Messene
Messene (-es f.) vel Messena (-ae f.) (Graece: Μεσσήνη) est polis Graeciae antiquae in Peloponneso austro-occidentali sita. Antiquitate fuit caput Messeniae, a qua regione nomen duxit. Vico homonymo hodierno, qui fere 16 km ab austro-oriente prope litus Sinus Messenici iacet, circiter 10 000 incolarum sunt.

Historia
Messene a boeotarcha Thebano Epaminonda anno 369 a.C.n. in clivo meridionali montis Ithomae ex nihilo condita est, postquam Messeniam a dominatione Lacedaemoniorum liberavit. Novae urbis delineatio praecepta Hippodamia sequebatur, omnibus viis quadratos inter sese efficientibus, ut in scaccario quodam. Praeterea Epaminondas  ingentia moenia ei  circumdedit, ne a Spartanis expugnari posset. Nam octavo et septimo saeculo post diuturna bella Lacedaemonii omnia oppida Messeniorum solo adaequarant qui ex illo tempore sive a patria exsulabant sive agriculturae, velut servi, dediti magna vectigalia Laconiae praebebant. Itaque Lacedaemonii illa vectigalia amissa iterum atque iterum reciperare frustra conati sunt. Post Messenen ab Epaminonda conditam exsules undique redierunt atque novam urbem incoluerunt. Deinde Macedonum reges tyrannos Messenae instituerunt.
 
Dominantibus vero  Romanis magna felicitate fruebantur incolae Messenae, cui testimonio sunt mausolea magnifica  extra moenia adhuc conspicua et multa alia monumenta quorum praecipuum erat templum Aesculapii Asklepieion dictum, in quo velut in museo sculpturae variae exhibebantur. Quarto saeculo p.c. civitas minus prospera iam erat cum ob ingentem terrae motum anni 365 a.C.n. ab incolis paene deserta est. Postea a quinto saeculo vicus in eodem loco fuit : paucae domus humiles basilicam Byzantinam circumstabant. Novi incolae theatro antiquo tamquam lapidicinis utebantur.

Notae

Fontes 
 Isocrates, Archidamus
 Pausanias libro tertio Graeciae descriptionis 31.4-33.3.

Plura legere si cupis 
Eva Maria Lang, Waltraud Sperlich: Messene: die erträumte Metropole. Calamatae, Lyso 2005. ISBN 960-630-274-1.  Imaginum series
Nino Luraghi, The ancient Messenians : constructions of ethnicity and memory, Cambridge University Press, 2011
Frederica Menulis, 'Les grands sites de l'antiquité : Messène (Péloponnèse, Grèce), ville neuve' in L'Archéologue 138 (2016, Iunius/Augustus) : 60-75.
Silke Müth, Eigene Wege : Topographie und Stadtplan von Messene in spätklassisch-hellenistischer Zeit. Rahden/Westf. 2007 (Internationale Archäologie, Vol. 99). ISSN 0939-0561X
Claus Reinholdt, Das Brunnenhaus der Arsinoë in Messene. Nutzarchitektur, Repräsentationsbaukunst und Hydrotechnologie im Rahmen hellenistisch-römischer Wasserversorgung. Vindobonae 2009. ISBN 978-3-85161-024-6
Petros G. Themelis: Das antike Messene. Athenis, TAP 2003. ISBN 960-214-206-5.
 Ancient Messene,  Athens : Ministry of Culture and Sports, Archaeological Receipts Fund, 2015  ISBN 978-960-386-251-2
 Heroes at ancient Messene, Athens : The Archaeological Society at Athens, 2003  
 'Découvrir Messène, une puissante cité antique', Archéologia 2015 (536) : 50-57.

Nexus externi 

 Situs publicus effossionis (Anglice)
 Princeton Encyclopedia of Classical Sites, ad hoc imagines
 Descripito effossionis cum tabula

Loci archaeologici Graeciae
Urbes Graecae antiquae
Peloponnesus

nl:Messene