Elèinc 'd abreviasiòun latèini
Elèinc dagli abreviasiòun ch'a s cata in di scrìt di romàn antîg:

A
A. -- Absolvo, Actum, Aedilis, Aes, Aedilis, Ager, Ago, Aio, Amicus, Annus, Antiquo, Auctor, Auditor, Augustus, Aulus, Aurum, Aut.
A.A. -- Aes alienum, Ante audita, Apud agrum, Aurum argentum.AA. -- Augusti, Augusti duo.AAA., AAAGGG -- Augusti tres.A.A.A.F.F. -- Auro argento aere flando feriundo. oppure Aere Argento Auro Flando Feriundo.
A.A.V. -- Alter ambove.
A.B. -- Artium Baccalaureus
ABB. -- Abbas
Ab. -- Abbas
A.B.M. -- Amico bene merenti
Abp. -- Archiepiscopus 
Abs. -- Absens
Absoluo. -- Absolutio
A.C. -- Auditor Cameræ
AC -- Ante Christum
A.C. -- Acta causa, Alins civis.
ACN -- Ante Christum Natum
A.D. -- Ante diem, Anima Dulcis
A.D. -- A domino, Anno Domini, Ante diem
a.d. -- ante diem
A.D.A. -- Ad dandos agros.
Adm. Rev. -- Admodum Reverendus
Adv. -- Adventus
A.D.V. -- Ante diem quintum.
AED. -- Aedilis
AED CVR -- Aedilis curulis
AEDILIC. -- Aedilicia potestate, Aedilicius
AEL. -- Aelius
AEPP. -- Archiepiscopus
AEO. -- Aedes, Aedilis, Aedilitas.
AEM., AIM. -- Aemilius, Aemilia.
AER. -- Aerarium.
AER.P. -- Aere publico.
al. -- alii, alibi, alias
A.L.AE., A.L.E. -- Arbitrium litis aestimandae.
Alb. -- Albus
Alr. -- Aliter
A.M. -- Anno Mundi
A.M. -- Artium Magister
A.M., A.MILL. -- Ad milliarium. Ante Meridian.
A.M.D.G. -- Ad Majorem Dei Gloriam
AN. -- Aniensis, Annus, Ante.
Ana -- Antiphona
ANN. -- Annales, Anni, Annona.
ANT. -- Ante, Antonius.
Ant. -- Antiphona 
A.O. -- Alii omnes, Amico optimo.
AP. -- Atppius, Apud.
A.P. -- Ad pedes, Aedilitia potestate.
A.P.F. -- Auro (or argento) publico feriundo.
Aplica. -- Apostolica
A.P.M. -- Amico posuit monumentum, Annorum plus minus.
Apost. -- Apostolus
Appatis. -- Approbatis
A.P.R.C. -- Anno post Romam conditam.
Ap. Sed. -- Apostolica Sedes
Ap. Sed. Leg. -- Apostolicæ Sedis Legatus
A.Q.I.C. -- Anima Quiescat In Christo
Archiep. -- Archiepiscopus
Archiepus. -- Archiepiscopus
Archid. -- Archidiaconus
Archiprb. -- Archipresbyter
ARG. -- Argentum.
A.R.S. -- Anno Reparatæ Salutis
AR.V.V.D.D. -- Aram votam volens dedicavit, Arma votiva dono dedit.
AT, A TE., A TER. -- A tergo.
A.T.M.D.O. -- Aio te mihi dare oportere.
A.U. -- Alma Urbs
Aucte. -- Auctoritate
Authen. -- Authentica
Aux. -- Auxilium, Auxilio
AV. -- Augur, Augustus, Aurelius.
A.V. -- Annos vixit.
A.V.C. -- Ab urbe condita.
AVG. -- Augur, Augustus.
AVGG. -- Augusti duo
AVGGG. -- Augusti tres.
AVR. -- Aurelius
AVSPP -- Auspicia
AVT.PR.R. -- Auctoritas provinciae Romanorum.

B
B. -- Balbius, Balbus, Beatus, Bene, Beneficiarius, Beneficium, Bene Merenti, Bonus, Brutus, Bustum.
B. (al posto di V.) -- Berna Bivus, Bixit.
B.A. -- Bixit annos [recte Vixit annos], Bonis auguriis, Bonus amabilis.
B.A. -- Baccalaureus Artium
B. BB. -- Beatus, Beati
BB., B.B. -- Bene bene, i.e. optime, Optimus.
B.C.L. -- Baccalaureus Civilis [or Canonicae] Legis  
B.D. -- Bonae deae, Bonum datum.
B.DD. -- Bonis deabus.
B.D.S.M. -- Bene de se merenti.
Ben. -- Benedictio
Benevol. -- Benevolentia
B.F. -- Bona femina, Bona fides, Bona filia, Bona fortuna, Bonum factum.
B.H. -- Bona hereditaria, Bonorum heres.
B.I. -- Bonum judicium.
B.I.C. -- Bibas [for Vivas] In Christo 
B.I.I. -- Boni judicis judicium.
B.M. -- Beatae memoriae, Bene merenti, Bonae Memoriæ.
B.M.F. -- Bene Merenti Fecit 
BMT. -- Bene Merenti
B.M.V. -- Beatae Mariae virginis
B.N. -- Bona nostra, Bonum nomen.
BN.H.I. -- Bona hic invenies.
Bon. Mem. -- Bonæ Memoriæ
B.P. -- Beatissime Pater, Bona paterna, Bonorum potestas, Bonum publicum.
B.Q. -- Bene quiescat, Bona quaesita.
B.RP.N. -- Boho reipublicae natus.
BRT. -- Britannicus.
B. Se. -- Baccalaureus Scientiarum
B.T. -- Baccalaureus Theologiæ, Bonorum tutor, Brevi tempore.
B.U.J. -- Baccalaureus Utriusque Juris
B.V. -- Beata Virgo, Beatitudo Vestra, Bene vale, Bene vixit, Bonus vir.
B.V.M. -- Beata Virgo Maria
B.V.V. -- Balnea vina Venus.
BX. -- Bixit (for vixit).

C
C. -- Caesar, Cains, Caput, Causa, Censor, Civis, Conors, Colonia Comitialis (dies), Condemno, Consul, Cum, Curo, Custos, Caia, Centuria, Con. (prefix).
C.B. -- Civis bonus, Commune bonum, Conjugi benemerenti, Cui bono.
C.C. -- Calumniae causa, Causa cognita, Conjugi carissimae, Consilium cepit, Curiae consulto.
C.C.C. -- Calumniae cavendae causa.
C.C.F. -- Caesar (or Caius) curavit faciendum, Caius Caii filius.
CC.VV. -- Clarissimi viri. (=senatores)
C.D. -- Caesaris decreto, Cains Decius, Comitialibus diebus.
CES. -- Censor, Censores.
CESS. -- Censores.
C.F. -- Causa fiduciae, Conjugi fecit, Curavit faciendum.
C.H. -- Custos heredum, Custos hortorum.
C.I. -- Caius Julius, Consul jussit, Curavit judex.
CL. -- Clarissimus, Claudius, Clodius, Colonia.
CL.V. -- Clarissimus vir, Clypeum vovit.
C.M. -- Caius Marius, Causa mortis.
CN. -- Cnaeus.
COH. -- Coheres, Conors.
COL. -- Collega, Collegium, Colonia, Columna.
COLL. -- Collega, Coloni, Coloniae.
COM. -- Comes, Comitium, Comparatum.
CON. -- Conjux, Consensus, Consiliarius, Consul, Consularis.
COR. -- Cornelia (tribus), Cornelius, Corona, Corpus.
COS. -- Consiliarius, Consul, Consulares.
COSS. -- Consules.
C.P. -- Carissimus (or Clarissimus) puer, Civis publicus, Curavit ponendum.
C.R. -- Caius Rufus, Civis romanus, Curavit reficiendum.
CS. -- Caesar, Communis, Consul.
C.V. -- Clarissimus (or Consularis) vir.
CVR. -- Cura, Curator, Curavit, Curia.
C. -- Caesar, Caius, Caput, Carrissimus, Causa, Censor, Centurio, Civis, Cohors, Colonia Comitialis (dies), Condemno, Coniunx, Comes, Consul, Cum, Curavit, Curo, Custos, Caia, Centuria, Cum, Con. (praeverbium).
c. -- circa
CAL. -- Calendis
C.B. -- Civis bonus, Commune bonum, Coniugi benemerenti, Cui bono.
C.C. -- Calumniae causa, Causa cognita, Coniugi carissimae, Consilium cepit, Curiae consulto.
C.C.C. -- Calumniae cavendae causa.
C.C.F. -- Caesar (vel Caius) curavit faciendum, Caius Caii filius.
CC.VV. -- Clarissimi viri.
C.D. -- Caesaris decreto, Cains Decius, Comitialibus diebus.
CES. -- Censor, Censores.
CESS. -- Censores.
C.F. -- Causa fiduciae, Coniugi fecit, Curavit faciendum.
C.H. -- Custos heredum, Custos hortorum.
C.I. -- Caius Iulius, Consul iussit, Curavit iudex.
CL. -- Clarissimus, Claudius, Clodius, Colonia.
CL.V. -- Clarissimus vir, Clypeum vovit.
C.M. -- Caius Marius, Causa mortis.
CN. -- Cnaeus.
COH. -- Coheres, Conors.
COL. -- Collega, Collegium, Colonia, Columna.
COLL. -- Collega, Coloni, Coloniae.
COM. -- Comes, Comitium, Comparatum.
CON. -- Coniunx, Consensus, Consiliarius, Consul, Consularis.
COR. -- Cornelia (tribus), Cornelius, Corona, Corpus.
COS. -- Consiliarius, Consul, Consulares.
COSS. -- Consules.
C.P. -- Carissimus (sive Clarissimus) puer, Civis publicus, Curavit ponendum.
C.R. -- Caius Rufus, Civis Romanus, Curavit reficiendum.
CS. -- Caesar, Communis, Consul.
C.V. -- Clarissimus (sive Consularis) vir.
CVR. -- Cura, Curator, Curavit, Curia.
Cam. -- Camera
Cam. Ap. -- Camera Apostolica
Can. -- Canonicus 
Canc. -- Cancellarius
Cap. -- Capitulum
Cap. de seq. -- Capitulum de Sequenti
Capel. -- Capella 
Caus. -- Causa
C.C. -- Curatus 
CC. VV. -- Clarissimi Viri 
Cen. Eccl. -- Censura Ecclesiastica
Cla. -- Clausula 
Cl. -- Clericus
Clico. -- Clericus, Clerico 
Clun. -- Cluniacenses 
C.M. -- Causa Mortis 
Cod. -- Codex 
Cog. Leg. -- Cognatio Legalis 
Cog. Spir. -- Cognatio Spiritualis 
Coll. Cone. -- Collectio Conciliorum 
Comm. Prec. -- Commemoratio Praecedentis 
Comm. Seq. -- Commemoratio Sequentis 
Compl. -- Completorium
Con. -- Contra 
Cone. -- Concilium 
Conf. -- Confessor 
Conf. Doct. -- Confessor et Doctor 
Conf. Pont. -- Confessor Pontifex 
Cons. -- Consecratio 
Consecr. -- Consecratus 
Const. Ap. -- Constitutio Apostolica 
Cr. -- Credo 
Canice. -- Canonice 
Card. -- Cardinalis 
Cens. -- Censuris 
Circumpeone. -- Circumspectione 
Coione. -- Communione 
Confeone. -- Confessione 
Consciae. -- Conscientiæ
Constbus -- Constitutionibus 
C. -- Consul 
CC. -- Consules 
C.F. -- Clarissima Femina 
Cl. V. -- Clarissimus Vir 
C.O. — Conjugi Optimo 
C.O.B.Q. -- Cum Omnibus Bonis Quiescat 
COI. -- ConjugiCS. -- ConsulCOS. -- Consul 
COSS. -- ConsulesC.P. -- Clarissima PuellaD
D. -- Dat, Dedit, De, Decimus, Decius, Decretum, Decurio, Deus, Dicit, Dies, Divus, Dominus, Domus, Donum.D.C. -- Decurio coloniae, Diebus comitialibus, Divus Caesar.D.D. -- Dea Dia, Decurionum decreto, Dedicavit, Deo dedit, Dii deaeque, Dono dedit, Domus Divina.DD. -- DiviD.D.D. -- Datum decreto decurionum, Dono dedit dedicavit, Deo Donum DeditD.E.R. -- De ea re.DES. -- Designatus.D.I. -- Dedit imperator, Diis immortalibus, Diis inferis.D.l.M. -- Deo invicto Mithrae, Diis inferis Manibus.D.M. -- Deo Magno, Dignus memoria, Diis Manibus, Dolo malo, DominusD.O.M. -- Deo Optimo Maximo.D.P.S. -- Dedit proprio sumptu, Deo perpetuo sacrum, De pecunia sua.D.D.L.M. -- Donum dedit libens merito.DEC. -- DecurioDEV -- DevotusD.M.P.S. -- Dis Manibus (et) perpetuae securitatiD.N. -- Dominus nosterDni. -- DominiDNO. -- DominoDNS -- DominusD.I. -- Dedit imperator, Diis immortalibus, Diis inferis.D.l.M. -- Deo invicto Mithrae, Diis inferis Manibus.D.M. -- Deo Magno, Dignus memoria, Diis Manibus, Dolo malo.D.N.I.C. -- Domini nostri Iesu ChristiD.O.M. -- Deo optimo maximo, Dominus.
'D.O.M.A. -- Deo Optimo maximo aeternoD.P.S. -- Dedit proprio sumptu, Deo perpetuo sacrum, De pecunia sua.D.S.I.M. -- Deo soli invicto mithraeDr. iur. -- Doctor iurisD. -- Depositus; or DulcisD.D. -- Dedit, DedicavitDEP. -- Depositus D.I.P. -- Dormit In PaceD.M. -- Diis Manibus D.M.S. -- Diis Manibus Sacrum D.N. -- Domino Nostro DD. NN. -- Dominis Nostris Discreoni. -- Discretioni Dispensao. -- Dispensatio Dnus -- Dominus d. -- dies D.C.L. -- Doctor Civilis [or Canonicae] LegisD.D. -- Doctores D.D. -- Doctor Divinitatis Dec. -- Decanus Def. -- Defunctus D.G. -- Dei GratiaD.N. -- Dominus NosterD.N.J.C. -- Dominus Noster Jesus Christus DN -- DominusDNS -- DominusDNUS -- Dominus Doct. -- Doctor Dom. -- Dominica D.O.M. -- Deo Optimo Maximo Doxol. -- Doxologia D.R. -- Decanus Ruralis DS -- Deus D.Se. -- Doctor Scientiarum D.V. -- Deo Volente Dupl. -- Duplex Dupl. Maj. -- Duplex Major Dupl. I. Cl. -- Duplex Primæ Classis Dupl. II. Cl. -- Duplex Secundae ClassisD. n. m. que -- Devotus numini maiestatique

EE. -- Ejus, Eques, Erexft, Ergo, Est, Et, Earvin, Etiam, Ex.EG. -- Egit, Egregius.E.M. -- Egregiae memoriae, Ejusmodi, Erexit monumentum.EQ.M. -- Equitum magister.E.R.A. -- Ea res agitur.E. -- Eius, Eques, Erexft, Ergo, Est, Et, Etiam, Evangelista, Ex.EG. -- Aeger, Egit, Egregius.EL. -- ElectusE.M. -- Egregiae memoriae, Eiusmodi, Erexit monumentum.EPI. -- EpiscopiEPO. -- EpiscopoEQ. -- EquesEQ.M. -- Equitum magister.E.Q.R. -- Eques Romanus.E.P. -- Equo publico.E.R.A. -- Ea res agitur.E(X)T. -- Ex testamentoE(X)V. -- Ex votoEccl. -- Ecclesiasticus E. -- EcclesiaEccl. -- EcclesiaEl. -- Electio, Electus Emus -- Eminentissimus EPS -- EpiscopusEP. -- EpiscopusEpisc. -- Episcopus Et. -- Etiam Evang. -- Evangelium Ex. -- ExtraExe. -- Excommunicatus, Excommunicatio Ecclae. -- Ecclesiæ Ecclis. -- Ecclesiasticis Effum. -- Effectum Epus. -- Episcopus Excoe. -- Excommunicatione Exit. -- Existit E.V. -- Ex VotoEX. TM. -- Ex Testamento E VIV. DISC. -- E Vivis Discessit

FF. -- Fabius, Facere, Fecit, &c., Familia, Fastus (dies), Feliciter, Felix, Femina, Fides, Filius, Flamen, Fortuna, Frater, Fuit, Functus.F.C. -- Faciendum curavit, Fidei commissume, Fiduciae causa, Fieri Curavit.F.D. -- Fidem dedit, Flamen Dialis, Fraude donavit.Fel. Mem. -- Felicis Memoriæ Fel. Rec. -- Felicis Recordationis Fer. -- FeriaF.F. -- Fratres, Fieri FecitFF. -- Fratres; FiliiF.F.C. -- Filii faciendum curaveruntF.F.F. -- Ferro flamma fame, Fortior fortuna fato.FL. -- Filius, Flamen, Flaminius, Flavius.F.L. -- Favete linguis, Fecit libens, Felix liber.Fr. -- Frater FR. -- Forum, Fronte, Frumentarius.F.R. -- Forum Romanum.Frum. -- FratrumFS. -- FossorFS ET S -- Fecit sibi et suiFund. -- Fundatio

GG. -- Gaius (Caius), Gallia, Gaudium, Gellius, Gemma, Gens, Gesta, Gratia.Gen. -- GeneralisG.F. -- Gemina fidelis (legioni).GL. -- Gloria.GN. -- Genius, Gens, Genus, Gnaeus (Cnaeus).Gnalis -- GeneralisG.P.F. -- Gemina pia fidelis (legioni).G.P.R. -- Genro populi Romani. Gr. -- Gratia Grad. -- Gradus Grat. -- Gratias; or Gratis

HH. -- Habet, Heres, Hic, Homo, Honor, Hora.H.B. -- Hungaria (et) BohmiaHBQ. -- Hic Bene Quiescat"
hebd. -- Hebdomada 
HER. -- Heres, Herennius.HER., HERC. -- Hercules.H.F.C. -- Heres faciendum curavitHH. -- HeredesH.L. -- Hac lege, Hoc loco, Honesto loco.H.L.S. -- Hoc Loco Situs 
H.M. -- Hoc monumentum, Honesta mulier, Hora mala.H.M.F.F. -- Hoc Monumentum Fieri Fecit 
H.M.P. -- Hoc monumentum posuitHom. -- Homilia 
hor. -- hora 
H.S. -- Hic SitusH.S.E. -- Hic sepultus est, Hic situs est.Humil. -- Humiliter 
Humoi. -- Huiusmodi 
H.V. -- Haec urbs, Hic vivit, Honeste vixit, Honestus vir.I
I. -- Immortalis, Imperator, In, Infra, Inter, Invictus, Ipse, Isis, Judex, Julius, Junius, Jupiter, Justus.IA. -- Jam, Intra.I.C. -- Julius Caesar, Juris Consultum, Jus civile.IC -- Jesus 
ICTVS -- Iuris consultusID. -- Idem, Idibus, Idus, Interdum.l.D. -- Inferis diis, Jovi dedicatnm, Jus dicendum, Jussu Dei.I.D.M. -- Jovi deo magno.IDNE. -- Indictione 
I.E. -- Id est.I.F. -- In foro, In fronte.Igr. -- IgiturI.H. -- Jacet hic, In honestatem, Justus homo.IHS. -- IesusII VIR I D -- Duovir/Duumvir iure dicundo.IIIIII VIR AVG -- Sevir/Sexvir Augustalis.I.L.H. -- Jus Liberorum Habens 
ILL. -- IllustrissimusILLMA -- IllustrissimaIM. -- Imago, Immortalis, Immunis, Impensa.IMP. -- Imperator, Imperium.INB. -- In Bono 
IND. -- vedi IDNE 
Ind. -- Indictio, Index 
Infraptum. -- Infrascriptum 
INP -- In Pace 
Inq. -- Inquisitio 
I.N.R.I. -- Iesus Nazarenus Rex Iudaeorum.Intropta. -- Introscripta 
I.O.M. -- Jovi optimo maximo.I.P. -- In publico, Intra provinciam, Justa persona.i.p.i. -- in partibus infidelium 
Irregulte. -- IrregularitateIs. -- Idus 
I.S.V.P. -- Impensa sua vivus posuit.IVL. -- IuliusIVN. -- IuniorI.X. -- In Christo 

J.C. -- Jesus Christus  
J.C.D. -- Juris Canonici Doctor, Juris Civilis Doctor 
J.D. -- Juris Doctor 
J.M.J. -- Jesus, Maria, Joseph 
Jo. -- Johannes Joann. -- Joannes 
J.U.D. -- Juris Utriusque Doctor 
Jud. -- Judicium 
J.U.L. -- Juris Utriusque Licentiatus 
Jur. -- JurisK
K. -- Kaeso, Caia, Calumnia, Caput, Carus, Castra.K. -- Kalendas ("Calends"); or Care, Carus, Cara; or Carissimus[a] 
K., KAL., KL. -- Kalendae.K.B.M. -- Karissimo Bene MerentiL
L. -- Laelius, Legio, Lex, Libens, Liber, Libra, Locus, Lollius, Lucius, Ludus.Laic. -- Laicus 
Laud. -- Laudes 
LB. -- Libens, Liberi, Libertus.l.c. -- Loco citatoL.C.D. -- Legis Civilis Doctor 
L.D.D.D. -- Locus datus decreto decurionum.Lect. -- Lectio 
LEG. -- Legatus, Legio.LEG AVG PR PR -- Legatus Augusti pro praetoreLEG LEG -- Legatus legionisLegit. -- Legitime, Legitimus 
L.H.D. -- Litterarum Humaniorum Doctor 
Lia. -- Licentia 
Lib. -- LiberLIB. -- Liber, Liberalitas, Libertas, Libertus, Librarius.LIB BAR(O) -- Liber baroLic. -- Licentia, Licentiatus 
Litma. -- Legitima 
Litt. -- Littera 
LL. -- Leges, Libentissime, Liberti.LL.B. -- Legum Baccalaureus 
LL.D. -- Legum Doctor 
LL.M. -- Legum MagisterL.L.V.S. -- Libens laetus votum solvit.L.M. -- Libens merito, Locus monumenti.Lo. -- Liber, LibroLoc. -- Locus 
loc. cit. -- Loco citato 
Lov. -- Lovanium 
Lovan. -- Lovanienses 
Lre. -- Litteræ 
L.S. -- Laribus sacrum, Libens solvit, Locus sacer, Lectori Salutem, Locus Sepulchri, Locus Sigilli.Lte. -- Licite 
Lud. -- LudovicusLVD. -- Ludus.LV.P.F. -- Ludos publicos fecit.M
M. -- Magister, Magistratus, Magnus, Manes, Marcus, Maria, Marins, Marti, Martyr, Mater, Memoria, Mensis, Miles, Monumentum, Mortuus, Mucius, Mulier.M'. -- Manius.M.A. -- Magister Artium, Missionarius Apostolicus 
Mag. -- Magister 
Magro. -- Magistro 
Mand. -- Mandamus 
Mand. Ap. -- Mandatum Apostolicum 
Mart. -- MartyrMat. -- Matutinum 
Matr. -- MatrimonumM.D. -- Magno Deo, Manibus diis, Matri deum, Merenti dedit.MEN -- MensisMES. -- Mensis.MESS. -- Menses.M.F. -- Mala fides, Marci filius, Monumentum fecit.M.I. -- Matri Idaeae, Matii Isidi, Maximo Jovi.MIL -- Miles.MILF -- Materculam Istam Libenter Futuerim.
Mir. -- Misericorditer 
Miraone. -- Miseratione 
Miss. -- Missa; Missionarius
Miss. Apost. -- Missionarius ApostolicusM L -- Monumentum legavit.MM. -- Martyr, Martyres 
MNT. -- Moneta.MON -- Moneta, Monumentum.M.P. -- Male positus, Monumentum posuit.M.R. -- Missionarius RectorMRT. -- MerentiM.S. -- Manibus sacrum, Memoriae sacrum, Manu scriptum.m.t.v. -- mutatur terminatio versiculi 
MVN. -- Municeps, municipium (MN., MV. et MVNIC. quoque)
M.V.S. -- Marti ultori sacrum, Merito votum solvit.N
N. -- Natio, Natus, Nefastus (dies), Nepos, Neptunus, Nero, Nomen, Non, Nonae, Noster, Novus, Numen, Numerius, Numerus, Nummus.NB -- Nota BeneNEP. -- Nepos, Neptunus.N.F.C. -- Nostrae fidei commissum.N.L. -- Non licet, Non liquet, Non longe.N.M.V. -- Nobilis memoriae vir.NN. -- Nostri.N.N. -- Nomen nescioNN., NNO., NNR. -- Nostrorum.NOB. -- Nobilis.NOB., NOBR., NOV. -- Novembris.N.P. -- Nefastus primo (priore parto diei), Non potest.N. -- Natio, Natus, Nefastus (dies), Nepos, Neptunus, Nero, Nomen, Non, Nonae, Noster, Novus, Numen, Numerius, Numerus, Nummus.NB -- Nota BeneNEP. -- Nepos, Neptunus.N.F.C. -- Nostrae fidei commissum.N.L. -- Non licet, Non liquet, Non longe.N.M.V. -- Nobilis memoriae vir.NN. -- Nostri.NN., NNO., NNR. -- Nostrorum.N.N. -- nomen nominandum seu nomen nescioNO -- NonisNOB. -- Nobilis.NOB., NOBR., NOV. -- Novembris.N.P. -- Nefastus primo (priore parto diei), Non potest. 
N. -- Nonas ("Nones"); or Numero ("Number") 
NN. -- Nostris vel Numeri 
Nultus. -- Nullatenus 
Nativ. D.N.J.C. -- Nativitas Domini Nostri Jesu Christi 
N. D. -- Nostra Domina, Notre DameNigr. -- Niger 
No. -- NobisNob. -- Nobilis, Nobiles 
Noct. -- Nocturnum 
Non. -- Nonæ 
Nostr. -- Noster, nostri 
Not. -- Notitia 
N.S. -- Notre Seigneur, Nostro SignoreN.S. -- New Style 
N.T. -- Novum TestamentumNtri. -- NostriNup. -- NuptiæO
O. -- Ob, Officium, Omnis, Oportet, Optimus, Opus, Ossa.OB. -- Obiit, Obiter, Orbis.O.C.S. -- Ob cives servatos.O.H.F. -- Omnibus honoribus functus.O.H.S.S. -- Ossa hic sita sunt.OR. -- Hora, Ordo, Ornamentum.O.T.B.Q. -- Ossa tua bene quiescant.O. -- Ob, Officium, Omnis, Oportet, Optimus, Opus, Ossa.OB. -- Obiit, Obiter, Orbis.OCist -- Ordo CisterciensisO.C.S. -- Ob cives servatos.OFM -- Ordo Fratrum MinorumO.H.F. -- Omnibus honoribus functus.O.H.S.S. -- Ossa hic sita sunt.O P N -- Ora pro nobis.OR. -- Hora, Ordo, Ornamentum.OSA -- Ordo Sancti AugustiniOSB -- Ordo Sancti Benedicti
OT -- Ordo TeutonicusO.T.B.Q. -- Ossa tua bene quiescant.OVF --  Oro vos faciatisOb. -- Obiit 
Oct. -- Octava  
Omn. -- Omnes, OmnibusOp. Cit. -- Opere Citato 
OPA -- Opera
Or. -- Oratio 
Ord. -- Ordo, Ordinatio, Ordinarius 
Or -- OratorOrat. -- Orator, OratoriumOxon. -- Oxonium, OxoniensesOrdinaoni. -- Ordinationi 
Ordio. -- Ordinario 
O. -- Hora; ObiitOB. IN XTO. -- Obiit In ChristoOMS. -- Omnes 
OP. -- OptimusP
P. -- Pars, Passus, Pater, Patronus, Pax, Perpetuus, Pes, Pius, Plebs, Pondo, Populus, Post, Posuit, Praeses, Praetor, Primus, Pro, Provincia, Publicus, Publius, Puer.P.C. -- Pactum conventum, Patres conscripti, Pecunia constituta, Ponendum curavit, Post consulatum, Potestate censoria.P.F. -- Pia fidelis, Pius felix, Promissa fides, Publii filius.P.M. -- Piae memoriae, Pius minus, Pontifex maximus. Post meridiem.P.P. -- Pater patratus, Pater patriae, Pecunia publica, Praepositus, Primipilus, Propraetor.PR. -- Praeses, Praetor, Pridie, Princeps.P.R. -- Permissu reipublicae, Populus Romanus.P.R.C. -- Post Romam conditam.PR.PR. -- Praefectus praetorii, Propraetor.P.S. -- Pecunia sua, Plebiscitum, Proprio sumptu, Publicae saluti, Post scriptum.P.V. -- Pia victrix, praefectus urbi, Praestantissimus vir.P. -- Pars, Passus, Pater, Patronus, Pax, Perpetuus, Pes, Pius, Plebs, Pondo, Populus, Positum, Post, Posuit, Praeses, Praetor, Primus, Pro, Provincia, Publicus/-e, Publius, Puer.P.C. -- Pactum conventum, Patres conscripti, Pecunia constituta, Ponendum curavit, Post consulatum, Potestate censoria.P.F. -- Pia fidelis, Pius felix, Promissa fides, Publii filius.P F INV -- Pius felix invictus.P.M. -- Piae memoriae, Pius minus, Pontifex maximus.PONT MAX -- Pontifex maximus.POS -- PosuitP.P. -- Parentes posuerunt, Parentibus pientissimis, Pater patratus, Pater patriae, Patronus posuit, Pecunia publica, Praepositus, Primipilus/Primus pilus, Pro pietate, Propraetor.PP -- Posuerunt.PR. -- Praeses, Praetor, Pridie, Princeps.PRAEF -- PraefectusPRAET -- PraetorP.R. -- Permissu reipublicae, Populus Romanus.P.R.C. -- Post Romam conditam.PROC -- ProcuratorPRO SAL -- Pro salute.PR.PR. -- Praefectus praetorii, Propraetor.P.S. -- Pecunia sua, Plebiscitum, Proprio sumptu, Publicae saluti, Post scriptum.PS -- Psalmus.P.V. -- Pia victrix, praefectus urbi, Praestantissimus vir. 
P. -- Pax; vel Pius; vel Ponendum; vel Pridie; vel PlusP.C. -- Poni Curavit 
P.C. -- Post ConsulatumP. CONS. -- Post Consulatum 
P.I. -- Poni Jussit 
P.M. -- Plus Minus; or Piae Memoriae; or Post Mortem
PP. -- PræpositusPR.K. -- Pridie KalendasPRB. -- PresbyterPR.N. -- Pridie NonasP.T.C.S. -- Pax Tibi Cum SanctisPZ. --  Pie ZesesPbr. -- PresbyterPenia. -- PœnitentiaPeniaria. -- Pœnitentiaria 
Pntium. -- Præsentium 
Poe. -- Posse 
Pontus. -- Pontificatus 
PP. -- Papa 
Pr. -- Pater 
Pror. -- Procurator Ptur. -- Præfertur 
Ptus. -- Præfatus 
P. -- PaterPa. -- Papa; PaterPact. -- Pactum 
Pasch. -- Pascha 
Patr. -- Patriarcha 
Pent. -- Pentecostes 
Ph.B. -- Philosophiæ Baccalaureus 
Ph.D. -- Philosophiæ Doctor 
Phil. -- PhilosophiaPh.M. -- Philosophiæ Magister 
P.K. -- Pridie Kalendas 
Poenit. -- Poenitentia 
Poenit. Ap. -- Pœnitentiaria Apostolica 
Pont. -- PontifexPont. -- Pontificatus 
Pont. Max. -- Pontifex Maximus 
Poss. -- Possessor, PossessioPP. -- Papa ("Pope"); PontificumP.P. -- Parochus 
PP. AA. -- Patres AmplissimiP.P.P. -- Propria Pecunia Posuit 
P.R. -- Permanens Rector 
Praef. -- Præfatio 
Presbit. -- PresbyterProf. -- Professus, Professio, Professor 
Prop. Fid. -- Propaganda FidePropr. -- Proprium 
Prov. -- Provisio, Provisum 
Ps. -- Psalmus 
Pub. -- PublicusPubl. -- Publicus, Publice 
Purg. Can. -- Purgatio CanonicaQ
Q. -- Quaestor, Quando, Quantus, Que, Qui, Quinquennalis, Quintus, Quirites.Q.D.R. -- Qua de re.Q.I.S.S. -- Quae infra scripta suntQ.S.S.S. -- Quae supra scripta suntQQ. -- Quaecunque, Quinquennalis, Quoque.Q.R. -- Quaestor reipublicae.Q. -- Quaestor, Quando, Quantus, Que, Qui, Quinquennalis, Quintus, Quirites.Q.B.F.F.F.Q.S. -- Quod bonum, faustum, felix fortunatumque sit. (Quod bonum, felix, faustum fortunatumque sit.)Q.D.R. -- Qua de re.Q.I.D. -- Quater in die.Q.I.S.S. -- Quae infra scripta suntQ.S.S.S. -- Quae supra scripta suntQQ. -- Quaecunque, Quinquennalis, Quoque.Q.R. -- Quaestor reipublicae.Quadrag. -- Quadragesima 
Quinquag. -- Quinquagesima 
Qd. -- Quod 
Qmlbt. -- Quomodolibet 
Qtnus. -- Quatenus 
Q. -- QuiescitQui. -- Quiescit 
Q.B.AN. -- Qui Bixit [for Vixit] Annos 
Q.I.P. -- Quiescat In Pace 
Q.V. -- Qui VixitR
R. -- Recte, Res, Res publica, Retro, Rex, Ripa, Roma, Romanus, Rufus, Rursus.R.C. -- Romana civitas, Romanus civis.RESP., RP. -- Res publica.RET.P., RP. -- Retro pedes.RIP -- Requiescat in pace.ROM IMP -- Romanorum imperator.R.R. -- Relationes relatae 
R. -- Recte, Res, Respublica, Retro, Rex, Ripa, Roma, Romanus, Rufus, Rursus.R.C. -- Romana civitas, Romanus civis.R.D. -- Reverendus Dominus
RESP., RP. -- Res publica.RET.P., RP. -- Retro pedes.R. -- Requiescit; or Refrigerio 
Reg. -- Regionis 
Relione. -- ReligioneRlari. -- Regulari 
Roma. -- Romana 
R. -- Responsorium 
R. -- Roma 
Rescr. -- RescriptumR.D. -- Rural Dean 
Req. -- Requiescat 
Resp. -- Responsum 
R.I.P. -- Requiescat In Pace 
Rit. -- RitusRom. -- Romanus, Romana 
R. P. -- Reverendus Pater 
RR. -- Rerum; Regesta 
Rt. Rev. -- Right Reverend 
Rub. -- Ruber 
Rubr. -- RubricaS
S. -- Sacerdos, Sacrum, Sanctus, Scriptus, Semis, Senatus, Sepulchrum, Sepultus, Servius, Servus, Sestertium, Sextus, Sibi, Sine, Situs, Solus, Solvit, Sub, Suus.Sab. -- SabbatumSabb. -- Sabbatum 
SAC. -- Sacerdos, Sacrificium, Sacrum.Sacr. -- Sacrum 
Saec. -- Saeculum 
Sal. -- Salus, Salutis 
Salmant. -- SalmanticensesSalri. -- Salutari 
S.C. -- Senatus consultum, Sacra Congregatio.sc., scil. -- scilicetS.C.C. -- Sacra Congregatio Concilii 
S.C.EE.RR. -- Sacra Congregatio Episcoporum et Regularium 
S.C.I. -- Sacra Congregatio Indicis 
SC. M. -- Sanctæ MemoriæS.C.P.F. -- Sacra Congregatio de Propaganda Fide 
SCS -- SanctusSD. -- SeditS.D. -- Sacrum diis, Salutem dicit, Senatus decreto, Sententiam, Servus dei.S.D. -- Salutem dicit.s.d. -- sine data 
S.D.M. -- Sacrum diis Manibus, Sine dolo malo.Semid. -- Semiduplex 
Septuag -- Septuagesima 
SER. -- Servius, Servus.S.E.T.L. -- Sit ei terra levis.SEX -- Sextus.Sexag. -- SexagesimaSI -- Societas IesuS.I.D. -- Spiritus In Deo 
Sig. -- Sigillum 
Simpl. -- Simplex 
Sine Com. -- Sine Commemoratione 
s.l. -- sine loco 
s.l.n.d. -- sine loco nec data 
S.M. -- Sanctæ Memoriæ 
SN. -- Senatus, Sententia, Sine, Sine nomine.Snia. -- Sententia 
Sntae. -- SanctæSoc. -- Socius, Socii 
S. Off. -- Sanctum Officium 
S.P. -- Sacerdos perpetua, Sanctissime Pater, Sanctus Petrus, Sepultus, Sepulchrum, Sine pecunia, Spurius, Sua pecunia, Summus Pontifex.S.P.A. -- Sacrum Palatium Apostolicum 
S.P.D. -- Salutem plurimam dicit., ad caput litterarum
Spealer. -- SpecialiterS. Petr. -- Sanctus PetrusS.P.Q.R. -- Senatus populusque Romanus.Spualibus -- SpiritualibusSr. -- Soror 
S.R.C. -- Sacra Rituum Congregatio 
S.R.E. -- Sancta Romana Ecclesia, Sanctæ Romanæ Ecclesia 
S. R. E. -- Sacra vel Sancta Romana EcclesiaS. R. I. (M. P.) -- Sacrum Romanum ImperiumS., SS. -- Sanctus, SanctiS.S. -- Sancti, Sanctissimus, Sanctissimus senatus, Supra scripture.SS. -- Scriptores, Sanctorum. 
SSA. -- Subscripta 
SS.D.N. -- Sanctissimus Dominus Noster 
SSS -- Sanctissimus.ST -- Sanctus.Stae. -- Sanctæ 
S.T.B. -- Sacræ Theologiæ Baccalaureus 
S.T.B.V.E.B.V. -- Si Tu Bene Valeas Ego Bene Valeo.S.T.D. -- Sacræ Theologiæ DoctorSTIP -- Stipendorium. 
S.T.L. -- Sacræ Theologiæ Licentiatus 
S.T.T.L.-- Sit tibi terra levis.Suffr. -- Suffragia 
Supplioni. -- Supplicationibus 
S.V. -- Sanctitas Vestra, Sacra Virgo.S.V.B.E.E.Q.V. -- Si vales bene est, ego quoque valeo. 
Syn. -- SynodusT
T. -- Terminus, Testamentum, Titulus, Titus, Tribunus, Tu, Turma, Tutor.TB., TI., TIB. -- Tiberius.TB., TR., TRB. -- Tribunus.Temp. -- Tempus, Tempore 
Test. -- Testes, Testimonium 
T.F. -- Testamentum fecit, Titi filius, Titulum fecit, Titus Flavius.TFI -- Testamentum fieri iussit.Theol. -- Theologia 
Theolia. -- Theologia 
Thia -- TheologiaTI(B) -- TiberiusTit. -- Titulus, TituliTli. -- Tituli 
Tm. -- Tantum 
TM. -- Terminus, Testamentum, Thermae.Tn. -- Tamen 
T.P. -- Terminum posuit, Tribunicia potestate, Tribunus plebis.TR PL -- Tribunus plebisT.R.E. -- Tempore Regis EduardiTT. -- Titulus, Tituli 
TVL. -- Tullius, Tunus.U
Ult. -- Ultimo 
Usq. -- Usque 
Ux. -- UxorV
V. -- Urbs, Usus, Uxor, Vale, Verba, Venerabilis, Vestalis, Vester, Victrix, Vir, Virgo, Vivus, Vixisti, Vixit, Volo, Votum.VA. -- Veterano assignatus, Vixit annos.Vac. -- Vacat, VacansVal. -- Valor 
Vat. -- Vaticanus 
VB. -- Vir BonusVba. -- Verba 
V.C. -- Vale conjux, Vir clarissimus, Vir consularis.V.E. -- Verum etiam, Vir egregius (=equestrian), Visum est.Ven. -- Venerabilis'''Venebli — Venerabili Vers. -- Versiculus Vesp. -- Vesperæ Vest. -- Vester V.F. -- Usus fructus, Verba fecit, Vivus fecit.V.F. -- Vicarius Foraneusv.g., v.gr. - verbi gratiaV.G. -- Vicarius Generalis V.H. -- Vir HonestusV.I.D. -- Utriusque Iuris DoctorVic. For. -- Vicarius Foraneus Vid. -- Vidua Vid.Videlicet
Videl. -- Videlicet 
Vig. -- Vigilia 
Viol. -- Violaceus 
Virg. -- Virgo
Virid. -- Viridis  
VIX --  Vixit
VLP -- Ulpius
V.M. -- Vir Magnificus 
V.P. -- Urbis praefectus, Vir perfectissimus, Vivus posuit.
V.R. -- Urbs Roma, Uti rogas, Votum reddidit.
V. Rev. -- Very Reverend 
Vrae. -- Vestræ 
VS -- Votum solvit, Vir spectabilis.
VSLLM -- Votum solvit libens laetus merito. 
V.S.L.M. -- Votum Solvit Libens Merito.
V.T. -- Vetus Testamentum 
VV. -- Venerabilis, Venerabiles
VV. CC. -- Viri Clarissimi
V. X. -- Vivas, Care [or Cara]; or Uxor Carissima

X
X. -- Christus
XC. -- Christus
XCS. -- Christus
XPC. -- ChristusXS. -- Christus 
XV V. -- Quindecimvir.

Z
ZC, ZE -- Et cetera

Numeri

I -- unus
V -- quinque
X -- decem
L -- quinquaginta
C -- centum
D -- quingenti
M -- mille

Ordini religiosi e congregazioni

A.A. -- Augustiniani Assumptionis 
A.B.A. -- Antoniani Benedictini Armeni 
C.J.M. -- Congregatio Jesu et Mariæ 
C.M. -- Congregatio Missionis 
C.M. -- Congregatio Mariæ 
C.O.. -- Congregatio Oratorii 
C.P. -- Congregatio Passionis 
C.PP.S. -- Congregatio Pretiosissimi Sanguinis 
C.R. -- Congregatio Resurrectionis 
C.R.C.S. -- Clerici Regulares Congregationis Somaschæ 
C.R.I.C. -- Canonici Regulares Immaculate Conecptionis 
C.R.L. -- Canonici Regulares Lateranenses 
C.R.M. -- Clerici Regulares Minores 
C.R.M.D. -- Clerici Regulares Matris Dei
C.R.M.I. -- Clerici Regulares Ministrantes Infirmis 
C.R.P. -- Congregatio Reformatorum Præmonstratensium 
C.R.S.P. -- Clerici Regulares Sancti Pauli 
C.R.S.P. -- Clerici Regulares Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum 
C.R.T. -- Clerici Regulares Theatini 
C.S.B. -- Congregatio Sancti Basilii 
C.S.C. -- Congregatio Sanctæ Crucis 
C.S.P. -- Congregatio Sancti Pauli 
C.S.Sp. -- Congregatio Sancti Spiritus 
C.S.V. -- Clerici Sancti Viatoris 
C.SS.CC. -- Congregatio Sacratissimorum Cordium 
C. SS. R. -- Congregatio Sanctissimi Redemptoris 
F.S.S.P. -- Fraternitas Sacerdotalis Sancti Petri
 F.S.S.P.X -- Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X
Inst. Char. -- Institutum Charitatis (Rosminians)
I.C.R.S.S. -- Instituttum Christi Regis Summi Sacerdotis
I.C.R.S.P. -- Institutum Christi Regis Summi Sacerdotis
M.C. -- Missionaries of Charity 
M.S. -- Missionaries of La Salette 
M.S.C. -- Missionarii Sancti Caroli 
M.S.C. -- Missionarii Sacratissimi Cordis 
O.C. -- Ordo Charitatis 
O. Camald. -- Ordo Camaldulensium 
O. Cart. -- Ordo Cartusiensis 
O. Cist. -- Ordo Cisterciensium 
O.C.C. -- Ordo Carmelitarum Calceatorum 
O.C.D. -- Ordo Carmelitarum Discalceatorum 
O.C.R. -- Ordo Reformatorum Cisterciensium 
O.F.M. -- Ordo Fratrum Minorum 
O.M. -- Ordo [Fratrum] Minimorum 
O. Merced. -- Ordo Beatæ Mariæ Virginis de Redemptione Captivorum 
O.M.C. -- Ordo Minorum Conventualium 
O.M. Cap. -- Ordo Minorum Cappucinorum
O.F.M. Cap. -- Ordo Minorum Cappucinorum
O.M.C. -- Ordo Minorum Cappucinorum 
O.M.I. -- Oblati Mariæ Immaculatæ 
O.P. -- Ordo Prædicatorum
Ord Fratr. Praed. -- Ordo Prædicatorum 
Ord. Praem. -- Ordo Præmonstratensium 
O.S.A. -- Ordo [Eremitarum] Sancti Augustini 
O.S.B. -- Ordo Sancti Benedicti
O.S.C. -- Oblati Sancti Caroli
O.S.F.C. -- Ordinis Sancti Francisci Capuccini
O.S.F.S. -- Oblati Sancti Francisci Salesii
O.S.H. -- Ordo [Eremitarum] Sancti Hieronymi
O.S.M. -- Ordo Servorum Mariæ
O.SS.C. -- Oblati Sacratissimi Cordis
O. Trinit. -- Ordo Sanctissimæ Trinitatis
P.O. -- Presbyteri Oratorii
P.S.M. -- Pia Societas Missionum
P.S.S. -- Presbyteri Sancti Sulpicii
R.O.S.M.A. -- Realis Ordo Sancti Michaëli ab Ansa
S.C. -- Salesianorum Congregatio
S.D.S. -- Societas Divini Salvatoris
S.D.V. -- Societas Divini Verbi 
S.J. -- Societas Jesu
S.M. -- Societas Mariæ
S.M.O.M. -- Supremus ac Militaris Ordo Melitensis
SMOCSG -- Sacer ac Militaris Ordo Constantinianus Sancti Georgii
S.P.M. -- Societas Patrum Misericordiae
S.S.S. -- Societas Sanctissimi Sacramenti

Vōś lighèdi
 Elèinc del manéri 'd dìr latèini
 Epigrafìa latèina
 Paleografìa latèina

Noti

Colegamèint estèren
  'N elèinc 'd abreviasiòun latèini in dal sit smartdefine.org.

Elèinc ed lingvìstica
Môd ed dîr in latèin
Abreviasiòun
Epigrafìa latèina