Egipatski Kedivat
Egipatski Kedivat (arapski: خديوية مصر; osmanski turski: خدیویت مصر) je bila vazalna država Osmanskog carstva koja je od 1867. do 1914. godine postojala na teritoriji današnjeg Egipta.

Formiranje 
Egiptom od 1805. vlada Dinastija Muhameda Alija, njen osnivač - Muhamed Ali, je sa osmanskim sultanom vodio dva rata u kojima se izborio za nasljedno pravo namesništva nad Egiptom. Godine 1863. na egipatski presto došao je Ismail-paša, Muhamedov unuk. Bio je veliki obožavalac Zapada. Žudeo je da Egipat učini evropskom, a ne afričkom zemljom. To je dovelo do više nepromišljenih i neodmerenih troškova koji su, istina, podigli nivo života i modernizacije Egipta, ali su istovremeno doveli do njegove propasti. Ismail-paša je 1867. godine od turskog sultana po visokoj ceni kupio titulu kediva (gospodara).

Britanska okupacija Egipta 
U vreme Ismailove vladavine, evropski činovnici, vaspitači, savetnici i vojnici masovno su pristizali u Egipat. Stranci su imali povlašćeni položaj; bili su oslobođeni od visokih poreza, za njih su formirani posebni sudovi i sl. To je dovelo do guranja Egipćana u stranu, a istovremeno i do pojave egipatskog nacionalizma. Rezultat je bio nacionalistički Urabijev ustanak 1881. godine. Francuska se povlači, a Velika Britanija je odlučila da vojno interveniše. Dana 11. jula 1882. Britanska mornarica bombardirala je Aleksandriju, i nakon četiri dana zauzela grad. Nakon pobeda u Bitci kod Tel el Kabira (Garnet Wolseley i Aḥmed Urabi) Velika Britanija je zagospodarila Egiptom. Strateška važnost Sueskog kanala bila je prevelika da bi Britanci mogli tolerisati nezavisnost Egipta. Vlada u Londonu je, nakon izvesnih nedoumica, odlučila da u Kairu postavi generalnog konzula. On bi trebalo da vlada Egiptom u ime Britanaca. Egipat se sada nalazio u paradoksalnoj situaciji. Zvanično je i dalje bio deo Osmanskog carstva, ali je njime upravljao kediv (vicekralj) nezavisan od Istanbula koji je, zapravo, bio pod političkom i vojnom kontrolom Velike Britanije.

Ukidanje kedivata 
Egipatski kedivat postojao je do izbijanja Prvog svetskog rata. Već 5. avgusta, egipatska vlada je objavila dokument koji je u suštini značio objavu rata Centralnim silama. Kako je Osmansko carstvo stalo na stranu Nemačke i Austrougarske, Britanci su i formalno proglasili kraj turskom suverenitetu i uveli svoj protektorat u Egipat koji je proglašen sultanatom.

Povezano 
 Egipatski Sultanat
 Egipatski Ejalet

Literatura 
 Vojna enciklopedija, tom 2, Beograd 1971. godina, 2. izdanje
 Istorija srednjeg istoka, Masimo Kampanini, Klio, 2001.

Kedivat
Novovjekovne države
Bivše države u Africi
Bivše države u Aziji