Lingua Tongana
Lingua Tongana (Tongane lea fakatonga) est lingua Austronesia rami Polynesiae in usu plerumque in Tonga, regno circa 104 000 cives habente, ubi homines lingua pro lingua publica utuntur. Lingua est VSO lingua.

Linguae cognatae
Tongana est una ex multis linguis in ramo Polynesio linguarum Austronesiarum, cum Havaiana, Maoriana, Samoana, et Tahitiana, exempli gratia. Una cum Niueana, ea Tongicum constituit subgregem Polynesiae. Tongana, inusitate inter linguas Polynesias, accentum definitivum habet. Sicut omnes linguae Polynesiae, ea phonologicum Protopolynesiae systema accommodavit.

Abecedarium Tonganum
Tongana in subgenere scripturae Latinae inscribitur. Ordo litterarum in alphabeto vetere, a missionariis excogitato, mutatus est: vocales ad caput indicis ponuntur, et consonantes tum ordine Romano sequuntur. Sic manet in lingua publica per arbitrium concilii regis de orthographia linguae Tonganae anno 1943 edictum; grammatica autem et dictionarium Churchwardianum usitatum ordinem Europaeum anteposuit, qui ex eo tempore semper in usu est:

Ratio

Pro "simplicibus" multiplices numeri decem duos digitos habentibus, numeri modo pleno et "modo telephonico" aeque in usu commune sunt, cum, pro aliis numeris duos digitos habentibus, numeri "modo telephonico" paene semper in usu sunt:

Notae

Bibliographia
Bauer, Laurie. 2007. The Linguistics Student’s Handbook. Edimburgi.
Churchward, C. Maxwell. 1985 Tongan Grammar. Nuku'alofa: Vava'u Press. ISBN 0908717059.
Churchward, C. Maxwell. 1959. Tongan Dictionary. Nuku'alofa: Government of Tonga.
Schneider, Thomas. Functional Tongan-English, English-Tongan Dictionary. Ed. 2a. Burwood Victoriae: Dellasta. ISBN 1875627790.
Thompson, Richard H. 2000. The Student's English-Tongan and Tongan-English Dictionary. Palo Alto California: Friendly Isles Press. ISBN 0967897904.

Nexus externi
De Tongana, www.ethnologue.com (Ethnologue)
De Tongana, www.omniglot.com (Omniglot)
De Tongana, www.planet-tonga.com (Planet Tonga)
Dictionarium simplex Tongana–Anglicam et Anglica–Tonganam, www.freelang.net

Linguae Tongae
Linguae Polynesicae