Massilia
Massilia (Graece Μασσαλία Massalia, Francogallice Marseille, Occitanice Marselha) est urbs et commune Francicum 855 393 incolarum (anno 2013 et urbs Francica secunda quod ad incolas pertinet) praefecturae Ostiorum Rhodani in regione Provincia, Alpibus et Litore Lazuli. Condita est a Graecis ex urbe Phocaea. Sub Imperio Romano Massilia pars provinciae Galliae Narbonensis erat.

Portus Massiliae unus de maximis portibus Europae est. Praesens princeps magistratus urbis est Benedictus Payan.

Massilia anno 2013 una cum Cassovia in Slovacia titulo capitis culturalis Europaei honorata est.

Geographia 
Urbs secunda Galliae cum Lugduno est praesertim antiquissima gallica civitas et una de antiquissimis in Europa. Fines formant amphiteatrum, inclusum inter mare in Occidentali parte et montes, insenaturae ("calancae") in australi parte cum urbe Massilia Vetus (Francogallice Marseilleveyre), Ora Caerula (Francogallice Côte d'Azur) in septentrione cum Estaca (pictus a Cézanne) et catenae montium Stellae (Francogallice l'Etoile) et Garlabani in septentrione orientali. Media area urbis construi non potuerat. Urbs obcrevit Graecum portum Antiquum Portum nominatum (Romana rustica lingua Galliae Vieux Port), praesertim in altera parte.

Incolae notabiles 
Massiliae nati sunt:
 Pytheas Massiliensis, geographicus tertii saeculi a.C.n.
 Adolphus Thiers, rerum gestarum scriptor et vir publicus
 Honoratus Daumier, pictor et graphicus
 Edmundus Rostand, poeta scriptorque scaenicus
 Darius Milhaud, compositor
 Fernandel, histrio
 Mauritius Béjart, saltator et choroegraphus
 Andreas Roussin, scriptor scaenicus
 Ioannes Franciscus Revel, scriptor
 Marcus Fumaroli, scriptor
 Sabinus Berthelot, naturae studiosus, ethnologus et botanista
 Vincentius Scotto, compositor

Non Massilia nati erunt sed in Massiliam et pro Massilia vixerunt :
 Ivo Livi
 Vedastus Defferre
 Ioannes Claudius Gaudin
 Bernardus Tapie

Massiliam incoluerunt nonnulli scriptores litterarum Latinarum:
 Salvianus
 Gennadius Scholasticus

Ecclesia Catholica 
Diocesis Massiliae creatus fuit I° seculo. Illustrissimus inter massilienses episcopos fuit Henricus de Mazenod (1710 - 1755). 

Massilia est sedes episcopalis metropolitana (Archidioecesis Massiliensis) ab anno 1948. Multi Massiliae archiepiscopi etiam cardinales fuerunt.

Praesens archiepiscopus est Ioannes Marcus Aveline, qui Georgio Pontier succedivit anno 2019.

Notae

Bibliographia 
 De archaeologia
 M. Bats, ed., Les Amphores de Marseille grecque. Chronologie et diffusion, VIe–Ier s. av. J.-C.: Actes de la Table Ronde de Lattes, 11 mars 1989. Aquis Sextiis: Publications de l'Université de Provence, 1990

 De re gastronomica
 1807 : Alphonsus de Fortia de Piles, "Des cafés de Marseille" in Grimod de la Reynière et al., Almanach des gourmands vol. 5 (1807) pp. 222-231
 1911 : Nathaniel Newnham-Davis, The Gourmet's Guide to Europe (3a ed. Londinii: Grant Richards, 1911) pp. 101-106

 Index communium praefecturae Ostiorum Rhodani
 20 Massalia

Nexus externi 

 Massiliae pagina interretialis
 
 De hoc commune apud cassini.ehess.fr

 
Communia praefecturae Ostiorum Rhodani
Loci habitati praefecturae Ostiorum Rhodani
Urbes Graecae antiquae
Urbes Galliae Romanae
Sedes episcopales Franciae
Portus maris Mediterranei