Renascimento
Le Renascimento es le nomine dat al un grande movimento cultural que occurreva in Europa Occidental durante le seculos XV e XVI, que esseva le resultato de le diffusion de le ideas de le humanismo. Le Renascimento se extendeva in le artes, le scientias natural e human, e le politica, e esseva caracterisate per un nove conception del homine e del mundo, con nove enfoques in varie campos. Le citate de Florentia, in Italia, esseva le loco de nascimento e developpamento de iste movimento, que se propagava per tote Europa. 

Le termino "Renascimento" ha essite usate reivindicante certe elementos del cultura classic grec e roman, e se aplicava originariemente como un revocar a le valores de le cultura grecolatine post siglos de predominio de un typus de mentalitate plus rigide e dogmatic establite in le Europa medieval. Le humanismo habeva portate un nove forma de vider le mundo e le homine, substituente le teocentrismo medieval con le anthropocentrismo. 

Le historiador e artista Giorgio Vasari esseva le prime a utilisar le parola "Renascimento" (rinascita) pro describer le rupture con le tradition artistic medieval, que ille qualificava como un stil de barbaros, que postea reciperia le qualificativo de Gotico. Vasari pensava que le artes esseva in decadentia post le cader del Imperio romane, e solmente esseva recuperate per le artistas de Toscana a partir del seculo XIII.

Le concepto actual de Renascentia (del francese Renaissance) esseva formulate a medietate del seculo XIX per le historiador francese Jules Michelet, in su obra Renaissance et Réforme, publicate in 1855.3 Per prime vice, Michelet usava le termino in le senso de un periodo historic, que extendera desde le discoperimento de America usque a Galileo, e lo considerava plus importante pro su disveloppamentos scientific que pro le arte o le cultura. Michelet, qui era nationalista francese e republican, attribueva al Renascentia unes valores democratic opposte a illos del Medievo precedent e un protagonismo francese.

Le altere historiador qui ha haudite influentia in dar forma al concepto de Renascentia esseva le suisse Jacob Burckhardt, qui lo definiva como le periodo inter Giotto e Michelangelo, i.e. del seculo XIV a medietate del XVI. Burckhardt accentuava del Renascentia le emergentia del spirito individualista moderne, que le Medievo haberea inhibite.

Ab un perspective del evolution artistic general de Europa, le Renascentia significava un "ruptura" con le unitate stilistic que usque a iste momento habeva essite "supranational". Le Renascentia non esseva un fenomeno unitari del puncto de vista chronological e geographic: su ambito se limitava al cultura europee e al territorios americano recentemente discoperite, al quales le noveates renascentiste arrivarava tardimente. Su disveloppamento coincideva con le initiamento del Etate Moderne, marcate per le consolidation del statos europee, le viages transoceanic que ponava in contacto Europa e America, le decomposition del feudalismo, le ascension del burguesia e le affirmation del capitalisme. Nonobstante, multe de iste fenomenos supera per lor magnitudine e major extension in le tempore le ambito renascentiste.