Mairead Fay Sheathach
Eitneolaí ceannródaíoch Albanach–Mheiriceánach, grianghrafadóir, béaloideasóir, agus scoláire léann Ceilteach ab ea Mairead Fay Sheathach ( nó Margaret Fay Shaw sa Bhéarla)  (9 Samhain 1903 – 11 Nollaig 2004). Tá clú agus cáil uirthi mar gheall ar a cuid oibre i measc Ghaeilgeoirí na hAlban sna h-Eileannan Siar (ga:Inse Ghall ), i measc phobail Ghaeilge Cheanada in Albain Nua, agus i measc Ghaeilgeoirí Chonnachta in Oileáin Árann.

Luathshaol 
Rugadh Mairead, an duine ab óige de chúigear deirfiúracha, i "substantial mansion" a muintire,  a tógadh as brící de dhéantús baile sa bhliain 1829,  i Glenshaw, Pennsylvania .  

Bhí an t-áras ar thalamh ina raibh cónaí ar a clann ó chuaigh a sin-seanathair, an teilgcheártaí iarainn Albanach John Shaw, ar imirce go dtí na Stáit Aontaithe i 1782, lena cheathrar mac, roinneadh a dheonú talún eatarthu, agus bhí a shloinne tugtha aige don dúiche máguaird.  

Mhair seanathair Mhairead, Thomas Wilson Shaw, Sr., le bheith sé bliana is nócha d'aois agus ba mhinic a d’inis sé an scéal ina sheanaois faoin gcaoi ar thóg a athair féin suas ar a ghuaillí é chun George Washington a fheiceáil ag marcaíocht ar chapall bán le linn cuairte ar Phittsburgh . 

Bhí seanathair athartha Mhairead, Thomas Wilson Shaw, Jr., mar mháinlia in Arm an Aontais le linn Chath Gettysburg agus d’oibrigh sé ina dhiaidh sin mar dhochtúir sluma i measc na n-inimirceach a bhí ag obair i scaglanna cruach Pittsburgh,  cé go raibh saibhreas an teaghlaigh Shaw. freisin tarraingthe den chuid is mó trí infheistíochtaí críonna  sa tionscal céanna. 

Ba chéimí de chuid Institiúid Polytechnic Rensselaer agus innealtóir sibhialta é Henry Shaw, athair Mhairead. Ina chroí istigh,bhí fonn príobháideach ar Henry Shaw a bheith ina ealaíontóir, ach chuir a athair féin bac ar a aisling, a "regarded artists as Bohemians in velvet jackets and flowing ties, supported by their parents".  Ina ionad sin, rinneadh bailitheoir ealaíne de Henry Shaw agus caitheamh aimsire aige le heitseálacha a dhéanamh. Sna blianta ina dhiaidh sin, ba é an "greatest delight" a bhí aige ná ".. seeing the International Exhibition of paintings that came into the Carnegie Museum once a year."

Naisc sheachtracha
Mairead Fay Sheathach á ceiliúradh
Mairead Fay Sheathach sna h-Eileanan Siar

Tagairtí
Litríocht Ghaeilge na hAlban
Gaeilge na hAlban
Scolairí an Léinn Cheiltigh
Básanna in 2004
Daoine a rugadh i 1903