Marú Ashling Murphy
Múinteoir agus ceoltóir a bhí in Ashling Murphy. Fuarthas marbh í i gCeapach an Churraigh, Tulach Mhór, Contae Uíbh Fhailí, ar 12 Eanáir 2022, ar bhruach na Canálach Móire.

Íospartach 
Rugadh Murphy sa Blueball, Tulach Mhór dá thuismitheoirí Raymond agus Kathleen. D'fhás sí aníos lena deirfiúr Amy agus a deartháir Cathal. Ghnóthaigh sí cáilíocht mhúinteoireachta bunscoile ó Choláiste Mhuire I i Luimneach. Mhúin sí i scoil náisiúnta i nDarú, Contae Uíbh Fhailí ó Mhárta 2021. Bhí sí ina fidléir, agus bhí sí ina ceoltóir mór le rá ag féile cheoil thraidisiúnta Thulach Mhór.

Teagmhas 
Chuaigh Murphy ag rith tar éis di an obair a chríochnú ar 3pm agus ionsaíodh í faoi sholas an lae thart ar 4pm ar chosán canála móréilimh ar a dtugtar Bealach Fiona, ainmnithe i ndiaidh Fiona Pender,  a d’imigh as an gceantar i 1996. Fuair Murphy gortuithe tromchúiseacha ag teacht le hionsaí foréigneach agus tachtadh í.

Amhras 
D'fhógair Gardaí gur chreid siad nárbh eol do Murphy an té a rinne an cion. Chuir siad fear 40 bliain d'aois faoi choinneáil maidir leis an mbás. An lá dár gcionn, áfach, scaoil Gardaí an fear a raibh siad ag caitheamh leis mar phríomhamhrastach faoin dúnmharú agus cuireadh deireadh le fiosrúcháin na nGardaí é. Bhí sé ráite acu roimhe seo nach raibh siad ag lorg ach duine amháin maidir leis an ionsaí. Ar 14 Eanáir, d'aithin Gardaí duine eile a raibh spéis acu ann mar chuid den imscrúdú.

Imoibrithe 
Léirigh daoine sa Tulach Mhór agus ar fud na hÉireann turraing agus brón i ndiaidh bhás Murphy.

Dhearbhaigh an Taoiseach Micheál Martin nach raibh áit ar bith i sochaí na hÉireann don fhoréigean, go háirithe foréigean in aghaidh na mban, nach féidir agus nach nglacfar leis. Chuir an tAire Dlí agus Cirt, Helen McEntee síos ar imthosca bhás Murphy mar "an tromluí is measa do gach bean agus teaghlach". D’éiligh Women's Aid Ireland polasaí maidir le lamháltas nialasach d’fhoréigean ó fhir in aghaidh na mban, ag foilsiú staitisticí a thiomsaigh sé ar bhásanna neamhdhleathacha ban in Éirinn ó 1996 i leith. 

Bhailigh bailte, sráidbhailte agus pobail ar fud oileán na hÉireann agus an domhain le chéile chun ómós a thabhairt do chuimhne Uí Mhurchú sna laethanta i ndiaidh a báis,  le suas le 100 faire ar siúl i mBaile Átha Cliath, Luimneach, Corcaigh, Gaillimh, Doire, Thír Eoghain, Ard Mhacha agus Tulach Mhór, chomh maith leis i Melbourne, Dún Éideann, Londain, Nua-Eabhrac agus Vancouver. Thug an tUachtarán Michael D. Higgins ómós do shaol gairid ach iontach flaithiúil Murphy. D’fhreastail an Taoiseach Micheál Martin ar fhaireachán a d’eagraigh Comhairle Náisiúnta na mBan in Éirinn taobh amuigh de Dháil Éireann i mBaile Átha Cliath, áit ar reáchtáladh nóiméad ciúnais ag 4:30pm, gar don am ar ionsaíodh Murphy. Spreag feachtasóirí glaonna feargacha chun deireadh a chur leis an bhforéigean in aghaidh na mban.

Tagairtí