Կոնսերվատորիա
Կոնսերվատորիա (, սկզբնական նշանակությամբ՝ ապաստարան, լատ. conservo - պահպանել ), երաժշտական բարձրագույն ուսումնական հաստատություն, ուր կրթվում են մասնագետ կատարողներ՝ նվագողներ, երգիչներ, դիրիժորներ նաև կոմպոզիտորներ, երաժշտագետներ։

Պատմություն 
16-րդ դարում կոնսերվատորիա էին կոչվում որբանոցները, ուր երեխաներին արհեստներ էին սովորեցնում (առաջինը՝ Նեապոլում, 1537 թվականին)։ 17-րդ դարից որբանոցներում սկսեցին ուսուցանել երաժշտություն, որը կամաց-կամաց դարձավ գերիշխող, 18-րդ դարում իտալական կոնսերվատորիաները մեծ դեր էին խաղում երաժիշտների և կոմպոզիտորների կրթության գործում։ Պրոֆեսիոնալ երաժիշտների պահանջարկից ծնվեց երաժշտական բուհեր ստեղծելու անհրաժեշտությունը։ Նման տիպի առաջին հաստատությունը Փարիզի Ազգային երաժշտական ինստիտուտն էր (1793), որի հիման վրա 1795 թվականին կազմափոխվեց Երաժշտության և դեկլամացիայի կոնսերվատորիա։

Տարբեր երկրներում 
19-ից 20-րդ դարերում կոնսերվատորիաներ բացվեցին Եվրոպական համարյա բոլոր մեծ քաղաքներում։ 
 1795 - Փարիզում, 
 1808 - Պրահայում, 
 1821 - Վարշավայում, 
 1821 - Վիենայում, 
 1822 - Լոնդոնում, 
 1830 - Մադրիդում, 
 1832 - Բրյուսելում, 
 1840 - Պեշտում (այժմ Բուդապեշտ), 
 1843 - Լայպցիգում, 
 1850 - Բեռլինում, 
 1850 - Քյոլնում, 
 1862 - Սանկտ Պետերբուրգում, 
 1864 - Բուխարեստում, 
 1866 - Մոսկվայում, 
 1921 - Սոֆիայում։ 
Բացվեցին նաև 1847 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոյում, ԱՄՆ-ում առաջին կոնսերվատորիան 1853 թվականին Բոստոնում, 1927 թվականին Շանհայում։

Հայաստանում 
1921 թվականին Ռոմանոս Մելիքյանի նախաձեռնությամբ ստեղծվեց Երևանի երաժշտական ստուդիան, որը 1923 թվականին վերակազմվեց կոնսերվատորիայի։ 1946 թվականից Երևանի կոնսերվատորիան կրում է Կոմիտասի անունը։

Ծանոթագրություններ 

Բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ ըստ ձևի