Eachtra Niemba, 1960
Tharla Eachtra Niemba sa Chongó ar an 8 Samhain 1960 nuair a mharaigh baill den treibh Baluba naonúr d’Óglaigh na hÉireann, a bhí ar dualgas síochána de chuid na Náisiún Aontaithe.

Eachtra 
Botún a bhí ann is cosúil, fiú "cás bréagaitheanta". Tugtar "luíochán" ar an eachtra go minic. Ach "timpiste" an focal atá níos fearr is cosúil. Tháinig na hÓglaigh gan cuireadh ná iarraidh ag droichead Luweyeye agus b'ionadh leis na Baluba iad a fheiceáil ann.

Ní raibh an chogaíocht réamhbheartaithe. Cheap na Baluba go raibh siad ag tabhairt aghaidh ar shaighdiúirí tuarastail Francacha is Beilgeacha, faoi stiúir ollchomhlachtaí mianadóireachta.

Cúlra 
Bhí saighdiúirí Éireannacha ar dualgas sa Chongó, le hobair shíochána idirnáisiúnta do na Náisiún Aontaithe.  Bhí cogadh cathartha faoi lán seoil ann ag an am agus na hollchumhachtaí impiriúlacha ag iarraidh greim a choinneáil ar na mianraí luachmhara. Ach fágadh gasúir óga Éireannacha ina n-aonar i lár cogadh cathartha faoi theas na hAfraice agus thréig údaráis na hÉireann agus na Náisiún Aontaithe iad.

Iarmhairtí 
D'fhan an Congó corraithe go mór is go dona anuas na blianta; tá baol cinedhíothach ann fós inniu.

Chuaigh an eachtra Niemba chomh mór sin i bhfeidhm ar an bpobal in Éirinn gur neadaigh ainm na treibhe i gcaint na ndaoine mar nath ar ghrúpa buile.

Sa Mhúsaeam Óglaigh na hÉireann (Dún Uí Mhaoilíosa) inniu, tá tua le feiceáil a húsáideadh i luíochán Niemba (ciorraíodh coirp na saighdiúirí ina bpíosaí).

Féach freisin 

 Léigear Jadotville
Poblacht Dhaonlathach an Chongó

Tagairtí 

Poblacht Dhaonlathach an Chongó
Náisiúin Aontaithe
Arm na hÉireann
Luíocháin
1960