Death Wish (film)
Death Wish (), u Jugoslaviji prikazan pod naslovom Paul Kersey ne oprašta, je američki akcijski triler film snimljen 1974. godine u režiji Michaela Winnera, koji se smatra najpoznatijim ostvarenjem vigilantističkog žanra, ali koji je također poznat kao jedno od najkontroverznijih filmova svog doba.

Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Briana Garfielda. Protagonist, čiji lik tumači Charles Bronson, je njujorški arhitekt Paul Kersey, koji je zbog svojih pacifističkih uvjerenja uložio prigovor savjesti tokom službe u Korejskom ratu, ali kome se život i stavovi potpuno promijene nakon što mu ulični razbojnici upadnu u stan, ubiju suprugu te siluju i doživotno traumatiziraju kćer. Radnja prikazuje kako, dijelom frustiran time da policija nije u stanju pronaći počinitelje, nabavlja revolver i počinje noću šetati ulicama te, glumeći bespomoćnu žrtvu, lovi kriminalce kojima presuđuje kao vigilante.

Tema filma je tada bila izuzetno aktualna u američkoj javnosti zbog nagle eksplozije kriminala u velikim gradovima, kojima vlasti nisu bile u stanju stati na kraj. Originalni scenario Wendella Mayesa je, pak, nastojao zadržati poruku originalnog romana koja osuđuje nasilje i vigilantizam, odnosno učiniti protagonsitom lik policijskog inspektora koji istražuje osvetnikova ubistva. Usprkos toga, svi veliki hollywoodski studiji su se uplašili mogućih kontroverzi; italijanski producent Dino de Laurentiis je na kraju ipak uspio nagovoriti Charlesa Bludhorna da njegov Paramount Pictures preuzme projekt. Glavna uloga je ispočetka trebala biti namijenjena Jacku Lemmonu, za koga se smatralo da će mnogo uvjerljivije tumačiti lik bezazlenog gradskog intelektualca, a režiju je trebao potpisati Sidney Lumet. Na kraju je režija pripala Michaelu Winneru koji je, nakon što su mnogi glumci, uplašeni od kontroverzi, odustali od projekta, za ulogu nagovorio Charlesa Bronsona. Film je u brojnim detaljima odstupao od književnog predloška, prije svega zato što je vigilantistički pohod protagonista prikazao opravdanim.

Death Wish je nakon premijere dočekan negativnim kritikama, od kojih su ga mnogi optuživali da potiče dodatno nasilje u tada ionako ekonomskom krizom isfrustriranom i zbog Watergatea prema vlasti nepovjerljivom američkom društvu. Među kritičarima je bio i Garfield, koji je nastavak svog romana pod naslovom Death Sentence napisao velikim dijelom u nastojanju da se udalji od njegove poruke. Publika je, međutim, bila oduševljena, te je Death Wish postao jedan od najpoznatijij i najpopularnijih ostvarenja u karijeri Charlesa Bronsona, koji će sljedećih dvije decenije nastaviti uživati status akcijske zvijezde. Godine 1981. je snimljen nastavak pod naslovom Death Wish II, a potom još tri filma koji čine istoimenu filmsku seriju.

Godine 1975. je u Italiji snimljena parodija pod naslovom Il giustiziere di mezzogiorno.

Uloge

 Charles Bronson ... Paul Kersey
 Hope Lange ... Joanna Kersey
 Vincent Gardenia ... Por. NYPD Frank Ochoa
 William Redfield ... Samuel "Sam" Kreutzer
 Steven Keats ... Jack Toby
 Stuart Margolin ... Ames Jainchill
 Stephen Elliott ... Policijski komesar
 Kathleen Tolan ... Carol Toby
 Jack Wallace ... Hank
 Christopher Guest ... Jackson Reilly
 Jeff Goldblum ... Čudovište #1
 Olympia Dukakis ... Policajka u stanici

Nenavedeni na špici
 Paul Dooley ... Policajac u bolnici
 Eric Laneuville ... Razbojnik u podzemnoj željeznici
 Lawrence Hilton-Jacobs ... Razbojnik u parku
 Sonia Manzano ... Prodavačica u trgovini
 Tom Hayden ... Ljekar na hitnom odjelu
 Denzel Washington ... Razbojnik u slijepoj ulici #1
 Ciro "Jerry" Palazzo ... Nosač

Karakterni glumac Robert Miano imao je malu ulogu razbojnika u filmu. Lawrence Hilton-Jacobs, koji će kasnije postati zvijezda TV-serije Welcome Back, Kotter, je imao na špici nenavedenu ulogu kao jedan od trojice razbojnika u Central Parku na kraju filmu. Denzel Washington je također u filmu imao filmski debi kao jedan od razbojnika na ulici. Glumica Helen Martin, koja se piojavljuje u manjoj ulozi, se kasnije pojavljivala u tzelevizijskim seruijama Good Times i 227. Sonia Manzano, poznata po ulozi Marije u TV-seriji Sesame Street, ima na špici nenavedenu ulogu blagajnice u supermarketu. Christopher Guest se pojavljuje u jednoj od svojih najranijih filmskih uloga kao mladi policajac koji pronalazi Kerseyev revolver.

Izvori

Vanjske veze

 
 
 
 

Američki filmovi
Akcije (filmovi)
Trileri
Kriminalistički filmovi