Rusa
Rusa sive Ursa est flumen Helveticum, longissimorum quartum. Fontes duos habet, unum apud Furkapass, alium apud Gotthardpass. In Valle Urseren se in uno flumine coniugunt. Apud Andermatt fauces Schöllenen perit, ubi Pons Diaboli (Theodisce die Teufelsbrücke) appellatur. Postea Pagum Urensem transit; post in Lacum Quattuor Pagorum influit. In Lucernam urbem, lacus iterum in Rusam influit, quae, Rusae Vallem transiens, in fine Arolam influit.

Locus apud Hofmannum

URSA fluvius Helvetiorum (Quem transpositis duabus prioribus literis vulgo rusam German. Rus, vocant) in summis Alpibus, quibus hodie S. Gothardi nomen est, seu potius ex palude, inter duo saprema S. Gothardi iuga, oritur, ac recta ad Sedptentrionem labitur; cum contra Ticinus ex eodem iugo per lepontios in Meridiem abeat.

Ursulam sive Ursellam primum, vallent Rhaeticam; deine Uriam Tauriscorum, gentis Gallicae reliquias, venit, ubi lacui der Lucerner see, vel der uter Waldstatten see, miscetur, qui Uros, Suntios, silvanos ac Lucerinos, quatuor Silvae civitates (nam ita appellant liodie) alluit: Porro deinde Tuginis amnibus susceptus Bremgartum ac Mellingam (oppida sunt ditionis Helveticae) alluens, infra Brugas Arolae commiscertur. Baudrando ex Adula monte ortus, dein in Boream tendens, prope Altorfium et per Lucerinum lac. fluens, Luceriam rigat: ac tandem auctus aliquot amnibus, prope Vindonissae rudera, in Atolam cadit. Simlero dictus videtur, ab Ursariis populis (vib Urseren, ad radices fere S. Gothardi) quibus ursus pro insignibus est. Idem testatur: Ursam aurum ferre, unde Lucernates multi studiose auri ramenta colligunt, maxime quando imbribus aut nivibus solutis vicina prata inundat. De illo sic Glareanus. 

Ursa celer, ninc verso nomine Rusa,
Gottica stagna trahens, Tauriscos proruit undas
Alpibus a summis, hoc est, a monte Gothardi, 
Usque ad Luceriam, Tugintsque amnibus auctus, 
Labitur in patrios, quos numquam ontigit, ortus.

Nexus externi

Flumina Helvetiae
Systema Rheni fluvii