Focale
Fōcāle (a faucibus ductum) est fascia circa collum gesta, qua apud Romanos antiquos aegri utebantur, nec non oratores et alii qui effeminati ducebantur.

Focale hodie a multis usitatum est focale Croatum, sive fascia Croata, taenia sive e panno laneo, aut serico et nonnunquam plastico factum, quod involvitur nodoque  alligatur circum collum, ad partem anteriorem camisiae adornandam. Suam originem habet in Croatia. Saeculo XX maxime in usu fuit apud homines qui elegantes videri cupiebant. Nunc eius usus videtur minui.

Loci antiqui 
Quintus Horatius Flaccus, Sermones (Horatius) 2.3
...ponas insignia morbi,
fasciolas, cubital, focalia, potus ut ille
dicitur ex collo furtim carpsisse coronas,
postquam est inpransi correptus voce magistri?

Marcus Fabius Quintilianus, Institutio oratoria 11.3.144
Palliolum, sicut fascias quibus crura vestiuntur et focalia et aurium ligamenta, sola excusare potest valetudo.

Lucius Annaeus Seneca minor, Naturales quaestiones 4b.13.10
Videbis, inquam, quosdam graciles et palliolo focalique circumdatos.

Marcus Valerius Martialis, Epigrammata 14.137
Si recitaturus dedero tibi forte libellum,
Hoc focale tuas adserat auriculas.

Notae

 Sudarium
 Fasciola
 Tibiale
 Feminale
 Femorale

Vestimenta