Ռեյ Ալեն
Ուոլթեր Ռեյ Ալեն (, ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ, պաշտպան։ Հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Միլոուքի Բաքս», «Սիեթլ Սուպերսոնիքս» (այժմ՝ «Օկլահոմա սիթի Թանդեր»), «Բոստոն Սելտիքս» և «Մայամի Հիթ» ակումբներում։

Համարվում է NBA-ի պատմության լավագույն երեքմիավորանոց և տուգանային նետումներ կատարողներից մեկը։

Ուսանողական առաջնության շրջանակներում 1993–1996 թվականներին ներկայացրել է Կոնեկտիկուտի համալսարանի «Հասկիս» բասկետբոլային թիմը, որից հետո ընտրվել է NBA-ի 1996 թվականի դրաֆթի առաջին ռաունդի 5-րդ ընտրությամբ՝ «Մինեսոտա Թիմբերվուլվզի» կողմից, որից հետո փոխանակվել է «Միլոուքի Բաքսի» Ստեֆոն Մարբերիի հետ, ով նույն դրաֆթի 4-րդ ընտրությունն էր։

Երկու անգամ ճանաչվել է NBA-ի չեմպիոն՝ 2008-ին և 2013-ին, համապատասխանաբար՝ «Բոստոն Սելտիքսի» և «Մայամի Հիթի» կազմում։

1998 թվականին նկարահանվել է ռեժիսոր Սպայկ Լիի «Նա լավ է խաղում» գեղարվեստական ֆիլմում (գլխավոր դերերում՝ Դենզել Վաշինգթոն, Միլա Յովովիչ)։

Վաղ կյանքը և դպրոցական կարիերան

Ալենը ծնվել է 1975 թվականի հուլիսի 20-ին Կալիֆորնիայի Մերսեդ քաղաքի մոտոկայքում գտնվող «Քասլ» օդային ուժերի բազայում՝ Ուոլթեր Ալեն ավագի և և Ֆլորա Ալենի ընտանիքում։ Ընտանիքը բաղկացած է եղել 5 զավակներից և բազմաթիվ անգամներ տեղափոխվել մի քաղաքից մյուսը, ինչպես նաև այլ երկրներ։ Հաճախել է Դալզել բնակավայրի (Հարավային Կարոլինա) «Հիլքրեսթ» ավագ դպրոցը, որի բասկետբոլային թիմի կազմում հասել է մինչև նահանգային առաջնություն։

Համալսարանային կարիերան 
Դպրոցն ավարտելուց հետո Ալենն ունդունում է Կոնեկտիկուտի համալսարանի առաջարկած կրթաթոշակային ծրագիրը և 1993-1996 թվականների ընթացքում հանդես գալիս «Հասկիս» կոչվող համալսարանային թիմում։ Համալսարանային տարիներին Ալենն ընդգրկվում է «All-American» խորհրդանշական հավաքականի կազմում, ինչպես նաև 1995 թվականին ԱՄՆ բասկետբոլի ֆեդերացիայի վարկածով ճանաչվում «տարվա մարզիկ»։ Կոնեկտիկուտի համալսարանային կարիերան Ալենն ավարտում է գրանցված 1922 ընդհանուր միավորով, ինչպես նաև ռեկորդ սահմանում մեկ սիրողական մրցաշրջանի (1995-96) ընթացքում իրացրած 116 3-միավորանոց նետումներով։

2001 թվականին Ալենն ընտրվում է որպես Կոնեկտիկուտի համալսարանի 25 հոգուց բաղկացած դարի խորհրդանշական հավաքականի պատվավոր ավագ։

2001 թվականի փետրվարի 5-ին՝ Կոնեկտիկուտի և Սիրաքյուսի համալսարանների միջև անցկացած հանդիպման առաջին խաղակեսից հետո կազմակերպված «Պատվավոր հասկիներ» ("Huskies of Honor") միջոցառման ժամանակ հավերժացվում է Ալենի խաղաշապիկը։

NBA-ի կարիերան

Միլուոքի Բաքս (1996–2003) 
Ալենն ընտրվում է NBA-ի 1996 թվականի դրաֆթի առաջին ռաունդի 5-րդ ընտրությամբ՝ «Մինեսոտա Թիմբերվուլվզի» կողմից և փոխանակման արդյունքում Էնդրյու Լենգի հետ միասին տեղափոխվում «Միլուոքի Բաքս»՝ նույն դրաֆթի 4-րդ ընտրություն Ստեֆոն Մարբերիի դիմաց։ 1996 թվականին Ալենն ընդգրկվում է «All-Rookie 2-րդ թիմ» նորեկներից բաղկացած խորհրդանշական հավաքականում։ «Միլուոքիի» կազմում ունեցած ամենահաջող մրցաշրջանն Ալենն ունենում է 2000-01 թվականներին, որի ընթացքում հաղթում է «Բոլոր աստղերի ուիքենդի» 3-միավորանոց նետումների մրցույթը, ընդգրկվում «All-NBA երրորդ թիմ» խորհրդանշական հավաքականում և որպես ակումբի «մեծ եռյակի» անդամ (Սեմ Կասելի և Գլեն Ռոբինսոնի հետ) հասնում մինչև փլեյ-օֆֆի Արևելյան կոնֆերենցիայի եզրափակիչ՝ 7-խաղյա մրցապայքարում պարտվելով Ալեն Այվերսոնի «Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերսին»։

Սիեթլ Սուպերսոնիքս (2003–2007) 

Ալենը «Բաքսի» կազմում մնաց մինչև 2002-03 մրցաշրջանի կեսը, որից հետո փոխանակման արդյունքում Ռոնալդ Մյուրեյի, համալսարանային թիմակից Քևին Օլիի և ապագա դրաֆթի ընտրության իրավունքի հետ տեղ գտավ «Սիեթլ Սուպերսոնիքսում»՝ Գարի Պեյտոնի և Դեզմոնդ Մեյսոնի դիմաց։ 2005 թվականին անց Ալենը և «Սոնիքսի» թիմակից Ռաշարդ Լյուիսը ընդգրկվում են «All-NBA երկրորդ թիմ» խորհրդանշական հավաքականում և դուրս գալիս մինչև Արևմտյան կոնֆերենցիայի կիսաեզրափակիչ։

2004-05 մրցաշրջանից հետո Ալենը որոշում է 5 տարով երկարաձգել պայմանագիրը «Սոնիքսի» հետ և ստորագրում է 80 միլիոն ԱՄՆ դոլար ընդհանուր արժողությամբ նոր պայմանագիր։ 2006–07 մրցաշրջանում Ալենի միջին տվյալներն էին 26,4 միավոր, 4,5 անդրադարձ և 4,1 արդյունավետ փոխանցում (կարիերայի բարձրագույն ցուցանիշ)։

«Սոնիքսի» կազմում Ալենն ունեցել է բազմաթիվ անհատական նվաճումներ. 2006 թվականի մարտի 12-ին Ալենը դառնում է NBA-ի պատմության 15 000 կարիերայի միավորների սահմանագիծն հատած 97-րդ մարզիկը, նույն թվականի ապրիլ 7-ին Ալենը լիգայի պատմության ամենաարդյունավետ 3-միավորանոց նետումներ իրականացրած բասկետբոլիստների աղյուսակում գրավում է երկրորդ տեղը՝ զիջելով միայն Ռեջի Միլլերին։ Ապրիլի 19-ին Ալենը գերազանցում է Դենիս Սկոտի՝ մեկ խաղաշրջանի ընթացքում կատարած հաջող 3-միավորանոց նետումների տասը տարվա ռեկորդը (ներկայումս Ալենի ռեկորդը գերազանցվել է Ստեֆեն Քըրրիի կողմից)։

Բոստոն Սելտիքս (2007–2012)

Մայամի Հիթ (2012–2014)

Դերասանական կարիերան

Անձնական կյանքը

Կարիերայի վիճակագրություն

Կանոնավոր առաջնություն 

|-
| style="text-align:left;"| 1996-97
| style="text-align:left;"| Միլուոքի
| 82 || 81 || 30.9 || 0.430 || 0.393 || 0.823 || 4.0 || 2.6 || 0.9 || 0.1 || 13.4
|-
| style="text-align:left;"| 1997-98
| style="text-align:left;"| Միլուոքի
| 82 || 82 || 40.1 || 0.428 || 0.364 || 0.875 || 4.9 || 4.3 || 1.4 || 0.1 || 19.5
|-
| style="text-align:left;"| 1998-99
| style="text-align:left;"| Միլուոքի
| 50 || 50 || 34.4 || 0.450 || 0.356 || 0.903 || 4.2 || 3.6 || 1.1 || 0.1 || 17.1
|-
| style="text-align:left;"| 1999-00
| style="text-align:left;"| Միլուոքի
| 82 || 82 || 37.4 || 0.455 || 0.423 || 0.887 || 4.4 || 3.8 || 1.3 || 0.2 || 22.1
|-
| style="text-align:left;"| 2000-01
| style="text-align:left;"| Միլուոքի
| 82 || 82 || 38.2 || 0.480 || 0.433 || 0.888 || 5.2 || 4.6 || 1.5 || 0.2 || 22.0
|-
| style="text-align:left;"| 2001-02
| style="text-align:left;"| Միլուոքի
| 69 || 67 || 36.6 || 0.462 || 0.434 || 0.873 || 4.5 || 3.9 || 1.3 || 0.3 || 21.8
|-
| style="text-align:left;"| 2002-03
| style="text-align:left;"| Միլուոքի
| 47 || 46 || 35.8 || 0.437 || 0.395 || 0.913 || 4.6 || 3.5 || 1.2 || 0.2 || 21.3
|-
| style="text-align:left;"| 2002-03
| style="text-align:left;"| Սիեթլ
| 29 || 29 || 41.3 || 0.441 || 0.351 || 0.920 || 5.6 || 5.9 || 1.6 || 0.1 || 24.5
|-
| style="text-align:left;"| 2003-04
| style="text-align:left;"| Սիեթլ
| 56 || 56 || 38.4 || 0.440 || 0.392 || 0.904 || 5.1 || 4.8 || 1.3 || 0.2 || 23.0
|-
| style="text-align:left;"| 2004-05
| style="text-align:left;"| Սիեթլ
| 78 || 78 || 39.3 || 0.428 || 0.376 || 0.883 || 4.4 || 3.7 || 1.1 || 0.1 || 23.9
|-
| style="text-align:left;"| 2005-06
| style="text-align:left;"| Սիեթլ
| 78 || 78 || 38.7 || 0.454 || 0.412 || 0.903 || 4.3 || 3.7 || 1.3 || 0.2 || 25.1
|-
| style="text-align:left;"| 2006-07
| style="text-align:left;"| Սիեթլ
| 55 || 55 || 40.3 || 0.438 || 0.372 || 0.903 || 4.5 || 4.1 || 1.5 || 0.2 || 26.4
|-
|style="text-align:left;background:#afe6ba;"| 2007-08†
| style="text-align:left;"| Բոստոն
| 73 || 73 || 35.9 || 0.445 || 0.398 || 0.907 || 3.7 || 3.1 || 0.9 || 0.2 || 17.4
|-
| style="text-align:left;"| 2008-09
| style="text-align:left;"| Բոստոն
| 79 || 79 || 36.4 || 0.480 || 0.409 || 0.952 || 3.5 || 2.8 || 0.9 || 0.2 || 18.2
|-
| style="text-align:left;"| 2009-10
| style="text-align:left;"| Բոստոն
|| 80 || 80 || 35.2 || 0.477 || 0.363 || 0.913 || 3.2 || 2.6 || 0.8 || 0.3 || 16.3
|-
| style="text-align:left;"| 2010-11
| style="text-align:left;"| Բոստոն
|| 80 || 80 || 36.1 || 0.491 || 0.444 || 0.881 || 3.4 || 2.7 || 1.0 || 0.2 || 16.5
|-
| style="text-align:left;"| 2011-12
| style="text-align:left;"| Բոստոն
|| 46 || 42 || 34.0 || 0.458 || 0.453 || 0.915 || 3.1 || 2.4 || 1.1 || 0.2 || 14.2
|-
|style="text-align:left;background:#afe6ba;"| 2012-13†
| style="text-align:left;"| Մայամի
|| 79 || 0 || 25.8 || 0.449 || 0.419 || 0.886 || 2.7 || 1.7 || 0.8 || 0.2 || 10.9
|-
|style="text-align:left;"| 2013-14
| style="text-align:left;"| Մայամի
|| 73 || 9 || 26.5 || 0.442 || 0.375 || 0.905 || 2.8 || 2.0 || 0.7 || 0.1 || 9.6
|- class="sortbottom"
| style="text-align:left;"| Կարիերայում
| style="text-align:left;"|
| 1300 || 1149 || 35.6 || 0.452 || 0.400 || 0.894 || 4.1 || 3.4 || 1.1 || 0.2 || 18.9
|- class="sortbottom"
| style="text-align:left;"| Բոլոր աստղերի խաղում
| style="text-align:left;"|
| 10 || 0 || 20.1 || 0.423 || 0.310 || 0.765 || 2.6 || 2.2 || 1.1 || 0.2 || 14.5

Փլեյ-օֆֆ 

|-
| style="text-align:left;"| 1999
| style="text-align:left;"| Միլուոքի
| 3 || 3 || 40.0 || 0.532 || 0.474 || 0.615 || 7.3 || 4.3 || 1.0 || 0.3 || 22.3
|-
| style="text-align:left;"| 2000
| style="text-align:left;"| Միլուոքի
| 5 || 5 || 37.2 || 0.444 || 0.385 || 0.909 || 6.6 || 2.6 || 1.6 || 0.0 || 22.0
|-
| style="text-align:left;"| 2001
| style="text-align:left;"| Միլուոքի
| 18 || 18 || 42.7 || 0.477 || 0.479 || 0.919 || 4.1 || 6.0 || 1.3 || 0.6 || 25.1
|-
| style="text-align:left;"| 2005
| style="text-align:left;"| Սիեթլ
| 11 || 11 || 39.6 || 0.474 || 0.378 || 0.889 || 4.3 || 3.9 || 1.3 || 0.4 || 26.5
|-
|style="text-align:left;background:#afe6ba;"| 2008†
| style="text-align:left;"| Բոստոն
| 26 || 26 || 38.0 || 0.428 || 0.396 || 0.913 || 3.8 || 2.7 || 0.9 || 0.3 || 15.6
|-
| style="text-align:left;"| 2009
| style="text-align:left;"| Բոստոն
| 14 || 14 || 40.4 || 0.403 || 0.350 || 0.948 || 3.9 || 2.6 || 1.1 || 0.4 || 18.3
|-
| style="text-align:left;"| 2010
| style="text-align:left;"| Բոստոն
| 24 || 24 || 38.5 || 0.431 || 0.386 || 0.863 || 3.3 || 2.6 || 0.9 || 0.1 || 16.1
|-
| style="text-align:left;"| 2011
| style="text-align:left;"| Բոստոն
| 9 || 9 || 40.1 || 0.523 || 0.571 || 0.960 || 3.8 || 2.4 || 1.2 || 0.1 || 18.9
|-
| style="text-align:left;"| 2012
| style="text-align:left;"| Բոստոն
| 18 || 10 || 34.2 || .395 || 0.304 || 0.711 || 4.1 || 1.0 || 0.9 || 0.1 || 10.7
|-
|style="text-align:left;background:#afe6ba;"| 2013†
| style="text-align:left;"| Մայամի
| 23 || 0 || 24.9 || 0.430 || 0.406 || 0.870 || 2.8 || 1.3 || 0.5 || 0.1 || 10.2
|-
| align="left" | 2014
| align="left" | Մայամի
| 20 || 1 || 26.4 || 0.413 || 0.388 || 0.919 || 3.4 || 1.6 || 0.7 || 0.2 || 9.3
|- class="sortbottom"
| style="text-align:left;"| Կարիերայում
| style="text-align:left;"|
| 171 || 121 || 35.5 || 0.443 || 0.401 || 0.883 || 3.8 || 2.6 || 1.0 || 0.2 || 16.1

Տես նաև 
 1000 և ավելի խաղի մասնակցած NBA բասկետբոլիստների ցանկ

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 

 Պաշտոնական կայք
 Էջը NBA.com կայքում
 Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում 

1975 ծնունդներ
Հուլիսի 20 ծնունդներ
Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Ամերիկացի օլիմպիական չեմպիոններ
2000 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ