Berna (pagus)
Berna (Theodisce Bern, Francogallice: Berne) est pagus Helvetiae. Incolae pagi Bernensis aut Theodisce aut Francogallice loquuntur.

Bernae finitimi pagi sunt: Iura, Salodurum, Argovia, Lucerna, Subsilvania superior, Subsilvania inferior, Urania, Valesia, Pagus Valdensis, Friburgum ac Novicastrum.

Caput pagi urbs Berna idem caput Confoederationis Helvetiae est.

Historia 
Ab urbe Berna condita anno 1191 iam Aetate medioevali territorium ab ea rectum in regione fluminis Arurae creatum est. A saeculo 15 Berna regiones hodierni pagi Argovia et ab anno 1536 pagus Valdensis (hodie pagus Helveticus Valdensis) ad civitatem Bernensem pertinuerunt. Cum anno 1798 Francia totam Helvetiam bello vincit, territorium Bernense in plures pagos divisum fuit. Anno 1815 declaratione Consilii Vindobonensis regionem olim ab episcopo Basileae rectam in monte Iura recepit. Pars septentrionalis districtuum Iuranensium Bernae anno 1978 novum pagum Helveticum Iuram condiderunt.

Institutiones 
Facultas legum faciendi pertinet ad Magnum Consilium (Germanice Grosser Rat, Francice Grand Conseil) a 160 legatis populi constitutum et administrandi ad Consilium (Regierungsrat, Conseil exécutif ) a 7 legatis constitutum.

Subdivisiones administrativae 
A die 1 Ianuarii 2010 Berna in decem circulos administrativos et quinque regiones divisus est.

Urbes, oppida et vici 
Vide paginam: Urbes Bernenses

Geographia

Situs 
Pagus in media Helvetiae a monte Iura ad summas Alpes iacet.

Montes 
 Chasseral
 Eiger (3970 m)
 Iura (mons)
 Mons Sanctae Dominae (4158 m)
 Mons fragilis (Grindelwald)
 Mons ruber Briense
 Napf

Flumina 
 Arura
 Birsa
 Emma (flumen)
 Kandara
 Lissaha
 Sanona
 Schüss
 Simma
 Tela (flumen)

Glaciaria 
 Planities Mortua
 Glaciarium Arurae

Lacus 
 Lacus Briensis
 Lacus Thunae
 Lacus Biennae
 Lacus Grimsulae

Viae 
 Grimsula Mons
 Cuniculus Lötschberg vetus
 Cuniculus Lötschberg novus
 Iter per Alpes Poeninas
 Lötschberg (transitus)
 Petra Pertusa
 Sanetsch

Oeoconomia 
In page Bernae agricultura magni momenti est.

Industria officinis urbium Berna, Bienna, Thuna, Langenthal, Burgdorf adest.

 Berna (urbs)
 Curia Confoederationis Helvetiae
 Universitas Bernensis
 Ferriviae Berna–Lötschberg Mons–Sempronius Mons
 Observatorium Zimmerwald

Notae

Nexus externi 
 Situs publicus Pagi Bernae
 Situs publicus organizationis turismi Bernae

Alpes
!
Iura Mons
Pagi Helvetiae