Aquae ductus
Aquae ductus, aquaeductus vel sere forma, est structura qua aqua ex fonte fluminis deducitur, sive ea subterranea sit per cuniculos sive ex opere arcutationum, saepe arcubus cuneorum. Etsi ductiones aquarum non creata sunt a Romanis, aquarum ductus sunt clara opera architecturae Romanae.

Aquarum ductus Romani 
Aquae ductus primus fuit aedificatus ab Appio Claudio Caeco censore, et aquas ex agro Lucullano Via Praenestina Romam duxit. Postea aquarum ductus aedificati sunt Romae numero 14, ut Procopius Caesarensis narrat anno 537.

Structurae aquarum ductuum confornicentur, ut minime sol aquam tangat. Saepe aquae ductus inter fontem et urbem subterraneus est, sive canalis aquae in saxo exciditur sive cum regio terrena vel harenosa est, soli parietes cum camara in specu struuntur et aqua ita perducitur. Puteique ita sunt facti, uti inter duos sit actus. Tum cum aquae ductus vallem transit, pons arcutatus aedificatur supra terram. Ubi aquae ductus moenia attingit, efficitur castellum ad recipiendam aquam. De hoc receptaculo vel dividiculo aqua per varias fistulas in singulos locos urbis distribuitur. 

Ductus aedificatur parietibus operis caementicii aut operis quadrati, sed pars interna canalis, quae specus vocatur, opere signino tecta est.

Aquarum ductus Romae 
 Aqua Appia
 Anio Vetus
 Aqua Marcia
 Aqua Tepula
 Aqua Iulia
 Aqua Virgo
 Aqua Alsietina
 Aqua Claudia
 Anio Novus
 Aqua Traiana
 Aqua Alexandrina
 Rivus Herculaneus
 Aqua Antoniniana
 Arcus Neroniani

 Aquaeductus Arduennus
 Aqua Paula
 Fossa
 Infrastructura
 Viaeductus

Notae

Fontes 
 Koller, Hermann. 1977. Vocabularius imaginibus illustratus. Editio altera. Orbis pictus Latinus. Turici: Artemis.
 S. Iulii Frontini. De aquis Urbis Romae.
 M. Vitruvii Pollionis. De Architectura (liber VIII).

Nexus externi 

!