Talio
Talio  (-onis, f.) est similitudo vindictae, ut taliter quis patiatur ut fecit, sic quidem finiebat eam Isidorus in Originibus. Etenim e vocabulo Latino "talis" ducta habebatur quia hoc principium iuris declarare videtur ː Qualis iniuria, talis poena. Hodie talio per locutionem Biblicam quoque "oculum pro oculo, dentem pro dente" significari potest. In vetustissimis legibus humanis invenitur, in Codice Hammurabi, in scriptura sacra Hebraeorum, in Magna Graecia apud Graecos sed etiam in duodecim tabulis Romanorum ː SI MEMBRUM RVPIT, NI CVM EO PACIT, TALIO ESTO, quamquam hodierni XII tabularum commentatores aestimant plerumque inter litigantes pactionem intervenisse quae litem ad poenam pecuniariam redegisset. Decemviri enim in infinita laesionum varietate, graviorum leviorumve, omnibus casibus lege caveri non posse animadvertentes ad privatam iniuriae aestimationem et satisfactionem ita decurrisse videntur. Quod postea secuti praetores ex edicto recuperatores dare solebant.

Quo modo talio posteritatem offenderit 
Nec dubium est quin principio talio ad vim nimiam coercendam instituta sit ne vindicta damnum acceptum superaret neve series vindictarum in infinitum procederet usque ad privatum bellum. Mutatis tamen temporibus talio et saeva nimis et parum utilis visa est. Quibus verbis Iesus Christus talionem reiecerit omnibus notum est. At iurisconsulti Romani quoque talionem quiescere siverunt et secundo saeculo Favorinus philosophus apud  Aulum Gellium eius absurditatem sic demonstrabatː

Notae

Fontes 
Cato, Origines, fragmentum 4.4 a Prisciano grammatico servatum
Gaius, libro tertio Institutionum 223.
Aulus Gellius, libro sexto decimo Noctium Atticarum cap. 10(8) necnon libro vicesimo cap. 1(14-20, 37-38).

Plura legere si cupis 
 Raphaël Draï, Le mythe de la loi du talion, Anthropos, 1996 Recensio critica Nova editio 2017.
 Jan Rothkamm, Talio esto : recherches sur les origines de la formule "oeil pour oeil, dent pour dent" dans les droits du Proche-Orient ancien, et sur son devenir dans le monde gréco-romain, Berolini, De Gruyter, 2011 Apud Guglum librorum
Poenae
Leges
Ius Romanum