Cale (Portugallia)
Cale (Lusice; Vila Nova de Gaia seu simpliciter Gaia) est urbs et municipium in Districtu Portu Cali in Regione Septemtrione (Lusice; Região Norte), in Portugallia. Urbis Portus Calis Meridie, in altera fluminis Durii ripa situm est. Ipsa urbs populositatem 278 255 incolarum anno 2001 habebat. Municipium aream 168,46 km² et totam populositatem 392 295 incolarum anno 2011 habet, quod id municipium cum maximo numero incolarum in Regione Septemtrione facit. Cale iuxta cum Portum Cale et aliis municipiis duodecim vulgo Territorium Urbis Portus Calis Magnum (Lusice; Grande Área Metropolitana do Porto) constituit.

Etiam est notissimum propter suas cellas vinarias (Lusice; caves) ubi in toto orbe terrarum notissimum vinum Portucalense conditur et inveteratur. Hae cellae praecipua periegetica attractio fiunt.

Historia
Cale iam per Imperium Romanum velut Cale erat. Evolvit probabilius e praeexsistenti Celtico castro aut Neolithica catoecia. Nomen "Cale" (seu "Gale", quia lingua Latina Classica non semper claram distinctionem inter litteras "g" et "c" habebat) probabiliter Celticae originis est, e radice "Gall-" cum qua Celtae ad se ipsos referebant, modo simili Gallaeciae, Galliae aut Galviae. Flumen ipsum Durius suppositive Celticum nomen habet, forsitan e Celtico "dwr", scilicet "aqua". Romano tempore, plerique incolae probabiliter fluminis Durii Meridie habitabant et Septemtrionali latere, fuit minor catoecia circum profundae aquae portum qui nunc est pars Riparia (Lusice; Ribeira) Portu Cali, scilicet "portu urbis Calis. Praecipuo fluminis Durii commercio, quod est facile navigatui usque ad Pensum Regulae, intima in terra, Portus Cale pars urbis magnopere augere Cale coepit et factus est praecipua urbis pars, ubi Episcopatus et mercatores suas sedes collocavere.

Per invasiones Mauras saeculo VIII aerae Christianae, limes de facto inter Islamicam et Christianam civitatem per considerabilem temporis perihodon flumen Durius fuit, circum annum 1000. Propter constantes incursiones et contraincursiones, urbs Cale deserta est et plerique incolae ad Portum Cale confugere.

Post Meridionale fluminis Duriis latus occupationem et pacationem post annum 1035, proter Musulmanorum incolarum exodum aut expulsionem, retro relictis fere desertis fertilibus agris, coloni e Septemtrione suas sedes pro melioribus feudalibus contractibus cumn nove designatis dominis collocavere. Hi migrantes denuo veterem urbem Cale (abinde nomen Lusicum Vila Nova de Gaia, scilicet "Villa Nova Cale") condidere, circum vetus castellum et parietinas veteris Calis.

Duplicis urbis Portus Calis et Calis nomen in illius temporis documentis crebro denotabatur velut "villa de Portucale" et Regni Legionensis comitatus in quo haec duplex urbs sita erat Comitatus Portucalensis nuncupabatur. Hic comitatus denique expansus est et, impetrata independentia,Regnum Portugalliae factus est.

Paroeciae
Administrative, municipium in paroecias quindecim divisum est, quae sunt in tabula inferiori:

Unio Pareociarum Sanctae Marinae et Sancti Petri Furadae urbanum Calis centrum continet.

Insigne et vexillum
Insigne consistit e cana crista cum duobus aureis-gilvis uvarum racemis in fundo cum castello super aqua et cum homine bucinante. Uvae urbis conexionem cum vini industria repraesentare intendunt, prasertim cum vino Portucalensi, quorum cellae sunt in inferiore urbis parte.

Vexillum colorata est in aliis quattuor partibus obscuro gilvo et in aliis quattuor nigro.

Otium
Cale Lusitanicum municipium cum maximo numero orarum Vexillum Caeruleum habentium annis 2009 et 2010 est: Orae septemdecim cum septemdecim chiliometris litoris. Inter aliquas populares oras sunt: Miramar (Lusice; Miramar), Fundus (Lusice; Granja), Aguda (Lusice; Aguda), Vallateres (Lusice; Valadares), Francelli (Lusice; Francelos),
Magdalena (Lusice; Magdalena) et Canidellus (Lusice; Canidelo). Urbs magnum periegetarum numerum attrahit et vini cellae in quolibet itinere in aream Portus Calis visendae esse putantur.

Pinacotheca

Coniunctio communium
Cale coniuncta est cum:
 Concordia, CFA.

Notae

!
Loci habitati Portugalliae
Portus Cale
Emporia vinaria