Ժամերգություն
Ժամերգություն կամ ժամակարգություն, Հայ Առաքելական Եկեղեցու ծեսի և աստվածապաշտության բաղկացուցիչ հիմնական բաժիններից, հանապազօրյա պաշտոներգություն ըստ եկեղեցական օրվա տարբեր աղոթաժամերի։ Ժամ երգել, այսինքն՝ օրվա որոշ ժամերին կարգավորված (ժամակարգված) եկեղեցական արարողություն կամ պաշտամունք կատարել։ Ժողովրդական լեզվով «ժամ» նշանակում է նաև եկեղեցի, այստեղից էլ՝ ժամ գնալ (ծիսական արարողությանը մասնակցել, ներկա գտնվել) արտահայտությունը, ժամկոչ (եկեղեցու կոչնակը կամ զանգը հնչեցնող և հավատացյալներին արարողության հրավիրող), ժամատուն բառերը։

Ժամերգության բովանդակությունը՝ սաղմոսներ, աղոթքներ, հոգևոր երգեր, պարունակող գիրքն անվանվում է Ժամագիրք։
Հայ Առաքելական Եկեղեցին ունի յոթ Ժամերգություն՝ Գիշերային, Առավոտյան, Արևագալի, Ճաշու, Երեկոյան, Խաղաղական, Հանգստյան։ Ըստ կանոնակարգի Ճաշու ժամերգությունը բաժանվում է երեք մասի, այսպիսով դառնալով 9 ժամերգություն։

Գիշերային Ժամերգություն 

Այս ժամերգության ժամանակը կեսգիշերն է և ուղղված է Հայր Աստծուն։ Հավատացյալներն ու եկեղեցական դասը խնդրում է, որ Տերը խաղաղություն պարգևի գիշերվա մնացած մասն անցկացնելու և գալիք օրը լինի առանց փորձության և մեղքերի։ Տերունական տոներին և Սրբոց տոներին երգվում է Ներսես Շնորհալու «Առավոտ լուսոյ» և «Աշխարհ ամենայն» հոգևոր երգերը։

Առավոտյան Ժամերգություն 

Կատարվում է արշալույսին և ուղղված է Որդի Աստծո փառաբանությանը։ Խորհրդանշում է Քրիստոսի երևումը յուղաբեր կանանց, Նրա Հարությունը և Փրկագործությունը։ Ժամերգությունը հարուստ է շարականներով։ Յուրաքանչյուր կիրակի այս ժամերգության ընթացքին կատարվում է Յուղաբերից կարգը։

Արևագալի Ժամերգություն 

Այս ժամերգությունը նախկինում եղել է Առավոտյան ժամերգության մի մասը։ Ուղղված է Սուրբ Հոգուն և խորհրդանշում է Հիսուսի Հարությունը և աշակերտներին երևալր։ Կատարվում է արևածագին։ Ժամերգությունը հաստատվել է Եզր Ա Փառաժնակերտցու կողմից։ 12-րդ դարում Արևագալի ժամերգությունը հարստացվել է Ներսես Շնորհալի կաթողիկոսի շնորհիվ։

Ճաշու Գ ժամի Ժամերգություն 

Ուղղված է Սուրբ Հոգուն և խորհրդանշում է արգելված պտղից Եվայի ճաշակումն ու Քրիստոսով դատապարտումից
ազատվելը, ինչպես նաև հիշատակում է Քրիստոսի չարչարանքի։ Կատարվում է ժամը 9-ին։

Ճաշու Զ ժամի Ժամերգություն 

Այս Ժամերգությունն ուղղված է Հայր Աստծուն, խորհրդանշում է Քրիստոսի չարչարանքներն ու խաչելությունը։
Կատարվում է ժամը 12-ին։ Ժամերգության ընթացքում հավատացյալներն Աստծուց խնդրում են օգնություն
իրենց մարդկային տկար բնության համար։

Ճաշու Թ ժամի Ժամերգություն 

Ուղղված է Որդի Աստծուն և խորհրդանշում է Քրիստոսի մահը, որով մարդկությունն ազատվեց դժոխքի իշխանությունից։ Կատարվում է ժամը 15-ին։

Երեկոյան Ժամերգություն 

Ուղղված է Որդի Աստծուն, խորհրդանշում է Քրիստոսի թաղումը, կատարվում է մայրամուտից առաջ։ Հավատացյալները
խնդրում են Աստծուն, որ իրենց պարգևի խաղաղ գիշեր և բարի քուն։

Խաղաղական Ժամերգություն 

Ուղղված է Հոգի Աստծուն և խորհրդանշում է Քրիստոսի դժոխք իջնելը և արդարների տանջանքների դադարեցումը։ Կատարվում է մայրամուտից հետո։ Աղոթքներում խնդրվում է Աստծուն՝ անդորրություն և խաղաղություն
պարգևել մարդու հոգուն։

Հանգստյան Ժամերգություն 

Հնում այս Ժամերգությունը նախորդի շարունակությունն է եղել, ուղղված է Հայր Աստծուն։ Ժամերգությունը կատարվել է քնելուց առաջ։

Վանքերում այս 9 Ժամերգությունները կատարվել են ամեն օր, ճիշտ իրենց ժամին։ Ներկայումս ամեն օր կատարվում են Գիշերային կամ Առավոտյան Ժամերգությունները՝ առավոտյան, և Երեկոյան Ժամերգությունը՝ երեկոյան։ Մեծ պահքի
օրերին կատարվում են նաև մյուս Ժամերգությունները։

Աղբյուրներ 

 Մաղաքիա Օրմանյան, Ծիսագիտութիւն Հայաստանեայց սուրբ եկեղեցւոյ, Երուսաղեմ, 1977։
 Ն. Պողարյան, Ծիսագիտութիւն, Նյու Յորք, 1990։
 Քրիստոնյա Հայաստան հանր. Ե. 2002։

Արտաքին հղումներ 
Ժամերգության բացատրություն 
Արևագալի ժամերգության երգեր

Պատարագ