Augusta Treverorum
Augusta Treverorum (Theodisce Trier) veterrima est urbs Germaniae. Iuxta Mosellam fluvium sita inter veterrimas Germaniae urbes habetur, vicina terris Franciae Luxemburgoque.

Historia

Imperium Romanum 

Romani urbem condiderunt: Iuxta castra legionum anno 30 a.C.n. summo in monte petri posita sed paulo post deserta anno 16 a.C.n. urbs Augusta Treverorum (i.e. urbs ad Augusti honorem in finibus Treverorum sita) condita est. Honos urbem ex Augusto nominandi tributus est solum urbibus Augustoduno in Gallia sitae, Augustae Vindelicorum urbi Germanicae et Augustae Rauricae in Helvetia iacenti. Claudio imperatore cognomen Colonia additum est – Colonia Augusta Treverorum. Thermae, amphitheatrum et moenia urbis longitudinis VI fere chilometrum (notissima est quaedam porta in moenibus inclusa nomine Porta nigra) opulentiam urbis usque ad saeculum secundum adeptam demonstrant.

 

Tertio saeculo urbs sedes episcopalis facta est; primus episcopus fuit Eucharius. Ex anno 271 usque ad 274 caput imperii Galliarum fuit Tetrico I rege. Anno 275 Augusta Treverorum ab Alamannis vastata est. Ex 293 usque ad 392 urbs ab hoc tempore Treveris nuncupata sedes imperii fuit (vide etiam Antiquitas Posterior).

Constantino I regente (306–337) urbs amplificata est atque aula regia (hodie Aula Constantini appellata) et thermae imperiales aedificatae sunt. Anno 326 partes palatii imperialis ad cathedralem novam construendam commutatae sunt. Ex anno 318 Treveris caput Praefecturae Galliae fuit. Intra annos 328 et 340 imperator Constantinus II hic sedem habuit. Postea intra annos 367 et 392 urbs Valentiniano I, Gratiano, Magno Maximo et Valentiniano II regnantibus iterum caput imperii Romanum occidentalis fuit. Inter 80.000 - 100.000 incolarum habuit, qua de causa urbs maxima imperii a septentrione Alpium fuit. Anno 407 cum Vandali, Alani et Suebi impetum in Galliam facerent sedes Praefecturae Galliae Arelatum apud Rhodanum situm translatum est. Saeculo quinto urbs verisimiliter anno 413 et 421 a Francis atque anno 451 a Hunnis Attila duce expugnata est.
Franci Rhenani primum anno 455 urbem parumper occupaverunt, circa annum 475 urbs, quae interim a magistro militum Arbogaste administrabatur, tandem a Francis expugnata est.

Medium aevum 

Exeunte quinto saeculo gens Francorum urbem in potestatem suam redegit. Anno 882 Treveris a Viccingis capta et paene destructa est. Convento Verodunense facto urbs ad ducatum Lotharingiae pervenit. Anno 925 ab Henrico I regno Teutonicorum adiuncta est. Primo urbs a comite pagi Treveris administrabatur, postea cum urbs archiepiscopo commissa esset, ab advocato eius administrata est; ex anno 1149 signum proprium habuit. 

Ex saeculo X Treveris studebat urbs imperio directe subiecta fieri. Tamen anno 1309 cives urbis coacti sunt archiepiscopum caput agnoscere. Usque ad finem sacri imperi Romani archiepiscopus Treveris elector ecclesiasticus imperii fuit. 

Saeculo XIII archiepiscopi Theodericus I et successor eeius Arnold II. urbem iterum moenibus munificaverunt. Universitas Treverensis sive "Almum Studium Treverense" anno 1473 condita est.

Aetas recentior usque ad bellum secundum mundanum 

Anno 1512 in Dieta Imperii Treveris habita Circuli imperii finaliter constituti sunt. Bello triginta annorum Treveris bis expugnata est, 1634 ab Hispanicis et iterum 18. Novembris 1645 a Francogallis duce Turenne.

Cum rex Francogallicus Ludovicus XIV Nederlandiae bellum indixisset princeps elector Carolus Casparus von der Leyen frustra studuit, ut ullius partis causam agere cogeretur. Post oppugnationem unius mensis copiae Francogallicae die 8. Septembris 1673 urbem expugnaverunt. Eo facto munitioni urbis maximam operam dederunt. Imperante Petro Comite Vignory usque ad annum 1675 extra moenia praeter abbatiam Sancti Matthaei omnia monasteria deleta sunt; imperante successore eius etiam reliqua aedifica, e.g. Thermae Barbarae iuxta pontes romanus amota sunt. Anno 1675 urbem copiis Francogallicis, quae incolis iam odio fuerant, liberare contigit.

Urbs iterum 1684, 1688, 1702/04 et 1705/14 a Francogallis capta et obsessa est.

17. saeculo archiepiscopi et principes electorales sedem suam in palatium apud Confluentes situm translocaverunt.

Primo bello coitionis contra Francogalliam factam Treveris mense Septembri 1792 ab imperatore Antonio Iosepho Brentano-Cimaroli feliciter defensa est. In ictibus repulsandis autem graviter laesus mense Ianuario 1793 defunctus est. Tum copiae Francogallicae die 9. Augusti 1794 urbem ceperunt ibique permanebant.

Pace Campi Formii composita (1797) imperator Sacri Romani Imperii Rhenum limitem novum imperii agnoscere coactus est. Partes ad occidentem Rheni fluminis sitae a ministro Francico Iosepho Rudler quattuor in provincias (Départements) divisit. Treveri tamquam occupata tunc participatio commercii Francogallici licuit.

Pace Lunae Villae facto (1801) urbs etiam de iure mundali ad Francogalliam pertinuit incolaeque eius cives Francogallici facti sunt. Post oppressionem antecedentium temporum nunc aetas pacis atque progressus coepit. Anno 1803 Iudicium Appellationis conditum est.

Initio 19. saeculi iussu Francogallico omnia fere monasteria abolita sunt, quare praeter strepitationem status eorum etiam multa aedifia destructa sunt. 

Bellis liberationis Treveris a copiis Borussicis die 6. Ianuarii 1814 recepta est. Ex Consilio Vindobonense anno 1815 ad Borussiam pertinebat. Cum incolae devoti sectatores Cattholicae fidei essent reges Borussici eis ingratiores erant.

Bello primo mundano perfecto copiae Borussicae anno 1918 Treverem evacuerunt exercitusque Francogallicus usque ad annum 1930 occupabat.

Historia mythica 
Ad domum rufam fori civitatis legi potest versus ANTE ROMAM TREVERIS STETIT ANNIS MILLE TRECENTIS. Fama fert Trebetam filium regis Assyrorum nomine Nini 1300 annis ante urbem Romam conditam hoc loco oppidum condidisse.

Regiones urbanae 
Augusta Treverorum in undeviginti circulos seu regiones urbanas divisa est, scilicet Biewer, Ehrang/Quint, Euren, Feyen/Weismark, Filsch, Heiligkreuz, Irsch, Kernscheid, Kürenz, Mariahof, Mitte/Gartenfeld, Nord (incolis 13 539), Olewig, Pfalzel, Ruwer/Eitelsbach, Süd, Tarforst (anno 1969 cum urbe coniuncta, incolis 7 123), West/Pallien, Zewen.

Incolae notabiles 
 Ambrosius, Doctor Ecclesiae, hic natus anno 340
 Carolus Marx, conditor Marxismi, hic natus anno 1818
 Symeon Treverensis, eremita Christianus, hic mortuus anno 1035

Notae

Bibliographia 
 Charles-Marie Ternes, "Les origines de Trêves. Paramètres économiques, sociaux et politiques" in Les villes de la Gaule Belgique au Haut-Empire (Revue archéologique de Picardie, 1984, no. 3-4) pp. 49-62

 Villae Treverorum
 Karl-Marx-Haus

Nexus externi 

 Situs publicus 
 - Augusta Treverorum "Roma Secunda"

Pinacotheca 

!
Coloniae Romanae
Capita civitatum Imperii Romani
Treveri
Sedes archiepiscopales Germaniae