),
 Brebla (alia nomina: Plebia, Breblia, Brebia, Bribia) (Italiane: Brebbia),
 Brenta (Italiane: Brenta),
 Brincium (alia nomina: Brinzum) (Italiane: Brinzio),
 Brixagum (Italia) vel Brixagum Vallis Travalliae (alia nomina: Brisciagum, Brissagum) (Italiane: Brissago-Valtravaglia),
 Brunadellum (alia nomina: Brunellum) (Italiane: Brunello),
 Brusinum Planum (seu simpliciter Brusinum) (Italiane: Brusimpiano),
 Buguzatum vel Buguzate (-atis) (alia nomina: Buguzas -atis) (Italiane: Buguggiate),
 Bustum Arsitium (Italiane: Busto Arsizio),
 Cabiallium vel Cabialis (alia nomina: Castrum Cabiallii) (Italiane: Castello Cabiaglio),
 Cadelianum Viconagum (Italiane: Cadegliano Viconago),
 Cadregiatum cum Usmato (Italiane: Cadrezzate con Osmate),
 Cagozagum (Italiane: Cazzago Brabbia),
 Caravatum vel Caravate (-atis) (alia nomina: Caravas -atis) (Italiane: Caravate),
 Cardanum (Italiane: Cardano al Campo),
 Cariata (Italiane: Cairate),
 Carnagum (Italiane: Carnago),
 Caronum Ghiringhelum (deinde: Caronum Varisiensium; olim: Calonum) (Italiane: Caronno Varesino),
 Caronum Pertusella (alia nomina: Calonum Pertusella) (Italiane: Caronno Pertusella),
 Casalis (alia nomina: Casalis cum Bernate, Inarzo et Tordera; deinde Casalis Litta) (Italiane: Casale Litta),
 Casalis Zuvinii  (alia nomina: Casalis Casalis Sovinii, Casalis Sovinni, Casalis Civigni, Casalis Ciuignii) (Italiane: Casalzuigno),
 Casciacum (alia nomina: Castiacum) (Italiane: Casciago),
 Casoratum vel Casorate (-atis) (alia nomina: Casoras -atis, Caxoratum, Caxorate) (Italiane: Casorate Sempione),
 Cassanum Magnagum (Italiane: Cassano Magnago),
 Cassanum Vallis Cuvii (Italiane: Cassano Valcuvia),
 Castellantia (Italiane: Castellanza),
 Castronum (Italiane: Castronno),
 Castrum Seprium (alia nomina: Castrum Sepriense, Sibrium) (Italiane: Castelseprio),
 Castrum Stiliconis (alia nomina: Castrum Stilliconis, Castellionum, Castilionis Castrum) (Italiane: Castiglione Olona),
 Castrum Veccana (Italiane: Castelveccana),
 Cavaria cum Premezo (alia nomina: Cavaria et Municipia Coniuncta) (Italiane: Cavaria con Premezzo),
 Cazonum (alia nomina: Cazonum cum Ligurno) (Italiane: Cantello),
 Chochum-Trivixagum (Italiane: Cocquio-Trevisago),
 Cistellacum (alia nomina: Cistellum, Cistellagum) (Italiane: Cislago),
 Cittilium (alia nomina: Citillium) (Italiane: Cittiglio),
 Clivium (Italiane: Clivio),
 Coliatum-Fabiascum (Italiane: Cugliate-Fabiasco),
 Comabium (alia nomina: Comavium) (Italiane: Comabbio),
 Corelia cum Monte Viasco (Italiane: Curiglia con Monteviasco),
 Cremenaga (Italiane: Cremenaga),
 Crossum (alia nomina: Crosium, Crosium Vallis) (Italiane: Crosio della Valle),
 Cunardum (Italiane: Cunardo),
 Cuvasium vel Cuvaxum (alia nomina: Cuvasium ad Montem) (Italiane: Cuasso al Monte),
 Cuvelium (Italiane: Cuveglio),
 Cuvium (Italiane: Cuvio),
 Daverium (Italiane: Daverio),
 Dumentia (alia nomina: Dogmentia) (Italiane: Dumenza),
 Dunum (Italiane: Duno),
 Fagnanum (alia nomina: Fagnanum Castrum, Fanianum) (Italiane: Fagnano Olona),
 Fernum (Italiane: Ferno),
 Ferraria vel Chalibes (alia nomina: Ferrara Varisiensium) (Italiane: Ferrera di Varese),
 Galleratum vel Gallerate (-atis, f.) (alia nomina: Gallaratum, Gallarate -atis; Glaneatum) (Italiane: Gallarate),
 Galliate Castrum (alia nomina: Galliatum, Galliate -atis, f., Galeatum) (Italiane: Galliate Lombardo),
 Gaviratum vel Gavirate (-atis) (alia nomina: Gaviras -atis, Gaviratium) (Italiane: Gavirate),
 Gazzada Scamnum (Italiane: Gazzada Schianno),
 Gemonium (Italiane: Gemonio),
 Germaniaca (alia nomina: Germignaca) (Italiane: Germignaga), 
 Giranzanum (Italiane: Gerenzano),
 Gomera (Italiane: Comerio),
 Gorla Maior (Italiane: Gorla Maggiore),
 Gorla Minor (Italiane: Gorla Minore),
 Gornatum-Olona (Italiane: Gornate-Olona),
 Grantora (alia nomina: Grantola) (Italiane: Grantola),
 Gula Sicca  (Italiane: Golasecca),
 Hisprium vel Hispra (alia nomina: Hisprum) (Italiane: Ispra), 
 Inarzum (Italiane: Inarzo),
 Indunum (alia nomina: Indunum Castrum, Indunum ad Olonam) (Italiane: Induno Olona),
 Lavena Pons Tretia vel Lavena Pons Tresiae (olim: Lavena) (Italiane: Lavena Ponte Tresa), 
 Lavenum-Mons Bellus (Italiane: Laveno-Mombello), 
 Legiodunum vel Lezedunum (alia nomina: Legiunum) (Italiane: Leggiuno), 
 Loconatum vel Loconate (-atis) (alia nomina: Lagonatum vel Lagonate -atis) (Italiane: Luvinate),
 Lonatum Burgus vel Lonate Burgus (alia nomina: Lonatum Puteolatum, Lonate Puteolatum, Lonatum Puteus Altus, Lonatum Puteus Altus) (Italiane: Lonate Pozzolo), 
 Lonatum Ceppinum vel Lonate Ceppinum (alia nomina: Lonata) (Italiane: Lonate Ceppino), 
 Lotia (alia nomina:  Locotia, Locia) (Italiane: Lozza),
 Luvinum (alia nomina: Lovinum, Luinum) (Italiane: Luino),
 Machaneum cum Pino et Vedasca (Italiane: Maccagno con Pino e Veddasca),
 Malgesium (alia nomina: Malgressum) (Italiane: Malgesso),
 Malnatum vel Malnate (-atis) (alia nomina: Malnas -atis, Malnatium) (Italiane: Malnate),
 Marchirolum (alia nomina: Mercuriolum) (Italiane: Marchirolo),
 Marnatum vel Marnate (-atis) (alia nomina: Marnas -atis, Marnatium) (Italiane: Marnate),
 Marcallum (alia nomina: Marcallum Saxorum) (Italiane: Mercallo),
 Marcium (Italiane: Marzio),
 Matiacum (Italiane: Masciago Primo),
 Mesenzana (Italiane: Mesenzana),
 Mons Garius (alia nomina: Mons Garius Vallis Travalliae; olim: Mons Agarinus, Mons Agarenus) (Italiane: Montegrino Valtravaglia),
 Monvallum (alia nomina: Monvallum Castrum) (Italiane: Monvalle),
 Morenzonum (alia nomina: Moratio -onis, Morationum, Morazonum) (Italiane: Morazzone),
 Mornagum (Italiane: Mornago),
 Ogiona cum Sancto Stephano (Italiane: Oggiona con Santo Stefano),
 Oleoductus vel Udrigium (alia nomina: Oleductus, Oleoductum, Uduluctum, Udrugium, Udrugium Castrum) (Italiane: Origgio),
 Olzatum vel Olzate (-atis, n.) (alia nomina: Olzas -atis, Olzate Olonae, Olgiatum,  Olgiate -atis,  Olgias -atis) (Italiane: Olgiate Olona),
 Orinum (Italiane: Orino),
 Portus (alia nomina: Portus Ceresius, Portus Ceresii) (Italiane: Porto Ceresio),
 Portus (alia nomina: Portus Vallis Travalliae) (Italiane: Porto Valtravaglia),
 Rancotium (Italiane: Ranco),
 Ranzum (alia nomina: Ranzum Vallis Cuviae)  (Italiane: Rancio Valcuvia), 
 Saltrium (Italiane: Saltrio), 
 Samaratum vel Samarate (-atis, n.) (alia nomina: Samaras -atis, Sameriatium, Samerias -atis) (Italiane: Samarate),
 Samoriacum vel Salmoiragum (alia nomina: Samoriacus, Semiragum) (Italiane: Sumirago),
 Sanzanum (Italiane: Sangiano),
 Sextum Kalendarum vel Sextum Mercatum (alia nomina: Sextum, Sextum Castrum; olim: Sextus ab Urbe Lapis seu Ad Sextum Lapidem ab Summa) (Italiane: Sesto Calende),
 Solbiatum ad Arnum et Mons seu Solbiate ad Arnum et Mons (alia nomina: Solbias ad Arnum et Mons)  (Italiane: Solbiate Arno),
 Solbiatum ad Olonam seu Solbiate ad Olonam (alia nomin: Solbias ad Olonam; olim: Subiatum, Subiate -atis, Subias-atis) (Italiane: Solbiate Olona),
 Solomnum (alia nomina: Solonnum, Solognum, Sorognum, Seronium, Salomnum, Seronum, Burgus Seronum; olim: Vicus Solomnum) (Italiane: Saronno),
 Summa
 Tainum (Italiane: Taino),
 Tradatum vel Tradate (-atis, n.) et Tradate Castrum (alia nomina: Tradas -atis; etiam: Theodoratium, Theodorate -atis, Theodoras -atis, Tederatium, Tederate -atis, Tederas -atis) (Italiane: Tradate),
 Travedona Monatum (alia nomina: Travedona Monate) (Italiane: Travedona Monate),
 Trinatum vel Trinate (-atis) (alia nomina: Trinas -atis) (Italiane: Ternate),
 Tronsianum (alia nomina: Bassanum Tronsiani, Tronsianum cum Bassano) (Italiane: Tronzano Lago Maggiore),
 Ugobaldum (Italiane: Uboldo),
 Vallis Ganna (Italiane: Valganna),
 Varanum (alia nomina: Varanum Burgi) (Italiane: Varano Borghi),
 Vareglatum vel Vareglate (-atis) (alia nomina: Varegiatum, Varegiate -atis) (Italiane: Vergiate),
 Vedanum (alia nomina: Vedanum ad Olonam) (Italiane: Vedano Olona),
 Venegonum Inferius (Italiane: Venegono Inferiore),
 Venegonum Superius (Italiane: Venegono Superiore),
 Vicluvium (alia nomina: Vigloenum, Viglurium) (Italiane: Viggiù),
 Vizora (alia nomina: Vizzola, Vizzola ad Ticinum) (Italiane: Vizzola Ticino).

Fines

Provinciae finitimae 
 Provincia Novocomensis,
 Provincia Modiciensis et Brigantina,
 Urbs metropolitana Mediolanensis (Provincia Mediolanensis),
 Provincia Novariensis (Pedemontium),
 Provincia Verbanensis-Cusiana-Oscelensis (Pedemontium).

Civitates finitimae
 Helvetia,

Geographia physica

Morphologia

Montes
 Lema Mons (Italiane: Monte Lema),

Valles
 Vallis Ceresii Valceresio,
 Vallis Cuvii vel Vallis Cuvia, 
 Vallis Dumentina Val Dumentina, 
 Vallis Ganna, 
 Vallis Marchiroli Val Marchirolo,
 Vallis Olonae Valle Olona, 
 Val di Rasa, 
 Vallis Travallia, 
 Vallis Vedascae vel Vallis Vedasca.

Hydrographia

Flumina
 Olona (alia nomina: Holona, Horona, Orona),
 Ticinus,
 Tretia aut Tresia.

Lacūs
 Varisii lacus seu Gavirati lacus,
 Ceresius lacus,
 Verbanus lacus, huic lacui adiacens est mirabile monasterium Eremus Sanctae Catharinae
 Comabii lacus (alia nomina: Comavii lacus),
 Gannae lacus (Italiane: Lago di Ganna),
 Ghirlae lacus (Italiane: Lago di Ghirla),
 Monati lacus.

Vecturae

Aeroportus 
 Aeroportus Mediolani-Malpensae seu Aeroportus Internationalis "Urbs Mediolani"

Notae

Nexus externi 

 Pagina officialis

!
Constituta 1927
Baretium
Regio Insubrica