Le hasard et la nécessité
Le hasard et la nécessité (Fors et necessitas) sive Essai sur la philosophie naturelle de la biologie moderne (Tractatus de philosophia naturali biologiae novae) est opus Iacobi Monod de philosophia scientiae geneticae et biologiae molecularis anno 1970 editum.

In introductione operis nomen libri e verbis Democrito attributis deducitur, "omnis ens in universo fructus est fortis et necessitatis". Opus omnem causalitatem ac materialismum dialecticum negat.

Synopsis 
1. De obiecto peregnino
2. Vitalismus et animalismus
3. Daemones Maxwelliani
4. Cybernetica microscopica
5. Ontogenesis moleculae
6. Invarietas et perturbatio
7. Evolutio
8. Terminatus
9. Regium et tenebrae
10. Appendix

Sententia operis 
Fors pura, sola fors, libertas absoluta sed caeca, ad radicem instituti prodigiosi evolutionis: hae notio magna biologiae novae, nunc non plus hypothetica. Sola possibilitas est comparabilis cum factoribus observationis et experientiae esse potest. (p.126)

Pactio antiqua rumpta est; homo tandem scit se solum esse in universo unde forte emergerit. Non magis quam suum fatum, debitum suum nusquam scribitur. Ei est inter Regnum et tenebras eligere. (pp. 224 et 225)

Biologia molecularis
Iacobus Monod

Libri biologici
Libri philosophici
Scripta 1970
Litterae Francogallicae
Franciae scripta