Xîlok
Xîlok navê şîraniyeke pêjgeha kurd e. Li Amedê nav daye lê li gelek herêmên Kurdistanê tê zanîn û xwarin. Romiyan (tirk) bi navê deve tabani türk tatlisi, kirine markayeke tirkî û girtine bin parastina înstîtuta patentê ya tirk.

Ferhengok 
 Xîlok, kevirê hûrik ê pan
 Xîlok, di zimanê kolanê de (argo) bo mirovên hinekê gêj 
 Xîlok, di wateya paniya hêştirê de ye
 Xil, kil, ji cihê xwe pekîn
 Xilorîk, berfa morîkî, cure savarek
 Nanê xilt, nanê ku girikî bûye, qurçimiye yan ser wê dilm girtiye, dilmbûyî, nanê sedîman bûye
 Xilt, koremişk, xiltê kor, stêvlok, kosnig
 Xilt, sexte, erzan
 Xilte, cehf, pop, armûşk
 Xilte, girikîbûyî

Berkeliya (melzemeyê) xîloka Amedê 
 1 hêk
 1/2 SA (stekana-qedeha avê) av
 2-3 KX (kevçiyê xwarinê) rûnê zeytê
 1/2 pîvan doşaviya qedayîfa rêsî
 1 KÇ (kevçiyê çayê) karbonat
 1 KÇ xwê (solin)
 3 SA ard (arvan)
 2 SA rûnê zeytê (bo qelandinê)

Bo hundirê wê;
 150 gr kakilê gûzê
 1 KÇ darçîn
 1 KX şekirê toz

Çêkirin 
Melzemeyan di nava ardê de bistrên. Hevîr 30 deqeyan bidin rawestandin. Pirr tenik vebikin, gûzê pê werbikin. Wekî bexçikê çar goşeyan bi ser de bipêçin. 

Di rûnbirêşkê de rûn biqijilînin, bi kefgîrê hevîrê bikin nava rûn, biqijilînin. Paşê berdin nava doşaviya sar. 5 deqeyan nav de bihêlin. Dikarin li binikên servîsê parve bikin. 

Şîranî
Pêjgeha kurd