Clann Taidhg


Tríocha céad na meánaoise  suite i gContae na Gaillimhe ba ea Clann Taidhg (Meán-Ghaeilge Clann Taidg), ainmnithe as an dream a Loingsigh ann sa 10ú haois.

Bhíodh ann roinnt tuath, Corca Mhogha and Uí Dhiarmada san áireamh. I dtaca le paróistí an lae inniu, bhíos ann Baile Átha an Rí, Muine Mheá, Tigh Dachoinne, Cill Choirín, Maigh Locha, Cill Fhir Iarainn, Baile na Cille-Aghairt (i gCill Liatháin), Cill Mhaoláin agus b'fhéidir possibly Mainistir Chnoc Muaidhe.

Is amhlaidh gur bunaíodh an tuath, Clann Taidhg, le linn méadaithe ag Uí Bhriúin, go háirithe i rith réimeas Taidhg mhic Cathail (925-956).  Muireadhach mac Taidhg ba ea sinsear Uí Thaidhg an Teaghlaigh de Shíol Mhuireadhaigh, taifeadta sna hannála ón mbliain 1048 ar aghaidh.  Roimhe seo, cuid d'Uí Bhriúin Seola a bhíodh an ceantar.  Faoi dheireadh na 12ú haoise ámh, deirtear gur gabhadh an ceantar ag Donn Cathaig Mór Mac Airechtaig de Shíol Mhuireadhaigh.

Marascail ó oidhreacht ba ea fir Chlann Taidhg dá ngaoil, ríthe na gConnacht, agus dá bharr a leasainm, an Teaghlaigh.  Meastar freisin gur dhíbrigh Clann Taidhg ríthe Uí Mhainnin as Soghain as an gceantar thart ar Áth an Rí, c. 1135-52.

Faoin mbliain 1241, bhí an-chuid den cheantar faoi smacht Meyler de Bermingham, a lonnaigh i nÁth an Rí príomhionad a thiarnais.

Féach freisin 
 Clann Fhergail
 Conmhaicne Mara
 Dealbhna Thír Dhá Loch
 Muintir Murchada
 Senchineoil
 Uí Maine
 Soghain
 Trícha Máenmaige
 Uí Díarmata
 Cóiced Ol nEchmacht
 Síol Anmchadha
 Iar Connacht
 Maigh Seóla
 Cenél Áeda na hEchtge

Foinsí 
 Adrian Martyn, The Tribes of Galway: 1124-1642, Gaillimh, 2016, 
 Paul MacCotter, Medieval Ireland: Territorial, Political and Economic Divisions, Baile Átha Cliath, Four Courts Press, 2008, ll. 134–135.

Tagairtí 

Uí Bhriúin