Controversia de investitura
Controversia de investitura fuit lis ingens inter "imperium" (Sacrum Romanum Imperium) et "sacerdotium" (papatum), quae inter annos 1056-1125 (mors Henrici V imperatoris) in terris Ecclesiae occidentalis facta est. Controversia orta est, cum inter homines ecclesiae reformandae cupidos quaesitum est, quales partes regibus vel imperatoribus in episcopis et abbatibus imperialibus investiendis competerent. Mox autem de rebus maioribus actum est, imprimis de libertate ecclesiae et quis esset supremus in terris Christianis, papa an imperator.

Actores maximi momenti 
Henricus IV
Henricus V
Henricus VI
Gregorius VII
Mathildis Canusina
Burchardus Wormatiensis
Humbertus de Silva Candida
Clemens III (antipapa)
Robertus Guiscardus

Investitura
Simonia
Dictatus papae
Reformation Cluniacensis (Abbatia Cluniacensis)
Vormatiae concordatus vel Pactum Calixtinum sive Heinricianum

Notae

Sacrum Romanum Imperium
Ecclesia Catholica
Medium aevum