Iuscellum testudinum viridum
Iuscellum testudinum viridum, Anglice green turtle soup seu simplicius turtle soup, est ferculum generis Iuscelli vel potagii quod in arte coquinaria Indiarum occidentalium et Britanniae e pelagica testudinum specie Chelonia myda conficitur. Nomen commune huius speciei, videlicet "testudo viridis", e colore carnis et praesertim adipis, ganeonibus cari, demitur.

Consuetudo cenarum testudinum (turtle dinners) ab Eduardo Moore descripta est seu potius ab anonymo collaboratore, qui carnes deperditas gastronomiae Anglicae stilo satirico lamentans, videlicet ardeae, botauri, gruis, cygni, introductionem carnis testudinis viridis "per generosum spiritum promptamque benevolentiam" colonorum Britannorum Indiarum occidentalium laudavit, qua re incomparabile auctarium arti coquinariae Londiniensi conlatus erat. Eodem libello ad naves allusit, cisternis testudineis munitas, quibus Cheloniae mydae in mari Caribaeo captas Londinium viventes advehebantur nisi procellis Atlanticis confractae caederentur.

E tali mercatu  histrio ganeoque apud amicum Davidem Garrick indulged in the dear delights of high-seasoned venison, delicious turtle, and excellent claret ("deliciis carissimis cervinae manu generosa conditae testudinisque saporosissimae optimique vini rubei Burdigalensis sibi indulsit"). Quem ipse Garrick poëtico "soliloquio" ita commemoravit:
Let me embalm this flesh of mine
With turtle fat and Bourdeaux wine ...
Embalm'd alive, old Quin shall die
A mummy ready made
("carnem meam adipe testudineo vinoque Burdigalensi condiam! Ita vivens imbalsamatus, Quin tuus mumia iam factus moriar"). Saeculis XVIII et XIX iusculum testudinum saepe ad epulas municipales Britannicas inlatum est: quam habitudinem anno 1761 a decemviris Hantoniensibus ut matrimonium regis Georgii III celebrarent secutam Oliverius Goldsmith verbis satiricis vituperat. Ex eadem coniunctione nominum "testudinum" (turtles) et "decemvirorum" (aldermen), post octoginta annos labiis populi supervivente, derivavit poëta Robertus Browning verbalem suam imaginem praefecti urbis Hamelnensis gula cruciati:
Save when at noon his paunch grew mutinous
For a plate of turtle green and glutinous
("Nisi meridie venter rebellaret patinamque glutinosae testudinis viridis postularet"). Tam e pretio carnis testudinum quam e difficultate confectionis huis ferculi, ortus est in Britannia regnoque Hannoverano saeculo XVIII usus falsi testudinum iuscelli parandi. Eis annis cenam testudinis elegantiores iam reiicere inceperunt, "testudinis iusculum decemviro tantum convenire" praetendentes, atque "decemvir nihil scire nisi cervinam bene e gelato ribum rubrorum sapere, nisi se testudinem sumentem bonam adipis viridis copiam prehendere velle?"

Notae

Bibliographia 
 Historica et lexicographica
 May-bo Ching, "The Flow of Turtle Soup from the Caribbean via Europe to Canton, and Its Modern American Fate" in Gastronomica vol. 16 (2016) pp. 79-89 JSTOR
 
 Théophile Gautier, "Gastronomie britannique" in Charles Monselet et al., La Cuisinière poétique (Lutetiae: Lévy, 1859) pp. 39-40
 "Turtle; Turtle-dinner; Turtle-feast; Turtle-soup" in 
 

 Praecepta
 1751 : 
 1806 : Grimod de la Reynière et al., Almanach des gourmands vol. 4 pp. 58-65
 1817 : William Kitchiner, Apicius Redivivus, or The Cook's Oracle (Londinii: Bagster) no. 250 ("Turtle soup")
 1833 : Maria Antonius Carême, L'Art de la cuisine française au dix-neuviême siècle vol. 1 pp. 185-192 ("Potage de tortue à l'anglaise")
 1909 : Eleanor Jenkinson, The Ocklye Cookery Book: a book of recipes by a lady and her cook (Crowborough: H. Wilkins, 1909) p. 14 ("Clear turtle soup")
 1911 : Robert H. Christie, Banquets of the Nations: eighty-six dinners characteristic and typical each of its own country (Edinburgi: Gray) p. 379 ("West Indies: Turtle soup")

Ars coquinaria Britannica
Ars coquinaria Caribica
Fercula e carnibus
Testudines
Sorbitiones