Gruellum Bretonicum
Gruellum Bretonicum, Francogallice saeculo XVIII gruau de Bretagne sed recentius bouillie d'avoine, Bretonice yod kerc'h, est puls ex avena in Britannia Minore facta. Annis 1760 in popinis Parisiensibus inter cibos delicatos venditatum est, sed saeculis XIX et XX non nisi a pauperibus Bretonibus consumebatur. Hodie in pantopoliis praefecturae Finis Terrae praeparatum venundatur.

Gruellum olim in Cornubia et Britannia Minore ex Avena nuda (Cornubice pilez, Bretonice pilad) paratum est, cuius cultura, hodie in Europa fere oblita, olim ad pultem faciendam tantum exercebatur. Haec cultura tam per Angliam meridianam et occidentalem quam per Britanniam Minorem e toponymis testata est. Species a botanicis saeculorum XVI et XVII observabatur, quorum primus Guilielmus Turnerus anno 1551 descriptionem brevem divulgavit, alter Ioannes Raius anno 1670 nomen Latinum dederit.

Gruellum Bretonicum annis 1760 in primis popinis restaurativis Parisiensibus inlatum atque inter alios cibos delicatos et confortantes (butyrum optimum, ova recentia, cremores oryzae, confecturae Barrenses) nuntiatum est. Mox ab historicis provincialibus tam Cornubiae quam Britanniae Minoris cultura Avenae nudae ad gruellum vel pultem faciendam, relata est, videlicet Iacobus Cambry anno 1798 et Ricardus Polwhele anno 1803. Cambry "speciem avenae seu tritici abortivi" in Britannia Minore descripsit "equis minime datam, tanquam pultem ab hominibus sumptam, rarius circa Montem Relaxum et Coriosopitum cultam"; Polwhele anno 1803 Cornubienses Avenam nudam (ab Ioanne Raio nominatam) cultivare scripsit, in agris macrissimis serentes qui iam bis terve patatis plantati erant; hanc speciem ad omnes necessitates cibarias respondere, quas pauperes usu farinae avenaceae supplere solerent. Mox botanicus de Candolle culturam Avenae nudae usumque ad gruellum conficiendum "in certis regionibus" brevissime confirmavit.

Notae

Bibliographia 
 Fontes antiquiores
 1767 : 
 1798 : 
 1803 : 
 1815 : 

 Recentiora
 "Landerneau. Ils créent leur farine d’avoine bio dans leur moulin" in Ouest France (24 Martii 2022)

Nexus externi 
 "Notre specialité: l'avoine" apud Moulin de Keranot
 "La bouillie d’avoine" apud Cuisine à l'Ouest
 "La bouillie d’avoine" apud Keldelice
 "Y comme Yod Kerc’h…" apud Ciel! mes aïeux

Pultes
Fercula e cerealibus
Avena
Gastronomia Britanniae Minoris