Официалан мотт
Официалан мотт — пачхьалкхан я халкъашна юккъера организацин коьрта мотт.

Цхьа-ц меттехь иза оц пачхьалкхер нахан ненан (хьалхара) мотт санна бацахь а, лакхар хӀоттийна хуьлу.

Цхьан пачхьалкхехь я территорехь  массийта коьрта мотт хилало, масала: Нохчийн Республикехь ши официалан мотт бу:оьрсийн а,нохчийн а.

Пачхьалкхан я официалан? 
ЮНЕСКО-н эксперташ 1953 ш. «пачхьалкхан мотт» а, «официалан мотт» а терминш къасто еза элира.
 Пачхьалкхан мотт — пачхьалкхан рамаш чохь интеграцин функци кхочушъеш болу мотт.
 Официалан мотт — пачхьалкхан урхаллин, мехка-Ӏедалшан, дов лелоран мотт.

Пачхьалкхан (официалан) меттан а, официалан лораш болу жимчу къоман меттан а маьӀнаш къасто хаа деза.

Дуьнен тӀехь 178 пачхьалкхийн пачхьалкхан а/я, официалан а меттанаш ду.

Цхьа-ц (масала, Албанехь, Францехь, Украинехь, Германехь, Латвехь) пачхьалкхашкахь пачхьалкхан мотт цхьаъ бен бац.

Халкъашна юккъера организацийн официалан меттанаш 
 ООН — ингалсан, оьрсийн, французийн,испанхойн, Iаьрбийн, китайн.
 Европин Кхел — ингалсан, французийн.
 СНГ — оьрсийн.
 НАТО — ингалсан, французийн.
 Дерригдуьненан банк — ингалсан.
 Африкин барт — ингалсан, французийн, Iаьрбийн, португалихойн, суахили,

Билгалдахарш 

Пачхьалкх