Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Բաղանիս)
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Հայ Առաքելական եկեղեցու տաճար Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզի Բաղանիս գյուղում։

Պատմություն 
Բաղանիսի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին կառուցվել է 10-րդ դարում։

Բաղանիս գյուղը (Նոյեմբերյանի շրջան) տեղադրված է Նոյեմբերյան-Իջևան ավտոճանապարհի երկարությամբ՝ ձորալանջի նեղ հարթաշերտի վրա, շրջկենտրոնից 13 կմ հարավ-արևելք։ Վերջին տարիների ծավալուն շինարչարության հետևանքով արևելյան կողմում այնարդեն կցվել է Ոսկեպար գյուղի հետ։ Հյուսիսային եզրի բլրի բարձրադիր լանջին, միջնադարյան գերեզմանոցի տարածքում գտնվում է վաղմիջնադարյան ոչ մեծ եկեղեցիէ ներկայումս ավերակ վիճակում։ Պահպանվել են խորանի մասը, հյուսիսային պատը (ողջ երկարությամբ՝ մինչև թաղածածկը)՝ դրանց կից հարավային ու արևմտյան պատերի սկզբնամասերը։ Պատերի ստորին երեսաքարերը հիմնականում բացակայում են։ Թաղակամարների և թաղակապ ծածկի հետքեր, ինչպես նաև տարածքում ավերված մասերի բեկորներ կամ քարեր չեն պահպանվել։

Ճարտարապետություն 
Արտաքուստ ճիշտ 2։1 հարաբերությամբ կողմերով ուղղանկյան մեջ ամփոփված միանավ դահլիճ է՝ 8,75×4,7 մետր չափերով։ Եղել է թաղակապ՝ երկլանջ կտուրով։ Շեշտված պայտաձևություն ունեցող խորանի երկու կողմում կան ուղղանկյուն կտրվածքով պատուհաններ։ Հյուսիային պատի հետ օրգանապես կապված են երկու միջանկյալ և արևմտյան անկյունային որմնամույթերը, որոնց վրա բարձրացել են թաղակիր կամարները։

Կառուծվացք 
Կառուցված է հիմնականում դեղնավուն ֆելզիտե սրբատաշ խոշոր (ստորին մասերում 60-65 սմ բարձրությամբ) քարերով։ Վերջին երեք շարքերի քարերն իրենց կանաչավուն երանգով տարբերվում են մյուսներից։ Մնացորդները աչքի են ընկնում քարի մշակման և շարվածքի բարձր մակարդակով, կրաշաղախե միջուկիբացառիկ ամրությամբ։

Պատկերասրահ

Տես նաև 

Տավուշի մարզ
Բաղանիս գյուղ

Գրականություն

Ծանոթագրություններ 

ա
ա