Milorad Ekmečić
Milorad Ekmečić (Prebilovci, Kraljevina SHS, 4. oktobar 1928 — Beograd, Srbija, 29. avgust 2015) je bio srpski istoričar, akademik i član Senata Republike Srpske.

Biografija 
Rođen je u Prebilovcima, opština Čapljina, 4. oktobra 1928. godine, od oca Ilije i majke Kristine. Osnovnu školu (četiri razreda) završio je u Čapljini, a gimnaziju u Mostaru 1947, uz oslobađanje od mature. Rat je proveo do 1943. u Čapljini, a nakon gubitka i drugog roditelja — u Prebilovcima na slobodnoj teritoriji. Od oktobra 1944. do jula 1945. bio je u NOV. Upisao opštu istoriju na Sveučilištu u Zagrebu, gde diplomira 1952. godine. Iste je godine izabran za asistenta na novootvorenom Filozofskom fakultetu u Sarajevu, ali je zbog bolesti na dužnost stupio nekoliko meseci kasnije. Proveo godinu dana na istraživačkom radu u arhivima u Zagrebu, Beogradu, Zadru, kao i nekoliko meseci u Beču.

Doktorsku disertaciju „Ustanak u Bosni 1875—1878.“ odbranio je na Sveučilištu u Zagrebu 1958. i ona je do sada doživela tri izdanja i nepotpun prevod na nemački jezik (u izdanju Instituta za istoriju jugoistočne Evrope u Gracu).

Nakon specijalizacije u Prinstonu (SAD) od godinu dana, nastavio sa radom na Filozofskom fakultetu u Sarajevu sve do izbijanja rata. Krajem 1980-ih je postao jedan od najistaknutijih predstavnika srpskih nacionalista i pobornika politike Slobodana Miloševića.  Godine 1990. je bio među glavnim pristašama novoosnovane Srpske demokratske stranke.

Rat u BiH ga je zatekao u Sarajevu, gde je boravio na početku opsade U maju 1992. uhapšen je od strane muslimanskih „Zelenih beretki“ zajedno sa porodicom, pri čemu je navodni motiv otmičara bila razmena, odnosno nastojanje da Srbi iz Ilidže u zamenu za njegovo puštanje propuste konvoj sa muslimanskom decom kroz njihove teritorije. Ekmečić je uspeo da pobegne i zarobljeništva u sarajevskoj Osnovnoj školi Vratnik, odnosno pređe na tetitoriju Republike Srpske. Nakon toga je od septembra 1992. do penzionisanja 1. oktobra 1994. bio redovni profesor Filozofskog fakulteta u Beogradu.

Za dopisnog člana Akademije nauka i umjetnosti BiH izabran 1973, a za redovnog 1981. godine. Član Srpske akademije nauka i umetnosti van radog sastava postao 16. novembra 1978; u radni sastav preveden 1. jula 1992. godine. Dopisni član je i Crnogorske akademije nauka i umjetnosti od 1993, kao i član van radnog sastava Akademije nauka i umjetnosti Republike Srpske od 1996. godine. Milorad Ekmečić je član Senata Republike Srpske u drugom sazivu od 2009. godine.

Nagrade 
Dana 1. novembra 2010. godine predsjednik Republike Srpske Rajko Kuzmanović ga je odlikovao Ordenom časti sa zlatnim zracima. Dobitnik je Kočićeve nagrade 2004. godine, a decembra 2011. dobio je Orden Svetog Save.

Bibliografija 
 Istorijske i strateške osnove Republike Srpske, naučni skup: Republika Srpska - 15 godina opstanka i razvoja, Akademija nauka i umjetnosti Republike Srpske, Banjaluka (26. i 27. juni 2007)
 Srbija između Srednje Evrope i Evrope. - Beograd : Politika : BMG, 1992. - 129 str. ; 21-{cm}-. - (Biblioteka Srpsko pitanje)
 Ratni ciljevi Srbije : 1914-1918. - Beograd : Politika : BMG, 1992. - 229str. ; 21-{cm}-. - (Biblioteka Srpsko pitanje)
 Živa reč Milorada Ekmečića / Milorad Ekmečić ; (razgovore vodio) Miloš Jevtić. - Gornji Milanovac : Dečje novine, 1990. - 139 str. : ilustr. ; 20 -{cm}-. - (Odgovori / Miloš Jevtić ; 11) (Biblioteka Razgovori)
 Stvaranje Jugoslavije: 1790-1918. - Beograd : Prosveta, 1989. - 2 knj. (662 ; 842 str.) ; 24 -{cm}- 
 Ratni ciljevi Srbije 1914., Beograd 1973. (2. izd. - Beograd: Prosveta, 1990. - 550str. ; 25-{cm}-. Biblioteka Istorijsko-memoarska dela )
 Istorija Jugoslavije sa Vladimirom Dedijerom, Ivanom Božićem i Simom Ćirkovićem, " Prosveta ", Beograd, 1972. (prevod: History of Yugoslavia, Njujork 1974;
 Ustanak u Bosni: 1875-1878, Sarajevo 1960 (-{II}- izd. 1973, -{III.}- izmenjeno izd. - Beograd : Službeni list SRJ : Balkanološki institut SANU, 1996. - 428str.; 25 -{cm}-.);
 Osnove građanske diktature u Evropi između dva rata, Sarajevo 1965;

Zbirke studija:
 Ogledi iz istorije, " Službeni list ", Beograd, 1999. pp. 498
 Radovi iz istorije Bosne i Hercegovine XIX veka, BIGZ, Beograd, 1997. pp. 483.

Izvori

Spoljašnje veze 

 Akademija nauka i umjetnosti Republike Srpske: Biografija akademika Milorada Ekmečića 
 Biografija na sajtu SANU 
 
 Milorad Ekmečić: U ovakvu Evropu ne treba žuriti („Večernje novosti“, 3. decembar 2011)
 Zatišje pred buru („Politika“, 30. avgust 2015)

Biografije, Čapljina
Senatori Republike Srpske
Akademici SANU
Akademici ANURS
Kultura Republike Srpske
Srpski istoričari
Nosioci Ordena Svetog Save
Authority control