Pupienus
Marcus Clodius Pupienus Maximus (natus circa annum 167 - Romae necatus est a praetorianis initio Maii 238).

Vita 
Pater eius Marcus Pupienus Maximus fuit, senator Romanus. Pupienus duos filios habuit: Marcum Pupienum Africanum, qui anno 236 consul ordinarius erat, et Titum Clodium Pupienum Pulchrum Maximum, qui circa annum 225 consul suffectus creatus est.
De cursu honorum nihil certi scimus, Scriptores Historiae Augustae et Heriodianus Pupienum legatum Augusti pro praetore provinciae Germaniae superiore aut inferiore fuisse. Anno 205 aut 217 consul suffectus, circa annum 220 vel 225 proconsul Asiae erat, anno 234 consul ordinarius creatus est. Praeterea circa annum 234 praefectus urbi Romae erat.
Ianuario 238 a senatu in collegium XXvirorum rei publicae curandae factus est, qui rem publicam contra Maximinum imperatorem creati sunt. Postquam nuntius de morte Gordiani I et Gordiani II Romae allatus est, Februario 238 cum Balbino imperator Romanus factus est, Gordianus III Caesar nominatus est. Ambo milites contra Maximinum coegerunt, qui Aprili Aquileiam urbem obsidens militibus occisus est. Sed initio Maii Balbinus et Pupienus, qui saepe de principatu iurgaverant, a militibus praetorianis, qui imperatores a senatu creatos non patiebantur, in palatio occisi sunt. Gordianus III successor factus est.

Fontes de vita et principatu Pupieni Maximi 
 Herodianus, Ab excessu Divi Marci libri 7-8
 Historia Augusta, "Maximus et Balbinus" (Textus)

Nexus externi 

 De Pupieno in "De Imperatoribus Romanis" (pagina Anglice scripta a Robin Mc Mahon)

Bibliographia 
 Hartwin Brandt, Kommentar zur Historia Augusta. Vol. 2 pars 5: Maximi et Balbini. Bonnae, 1996
 R. A. G. Carson, "The Coinage and Chronology of A.D. 238" in Centennial Publication of The American Numismatic Society (1958) p. 181 ff.
 Xavier Loriot, "Les premieres années de la grande crise du IIIe siécle: de l'avènement de Maximin le Thrace (235) à la mort de Gordien III (244)" in Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt vol. 2 pars 2 (1972) pp. 659-718
 P. W. Townshend, "The Revolution of A.D. 238: The Leaders and Their Aims" in Yale Classical Studies vol. 14 (1955) pp. 49-105
 C. E. van Sickle, "A Hypothetical Chronology for the Year of the Gordians" in Classical Philology vol. 22 (1927)

Notae 

Mortui 238
Necati
Imperatores Romani
Consules
Proconsules Asiae
Praefecti urbi Romae antiqui
Romani antiqui
Nati saeculo 2
Discrimen Tertii Saeculi