Salii (religio)
Salii erant perantiquum Romae collegium sacerdotale, quod a Numa Pompilio rege conditum esse traditur.

Nomen 
Nomen Saliorum cum alii tum Marcus Terentius Varro a "salitando" deductum esse vult. Collegium ex duabus sodalitatibus exstabat, quarum cuique duodecim sodales erant, Saliis Palatinis et Saliis Collinis (sive Agonensibus vel Agonalibus).

Historia 
Salii Palatini, qui Marti deo inserviebant, a Numa Pompilio creati traduntur.  In curia eorum in monte Palatino sita lituus Romuli, ut putabatur, custodiebatur. Salii Collini, qui Quirino inserviebant quorum curia in Quirinali sita erat, a Tullo Hostilio conditi esse dicuntur.

Utrique sodalitati erant proprii libri rituales; magister iis praeerat; cooptatione eligebantur; solis adulescentibus patriciis, quorum parentes adhuc vivi erant, Saliis fieri licebat; cum magistratum maiorem ingressi sunt, plerumque sodalitatem relinquebant.

Ex libera res publica Romana non nisi pauca nomina sodalium nota sunt, inter quos Publius Cornelius Scipio Africanus, qui etiam post consulatum sodalis remansit, ex tempore imperiali plura nomina tradita sunt. De imperatore Marco Aurelio Historia Augusta refert:
[Hadrianus eum] octavo aetatis anno in Saliorum collegium rettulit. In saliatu omen accepit imperii: Coronas omnibus in pulvinar ex more iacientibus aliae aliis locis haeserunt, huius velut manu capiti Martis aptata est. Fuit in eo sacerdotio et praesul et vates et magister et multos inauguravit atque exauguravit nemine praeeunte, quod ipse carmina cuncta didicisset.

Officia 
Officium maximi momenti fuit pompa, quam tempore bellandi incipiente et exeunte per urbem Romam duxerunt. Tamen in litteris sola pompa mensis Martii attestata est. Ancilia Martis "moverunt" et "lustraverunt". Certis locis (sicut in comitio, Capitolio, Aventino) praesule vateque ducentibus mira arte armis saltatum est. Hastis ancilia concutientes carmen antiquo opere factum nomine Carmen Saliare cecinerunt, quod tempore historico non iam intellegebatur. Praetera complures dei invocati sunt, tempore imperiali etiam imperatores. Salii tunica varii coloris, trabea et tegumine pectori aeneo induti, pugione, lancea et galea instructi erant.  Sollemnia luxuriosis conviviis, cenis saliaribus, finem habuerunt.

Bibliographia 
Jerzy Linderski: Salii [2]. In: Der Neue Pauly (DNP). Vol. 10, Metzler: Stuttgardiae 2001, ISBN 3-476-01480-0, Coll. 1249–1251.

Notae 

Religio Romana