Alojz Benac
Alojz Benac (Plehan, Derventa, 20. novembra 1914. - Sarajevo, 6. marta 1992.), bosanskohercegovački arheolog i istoričar

Edukacija i karijera
Klasičnu filologiju i arheologiju, Benac je  diplomirao u Beogradu (1937.), a doktorirao je u Ljubljani (1951.) disertacijom Prehistorijsko naselje Nebo i problem butmirske Kulture . Profesionalnu karijeru ostvario  je u Zemaljskom muzeju BiH, Sarajevo, od  1947.-1967., gdje je bio i direktor u periodu 1957.-1967. Na Filozofskom fakultetu u Sarajevu bio je profesor arheologije i istorije starog vijeka (1968.-1978.). Utemeljitelj je i prvi direktor Centra za balkanološka ispitivanja ANUBiH-a.  

Benac je bio redovni član ANUBiH (od 1967.), dopisni član JAZU/HAZU, SANU, SAZU, kao i  član niza međunarodnih znanstvenih institucija. ]].

Naučni doprinos
Naučni doprinos akasdemika Benca zasnovan je na istraživanjima  praistorijskog doba, osobito zapadnog Balkana. Realizirao je niz temeljnih arheoloških projekata u BiH, na lokalitetima: 
Arnautovići (Visoko), 
Crvena Stijena (Bileća), 
Gradić u Matićima, 
Gradina Mujevine u Alihodžama (Travnik), 
Hrustovača u Hrustovu (Sanski Most),
 Lisičići (Konjic), 
Nebo u Brajkovićima (Travnik), 
Obre I. i II. (Konjic), 
Pivnica (Odžak), 
Zecovi (Prijedor), 
Zelena pećina u Blagaju (Mostar) i dr. 

U centru pažnje njegovih istraživanja bile su gradine, tumule, praistorijska hronologija, etnogeneza i ilirska kultura  i stećci. Pokrenuo je sustavna istraživanja prethistorijskih gradina, nekropola sa stećcima.  i arheološke karte Bosne i Hercegovine.

Benac je autor sintetske edicije  "Praistorija jugoslavenskih zemalja", koja je publicirana u pet tomova,  1979.-86.

Autor je niza sintetsko-komparativnih djela i rasprava u periodici kao i više knjiga: 
 Prehistorijsko naselje 
 Nebo i problem butmirske kulture (1952.)
 Studije o kamenom i bakarnom dobu u sjeverozapadnom Balkanu (1964.) ).
 Utvrđena ilirska naselja (1985.) 
 Praistorijski tumuli na Kupreškom polju (1986.) i dr.
 Prilozi  za  proučavanje  neolita  u  sjevernoj  Bosni, 
 Preiliri,  Protoiliri  i  Prailiri.  Simpozijum  o  teritorijalnom  i hronološkom razgraničenju Ilira u praistorijsko doba
 Prilozi za proučavanje neolita u dolini rijeke Bosne
 Kameni kalupi sa Pivnice, 
 La  Méditerranée  et  les  balkans  du  Nord-ouest  à  l´époque préhistorique (énéolithique et l´âdu bronze)
 Prediliri,  Protoiliri,  Prailiri,  neki  novi  aspekti, 
 Neki aspekti istraivanja tumula u našoj zemlji, 
 Zbornik radova prikazanih na naunom skupu «Sahranjivanje kod Ilira». Zlatibor 10-12 maj. 1976,
 Some problems of the Western Balkans: The beginning of Indo-europeanizations  in  the  Coastal  zone  of  Yugoslavia  and  Albania 
 Kult  mrtvih  na  ilirskom  području  u  praistorijsko  doba
 Utvrđena ilirska naselja
 Osvrt na: Aleksandar Stipčević, Iliri – povijest, život, kultura
 Osvrt na: Milutin Garašanin, Praistorija na tlu Srbije
 O etničkim zajednicama starijeg željeznog doba u Jugoslaviji 
 Iliri u Apuliji
 Neolitske kulture u Jugoslaviji na ilirskom i susjednim područijima
 Crvena Stijena-Glasinac I-Bronzano doba

Literatura o Alojzu Bencu 
Alojz Benac, Godišnjak SANU, 82(1976) str. 181–186. 
Alojz Benac, Ljetopis JAZU, 1979, 79, str. 263–269. 
Ljeposava Vekić-Čović: Bibliografija radova Alojza Benca (1948–1975). Ibid., str. 15–23.

Reference 

B
B