Maius
Mensis Maius () peti  je mesec u drevnom rimskom kalendaru, od čijeg imena potiče i srpskohrvatski naziv maj. Prethodio mu je Aprilis (april), a sledio Iunius ("jun"). U najstarijem rimskom kalendaru, za koji su Rimljani smatrali da ga je ustanovio Romul, legendarni osnivač Rima, Martius je bio prvi, a Maius treći od ukupno deset meseci. Maj je imao 31 dan.

Rimljani su maj smatrali nepovoljnim mesecom. Premda je počinjao održavanjem Floralija (Ludi Florae), jednog od najrazuzdanijih festivala u rimskom kalendaru, sredina meseca bila je posvećena aktivnostima čiji je cilj bio da se umilostive lemuri (lemures), nemirne duše pokojnika.

Datumi 
Rimljani dane u mesecu nisu brojali od prvog do poslednjeg, nego su ih označavali brojeći unatrag od tri stalna datuma, a to su bile: None (Nonae, 5. ili 7. dan, zavisno od meseca), Ide (Idus, 13. ili 15. dan) i Kalende (Kalendae, 1. dan u mesecu).  Majske None bile su 7. dana, a Ide 15. dana u mesecu. Poslednji dan u maju nazivao se "dan pre junskih kalendi" (pridie Kalendas Iunias). Rimljani su prilikom brojanja uključivali i dan od koga su počinjali, pa je, na primer, 9. maj bio "7. dan pre majskih Ida", tj. pre 15. dana u mesecu, odnosno, na latinskom: ante diem septimam (VII) Idūs Maias, što se u pisanju obično beležilo skraćeno kao a.d. VII Id. Mai. (ili se a.d. sasvim izostavljalo); 23. maj bio je 10. dan pre junskih Kalendi" (X Kal. Mai.).

 F za dies fasti, tj. za dane kad se na sudu mogla zakonito pokrenuti parnica;
 C, za dies comitalis, tj. za dan kad su se mogle održavati skupštine (comitia), izbori i neki sudski postupci;
 N za dies nefasti, tj. za dane kad su političke i sudske aktivnosti bile zabranjene;
 NP, čije značenje ostaje nejasno, a koristilo se kao oznaka onih dana kad su održavane javne svetkovine (feriae);
 QRCF (možda skraćeno od quando rex comitiavit fas), tj. za dan kad je, prema religijskim običajiima, bilo dopušteno da rex (verovatno sveštenik s titulom rex sacrorum) sazove skupštinu.

Krajem 2. veka nove ere na sačuvanim kalendarima više nema oznaka religijskog statusa dana (F, N, C itd.), što je verovatno delimično bio i rezultat reforme kalendara koje je sproveo Marko Aurelije. Dani su u rimskom kalendaru bili označeni i nundinalnim slovima, kao A B C D E F G H, čime su dani bili predstavljeni kao činioci "tržne nedelje". (Ove su oznake izostavljene u donjoj tabeli.) 

Dies religiosus bio je dan na koji pojedinici nisu smeli započinjati bilo kakav nov posao niti raditi bilo šta osim zadovoljavanja osnovnih potreba. Dies natalis označavao je godišnjicu utemeljenja ili obnove nekog hrama, koja se ponekada držala "rođendanom" božanstva. U doba carstva neki tradicionalni festivali u gradu Rimu izgubili su na značaju, a kao javni praznici na važnosti su dobili rođendani i druge godišnjice cara i njegove porodice. U vojnom kalendaru s religijskim praznicima, poznatom kao Feriale Duranum, žrtve u vezi s carskim kultom brojem su nadmašivale starije festivale. Od polovine 1. veka nove ere dodati su novi dani za održavanje raznih igara (cirkurskih) koje su priređivane u cirku u čast različitih božanstava. Od cara Konstantina na cirkuskim igrama više nije bilo prinošenja žrtvi. Polovinom 4. veka n. e. održavane su igre u last pobeda Konstantinove dinastije, i to Velike igre (Ludi Maximati) od 4. do 9. maja i Persijske igre (Ludi Persici).

Festivali koji su na sačuvanim fastima označeni velikim slovom ― a čiji su nazivi u donjoj tabeli u celini predstavljeni velikim slovima ― smatraju se najstarijim praznicima koji su u kalendar ušli pre 509. pne. Ambarvalije (Ambarvalia), jedan od "pokretnih praznika" (feriae conceptivae), koji je uključivao ritualno čišćenje poljâ, verovatno su održavane u maju, i to najčešće 29. maja.

Osim ako nije drukčije navedeno, informacije su preuzete iz .

Reference

Literatura
 
 
 
 

Rimski kalendar