Հակոբ Ե Շամախեցի
Հակոբ Ե Շամախեցի (XVII դարի վերջ, Շամախի - 21 մարտի, 1763, Վաղարշապատ), Հայոց կաթողիկոս 1759 թ.-ից, հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։ Հաջորդել է Ալեքսանդր Բ Բյուզանդացուն։

Կենսագրություն 
Ուսանել է Էջմիածնում, եղել Մայր Աթոռի միաբանության ազդեցիկ անդամներից, համարվել «գիտուն և շնորհաշատ» վարդապետ։ 1743 թ.-ից սկսել է կազմել Գավազանագիրք, որտեղ շարադրել է կաթողիկոսարանի անցուդարձերը։ Նորոգել է Երևանի տարածքի մեջ մտնող Ձորագյուղի անապատը, կարգավորել Էջմիածնի վանքապատկան կալվածագրերը։ Պարսկական խաների ու կովկասյան լեռնականների ասպատակություններին վերջ տալու և Արևելյան Հայաստանը պարսկական տիրապետությունից ազատագրելու նպատակով կապեր է պահպանել ժամանակի նշանավոր գործիչների՝ Հովսեփ Էմինի, Վրաստանի Թեյմուրազ II և Հերակլ II թագավորների և ուրիշների հետ։ 1760 թ.-ին կոնդակ է հղել Ռուսաց կայսրուհի Ելիզավետա Պետրովնային՝ խնդրելով ընդառաջել Պետերբուրգ մեկնած Թեյմուրազ II-ին՝ հայ և վրացի ժողովուրդներին պարսկական լծից ազատագրելու խնդրում։

Կաթողիկոսական գահին Հակոբ Ե Շամախեցուն հաջորդում է Սիմեոն Ա Երևանցին։

Հակոբ Ե Շամախեցին թաղված է էջմիածնի Ս. Գայանե եկեղեցու բակում։