Dezső Kosztolányi
Deže Kostolanji (; Subotica, 29. mart 1885 — Budimpešta, 3. novembar 1936) je bio književnik, novinar, publicista, prevodilac književnih dela. Oprobao se u gotovo svim književnim rodovima, od poezije preko esejistike, do pozorišnih komada. Gradeći sopstveni stil, koristio je francuski simbolizam, impresionizam, ekspresionizam, psihološki realizam, a smatra se i začetnikom futurizma u svojoj sredini.

Još za života je preveden na sve evropske jezike.

Biografija 

Rođen je u Subotici, gde je završio gimnaziju. Međutim, zbog sukoba sa nastavnikom napustio je školu pre mature i pored toga što mu je otac bio direktor škole. Studije je nastavio u Budimpešti (1903), gde se družio sa Mihaljem Babičem i Đulom Juhasom, velikim mađarskim književnicima.

Prvu pesmu objavio je 1901. godine, prvu zbirku pesama 1907, a prvu nagradu osvojio je 1910. sa zbirkom „Žalbe lošeg deteta“. Od 1904. se bavio i novinarstvom. U početku je pisao za Subotičke listove, a kasnije je radio kao saradnik „Peštanskog Dnevnika“ () (1906).

U periodu od 1908. do 1910. putovao je po Evropi. U proleće 1909. je posetio Beograd. Svoje utiske o egzotičnoj slici tadašnjeg glavnog grada: ulicama, narodu, kafanama, odbornicima u skupštini, Narodnom muzeju, Univerzitetskoj biblioteci Licej, objavio je u obliku dva kratka putopisa („Beogradski dnevnik“ i „Srpski mozaik“) u časopisu „Élet“ (Život). Kasnije ih je objedinio i objavio u knjizi pod nazivom „Mastilo“.

Ipak, za njega je rodni kraj bio najveća inspiracija. Mnogi njegovi romani, od kojih najpoznatiji „Ševa“ (1924), „Zlatni zmaj“ (1926) i deo pripovedaka iz „Kornel Večernji“ vode poreklo iz njegovih Subotičkih dana, što je i sam napominjao:

Od ranih godina patio je od otežanog disanja, najverovatnije astme. Ove probleme od kojih je patio, na simboličan način opisao je između ostalog u članku o Subotici, Bačkoj bulci: „Prašina nizijska“ u časopisu „Élet“:

Svest o bolesti i prolaznosti života odrazili su se i na njegov knjiženi stil, koji su mnogi kritičari okarakterisali kao secesijski kult smrti. I ako se okušao u raznim žanrovima, po nekim kritičarima, on je pre svega bio pesnik, jer se čak i u proznom radu oseća poezija. S druge strane, neki Kostolanjijevi eseji i polemike o prevođenju aktuelni su još i danas.

Prvi znaci teške bolesti: raka grla, pojavili u se 1933. U narednom periodu operisan je nekoliko puta, da bi 1936. umro u 51. godini života, u predgrađu Budimpešte.

U njegovu čast 
U Subotici, njegovo ime nose pozorište alternativnog pristupa i gimnazija za talentovane učenike., a u parku u ulici Petefi Šandor, nalazi se bista, autora Almaši Gobora, podignuta 1985. godine. Svake godine održavaju se Dani Dežea Kostolanjija.

Izvori

Spoljašnje veze 

Mađarski pisci
Mađarski pjesnici
Mađarski novinari
Mađarski prevodioci
Publicisti
Biografije, Subotica
Vojvođanski Mađari
Authority control
Mađarski rimokatolici