Sallolin Nafila
Sallolin Nafila
a. Hikimar shar’anta ta.

Daga cikin ni’mar Allah da ya yi akan bayin sa shi ne ya sanya musu ibada wace za ta kewaye dukan jikin su, kuma ta tabbatar musu da abun da suke nufi wajan ba da ayyuka ta fuskoki ingantattu, kuma har mutum kuskure ko kazawa za ta gitta masa to sai Allah maigirma da daukaka ya Shar’anta wani abu zai cika hakan ya zama makwafinsa, sallar nafila kuwa tana daga cikin haka, domin hakika ya tabbata daga Ma’aikin Allah ﷺ‬ cewa lalle sallar nafila nata cika sallar farillla, idan mai sallar bai kasance cika ta ba.

b. Abinda ya fi da za’a yi nafila da shi.

Shi ne kokarin daukaka Kalmar Allah, sa’annan ilimi da ilmantarwa na shari’ah, Allah ta’ala ya ce;

﴿يَأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ إِذَا قِيلَ لَكُم تَفَسَّحُواْ فِي ٱلمَجَلِسِ فَٱفسَحُواْ يَفسَحِ ٱللَّهُ لَكُم وَإِذَا قِيلَ ٱنشُزُواْ فَٱنشُزُواْ يَرفَعِ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مِنكُم وَٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلعِلمَ دَرَجَت وَٱللَّهُ بِمَا تَعمَلُونَ خَبِير١١﴾

Ma’ana: “Allah na daukaka wadanda suka yi imani daga cikinku da kuma wadanada aka bai wa ilimi da darajoji”. (Mujadalah: 11).

 Sa’annan sai sallah ita ce mafificiyar ibadar jiki, domin fadin Manzon Allah ﷺ‬: “Ku tsayu kuma kada ku gaji, ku sani da cewa mafi alherin ayyukan ku ita ce sallah”. (Ibnu-Majah).

Daga cikin salloli na nafilfili akwai: -

a. Sallar dare:

 Sallar dare ita ce mafi girman lada akan sallar yini (sallar rana), kuma sallah a rabin dare na karshe ya fi (a rabin dare na farko) domin fadin Manzon Allah ﷺ‬: “Ubangijin mu wanda albarkarsa ta daukaka, yana sauka zuwa saman duniya a kowanne karshen rabin dare da ya wuce”. (Muslim ne ya ruwaito).

Ita kuma sallar tahajjud wacce ake yin ta bayan an yi bacci an tashi, Sayyida Aisha Allah ya kara mata yarda ta ce “Abunda ake nufi da: “Annashi’a”. ita ce tsayuwa bayan bacci”.

b. Sallar duha (Walaha).

 An sunnata yin sallar duha a wasu kwanaki banda wasu kwanakin, domin hadisin Abi said; “Manzon Allah ﷺ‬ ya kasance yana sallar duha har sai mun ce; baya barinta. Kuma wata rana zai barta har sai mun ce; baya sallah tar ta”. (Ahmad da Tirmizi suka ruwaito.) Kuma (Tirmizi) ya ce hadisin Gharibi ne.

Karancin ta (ita sallar walaha) shi ne raka’a biyu, kuma Manzon Allah ﷺ‬ ya sallaceta raka’a hudu kuma ya sallaceta raka’a shida, mafi yawan ta shi ne raka’o’i takwas, ba’a sharadanta yin ta kulum ba.

c. Sallar gaisuwan masallaci. (Idan an shiga masallaci).

 An sunnan ta sallar gaisuwar masallaci, domin hadisin Abi Mikdad lalle Annabi ﷺ‬ ya ce: “Idan dayan ku ya shiga masallaci to kar ya zauna har sai ya yi sallah raka’a biyu”. (Malaman Hadisi suka ruwaito).

d. Sujudar Tilawa.

An sunnan ta yin sujjudar tilawa ga mai karanta Alkur’ani da kuma mai sauraro, zai yi kabbara lokacin yin sujjudar, kuma ya yi sallama idan ya dago, kuma zai fada ne a cikin sujjudar ta shi:

سبحان ربي الأعلى.

Ma’ana: “Tsarki ya tabbata ga Ubangiji na madaukaki.” Ko kuma duk abinda ruwaito.

e. Sujudus – Shukur. (Sujjadar godiya).

An sunnanta sujudus-shukur lokacin da mutum ya samu wata sabuwar ni’ma ko kaucewa wani bala’i, saboda hadisin Abibakata t ‘‘Lalle Annabi ﷺ‬ ya kasance idan wani lamari mai farhanta masa rai ya zo sai ya fadi yana mai sujjada”. (Abu dawud, Tirmiz, Ibn majah suka ruwaito).

 “Kuma Sayyidina Aliyu t ya yi sujjadar a lokacin da ya samu Zul Sudayya wanda ke cikin Kawarijawa”. (Ahmad ne ya ruwaito). Kuma “Ka’ab bin Malik ya yi sujjadar lokacin da aka yi mishi bushara ta karbar tubansa ga Allah”. Kuma kissarsa tabbatacciyace. Siffar sujjadar godiya ga Allah da hukunce-hukuncenta kamar na sujjudar tilawa ne.

f. Sallar Tarawih. (Asham).

 Tarawihi Sunnah ce mai karfi, wace Annabi ﷺ‬ ya sunnan ta, ana yin ta a jam’i a cikin massalaci bayan sallar isha’i a watan Ramadan. Hakika Manzon ﷺ‬ ya sunnan ta ta, kuma Umar dan Khatah t ya rayar da ita a zamanin halifancin sa. Abunda ya fi mutum ya yi ta raka’a goma sha daya (11), amma ba laifi in ya kara akan haka, duk abunda ya kara ya zama kokarinn sa ne, kuma ya kara a goman karshe na Ramadan ya kara abubuwa kamar kara salloli da zikiri da addu’o’i.

g. Sallar Wutiri.

 Wutiri Sunnna ne mai karfi manzon Allah ﷺ‬, ya aikata shi kuma ya yi umurni da yin shi, mafi karancinsa raka’a ta uku ne, kuma ma fi yawansa raka’a goma sha daya (11).

Lokacinsa: Tsakanin sallar isha’i da fitowar alfijir, ana kunutu a cikin sa bayan an dago daga ruku’I amma mustahabi ne.

Siffofin sa.

1. Mutum ya sallace shi (shi wuturin) gaba-daya ba tare da ya zauna yin tahiya ba har sai ya kawo raka’ar karshe.

2. Ya zauna a raka’ar kusa da karshe ya yi tahiya ba tare da sallama ba, sai ya mike ya kawo raka’a daya ya yi tahiya sai ya sallame.

3. Ya sallame bayan ya kawo raka’a biyu, sa’annan ya cika da karo raka’a daya, ya yi tahiya ya salllame. Wannan siffar ita ce mafificiya daga sauran siffofin, domin ita ce Manzon Allah ﷺ‬ ya aikata kuma yafi yawan aikata ta.

h. Sunanu Rawatib.

 Mafifici a cikin sui ta ce ta alfijiri (wato raka’o’i biyu kafin sallah asuba), domin hadisin Sayyidah Aisha Allah ya kara mata yarda, wanda ya kai ga manzon Allah: “Ya ce: Raka’o’i biyu na alfijir sun fi duniya da abin da ke cikin ta”.(Muslim, tirmizi kuma ya ingantashi).

 Kuma Rawatib masu karfi raka’o’i goma sha biyu ne: Hudu kafin azahar biyu bayanta, da biyu bayan magariba, da kuma biyu bayan isha’i sai kuma raka’atal fijir (wato biyu kafin asuba).

Kuma an sunnanta rama wadannan nafilfilin (wato sunanu rawatib) idan suka kubucewa mutum, haka kuma rankon wutiri tare da sha’i, saidai idan ya kubuce tare da faralinsa kuma ya yi yawa, to abinda ya fi sai a barshi saboda samuwar kuntata idan akce za a yi shi, saboda haka sai ayi raka’oi biyu na nafilar alfijir ita zai biya bashin ta kai tsaiye, domin karfatata. Kuma yin wadanan a gida yafi falala ba kamar sallar farilla ba, da kuma duk sallar da aka

Manazarta