Ալաշկերտի դաշտ
Ալաշկերտի դաշտը Հայկական Լեռնաշխարհի հիմնական հովիտներից մեկն է։

Աշխարհագրություն և երկրաբանություն 
Գտնվում է Հայկական Լեռնաշխարհում, Հայկական Պար, Շարիան և Ծաղկանց լեռնաշղթաների միջև։ Երկարությունը (արևմուտքից-արևելք)՝ մոտ 85 կմ, լայնությունը (հյուսիսից-հարավ)՝ մոտ 50 կմ, բարձրությունը՝ մինչև 1900 մ, կենտրոնական մասում՝ 1650 մ։

Ալաշկերտի դաշտի հիմքում երրորդական ժամանակաշրջանի բազալտային լավաներ են՝ ծածկված գետալճային և կավաավազային նստվածքներով։ Օգտակար հանածոներն են ծծումբը և տորֆը։ Կան ջերմուկներ։

Ձմեռը խստաշունչ է, հունվարի միջին ջերմաստիճանը՝ -10 °C-ից -12 °C, նվազագույնը՝ -25 °C-ից -30 °C, ամառը՝ զով, օգոստոսի միջին ջերմաստիճանը՝ +16 °C-ից +18 °C։ Տեղումները՝ մինչև 600 մմ։ Գետային ցանցը խիտ է, ձմռանը գետերից շատերը սառցակալում են։ Գլխավոր գետն Արածանին է։ Ալաշկերտի դաշտում բերրի սևահողեր են, գետահովիտներում՝ ալյուվիալ։ Լանդշաֆտը մարգագետնա-տափաստանային է, գետահովիտներում և նախալեռնային ձորակներում կան թփուտներ։

Արածանիի ավազանում հոսում է Աղադևեներու ջուր առվակ։

Պատմամշակութային ակնարկ 
Ալաշկերտի դաշտում բնակվող հայերն զբաղվում էին հողագործությամբ (հացահատիկ, բանջարեղեն) և անասնապահությամբ։ Ալաշկերտի դաշտը հիմնականում համընկնում է պատմական Բագրևանդ գավառին։ Ալաշկերտի դաշտի հարավարևելյան հատվածը հնում կոչվում էր Ձիրավ, իսկ արևմտյան՝ հիմնական, հատվածը՝ Բագրևանդի դաշտ։ Ալաշկերտի դաշտում է Ալաշկերտ քաղաքը, որը հիմնել է հայոց Վաղարշ Ա թագավորը (II դ.)։ Ալաշկերտի դաշտումի հարավարևելյան հատվածը հնում կոչվել է Ձիրավի դաշտ (371-ին այնտեղ տեղի է ունեցել Ձիրավի ճակատամարտը՝ հայկական բանակը առաջնորդել է Պապ թագավորը)։

Ծանոթագրություններ 

Աղրըի մարզի հարթավայրեր
Դաշտեր այբբենական կարգով