Basilica
Basilica est genus aedificiorum primo a Romanis antiquis excogitatum, in quo res publicae et iudiciales diebus fastis agebantur. Deducitur e Graecorum stoa, quae etiam erat amplus locus porticatus rebus publicis dicatus.

Basilicae antiquae 

Basilicae sunt magnae aulae, ubi iudicia et nundinae olim fiebant. Nonnullae basilicae antiquae Romae in foro fuerunt, sed etiam aliis in oppidis (ut in Pompeiis) inveniri possunt. Vitruvius Pollio de modo basilicarum aedificandarum scripsit .

Basilicae Romae 
Fuerunt Romae basilicae variae:
 Basilica Porcia: aedificata est anno 184 a.C.n. a Marco Porcio Catone maiore.
 Basilica Constantiniana: aedificium splendore ac magnitudine illius temporis eximium coeptum est ab imperatore Maxentio inter annos 307-310, finitum a Constantino post annum 313. 
 Basilica Aemilia: censore Aemilio Lepido anno 179 a. C. n. creata.
 Basilica Iulia: quam Augustus conclusit.
 Basilica Opimia: ab Opimio consule aedificata anno 169 a. C. n.
 Basilica Sempronia: aedificata a Marco Sempronio Graccho 169 a. C. n.
 Basilica Ulpia, a Traiano aedificata in foro suo.

Basilicae palaeochristianae 
Primi Christiani temporibus persecutionum cultum Dei in aedibus privatis faciebant. Cum imperatores Romani doctrinam Christianam concesserunt, communitatibus Christianis maioribus aedificiis ad dei cultus celebrandos opus fuit. Primae ecclesiae publicae aedificatae sunt modo basilicarum civilium, cum navibus et porticibus et in anteriore parte mensa altaris, post quam pro sella praetoris vel imperatoris cathedra episcopi collocata est. Ingressus in aedem erat per atrium vel narthicem.

 Architectura Romana
 Deambulatorium
 Forum et forum Romanum
 Iudicium
 Ecclesia (aedificium)

Nexus externi 

 De basilica in Harry Thurston Peck, Harper's Dictionary of Classical Antiquities (1898)

!
Aedificia
Architectura ecclesiastica
Archaeologia Romana