Svevelika Vojska Donska
Svevelika Vojska Donska (; ), također poznata i kao Donska Republika (; ) bila je samoproglašena država donskih kozaka koja je za vrijeme građanskog rata od 1918. do 1920. postojala u dolini Dona na području današnje Rusije i dijelova Ukrajine.

Osnovana je nekoliko mjeseci nakon početka rata, odnosno nakon što su njemačke trupe iz susjedne Ukrajine svojom vojnom intervencijom likvidirale Donsku Sovjetsku Republiku. U oblasti Dona, koja je od samog početka bila jedno od glavnih uporišta antisovjetske pobune, su tada lokalni kozaci na svojoj skupštini za svog atamana proglasili bivšeg carskog generala Pjotra Krasnova, a 11. maja 1918. proglasili Sveveliku Vojsku Donsku kao jedini legitimni organ vlasti. Slično kao i Pavlo Skoropadski, kozački ataman na čelu susjedne Ukrajinske Države, Krasnov se ispočetka oslanjao na Centralne Sile, odnosno Donska Republika je bila njemački klijent. Do kraja 1918. su između dva entiteta vođeni pregovori o stvaranju eventualne federacije. Zbog toga, s druge strane, dio donskih kozaka nije htio prihvatiti novi entitet, odnosno priključio se Dobrovoljačkoj armiji Antona Denjikina, koja je nastojala obnoviti predrevolucionalni režim, odnosno nastaviti Prvi svjetski rat na strani Antante. Formacije koje su ostale vjerne Svevelikoj Vojsci su kasnije postale poznate kao Donska vojska.

Poraz Centralnih Sila krajem 1918. je doveo do kolapsa pro-njemačkih entiteta i političara, pa je tako Krasnov podnio ostavku i otišao u emigraciju u Njemačku. Novi vođe donskih kozaka su se pridružile Denjikinu, te se Donska vojska udružila sa Dobrovoljačkom armijom u Oružane snage Juga Rusije. Donska Republika je otada pa sve do 1920. godine bila dio belogardejskih teritorija poznatih kao Jug Rusije.

Donska Republika je okončana porazom bijelih u građanskom ratu, odnosno okupacijom od strane Crvene armije i njenih anarhističkih saveznika iz Revolucionarne ustaničke armije Ukrajine.

Nakon raspada SSSR je u suvremenoj Rusiji osnovano nekoliko organizacija koje njeguju tradiciju Donske Republike, pri čemu se ističu Vojno kozačko udruženje "Svevelika Vojska Donska" na čelu sa Viktorom Petrovičem Vodolackim koje okuplja od strane ruske države službeno registrirane kozake te nevladina organizacija Međunarodni savez nevladinih organizacija "Svevelika Vojska Donska" koja okuplja neregistrirane kozake na čelu sa samozvanim atamanom Nikolajem Ivanovičem Kozicinom.

Vidi još
Kubanjska Narodna Republika

Izvori

Historija Rusije
Historija Ukrajine