Tuamaí ursanacha
Séadchomhartha meigiliotach ón réamhstair  atá i dtuama ursanach (Béarla: portal tomb)  agus é tógtha de ghnáth le carraigeacha (ortastait) is clocha dín, faoi mhullach ithreach, le huaimh choirbéalta os cionn an tseomra adhlactha. Tugtar dolmain air freisin.
 
Tá samplaí mórthaibhseacha i Leac an Scail Cill Mhóg, Tuama Baile an Dodaigh agus Poll na mBrón.

Tá 100 tonna méadrach meáchan sa liag mhullaigh atá ar an tuama ursanach ag Cnoc an Bhrúnaigh i gCo. Cheatharlach.

Naisc sheachtracha

Tagairtí

Naisc sheachtracha 
 Eolas breise as Béarla faoi Tuamaí ursanach

Seandálaíocht
An Ré Neoiliteach