Վանանդ (գյուղ, Նախիջևան)
Վանանդ կամ Թրունյանց Ձոր կամ էլ Վանանդ Ձոր (այժմ կոչվում է՝  - Վանանդ), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Որդուարի շրջանում։

Վանանդի Սուրբ Թովմա վանք 
Ժամանակը՝ ըստ ավանդության հիմնվել է մ. թ. I դ. կեսերին։- Տեղը՝ գյուղի կենտրոնական թաղամասում։- Ճարտարապետը՝ անհայտ։- Պատվիրատուն, մեկենասը՝ Բարդուղիմեոս առաքյալ։- Հորինվածքը՝ քառամույթ եռանավ բազիլիկա։- Շինանյութը՝ սրբատաշ և կիսամշակ քար։- Վերանորոգումներ՝ XVII դ., վերանորոգման մեկենաս Մաթևոս Վանանդեցի։- Մուտքը՝ արևմտյան ճակատում։ Աբսիդը՝ հնգանիստ։- Մույթերը՝ քառակուսի։- Ավանդատները՝ մեկ զույգ, թաքստոցներով։- Արձանագրություններ՝ արևմտյան ճակատում։- Որմնանկարներ՝ անհայտ։- Պատկերաքանդակներ՝ անհայտ։- Զարդաքանդակներ՝ անհայտ։- Շրջակայքում՝ եկեղեցին ունեցել է մի քանի շինություններ, որոնք իսպառ ավերված են։- Վիճակը՝ խարխուլ, քայքայված, կործանման ենթակա։

Վանանդի Սուրբ Լուսակի մատուռ 
Ժամանակը՝ ըստ ավանդության հիմնվել է մ. թ. I դ. կեսերին։- Տեղը՝ գյուղի հյուսիսարևելյան մասում։- Ճարտարապետը՝ անհայտ։- Պատվիրատուն, մեկենասը՝ Բարդուղիմեոս առաքյալ։- Հորինվածքը՝ միանավ դահլիճ։- Շինանյութը՝ կիսամշակ քար։- Վերանորոգումներ՝ XII-XIII դդ., XVII դ.։- Մուտքը՝ արևմուտքից։- Աբսիդը՝ կիսաշրջանաձև։- Ավանդատներ՝ չունի։- Արձանագրություններ՝ անհայտ։- Շրջակայքում՝ անհայտ։- Վիճակը՝ ավերակ։

Վանանդի Սուրբ Խաչ կամ «Անձրևաբեր» վանք 
Ժամանակը՝ 1457 թ.։- Տեղը՝ գտնվել է գյուղի հարավարևմտյան թաղամասում։- Ճարտարապետը՝ անհայտ։- Պատվիրատուն, մեկենասը՝ Գողթնի Պետրոս եպիսկոպոս։- Հորինվածքը՝ անհայտ։- Շինանյութը՝ սրբատաշ և կիսամշակ քար։-Վերանորոգումներ՝ XVII դ։- Մուտքը՝ անհայտ։- Աբսիդը՝ անհայտ։- Մույթերը՝ անհայտ։- Ավանդատները՝ անհայտ։- Գմբեթը՝ անհայտ։- Արձանագրություններ՝ ունեցել է արևմտյան ճակատում։- Որմնանկարներ՝ անհայտ։- Պատկերաքանդակներ՝ անհայտ։- Զարդաքանդակներ՝ անհայտ։- Շրջակայքում՝ ունեցել է մի քանի շինություններ և պարիսպ։- Վիճակը՝ ավերված, քայքայված։

Ծանոթագրություններ 

Որդուարի շրջանի բնակավայրեր