Tomás Mac Giolla
Polaiteoir Éireannach ab ea Tomás Mac Giolla (25 Eanáir 1924 - 4 Feabhra 2010).

Óige 
Rugadh Tomás Mac Giolla do theaghlach feirmeoireachta san Aonach, i gContae Thiobraid Árann. D'fhreastail sé ar an mbunscoil áitiúil go dtí gur aistrigh sé go Coláiste Fhlannáin in Inis, Contae an Chláir, áit ar chríochnaigh sé a mheánscolaíocht. Bhain sé a chéim tríú leibhéal amach sa Tráchtáil i gColáiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath.

Saol 
Ba iarrthóir de chuid Shinn Féin é Mac Giolla in olltoghchán 1961 i ndáilcheantar Thiobraid Árann Thuaidh.

Ba uachtarán Shinn Féin é ó 1962 amach agus ba é ceann de na daoine a bhrúigh an páirtí i dtreo na heite chlé i rith na 1960í. D'fhan Mac Giolla mar cheannaire ar Shinn Féin Oifigiúil tar éis scoilte sa pháirtí sa bhliain 1969. Phós Mac Giolla May McLoughlin, ball de chuid Shinn Féin agus de chuid Chumann na mBan, rannóg baineann den IRA.

Athainmíodh an páirtí go "Sinn Féin Páirtí na nOibrithe" sa bhliain 1977 agus arís go "Páirtí na nOibrithe" sa bhliain 1982. Toghadh Mac Giolla mar Theachta Dála in olltoghchán Samhna 1982. D'éirigh sé as mar cheannaire an pháirtí sa bhliain 1988 agus tháinig Proinsias De Rossa i gcomharbacht air.

Ba é Mac Giolla an t-aon TD a bhí fágtha ag an bpáirtí tar éis bunaithe an Daonlathais Chlé sa bhliain 1992. Chuaigh seisear Teachtaí Dála eile isteach sa pháirtí nua. Chaill MacGiolla a shuíochán níos déanaí sa bhliain chéanna nuair a fuair Liam Lawlor an cheann is fearr air le farasbarr 59 vóta.

Toghadh Mac Giolla go Bárdas Bhaile Átha Cliath i dtoghlach Bhaile Formaid sa bhliain 1979 agus atoghadh é dhá uaire (1985 agus 1991). Ba Ardmhéara na cathrach é ó 1993 go 1994. 

Bhí sé fós gníomhach agus é amach sna hochtóidí agus bhí sé páirteach sa ghrúpa a bhí ag iarraidh Uimhir 16 Sráid an Mhóraigh, áit i lár na cathrach a géilleadh an Piarsach, a shábháil. Ba bhall é de choiste Dublin 98 freisin, coiste chun Éirí Amach 1798 a chomóradh.

Bás 
Fuair sé bás in Ospidéal Beaumont i mBaile Átha Cliath ar 4 Feabhra 2010 tar éis dó a bheith tinn go dona le fada an lá.

Naisc sheachtracha 

 Stair thoghchánaíochta Thomáis Mhic Giolla

Tagairtí 

Ardmhéaraí Bhaile Átha Cliath
Ceannairí Shinn Féin
Polaiteoirí na hÉireann
Baill den 24ú Dáil
Baill den 25ú Dáil
Baill den 26ú Dáil
Daoine a rugadh i 1924
Básanna in 2010
Daoine as Contae Thiobraid Árann