Հավճիչ
Հավճիչ կամ Հավաճիչ, բերդաքաղաք Մեծ Հայքի Տայք նահանգի Ազորդաց փոր գավառում, Ազորդ (այժմ՝ Թորթում) գետի ափին, Հավճիչ լեռան վրա, Կարին տանող ճանապարհին։ IX-X դդ. բյուզանդական զորակայան Տայքում։ 940 թ արաբների՝ Կարինի վրա հարձակման ժամանակ բյուզանդացիները, որ զբաղված էին Հավճիչի կառուցմամբ, այրեցին այն և փախան արևմուտք։ Սակայն նույն դարի վերջերին Հավճիչը նորից վերականանգնվել է։ 1000 թ բյուզանդական Վասիլ կայսրը այստեղ է ընդունել Աբխազիայի թագավոր Բագարատին, Իբերիայի թագավոր Գուրգենին, Վանանդի թագավոր Աբասին, Վասպուրականից Սենեքերիմ և Գուրգեն իշխաններին։ Բյուզանդական կայսրության թուլացումից (XI դարի կես) հետո Հավճիչում հիմնվել է անկախ իշխանություն։ Արիստակես Լաստիվերցին հիշատակում է Հավճիչի իշխան, Հաշտենից գավառի տեր Իվանե Օրբելյանին։

Ծանոթագրություններ 

Տայքի բնակավայրեր
Հայկական բերդեր և ամրոցներ (Թուրքիա)