Matteo Ricci
Ba shagart Íosánach Iodálach é Matteo Ricci,(; 6 Deireadh Fómhair 1552 go dtí 11 Bealtaine, 1610). Bhí Ricci ar cheann na sagart a bhunaigh misin na nÍosánach sa tSín. 

Rinne Ricci léarscáil den domhan, an Kūnyú Wànguó Quántú (坤輿萬國全圖) i gcarachtair Sínise. 

San Eaglais Chaitliceach Rómhánach i láthair na huaire, meastar Ricci ina "Shearbhónta Dé", chun naomh a dhéanamh de.

Ricci sa tSín 

Bhain Ricci an lonnaíocht Phortaingéalach Macau amach sa bhliain 1582. Thosaigh sé a chuid oibre misinéireachta sa tSín sa bhaile seo.

Fuair Ricci cuireadh ón Impire Wàn Lì dul ar cuairt.  Ba é an chéad Eorpach chun dul isteach sa Chathair Thoirmiscthe i gcathair Bhéising, sa bhliain 1601. Bhí an tImpire ag lorg eolais uaidh, maidir le réalteolaíocht agus astralaíocht. 

Bhí Ricci ag iarraidh muintir na háite a thabhairt chun na Críostaíochta. D'iompaigh Ricci roinnt oifigeach de chuid na Síne, Xú Guāngqǐ an ceann is tábhachtaí díobh. Thug an fear seo lámh do Ricci chun an Stoicheia (leabhar a scríobh an matamaiticeoir Gréagach Eoiclídéas) a aistriú go Sínis. Agus d'aistrigh Ricci agus Xú Guāngqǐ téacsanna clasaiceacha Confúiceach go Laidin don chéad uair.

Tús a Shaoil

Rugadh Ricci ar 6 Deireadh Fómhair, 1552, i Macerata, a bhí ansin mar chuid de Stáit an Phápa, agus sa lá atá inniu ann, ina chathair i réigiún Mharche na hIodáile. Thug sé faoin léann clasaiceach ina bhaile dúchais agus rinne sé staidéar ar an dlí sa Róimh ar feadh dhá bhliain ina dhiaidh sin.  

Chuaigh sé isteach sa Chumann Íosa i mí Aibreáin 1571 ag an gColáiste Rómhánach. Nuair a bhí sé ansin, chomh maith le fealsúnacht agus diagacht, rinne sé staidéar ar an mhatamaitic agus an réalteolaíocht faoi threoir an Athar Christopher Clavius. sa bhliain 1577, chuir sé isteach ar thuras taiscéalaíochta misinéara chuig an Cianoirthear.  

Chroch sé a sheolta i Liospóin, an Phortaingéil i Márta 1578 agus shroich sé  Goa, coilíneacht Phortaingéilis, i Meán Fómhair. D'fhan Ricci ansin ag teagasc agus san mhinistreacht go dtí deireadh an Charghais, 1582, nuair glaodh air dul chuig Macau le bheith ullamh chun dul isteach sa tSín. Bhain Ricci Macau amach i dtús mhí Lúnasa.

Ricci sa tSín

Bás 
D'éag Ricci ar 11 Bealtaine 1610, i mBéising, 57 bliain d'aois. Bhí sé curtha i dteampall Búdaíoch ann, pribhléid neamhghnách.

Féach freisin

Tagairtí

Leabharliosta 
 Dehergne, Joseph, S. J. (1973). Repertoire des Jésuites de Chine de 1552 à 1800. Róimh: Institutum Historicum I. r. OCLC 462805295
 Hsia, R. Po-chia. (2007). "An Misean Caitliceach agus aistriúcháin sa Tsín, 1583-1700" i Aistriúcháin Cultúrtha i go Luath nua-Aimseartha na Heorpa (Peter Burke agus R. Po-chia Hsia, eag.). Cambridge: Cambridge University Press. 9780521862080 0521862086; OCLC 76935903
 Spence, Jonathan D.. (1984). An Palace Cuimhne de Matteo Ricci. Nua-Eabhrac: Viking. 9780670468300; OCLC 230623792
 Vito Avarello, L 'oeuvre italienne de Matteo Ricci : anatomie d' une rencontre chinoise, Páras, Classiques Garnier, 2014, 738p. (978-2-8124-3107-4)

Tuilleadh léitheoireachta 
 Cronin, Vincent. (1955). An Fear Ciallmhar as an taobh Thiar: Matteo Ricci agus a Misean go dtí an Tsín. (1955). OCLC 664953 N. B.: Áisiúil paperback atheisiúint ar an staidéar a foilsíodh i 1984 ag Fount Paperbacks, 0-00-626749-1.
 Gernet, Jacques. (1981). An tsín agus an Críostaí Tionchar: coimhlint de chultúir. Cambridge: Cambridge University Press. 0521313198 9780521313193; OCLC 21173711
 George L. Harris, "An Misean atá ag Matteo Ricci, S. J.: Cás-Staidéar ar an Iarracht ag Treoraithe Cultúr Athrú sa Tsín i An séú Haois Déag", i Monumenta Serica, Vol. XXV, 1966 (168 lgh.).
 Simon Mbánta, Madness ar an Ciallmhar : Ricci sa Tsín, earra ó a chuid leabhar, a Dhó Foraoise (1983). Is suimiúil an cuntas, agus tá athbhreithniú criticiúil ar An Palace Cuimhne ag Jonathan D. Spence.
 Mao Weizhun, " Eorpach tionchair ar Sínis daonnúla cleachtais.A staidéar fadaimseartha " i : Emulations - Iris de scoláirí óga sna Heolaíochtaí Sóisialta, n°7 (meitheamh 2010).
  An leabhar seo, a mhíníonn Matteo Ricci ar léarscáil an domhain de 1574.

Naisc sheachtracha 
 Inculturation: Matteo Ricci ar Oidhreacht sa Tsín  [físeáin Gearr ó Georgetown ar Ricci Oidhreacht Siompóisiam.]
 Ollscoil Scranton: Matteo Ricci, S. J. 
 An Zhaoqing Ricci Ionad 
 Airteagal mar gheall ar an tuama de Matteo Ricci i Mbéising
 Ricci Institiúid Síne-Iarthair Stair Chultúrtha 
 Club rothlach Macerata Matteo Ricci (in iodáilis) 
 Matteo Ricci mbogann níos dlúithe i dtreo beatification

Tagairtí 

Daoine a rugadh i 1552
Básanna i 1610
Eolaithe Iodálacha
Fir
Íosánaigh
Matamaiticeoirí Iodálacha
Misinéirí
Sagairt Chaitliceacha
Scríbhneoirí Iodálacha
Stair na Síne
Tíreolaíocht na Síne