Glandula pituitaria
Glandula pituitaria aut hypophysis (Graece ὑπόφυσις)  est glandula, quae plura hormonta effundit et systema endocrinum corporis dirigit. Haec glandula ad basem calvae in sella Turcica sita est.

Anatomia macroscopica 

In sectionibus glandulae pituitariae (vide imaginem) generatim partes tres apparent: pars anterior, lobus anterior sive adenohypophysis, deinde pars intermedia, postremo posterior, quae lobus posterior seu neurohypophysis nominatur atque per infundibulum hypothalamo conexa est.

Providentia vascularis 
Providentia per arterias hypophyseales superior (tuber cinereum, adenohypophysis) et inferior (neurohypophysis) fit. Utraque arteria hypophysealis ex ramo arteriae carotis internae, ante circulum arteriosum WILLISII, emanat: Arteria hypophysealis superior ex parte cerebrali, arteria hypophysealis inferior ex parte cavernosa arteriae carotis internae.

Anatomia microscopica

Lobus anterior 

Cellulae glandulae pituitariae non uniformiter intra lobum anteriorem inveniuntur. Exempla gratia, cellulae ACTH secernentes in parte lobi anteriore et inferiore locatae sunt.

Anatomia topographica 
Extra structuras cerebrales, imprimis hypothalami, cui hypophysis vicina est, aliae non procul sunt:
 Sella turcica protuberantia hypophysi anterior locata una cum fossa hypophyseali, cavum semilunae instar osseum, quo hypophysis iacet. Fossa hypophysealis et sella turcica, simul partes ossis sphenoidalis et fossae cranii mediae sunt.

Mala morbique

Tumores 
Tumores hypophyseales sunt adenomata hypophysealia, prolactinomata, tumores somatostatinum secernentes, tumores adrenocorticotropinum secernentes, tumores hypophyseales inactivi.

Craniopharyngeoma 

Craniopharyngeoma est tumor inactivus hypophysis ex cellulis epithelialibus ductus craniopharyngei derivatus.

Apoplexia hypophysealis 
Infarctus in hypophyse cum gravissimo capitis dolore occurunt.

Notae 

 Lobus anterior hypophysis

Caput et collum humana
Glandulae
Neuroendocrinologia
Systema endocrineum
!