Tuss (fiüm)
La Tuss (Toss in piemuntes; Riiss in walser; Toce in italian; Tosa in tudesch) a l'è 'l fiüm püssee impurtant de la Val d'Ossula e la se slunga da nord a süd per tüta la val.

El percurs 
La Tuss la nass a circa 1800 meter d'altezza in de la piana de Rial in de l'alta Val Furmassa, da l'üniun di rii Murasch, Gries e Runi. Poch püssee a val la furma la Cascada del Tuss (ciamada anca Früttfall, cunt un nom de urigin walser). Quela cascada chì la fa un salt de 143 meter.
Dopu avè traversaa la Val Furmassa e la Val Antigori cumpagna de un rial qualsessia, la Tuss la finiss in de la Val d'Ossula e ne traversa tücc i centri principai. La Tuss la finiss el propi percurs in del Lagh Magiur, in quel che l'è ciamaa Gulf Burumee. Un temp la Tuss la pudeva vess risalida per un bel toch, e quest l'ha faa sì che i Milanes, che duminaven l'Ossula, pudessen ciapà el marmur de Candoja per pö purtàl in sül lagh, lungh el Tisin e 'l Navili Grand fin a Milan, per duperàl per fà sü el Dom.

I cumün traversaa 
Furmazza, Premia, Bascen, Crö, Crevula, Dom, Vila d'Ossula, Pedemulera, La Piev, Vugogna, Premusel, Anzola, Urnavass, Mergözz, Graveluna e Verbania (fraziun de Fundtuss).

I aflüent 
 Devero
 Isurnu
 Diveria
 Bogna
 Melezz ucidental
 Uvesca
 Anza
 Strona
 Riu Alb

Vus curelaa 
 Ossula
 Lagh Magiur
 Val Furmassa
 Cascada de la Tuss
 Dom

Val d'Ossula
Fium del Piemont
Afluent del Lagh Magior