Դոդեկանես
Դոդեկանես (, Dodekánisa, բառացի` տասներկու կղզի), Հունաստանում գտնվող 12 մեծ և 150 փոքր կղզեխումբ՝ Էգեյան ծովում, որոնցից բնակեցված են 26-ը։ Կղզեխումբը հիմնականում սահմանում է Կրետե ծովի արևելյան սահմանը։ Դրանք ունեն հարուստ պատմություն և բնակեցված կղզիներից շատերը՝ նույնիսկ ամենափոքրերը, կարող են հպարտանալ Բյուզանդական ճարտարապետության տասնյակ եկեղեցիներով և միջնադարյան ամրոցներով։

Աշխարհագրական դիրք 
Չնայած անվանումը նշանակում է «տասներկու կղզիներ», բայց ամեն դեպքում կղզիախումբը իր մեջ ընդգրկում է տասնյոթից ավել միայն բնակելի կղզիներ։ Մակերեսը կազմում է 2.7 հազար կմ²։ Բարձրությունը  ծովի մակերևույթից կազմում է 1216 մետր (Ատավիրոս լեռը Հռոդոս կղզու վրա)։

Կղզիների ցանկ 
Հիմնական կղզիները (տե՛ս նաև ամբողջական ցանկը)։

 Աստիպելիա
 Կալիմնոս
 Կարպատոս
 Կասոս
 Կոս
 Լերոս
 Պատմոս
 Հռոդոս
 Սիմի

Պատմություն 
Կղզիները տարբեր ժամանակաշրջաններում գտնվել են Հին Հունաստանի, Հռոմեական կայսրության, Բյուզանդական կայսրության և Արաբական խալիֆայության, այնուհետև կրկին Բյուզանդիայի, Վենետիկյան հանրապետության և Օսմանյան կայսրության տիրապետության ներքո (մինչև 1912 թվականը)։

1912-1947 թվականներին կղզիները պատկանել են Իտալիային, սակայն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո՝ գաղութացման գործընթացի արդյունքում, դրանք հանձնել են Հունաստանին։

Բնակչություն 
Վարչականորեն նրանք ներկայացնում են տարածաշրջանի Հարավային Էգեյան կղզիները։ Բնակչությունը կազմում է 200,452 մարդ (2005 թվական), որի կեսից ավելին (102,000) ապրում է Հռոդոս կղզում, որը կղզիախմբի ամենամեծ կղզին է։ Գտնվում է միջերկրածովյան կլիմայում։ Ներկայիս բնակչությունը ուղղափառություն դավանող էթնիկ հույներ են (90%)։ Երկու ամենամեծ կղզիներում (Հռոդոս և Կոս) պահպանվել է մի փոքր թուրքական համայնք՝ Օսմանյան կայսրությունից ի վեր, այսպես կոչված դոդեկանյան թուրքեր, որոնց թիվը կազմում է մոտ 5000 մարդ (Հռոդոսում մոտ 3000 մարդ և Կոսում մոտ 2000)։ Հռոդոսում նաև ապրում են Եվրոպայի և Ասիայի այլ երկրներից ներգաղթյալներ (տնտեսական և հանգստի)։ Կղզիախմբի փոքր կղզիները բնութագրվում են ցածր կենսամակարդակով և չզարգացած ենթակառուցվածքով, նրանց բնակչությունն աստիճանաբար նվազում է։

Աշխարհագրություն

Ռելիեֆ, երկրաբանություն, կլիմա, կենդանական աշխարհ 
Կղզիներում տարածված են քարքարոտ բլուրներն ու ցածր լեռները, որոնք բաղկացած են կրաքարից և թերթաքարից։ Տարեկան արևոտ օրերի քանակը հասնում է 350-ի։ Բուսականությունը ներկայացված է քսերոֆիտիկ թփերով, կաղնու, սոճու, նոճու մշտադալար անտառների տարածքներով։

Տնտեսություն 
Տնտեսության ճյուղերից զարգացած են ձկնորսությունը և զբոսաշրջությունը (կան հին հունական մշակույթի բազմաթիվ հուշարձաններ)։

Տես նաև 
 Հյուսիսային սպորադներ

Ծանոթագրություն 

Հունաստանի կղզիներ
Կղզեխմբեր այբբենական կարգով‎
Միջերկրական ծովի կղզիներ‎
Իտալիայի թագավորություն (1861–1946)