Alcim Ekdicije Avit
Alcim Ekdicije Avit (, rođen oko 470, umro 4. februara 517. ili 519) bio je latinski pesnik i nadbiskup Vjene u Galiji. Rođen je u uglednoj galo-romanskoj senatskoj porodici i bio je u srodstvu s carem Avitom.

Život 
Avitov je otac bio Hezihije, biskup Vjena, gde je biskupska čast nezvanično smatrana naslednom. Avit se verovatno rodio u Vjenu, budući da ga je krstio biskup Mamert. U vreme koje je u Galiji bilo teško za pravoverno hrišćanstvo i rimsku kulturu Avit se sa strašću uspešno zalagao za gušenje arijanstva među Burgundima. Stekao je poverenje kralja Gundobada i njegovog sina, kralja Sigismunda (516-523), preobratio u pravoverje.

Dela 
Na polju književnosti Avit se istakao svojim pismima, od kojih su brojna sačuvana do danas (u najnovijim izdanjima ima ih ukupno 96). Poznat je i po svom biblijskom epu, O događajima duhovne povesti (De spiritualis historiae gestis), pisanom daktilskim heksametrima u pet knjiga: Stvaranje sveta (De origine mundi), Prvi greh (De originali peccato), Božji sud (De iudicio Dei), Potop (De diluvio mundi) i Prelaz preko Crvenog mora (De transitu maris rubri). U tom epu obrađuje biblijske teme o prvom grehu, proterivanju iz raja, potopu i prelazu preko Crvenog mora. Prve tri knjige sadrže određeno dramatsko jedinstvo; tu se pripovedaju događaji koji su prethodili velikoj katastrofi, zatim sama propast i, naposletku, njene posledice. U četvrtom i petom pevanju opisuju se potop i prelaz preko Crvenog mora kao simboli krštenja. Avit slobodno adaptira događaje iz Svetog pisma, pokazujući pritom dobro poznavanje materije. On je jedan od poslednjih velikana retorike kakva se učila u galskim školama u 4. i 5. veku. Njegova pesnička dikcija, premda obiluje arhaizmima i napregnutim ritmom, ipak je čista i odabrana, a metrička se pravila dosledno poštuju. Ovaj je biblijski ep značajan i po tome što je u njoj "tema o izgubljenom raju prvi put dostojno opevana u skladu s predmetom", a time je uticao i na Miltonaov Izgubljeni Raj. Avit je napisao i jednu pesmu za svoju sestru, kaluđericu Fuscinu, De virginitate, u kojoj hvali devičanstvo.

Avitova pisma veoma su značajna za crkvenu i političku istoriju za razdoblje između 499. i 518. godine. Kao i njeog savremenik, Enodije iz Pavije, Avit je svim srcem zastupao ideju o vrhovnoj vlasti Svete stolice kao glavnog ujedinjujućeg faktora nove hrišćanske civilizacije. "Ako se papa dovede u sumnju", piše on, "neće pasti tek jedan episkop, nego ceo episkopat" (Si papa urbis vocatur in dubium, episcopatus videbitur, non episcopus, vaccilare. — Ep. xxxiv; ed. Peiper). Njegova korespondencija spada u najvažnije primarne izvore za rani merovinški period, uključujući političku, društvenu i crkvenu istoriju. Među njima je i čuveno pismo Klovisu povodom njegova krštenja; Avit se obraća Klovisu ne kao paganskom preobraćeniku, nego kao nekome ko je do nedavno bio pristalica arijanstva, možda čak i kao katehumenu. Iz pisama se vidi i prisan odnos između pravovernog biskupa Vjene i arijanskog kralja Burgundâ, velikog Gundobada, i njegovog sina Sigismunda, preobraćenika u pravoverje. Od Avitovih homilija i propovedi sačuvane su samo dve, kao i neki fragmenti i izvaci iz drugih.

Nekad su se Avitu pripisivali i tzv. Dijalozi s kraljem Gundobadon (Dialogi cum Gundobado Rege), napisani u odbranu pravoverja od arijanstva, koji navodno prenose poznati razgovor u Lyonu iz 449. Međutim, Julien Havet je 1885. dokazao da se radi o falsifikatu oratorijanca Jéromea Viguiera, koji je falsifikovao i jedno pismo koje je papa Simah navodno uputio Avitu 13. oktobra 501. godine.

Izdanja 
Avitus, The Fall of Man: De spiritalis historiae gestis libri I-III. Edited by Daniel J. Nodes. Toronto: Pontifical Institute of Medieval Studies, 1985 (Toronto Medieval Latin Texts, 16).
Avitus of Vienne, Selected Letters and Prose. Tr. by Danuta Shanzer and Ian Wood. Liverpool: Liverpool University Press, 2002 (Translated Texts for Historians).
Avit de Vienne, Histoire spirituelle, Tome II: (Chants IV-V). Edited by Nicole Hecquet-Noti. Paris: Les Editions du Cerf, 2005 (Sources Chretiennes, 492).

Reference

Literatura

Vanjske veze 
Christian Classics Ethereal Library: Kratak životopis Avitov
Opera Omnia u Migneovoj Latinskoj patrologiji (Patrologia Latina)

Latinski pisci
Gali
Sveci
Nadbiskupi
Authority control