Cath Chnoc na nOs
{{Infobox Coinbhleacht Mhíleata
|coinbhleacht =Cath Chnoc na nOs
|cuid_de=Cuid de Chogadh na dTrí Ríocht
|íomhá=RockOfCashelSummer1986.jpg
|méid_íomhá=300px
|teideal_íomhá=Carraig Phádraig nó Caiseal na Rí,  scriosta ag arm na bParlaiminteoirí roimh Chath Chnoc na nOs.
|dáta=Samhain 1647
|áit=Cnoc na nOs, Corcaigh, Éire.
|toradh=Bua lucht na  Parlaiminte.
|comhraiceoir1=Arm an Chomhcheangail, Caitlicighí na Mumhan agus méid áirithe de Ghaeil na hAlban.
|comhraiceoir2= Parlaiminteoirí Shasana
|ceannasaí1=Thiobóid Taaffe, 1ú Iarla ChairlinnAlastair mac Colla Chiotaigh Mac Domhnaill
|ceannasaí2=Murchadh Ó Briain, 1ú Iarla Inse Uí Chuinn
|líon_comhraic1=c7000
|líon_comhraic2=5200
|taismigh1=>3000
|taismigh2=~1000
|}}

Troideadh Cath Chnoc na nOs''' sa bhliain 1647, le linn 
Chogadh na hAon Déag mBliana, cuid de Chogaí na dTrí Ríocht, idir Arm an Chomhcheangail faoi cheannas Thiobóid Taaffe, 1ú Iarla Chairlinn
agus arm na bParlaiminteoirí faoi cheannas Murchadh Ó Briain, 1ú Iarla Inse Uí Chuinn (Béarla: Murrough O’Brien). Chreach Murchadh Caiseal sa bhliain 1647 agus rinne sé léirscrios ar Chúige Mumhan, rud a tharraing 'Murchadh an Dóiteáin' air mar leasainm. Rug Murchadh bua mór ar arm Thiobóid Taaffe, an chéad Iarla Chairlinn, ag Cath Chnoc na nOs i Mí na Samhna 1647, bua a mhill Arm an Chomhcheangail i gCúige Mumhan.

Stair na hÉireann