Fail-Safe (roman)
Fail-Safe () je roman američkih pisaca Eugenea Burdicka i Harveya Wheelera objavljen 1962. godine, a koji se smatra jednim od najznačajnijih djela inspiriranih Hladnim ratom, odnosno bojaznima kako bi on mogao eskalirati u apokaliptički nuklearni sukob.

Radnja započinje kada američka Strateška zračna komanda dobije obavijest o tome kako iz Evrope dolazi tajanstveni leteći objekt u američki zračni prostor, a nakon čega se, u skladu sa protokolom i kao mjera predostrožnosti, "Vindicatori", najsuvremeniji nadzvučni strateški bombarderi šalju na unaprijed zadane točke (fail safe) radi eventualnog nuklearnog udara na Sovjetski Savez; kada se ispostavi da je objekt obični putnički avion, bombarderi su opozvani, ali ne prije nego što jedan od njih greškom dobije šifriranu obavijest da je rat otpočeo te, u skladu sa planom, kreće u misiju nuklearnog udara na Moskvu; kada američki predsjednik i vojno vodstvo u Pentagonu to doznaju, pokušavaju ga zaustaviti, ali bez uspjeha, te kako vrijeme ističe, tako se suočavaju sa sve težim i neugodnijim dilemama - da li da nastave sa planom i time riskiraju sovjetsku nuklearnu odmazdu koja bi dovela do međusobno garantiranog uništenja.

Fail-Safe je originalno objavljen u Saturday Evening Postu u tri nastavka - 13, 20. i 27. oktobra 1962. godine - a što je koincidiralo sa Kubanskom raketnom krizom, događajem koji je temi romana dao izuzetnu aktualnost. Roman je doživio brojne pohvale i izuzetan komercijalni uspjeh. Smatra se da je značajno popularizirao koncept prema kome bi sve veće oslanjanje na suvremenu komunikacijsku tehnologiju i nuklearno oružje mogao dovesti do slučajnog izbijanja Trećeg svjetskog rata i uništenja ljudske civilizacije, a što će biti česti motiv u brojnim djelima tokom sljedećih nekoliko decenija Hladnog rata.

Popularnost romana je brzo dovela do toga da postane predmetom hollywoodske ekranizacije, ali i sudskog spora sa britanskim piscem Peterom Georgeom, koji je tvrdio da su autori plagirali njegov roman Red Alert iz 1958. godine. Spor, tokom koga se počela snimati i "suparnički" film (koji će kasnije postati poznat kao Dr. Strangelove) je riješen nagodbom. Filmska verzija Fail-Safea u režiji Sidneya Lumeta i sa Henryjem Fondom u glavnoj ulozi je dobila brojne pohvale, ali je doživjela komercijalni neuspjeh.

Godine 2000. je britanski režiser Stephen Frears adaptirao roman kao istoimenu crno-bijelu televizijsku dramu, koja je, kao jedna od posljednjih takve vrste, uživo emitirana na programu američke TV-mreže CBS.

Literatura

Romani 1962.
Triler romani
Američka književnost
Authority control 2