Úna Ní Bhroin
File ba ea Úna Ní Bhroin (- 1706/7). Phós sí an file agus scoláire Seán Ó Neachtain (c. 1640 – 1729) agus rugadh triúr clainne dóibh. Bhí cónaí ar an teaghlach sna Saoirsí, i mBaile Átha Cliath, in aice le Sráid Thomáis. Bhí baint ag Úna, mar sin, le scata scríbhneoirí agus scoláirí Gaeilge i mBaile Átha Cliath go luath san 18ú haois a raibh caidreamh acu ar Sheán. Is dócha go bhfuair sí féin oiliúint mhaith.

Níl ach dán amháin dá cuid ar marthain: ‘Ó thugas mo ghrá dhuit, mo lámh is mo mhealladh,’ dán a scríobh sí dá fear céile (c. 1670?):  

 A stórach, bheinn beo, ‘sé mo dhóigh, go ceann bliana
 gan dadamh a ól ná lón ar bith d’iarraidh,
 mo bhéal ar do bhéalsa ‘s mo dhóid ar do chliabhsa,
 ag éisteacht do ghlóir ghlic do thóigfeadh mo phianta... 

Tá dhá mharbhna fós ann a chum Seán ina diaidh: ‘A théagair, is é m’éagsa is mé do bhás’ agus ‘Thug mé searc mo chléibh’ is mo ghrádh’.

Tagairtí

The Field Day Anthology of Irish Writing, Vol. IV: Irish Women’s Writings and Traditions (eagarthóirí éagsúla). Cork University Press 2002, lch 422.

Filí na hÉireann