Attendornum
Attendornum seu Atthendorium (Theodisce Attendorn) est urbs hanseatica in regio Vestphalia sita, quae circa 25 000 incolarum habet. Res extra regionem notae sunt lacus Biggensis ac imprimis caverna Atta, cui, cum una ex maximis ac pulcherrimis Germaniae putaretur, annuatim sunt circa 150 000 ad 200 000 visitatorum. Oeconomia urbis industria metallorum maxime componitur. Ex anno 2014 Christianus Pospischil magister civium est.

Historia 

Iam aetate praehistorica commodarum conditionum causa velut natura opportuna loci ac humus ferax rare in hac valle homines vivebant. Initio medii aevi autem fontes perpetuae habitationis coeperunt, cum vicus prope quadrivium grave veterum viarum commercii, quibus nomina sunt Via Regia et Via Paganorum, conditus esset. Carolo Magno imperatore exstitit parochia unde Christiana doctrina in vicinis divulgata est. Primum anno 1072 Attendornum commemoratur sub nomine "Attandarra". Eo tempore Anno II archiepiscopus Coloniensis monasterium in regio faciendum curavit, quod Grafschaft vocatur. Conscriptio eadem fundationis, qua nomen urbis legi potest, etiam tradit subordinationem ecclesiae curtisque Attendorni. Postea urbs caput decanatus facta positionem egregiam tenuit. Tandem cum forum institutum atque oppidum moenibus cinctum esset, auctore Engelberto I archiepiscopo Coloniensi civiles libertates, id est ius civitatis, Attendorno donatae sunt. Archidioecesis Coloniensis opulentia aedificatione confirmata est castri Schnellenberg ac emptione castri Waldenburg. Horum erant viis commercii praesidio esse. 

Iam circa annum 1200 Attendornum moneta archiepiscopalis fuit. Causa potissima prosperitati urbis in saeculo XIII/XIV erant collegia, maxime textores lanarii linteorumque. Attendornum quasi propugnaculum autem in finitimos comites de Marka pariter ac unus ex maximis decanatibus dioecesis tuebatur dignitatem politicam et ecclesiasticam suam. Anno 1255 in confoederatio pacis Rhenania ascita urbs sub auctoritate Susati (Theodisce Soest) socius Hansae Teutonicae indirectus facta est. Usque ad finem medii aevi multa aedificia atque ampla instituta fundabantur. Extra portas civitatis initio saeculo XIV valetudinarium exempli gratia cum oratorio coemeterioque conditum est. Coenobium quoque nomine Ewig anno 1420 ab Henrico Weke mercatore fundatum est, cui annis novem intermissis valetudinarium adiectum est pro pauperibus. Quamquam prosperitas post annum 1500 decrescebat, litterae florebant. Qua de causa anno 1515 gymnasium ad studia humanitatis docendum a Tilman Muelle sacerdote oppidi fundatum est. Erat schola prima huiusce modi in Vestphalia Meridionali, quae adhuc discipulos habet. A quibus praecipue humanistae Rivius, Mullaeus et Daberkusius appellandae sunt. 

Attendornum quater pestilentia, nonnullis incendiis atque bellis perfungebatur. Tempore ideologia Socialismo Nationali omnes Iudaei civitatis aut expulsi aut interfecti sunt. Qua re anno 2006 et 2008 tabulae parvae ex orichalco in pavimento sunt instructae, ut fata Iudaei in memoria teneretur.

Cultura

Consuetudines 
 
Cura conservatioque consuetudinum suarum Attendorniensibus magni momenti esse constat. Imprimis caeremoniae Paschales memoratae sunt. Ita fit, ut in hebdomadis ante festum Pascham congeries lignorum ramorumque exaggerentur in collibus extra urbem. Cum moenia quattuor portas habuerint, totidem acervi ab civibus vici congruentis exstruuntur. Quibus portis sunt nomina porta Ennestensis, porta Coloniensis, porta infima et porta aquaria. Sabbato Sancto cives ante ecclesiam Sancti Ioannis Baptistae conveniunt. Ibi panes adlati cum facie piscis, qui antiquitus traditi coquuntur cum cumino, sacerdote benedicuntur. 
Deinde in silva pini caeduntur, qui in foro altitudinum causa comparantur. Post hoc certamen pini ad locos transferuntur, ubi exaggeratae sunt congeries praedicta. Nunc tigna transversa cum stramento afficiuntur et figuntur in pinis, qui antea ab ramis omnibus absoluti sunt. Cum quisque eorum stipitum in media strue erectus sit, nocte appetente tempus faces contorquendi incipit. Si crux turris ecclesiae paulo post illuminetur, congeries facibus accenduntur. In fine diei missa celebratura pompa ecclesiam adit.    

Item Carnelevarium civitati cordi est.

Aedificia 
 Ecclesia Sancti Ioannis Baptistae
Aedificata in fundamentis antiquis est ecclesia Sancti Ioannis Baptistae maxima oppidi. Cui sunt turris Romanica circa annum 1200 constructa et navis Gothica ex saeculo XIV. Tectum turris Barocum, quod valde conspicuum est, ab anno 1634 ecclesiam decorat. Religio adscripta Ecclesia Catholica Romana est.

 Vetus Curia
Illud aedificium exitu saeculi XIV conditum est, sed in saeculo XVIII atque XIX magnopere mutatum et innovatum. Inter annos 1962 et 1964 illustrationis antiquae causa atque evidentiae archaeologicae restauratum est ut existimatur adspectum fuisse. Id hodie continet Museum Surlandiae Meridionalis. 

 Castrum Schnellenberg
Anno 1222 aedificato in castro Schnellenberg, quod in colle extra urbem situm, hodie insunt et deversorium tabernaque et camerae privatae.

 Turres moenium
Moenia Attendorni anno 1812 complanata sunt. A quibus tantummodo binae turres saeculi XIII supersunt, quae Pulverturm et Bieketurm vocantur.

Monumenta naturalia 

 Caverna Atta
Haec spelunca est una ex maximis ac pulcherrimis Germaniae. Anno 1907 caverna inventa est, dum calcem quaeritur. Cui sunt annuatim circa 150 000 ad 200 000 visitatorum. In ea crescunt amplae stalacmites stalactitesque. 

 Lacus Biggensis
Id est lacus obice repressus, qui cum duobus aliis lacibus urbi locus relaxandi suppetit. Etiam cum navibus epibaticis navigare licet.

Nexus externi

 attendorn.de, situs municipalis.

Notae 

Urbes hanseaticae
Urbes Rhenaniae Septentrionalis-Vestfaliae