Հաղպատի մատենադարան
Հաղպատի մատենադարան, միջնադարում հայ ձեռագրերի գանձարաններից ամենահարուստը։ Հիմնվել է XI դարում, Հաղպատի վանքի Սբ. Նշան եկեղեցու մոտ։ Քառանկյուն, հավասարակողմ շինություն էր, ուներ որմնախորշեր՝ մատյանները պահելու համար։ Փայտաշեն ծածկը XIII դ. կեսերին վերակառուցվել և դարձել է քարաշեն։ Պահվում էին գրչագիր և երկաթագիր հնագույն արժեքավոր մատյաններ։ Հարստացել է նվիրատվությունների և տեղում կատարված ընդօրինակությունների շնորհիվ։ Հետագայում, ապահովության համար, ձեռագրերը տեղափոխվել են վանքի մոտակա քարայրերը, որոնք ոչ միայն գրապահոցի, այլև ընթերցարանի դեր են կատարել։ 1931 թվականին Հաղպատից միայն 12 ձեռագիր է բերվել Երևան։ Երկար տարիներ Հաղպատի գրադարանում է պահվել Մուղնու Ավետարանը, որ հետո տեղափոխվել է Թիֆլիսի Մուղնու սուրբ Գևորգ վանք, իսկ այնտեղից՝ Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան։ Կորած ձեռագրերից արժեքավոր էր Հաղպատի «Քոթուկը» կամ ավանդամատյանը, որտեղ արձանագրված էր վանքի անցուդարձը։

Տես նաև 
 Հաղպատավանք

մ
Հայաստանի գրադարաններ