Môngôlika (vahoaka)
Ny Môngôlika dia fitambarana vahoaka avy any Azia Atsinanana izay hita any Azia Atsinanana, any Azia Avaratra, any Azia Atsimo ary Eorôpa Atsinanana, izay miteny fiteny môngôlika. Antsoina hoe Prôtô-Môngôly ny razambeny.

Ny vondrom-poko môngôlika lehibe indrindra amin' izao fotoana izao dia ny Môngôly. Ny vahoaka miteny môngôlika, na dia miparitaka amin' ny faritra ara-jeografia midadasika aza, dia mampiseho fifanahafana ara-pototarazo avo lenta, ary mampiseho fitohizana amin' ireo vahoaka tany Azia Avaratra-Atsinanana fahiny.

Ny vahoaka môngôlika 
Ireto avy ny foko ao amin' io vondrona io: Bônana, Daora, Dôngsiana, Hamnigana, Iogora, Kangjia, Katsô, Mogaly, Môgôly, Môngôly, Môngôly Sisoana, Môngoôra, ary Sôgoô Ariga.

Ny fiteny môngôlika 
Ny fiteny môngôlika dia fianakaviam-piteny any Azia Avaratra sy any Azia Afovoany. Matetika dia ampifanakaikezina amin' ireo fiteny torkika sy ireo fiteny tongoza ao amin' ny fianakaviambem-piteny altaika izy ireo nefa tsy miombon-kevitra ny amin' izany ny mpahay teny maro. Anisan' ny fiteny môngôlika ny fiteny môngôly (na môngôliana) izay tetenina ao Môngôlia sy ao Môngôlia Anatiny.

Ireto ny fiteny ao amin' io fianakaviam-piteny io:

 fiteny bônana (mpiteny miisa 6 000)
 fiteny boriata (mpiteny miisa 330 000)
 fiteny dagora (mpiteny miisa 96 000)
 fiteny kamnigana (mpiteny miisa 2 000)
 fiteny kangjia (mpiteny miisa 1 000)
 fiteny môgôly (fiteny maty)
 fiteny môngôliana (mpiteny miisa 5,2 tapitrisa)
 fiteny môngoôra (mpiteny miisa 150 000)
 fiteny ôirata (anisany ny fiteny kalmika) (mpiteny miisa 360 000)
 fiteny ôrdôsy (mpiteny miisa 123 000)
 fiteny santa (Dongxiang) (mpiteny miisa 200 000)
 fiteny sira iogora (mpiteny miisa 4 000)