Ferdinandus Cortesius
Ferdinandus Cortesius (natus Hernán Cortés de Monroy y Pizarro), primus Marquis Vallis Oaxacae (Metellini in Hispania natus anno 1485; Hispali mortuus, 2 Decembris 1547), fuit victor (Hispanice conquistador) Hispanicus et dux expeditionis quae casum Imperii Azteci saeculo sexto decimo ineunte effecit, magnas Mexici continentalis partes in dicionem Regis Castellae redigens. Ipse fuit unus colonorum Hispanicorum qui primum Hispanicae Americarum colonizationis statum coeperunt.

Cortesius, Metellini Hispaniae in familia minoris nobilitatis ortus, vitam in Novo Mundo degere statuit. Hispaniolam et deinde Cubam processit, ubi encomienda accepit et magistratus (alcalde) secundae urbis Hispanicae in insula conditae tempore brevi erat. Anno 1519, dux tertiae expeditionis ad continentem electus est, quam expeditionem ipse pecunia partim sustinebat. Didacus Velázquez de Cuéllar, gubernator Cubanus et Cortesii inimicus, expeditionem ipso abitus tempore revocavit, sed Cortesius mandatum neglexit. Ipse, in continentem egressus, fraude ac dolo se cum nonnullis indigenis Azteci contra alios felice sociavit. Domina Marina, muliere indigena La Malinche saepe appellata, ut interprete usus est, quae deinde ei Martinum filium peperit, unum e primis mixticiis in America putatum. 

Cum gubernator Cubanus emissarios ad deprehendendum Cortesium emitteret, cum eis pugnavit eosque vicit, atque copias additas ut supplementa habuit. Epistulas recte ad regem conscripsit, quibus non poenas suae seditionis, sed gratias pro suis rebus prosperis petivit. Imperio Azteco deiecto, Cortesius Marchesa Vallis Oaxacae (Marqués del Valle de Oaxaca) appellabatur, dum Antonius de Mendoza, vir superioris gradus, Vicerex Novae Hispaniae appellabatur. Anno 1541, Cortesius in Hispaniam regressus est, ubi amare sed placide abhinc post sex annos mortuus est.

Fontes de vita Ferdinandi Cortesii 
 Ferdinandus Cortesius, Cartas de relación 
  Textus
 Petrus Martyr ab Angleria, De orbe novo decades 
 Bernardus Díaz del Castillo, La historia verdadera de la conquista de la Nueva España 
  Textus
 Franciscus López de Gómara, Historia general de las Indias 
 Bartholomaeus Casaus, Brevísima relación de la destrucción de las Indias 
 Bartholomaeus Casaus, Historia de las Indias 
 Didacus Durán, Historia de las Indias de Nueva España e islas de Tierra Firme 
 Bernardinus de Sahagún, Historia general de las cosas de la Nueva España 
 Didacus Muñoz Camargo, Historia de Tlaxcala 
 Ferdinandus de Alvarado Tezozómoc, Crónica mexicáyotl 
 Ferdinandus de Alva Cortés Ixtlilxochitl, Historia chichimeca

Bibliographia 
 Versiones fontium
 Praeclara Ferdinandi Cortesii de Nova maris oceani Hyspania narratio, sacratissimo ac invictissimo Carolo Romanorum imperatori semper augusto, Hyspaniarum &c regi, anno domini M.D.XX. transmissa. Norimbergae: Fridericus Peypus, 1524 Textus apud archive.org
 Cortesius, Ferdinandus. 1986. Letters from Mexico. Liber ab Anthony Pagden conversus. Portu Novo: Yale University Press. ISBN 0-300-09094-3.
 Cortesius, Ferdinandus. Last Will and Testament of Hernán Cortés, apud members.tripod.com.
 Cortesius, Ferdinandus. Epistula ex Ferdinando Cortesio ad Carolum V, apud www.fordham.edu.
 Díaz del Castillo, Bernal. The Conquest of New Spain. = The Discovery and Conquest of Mexico: 1517–1521. ISBN 0-306-81319-X.
 López de Gómara, Francisco. 1966. Hispania Victrix; First and Second Parts of the General History of the Indies, with the whole discovery and notable things that have happened since they were acquired until the year 1551, with the conquest of Mexico and New Spain. University of California Press.
 Prescott, William H. History of the Conquest of Mexico, with a Preliminary View of Ancient Mexican Civilization, and the Life of the Conqueror, Hernando Cortes, apud etext.virginia.edu.

 Historica et biographica
 Crow, John A. 1992. The Epic of Latin America. Ed. 4a. Novi Eboraci: University of California Press.
 Díaz del Castillo, Bernal. 1988. Geschichte der Eroberung von Mexiko. Editores Georg A. Narciss et Tzvetan Todorov. Francofurti: Insel. ISBN 3-458-32767-3.
 Disselhoff, H. D. 1957. Cortés in Mexiko. Monaci: Oldenbourg.
 Fisher, M., et K. Richardson. Hernando Cortés.
 Hartau, Claudine. 1994. Hernán Cortés. Reinbek bei Hamburg: Rowohlt.
 Hinz, Felix. 2005. "Hispanisierung" in Neu-Spanien 1519–1568. Hamburgi: Kovac.
 Jacobs, W. J. 1974. Hernando Cortés. Novi Eboraci: Franklin Watts, Inc.
 León-Portilla, Miguel, ed. 1959, 1992. The Broken Spears: The Aztec Account of the Conquest of Mexico. Conversus Nahuatl-Hispanice ab Ángel María Garibay K. Conversus Hispanice-Anglice a Lysander Kemp. Inlustratus ab Alberto Beltran. Beacon Press. ISBN 0-8070-5501-8.
 Levy, Buddy. 2008. Conquistador: Hernan Cortes, King Montezuma, and the Last Stand of the Aztecs. ISBN 978-0-553-80538-3.
 Madariaga, Salvador de. 1997. Hernán Cortés. Zürich: Manesse. ISBN 3-7175-8236-4.
 Marks, Richard Lee. 1993. Der Tod der gefiederten Schlange. Monaci: Droemer Knaur. ISBN 3-426-26576-1.
 Martínez, José Luis. 1990. Hernán Cortés. Mexici D.F.: Universidad Nacional Autónoma de México. ISBN 968-16-3330-X.
 Matis, Herbert. 1967. Hernán Cortés. Göttingen: Musterschmidt.
 Maura, Juan Francisco. 2003. "Cobardía, falsedad y opportunismo español: algunas consideraciones sobre la "verdadera" historia de la conquista de la Nueva España." Lemir (Revista de literatura medieval y del Renacimiento) 7: 1–29.
 Meissner, Hans-Otto. 1987. Meine Hand auf Mexico: Die Abenteuer d. Hernando Cortés. Ed. 2a. Stuttgardiae: Klett. ISBN 3-12-920011-8.
 Miralles, Juan. 2001. Hernán Cortés: Inventor de México. Mexici: Tusquets. ISBN 970-699-023-2.
 Passuth, László. The Rain God Cries over Mexico.
 Stein, R. C. 1991. The World's Greatest Explorers: Hernando Cortés. Sicagi: Chicago Press Inc.
 Todorov, Tzvetan. 1985. Die Eroberung Amerikas: Das Problem des Anderen. Francofurti: Suhrkamp. ISBN 3-518-11213-9.
 Thomas, Hugh. 1993. Conquest: Cortés, Montezuma, and the Fall of Old Mexico. ISBN 0-671-51104-1.
 Thomas, Hugh. 2000. Die Eroberung Mexikos: Cortés und Montezuma. Francofurti: Fischer. ISBN 3-596-14969-X.
 White, Jon Manchip. 1971. Cortés and the Downfall of the Aztec Empire. ISBN 0-7867-0271-0.

 De fortuna
 Chao, Jesus J. 1992. Myth and Reality: The Legacy of Spain in America. Culture/Society Opinion, 12 Februarii. Institute of Hispanic Culture of Houston.
 Jones, Sam et David Agren. 2019. "After 500 years, Cortés still looms large on both sides of Atlantic" in The Guardian (31 Decembris 2019)
 Restall, Matthew. 2003. Seven Myths of the Spanish Conquest. Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 0-19-516077-0.

 Franciscus Pizarro
 Epulae Mexicanae quibus foedus Francorum Hispanorumque anno 1538 celebratum est

Nexus externi 

 Biographia Ferdinandi Cortesii, apud www.nndb.com
 "The change of Hernán Cortés' self-image by means of the conquest," apud www.motecuhzoma.de
 Conquistadors, with Michael Wood (documentarium, 2001), apud www.pbs.org
 "Cortes, Hernando," a Belinda H. Nanney factum, apud historicaltestarchive.com
 Genealogia Fernandi Cortesii, apud www.pignatelli.org
 "Hernan Cortes, marques del Valle de Oaxaca," Encyclopædia Britannica, apud www.britannica.com
 Fernand Cortez, opera Gaspare Spontini, apud www.multimania.com
 Ferdinandus Cortesius interretialis, apud www.isidore-of-seville.com
 "Ibero-American Electronic Text Series," apud digital.library.wisc.edu
 "Hernan Cortes - The Conquistador of the Aztecs," apud hernan-cortes.com
 Nuntii ed Cortesio, apud www.latinamericanstudies.org
 Origin of the Surname Cortés, apud www.marfonline.com

Nati 1485
Mortui 1547
Alumni Universitatis Salmanticensis
Conquisitatores Hispani
Historia Mexici
Nobiles Hispaniae