Iž
Iž (talijanski: Eso ili Eso Grande) je otok u Jadranskom moru u Hrvatskoj, koji administrativno podpada pod grad Zadar u Zadarskoj županiji.

Geografske karakteristike 

Iž je jedan od otoka Zadarskog arhipelaga, dug 12,3 i širok 2,6 km u smjeru sjeverozapad-jugoistok, na kom je 2011. živjelo 559 stanovnika. 
Leži između Ugljana na istoku te Rave i Dugog otoka na zapadu. 

Građen je od krednih vapnenaca i dolomita, najviše brdo ima 168 metara.

Otok ima površinu od 17,59 km², a dužina njegove obale iznosi 35,222 km.

Ispred zapadne i istočne obale leže brojni otočići; Beli, Fulija, Glurović, Knežak, Kudica, Mali, Mrtovnjak, Rutnjak, Sridnji, Temešnjak. Oko 60% površine je pokriveno borovom šumom. 

Jedina dva naselja Veli Iž (376 st.) i Mali Iž (183 st.) leže na istočnoj obali.

Malobrojni stanovnici bave se pomorstvom, ovčarstvom, maslinarstvom, vinogradarstvom, ribarstvom i turizmom. Veli Iž ima marinu koja može primiti do dvjestotinjak brodova i crkvu Sv. Petra i Pavla iz 14. vijeka, sa elementima romanike.

Otok je poznat je po tradiciji grnčarstva koja se održala do danas - Iški lopiž.

Historija

Otok je bio naseljen još od prahistorije, tragovi Ilirske gradine i rimskog naselja. U srednjem vijeku bio poznat pod imenom Ez, tad  je bio pod vlašću zadarske komune, koja ga je kao feud dala ženskom benediktinskom samostanu sv. Marije, a kasnije u zakup zadarskoj aristokraciji (porodice; Benja, Fanfonja, Nassi, Soppe, 
Civalleli, Grisogono). 

Od 1409. Iž je u sastavu Mletačke Republike.
Za mletačko-turskih ratova tokom 15. i 16. vijeka, na otok se doselilo puno izbjeglica iz kopna, naročito iz Ravnih kotara.  

Iž je za Drugog svjetskog rata bio poznat po snažnom antifašističkom pokretu.

Transport 

Otok je povezan dnevnim brodskim linijama sa Zadrom.

Izvori

Vanjske veze 

 Otok Iž na karti Jadrana 

Sjevernodalmatinski otoci
Otoci u Hrvatskoj