Bahoza tropîkal a Cristobal (2020)
Bahoza tropîkal a Cristobal, Bahoza mederî ya Cristobal () ji Bahoza tropîkal a Colin ku di 5ê hezirana sala 2016an de qewimiye derbastir bû û li Okyanosa Atlantîka Bakur dibe bahoza sêyem. Cristobal yekemîn sîklona tropîk a Atlantîk e ku di meha hezîranê de ji sala 2017an û vir piştê Bahoza Cindy tê û yekemîn sîklona tropîk a hezîranê ye ku ji sala 2016an û vir ve li Meksîkê dadikeve perçeya bejahiyê. Bahoza Cristobal bahoza sêyem e ku demsala bahoza atlantîk a sala 2020an de pir çalak e. Cristobal di 1ê hezîranê de li ser Gola Campeche ji bermayên Bahoza tropîkal a Amanda ya li Pasîfîka Rojhilat pêk hatiye.

Cristobal, di 3ê hezîrana 2020an de saet di 13:35 UTC de li eyaleta Campeche derbasî perçeya erdê bû û bi bayê domdar ê 95 km/s li seranserê herêmê bû sedema barîna baranê. Bahoz ber bi re milê bakur ve ber bi Meksîkê ve diçe û ji wê jî ber bi Kendava Meksîkê ve bi pêş ve çû.

Cristobal pişt re di 7ê hezîranê saet di 22:10 UTC de li başûrê rojhilat ê Luisianayê kete ser rûyê erdê û bû sîklona tropîkal a duyem a ku li Luisianayê dakate rûyê erdê. Sîstem ji bakur bi rêya Geliyê Mîsîpiyê bi pêş ve çû û di 10ê hezîranê saet di 03:00 de li başûrê Wisconsinê weke depresyoneke tropîk li ser erdê di ber xwe da.

Dîroka meterolojî

Di 31ê gulanê de Bahoza tropîkal a Amanda ku bahoza pêşîn a demsala bahoza Pasîfîka Rojhilat e, ji peravên Guatemalayê ava bû û pişt re piştî demeke kurt ket ser rûyê erdê. Bi ketina ser rûyê erdê re Amanda li ser hin perçeyên Guatemala û El Salvadorê lehi û hêlanên erdê hilberandin. Ji ber ku ew zû lawaz û belav bû. Di 1ê hezîranê de, dema ku pergal ber bi bakurê Nîvgirava Yucatán ve çû, Navenda Neteweyî ya Hurricane (NHC) da zanîn ku di nav çend rojên pêş de, dê bermayî yên Amanda di nav çend rojan de dîsa vediguhêze depresyona tropîkî.

Di heman rojê de demjimêr di 21:00an UTC de, bermayên ji nû ve bi bayê herî zêde domdar 30 mph (48 km/s) ketin depresyona tropîkal. Depresyona di kendava Campeche mabû di nava rojê de dîsa xwe bi hêz kir. Di sibeha 2ê hezîranê de balafireke nêçirvan a hêzên hewayî ya DYAyê li ser depresyonê lêkolîn kir û dît ku sîstem gelekî nêzî hêza bahoza tropîkal e. Daneyên ji balafireke piştî nîvro diyar kir ku leza bayê, ji hêza bahoza tropîkî zêde bûye, ji ber vê yekê navê Cristobal li sîklonê hatiye kirin. Bahoza Cristobal, bi hêza xwe ji Bahoza tropîkî ya Bahoza Colin ya sala  2016an derbasbû.

Cristobal ji ber ku roja din li Bay Campeche bi qasî rojek dicih de sekinê bihêz bû. Pêşketina wê ji hêla nem û herikîna berdewam a li ser peravên Amerîkaya Navîn ve, bi rêjeyeke mezin a bayê ku bi navê Gyre ya Amerîkaya Navîn tê naskirin bi rêve çû. Piştî ku bahozê dest bi çûna başûr kir, bi lez û bez hêza xwe bi dest xist û dema ku nêzî perava Meksîkê bû, bi ketina zexta wê ya barometrîk ve veguhaste simetrîktir. Pişt re, di 3ê hezîranê de 13:35 UTC de raportên ji balafira Hurricane Hunter nîşan da ku Cristobal li nêzîkî Atasta (Meksîkê), li rojavayê Ciudad del Carmen, bi bayê domdar 97 km/s û zexta barometrîk a navendî ja 994 mbar amade kiriye. Cristobal, tevgera konvektera xwe winda kir. Ji ber ku roj bi pêş ve diçû, hêdî hêdî lawaz bû. Dema ku ber bi başûrê rojhilat ve diçû, derbasî eyaleta Campeche ya Meksîkayê bû.

Cristobal di 4ê hezîranê de di saet de 16:00 UTC de  Cristobal veguhaste rewşa depresyonê. Depresiyonê ji ber têkiliya dirêj a bi axê re piraniya taybetmendiyên banda xwe winda kir û piraniya konvekasyona wê li çargoşeya bakurrojhilatê ya tirajînasyonê hate kêmkirin. Pişt re li nêzê serê bakurê rojavayê Guatemalayê, Cristobal xelekek bisîklonîk çêkir, û li seranserê nîvgirava Yucatanê vegeriya. Paşê li nêzîkî jora bakurê rojavayê Guatemalayê Cristobal qiloçek sîklonî çêkir û li ser penarê Yûcatan vegeriya. Di 5ê hezîrana 2020an de saet di 09:00 UTC de Cristobal bi bahozeke tropîkal re zexm bû.

Cristobal roja 5ê hezîranê ji Yucatánê derket û kete nava Başûrê Kendava Meksîkê. Sîklona pir fireh ber bi bakur ve çû û hewaya zuha û bi pêla jorîn a rojhilat re dest bi kar anîna Cristobal ji her konveksîoneke navendî û piraniya konvensiyonê li rojhilat û bakurê navendê hate koçberkirin û bi tevahî Cristobal ji strukturela normal a sîklonê ya tropîkal xelas kirin. Balafira keşfê, di 6ê hezîranê piştî nîvrode Cristobal hinekî xurt tir dît. Çavdêriyên ji NHC pêşniyar kir ku Cristobal di vê serdemê de bêtir dişibiya sîklonek subtropîk ji sîklonek tropîk, ku bayê herî xurt û konvensiyon ê li rojhilatê navendê bi başî hatiye koçberkirin. Bahoza Tropîkal Cristobal di 7ê hezîranê de saet di 22:10 UTC an de li başûrê rojhilatê Louisiana, li rojhilatê Grand Isle yê bi hêza xwe ya duyemîn a 80 km/s ket ser rûyê erdê.

Cristobal di 10ê hezîranê de di demjimêr 03:00 UTC de dema ku li başûrê Wisconsin derbas dibe, li Bakurê Amerîkayê ji hêla Arkansas, Missouri, Illinois û Iowa ve derbas dibe. Bahoz Cristobal, bahoza çaremîn sîlklona tropîkal e  ku li ser Wisconsin derbas dibe.

Cristobal di demjimêrên sibe de di 10ê hezîranê de wekî bagerek paştropîkal gihîşt Nîvgirava Jorîn a Michigan. û Şêwirmendiya giştî ya dawîn a ku ji hêla Navenda Pêşbîniya Hewayê ve li ser Cristobal hat weşandin wê sibehê di 09:00 UTC de hat. Dema ku Cristobal di herêma Marquette re derbas bû, gelek qeydên zexta kêm hatin tomarkirin.  Tofek girî ya 50 girêkan (93 km / h; 58 mph) li Stannard Rock Lighthouse, li başûrê rojhilata Nîvgirava Keweenaw, hate tomar kirin, dema ku bahoz li ser Gola Superior ber bi bakurê Ontario, Kanada ve diçû.  Di vê yekê de, ew bû bûyera yekem a ku tê zanîn pergala tropîkal bi Gola Superior re rûbirû dimîne.  Du roj şûnda, nizmiya bermayî ya ku Cristobal li ser Labrador re derbas bû û paşê belav bû.

Cristobal di 10ê hezîranê de di saetên sibê de wek sîklona post-tropîkal gihişte Girava Jorîn a Michiganê û şîreta dawî ya giştî ku ji hêla Navenda Pêşbîniya Hewayê ve li ser Cristobal hat derxistin, saet di 09:00 sibê de de hat ragihandin. Dema Cristobal di herêma Markêtê re derbas bû gelek tomarên zexta kêm hatin tomarkirin. Dema ku bahoz li ser gola Jorîn ber bi Bakurê Ontario ya Kenedayê ve çû zexta heri bihêz bi pîvana 93 km/h li Tariya Stannard Rock, ku li başûrê rojhilatê Penavera Keweenawê hat tomarkirin. Bi vê yekê re Bahoza Cristobal bû bahoza yekemîn ku biser  Gola Superior re derbas dibe. Pîştî du rojan bermayiyên Cristobal bi ser Labrador be derbas bû û paşnê belav bû.

Bandorên li ser deveran

Meksîk û Amerîkaya Navîn
Bandorên hevbeş ên Bahoza Tropîkal Amanda û Cristobal bahoze baranê li deverek mezin a Amerîkaya Navîn û Meksîko anî.  Li gorî Navenda Bahoza Neteweyî, beşên peravên Pasîfîkê yên El Salvador, Guatemala û eyaletê Chiapas a Meksîko bi pîvana 510 mm barîna baranê hate tomarkirin. Xizmeta Meteorolojiya Neteweyî ya Meksîkayê ragihand ku di navbera 30ê gulanê û 3ê hezîranê de li Ocotepec, Chiapasê de bi i pîvana  26.3, (667 mm) baran bariye.  Merida, paytexta Yucatán, di heman çarçoveyê de 22,9 (581,66 mm) tomar kir.  Barana berbelav,  li seranserê Nîvgirava Yucatanê de li gelek cihan bû sedema lehiyê. Hin herêmên Yucatanê di nav çar rojan de barana salekê barî.  Cristobal di heman demê de zirarek biçûk da platforma petrolê ya PEMEX a li Kendava Meksîko û termînala li Isla del Carmen (li nêzîkê cihê ku lê ket) ê.

Ji ber metirsiya şemitîna axê û lehiyê hewce bû ku herî kêm 619 kes ji herêmê werin vala kirin û li seranserê Campeche, Chiapas û Yucatán 16 şemitîna axê hat ragihandin.  Hate texmîn kirin ku li herêmê de nêzîkê 10 hezar mirov ji ber lehiyê bi zor bandor bûne.  Zirara çandiniyê li Campeche gihîşt 40 mîlyon pesos (1.84 mîlyon $ US).  Kesek dema ku dixwest ku di Santa María, Yaxcabáyê de 6,2 ft (1,9 m) di herikandina avê de xeniqî.  Bi wergerîna darekî kesek din jî li Chiapas jiyana xwe ji dest da. Li Zacatecoluca, La Paz, û li başûrê navenda El Salvador jiber şemitîna axê 10 kes jiyana xwe ji dest da.

Li Yucatánê 95,000 hektar (230,000 donim) zevî zirar dît, ku ev bi qasî ji sedî %85 tevahî zeviyên li eyaletê ye.  Lêçûn li ser 4 mîlyar pesos (184 mîlyon $ US) hate hesibandin. Li aliyê rojhilat, li Lázaro Cárdenas, Quintana Roo, barana giran a Cristobal bû sedema lehiyê û zirar da 10 hektar (25 donim) papaya.  Zirara tevahî li dora 1 mîlyon pesos (46,000 $) hate hesibandin.

Dewletên yekbûyî
Beriya ketina bagerê, du zarok li Louisiana mirin. Her du zarok  bi tofana tirimbêlê ber bi deryayê ve hatin kişandin. Zaroka sêyem jî li Teksasê ji ber pêlên dijwar xeniqî. Bahozeke 5 ft (1.5 m) bû sedema lehiyê li gelek peravên Louisiana, û tenê riya ku diçe û ji Grand Isle derket. Rê Grand Isle jiber bahozê çûnûhatin hati sekinandin. Barîna baranê û bahoz li Grand Isle bû sedema rûdana lehiyê. Heta diyarkirin ku ji sala 2012an vir ve piştî bahoza Isaac bahoza herî xirab ev bû. Di 7ê hezîranê beşeke mezin a Rêya Giştî ya Louisiana 1, bi temamî ma di binê avê de û çûnûhatin çênebû. Di heman rojê de li seranserê New Orleansê derdora 4.000 cihan qutbûna elektrîkê çêbû. Ziyana binavayî ya li başûrê Louisiana texmîna zirara nêzîkî 150 milyon dolarên amerîkî hate kirin.

Li Florîdayê gelek hişyariyên tornadoyê hatin kirin û li eyaleta di navbera 6 û 7ê hezîranê de ji bandên baranê yên derve cristobal herî kêm 6 tornado hatin piştrastkirin. Tornadoya EF1ê ya wêranker li herêmên rojhilatê bajarê Orlando yê ket û li ser Gola Conwayê destpêkir û zirarê da gelek daran. Lê bi barîna barana Cristobal re li wîlayetê zuwahiya demsalî kêm bû di hinek herêmên Florîdaya Bakur tenê di rojekê de 10 inç (254 mm) baran barî.

Li Mississippi nêzîkê Crîstîobal derkete perçeyê erdê, gelek deverên çavdêriyê yên hewayê ragihand ku bayê tund ê bahozê yê tropîkal heye. Li girava Ship Islanda Mississippi, bayekî domdar ê bi pîvana 48 km/h(78 km/û) û 64 mph (104 km/s) hate tomarkirin. Di dema ketina erdê de li Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê, bayê herî bi bihêz bû. Piştî hatina Cristobal, li ser Mississippi lehî dijwar bû û di 10ê hezîranê de ji aliyê waliyê Mississippi Tate Reeves ve rewşa awarte hat îlan kirin. texmînên ziyana pêşîn ên li eyaletê gihişte 5,2 milyon dolaran.

Cristobal bi depresyoneke tropîk re daket nava sîstemeke din a bahozê ku ji aliyê rojava ve tê û bi vê yekê re barana dijwar û bayên dijwar ên li seranserê parêzgehê Midwestern xwe re anî. Pergalê seqayeke bageranî anî herêma Golên Mezin, bi bayê bihêz û pêlên bilind li dawiya bakurê Kendava Green, bi taybetî li seranserê Big Bay de Noc li Michigan's Upper Peninsula. Daneyên ku di 10ê hezîranê de di saet 06:00 ê UTC de ji satelîta GPM hatin girtin, hate dîtin ku barana herî giran li du deveran rû daye: Ev cih, Bakur û rojavayê Gola Bilind, bakurê Rossport û Red Rock, Ontario, Kanada ye; û li ser Gola Gurcistanê li aliyê rojhilat ê Gola Huronê Li her du cihan jî baran bi rêjeya 1 inç (25 mm) di saetekê baran bariye.

Kanada
Bahoza Cristobal bandor li Başûrê Ontario û Rojavayê Quebecê jî kir. Ontario'da 43 hezar zêdetir avahiya de qutbûna ceyranê pêk hat. Li Quebecê, ji iber bayê ku elektrîkê 130 hêzar avahiya qutbû nîvê van avahiyan li Herêma Montreala Mezin bû.

Bayê dijwar û barana dijwar a bi zipîkl re li navçeya Muskoka yê bû sedema gelek zeraran. Li balafirgeha li Bracebrîdgeyê, bahoza ba ya saetê heta 100 kîlometreyî hat tomarkirin. Tornadoyên EF1 jî li nêzî Bracebridge û Baysville ketin û ef2 jî li nêzî Gola Meryemê ket. Du tornadoyên din li herêma Londonê ketin: EF0 li Glencoe û EF1 li Belmont ket.

Çavkanî

Bûyerên hewayî
Karesatên xwezayî