Տրետուք
Տրետուք, գյուղ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիս համայնքում։

Գտնվում է Վարդենիս քաղաքից մոտ 12 կմ հյուսիս-արևելք` ծովի մակարդակից մոտ 2150 մ բարձրության վրա։ Գյուղը գտնվում է մայրաքաղաք Երևանից՝ 180 կմ, մարզկենտրոն Գավառից 88 կմ հեռավորության վրա։

Վերանվանվել է Տրետուք 1991 թ. ապրիլի 3-ին։ 2017 թվականից գյուղը գտնվում է Գեղամասար համայնքի կազմում։ Գյուղում գործում են դպրոց, բուժկետ և մանկապարտեզ։

Պատմություն

Անվան ծագումնաբանություն 
Գյուղը կոչվել է հին աղբյուրներում հիշատակվող Սյունիքի Սոթք գավառի Տրետուք գյուղի անունով։ Այդ անվանումը կապում են հայկական տոմարի չորրորդ ամսվա՝ Տրեի հետ, որն իր հերթին կապված է Հայոց դիցարանի դպրության, պերճախոսության, գիտությունների ու արվեստների աստծո՝ Տիրի անվան հետ։

Ենթադրվում է, որ բնակավայրն ունի հին պատմություն և նախկինում եղել է հայաբնակ, ինչի մասին վկայում են գյուղի տարածքում հայտնաբերված XIV-XV դարերի խաչքարերը (տես այստեղ)։

Բնակչություն 
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Տրետուքի մշտական բնակչությունը կազմել է 174, առկա բնակչությունը` 164 մարդ։ Մինչև 1989 թ. գյուղը հիմնականում բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով, այնուհետ` Ադրբեջանի Խանլար քաղաքից բռնագաղթած հայերով։

Տրետուքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

Գեղարքունիքի մարզի գյուղեր