S-75 Dvina
S-75 Dvina (, NATO oznaka: "SA-2 Guideline") je sovjetski protuzračni sistem s raketom zemlja-zrak kojeg su između 1953. i 1957. razvile vojne kompanije Raspletin KB-1, Grušin MKB Fakel i NPO Lavočkin. U operativnu službu ušao je 1957. i vremenom je postao najkorišteniji antiavionski sistem u historiji, a koristi se i dan danas. Prvo uspješno rušenje neprijateljske letjelice S-75 je zabilježio 7. 10. 1959. kada je nad Kinom oboren tajvanski RB-57D (na 20 km visine). Ovaj uspjeh Kinezi su službeno pripisali svojoj avijaciji s ciljem prikrivanja moćnog sistema koji im je bio na raspolaganju. Međunarodnu slavu S-75 Dvina je stekla 1. 5. 1960. kada je nad sovjetskim nebom u Sverdlovskoj oblasti srušen CIA-in špijunski avion Lockheed U-2, te kada je 27. 10. 1962. tokom hladnoratovske raketne krize oboren još jedan avion takvog tipa nad Kubom. Sistem je kasnije aktivno korišten od strane Vijetkonga u Vijetnamskom ratu pri obrani Hanoja i Haiphonga, a korišten je i u drugim (uglavnom azijskim) ratovima. Tokom narednih dekada sistem je opetovano moderniziran i postoji više inačica među kojima su osnovne S-75 Dvina, S-75M-2 Volhov-M, S-75 Desna, S-75M Volhov i S-75M Volga. Uz SSSR, modificirane modele Dvine proizvodili su još Kina (HQ-1, HQ-2, HQ-3 i HQ-4) i Iran (Sajad-1), a kasnije i konvertirane modele zemlja-zemlja (CSS-8 i Tondar-69).

Operativna historija 
 Vijetnamski rat (1955–1975)
 Drugi indijsko-pakistanski rat (1965)
 Šestodnevni rat (1967)
 Treći indijsko-pakistanski rat (1971)
 Jomkipurski rat (1973)
 Iransko-irački rat (1980–1988)
 Zaljevski rat (1990–1991)
 Rat u Abhaziji (1992–1993)

Korisnici 

Trenutni korisnici
 : 79 lansera
 : 25
 : 18
 : 240 (model Tajer al-Sabah)
 : >300 lansera (uglavnom kineski HQ-2J i lokalni Sajad-1)
 
 
 
 
 
 : 3 lansera
 
 : 48
 : kineski HQ-2B
 
 : 275
 : do 270
 
 
 : 280
 

Bivši korisnici
 
 : 84 lansera
 
 : 23
 
 
 
 
 
 
 
 : većina van službe od 1991. do 1996., ostatak se rabi za vježbanje
 
  (RZ i PZO): prešlo u službu država nasljednica i napušteno ubrzo kasnije (v. Muzej vazduhoplovstva Beograd)
 : prešlo u službu država nasljednica

Vanjske veze 

  S-75 na Encyclopedia Astronautica
  S-75, Said Aminov, "Vestnik PVO"
  S-75, Vitalij Kuzmin, "Military Paritet"

Raketno oružje
Protuzračna obrana
Oružane snage Sovjetskog Saveza