Plá bhúbónach
Is í is plá bhúbónach ann ná an t-athraitheach is aithnidiúil den galar tógálach plá, a thagann ón mbaictéir Yersinia pestis. 

Tá sé níos coitianta i gcreimirí agus ainmhithe beaga eile, ach is féidir aistriú a dhéanamh go daoine tríd an dreancaid fhrancaigh. Leathadh an plá bhúbónach ag dreancaidí an fhrancaigh dhuibh (is é foirm bhán an fhrancaigh Ioruaigh an francach saotharlainne).

Sa phlá bhúbónach, d'at na nóid limfeacha.  

B'é an phlá bhúbónach a bhí freagrach don Ghalar Dubh, a bhuail an Eoraip san 14ú haois. Is deacair a hiarmhairt ar an Eoraip a mheas, ach chuir sí isteach go tubaisteach fadtréimhseach ar gach gné den bheatha.

Tagairtí 

Galair