Catherine Corless
Is staraí amaitéarach Éireannach í Catherine Corless (née Farrell, a rugadh sa bhliain 1954). Sna 2010idí, rinne sí taighde faoi líon na mbásanna in áras na máithreacha agus naíonán i ndeoise Thuama.  an 'Bon Secours Mother and Baby Home' i Thuama, Gaillimh.

Taighde 
D'fhoilsigh Corless alt faoi stair an Bon Secours don chéad uair sa Journal of the Old Tuam Society, 2012.

Chaith sí blianta ag cuardach taifid i leabharlanna, séipéil agus oifigí na Comhairle. Fuair sí amach go bhfuair 796 leanaí bás san Áras idir 1925 - 1961 ̈(dúnadh an Bon Secours sa bhliain 1961). D'aithin sí go raibh teastais báis ann ach ní raibh aon taifead adhlactha acu. Bhí an fhianaise a bhí á lorg aici fíorghann ar fad. Chomh maith leis sin bhí sé thar a bheith deacair di a lámh a leagan ar leabhair thaifead nó ar eolas cuí i dtaobh na naíonán éagsúil. Ní ba mheasa fós cuireadh ina haghaidh agus í ag iarraidh teacht ar an bhfianaise seo.

D'fhoilsigh Corless alt arís sa bhliain 2014, alt a tharraing conspóid an uair seo.

Freagairt 
Bhí ar Corless an fód a sheasamh in aghaidh na n-institiúidí eaglaise agus stáit agus í ag iarraidh an fhírinne a aimsiú maidir le bás agus adhlacadh na gcéadta naíonán in áras na máithreacha agus naíonán i ndeoise Thuama.

Sa bhliain 2021, dúirt an Taoiseach Mícheál Martin, 'Ba mhaith liom aitheantas ach go háirithe a thabhairt don pháirt ríthábhachtach a bhí ag Catherine Corless, a bhfuil bunú an Choimisiúin ina thoradh díreach ar an obair a rinne sí ag láthair Áras Máithreacha agus Naíonán Thuama.'

Bunaíodh an Coimisiún Imscrúdúcháin Árais Máithreacha agus Leanaí in 2015 de bharr a cuid taighde.

Saothar 
Memoir: ‘Belonging’ le Catherine Corless  Hachette Ireland, lch 480.,

Gradaim 

 Bronnadh Gradam do Phearsa na Bliana uirthi sa bhliain 2018..
 'Bar of Ireland Human Rights Award' mar aitheantas ar "seirbhíse daonnúla eisceachtúla".
 Gradam speisialta le haghaidh Taighde Imscrúdaithe ag 'Newsbrands Ireland Journalism Awards' 2017.

Féach freisin 

 Coimisiún Imscrúdúcháin Árais Máithreacha agus Leanaí, 2021

Tagairtí 

Daoine a rugadh i 1954
Staraithe Éireannacha
Daoine beo