Divizija Garibaldi
Divizija „Garibaldi“ je bila divizija NOVJ sastavljena od bivših italijanskih vojnika, koji su prešli na stranu partizana posle kapitulacije Italije.

Divizija alpskih lovaca Taurineze je pokušala da se probije iz Nikšića i Danilovgrada do obale Jadranskog mora, ali su ih Nemci preduhitrili i razoružali oko polovine divizije. Ostatak divizije je prešao na stranu partizana. Od preostalih delova divizije Taurineze 11. oktobra 1943. je osnovana brigada Aosta, koju je činilo 800 boraca, raspoređenih u 4 bataljona. Od delova iste divizije 19. oktobra kod Kolašina je osnovana 2. italijanska partizanska brigada, koja je isto imala 800 boraca u 4 bataljona.

19. pešadijska divizija Venecija, čije je sedište bilo u Beranama, kolebala se da li da pređe na stranu partizana ili četnika. Posle razgovora sa Pekom Dapčevićem, divizija je prešla na stranu NOVJ 10. oktobra 1943. i na predlog štaba 2. udarnog korpusa pretvorena u 5 brigada. Te brigade je činilo oko 5000 vojnika.

U Pljevljima je 2. decembra 1943. je od brigada divizija Taurineze i Venecija osnovana partizanska divizija Garibaldi, sastavljena od 5000 vojnika raspoređenih u 4 brigade, pod operativnu komandu štaba 2. udarnog korpusa NOVJ.

Divizija je reorgaizovana 13. februara 1944. pri čemu je jedna od njene četiri brigade raspuštena, a vojnici su podeljeni među ostale tri, a nekoliko specijalaca je raspoređeno u druge partizanske odrede 2. korpusa. Uloga tih specijalista je bila obuka partizana za artiljerijce, veziste, inženjerce i druge zadatke.

Divizija se najviše borila uz Treću, 29. i 37. diviziju NOVJ, a najteže borbe je imala u završnim borbama u dolini Lima u Srbiji. Po oslobođenju Crne Gore i Hercegovine, divizija je prebačena u Dubrovnik, odakle je u martu 1945. po dogovoru Vrhovnog štaba NOVJ i italijanske vrhovne komande prebačena na Siciliju, gde je dočekala kraj rata.

Povezano 
 Mario Riva
 Bataljun Garibaldi

Spoljašnje veze 
 Divizija Garibaldi
 Lando Manući: Divizija „Garibaldi” u Crnoj Gori
 Pljevlja: obilježena godišnjica formiranja divizije „Garibaldi“ – Sjećanje na italijanske partizane

G
Jedinice nacionalnih manjina u NOVJ
Italija u Drugom svjetskom ratu
Italijanski partizani u NOVJ