Cingischam
Cingischam, vel Cingis Chan, vel Schinguis Kan (Mongolice Чингис Хаан; Sinice 成吉思汗; Pinyin Chèngjísī Hàn) (probabiliter 1162–1227), natus Borjigin Temüjin, fuit dux Mongolum Tartarorumque et conditor, rector (khan), et imperator (khagan) Imperii Mongolici, quod ipso mortuo maximum orbis terrarum imperium continuum confine factum est.

Singulare imperium coniungendis multis Asiae Septentrio-Orientalis tribubus nomadicis adquisivit. Imperio Mongolico condito seque "Cingischam" declarato, inruptiones Mongolicas iussit, quae ad extremum ei victoriam plurimi Eurasiae dedit. Hae irruptiones vel incursus Khanatus Kara-Khitan, Caucasi, Imperii Khwarezmidi, et Sinarum domuum Xia Occidentalis ac Jin comprehenderunt. Haec bella saepe magnas hominum non militarium caedes complexa sunt, praecipue in Khwarezmia. Antequam obitus est, Imperium Mongolicum maiorem Mediae Asiae Sinarumque partem occupaverat.

Priore morte Cingischam, Ogedei Khan novus rector creavit et in chanatus quattor inter nepotes eius divisit. Xia Occidentale victa, anno 1227 mortuus est. Loco sepulcri non noto in Mongolia sepultus est. Trans partem maiorem Eurasiae Imperium Mongolicum nepotes tetendere vincendis vel civitates vassallae creandis omnes Sinas, Coream, Caucasum, Asiam Mediam, partes magnas Europae Orientalis, Russiae, Asiae Austroccidentalis. Multae harum invasionum caedes magnas populorum victorum reposuere, quamobrem Cingischam et imperium eius in historiis horum populorum famam terribilem habet.

Extra gesta martialia, viis aliis Cingischam Imperium Mongolicum auxit. Scriptionem Uyghurensem scriptio Imperii Mongolici creari iussit. Meritocratia utebatur, tolerantiam religionum in Imperio Mongolico citat, gentibus nomadicis Asiae Boreorientis ab eo conmissis. Hodie Mongolici eum patrem patriae Mongoliae aestimant.

Quamquam scitur ob expeditionum immanitatem et a multis dux genocidalis aestimatur, Cingischam sub re publica una Viam Sericam duxisse creditur. Quae res ex Asia Boreoccidentale in Austroccidentalem Asiam Islamicam ac Europam Christianam communicationem ac commercium tulit, sic omnium regionum trium fines augens.

Notae

Bibliographia
 Ratchnevsky, Paul. 1991, 1992. Genghis Khan: His Life and Legacy [Čingis-Khan: sein Leben und Wirken]. Ed. & conv. Thomas Nivison Haining. Oxoniae et Cantabrigiae Massachusettae: B. Blackwell. ISBN 0-631-16785-4.
 Man, John. 2004. Genghis Khan: Life, Death and Resurrection. Londinii: Bantam Press. ISBN 978-0-553-81498-9.

Bibliographia addita

 
 
 
 
 
 de Sancto Quintino, Simon. 1965. Historia Tartarorum (anno circiter 1247 scripta), ed. Jean Richard. Lutetiae.
 
 
  Via the Internet Archive's copy of the History Channel website.
 
 
 
  (Summarium Anglicum)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stevens, Keith.  Retrieved 22 Maii 2008.

Fontes primi
 
 
 
 

Nati saeculo 12
Mortui 1227
Principes Mongolorum
Medium aevum