Kemi Badenoch
Is polaiteoir Briotánach í Olufunto "Kemi" Badenoch (née Adegoke, 2 Eanáir 1980) atá ag obair mar Rúnaí Stáit do Ghnó agus Trádáil ó 2023 agus mar Uachtarán ar an mBord Trádála agus Aire na mBan agus na gCothromaíochtaí ó 2022.    Roimhe seo bhí sraith post sóisearach aireachta aici faoi Bhoris Johnson ó 2019 go 2022. Mar bhall den Pháirtí Coimeádach, in 2017 toghadh í mar Fheisire Parlaiminte (FP) do Saffron Walden in Essex, tar éis di a bheith ina Comhalta Coimeádach de Thionól Londain roimhe seo.

Sa bhliain 2012, níor éirigh le Badenoch suíochán a bhaint amach ar Thionól Londain, ach ceapadh í ar an gcomhlacht tar éis do Victoria Borwick éirí as in 2015. Ag tacú leis an mBreatimeacht i reifreann 2016, toghadh Badenoch chuig Teach na dTeachtaí in 2017. Tar éis do Bhoris Johnson a bheith ina Phríomh-Aire i mí Iúil 2019, ceapadh Badenoch mar Fho - Rúnaí Stáit Parlaiminte do Leanaí agus Teaghlaigh. In athstruchtúrú mhí Feabhra 2020, ceapadh í mar Rúnaí Státchiste don Státchiste agus mar Fho-Rúnaí Stáit Parlaiminte um Chothromaíochtaí. I mí Mheán Fómhair 2021, tugadh ardú céime di mar Aire Stáit Comhionannais agus ceapadh í mar Aire Stáit Rialtais Áitiúil, Creidimh agus Pobail. I mí Iúil 2022, d'éirigh Badenoch as an rialtas agus níor éirigh léi teacht in áit Johnson i dtoghchán ceannaireachta an Pháirtí Choimeádaigh i mí Iúil - Meán Fómhair 2022. Tar éis do Liz Truss a bheith ceaptha ina Príomh-Aire i Meán Fómhair 2022, cheap sí Bàideanach mar Rúnaí Stáit um Thrádáil Idirnáisiúnta agus ina hUachtarán ar an mBord Trádála; athcheapadh comharba Truss í, Rishi Sunak, an mhí dár gcionn.

San athstruchtúrú comh-aireachta i mí Feabhra 2023, aistríodh Badenoch isteach i ról an Rúnaí Stáit do Ghnó agus Trádáil, tar éis an Roinn Trádála Idirnáisiúnta a chumasc le heilimintí de Straitéis na Roinne Gnó, Fuinnimh agus Tionscail. Choinnigh Badenoch freagrachtaí an aire comhionannais.

Luathshaol 
Rugadh Olukemi Olufunto Adegoke ar 2 Eanáir 1980 i Wimbledon, Londain. Tá sí ar dhuine de thriúr leanaí a rugadh do thuismitheoirí meánaicmeacha Iarúbacha. Is dochtúir ginearálta é a hathair, Femi Adegoke, agus is ollamh le fiseolaíocht í a máthair, Feyi Adegoke. Chaith Badenoch codanna dá hóige ina cónaí i Lagos, an Nigéir agus sna Stáit Aontaithe, áit a raibh a máthair ag léachtóireacht. Tá deartháir aici darb ainm Fola agus deirfiúr darbh ainm Lola. D'fhill sí ar an  Ríocht Aontaithe nuair a bhí sí 16 bliana d'aois chun cónaí le cara dá máthar mar gheal ar an staid pholaitiúil agus eacnamaíoch a bhí ag dul in olcas sa Nigéir, a raibh tionchar aici ar a teaghlach. Cé gur saoránach Briotanach í agus gur rugadh sa Ríocht Aontaithe í, dúirt Badenoch go raibh sí "to all intents and purposes a first-generation immigrant" , le linn a hóráid tosaigh sa pharlaimint.

Oideachas agus gairm san earnáil phríobháideach 
Bhain sí A-leibhéil amach ó Phoenix College, iar- choláiste breisoideachais i Morden, agus í ag obair i mbrainse de McDonald's i measc postanna eile. Rinne Badenoch staidéar ar Innealtóireacht Chórais Ríomhaireachta ag Ollscoil Sussex, agus chríochnaigh sí Máistreacht san Innealtóireacht (MInn) i 2003. D’oibrigh sí ar dtús san earnáil na teicneolaíochta faisnéise (TF) , ar dtús mar innealtóir bogearraí le Logica ( 'CGI Group' níos déanaí) ó 2003 go 2006.

Agus í ag obair ansin, rinne sí staidéar ar an dlí go páirtaimseartha ag Birkbeck, Ollscoil Londain, agus chríochnaigh sí céim Baitsiléir Dlí (LLB) in 2009. D’oibrigh Badenoch ansin mar anailísí córais ag an 'Royal Bank of Scotland Group', sular lean sí slí bheatha i seirbhísí comhairleoireachta agus airgeadais, ag obair mar comhstiúrthóir do 'Coutts',  banc píomháideach agus bainisteoir saibhreas,  ó 2006 go 2013, agus ina dhiaidh sin ina stiúrthóir digiteach ag "The Spectator" ó 2015 go 2016.

Go luath ina gníomhréim pholaitiúil 

Chuaigh Badenoch isteach sa Pháirtí Coimeádach i 2005 ag aois 25. Ag olltoghchán 2010, bhí sí san iomaíocht i dtoghacheantar Dulwich agus West Norwood i gcoinne Tessa Jowell de chuid an Lucht Oibre agus tháinig sí sa tríú háit.

Tionól Londain 
Sa bhliain 2012, sheas Badenoch do na Coimeádaigh i dtoghchán Thionól Londain, áit ar cuireadh sa chúigiú háit ar an liosta Londain í. Níor bhuaigh na Coimeádaigh ach trí shuíochán ón liosta ar fud Londain sa toghchán, mar sin níor toghadh Badenoch.

Trí bliana ina dhiaidh sin, in olltoghchán 2015, toghadh Victoria Borwick go Teach na dTeachtaí  agus ina dhiaidh sin d’éirigh sí as a suíochán ar Thionól Londain. Toghadh an ceathrú iarrthóir ar an liosta, Suella Fernandes, chuig Teach na dTeachtaí freisin, agus dhiúltaigh sí an post a líonadh. Fógraíodh mar sin gurbh í Badenoch (mar a bhí sí, tar éis a pósadh i 2012) an Comhalta Tionóil nua. Lean sí ar aghaidh chun a suíochán a choinneáil sa Tionól i dtoghchán 2016. Thacaigh Badenoch leis an mBreatimeacht i reifreann bhallraíocht an AE sa RA 2016.

Tagairtí 

Daoine beo
Daoine a rugadh i 1980