Mons
Mons  est altum columen vel magna planetae protuberatio ex vulcanismo aut e planetae superficiebus plicatis orta. Definitio montium incerta est, sed saepe columen elevatum plus quam 700 metra super eius radices mons esse dicitur.

Terrae montium distributio est: 52 centesimae Asiae, 36 centesimae Americae Septentrionalis, 25 centesimae Europae, 22 centesimae Americae Australis, 17 centesimae Australiae, et 3 centesimae Africae. Omnino, 24 centesimae lithosphaerae in montibus consistit. Decem centesimae hominum terras montanas incolunt. Omnia mundi flumina magna fontes ex montibus exoriuntur. 

De montium magnitudine:
 Maximus mundi mons est Everestius Mons in Alpibus Emodi Nepaliae, 8848 m. 
 Maximus Alpium mons est Rupes Alba, 4807.
 Maximus Graeciae mons est Olympus, 2917 m.
 Maximus Siciliae mons est Aetna, 3329 m. 
 Maximus Europae mons est Elbrus mons in Caucaso, 5642 m.
 Maximus Americae Septentrionalis mons est McKinley mons in Alasca, 6194 m.
 Maximus Americae Meridionalis mons est Aconcagua in Argentina, 6960 m.
 Maximus Australiae mons est Kosciuszko mons, 2230 m.
 Maximus Oceaniae mons est Sundirmana in Alpibus Papuanis insulae Nova Guinea, 5212 m.

Etymologia verborum cognatorum
Adiectivum "montaneus" in media Latinitate in coniugatione feminina "montanea" conversum est, unde vocabula orti sunt ut Italicum montagna, Francogallicum montagne, Hispanicum montaña, et cetera. Tamen verbum neutrale simile in plurali "montana" in lingua Latina classica locum montanum significat.

Montes terrae (iuga et systemata) 
Montes in Terra sunt exempli causa:

Alpes Australianae
Alpes Emodi vel Himalaia
Alpes Europaeae
Dolomiani montes
Alpes Illyricae (Dinarides)
Altai
Andes montes
Apenninus
Appalachia
Banff montes
Caucasus montes
Hercynia silva
Imaus
Kananaskis
Laurentiensis montes
Pamir
Paropamisus (Hindu Kush)
Penninas
Pindus
Ponticae montes
Providentiae montes
Pyrenaei
Saiani
Sierra Madre (Montes serrati Matris)
Sierra Nevada (Montes serrati nivosi)
Taurus montes
Tian Schan
Transylvaniae Alpes
Urales

Montes mundi (cacumina) 

Aconcagua, alissima Americae Australis
Aetna
Annapurna
Alporum Apua
Čogori
Cyllene
Denali, altissimus Americae Septentrionalis
Dirphys
Elbrus, altissimus Europae
Erymanthus
Everestius, altissimus Asiae et totius orbis terrarum
Fiscellus
Fusius, altissimus Iaponiae
Helicon
Hymettus
Kancheniunga
Kilimandiarus, altissimus Africae
Kosciuszko mons, altissimus Australiae
Nanga Parbat
Olympus, altissimus Graeciae
Panachaicus mons
Parnetha
Parnassus
Rainier mons
Robson mons
Roseus mons
Rupes Alba, altissima Europae occidentalis
Sancti Crucis
Tremblant mons
Whitney, altissimus Civitatum Foederatarum (sine Alasca)

Montes extra Terram

Montes Lunae 
 Apenninus

Montes Martis 
 Olympus Mons est mons maximus Systematis Solaris.

 Caelum
 Collis
 Divisor continentalis
 Fiordum
 Mare
 Mons ignifer
 Montes antiqui cogniti
 Spelunca
 Sublimis
 Tectonica laminarum
 Terra (regio)

Notae

Nexus externi 

Montes