James Joyce
James Augustine Aloysius Joyce (2 de februario 1882 — 13 de januario 1941) esseva un scriptor e poeta irlandese expatriate, e un del scriptores le plus significante del seculo 20.

Biographia: 

James Joyce nasceva in un asssatis ric familia catholic in Dublin, Irlanda, le qual suffreva plure infortunas e deveniva povre. Ille studiava literatura a University College Dublin, al qual ille rejecteva catholicismo.

In 1902, Joyce faceva su prime visita a Paris, Francia, pro esser un parte del movimento artistic in Montparnasse e Montmartre in ille tempore. In 1904 ille retornava a Irlanda, a causa del morte proxime de su matre. In le mesme anno, ille cognosceva Nora Barnacle, un camerera, e plus tarde le copula se "exiliava" (le sol spectaculo theatric que ille jammais scribeva era intitulate Exiles, o "exilios") e Joyce habitava le terra firme de Europa usque su morte. In 1920 ille retornava a Paris e, a parte de duo visitas a Irlanda, ille remaneva in Paris pro le vinti annos ante su morte in 1941.

Su experientias irlandese son essential pro su scriptura, e provide tote le scenas de su fiction, e un grande amonta de su materia subjective. Le prime volumine de contos curte, Dubliners ("dublineses"), es un analyse penetrante del stagnation e paralyse del societate de Dublin, Irlanda. Le historias son epiphanias, un parola usate particularmente per Joyce, per medio del qual ille significava un conscientia subite del "anima" de un cosa.

A Portrait of the Artist as a Young Man ("un portrait del artista como un homine juvene"), autobiographic in grande parte, monstra le processo de attinger maturitate e conscientia de se mesme per un homine juvene talentose. Le protagonista es Stephen Dedalus, le representation per Joyce de se mesme. In iste romance on intervide alcun elementos del technicas usate per Joyce plus tarde, per exemplo le monologo interior e le tractamento de realitate psychic in vice de realitate externe.

In Ulysses, Joyce presenta su personas per medio de su monologos interior, per parodia, per burlas, e per quasi cata altere technica literari. Le action del romance, que occurre in un sol die (16 de junio 1904), conta le mytho ancian de Ulysses, Penelope e Telemacho, mais in le contexto del Dublin contemporanee (alora), e como le personas de Leopold Bloom, su sposa Molly Bloom e Stephen Dedalus, qui contrasta parodicamente con su modellos classic. Le historia explora varie areas del vita de Dublin, con referentia particular a su miseria e monotonia.

In Finnegans Wake (que pote ser traducite como "le partita funebre de Finnegan", "le eveliar del Finneganes", "le sulco de Finnegan", o varie altere cosas), le methodo joycean de monologos interior, allusiones literari, e associationes como illos de sonios era usate al maximo: Finnegans Wake es scripte in un linguage obscur de jocos de parolas con plure nivellos, illo abandona conventiones de intriga e personas.

In un lista del 100 plus bon novellas anglese del seculo XX, Ulysses era classificate nº 1, e su duo altere novellas era nº 3 e nº 77.

 Dubliners (1914)
 A Portrait of the Artist as a Young Man (1916)
 Ulysses (1922)
 Finnegans Wake (1939)

Ille scribeva anque un drama e duo collectiones de poesia:
 Exiles (spectaculo theatral)
 Chamber music
 Pomes Penyeach

Le obras de Joyce ha essite scrutiniate intensamente per eruditos de tote generes, e ille es un del plus notate scriptores del seculo XX. Finnegans Wake es le fonte del parola quark, un particula physic elementari. Le philosopho francese Jacques Derrida ha scripte un libro super le uso del linguage in Ulysses, e le philosopho american Donald Davidson similarmente ha comparate Finnegans Wake con le scriptos de Lewis Carroll. Le scriptor argentinian Jorge Luis Borges era inspirate per Joyce.

James Joyce moriva le 13 de januario 1941 in Zurico, Switza e ille es inhumate in le Cemeterio Fluntern in Zurico con su sposa Nora.

On celebra le vita de Joyce annualmente cata 16 de junio, Bloomsday, in Dublin e altere citates a transverso le mundo.

Gente irlandese
Scriptores
Litteratura in le lingua anglese