Հռիփսիմյան օրիորդաց դպրոց (Գավառ)
Հռիփսիմյան օրիորդաց դպրոց, Նոր Բայազետում, հիմնել է Բ. Արծրունին 1867 թվականին, իր իսկ հիմնած (1852) արական դպրոցին կից (գործել է Ս.Աստվածածին եկեղեցու գավթում)։ Առաջին դաստիարակչուհին է եղել Գ․ Թադևոսյանը, որը միայն գրագիտություն է սովորեցրել։ Նախապես եղել է մեկդասյան դպրոց՝ 20 աշակերտով, 1887-88 ուս. տարվանից՝ երկդասյան։ Պահվել է հանգանակությամբ, այնուհետև՝ Ս. Թարգմանչաց մարդասիրական ընկերության միջոցներով։ 1868 թվականին անցել է հոգաբարձության տնօրինության տակ։ 1879-80 ուս. տարում ունեցել է 4 բաժանմունք (63 սանուհի)։ Դասավանդել են կրոն, հայերեն, ռուսերեն, թվաբանություն, Հայաստանի պատմություն և աշխարհագրություն, քերականություն, երգեցողություն, գծագրություն, ձեռագործ։ 1880 թվականին դպրոցը տեղափոխվել է նոր շենք, անվանակոչվել Հռիփսիմյան։ 1896-1905 թվականներին փակվել է ցարական կառավարության հրամանով։ 1918 թվականին դարձել է երկսեռ դպրոց։

Ցարական Ռուսաստանի տիրապետության ներքո գործած հայկական դպրոցներ
Հայկական օրիորդաց դպրոցներ
Գավառի շենքեր և կառույցներ
Նոր շրջանի հայկական դպրոցներ