Arcobalen
In fisica de l'atmosfera e meteorologia l'arcobalén (anca "arch in del ciel" o "stria in ciel") a l’è on fenòmen òttich atmosferegh che ‘l prodùs on spèttro quasi contìnov de lus in del ciel quand che la lus del Sol l’intraversa i gott d’acqua restàd in sospension dòpo on temporal, o prèss ‘na cascada o ‘na fontana. El spèttro elettromagnetico de l'arcobalen el gh’ha denter i longhèzz d'onda sia visìbel, sia minga visìbel  per oeugg umàn.. Quèj nò visìbel pòden vèss rilevàa domà cont on spettrometer.

L’arcobalen el se manifèsta quand che ‘el sol l’è de drée ai spall de on osservator, che ‘l gh’hà denanz de lu ona nivola de la qual l’è adrée a pieouv.

Genesi de l'arcobalen

Arcobalen primari
El fenòmen a l’è caosàa de la riflession e de la rifrazion de la lus dent in di gottìnn de pieouva. E la rifrazion l’è  pussèe quand che l’è maggiora l’è la longhèzza d’onda de la lus (inscì che el violètt a l’è pussée riflèss del ross). 
La rifrazion a l’è el fenòmen che i ragg de la lus hinn deviàa quand che passen da ona sostanza a l’altra e la deviazion l’è divèrsa infra i vari color. I ragg del sol passen da l’aria (men densa) a la gotta fada su de acqua, donca pussée densa e a se vesìnen a la normal (o ben la lìnea perpendicolar) de la superfice dela gotta (rifrazion),e ‘l violètt el ven deviàa pussée. Poeu i ragg del sol vegnen riflèss dent ind la gotta de pioeuva, donca  quand che passen de la gotta a l’aria men densa se slontànen de la normal.

Arcobalen segondari
A l’è on fenòmen compagn de l’aricobalen primari ma l’è ingeneràa di gott indoe i ragg del sol hinn riflèss dò vòlt. L’arcobalen segondari el gh’ha i color al’incontrari.

Longhèzza d’onda e intensità de l’arcobalen
La longhèzza de l’arcobalen la diminuìss e l’arcobalen el se slontana vèrs l’orizzont tanto pussée el sol l’è in alt in del ciél.
L’arcobalen a l’è pussée luminos quand che ‘l diametro di gott  l’è maggiora.

Vos correlaa 
 Isaac Newton
 Disco del Newton
 Ottica
 Cartesio
 Riflession 
 Rifrazion
 Spèttro visìbel

Riferiment

Meteorologia
Fenòmen òttich
Fenomen otegh atmosferegh