Пхьамтой
Пхьамтой — тайп Шуотойн тукхаман йукъара ду. Тайпан векалийн эцна ДНК тесташ гайтарехь уьш J2 а, L3 а гаплотобанера бу. М.А.Мамакаевс Пхьамтой орамера нохчийн тайп ду аьлла билгала даьккхина.

Тайп декъадалар 
Пхьамтой бекъало некъашка: Асдар некъе (J2), Голи некъе (L3), Къижги некъе (L3), Нанолггар (L3), Ӏабдул-Хьаьжийн некъе (L3), Эльжуркъи некъе(J2), Сангири некъе(J2), Таштамир некъе(J2).

Этимологи 
С.А.Натаевн хетарехь Пхьамта – деланийн динан Пхьа-делан динан гӀишло лаьттина меттиг ю, ткъа пхьамтой – оцу динан цӀуй бу.

Тайпанан юрт 
Пхьаьмта лаьтта Ваьрди-эркан аьтту бердаца, кӀоштан центр йолчу Шуьйтан къилба-малхбалехьа.

Гергара эвланаш: къилба-малхбалехьа — Мус-Кхаьлла а, Уьрд-Йухе а эвланаш, малхбалехьа — Йуккъера-Кела, малхбузехьа — Вашандара, къилба-малхбузехьа — Гоьргача а, Нихала а эвланаш.

Топонимаш     
Пхьамтой дашах тера йогӀу топонимаш. 
 Пхьамтойн йукъ – ГӀойтӀара куп.
 Пхьуматта – Соьлжан кӀоштара ЦӀечу-Аьхкера шира эвла; лаьтта Марта эркан аьтту бердаца. Кешнаш, байданаш, цанаш ду. Топоним гочдо вайнехан меттанашкара «охьахевшинчу меттиге».
 Памтой – Адыгей республикера эвла, лаьтта Шхан чериехабль эвлан къилбаседа-малхбуза йисттехь. Адыгейн маттера гочдо «хин бецийн меттиг».
 Пхьаметта - ТӀундакхуон малхбузехьара саьлнаш.
 Пхьмат — ГӀалгӀайчоьнан ЖӀайрахьан кӀоштара эвла.

Беха эвланаш 
Пхьаьмтой беха: ГӀойтӀа, Йоккха АтагӀа, Лаха Невре, Шела, Шуьйта.

Билгалдахарш

Литература 
 
 

Нохчийн тайпанаш