Մանուչեի մզկիթ
Մանուչեի մզկիթ (), միջնադարյան ճարտարապետական հուշարձան Թուրքիայի Անի քաղաքի հարավային մասում, Ախուրյան գետի ձորեզերքին։ Կառուցվել է Բագրատունիների օրոք՝ 10-11-րդ դարերում՝ որպես քաղաքային մաքսատան կամ պահակատան շենք։

Գրկ. Հարությունյան Վ., Անի քաղաքը, Ե„ 1964, էջ 79-80։ Орбели И., Краткий путеводитель по городищу Ани, СПБ, 1910, с. 5-7.

Ճարտարապետություն 
Անիի նոր տերերը՝ Շաղդադյանները, 1072 թվականին շենքի հյուսիսային անկյունի հին աշտարակի տեղում կառուցել են ութանիստ, ներսից պտուտակաձև աստիճաններով մինարե և, նորոգելով շենքի վերին հարկը, այն հարմարեցրել են մզկիթի։ Վերին հարկը ընդարձակ (28x33 մ) դահլիճ է, ուր երկու շարքով դասավորված սյուները (յուրաքանչյուրում՝ երեքական) տարածությունը բաժանում են երեք երկայնական մասերի։ Դահլիճն առատ լուսավորված է դեպի Ախուրյանի ձորը բացվող չորս պատուհաններով, ինչպես և ծածկի երդիկներով։

Հարկերը միմյանց, ինչպես և Անիի Պարոնի պալատում, կապված են միջհարկային թաղածածկի մեջ թողնված անցքի միջոցով, ուր դրված էր սանդուղքը։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 

 Հարությունյան Վ․, Անի քաղաքը, Երևան, 1964, էջ 79-80
Орбели И., Краткий путеводитель по городищу Ани, СПБ, 1910, с. 5-7.

Անիի մզկիթներ