Սպանդարյան (Սյունիքի մարզ)
Սպանդարյան (նախկին անվանումներ՝ Մելիքլար, ավելի վաղ՝ Բերդիկ, Վերդի, Բերդի, Ղալաջուղ, Վերդիղալա, Քալաճիկ, Վերդի),
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Սիսիանի տարածաշրջանում, Սիսիան քաղաքից մոտ 14 կմ հյուսիս-արևմուտք, Երևան-Սիսիան ավտոմայրուղու աջ կողմում։ 

Նախկինում Մելիքլար անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Սիսիանի շրջանի։ Վերանվանվել է Սպանդարյան 1939 թ. մայիսի 4-ին։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ։

Բնակչություն 

Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Սպանդարյանի մշտական և առկա բնակչությունը կազմել է 371 մարդ։ Մինչև 1918-1920 թթ. բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով, այնուհետ` հայերով։ Սպանդարյանի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.

Աշխարհագրություն 
Գյուղը գտնվում է մարզկենտրոնից 115 կմ հյուսիս-արևմուտք, ծովի մակերևույթից 2150 մ բարձրության վրա։ Գյուղից դեպի հյուսիս-արևմուտք գտնվում են Որոտանի վրա կառուցված Սպանդարյանի ջրամբարը և Սպանդարյանի հիդրոէլեկտրակայանը։

Պատմություն 

Տաթևի վանքի հին հարկացուցակում գյուղը կոչվել է Բորտի։ Բորտիի մոտակայքում կառուցված է եղել համանուն բերդ, որն համարվել է Ծղուկքի երեք ամուր բերդերից մեկը՝ Որոտնաբերդից և Սյունի բերդից հետո։

1905-1906 թվականներին հայ-թուրքական ընդհարումների ժամանակ փոքրաթիվ թուրք բնակչությամբ գյուղը նույնպես մասնակցել է Ղարաջուղի վրա կատարված ասպատակումներին։ 1918-1920 թվականներին գյուղում կրկին վերաբնակված թուրքերը հեռանում են։ Գյուղում բնակություն են հաստատում հիմնականում Անգեղակոթից և մյուս գյուղերից եկած ընտանիքները։

Գյուղում կա 5-6-րդ դարերի եկեղեցի։

Տնտեսություն 
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, խոզաբուծությամբ, թռչնաբուծությամբ, դաշտավարությամբ և ծխախոտագործությամբ։

Տես նաև 
 Սպանդարյանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)

Արտաքին հղումներ 
 Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում
 Համայնքի ղեկավարի Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում

Ծանոթագրություններ 

Սյունիքի մարզի գյուղեր