Gian Stefano Cremaschi
Gian Stefano Cremaschi (Uspedalet 8 Agust 1853 - 20 Mars 1935), l'è stai un maèstor de scola elementar diventad famus parchè l'ha scrit 'na furtünàda serie de libret ind al dialet parlad ind al bass ludesan.

Biugrafìa
Apena diventad maèstor l'ha insegnad par un an ind una scola in pruincia de Avelin, fin a quand l'ha utegnid un incàrich da titular ind al sò paes nadal. L'ha pö spusad 'na dona de Corn che la gh'ha dai vot fiöi.

Ind al poch temp lìbor che'l ghe resteva dal mesté d'isegnant e dai dué de pàdor el s'è dedicad a fat de storia lucal e de cultüra pupular. El sò prim laurà püblicàd l'è stai un àlbum de vint pàgine che'l cunteva (cun aprufundida ducumentassion) la storia dal sò paes. La particularità da cal libret chi l'è che l'era indirissad e legìbil apena da poche persune: i abitant dal sò burgh.

Dopu de che l'esperiensa chi el s'è dedicad al vernàcul dal bass ludesan. L'ha esurdid tame scritur in dialet a vintiset an e par quasi cinquant'an, fin al 1929, l'ha mai smiss de scriu.

I sò libret püssè famus i en: Un biùlch ch’l voeul toeu muié, Còsse vége ma semper noeuve, ‘l ciacer del donn in dla stala, ‘l donn al furn, La capuralina d’la Mun tagnoeula, La storia del Casir dla Curt e quella de Tranquil so camarada, 'L marcà dla cara vù, Un Casalin e un Cudugnin alla sagra dla Maiocca (1909) e L bagul dl donn in dla stala (1881). La sò ültima fadiga leteraria l'è stai 'L testament dl por Pin. 

Ind i sò lìbor, püblicàd quasi tüti da la tipugrafìa Gambarini de Casal, a ecession d'i ültim mesté che i en de Giuseppe Ghidini, el Cremaschi l'ha cercad de druà 'na grafìa cumpatìbil cun la parlada dal bass ludesan.

L'è mort ind la sò cà de Uspedalet. Da alura el possa ind al cimiteri dal paes insema a la sò muié.

Tüti i sò lìbor, che i végnun da la racolta dal stòrich Giovanni Agnelli, i en cunservad ind la Civica Biblioteca Laudense.

L'arest
Dürànt el regn dal Re bon, la pulissìa l'era insì suspetusa che, quand el maèstor  l'ha püblicàd el sò libret "La storia d’un purchè", i han pensad che in un quaidün d'i pass dal test, el scritur el vureva fà d'le alüsión e d'i riferiment miga rispetus de la figüra de Ümbert I, tant che l'è stai arestad. 

Gh'è vursid l'intervent de l'impurtant stòrich ludesan Giovanni Agnelli par fà ricunuss l'integrità e la fed munàrchica de l’autur, che l'è stai dopu un po' liberad.

Esempi de test

Interprogèt
lmo.wikisource

Riferiment

Biblugrafia
Vita e opere di Gianstefano Cremaschi, a cüra de la Pro Loco de Uspedalet, Russan, 1979

Leterad del lombard
Nassüü in Pruvincia de Lod