Կարմիրավան (վանք)
Կարմիրավան, կիսավեր հայկական վանական համալիր է  Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի Վաղուհաս գյուղի մոտ։ Ընդգրկված է Վաղուհասի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։ Եղել է մանրանկարչության կենտրոն։

Տեղադրություն 

Վաղուհաս գյուղից դեպի հարավ-արևմուտք՝ 1 կմ հեռու, վտակների խառնարանի մոտ մնում են հին եկեղեցու և գյուղատեղիի ավերակները, որը տեղացիները անվանում են հին Վաղուհաս։ Այդ ավերակներից էլ վեր, մոտ 2-3 կմ հեռու, բարձր սարալանջին գտնվում է մի փոքր վանական համալիր, որը անուն չունի։ Տեղացիները կոչում են Կարմիր վանք։

Նկարագրություն 

Համալիրը բաղկացած է եկեղեցուց, գավթից, փոքր մատուռից, խցերի և այլ կառուցվածքների ավերակներից։

Եկեղեցին մի փոքր երկարավուն թաղածածկ շենք է, որին արևմուտքից կցված է փոքր գավիթը։ իսկ հարավ-արևելքից՝մի փոքր մատուռ։ Բոլոր շինությունները կառուցված են տեղական սպիտակավուն կրաքարի ճեղքված բեկորներով, քանի որ կրաքարի այս տեսակը փխրուն է, մեծ բլոկներով և սրբատաշ մշակելու համար անհարմար։  Եկեղեցին ունի երկու մուտք՝ արևմուտքից և հարավից։

Հուշարձանի հարավային և հյուսիսային պատերը չափազանց հաստ են. դրանց մեջ, գավթում, շինված են մեծ խորշեր, որոնցից և մուտքերն են բացվում դեպի եկեղեցու պատերի մեջ տեղավորված ավանդատները։

Վանական համալիրի պատերը շարված են անտաշ քարերով. այստեղ էլ ինչպես և ԼՂՀ այլ հուշարձանների վրա, պատերի մեջ ագուցված են նույն կրաքարից տափակ շերտեր, որոնց վար և գրված են արձանագրությունները։

Վանական համալիրի եկեղեցի շինել տվող Սակռի գերեզմանը գտնվում է գավթի ներսում։

Պատկերասրահ

Ծանոթագրություններ 

Մարտակերտի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Վանքեր այբբենական կարգով
13-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ