Archipelagus Bismarckianus
Archipelagus Bismarckianus, vel Archipelagus Bismarckensis, vel Archipelagus Bismarckiensis, vel fortasse solum Archipelagus Bismarck, est grex insularum boreorientali Novae Guineae litori in Oceano Pacifico occidentali obiectarum, pars Regionis Insularis Papuae Novae Guineae.

Historia
Primi archipelagi indigenae abhinc annorum circa 33 000 ex Nova Guinea continentali advenerunt, aut in navibus trans Mare Bismarckianum, aut in ponte terrestre ad tempus ab elevatione crustae Telluris creato. Inter advenas recentiores, abhinc annorum fere 5000, fuerunt homines culturam Lapitensem ferentes. Primus Europaeus qui regionem attigit fuit Gulielmus Schouten, explorator Nederlandicus, qui anno 1616 advenit. Insulae erant liberae usque ad 1884, cum a Germania in dicionem protectoratus Novae Guineae Germanicae redactae essent. Regio ex Ottone von Bismarck, Cancellario Germanico, appellatur.

Die 13 Martii 1888, mons ignifer Insulae Ritter erupiens megatsunami effecit; paene 100 centesimae montis in oceanum ceciderunt, parvum lacum crateris relinquentes.

Bello mundano primo commoto, Vires Expeditionariae Classis et Exercitus Australianorum insulas anno 1914 ceperunt, et Australia deinde mandatum Societatis Civitatum pro insulis constitutis accepit; quae in dicione Australiana manebant—solum ab occupatione Iaponiana per secundum bellum mundanum interrupta—donec Papua Nova Guinea tandem anno 1975 liberata est.

Geographia
Archipelagus Bismarckianus plerumque insulas volcanicas comprehendit, quorum area terrestris est 49 700 chiliometrorum quadratorum. Insulae secundum provinciam administrativam hic digeruntur:

 Manus Provincia (vide 9 in tabula)
 Insulae Admiraltatis, grex duodevicensimarum insularum, inter quas:
 Manus Insula, insula principalis
 Los Negros Insula
 Lou
 Ndrova
 Tong
 Baluan
 Pak
 Insulae Purdy
 Rambutyo
 Insulae Sancti Andreae
 Insulae Occidentales:
 Aua
 Insulae Eremiticae
 Insulae Kaniet
 Sae
 Insulae Ninigo
 Wuvulu

 Nova Hibernia Provincia (12)
 Nova Hibernia (Tok Pisin Niu Ailan), insula principalis
 Nova Hannovera (vel Lavongai)
 Grex Sancti Matthaei
 Grex Tabar
 Grex Lihir
 Grex Tanga
 Insulae Feni
 Dyaul

 Nova Britannia Orientalis Provincia (4)
 Nova Britannia (Tok Pisin Niu Briten), insula principalis
 Insulae Ducis Eboraci

 Nova Britannia Occidentalis Provincia (18)
 Nova Britannia (Tok Pisin Niu Briten), insula principalis
 Insulae Vitu

 Morobe Provincia (11)
 Umboi
 Tolokiwa
 Sakar
 Ritter
 Malai
 Tuam

 Madang Provincia (8)
 Insula Longa
 Insula Crown
 Karkar
 Bagabag
 Manam

 Sepik Orientale Provincia (5)
 Insulae Schouten

Transitus aquaticus inter insulas Novae Britanniae et Novae Hiberniae Canalis Sancti Georgii appellatur, ex Canali Sancti Georgii in Insulis Britannicis inter Walliam et Hiberniam sito.

Notae

Bibliographia
Firth, Stewart. 1983. New Guinea Under the Germans. Carlton Australiae: Melbourne University Press. ISBN 0-522-84220-8.
Howe, K. R., Robert C. Kiste, et Brij V. Lal, eds. 1994. Tides of History: The Pacific Islands in the Twentieth Century. Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-1597-1.
King, David, et al. 1982. Papua New Guinea Atlas: A Nation in Transition. Bathurst Australiae: R. Brown et University of Papua New Guinea. ISBN 0-909197-14-8.
Moore, Clive. 2003. New Guinea: Crossing Boundaries and History. Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-2485-7.
Ryan, Peter, ed. 1972. Encyclopedia of Papua New Guinea. 3 voll. Vol 1: A–K, maps, black and white illustrations, xv + 588pp. Vol 2: L–Z, maps, black and white illustrations, 589-1231pp. Vol. 3: Index, folding color map in rear pocket, map, colour illustration. Carlton Australiae: Melbourne University Press. ISBN 978-0-522-84025-4.

Nexus externi
 De provinciis, apud www.pngtourism.org.pg/

 
Insulae Papuae Novae Guineae
Insulae Oceaniae
Oecoregiones