Holandsko i flamansko renesansno slikarstvo
Holandsko i flamansko renesansno slikarstvo predstavlja odgovor Nizozemskih iz 16. vijeka na talijansku renesansnu umjetnost. Ti umjetnici, koji obuhvataju sve od antwerpskih manirista i Hieronymusa Boscha na početku 16. vijeka do kasnih sjevernoevropskih manirista kao što su Hendrik Goltzius i Joachim Wtewael na kraju, upotrebljavali su i novije inovacije talijanskog slikarstva i lokalne tradicije ranih nizozemskih slikara. Antwerp je bio najvažniji umjetnički centar u toj regiji. Mnogi umjetnici radili su za evropske dvorove, uključujući Boscha, čije su fantastične slike imale dugotrajnu ostavštinu. Jan Mabuse, Maarten van Heemskerck i Frans Floris bili su vrlo važni u prihvatanju talijanskih modela i njihovoj inkorporaciji u svoj vlastiti umjetnički jezik. Pieter Brueghel Stariji, sa Boschem kao jedinim umjetnikom iz perioda koji je ostao široko prepoznatljiv, možda se čini netipičnim, ali su zapravo njegove mnogobrojne inovacije vukle korijen iz plodne umjetničke scene u Antwerpu.

Holandski i flamanski slikari također su bili vrlo važni u osnivanju novih predmeta kao što su slikanje pejzaža i žanrovsko slikarstvo. Joachim Patinir je, na primjer, igrao važnu ulogu u razvoju pejzažnog slikarstva, izumivši kompozicijski tip pejzaža svijeta, kojeg je usavršio Pieter Bruegel Stariji koji je (a nakon njega i Pieter Aertsen) pomogao u populariziranju žanrovskog slikarstva. Sredinom tog vijeka Pieter Aertsen, kojeg je zamijenio njegov nećak Joachim Beuckelaer, osnovao je jednu vrstu "monumentalne mrtve prirode" sa velikim količinama hrane sa žanrovskim likovima i malim religijskim moralnim scenama u pozadini. Kao i pejzaži svijeta, oni su predstavljali tipično "manirističku inverziju" normalnog dekoruma hijerarhije žanrova, dajući "nižim" predmetima interesovanja više prostora nego "višim". Anthonis Mor je bio vodeći slikar portreta sredinom tog vijeka i bio je tražen na dvorovima u čitavoj Evropi zahvaljujući svojim pouzdanim portretima u stilu koji je kombinirao nizozemsku preciznost sa lekcijama Ticijana i drugih talijanskih slikara.

Stilistička evolucija 
Talijanski renesansni utjecaji počinju se javljati u ranom nizozemskom slikarstvu oko 1500. godine, ali na mnoge načine stariji stil je bio izrazito ustrajan. Antwerpski manirizam je izraz za slikare koji pokazuju neku mjeru talijanskog utjecaja, ali uglavnom nastavljaju stil i predmete starih majstora. Hieronymus Bosch je vrlo individualan umjetnik, čiji je rad čudan i pun nazigled neracionalnog slikovitog izražaja, čineći ga teškim za interpretaciju. Prije svega čini se iznenađujuće moderan, predstavljajući svijet snova koji je u bližoj vezi sa gotičkom umjetnosti nego talijanskom renesansom, iako neki venecijanski tisci iz istog perioda pokazuju usporediv stepen fantazije. Romanisti su bili iduća faza utjecaja u kojoj su talijanski stilovi prihvatani na mnogo potpuniji način.

Nakon 1550. flamanski i holandski slikari počeli su pokazivati više interesovanja za prirodu i ljepotu "samu po sebi", što je dovelo do stila koji inkorporira renesansne elemente, ali ostaje daleko od elegantne lakoće talijanske renesansne umjetnosti
i vodi direktno do tema velikih flamanskih i holandskih baroknih slikara: pejzaža, mrtve prirode i žanrovskog slikanja - scena iz svakodnevnice.

Ta evolucija može se vidjeti u djelima Joachima Patinira i Pietera Aertsena, ali pravi genij među tim slikarima bio je Pieter Brueghel Stariji, poznat po svojim prikazima prirode i svakodnevnice, pokazujući preferencu prema čovjekovom prirodnom stanju, birajući predstavljanje seljaka umjesto princa.

Ikarov pad (koji se sada zapravo smatra kopijom Bruegelovog djela), iako je vrlo netipičan na mnoge načine, kombinira nekoliko elemenata slikarstva sjevernoevropske renesanse. On nagoviješta obnovljeno interesovanje za antiku (legenda o Ikaru), ali heroj Ikar skriven je u pozadini. Glavni likovi slike su sama priroda i, kao najistaknutiji, seljak, koji ni ne diže pogled sa svog pluga dok Ikar pada. Brueghel pokazuje čovjeka kao antiheroja, komičnog i ponekada grotesknog.

Slikari 
 Pieter Aertsen
 Simon Bening
 Hieronymus Bosch
 Pieter Brueghel Stariji
 Pieter Brueghel Mlađi
 Joachim Beuckelaer
 Joos van Cleve
 Pieter Coecke van Aelst
 Hieronymus Cock
 Corneille de Lyon
 Hans Eworth	
 Frans Floris
 Maarten van Heemskerck
 Caterina van Hemessen
 Jan Sanders van Hemessen
 Adriaen Isenbrant
 Jan Mabuse van Gosaert
 Anthonis Mor	
 Lucas van Leyden
 Lambert Lombard
 Quentin Matsys
 Jan Mostaert
 Bernard van Orley 	  	 	
 Joachim Patinir
 Frans Pourbus Stariji
 Pieter Pourbus	
 Jan Provoost
 Marinus van Reymerswaele
 Jan van Scorel 	
 Levina Teerlinc
 Jacob van Utrecht

Povezano 
 Renesansa u Nizozemskim
 Sjevernoevropska renesansa

Bilješke

Reference 
 Snyder, James. Northern Renaissance Art, 1985, Harry N. Abrams,

Dodatna literatura

Vanjske poveznice 

Renesansa