Neopaganismo roman
Le Religion Roman o Via Roman al Deos (alteremente appellate: polytheismo roman, tradition roman o roman-italic, neopaganismo roman, paganismo latin, o gentilitate; e in latino: religio romana o gentilitas) es le reproposition moderne del culto al deos del antique mundo roman, i.d. le utilisation del formulas ritual, liturgias, e credentias antique trahite ab le documentos historic del epocha.

Hodie iste religion es practicate in Italia per personas reunite in un pluralitate de associationes, al quales il debe esser addite un numero imprecisate de libere paganos, practicantes o non practicantes, qui non adhere a alicun gruppo o qui se comporta como simplice sympathisantes del organisationes existente. Il ha parve gruppos anque in altere paises europee e il ha un presentia plus consistente in le Americas.

Culto 
Le religiositate roman es de typo polytheista (ma alicun gruppos pone anque le accento super le unitate de fundo del Divino, del qual le multiplicitate esserea expression) e cultivate exclusivemente in ambito private (singularmente, familiarmente e/o communitarimente). Essente le antique religion de Roma un religion del Stato, le culto public in senso stricte es hodie impracticabile, perque il necessitarea restaurar le Respublica, i.d. le Stato roman traditional. Le concepto fundante del culto public es le Pax Deorum (hominumque), i.d. le pacto inter le Deos e le communitate human juridicamente stabilite. Le concepto, transferite in ambito private, designa le pacto non scribite inter le practicante/s e proprie Divinitates, pacto que es stabilite e mantenite con le culto.

Le culto, sequente le antique calendario roman, ha un modello sacral traditional prestabilite; le differentia le plus importante con le religion antique es que le sacrificio de sanguine non es practicate e le Deos es honorate solo con offertas de incenso, candelas, perfumos, vegetales, vino, vivandas.

Omne individuo adulte es sacerdote de se ipse, e venera ante toto le numines natural, como le proprie Genio (o le proprie Iuno, si femina), le Lares familiar, divinitates protector del proprie casa, le Penates e le divinitates que ille considera protector de se o del proprie familia e communitate; e pois le varie divinitates al quales es consecrate le festivitates del calendario del anno.
Le occasiones ritual importante, le momentos de passage del vita (nascentia, pubertate, maritage, morte); le ordinari festivitates del anno e le tres cardines del mense (Kalendae, Nonae, Idus); le solstitio e le equinoctios es sovente celebrate communitarimente.
Le culto distingue le uso del religion private ab ille public. Le ritos ligate al phases lunar, Kalendae, Nonae, Idus es importante in le rituales private, basante se super le logica del evolution spiritual del individuo.

Historia 
Al interior del presente ambiente pagan roman es presente le idea que post le interruption del Pax Deorum, que eveniva con le abolition del culto public e con le leges de Theodosius (fin del IV seculo) que prohibeva anque le culto private, le tradition cultual roman in realitate non ha unquam cessate, ma illo se ha conservate al interior de alicun importante familias que lo ha secretemente transmittite usque hodie, constituente assi un centro sacral occulte, que in certe periodos favorabile del historia haberea habite un major transparentia e influentia in le realitate italian.
Inter le realitates le plus significative del tradition gentil roman-italic il ha le association religiose Gentilitas - Spiritualitate Italic, le association Traditional Pietas e le Movimento Traditional Roman (MTR). Le MTR ha le revista “La Cittadella”. Le MTR practica ritualmente le sol cultos del Romanitate, ma illo ha un interesse metaphysic verso le neoplatonismo. Organisativemente le MTR es structurate in gruppos (gentes) que ha como chef un pater. Le patres del gentes es reunite in le “Curia Romana Patrum”. Le patres elige annualmente a lor interior un Magister (o Princeps) e un Promagister, guidas spiritual del integre Movimento. Desde le anno 2001 le revista "La Cittadella", sub le direction de Sandro Consolato, es officialmente le revista del MTR, anque si illo es aperite a contributiones de varie provenientia.
A un livello international, le organisation Nova Roma es presente ab le anno 1998.

Ligamines externe 
 Nova Roma (international)
 Associazione Romania Quirites

Neopaganismo