Il Gattopardo
Il Gattopardo () je roman italijanskog književnika Giuseppea Tomasija di Lampeduse objavljen 1958. godine, a koji se smatra jednim od najvažnijih djela italijanske književnosti 20. vijeka.

Radnja je smještena na Siciliju u doba Risorgimenta 1860. godine te prikazuje kako je pohod Garibaldijevih crvenokošuljaša oborio dotadašnji režim Kraljevine Dviju Sicilija i utro put njenom pripajanju ujedinjenoj Italiji te izazvao dramatične političke, ekonomske i socijalne promjene. Protagonist romana je Fabrizio Cabrera, princ od Saline, plemić i pripadnik aristokracije koja je generacijama dominirala političkim životom otoka i koji svjedoči kako pripadnike njegove klase na tom mjestu mijenja "vulgarna" i pohlepna buržoazija.

Di Lampedusa je bio posljednji izdanak porodice sicilijanskih prinčeva, a na pisanje romana - koji mu je bio jedini u životu - ga je velikim dijelom nagnala depresija od koje je patio nakon što mu je palača razorena u Drugom svjetskom ratu. Roman, za koga se smatra da je velikim dijelom bio inspiriran vlastitim iskustvima, je pisao nekoliko godina. Rukopis odbili ugledni izdavači Mondadori i Einaudi prije nego što je roman posthumno objavila izdavačka kuća Fertrinelli.

Il Gattopardo je nakon objavljivanja doživio žestoke kritike iz gotovo svih krugova tadašnjeg italijanskog političkog i kulturnog establishmenta. Desničari i konzervativci su bili nezadovoljni prikazom dekadencije plemstva, ali i katoličkog klera; liberalima se nije svidio u tadašnjoj Italiji "heretički" prikaz negativnih strana procesa ujedinjenja, a isto tako žestoke kritike je Il Gattopardo primio od strane komunista zbog ne-marksističkog, odnosno negativnog prikaza sicilijanske radničke klase i seljaka. Sa druge strane, roman se izuzetno dopao dijelu intelektualaca, a među prvima koji ga je pohvalio je bio ugledni engleski pisac E. M. Forster. Godine 1959. je dobio uglednu književnu nagradu Premio Strega. Sa vremenom je reputacija romana sve više i više rasla i danas se tome je pomogla i rečenica "Stvari se moraju mijenjati, ako želimo da ostanu iste", koje izgovara protagonistov nećak Tancredi, a koje su kasnije često korištene kao ironični opis stanja u modernoj Italiji.

Godine 1963. je prema romanu snimljen istoimeni film u režiji Luchina Viscontija.

Vanjske veze 
 Il romanzo e il film: somiglianze e differenze 
 Donnafugata: "The Leopard" places in Palma di Montechiaro
 Donnafugata: "The Leopard" places in Santa Margherita Belice
 The Leopard Map 
 Članak u Vanity Fairu o restauraciji filma
 Personal tours of Lampedusa sites in Palermo and Sicily 

Romani 1958.
Italijanska književnost
Authority control 2