Liga Lunbêrda
La Liga Lunbêrda (in lunbêrd Liga Lombarda, in latein Societas Lombardorum, Langobardorum o Lombardiæ) l’é stê 'na liainsa str'el sitê dla Lunbardie, ch'un tainp la cunprandeiva tota la Basa Padana, doanca anch l’Emeja. Liga prinsipalmaint a livêl militêr, l’à avû anch un guêren sivil ciamê universitas, fat ed rapraxentant numinê de’l zitê, ch’la mitiva in at del lèz tipicamaint arsarvê a’l cmon cum adciarêr la guêra, cn on sistèma ch’incau a ciamoam cunfederasioun, e l’é stê on di prem exainpi ’d sistèma ed guêren cunfederêl.

Anch se furmalmaint la’n é mega stê dsfê, e i sau zurameint i en stê arnuvê socuanti vaulti se aj eiren di perîghel par la libertê di cmon l’é tipicamaint partî in dou ligh: la prema, ch’l’à cunbatû countr al Inperadour Fedrigh Berbaroasa e la secounda, ch’l’à cunbatû countr Fedrigh II ed Xveivia.