Republika Srpska (1992–1995)
Republika Srpska je između 1992. i 1995. bila faktički nezavisna paradržava. Formirana je na delu teritorije nekadašnje SR Bosne i Hercegovine, jedne od republika bivše SFR Jugoslavije.

Teritorija i granice 
Republika Srpska je obuhvatala nekoliko geografskih celina - Bosansku Krajinu, Posavinu, Semberiju, Romaniju, Podrinje i istočnu Hercegovinu. Graničila se sa Saveznom Republikom Jugoslavijom na istoku, Republikom Srpskom Krajinom na zapadu, Hrvatskom na severu i jugu, kao i sa Republikom Bosnom i Hercegovinom i Hrvatskom Republikom Herceg-Bosnom duž linija fronta.

Istorija 
U toku raspada Jugoslavije, proglašeno je pet srpskih autonomnih oblasti na području SR Bosne i Hercegovine: SAO Bosanska Krajina, SAO Semberija, SAO Romanija, SAO Hercegovina i SAO Severna Bosna. Ove oblasti će se zatim ujediniti u jedinstvenu republiku. Srpska Republika Bosna i Hercegovina proglašena je 9. januara 1992. godine, dok je 28. februara donet Ustav Republike Srpske Bosne i Hercegovine, u kojem je pisalo da teritorija ove republike obuhvata srpske autonomne oblasti, opštine i druge srpske etničke entitete u SR Bosni i Hercegovini. Republika je proglašena delom jugoslovenske federalne države.

Kada je krnja vlada SR Bosne i Hercegovine 5. aprila 1992. godine proglasila nezavisnost, Srpska Republika Bosna i Hercegovina proglašava 7. aprila 1992. godine odvajanje od SR Bosne i Hercegovine i ostanak u SFR Jugoslaviji. Ime republike je promenjeno u Republika Srpska 12. avgusta 1992. godine. S obzirom da je SFR Jugoslavija prestala da postoji i da su novu Saveznu Republiku Jugoslaviju činile samo Srbija i Crna Gora, Republika Srpska je faktički postala izdvojena paradržava.

Između 1992. i 1995. Vojska Republike Srpske VRS je bila u ratu sa Armijom Republike Bosne i Hercegovine ARBiH i Hrvatskim vijećem obrane HVO. 30. avgusta 1995. počinje NATO bombardovanje Republike Srpske. Na kraju rata, potpisan je Dejtonski mirovni sporazum, 21. novembra 1995. godine. Republika Srpska je tada međunarodno priznata kao jedan od dva entiteta, koji čine državu Bosnu i Hercegovinu (drugi entitet je Federacija Bosne i Hercegovine). Republika Srpska je priznata na 49% teritorije Bosne i Hercegovine, a Federacija Bosne i Hercegovine na 51%.

Vidi još 
 Bivše opštine Republike Srpske
 Vojska Republike Srpske

Istorija Republike Srpske
Rat u Bosni i Hercegovini
Bivše države u Evropi
Bivše nepriznate države