Verbania
Verbania l'è 'l capploeugh de la Provincia del Verban-Cusi-Ossola. Verbania la se troeuva in sul Lagh Magior e l'è nassuda in del 1939 da l'union di comun de Intra e de Palanza. L'è capploeugh de provincia a partì dal 1992 e l'ha ricevuu el status de cità in del 2007.

El gh'ha ona popolazzion de , cunt ona superfis de  km² e ona densità de popolaziun de  ab./km².

L'è tacaa ai comun de Riscian, Baven, Cambiasca, Cossoeugn, Ghifa, Gravellona, Laven-Mombell (VA), Mergoeuzz, Misgina, Santin, Stresa e Vignon.

Oltra ai duu vegg centri, la città la cunta anca i frazzion de Antoliva, Biganzoeu, Uncc, Cavandon, Fontos, Possagg, Suna, Torced, Trobas, Zoverall.

Geografia
La città la se troeuva in su 'n promontori a forma de triangol inversaa al center del Lagh Magior, che 'l marca la ponta setentrional del golf Boromee, indè che la ghe va dent la Tos. In su la riva sud-ovest a gh'è i paes de Palanza e Suna, intant che a nord-est, separada del cors del riaa San Bernardin, a gh'è la frazzion de Intra. A nord, infina, a gh'è Trobas. La zona l'è circondada de mont: a est a gh'è 'l Mont Ross, intant che a nord la scomincia la Val Granda e 'l Zeda (2.156 meter) e 'l pizz Marona (2.051 m). In del territori comunal a gh'è anca la reserva natural de Fontos, apena de foeura de la città, in del pont indove la Tos la ghe va denter al lagh. El territori comunal el s'estenda de on'altituden che la va di 197 meter in su la riva del lagh ai 693 de la scima del mont Ross; nonostant che la pupart del center abitaa el se troeuva in tra i 200 e i 400 meter. Ona part bella granda del territori comunal l'è quattaa de bosch.

Storia

El comun l'è nassuu in del 1939 de la fusion di comun de Intra e de Palanza. El nomm del noeuv comun l'è derivaa de quell del Lagh Magior, ciamaa anca Verban.

El 20 de giugn del 1944 Verbania l'è staa el teater de on massacher: 43 partigian hinn staa fusilaa di SS todesch a Fontos, dopo vess staa constringiuu a passà a pè a travers de Intra, Palanza e Intra con denanz on cartell con scià la scritta Quei chì hinn i liberador d'Italia opura hinn i bandii?. Vun di fusilaa el s'è salvaa perchè, ferii, l'è staa creduu mort.

Evoluzion demografega 

L'andament del numer di abitant del comun de Verbania l'è mostraa in la tabella chi de sotta

Riferiment

 
Provincia del Verban-Cusi-Ossola