Crkva u Dura-Europosu
Crkva u Dura-Europosu je antička - kućna crkva iz Dura-Europosa u Siriji (nedašnjoj rimskoj Kelesiriji).

Po brojnim indicijama to je najstarija očuvana kršćanska crkva na svijetu, sa najstarijim prikazom  Kristova lika.

Historija i karakteristike 
Prve kršćanske zajednice održavale su svoje obrede po privatnim kućama, bogatijih članova, i to na rotirajućoj osnovi. Negdje oko 2. vijeka počeo je običaj da se neke od tih kuća doniraju crkvenoj zajednici i pretvaraju u bogomolje, tako je i objekt iz Dura-Europosa pretvoren u crkvu negdje oko 240.

Budući da je kršćanstvo tokom 2. i 3. vijeka još uvijek bilo zabranjeno i predmet progona, bilo je potrebno da kršćanska bogomolja bude diskretna, ako ne i potpuno tajna. Zbog tog i crkva u Dura-Europosu svojim vanjskim izgledom (fasadom) ničim nije ukazivala da je nešto drugo osim obične kuće za stanovanje. Jedine promjene izvršene su u unutrašnjosti u kojem je centralni atrij 
pretvoren u prostor za obred.

Kasnije je srušen zid između dviju susjednih odaja - lijevo od atrija, da se poveća prostor za sastanke.  S druge strane atrija - na desno, jedna prostorija je pretvorena u abaptisterij koja je naknadno bogato oslikana freskama.

Freske 
Freske iz Dura-Europosa otkrili su arheolozi Univerziteta Yale i Francuske akademije, 
tokom januara i februara 1932., pod vodsvom - Clarka Hopkinsa.

Otkriće tih fresaka - starijih 73 godina od službenog konstantinovog priznanja kršćanstva, bilo je prava senzacija. 
Naročito zato jer su to najstarije freske sa prikazom Krista na kojima je on još golobradi mladić.

Sve freske otkrivene su u abaptisteriju. Na tri je je lik Krista, to su Dobri pastir, Iscjeljenje paraliziranog i Krist i Petar hodaju po vodi. Puno su veće freske Adam i Eva, David i Golijat i Tri Marije (u najlošijem stanju) koja prikazuje tri žene (jedna se ne vidi više) koje nariču nad Kristovim sarkofagom.

Sve one slijede helenističko - judaističku ikonografsku tradiciju, iako su nešto lošijeg kvaliteta nego one 
iz susjedne sinagoge.
.

Priprema za skidanje i restauraciju fresaka započele su u martu 1932. Taj posao obavio je francuski restaurator Émile Bacquet, koji je taj posao obavio nitrocelulozom (danas se zna da je to nestabilni materijal) kojim je pošpricao freske i nakon tog ih skidao na podlogu od žbuke sa konopljinim vlaknima, uokvirenu drvenim ramom.

Skidanje fresaka dovršeno je tek nakon osam mjeseci u novembru 1932. Zbog tog kašnjenje i izlaganja fresaka zraku i vlazi - one su se poprilično oštetile, pa ih se ih se još i danas svako malo nanovo restauira.

Na lokalitetu je pronađen i fragment grčkog manuskripta - Diatessaron najstarijeg cjelovitog teksta svih četiri evanđelja.

Izvori

Vanjske veze 

 Dura-Europos: Excavating Antiquity 

Ranokršćanski lokaliteti
Religijska zdanja u Siriji
Rano hrišćanstvo