Mil û Zil
Mil û Zil du bendên eşîrên kurdan ên xwederî (menşeyî) ne. Gorê efsaneyê Mîl û Zil du bira bûne. Yek ji wanan ji başur yek ji rojhilatê hatiye Kurdistanê. Kêm û zêyde baweriya hemû eşîrên kurdên kurmancî- û kirmanckîaxiv ewe ku koka wan ji van herdû birayan hatiye. Herwiha li Kurdistanê du êlên kurdan ên mezin, bi navên Mîllî (Mîlan) û Zillî (Zîlan) hene. Bênden eşîrên kurdan ên xwederiye din Botî, Mehmedî, Babanî (Bebeyî), Silivî, Xorkan û Cûwana ne.

Êl û Eşîrên Zillî 
 Celalî
 Redkî
 Cemaldînî
 Geltûrî
 Birûkî
 Siwêdî
 Delkî
 Dilxêran
 Pîrexalî
 Mamzêdî
 Kurdkî

Êl û Eşîrên Millî 
 Canbegan
 Îzolî
 Şêxhesenan
 Dirêjan
 Hesenan
 Dekûrî

Çavkanî 

Eşîr