Stari grad Klobuk
Stari grad Klobuk je tvrđava na području opštine Trebinje, Republika Srpska ). Ime je dobio po metafori kape za utvrđenje na vrhu brda.

Lokacija 
Klobuk je srednjovekovni grad i tvrđava u staroj Zeti (Hercegovina), 17,5 km istočno od Trebinja, podignut na teško pristupačnom zemljištu, na kosom platou Mirotinskih greda, iznad sela Aranđelova i doline rječice Sušice - na jugu, i sela Klobuk uz put za Nikšić na sjeveru.

Istorija 
Konstantin Porfirogenet u djelu De administrando imperio polovinom 10. vijeka navodi u oblasti Travunije grad tòOrmóς. Slaveni su pretvorili u Vrm, a kasnije se tako zvala i stara župa sa gradom Klobukom u oblasti Travunija, danas Korjenić. Služio je za kontrolu područja Dubrovnik–Trebinje–Nikšić. 

Kasnije se spominje u XI vijeku za vrijeme zetskog kneza Vojislava. Od XII vijeka trebinjska oblast je u posedu Nemanjića, a od 1377. godine u sastavu bosanske srednjovjekovne države. Oblasni gospodar je Pavle Radenovića od 1395. Od 1441. nalazi se u posedu Stefana Vukčića Kosače. Turci ga osvajaju 1477, deset godina poslije Trebinja. Crkvu koju su u gradu zatekli, Turci nisu srušili, već su je s vremenom pretvorili u džamiju, ali joj nikada nisu skinuli zvonik. To je bila jedina džamija – verovatno u čitavom Otomanskom carstvu – koja je vjernike pozivala na molitvu zvonjavom zvona. 

U Morejskom ratu 1684–1699, posle pada Novog i Risna u mletačke ruke, Klobuk je postao strateški važan kao najisturenija tačka Trebinjske Krajine prema Veneciji i Crnoj Gori. Mlečani su ga osvojili 1694, ali je Karlovačkim mirom 1699. vraćen Turcima. U XVIII v. gubi se ime župe Vrm, a za isto područje javlja se naziv Korjenići. Grad je popravljan i dodatno utvrđen 1713.

Poznata opsada Rusa i Crnogoraca trajala je od 7. do 16. jula 1807. Posle Grahovske bitke Klobuk su opsedali Crnogorci i zbog toga je u gradu, sve do austrougarske okupacije (1878), stalno boravila manja vojna posada. Austrijska vojska potpuno ga je uništila 1878. Do tada je kontinuirano postojao osam vijekova.

Opis 

Stari grad Klobuk je nacionalni spomenik BiH.

Literatura 
 Hamdija Kreševljaković, Hamdija Kapidžić,  Naše starine II, Zavod za zaštitu spomenika kulture R BiH, Sarajevo, 1954, 9-21 -Stari hercegovački gradovi.

Reference

Vanjske veze 
 Epski gradovi

Nacionalni spomenici u Trebinju
Pavlovići
Kosače
Travunija