THX 1138
THX 1138 je američki SF film snimljen 1971. godine u režiji Georgea Lucasa, kome je predstavljao njegov cjelovečernji režijski debi. Predstavlja remake Electronic Labyrinth: THX 1138 4EB, kratkog filma koga je Lucas bio režirao četiri godine ranije za vrijeme studija. Radnja je smještena u daleku budućnost, odnosno podzemni grad u kome je građanima zabranjeno iskazivati bilo kakve osjećaje, a što se sprovodi uz pomoć obaveznog korištenja psihoaktivnih droga i androida-policajaca. Protagonist, koga tumači Robert Duvall, je tehničar koji se usprkos toga zaljubi i učini trudnom svoju žensku cimericu (čiji lik tumači Maggie McOmie), te je zbog uhapšen i smješten iz zatvor iz koga izvodi spektakularni i opasni bijeg na površinu.

THX 1138 je nastao kao drugi film u produkciji American Zoetrope, studija koga je nedavno bio osnovao Lucasov prijatelj Francis Ford Coppola. Film je bio napravljen pod snažnim dojmom burnih kulturnih promjena i političkih zbivanja u Americi prethodnih godina, prije svega sukoba mladih generacija i njihove kontrakulture sa establišmentom oličenim u administraciji tadašnjeg predsjednika Nixona (čiji su se govori u jednom od ranih scenarija trebali koristiti za dijaloge likova). To se odrazilo kako na umjetne policajce koji nose uniforme i opremu 1970-ih, tako i to da je buduće distopijsko društvo dugu kosu, jedan od simbola hipijevske kontrakulture i mladih generacija, proskribiralo, odnosno inzistiralo da u ime jednakosti svi građani, bez obzira na spol, moraju nositi jednu te istu odjeću i biti ćelavi. THX 1138 je zbog toga izazvao pažnju i time da su svi likovi bili bez kose, a u svrhu promocije se prije samog snimanja organiziralo javno šišanje glumaca, zabilježeno u kratkom dokumentarnom filmu Bald: The Making of THX 1138. Za scene završnog bijega su korišteni interijeri u novootvorenim i "futurističkim" tunelima sistema podzemne željeznice BART u San Franciscu.

THX 1138 je nakon premijere dobio mlake kritike, te u početnoj distribuciji nije uspio vratiti uložena sredstva. Usprkos toga, tokom godina je njegova reputacija nastavila rasti, dijelom i zbog toga što je Lucas neke od njegovih scenografskih i drugih rješenja nekoliko godina kasnije koristio u svom velikom hitu Ratovi zvijezda, ali i zbog toga što su kritičari u njegovom prvom cjelovečernjem ostvarenju (i jedinom sa scenama eksplicitne golotinje i nasilja zbog kojih je dobio stroži cenzorski rejting) pronašli odraz "autentičnog", ozbiljnog i politički angažiranog filmskog autora koji nije bio kompromitiran komercijalnim imperativima njegovih kasnijih blockbustera. Lucas je svoj film često kasnije koristio kao referencu, odnosno odavao mu počast koristeći njegov naslov u detaljima svojih kasnijih djela.

Uloge
 Robert Duvall ... THX 1138 
 Donald Pleasence ... SEN 5241
 Don Pedro Colley ... hologram SRT
 Maggie McOmie ... LUH 3417
 Ian Wolfe ... stari zatvorenik PTO
 Marshall Efron ... zatvorenik TWA
 Sid Haig ... zatvornik NCH
 John Pearce ... zatvorenik DWY
 James Wheaton ... glas OMM 0910

Izvori

Literatura

Vanjske veze
 at 
 at Warner Bros.

Interview with Don Pedro Colley about his experiences working on THX 1138  at LucasFan.com
White on White  Village Voice review April 8, 1971
THX 1138 at Rotten Tomatoes

Američki filmovi
SF-filmovi
Distopijski filmovi
Authority control 2