Mainchín
Is é Mainchín (Saint Munchin as Béarla) éarlamh cathrach agus deoise Luimnigh. Ciallaíonn a ainm manach nó sagart beag.

Saol 
Níl mórán eolais fágtha anois faoina shaol ach ach an méid atá le fáil i nginealaigh Dhál gCais. Deirtear gur shíolraigh sé ó Shéanna, mac Cais.

Sa seachtú aois tugadh Inis Sibton dó in Inbhear na Sionainne (Luimnigh), ainneoin gur rugadh é, de réir cosúlachta, i gceantar Dhál gCais mar a raibh paróiste agus seanreilig Chill Mhainchín ag deireadh an 6ú haois é agus gur fuair sé bás sa 7ú haois. 

Deirtear gurbh eisean an chéad easpag Luimnigh agus gur bhunaigh sé mainistir san áit ar a ghlaoitear anois Sparr Thumhan. Ach tar éis argóint le taoiseach na háite, bhí air bogadh amach as an gcathair.

Nuair a d’imigh sé 6km siar ó dheas go Mungairit chun mhainistir eile a bhunú, chuir sé mallacht ar an gcathair ionas ná éireodh go deo le na háitreabhaigh ach go mbeadh an rath ag an strainséir amháin.

Tá iarsmaí mhainistir meánaoiseach fós le feiscint i Mungairit thart ar an sean-reilig. 

Tá paróiste Mainchín Naofa suite ar bhruach thuaidh cathair Luimnigh. Deirtear go bhfuil Séipéal Caitliceach Mhainchín suite ar shuíomh  shuíomh na sean-mhainistreach i Sparr Thuamhan in aice le Carraig an Chonartha agus Droichid Thuamhan. 

Is é Coláiste Mhainchín i gCorrbhaile meánscoil deoise Luimnigh.

Ceiliúrtar lá fhéile Mainchín ar an 2ú Eanáir (nó 29 Nollaig le Mícheál Ó Cléirigh nó 3 Eanáir fiú).

Tagairtí 

Cléir Éireannach
Daoine as Luimneach
Easpaig
Fir
Naoimh Éireannacha