Aonghas Osraithe
Céad rí leath stairiúil an Osraí ab ea Aonghas Osraí (Sean-Ghaeilge Óengus Osrithe).  Mac Criomthann Mór mhic Iar mac Sétnai agus a bhean chéile Cindnit ab ea é.  Meastar gur mhair sé i ndeireadh na chéad aoise nó tús na dara haoise AD.

Sanasaíocht
Os rud é gur bunaitheoir na ríochta e, measadh le fada gur ainmnithe as féin iad a mhuintir, ach molann scoláirí le déanaí gur 'dream an ois/fhia' é brí le Osraige, agus gurbh  fhéidir é go raibh Aonghas féin ainmnithe as ainm na fine.  A mhac agus oidhre ab ea Laoghaire Birn Buadach, as a ainmníodh a mhuintir cheannasach, Dál Birn.

Foinsí
Feictear Aonghas i roinnt ginealach atá ar marthain, go suntasach Rawlinson B 502.  Ainmníodh é sa Bhanseanchas i dteannta lena athair, a mháthair agus a sheanathair ar thaobh mo mháthar:

Tagairtí

Naisc sheachtracha 

Ríthe an Osraí
Mhic Giolla Phádraig