Athos
Athos (Graece: , recentius saepe , 'Mons Sacer') est Res publica monastica Orthodoxa autonoma sub auctoritate civitatis Graeciae. In homonymo digito dextro paeninsulae Chalcidicis in regione administrativa Macedonia Centrali situs est. Terra fere 336 km² comprehendit et 2262 incolarum (monachos) habet, ad hoc variabilem numerum operariorum laicorum. Sermone cottidiano, (Mons) Athos modo totam paeninsulam cum re publica monastica, modo solum ipsum montem in paeninsula meridiana significat, cui altitudo 2033 metrorum est. Caput administrationis est oppidum parvum nomine Caryae.

Historia 
Cum multi incolae insulae affirment, quod principium historiae monasteriorum iam in tempore antica fuit, solum est possibile approbare iam monachos vivere in principio noni saeculi in ista peninsula cum insula adhuc pars Imperii Byzantini erat.

Historia monasteriorum cum discordia rectae vitae monachi coniugata est, quae saepe in orthodoxia - praesertim in monte Athos - valde disputata erat. In ista discordia persona gravis erat monachus Gregorios Palamas (1296/1297 - 1359), qui tranquillitas perfecta in solitudine in orando Orationis Iesu cum sumptione vidit, ut lucem transfigurationis Iesu videat.

Ex undecimo saeculo mons Athos quoque magna gravitas per populos Russiae Kioviensis posuit. Itaque monasterii per monachos ex Russia orti sunt. Ex quintus decimo saeculo principes Muscuae donabant pecuniam construendum monasterios et quoque aedificabant proprios.

Hodie vivunt monachi ex paene omnibus terris orthodoxis in peninsula Athos. Vero pars maxima monachorum est ex Graecia et Russia.

Index monasteriorum 
Monasteria viginti infra enumerantur, praecedentiá digesta, anno vel saeculo constitutionis addito.
 963 : I : Monasterium Maximae Laurae
 saec. 10 : II : Monasterium Batopedium
 983 : III : Monasterium Iberorum
 1198 : IV : Monasterium Chilandarii
 saec. 14 : V : Monasterium Dionysii
 saec. 14 : VI : Monasterium Cutlumusii
 1363 : VII : Monasterium Pantocratoris
 saec. 10 : VIII : Monasterium Xeropotami
 ante 980 : IX : Monasterium Zographi
 saec. 10 : X : Monasterium Dochiarii
 saec. 11 : XI : Monasterium Caracalli
 saec. 10 : XII : Monasterium Philothei
 saec. 13 : XIII : Monasterium Simonopetra
 saec. 10/11? : XIV : Monasterium Sancti Pauli
 1536 : XV : Monasterium Stauroniceta
 saec. 10/11 : XVI : Monasterium Xenophontis
 saec. 14 : XVII : Monasterium Sancti Gregorii
 saec. 10 : XVIII : Monasterium Esphigmeni
 1169 : XIX : Monasterium Sancti Panteleemonis
 saec. 11 : XX : Monasterium Castamonitae

Notae

Bibliographia 
 Editiones fontium
 George Dennis, interpr., "Rule of Athanasios the Athonite for the Lavra Monastery"; "Typikon of Emperor John Tzimiskes"; "Typikon of Athanasios the Athonite for the Lavra Monastery"; "Testament of Athanasios the Athonite for the Lavra Monastery"; "Typikon of Emperor Constantine IX Monomachos" in  vol. 1 pp. 205-293
 Ph. Meyer, ed., Die Haupturkunden für die Geschichte der Athosklöster. Lipsiae: Hinrichs, 1894 Textus apud archive.org
 Δημήτριος Σαλπίστης et al., edd., . Thessalonicae: Αγιορειτική Εστία, 2009. ISBN 978-960-983120-8
Andreas Müller, Berg Athos, Geschichte einer Mönchsrepublik, München: C.H.Beck, 2005

 Generalis
 Ralph H. Brewster, "Athos: the Holy Mountain" in Geographical Magazine vol. 2 no. 4 (1936) pp. 259-278 Textus Imagines

 De bibliothecis
 Spyridon Lamprus, Catalogue of the Greek Manuscripts on Mount Athos. 2 voll. Cantabrigiae, 1895-1900 Vol. 1 Vol. 2

!
Ecclesiae Orthodoxae
Loci hereditatis mundialis in Graecia
Montes Graeciae
Paeninsulae Graeciae
Regiones Graeciae