Anageneza
Anageneza (grč. αἴρω – ana = podići, gore + γένεσις – jénnissi = rođenje, nastajanje), poznata i kao "filetička evolucija" (monofiletska evolucija), je evolucija vrste  koja uključuje jedinstvenu  populaciju umjesto divergencije i  grananja, kao u kladogenezi. Kada se nakupi dovoljno mutacija nastaje populacija koja se značajno razlikuje od predačke generacije pa takva populacija postaje novi specifikum i dobija novo ime. Ključno je da se  cjelokupna populacija razlikuje od  predačke populacije, tako da se predačka može smatrati izumrlom. Niz takvih vrsta,  kolektivno je poznato kao evolucijska  loza , predstavljju novi rod ili ostaju novi predstavnici prethodnog.

Pojam i termin anageneza u nauku je uveo Hajat (1866.), za početne stadije evolucije viših biosistematskih kategorija živog svijeta, dok je Renš 1947. definira kao pojavu novih organa i evolutivno usavršavanje organizacijskih tipova u postanku viših sistematskih skupina organizama.

Iz prethodne definicije, lako je uočiti kakve kontroverze mogu nastati u taksonomiji kada je riječ o razlikama koje su dovoljno značajne da opravdaju novu klasifikaciju vrsta. Anageneza se  može označiti i kao  "postepena evolucija".
Filozof znanosti Marc Ereshefsky tvrdi da je  „parafletski  takson“  rezultat anageneze.  Divergencija i grananje su doveli da su se ptice značajno odvojile od  guštera i krokodila, koji su grupirani kao reptili.

Što se tiče društvene evolucije, on je predložio da se socijalna anageneza /aromorfoza shvata kao univerzalne ili široko difuzne društvene inovacije koje podiže kompleksnost društvenih sistema , njihovu prilagodljivost, integritet i međusobnu povezanost.

Reference

Povezano 
Kladogeneza
Pravci evolucije
Filogeneza
Filogenija

Biološka terminologija
Evolucija