Kartuzë
Kartuzë (téż: Kartëzë; we zdrojach: Kartuzé (Cenôwa); pòl. Kartuzy, miem. Karthaus) – krézewi gard w Pòmòrsczim wòjewództwie. Je to wôżny òstrzódk kaszëbsczi kùlturë. Gard pòłożony je nad jezorama: Karczemném i Klôsztórném. Kartuzë mają jeden ùrząd dlô gardu ë wiesczi gminë. Tu òd 1380 rokù béł klôsztór kartëzanów.

Pòłożenié 
Kòòrdinatë: szérzô - 54°20' N, dôłgòta - 18°12' E.

Pòdôwczi

Gard 

Lëdztwò gardu: 16 000 mieszkańców
Wiéchrzëzna gardu: 6 km2

Gmina 
Lëdztwò gminë: 13 600 mieszkańców
Wiéchrzëzna gminë: 199 km2

Gard ë gmina 
Bùdżetowé wzątczi (2004 plan): mln zł
Bùdżetowé wëdôwczi (2004 plan): mln zł

Historëjô 
 W 1907 rokù założëlë tuwò, m.jin Izydor Gùlgòwsczi ë Friedrich Lorentz, Kaszëbsczé Lëdoznawczé Zrzeszenié (Verein für kaschubische Volkskunde)
 W 1929 rokù doszło tuwò do założeniô Regionalnégò Zrzeszeniô Kaszëbów (Zrzeszenie Regionalne Kaszubów)
 W 1961 rokù tu szkólna rzekła, żebë starszi doma nie gôdelë do dzecy w rodny mòwie, bò dzecë nie naùczą sã dobrze gadac pò pòlskù.

Słôwny lëdze 

 Aleksander Majkòwsczi
 Jan Rómpsczi

Stôrodôwnotë 
 Pòklôsztórnô z XIV stalata.

Kùltura 
 Kaszëbsczé Mùzeum miona Frãcëszka Trédra
 Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca "Kaszëbë"

Bùtnowé lënczi 

http://www.kartuzy.pl - Òficjalnô kartëskô starna
Kartuzy w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów” 
 Kategòrëjô Kartuzë w Open Directory Project (pòlskòjãzëkòwi dzél)
 Kartuzy, Karthaus, kaszub. Kartuzë]na portalu polska-org.pl
Gmina Kartuzë
Kartësczi kréz
Kaszëbë