Actio libera in causa
Actio libera in causa est iurisprudentiae in Europa continentali praesertim colatae institutum metiendi gradus punitionis. Rite dividitur in actiones vel omissiones liberae in causa sive ad libertatem relatae et actiones libera in causa sed non libera in actu.

Quomodo institutione in definienda poena utatur 

Reus si suo consilio atque sua e voluntate deliberate fit ebrius eo proposito, ut intoxicationis causa poena factorum sit absolvendus, quamvis mentis in crimine perpetrando compos non fuerit tamen quasi sobrius puniri licet. Iam medio aevo Ius canonicum hoc instrumento legali actionum liberarum in causa saepe in definienda poena utebatur; exempli gratia Sanctus Thomas exposuit: "ebrietas voluntaria in sua causa non excusatur totaliter a peccato, nec totaliter excusat sequens peccatum".

Notae 

Ius criminale
Liberum arbitrium

Locutiones Latinae
Ius Romanum