Pipa
Pipa - to je statk do pôleniô (kùrzeniô) tobaczi abò jinëch substancëji.
Na swiece je baro wiele rozmajitych materiałów z chternych robi sã pipë. Sã pipë z kaczanu kukurydzë, z mòrsczi szëmczi, glëniany, porcelanowi, szklane, drewniany (kokos, brzózka,wisznia, klón, heban,òrzech, krëszka).
Glëniany i porcelanowi pipë miałë dobri szmaka, ale bëłë krëchi, szëmka wëmôgô wiele robòtë przë òbrôbiôniô. Drewniany pipë np.   z wisznié pôlałë sã wespół z tobaką.
Pòtrzëbny był materiał, chtëren je cwiardy, wëtrzëmałi na cepłotã, nie reagòwôł z tobakã.
Wszëtczi te céchë mô pipa z kòrzénia wrzosu. Na swiece pòjawiła sã na póczątkù XIX w.

Wiele pipów nie blus przëdatnyma statkã, ale téż mają artistycznô wôrtnota. Są paradny, szëkòwny i mają fùl fantazejô. Tej sej łebczi pipów są bògato rzeźbiony, a cybchë baro dłudżi i òzdobny. Czasama pipë przëbirają wëzdrzatk lëdzy, zwierzãtów, prziborów. Na niechtërnych są historycznô i ôrtny zdrzadniô.

Muzea
Bògati zbiorë pipów mòżna òbezdrzec w muzeach.

Pòlskô

Muzeum Dzwonów i Fajek w Przemyślu

Ukraina

Muzeum Etnografii we Lwowie  

Daniô 

Storm P. Musset

Francjô 

Museé de la Pipe et du Diamant 

Le museé du Fumeur

Holandiô 

Pijpenkabinet Foundation & Smokiana Pipeshop

Norwegiô

JL Tiedemann's Tobakks Fabrikk

Szwajcariô

Museé de la pipe et des Objects du tabac

Museum of the pipe

USA

The Frank P. Burla Antique Pipe and Tobacciana Museum

Wielkô Brytaniô

The Sherlock Holmes Museum

Włochë

Museo Savinelli

Literatura

Literatura:

Michôł Mòrawsczi: O fajce prawie wszystko, Warszawa 1991

Jack Schmidt: Fajka - powtórne narodziny, Poznań 2005

M. J. Olbromsczi, U. Olbromska, A. Sarkady: Najcenniejsze kolekcje fajek, Przemyśl 2006

http://www.stormp-museet.dk/index.html

http://www.muzeum.przemysl.pl/madk/index.php?option=com_content&task=view&id=89

http://www.fajka.org

http://www.pijpenkabinet.nl/

http://www.savinelli.it/index.php

http://www.sherlock-holmes.co.uk/

Hobby