Lugoški i karansebeški Banat
Lugoški i karansebeški Banat je naziv kratkotrajne istorijske teritorijalno-političke tvorevine (pokrajine), koja je postojala tokom 16. i 17. veka na području istočnog Banata. Teritorija je dobila ime po dva najznačajnija grada koja su se nalazila u njenom sastavu, Karansebeša i Lugoša. Pored ostalih gradova, u sastavu ove teritorije se nalazio i Vršac. Područje Lugoškog i karansebeškog Banata je danas podeljeno između Rumunije i Srbije. 

Ovo područje je za srpsku istoriju značajno po tome što je predstavljalo jedinu celinu u okviru vazalne otomanske kneževine Transilvanije gde je u značajnijem broju bilo prisutno srpsko stanovništvo.

Istorijat 
Politički prethodnik ove teritorije bio je Severinski banat, pogranična teritorija srednjovekovne Kraljevine Ugarske, formirana u 13. veku. Posle Mohačke bitke, u razdoblju između 1526. i 1536. godine, teritorija Severinskog banata je podeljena, tako da njegovi istočni delovi (istočno od grada Oršave) ulaze u sastav Kneževine Vlaške, dok se zapadni delovi, zajedno sa još nekim područjima današnjeg Banata, uključuju u sastav novoformiranog Lugoškog i karansebeškog Banata u okviru Kneževine Transilvanije. Ostatak, odnosno veći deo današnjeg Banata dolazi pod direktnu osmansku upravu i postaje deo novouspostavljenog pašaluka sa sedištem u Temišvaru (Temišvarski pašaluk).

Početkom 17. veka, umesto Lugoškog i Karansebeškog Banata obrazovana je kratkotrajna Severinska županija, da bi ceo taj prostor potom došao pod direktnu osmansku upravu i bio uključen u Temišvarski pašaluk.

Teritorija 
Lugoški i karansebeški Banat je obuhvatao područje u kojem su se nalazili sledeći gradovi: 
 Lugoš,
 Karansebeš,
 Vršac,
 Bokša,
 Rešica,
 Karašova,
 Mehadija.

Banovi 
Banovi Lugoškog i karansebeškog Banata bili su: 
 Mihajlo od Šomlje (1536),
 Petar Petrović (1544–1549),
 Joan Glešan (1552),
 Grigore Betlen od Iktara (1563),
 Gabrijel Betlen od Iktara (1564),
 Štefan Trompa (1575–1577),
 Paul Keresteši (1605–1606) i (1610–1613).

Izvori 
 Karta Lugoškog i karansebeškog Banata iz 1568. 

Istorija Banata
Istorija Vojvodine
Istorija Srbije
Historija Rumunije
Historija Transilvanije