Domus urbana
Domus urbana vel simplicter Domus apud Romanos antiquos aedes erant urbanae a familia (saepe) patricia vel saltem opulenta habitatae (pleraeque familiae plebeiae pauperesque in insulis habitabant). Conclavia multa in domo erant non numquam areis hortisque additis.

Historia 
Habitationes Etruscorum antiquorum, qui Romanis anteierunt, simplices fuerunt, etiam illae divitum vel dominantium. Parvae fuerunt casae familiares secundum rationem axialem constructae, quarum oeci centralis tectum foramine instructum erat. Aedes Vestae has parvas casas temporis antiquissimi, quod attinet ad formam, repraesentare putatur, quoniam Vestae cultus in domibus coepta est. Casae verisimiliter ex luto ac ligno factae et stramento tectae sunt; fumus foci per tecti foramen evadere potuit. Quod forsitan fuit pristina atrii forma, quod postea conclave domus principale futurum erat. Cum Romae fortunae mercatura ac victoriis crevissent, domus divitum et amplitudine et ornatu augescebant. Multi architecturam Graecam sive hellenisticam imitantes domibus Romanis peristylium adiunxerunt.

Domus interior 

Domus pluria conclavia comprehendit, areas, hortos, muros perbelle pictos. Vestibulum in oecum maiorem media in domo situm duxit, cui erat nomen atrium. Atrium erat oecus principalis, ubi initio etiam focus et lararium posita erant. Ex atrio cubicula, triclinia et tablinum adita sunt, praeterea tabernae extra domum in viam versus positae.

Singula domus interioris elementa 
 Vestibulum
 Atrium
 Compluvium
 Impluvium
 Lararium 
 Fauces
 Tablinum
 Triclinium
 Alae
 Cubiculum
 Culina
 Posticum

Domus exterior 

Posterior domus pars circa peristylium sita erat. Peristylium fuit hortus parvus saepe porticibus circumdatus claustro mediaevali similis. Circa peristylium balnea, culina et triclinium aestivale sita erant.

Singula domus exterioris elementa 
 Ostium
 Tabernae
 Compluvium
 Peristylium
 Piscina
 Exedra

Notae 

Architectura