Պենելոպե Կրուս
Պենելոպե Կրուս Սանչես (, հայալեզու և ռուսալեզու աղբյուրներում լայնորեն օգտագործվում է նաև անվան Պենելոպա ձևը, ), հայտնի իսպանացի դերասանուհի, արժանացել է «Օսկար» մրցանակի (1 անգամ)։

Պատանեկություն 

Պենելոպե Կրուս Սանչեսը ծնվել է իսպանական խիտ բնակեցված վայրում՝ Ալկոբենդասում։ Հայրը՝ Էդուարդո Կրուսը, մանրածախ առևտրական և ավտոմեխանիկ էր։ Մայրը՝ Էնկառնա Սանչեսը, վարսահարդարուհի և իմպրեսարիո էր։ Բացի Պենելոպեից ընտանիքում մեծանում էին նաև կրտսեր քույրը՝ Մոնիկա Կրուսը և կրտսեր եղբայրը՝ Էդուարդո Կրուսը, ով դարձել է երաժիշտ և երգիչ։ Ամբողջ իր մանկությունն աղջիկն անցկացրել է Ալկոբենդասում։

Երիտասարդ տարիներին Կրուսը դերասանուհի դառնալու ծրագրեր չուներ, նրա հիմնական նախասիրությունը պարերն էին։ Նա ուսումնասրիել է դասական բալետ և ինը տարի հաճախել է Իսպանիայի ազգային կոնսերվատորիա դասերի։ Ավարտելով կոնսերվատորիան՝ Կրուսը տեղափոխվեց ԱՄՆ, որտեղ չորս տարի սովորել է պարեր Նյու-Յորքի Քիրստինա Ռոտիի դպրոցում։

Դեռահաս տարիքում Պենելոպեն հետաքրքրվեց դերասանական արվեստով՝ իսպանացի ռեժիսոր Պեդրո Ալմոդովարի «Կապիր ինձ» կատակերգությունը դիտելուց հետո։ Ապագա դերասանուհին սկսեց գործակալներ փնտրել, բայց նրան բազմիցս մերժեցին, քանի որ նրան համարում էին շատ երիտասարդ։ 1989 թվականին բախտը ժպտաց Կրուսին, տասնհինգ տարեկան հասակում նա ընդունվեց տաղանդների որոնման գործակալություն։

Կարիերա

Վաղ աշխատանքներ (1989-1996) 
1989 թվականին Կրուսը նկարահանվեց իսպանական Mecano փոփ խմբի «La Fuerza del Destino» երաժշտական տեսահոլովակում։ 1990-1997 թվականներին սկսնակ դերասանուհին վարում էր La Quinta Marcha հեռուստաշոուն, որն ուղղված էր դեռահասներին։ 1991 թվականին Պենելոպեն ստացավ ոչ մեծ դեր «Վարդագույն սերիա» հեռուստասերիալի մի դրվագում, որտեղ նկարահանվեց լրիվ մերկ։

1992 թվականին Կրուսը նկարահանվեց իր առաջին ֆիլմում՝ «Խոզապուխտ, խոզապուխտ» կատակերգական դրամայում, որում մարմնավորեց երիտասարդ աղջկա՝ Սիլվիայի դերը, ով երեխայի էր սպասում ֆաբրիկայի սեփականատերի որդուց՝ Խոսեից։ Սակայն վերջինիս մայրը դեմ է նրանց հարաբերություններին և վարձում է Ռաուլին (նրան մարմնավորում էր Խավիեր Բարդեմը), որ վերջինս գայթակղի Սիլվիային։ People ամսագիրը նշեց, որ ֆիլմում մինչ գոտկատեղը մերկ հայտնվելուց հետո Պենելոպեն դարձավ «գլխավոր սեքս-սիմվոլը»։ 1999 թվականին Los Angeles Daily News-ին տված հարցազրույցում Պենելոպեն պատմել է. «Ես պատրաստ չէի մերկանալուն, բայց ես չեմ զղջում, որովհետև ես ուզում էի սկսել աշխատել, և դա փոխեց իմ կյանքը»։ «Խոզապուխտ, խոզապուխտ» ֆիլմը դրական արձագանքների արժանացավ քննադատների կողմից, իսկ Deseret News-ից Քրիս Խիկսը Պենելոպեի մարմնավորած Սիլվիային բնորոշեց որպես «հմայիչ»։ Կինոքննադատ Ռոջեր Էբերտը, որ ներկայացնում էր Chicago Sun-Times-ը, գրում է. «Ֆիլմի դերասանական կազմը, հատկապես Սիլվիայի դերում հանդես եկեղ Պենելոպե Կրուսը, բավական գրավիչ է»։ Արդեն մեկ տարի անց Կրուսը իր կյանքում առաջին անգամ ներկայացվեց իսպանական «Գոյա» և Spanish Actors Union Award մրցանակների կնոջ լավագույն դերակատարման համար։ Նույն տարում Պենելոպեն նկարահանվեց «Գեղեցկության դարաշրջան» ֆիլմում, որում կատարած դերի համար արժանացավ Spanish Actors Union Award մրցանակի։ 1993-1996 թվականներին Կրուսը նկարահանվեց իսպանական ու իտալական տասնյակ ֆիլմերում։

20 տարեկանում Պենելոպե Կրուսը տեղափոխվեց Նյու Յորք, որտեղ երկու տարի զբաղվեց բալետով ու սովորեց անգլերեն։

Ճանաչում (1997-2000) 

1997 թվականին «Սիրո վտանգները» իսպանական կատակերգությունում Կրուսը մարմնավորեց Ջոն Լենոնի երկրպագուհուն, ինչպես նաև նկարահանվեց ևս երկու ֆիլմերում՝ «Դրախտային անկյուն» ֆիլմում կատարեկով Հելենայի, իսկ Պեդրո Ալմոդովարի «Կենդանի մարմին» մելոդրամայում՝ մարմնավաճառուհու դերը։ Վերջին ֆիլմիում կատարած դերակատարման համար Պենելոպեն հերթական անգամ ներկայացվեց Spanish Actors Union Award մրցանակի։ 1997 թվականի վերջին Կրուսը նկարահանվեց «Բացիր աչքերդ» միստիկական դրամայում։ Նա մարմնավորեց Սոֆիային՝ գլխավոր հերոս (Էդուարդո Նորեգի) Սեսարի սիրուհուն։ Քննադատները դրական կարծիքներ հայտնեցին ֆիլմի մասին, սակայն հանդիսատեսը հավանության չարժանացրեց այն։

Հաջորդ տարում Կրուսն առաջին անգամ նկարահանվեց ամերիկյան ֆիլմում՝ Բիլլի Կրուդապի «Բլուրների ու հովիտների երկիրը» վեսթերնում։ Հետագայում դերասանուհին խոստովանել է, որ նկարահանումների ընթացքում դժվարություններ ուներ անգլախոս դերասանների հետ շփվելիս։ Ֆիլմը անհաջողություն կրեց և՛ քննադատների արձագանքների, և՛ շահույթի տեսակետներից։ Film Journal International կազմակերպության անդամ Կևին Լալլին այսպես է մեկնաբանել. «Այդքան անհաջող ընտրված դերասանների շարքում իսպանացի դերասանուհի Պենելոպե Կրուսը շատ ավելի հմայիչ է Ջոզեֆիի դերում, քան իր նախկին դերակատարումներում»։ Չնայած ֆիլմի կրած անհաջողությանը՝ Պենելոպեն ներկայացվեց «ALMA» մրցանակի «Կնոջ լավագույն դեր» անվանակարգում։

Ֆեռնանդո Տրուեբայի «Իմ երազների աղջիկը» ֆիլմում Կրուսը կատարեց երգչուհի Մակարենա Գրանադայի դերը։ Կրուսի դերասանական աշխատանքը արժանացավ բազմաթիվ քննադատների գովասանքին. Variety-ից Ջոնաթան Հոլոլենդը գրել է. «Եթե նախկինի պես անհրաժեշտ է ապացույց, որ Կրուսը նախ դերասանուհի է, և միայն հետո՝ գեղեցկուհի, ապա ահա այն»։ Film4 կայքում արված մեկնաբանությունում ասվում է. «Կրուսը ֆիլմում անխուսափելիորեն իր վրա է սևեռում ուշադրությունը», ինչպես նաև նշվում է, որ ֆիլմը «հիանալի է»։ Ֆիլմում կատարած դերակատարման համար Պենելոպեն արժանացավ «Գոյա» և Spanish Actors Union Award մրցանակների, ինչպես նաև ներկայացվեց Եվրոպական կինոակադեմիայի մրցանակի։

1999 թվականին Պենելոպե Կրուսը կրկին համագործակցեց Պեդրո Ալմոդովարիի հետ՝ նկարահանվելով «Ամեն ինչ իմ մոր մասին» ֆիլմում։ Մեկ տարի անց դերասանուհի կատարեց իր առաջին գլխավոր դերը՝ «Կինը վերևից» կատակերգությունում մարմնավորելով շեֆ-խոհարար Իզաբելային, ով մանկուց տառապում է ծովային հիվանդությամբ։ Variety-ից Լիզա Նեսելսսոնը դրական գնահատեց Պենելոպեի և նրա հետ նկարահանված Հարոլդ Պերինոյի աշխատանքը՝ ավելացնելով, որ դերասանուհին «հմայիչ ակցենտ ունի»։ Կինոքննադատ Ջեյն Կրոուտերը հայտարարեց, թե «Կրուսը հիանալի է, թեթևամիտ ու անմեղ»։ Նույն տարում Կրուսն ու Մեթ Դեյմոնը Բիլի Բոբ Տորնտոնի «Անսանձ սրտեր» ֆիլմում կատարեցին սիրեկաններ Ալեքսնադրայի ու Ջոնի դերերը։ Dertoit News-ից Սյուզան Ստարկը նշել է, թե Տորնտոնը Դեյմոնից, Հենրի Թոմասից ու Կրուսից կարողացավ ստանալ «բավական տպավորիչ խաղ»։ Այնուամենայնիվ, Բոբ Լոնջիգոն մեղմ արտահայտվեց՝ ասելով, թե «նրանց տարվածությունը միմյանցով դժվար թե կարողանար տաքացներ մի տուփ լոբի»։

Առաջընթաց և անհաջողություններ (2001-2005) 
2001 թվականին շրջադարձային եղավ Կրուսի կարիերայում. նա նկարահանվեց «Վանիլային երկինք» ֆիլմում, Ամենաբարի «Բացիր աչքերդ» ռեմեյքում։ Դերասանուհին կրկին խաղաց գլխավոր հերոսուհի՝ Սոֆիի ընկերուհու դերը, և նրա գործընկերը ֆիլմում դարձավ Թոմ Քրուզը։ Չնայած նրան, որ դրաման ստացավ տարբեր արձագանքներ, кассовые сборы превысили $ 200 млн по всему миру, եկամուտը կազմեց ավելի քան 200 միլոն դոլար ամբողջ աշխարհում։ Դերասանուհու աշխատանքը բարձր է գնահատվել քննադատների կողմից։ Բրենդոն Գրեյդոնը ասել է, որ Կրուսը «հմայիչ» է, իսկ Իտան Ալտերը նշել է, որ Պենելոպե Կրուս և Թոմ Քրուզ զույգը «կարող է ստեղծել ճիշտ մթնոլորտ»։ Նույն թվականին Պենելոպեն հայտնվեց դրամատիկական «Կոկաին» ֆիլմում, որ Բրյուս Պորտերի՝ 1993 թվականին հրատարակված գրքի էկրանացումն էր։ Կրուսը խաղացել է երկրորդ պլանի դեր. նա մարմնավորում էր Միրտային։ Վերջինիս ամուսինու՝ Ջորջ Լունգի դերում հանդես էր գալիս Ջոնի Դեփը։ Քննադատների շրջանում դրաման առաջացրել է խառը արձագանքներ, но собрала $ 80 млн по всему миру, բայց հավաքել է 80 միլիոն դոլար ամբողջ աշխարհում։ Չնայած այն հանգամանքին, որ «Վանիլային երկինք» և «Կոկաին» ֆիլմերում դերասանուհու խաղի վերաբերյալ արձագանքները ընդհանուր առմամբ այդքան էլ վատ չէին, նա չի արժանացել որևէ մրցանակի, եթե չհաշվենք, որ նա ներկայացվել է «Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի (երկու ֆիլմերի համար) որպես տարվա ամենավատ դերասանուհին։

Հետագայում՝ 2001 թվականի վերջից մինչև 2005 թվականը Պենելոպե Կրուսի կարերիայում դիտվել է անկում։ «Կորեիայի կապիտանի ընտրությունը» (որի համար նա ներկայացվել է «Ոսկե ազնվամորու») ֆիլմում նկարահանվելուց հետո նա անհաջողությունների էր հանդիպում։ Այդ ընթացքում էկրաններին բարձրացած 10 ֆիլմեր, որոնցում նկարահանվել էր Պենելոպե Կրուսը, արժանանում էին հիմնականում աննշան կամ բացասական արձագանքների։ Կրուսի համար միակ հաջողակը եղել է «Մի գնա» ֆիլմը. դերասանուհին ոչ միայն ստացավ քննադատների դրական գնահատականներ, այլև արժանացավ Դավիդ դի Դոնատելոյի անվան մրցանակ ու ներկայացվեց «Գոյա» մրցանակի։

Ֆիլմագրություն

Ծանոթագրություններ 

Հոլիվուդյան դերասաններ
Իսպանացի դերասանուհիներ
Օսկարակիրներ
1974 ծնունդներ
Ապրիլի 28 ծնունդներ
BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Արվեստի և գրականության ֆրանսիական շքանշանի ասպետներ
Իսպանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Իսպանացի կինոդերասանուհիներ
20-րդ դարի դերասանուհիներ
21-րդ դարի դերասանուհիներ
Լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Իսպանացի կինոռեժիսորներ
Իսպանացի արվեստագետներ