Custodes Helvetici
Custodes Helvetici sunt milites Helvetici qui custodes principum et palatii regum in Europa a Medio Aevo exeunte militaverunt.

Historia militaris 
A saeculo quinto decimo nonnulli incolae pagorum Helveticorum milites mercenarii exercituum Europae fungerunt. Praeter manus domesticas et custodum, legiones Helveticae aciei meruerunt, insigniter in exercitibus Franciae, Hispaniae, et Neapolis usque ad saeculum undevicensimum. Hodierna consuetudine locutio Custodes Helvetici usitate ad pontificales Civitatis Vaticanae Custodes Helveticos spectat.

Custodes principales
Carolus VIII rex Francorum formationem guardiae Centum Helvetiorum anno 1497 condidit; dux Sabaudiae Emauel Phlibertus similem anno 1579.

Custodes pontificales
Custodes Helvetici in Civitate Vaticana Romae sunt exercitus circa centum militum qui papam custodiunt. Minimus exercitus in orbi terrarum est.

Historia 
Historia Custodiae Helveticae saeculo quinto decimo coepit. Sixtus Papa IV iam foedus superius fecerat cum Confoederatione Helvetica et castra in Via Pellegrino aedificavit, cogitans mercennarios Helveticos depacisci. Hoc pactum ab Innocentio VIII renovatum est ad eos usurpandos contra exercitum ducis Mediolanensis. Alexander VI per foedus cum rege Franciae eis usus est. Tamen aetate familiae Borgiae bella Italiana coeperunt, et tum mercennarii Helvetici accessorii in linea aciei erant, nonnunquam pro Francia et nonnunquam pro Sancta Sede vel pro Sacro Imperio Romano Germanico. Custodia Helvetica a Iulio Papa II anno 1505 condita est, necessitatis causa existentiae corporis militaris semper paratus ad papam protegendum.

Custodia Helvetica die 21 Ianuarii anno millesimo quingentesimo sexto creata est, quarto anno regni Iulii Papae II, et primo quinquaginta centum militibus constat.

Cum die 6 Maii 1527 militia Landsknectorum imperatoris Caroli V urbem ingressi sunt Direptione Romana Custodes Helvetici sub praefecto Kasparius Röst Papam Clementem VII in refugium ad Castellum Sancti Angeli duxerunt quo proelio 147 ex 189 custodibus necati fuerunt.

Custodia Papae hodierna 
Custodia Helvetica nullius consociationis unicus exercitus Civitatis Vaticanae est. Ad tractandum arma nova (e.g. SIG 550) et pistolia SiG Sauer P220 y P226 docti sunt, quamquam etiam gladio et alabarda uti sciunt. Voluntariis condiciones necesse sunt: Status civilis caelebs; aetas inter 19 et 30 annos natus; cives Helvetiae.

Praefecti Pontificalis Custodiae Helveticae 
 Caspar von Silenen, Uri (1506–1517)
 Marcus Röist, Turicum (1518–1524)
 Caspar Röist, Turicum (1524–1527)
 Jost von Meggen, Lucerna (1548–1559)
 Caspar Leo von Silenen, Lucerna (1559–1564)
 Jost Segesser von Brunegg, Lucerna (1566–1592)
 Stephanus Alexander Segesser von Brunegg, Lucerna (1592–1629)
 Nicolaus Fleckenstein, Lucerna (1629–1640)
 Jost Fleckenstein, Lucerna (1640–1652)
 Ioannes Rudolfus Pfyffer von Altishofen, Lucerna (1652–1657)
 Ludovicus Pfyffer von Altishofen, Lucerna (1658–1686)
 Franciscus Pfyffer von Altishofen, Lucerna (1686–1696)
 Ioannnes Caspar Mayr von Baldegg, Lucerna (1696–1704)
 Iohannes Conradus Pfyffer von Altishofen, Lucerna (1712–1727)
 Franz Ludwig Pfyffer von Altishofen, Lucerna (1727–1754)
 Jost Ignaz Pfyffer von Altishofen, Lucerna (1754–1782)
 Franciscus Aloysius Pfyffer von Altishofen, Lucerna (1783–1798)
 Carolus Leodegar Pfyffer von Altishofen, Lucerna (1800–1834)
 Martinus Pfyffer von Altishofen, Lucerna (1835–1847)
 Franciscus Xaver Leopold Meyer von Schauensee, Lucerna (1847–1860)
 Alfredus von Sonnenberg, Lucerna (1860–1878)
 Ludovicus-Martinus de Courten, Wallis (1878–1901)
 Leopoldus Meyer von Schauensee, Lucerna (1901–1910)
 Iulius Repond, Freiburg (1910–1921)
 Aloysius Hirschbühl, Graubünden (1921–1935)
 Georgius von Sury d'Aspremont, Solothurn (1935–1942)
 Henricus Pfyffer von Altishofen, Lucerna (1942–1957)
 Robertus Nünlis, Lucerna (1957–1972)
 Franciscus Pfyffer von Altishofen, Lucerna (1972–1982)
 Rolandus Buchs, Freiburg (1982–1997, 1998)
 Aloysius Estermann, Lucerna (1998)
 Pius Segmüller, Sanctogallum (1998–2002)
 Elmar Theodorus Mäder, Sanctogallum (2002–2008)
 Daniel Rudolf Anrig, Sanctogallum (2008-)

Bibliographia
 Alvarez, David. 2011. The Pope's Soldiers: A Military History of the Modern Vatican. University Press of Kansas.
 Bertin, P. 1988. Le Fantassin de France. Service Historique de L'Armee de Terrre.
 Bodin, J. 1988. Les Suisses au Service de la France. Editions Albion Michael. ISBN 2-226-03334-3.
 nside the Vatican. 2001. National Geographic.
 Richard, Christian-Roland Marcel.  2005. La Guardia Svizzera Pontificia nel corso dei secoli. Leonardo International.
 Royal, Robert. 2006. The Pope's Army: 500 Years of the Papal Swiss Guard. Crossroads Publishing Co.
 Serrano, Antonio. 1992. Die Schweizergarde der Päpste. Verlagsanstalt Bayerland.

Nexus externi 

 
 Giga-Catholic Information
 Insignia graduum (praefectorum et aliorum graduum) Pontificalis Custodiae Helveticae apud uniforminsignia.com
 Photographema sacramenti caerimonialis
 Quingenti Fidelitatis Anni
 Relatio de oppugnatione Tuileries et caede Custodum Helveticorum, 10 Augusti 1792
 Situs Civitatis Vaticanae de Custodibus Helveticis
 Situs publicus
 Swiss Watchers, The Guardian, 5 Aprilis 2005

Civitas Vaticana
Constituta 1506
Historia Helvetiae
Manipuli mercenariorum
Manipuli vigilum