Mortal Kombat
«Mortal Kombat» (կրճատ՝ MK, հայերեն` Մահացու ճակատամարտ), բեստսելլեր համարվող մարտարվեստային համակարգչային խաղերի շարք, որն ստեղծվել է ծրագրավորողներ Էդ Բունի և Ջոն Տոբիասի կողմից։

«Mortal Komba»t-ի առաջին չորս խաղերը` լրացումներով հանդերձ, թողարկվել են Midway Games ստուդիայի կողմից՝ սկզբնականում որպես արկադային խաղեր, որից հետո արդեն Acclaim Entertainment ընկերության միջոցով խաղերը թողարկվում են նաև տնային խաղահամակարգերի համար։ Midway-ի սնանկացումից հետո՝ 2009 թվականի հունիսին, «Mortal Kombat» ապրանքանիշը ձեռք է բերվում Warner Bros. ընկերության կողմից։

Mortal Kombat-ի ստեղծումը և նախնական ներշնչվածությունը կապվում է հայտնի մարտարվեստային դերասան Ժան-Կլոդ Վան Դամի անվան հետ։ Առաջին Mortal Kombat-ի ստեղծմանը հաջորդում են նույնանուն հեռուստատեսային և գեղարվեստային ֆիլմերի, մուլտֆիմերի, պատկերապատումների թողարկումը։

Ամենաառաջին խաղերը, որոնք են՝ «Mortal Kombat»-ը, «Mortal Kombat II»-ը, «Mortal Kombat 3»-ը, «Ultimate Mortal Kombat 3»-ը և «Mortal Kombat Trilogy»-ն, ստեղծվել են երկչափ (2-D) անիմացիոն ռեժիմով, իսկ խաղերի գեյմփլեյում առկա էին միայն հետևյալ հարվածային հնարավորությունները. բարձր բռունցքով հարված, ցածր բռունցքով հարված, բարձր ոտքով հարված, ցածր ոտքով հարված և բլոկ (դիմադրում)։

«Mortal Kombat»-ներում առկա է Fatality (ժարգոնում՝ ֆատալեթի) կոչվող տխրահռչակ երևույթը, որն իրենից ներկայացնում է կերպարի վերջին հարվածը կամ հնարքը։ Fatality-ները գրաֆիկական բռնություններ են, և բոլոր կերպարներն ունեն իրենց սեփականները։ Հենց դրանց պատճառով էլ ստեղծվում է ESRB համակարգչային խաղերի վարկանիշային համակարգը, ըստ որի Mortal Kombat-ը խորհուրդ չի տրվում խաղալ 17 տարեկանից ցածր անձանց՝ առկա դաժանության և բռնության չափազանց մեծ չափաբաժնի պատճառով։

Խաղային պատմություն 
Սկզբում գոյություն են ունեցել երկու տեսակ էակներ՝ Ավագ Աստվածները և Ընդհանուր էությունը, վերջինս իր ուժերը ձեռք է բերել խլելով Ավագ Աստվածներից։ Փրկվելու համար Ավագ Աստվածները հայտարարում են պատերազմ Ընդհանուր Էությանը։ Ավագ Աստվածները ստեղծում են թվով վեց զենք՝ Կամիգոդու, զենքերը կռվի ժամանակ օգտագործելով Ընդհանուր Էությանը բաժանվում է վեց մասի ` իրականությունների, որոնցից յուրանչյուրում սկսում է զարգանալ կյանք, դրանք են `Երկրային թագավորությունը, Ստորին թագավորությունը, Արտաքին աշխարհ, Հավասարության աշխարհ (Սեիդո), Քաոսի աշխարհ և Էդենիա։ Յուրաքանչյուր աշխարհ ունի իր մեջ կամիգոդուի մաս, որը տալիս է նրանց էություն։ Ավագ Աստվածները ընդունում են կարգ, ըստ որի ` ցնկացծ աշխարհ կարող է նվաճել մյուս աշխարհը տասը անգամ հաղթանակ տանելով «Մահացու ճակատամարտում»։ Սակայն կամիգոդուն գողանում է Վիշապների Արքա, Արտաքին աշխարհի տիրակալ ` Օնագան, որը վտարվում Շաո Կանի կողմից և իրեն հռչակում Արտաքին աշխարհի նոր տիրակալ։

Օնագան երկար ժամանակ տրիրում էր Արտաքին աշխարհին, նա Արտաքին աշխարհի առաջին տրիակալն էր, որը միավորեց ցրված շրջանները մեկ կայսրության մեջ, նրա հաղթանակների գաղտնիքը նրա սրիտն էր, որով կարողանում էր մեռած զինվորներին հարություն տալ, ասյպիսով նա ուներ գրեթե անպարտելի բանակ։ Օնագան ցանկանում էր լինել անմահ, դրա համար նրան պետք էր վերջին վիշապի ձուն, կախարդները պետք է նրա հոգին տեղափոխեին ձվի մեջ, այդ հարմար պահին Շաո Կանը թունաորում է Օնագաին և դառնում նոր տիրակալ։ Շաո Կանի համար կայսրությունը շատ մեծ էր, նա դժվարությամբ էր կառավարում Արտաքին աշխարհը, ամենուրեք խռովություններ էին։ Նա նույնպես սկսեց մեծացնել կայսրության տարածքները ի հաշիվ Օնագաի նախկին գրաված աշխարհների, բայց նա գրավում էր մանր աշխարհներ։ Հազարավոր տարիների ընթացքում նա ամրապնդեց իր տրապետությունը։ Լինելով արդեն հզոր, նա որոշեց գրավել իր կայսրության մեծությանը հավասար Էդենիան, չնայած Էդենիաի լավագույն մարտիկների ջանքերին Արտաքին աշխարհը հաղթանակ է տանում։ Էդենիայի իրական թագավորը ` Ջերրոդը սպանվում է, նրա կինը Սինդելը դառնում է Շաո Կանի կինը, իսկ Ջերրոդի և Սինդելի դուստր Կիտանաին դաստիարակում է Շաո Կանը։ Այս ամենին չդիմանալով Սինդելը ինքնասպան է լինում։

Բոլոր աշխարհները ունեն Աստված պահապան։ Էդենիաի Աստված պահապան Արգուսը և նրա կախարդ կինը Դելիին ունենում են երկու որդի `Թեիվենը և Դեիգոն։ Նրանց մայր Դելիին կարողանում էր տեսնել ապագան, ըստ նրա տեսլականերից մեկի բոլոր աշխարհները վերացած էին մեծ քանակությամբ հզոր մարտիկների պատճառով, իսկ ճակատամարտը կհասնի իր գագաթնակետին Էդենիաի խառնարանում, փլատակների մոտ։ Իմանալով դրա մասին Ավագ Աստվածները պահանջում են Արգուսին և Դելիին պահպանել աշխարհները կործանումից։ Արգուսը հրամայում է բուրգ կառուցել խառնարանում, իսկ Դելիին ստեղծում է կրակի տարրը Բլեյզ անունով։ Արգուսը ցանկանում էր ոչնչացնել բոլոր մարտիկներին, սակայան Դելիին ցանկանում էր մարտիկներից խլել միայն նրանց ուժը։ Արգուսի և Դելիի որոշմամբ նրանց որդիները պետք է կռվեին միմյանց դեմ, հաղթողը կդառնա Էդենիաի նոր պաշտպանը։ Մինչ կռվելը եղբայները պետք է գտնեին թուր և զենք ու զրահ ` մեկով կարելի կլիներ սպանել մարտիկներին, մյուսով վերցնել միայն նրանց ուժը, դրանցից մեկը գտնվում էր Արգուսի տաճարում, մյուսը Դելիի տաճարում Երկնային թագավորությունում։ Եղբայրներից ով հաղթեր, պետք է կռվեր նաև Բլեյզի դեմ։ Եղբայրներին կանչում են պալատ Էդենիայում, որտեղ նրանց իր ծուղակն է գցում Արգուսը, և եղբայրներին խորը քնեցնում է, և պահում լեռներում, Թեիվենին պահպանում էր ոսկե վիշապը ` Օրինը, Դեիգոնին կարմիր վիշապը ` Կառոն։ Բլեյզի հրամանով վիշապները պետք է արթնացնեն նրանց և մարտը այդ ժամ կսկսի։

Ավագ Աստվածները կառավարում էին աշխարհները իմաստուներին հարիր, սակայն Ավագ Աստվածներից Շիննոկը ցնորվում է ամենահզորը լինելու գաղափարից, որոշում է գրավել Երկրային թագավորությունը։ Սակայն նորանշանակ Երկրի պահապան Ռեիդենը ցանկանալով պաշտպանել Երկրը բնակեցնողնիրն՝ մեծ սողուններին, մարտի է բռնվում Շիննոկի հետ, մարտը շատ դաժան էր և քիչ էր մնացել Երկիրը ոչնչանար, երկիրը չի ոչնչանում սակայն պատվում է խավարով։ Ռեիդենը պարզում է, որ Շիննոկը ստեղծել է հուռութ(ամուլետ) որով կարողացել է մի իրականությունից տեղափոխվել մեկ այլ իրականություն, առանց մահացու ճակատամարտում հաղթելու, ինչպես նաև հուռութը չի թողել որպեսզի Ավագ Աստվածները միջամտեն։ Ավագ Աստվածների օգնությամբ Շիննոկը նետվում է դժոխք, իսկ հոռութը Ռեիդենը խորը թաղում է Ասիաի լեռներում, և այդ տեղում կառուցում է մեծ տաճար և նշանակում պահապաններ ՝ Քամի(Ֆուձզին), Հող, Հուր, Ջուր։ Շիննոկը այնքն պետք է գտվնի դժոխքում որքան, Երկրի վրա հուռութը։

Մի քանի հազարմյակ անց Շաո Կանը որոշում է գրավել Երկնային թագավորությունը, դրա համար նա երկիր է ուղարկում Շանգ Ցունգին որպեսզի կառավարի Շաոլինյան վարդապետների մրցաշարը և վերածի մահացու ճակատամարտի՝ նրան հաջողվում է։ Ռեիդենը երկրի լավագույն մարտիկներին ուղարկում է Սպիտակ Լոտուսի եղբայրություն, որտեղ դաստիարակում էին ճակատամարտի հաղթող մարտիկներ ամեն հիսուն տարին մեկ՝ մեկ սերնդի համար։ Առաջին ճակատամրտում Մեծն Կունգ Լաոն հաղթանակ է տանում Շանգ Ցունգի նկատմամբ, սակայն հաղթողի տիտղոսը կարողանում է պահպանել միայն մինչև հաջորդ ճակատամրտը։ Կունգ Լաոին հաղթում է Շանգ Ցունգի նոր բարեկամ Գոռոն Շոկանների արքայազնը։ Հետագայուն Գոռոն ինը անգամ հռչակվում է մահացու ճակատամարտի հաղթող։ Տասներորդ մահացու ճակատամարտից երկու տարի առաջ կախարդ Քուան Չին վարձում է ավագ Սաբ–Զերոին որպեսզի կարողանա ձեռք բերել հինավուրց հուռութը։ Շաոլինյան տաճարում գտնվում էր քարտեզ, որի վրա նշված էր հուռութի տեղը։ Սաբ–Զերո ավագը սպանում է Շիրայ Րյու տոհմից Հանզո Հասաշիին, հետագայում ավելի հայտնի է որպես Սկորպիոն

Արտաքին հղումներ 
 Պաշտոնական կայք
 Պաշտոնական ֆանկայք
 NetherRealm ստուդիայի պաշտոնական կայք ը
 Mortal Kombat սերիան  MobyGames-ում
 Mortal Kombat վիքի

Ծանոթագրություններ 

Համակարգչային խաղերի սերիաներ
PlayStation տեսախաղեր
SNES տեսախաղեր
Windows տեսախաղեր