Ahurjan
Ahurjan (; ) je reka u regionu južnog Kavkaza i leva pritoka reke Araks. U gornjem toku teče kroz teritoriju Jermenije, dok u donjem delu toka predstavlja granicu između Jermenije i Turske. Ahurjan je otoka jezera Arpi u severozapadnoj Jermeniji, dok se ušće u Araks nalazi u blizini sela Bagaran, takođe u Jermeniji.

Ime 
U starim urartskim spisima iz Sarakamiša (VIII vek p. n. e.) spominje se grad Ahurjani uz koji se veže i ime reke koja je tuda proticala.
U turskom jeziku reka se zove Arpačaj ili čak Zapadni Arpačaj (-{Arpaçay}-).

Geografske i fizičke odlike 

Reka izvire na visoravni na nadmorskoj visini od 2.023 metra, i otoka je veštačkog jezera Arpi koje je izgrađeno tokom 1950-ih godina. U gornjem toku prolazi kroz vlažna i zamočvarena područja marza Širak u Jermeniji. Nakon 15 km mirnog toka, skreće ka jugu i useca se u Širakski plato. U tom području rečno korito je duboko usečena klisura, na pojedinim mestima duboka i do 400 metara, a tu prima i svoju najveću pritoku, reku Kars. Uliva se u reku Araks kod mesta Bagaran u Jermeniji.

Ukupna dužina toka iznosi 186 km, od čega čak 2/3 toka predstavlja granicu između Jermenije i Turske. Površina basena je 9.670 km². Kišno-snežnog je režima. U toku zime njena površina se zamrzne. Prosečan protok vode iznosi 26,9 m³/s, dok na godišnjem nivou to iznosi 847 miliona m³.

Na Ahurjanu postoje dve veštačke akumulacije, Karnutska i Ahurjanska čije vode se uglavnom koriste za navodnjavanje okolnih poljoprivrednih područja. U blizini grada Gjumrija je izgrađena i mala hidroelektrana, inača najstariji objekat tog tipa u Jermeniji (izgrađena 1928. godine).

Na levoj obali reke se nalazi drugi po veličini jermenski grad Gjumri. Na njenim obalama je bilo smešteno 4 od ukupno 12 istorijskih prestonica Jermenije (Širakavan, Ani, Bagaran i Jervandašat).

Vidi još 
 Geografija Jermenije
 Reke i jezera Jermenije
 Geografija Turske
 Araks

Reference 

Rijeke u Turskoj
Rijeke u Armeniji
Kaspijski sliv