Spailpín
Is éard a bhí i gceist le spailpín in Éirinn ná saghas oibrí feirme a bhí coitianta go maith ón 17ú haois go tús an 20ú haois. Bhíodh sé ag taistil ó áit go háit ag lorg oibre. Tagann an téarma ón fhocal spailp, a chiallaíonn “dreas, seal, babhta”, mar shampla sa bhfrása “spailp oibre”.

Bhí na coinníollacha oibre do spailpíní an-chrua ar fad. Rinne siad daorobair ar phá suarach, agus chaith na húinéirí talún go hainnis leo. Bhí spailpíní an-choitianta le linn na mblianta deacra ó 1820 go 1850. Ar an iomlán, ba dhaoine a raibh dlúthbhaint acu leis an talamh a bhí sna spailpíní: feirmeoirí beaga, coiteoirí, oibrithe talmhaíochta, agus go ginearálta daoine bochta a raibh cúraimí teaghlaigh orthu gan aon bhealach chun slí bheatha a bhaint amach sa bhaile.

Déantar tagairt do shaol crua na spailpíní go minic sna healaíona, mar shampla san amhrán traidisiúnta “An Spailpín Fánach” a bhaineann le fear a théann leis an spailpínteacht tar éis dhíshealbhú a theaghlaigh. Chun an saol uafásach seo a sheachaint, téann sé isteach in arm na Fraince chun troid thar lear.

Féach freisin 
 An Spailpín Fánach
 A spailpín, a rún

Tagairtí 

Talmhaíocht
Obair