Ospidéal an Rotunda
Tá Ospidéal an Rotunda, nó Ospidéal Máithreachais an Rotunda, suite i gcroílár Bhaile Átha Cliath agus tá sé ar cheann de na hinstitiúidí sláinte is cáiliúla in Éirinn. An máinlia, Bartholomew Mosse, a bhunaigh an t-ospidéal in 1745, agus is mór an fhorbairt atá tagtha ar Ospidéal an Rotunda, mar a thugtar air sa lá atá inniu ann, ó shin i leith. Tá seirbhísí míochaine á gcur ar fáil gan stad do mhná agus do leanaí ó shin.

Airítear an Rotunda ar cheann de na sainfhoirgnimh is so-aitheanta i mBaile Átha Cliath ó thaobh na hailtireachta de.

Stair
D’oscail an máinlia, Dr. Bartholomew Mosse an t-ospidéal ar 15 Márta 1745 in 'George’s Lane' (Sráid Sheoirse Mhór Theas). An ' Dublin Lying-In Hospital' a bhí air ar dtús.  Bhí drochbhail ar mháithreacha agus leanaí i mBaile Átha Cliath san 18ú haois.

Ba é Mosse chomh maith a thiomsaigh an t-airgead le hospidéal nua a oscailt agus leis an bhfoirgneamh a thógáil,  I 1748 ghlac an Mosse ceithre acra agus aon ród amháin ar léas ar an taobh thuaidh de Shráid na Breataine Móire chun foirgneamh nua a thógáil. Croílár cultúrtha agus sóisialta na cathrach Seoirsí ag an am ab ea an láthair ar tógadh an foirgneamh.

Tógadh é in aice le Sráid Sackville (Sráid Uí Chonaill inniu).  Ach ní raibh sé ar aon ais leis an tsráid. B'iad muintir Gardiner a d'fhorbair an Chearnóg Parnell agus Sráid Parnell, nó Cearnóg Rutland, mar a thugtaí uirthi sa 18ú haois.

Osclaíodh an foirgneamh nua ar 8 Nollaig 1757 agus an 'New Dublin Lying-In Hospital' a bhí air.  

Tá seirbhísí míochaine á gcur ar fáil gan stad do mhná agus do leanaí ó shin ina shuíomh reatha ar chearnóg Parnell.

An 'Rink' 
Gné shuntasach amháin den fhoirgneamh seo ab ea an struchtúr ciorclach, an 'Rink' agus b’as sin a d’eascair a ainm: Ospidéal an Rotunda. Tógadh seomraí éagsúla ócáide mar chuid den fhoirgneamh; 'Rotunda Rink' orthu níos déanaí. Bhí Mosse ag súil go bhféadfaí iad a ligean amach ar cíos chun go dtabharfadh an t-ioncam breise cabhair airgid don ospidéal.

Sa 'Rotunda Rink' a bunaíodh Óglaigh na hÉireann sa bhliain 1913.

Féach freisin 

 Bartholomew Mosse 
 Amharclann an Gheata

Naisc sheachtracha 

 rotunda.ie

Tagairtí 

Cearnóga i mBaile Átha Cliath
Foirgnimh i mBaile Átha Cliath
Ospidéil i gContae Bhaile Átha Cliath