Catacumbae Romanae
Sunt plus quam 60 Catacumbae Romanae, quarum paucae etiam publico patent. Catacumbae notissimae Romae ad Viam Appiam Antiquam sitae sunt, quae ab urbe in meridiem exit.

Etymologia 
Primus locus "ad catacumbas" vocatus fuit multitudo sepulcrorum subterraeneorum inter secundum et tertium milliarium Viae Appiae Romae sita, ubi inter alia corpora apostolorum Petri et Pauli sepelita esse traduntur. His catacumbis Ecclesia Sancti Sebastiani extra muros superaedificata est. Verbum catacumbae est originis incertae, forsitan a nomine loci deductum aut ex verbis cata tumbas (Graece: κατά + τύμβος, "inter sepulcra") ortum.

Historia 
Antiquissimae Romae catacumbae originis praechristianae sunt, ut puta Catacumbae Hebraicae (i.e. Iudaicae) ad Viam Appiam Antiquam conservatae.

Christiani morem corpora mortuorum in catacumbis sepeliendi saeculo secundo receperunt. Usque ad saeculum quintum catacumbae continenter auctae ac amplificatae sunt. Etsi maxima ex parte sunt cuniculi longissimi sepulcrorum repleti et saepe pluribus in tabulatis instructi, interdum etiam oeci maiores inveniuntur. In Catacumbis imagines ecclesiae antiquae maximi momenti conservatae sunt. 

Christiani vexati catacumbis aliter ac in legendis posteris saepe ponitur non latibulis usi sunt, quod arcanae non fuerunt. 

Germani saeculo quarto invadentes multas catacumbas deleverunt. Imperio Romano dilapso paulatim in oblivionem venerunt. Saeculo octavo et nono papae reliquias martyrum e catacumbis in ecclesias Romanas ferri iusserunt, ut puta in ecclesiam Sanctae Praxedis, ubi ossa 2000 martyrum in crypta conquiescunt.

Aevo Novo catacumbae rursus repertae et ad artem investigatae sunt, imprimis ab Antonio Bosio (1575-1629) et Ioanne Baptista de Rossi (1822-1894).

Catacombae notissimae 
 Coemeterium Sancti Sebastiani ad Catacumbas
 Coemeterium Calixti
 Coemeterium Domitillae
 Coemeterium Priscillae

Bibliographia 
 Giovanni Battista DeRossi: La Roma sotterranea cristiana. 5 Vol. Romae 1864–1880 (In interrete)
Vicifons: Ein Gang durch die römische Unterwelt (1866)

Nexus externi 

 Catacumbae Romanae (variis linguis)

Notae 

Monumenta Romae Antiquae
Religio Christiana
Ecclesia antiqua