Ronnie James Dio
Roni Džejms Dio (rođen Ronald Džejms Padavona, 10. jul 1942 - 16. maj 2010) bio je američki hevi metal pevač i tekstopisac. Osnovao je i učestvovao u brojnim grupama, uključujući ELF, Rejnbou, Blek Sabat, Dio i Heven & Hel. On je zaslužan za popularizaciju "metalskog roga" u metalnoj kulturi i poznat je po svojim tematski srednjovekovnim tekstovima. Posedovao je moćni svestrano vokalni opseg kojim je bio sposoban da peva kako hard rok, tako i lakše balade. Čuveni gitarista grupa Dip Perpl i Rejnbou, Riči Blekmor, nakon saslušanja kako Dio peva izjavio je: "Osećao sam jezu kroz kičmu." Dio je tokom njegove karijere prodao preko 47 miliona albuma širom sveta.

Rane godine, obrazovanje i muzička obuka 
Roni Džejms Dio je rođen u Portsmutu, Nju Hempšir 10. jula 1942. godine u američkoj porodici italijanskih disidenata koji su se doselili u Portsmut iz Kortlanda, gde je Dio odrastao, a potom se vratili u Kortland. Deo mladosti je, pod uticajem oca koji je bio operski pevač, slušao velike operske zvezde, pod čijim uticajem je bio tokom odrastanja, a najveći uticaj na njega je ostavio američki tenor Mario Lanca. Njegovo prvo i jedino formalno muzičko obrazovanje je započelo kada je sa 5 godina počeo da uči da svira trubu. Tokom srednje škole je igrao u školskom bendu i bio jedan od najmlađih članova. Bio je izabran da igra u zvaničnoj školskoj plesačkoj grupi. Takođe, tokom srednje škole je formirao svoju prvu rokenrol grupu, The Vegas Kings (ime je uskoro promenio u Roni i Rumblersi, a zatim Roni i crvene kapice). Iako je započeo svoju rokenrol karijeru na trubi, brzo je prešao na bas gitaru, a potom preuzeo dužnost pevača i pokazao sve svoje vokalne veštine.

Diplomirao je na Kortlandskoj školi 1960. godine. Iako je tvrdio u kasnijem intervjuu da je ponudio stipendiju za prestižni ″Juilliard School of Music″, on to nije nastavio zbog njegovog stalnog interesovanja za rokenrol muziku. Umesto toga, nakon diplomiranja, pohađao je Univerzitet u Bufalu, smer farmakologije On je samo prisustvovao predavanjima od 1960. do 1961, ali je svirao trubu u univerzitetskom koncertnom bendu,tako da zbog većeg interesovanja za muziku i zauzetosti sa čestim svirkama i koncertima nije diplomirao.

Uprkos tome što je poznat po svom moćnom glasu i pevačkim veštinama, tvrdio je da nikada nije imao bilo kakav vokalni trening. Umesto toga, on je pripisao svoju pevačku sposobnost upotrebi ispravne tehnike disanja kojom je ovladao dok je učio da svira trubu.

Karijera

Rana karijera 
Diova muzička karijera, počela je 1957. godine kada je nekoliko muzičar Kortlanda (Njujork) oformio bend, Vegas Kings. Postava grupacije koja se sastojala: Dio na bas gitari, Bili DeVolf vokal, Nik Pantas na gitari, Tom Rogers za bubnjevima, a Džek Muski je svirao saksofon.
Godine 1958. bend ponovo menja svoje ime od Roni i Rumblersi na Roni i crvene kapice. Muski je napustio bend 1960. godine, a novi gitarista, Dik Botof, pridružio se bendu. Za crvene kapice je objavio dva singla: Prvi singl je bio "Conquest"/"Lover" ("Osvajanje" / "Ljubavnik"). Drugi singl je bio "An Angel Is Missing"/"What'd I Say"("Anđele, da li si nestala?" / "Šta sam rekao"), koji je Dia doveo na vodeće vokale za oba koloseka.

Objašnjenja se razlikuju zašto je Padavona usvojio umetničko ime "Dio". Jedna priča je da je Dio izabrao taj naziv pozivajući se na prezime vođe Sicilijanske mafije Džonija Dia  Drugi kažu da je Padavonina baka rekla da je imao dar od Boga i treba da se zove "Dio". Bez obzira na inspiraciji, Padavona prvi put koristi taj naziv na snimku iz 1960 godine, kada ga je dodao u drugom izdanju benda na Seneka. Ubrzo nakon toga, bend je promenio svoj naziv u Roni Dio i proroci. Postava Proroci je trajala nekoliko godina, tokom obilaska Njujorka. Oni su snimili jedan singl za Atlantik Rekords, jedan album i neki od singlova (kao što su "Mr. Misery" ("Gospodin Miseri"), koji je objavljen za izdavačku kuću Svan) u čijem projektu je označen Roni Dio kao solo umetnik, čak iako je ostatak Proroka doprineo snimanju. Grupa je objavila nekoliko singlova u narednim godinama, sve do početka 1967. godine. Dio je nastavio da koristi svoje pravo ime u javnostu u svim narednim muzičkim projektima.

Krajem 1967. godine Roni Dio i Proroci, transformisani su u nov naziv benda ELF kom se priključio i klavijaturista. Nakon saobraćajne nesreće u februaru 1968. godine u kojoj je poginuo gitarista Nik Pantas, a Dio i ostali članovi benda u bolnici, grupa menja skraćeni naziv u Vilenjake i koristili taj naziv sve do sredine 1972. godine, kada je objavljen njen prvi pravi Album pod nazivom ELF. Tokom narednih nekoliko godina, grupa je postala redovna predgrupa za Dip perpl. Elf je snimio tri albuma do snimanja prvog albuma Rainbov (engleski Band) početkom 1975. što je dovelo do raspuštanju raspuštanja grupe ELF.

Sastavi

 The Vegas Kings (1957–1958)
 Ronnie & The Rumblers (1958)
 Ronnie & The Red Caps (1958–1961)
 Ronnie Dio & The Prophets (1961–1967)
 The Electric Elves (1967–1969)
 The Elves (1969–1970)
 Elf (1970–1975)
 Rainbow (1975–1979)
 Black Sabbath (1979–1982, 1991–1992, 2007)
 Dio (1982–1991, 1993–2010)
 Hear 'n Aid (1985)
 Heaven & Hell (2006–2010)

 Hronologija 

 Izdanja 

Ronnie & The Red Caps

Ronnie Dio & The Prophets

Singles

Albumi

The Electric Elves

The Elves

Singlovi

Bootlegs

Elf

Studijski albumi 

Kompilacije

Bootlegs

RainbowRitchie Blackmore's Rainbow (1975) UK SilverRising (1976) UK GoldOn Stage (1977) UK SilverLong Live Rock 'n' Roll (1978) UK SilverFinyl Vinyl (1986)Live in Germany 1976 (1990)Ritchie Blackmore: Rock Profile Volume Two (1991)Live In Munich 1977 (2006)Deutschland Tournee 1976 (2006)Live In Cologne (2007)Live In Düsseldorf (2007)Live In Nurnberg  (2007)The Polydor Years: 1975-1986 (2007)

Black SabbathHeaven and Hell (1980) US Platinum UK GoldBlack And Blue (VHS) (1980)Heavy Metal: Music from the Motion Picture (1981) (One track, an alternate take of "The Mob Rules")Mob Rules (1981) US Gold UK SilverLive Evil (1982)Dehumanizer (1992)Black Sabbath: The Dio Years (2007)Live at Hammersmith Odeon (2007)The Rules of Hell (Boxed Set) (2008)

DioHoly Diver (1983) US Platinum UK SilverThe Last in Line (1984) US Platinum UK SilverSacred Heart (1985) US GoldIntermission (1986)Dream Evil (1987)Lock up the Wolves (1990)Dio - Sacred Heart: The DVD (1991)
Diamonds – The Best of Dio
Strange Highways (1994)
Angry Machines (1996)
Inferno - Last in Live (1998)
Magica (2000)
The Very Beast of Dio (2000) US Gold
Killing the Dragon (2002)
Master of the Moon  (2004)
We Rock ~ Dio (DVD 2005)Evil or Divine - Live In New York City (2005)Holy Diver - Live (2006)

 Heaven and Hell 
 Live from Radio City Music Hall (2007) US Gold
 The Devil You Know (2009)
 Neon Nights: 30 Years of Heaven & Hell (2010)

 Gostovanja 
Bobby Comstock & The Counts: "Your Big Brown Eyes" 7" Single (1960), "Run My Heart" 7" Single (1963)
The Angels: My Boyfriend's Back 7" Single (1963), My Boyfriend's Back (1963)
Austin Gravelding: Self Made Man (1970)
Roger Glover: The Butterfly Ball and the Grasshopper's Feast (1974)
David Coverdale: Northwinds (1978)
Kerry Livgren: Seeds of Change (1980), The Best of Kerry Livgren (2002)
Heaven: Where Angels Fear to Tread (1983)
Rough Cutt: LA's Hottest Unsigned Rock Bands (1983), KLOS 95 1/2 Rock To Riches (1983), Rough Cutt (1984), Rough Cutt Live (1996), Anthology (2008)
Hellion: 12 Commandments In Metal (1985), To Hellion And Back (2014) (production only)Hear 'n Aid: Hear 'n Aid (1986), "Stars" 7"/12" Single (1986), Hear 'n Aid: The Sessions (VHS video) (1986)
Eddie Hardin & Guests: Wizard's Convention (1994)
Dog Eat Dog: Play Games (1996)
Munetaka Higuchi With Dream Castle: Free World (1997)
Pat Boone: In a Metal Mood: No More Mr. Nice Guy (1998)
Various Artists: Humanary Stew: A tribute to Alice Cooper (1999), Not The Same Old Song And Dance: A Tribute to Aerosmith (1999), We Wish you a Metal Xmas and a Headbanging New Year (2008)
Deep Purple: Live at the Royal Albert Hall (1999), Live at the Rotterdam Ahoy (2001), The Soundboard Series (2001)
Eddie Ojeda: Axes 2 Axes (2005)
Ian Gillan: Gillan's Inn (2006)
Queensrÿche: Operation: Mindcrime II (2006), Mindcrime at the Moore (2007)
Tenacious D: The Pick of Destiny (2006)
Girlschool: Legacy (2008)
David "Rock" Feinstein: Bitten By The Beast (2010)
The Rods: Vengeance (2011)

 Drugi mediji The Black Sabbath Story (Dokumentarni film, vol. 2) (1992)Metal: A Headbangers Journey (Dokumentarni film) (2005)Heavy: The Story of Heavy Metal (Dokumentarni film) (2006)Tenacious D in the Pick of Destiny (Film) (2006)That Metal Show - Season 2, Episode 8: Heaven & Hell'' (2009)

Reference

Literatura 

Pillsbury, Glenn (2013). "Dio's Lost Decade: Recovering the 1960s Career of Ronnie James Dio". Retrieved from http://www.peteofthestreet.net/dioslostdecade

Spoljašnje veze 

Ronnie James Dio at Billboard.com
Memorial benefit event
MTV
Early career
Interview mit Dio auf HardHarderHeavy.de 

Američki heavy metal muzičari
Američki heavy metal basisti
Klavijaturisti
Američki tekstopisci
Američki muzički producenti
Black Sabbath
Umrli od raka