Jeôgrafian' i Madagasikara
Ny jeôgrafian' i Madagasikara dia fandalinana ny nosy lehibe ao amin' ny tapany andrefana amin' ny Ranomasimbe Indianina. Nosy fahefatra lehibe indrindra eto an-tany izy. Aty amin' ny ila-bolan-tany atsimo no misy an' i Madagasikara, fahefatra amin' ny nosy ngeza indrindra eto an-tany ny nosin' i Madagasikara, ao aorian' i Groenland, Ginea Vao ary Borneo. Ny lakandranon' i Mozambika no manasaraka azy amin' i Afrika. 400 km ny elanelan' i Mozambika sy Madagasikara. 1 580 km ny halavan' i Madagasikara avy any atsimo ka hatrany avaratra ary 580 km ny sakany avy any atsinanana ka hatrany andrefana.

Misy tangorom-bohitra mizara ny nosy makany avaratra hatrany atsimo. Ny salasalan-kalavan' ireo tendrombohitra ireo dia misy 1200-1500 m eo ho eo. Any amin' ny farirta avaratr' i Madagasikara no misy ny tendrombohirta Tsaratanana (na Maromokotro) izay manana haambo 2 876 m. Misy farihy maro ny eto Madaasikara ka ny farihy ngeza indrindra dia ny Farihin' Alaotra, manana velarana 182 km2.

Vohon' ny tany sy ny rano

Ny vohon' ny tany 
Any atsinanana dia misy lemaka tery kely haavo misy ny lakandranon' ny Pangalana manana toetany be orana any avaratra hatrany atsimo. Ny havoana dia maka 60 % n' ny velaran' i Madagasikara. Ny toerana avo indrindra eto Madagasikara dia i Tsaratanana any amin' ny faritanin' Antsiranana, izay manana haavo 2 876 m.

Ireto ny tendrombohitra avo eto Madagasikara:

 Maromokotro
 Ankaratra
 Andringitra

Ny rano

Farihy eto Madagasikara 
Ny farihin' Alaotra no farihy lehibe indrindra ao Madagasikara. Ny halalin' ny toerana lalina indrindra amin' io farihy io dia 1,5 m monja. Ny lanjan' ny ranon' ny farihin' Alaotra dia eo amin'ny 930 tapitrisa taonina eo ho eo (0,93 km3). Noho ny fikaohan' ny tendrombohitra manodidina dia nihafeno fasika ilay farihy, ka izany no anisan' ny antony tsy mahalalina io farihy io.

Ny ony sy ny renirano 
Ireto ny renirano sy ny ony lehibe sasany eto Madagasikara:

 Ambalona, Ambato, Andranotsimisiamalona, Androranga, Anjobony, Antainambalana,
 Bemarivo, Besokatra, Betsiboka, Bombetoka,
 Fanambana, Faraony, Fiherenana
 Ikopa, Ihosy, Ifasy, Imaloto, Irodo, Ivoloina, Ivondro
 Jabo
 Linta, Lokoho, Loky
 Maevarano, Mahajamba, Mahajilo, Mahavavy, Mahavavy Atsimo, Manajeba, Mananjary, Manambaho, Manambato, Manambolo, Manambovo, Manampatrana, Mananara, Mananara Atsimo, Mandrare, Mangarahara, Mania, Mangoky, Mangoro, Maningory, Maningoza, Marimbona, Matitanana, Matsiatra, Menarandra., Morondava,
 Namorona, Nosivolo,
 Onibe, Onilahy, Onive,
 Rianila,Ramena,
 Saharenana, Sahatavy, Sakaleona, Sakanila, Sahamaitso, Sahatandra, Sakay, Sakeny, Sambirano, Sandrananta, Sandrangato, Sandratsio, Simianona, Sisaony, Sofia
 Tandra, Tsiribihina, Tsaratanana,
 Zomandao

Zavamaniry sy biby

Nosy sy morontsirak' i Madagasikara

Nosy 
Ireto ny nosy sasany eto Madagasikara:

 Nosy Be
 Nosy Barren
 Nosy Boraha
 Nosy Antsoha
 Nosy Hara
 Nosy Mangabe
 Nosy Tanikely
 Nosy Ve
 Nosy Mitsio
 Nosy Vao
 Nosy Iranja
 Nosy Mangiho
 Nosy Manitse

 Nosy Juan de Nova (na Nosy Kely)
 Bassas da India (na Nosy Bedimaky)
 Nosy Europa (na Nosy Ampela)
 Nosy Glorieuses (na Nosy Sambatra)

Saikanosy 
Ireto ny saikanosy sasany eto Madagsikara:

 Saikinosy Ambato
 Saikinosy Ankify
 Saikinosy Masoala
 Cap Diego

Helodrano 
Ireto ny helodrano sasany eto Madagasikara:
 Helodranon' Ambaro
 Helodranon' Ampasindava
 Helodranon' i Antongila
 Helodranon' i Baly
 Helodranon' i Bombetoka
 Helodranon' i Courrier
 Helodranon' i Diego Suarez
 Helodranon' Ivondro
 Helodranon' i Mahajamba
 Helodranon' i Narinda
 Helodranon' i St. Augustine
 Helodranon' i Tintingue

Tanjona 
Ireto ny tanjona sasany eto Madagasikara:
 Tanjona Bobaomby
 Tanjona Belao
 Tanjona Masoala
 Tanjona Vilanandro
 Tanjona Vohimena

Toetany 
Trôpikaly ny toetany amin' ny morontsiraka, toetanim-pehibe izy any atsinanana, trôpikaly maina izy any amin' ny morontsiraka andrefana sy atsimo, ary trôpikaly mangatsiaka izy any ampovoany. Ny tohi-drivodoza ny Ranomasimbe Indianina no mampisy ny alizay atsimo atsinanana, mihisaka araky ny fizaran-taona io alizay io.

Manana fizaran-taona roa i Madagasikara: misy ririnina (maina) amin' ny volana Mey hatramin' ny volana Ôktôbra, sy fahavaratra (mando) amin' ny volana Nôvambra hatramin' ny volana Avrily. Miovaova arakaraky ny haabon-toerana ny toetrandro sy ny rivotra manjaka. Mandalo amin' ny morontsiraka atsinanana izao ohatra ny alizay, Noho izany dia manorana matetika ny any satria mbola misy an' Andringitra mitazona ny ankabeazan' ny hamandoana. Any amin' ny morontsiraka atsinanana izao no tena be orana indrindra aty Madagasikara (3 500 mm isan-taona).

Mandalo matetika amin' ny fahavaratra ny rivodoza avy any amin' ny nosin' ny Maskarena. Maimaina sy mangatsiatsiaka ny tany any andrefan' Andringitra amin' ilay alizay tsy tonga any. Mahatratra 1 400 mm ny orana latsaka any Antananarivo amin' ny ririnina, mety mangatsiaka be ny alina any fa tsy dia mivaingana matetika. Fa mety mivaingana ny rano rehefa miakatra any an-tampon-tendrombohitra. Amin' ny andro ririnina, ny lanitry ny renivohitra dia anisan' ny tena mazava (amin' ny tantera-kazavana) indrindra eto an-tany. Mbola maina noho ny ampovoany ny toetrandro any andrefana satria efa nilatsaka daholo ny hamandoan' ny alizay. 300 mm fotsiny ny tontalin' ny orana latsaka any Toliara mandritry ny taona

Ny toetany eo amin' ny faritra afovoany dia mangatsiaka amin' ny andro ririnina ary matimaty na mafana rehefa andro fahavaratra amin' ny volana Desambra; ny rotsak' orana eo amin' ny faritra afovoany dia antonontonony. Ny faritra andrefana dia manana toetany maina sady mafana mandavan-taona.

Fizaràn-tany ara-panjakana

Faritany eto Madagasikara 
Lahatsoratra antsipirihany: Faritany eto Madagasikara.

Nizara ho faritany enina i Madagasikara hatramin' izay: Antsiranana, Antananarivo, Fianarantsoa, Mahajanga, Toamasina ary Toliara. Araka ny fiovana nisy anefa, nanomboka ny taona 2004, dia nozaraina ho faritra 23 i Madagasikara.

Faritra ao amin' ny Faritanin' Antsiranana 
Misy faritra roa ny ao amin' ny Faritanin' Antsiranana, ka ireto avy izy ireo:

 Faritra Diana (misy distrika miisa 5)
 Faritra Sava (misy distrika miisa 4)

Faritra ao amin' ny Faritanin' i Mahajanga 
Misy faritra efatra ny ao amin' ny Faritanin' i Mahajanga:

 Faritra Boeny (misy distrika miisa 6)
 Faritra Betsiboka (misy distrika miisa 4)
 Faritra Melaky (misy distrika miisa 5)
 Faritra Sofia (misy distrika miisa 7)

Faritra ao amin' ny Faritanin' Antananarivo 
Misy faritra efatra ny ao amin' ny Faritanin' Antananarivo:

 Faritra Itasy (misy distrika miisa 3)
 Faritra Analamanga (misy distrika miisa 8)
 Faritra Bongolava (misy distrika miisa 2)
 Faritra Vakinankaratra (misy distrika miisa 7)

Faritra ao amin' ny Faritanin' i Toamasina 
Misy faritra telo ny ao amin' ny Faritanin' i Toamasina:

 Faritra Alaotra-Mangoro (misy distrika miisa 5)
 Faritra Analanjirofo (misy distrika miisa 6)
 Faritra Atsinanana (misy distrika miisa 7)

Faritra ao amin' ny Faritanin' i Fianarantsoa 
Misy faritra dimy ny ao amin' ny Faritanin' i Fianarantsoa:

 Faritra Atsimo-Atsinanana (misy distrika miisa 5)
 Faritra Amoron'i Mania (misy distrika miisa 4)
 Faritra Ihorombe (misy distrika miisa 3)
 Faritra Matsiatra Ambony (misy distrika miisa 7)
 Faritra Vatovavy (misy distrika miisa 3)
 Faritra Fitovinany (misy distrika miisa 3)

Faritra ao amin' ny Faritanin' i Toliara 
Misy faritra efatra ny ao amin' ny Faritanin' i Toliara:

 Faritra Atsimo-Andrefana (misy distrika miisa 9)
 Faritra Anosy (misy distrika miisa 3)
 Faritra Androy (misy distrika miisa 4)
 Faritra Menabe (misy distrika miisa 5)

Kaominina eto Madagasikara 
Tamin' ny taona 2015 dia niisa 1 693 ny kaominina eto Madagasikara.

Ny mponina

Ny vahoaka malagasy 
Ny Malagasy dia mizara ho vondrom-poko maromaro. Miteny amin' ny fiteny malagasy amin' ny endriny isaky ny faritra misy azy ny vahoaka ao amin' ireo vondrom-poko ireo.

Vondrom-poko ao avaratra 
Ny Antankarana sy ny Tsimihety ary ny Betsimisaraka no vondrom-poko any avaratra. Ao amin' ny tendro avaratra amin' i Madagasikara no ahitana ny Antankarana, ao amin' ny Faritanin' Antsiranana. Any amin' ny faritra avaratra-andrefana eto Madagasikara no ahitana ny Tsimihety na Antandroña, ao amin' ny faritanin' i Mahajanga.

Ny Betsimisaraka kosa dia foko ao amin' ny lemaka manaraka ny morontsiraka atsinanana, vafaritry ny reniranon' i Bemarivo ao avaratra sy ny onin' i Mananjary any atsimo.

Vondrom-poko ao andrefana 
Ny Sakalava, ny Makoa, ny Masikoro, ary ny Vezo no vondrom-poko ao andrefana. Ny Sakalava dia foko monina amin' ny tany midadasika dia midadasika any amin' ny tapany atsimo-andrefana sy andrefana ary avaratra-andrefan' i Madagasikara, eo anelanelan' Ampasimena any avaratra, sy Toliara any atsimo.

Ny Makoa dia foko monina ao amin' ny morontsiraka avaratra andrefan' i Madagasikara. Indraindray izy ireo dia heverina ho zana-pokon' ny Vezo, izay foko ao anatin' ny Sakalava. Foko moninina any amin' ny morontsiraka atsimo-andrefan' i Madagasikara ny Vezo, izay mivelona indrindra amin' ny fanjonoana an-dranomasina. Heverina ho ao amin' ny vondrom-poko Sakalava ny Vezo. Ny Masikoro kosa dia foko any amin' ny morontsiraka atsimo andrefan' i Madagasikara izay mivelona indrindra amin' ny fiompiana sy ny fambolena.

Vondrom-poko ao afovoantany 
Ny Merina, ny Sihanaka, ny Betsileo, ny Zafimaniry, ary ny Bara no vondrom-poko ao afovoan-tany. Ny Merina dia foko monina eo amin' ny tampon-kavoana voafaritry ny tanin' i Vonizongo ao avaratra, ny tendrombohitr' Ankaratra ao atsimo, ny reniranon' i Sakay ao andrefana, ary ny tandavan-tendrombohitr' Angavo ao atsinanana.

Ny Sihanaka dia foko monina manodidina ny farihin' Alaotra, voafaritry ny renirano Bemarivo Ambony sy Tampoketsa Atsimo ao avaratra, ny renirano Mahajamba Ambony ao andrefana, ary ireo havoana misy ny Bezanozano sy ny ala ao atsinanana. Ny Bezanozano dia foko ao amin' ny tany lemaka manodidina an' i Mangoro, voafaritry ny tany onenan' ny foko Sihanaka ao avaratra, ny Betsimisaraka ao atsinanana, ary ny Merina ao andrefana.

Ny Betsileo dia foko lehibe ao amin' ny toerana faritan' ny ony Mania ao avaratra, ny tanin' ny Tanala ao atsinanana, ny tendrombohitr' Andringitra ao atsimo, ary ny tandavan-tendrombohitr' i Bongolava ao andrefana, izany hoe ao amin' ny Faritanin' i Fianarantsoa. Ny Zafimaniry dia foko monina ao amin' ny tapany atsimo atsinanan' ny faritra afovon' i Madagasikara, izay azo heverina ho zana-pokon' ny Betsileo, nefa mifanakaiky kolontsaina koa amin' ny Tanala.

Ny Bara dia foko monina amin' ny toerana midadasika voafaritry ny renirano Zomandao any avaratra, ny faritra onenan' ny Tanala any atsinanana, ny ony Onilahy any atsimo andrefana, ary ny tangoron-tendrombohitra Analavelona ao andrefana sy avaratra-andrefana.

Vondrom-poko ao atsinanana 
Ny Antambahoaka, ny Antefasy, ny Zafisoro, ny Antemoro, ny Antesaka, ny Tanala no vondrom-poko any atsinanana. Ny Antambahoaka dia foko iray ao atsimo-atsinanan' i Madagasikara, eo anelanelan' i Sakaleona sy Namorona. I Mananjary no tanan-dehibe any.

Ny Antefasy dia foko ao amin' ny faritra manodidina an' i Farafangana. Eo anelanelan' i Manampatra sy Mananara Atsimo izy ireo. Ny Zafisoro dia foko hita betsaka ao amin' ny distrikan' i Farafangana. Heverina ho zana-pokon' ny Antefasy ny Zafisoro.

Ny Antemoro dia foko ao amin' ny faritra Fitovinany. Nampalaza ny foko Antemoro teo amin' ny tantara ny fanoratana ny Sorabe. Eo anelanelan' i Namorona sy Manampatrana no fonenany.

Ny Antesaka dia foko eo anelanelan' i Mananivo ao avaratra, Itomampy sy Ionaivo ao andrefana, ary Lavibola ao atsimo. Tanàna lehibe ao aminy dia i Vangaindrano sy i Midongy Atsimo.

Ny Tanala dia foko ao amin' ny faritra misy ny havoanan' Ikongo, voafaritry ny tanin' ny Betsileo ao andrefana, ny Betsimisaraka sy ny Antambahoaka sy ny Antemoro ary ny Antefasy ao atsinanana, ary ny ony Manampatrana ao atsimo.

Vondrom-poko ao atsimo 
Ny Mahafaly, ny Antandroy ary ny Antanosy no vondrom-poko any atsimo. Ny Mahafaly dia foko monina amin' ny lembalemba midadasika eo anelanelan' ny ony Onilahy sy Menarandra, any amin' ny faritra Atsimo-Andrefana.

Ny Antandroy dia foko ao amin' ny tendron' i Madagasikara atsimo indrindra monina amin' ny tany eo anelanelan' ny ony Menarandra ao andrefana sy Mandrare ao atsinanana ary ny havoana Vohimainty ao avaratra.

Ny Antanosy dia foko ao amin' ny tendron' i Madagasikara atsimo-atsinanana indrindra, ao amin' ny faritra Anosy eo anelanelan' i Masianaka sy Mandrare no misy azy betsaka indrindra, nefa ahitana azy koa ny tanàna toa an' i Bezaha sy i Vatolatsaka (ao amin' ny distrikan' i Betioky-Atsimo) ary any Bereketa (distrikan' i Sakaraha).

Ny isan' ny mponina isam-paritra

Jereo koa 
 Tantaran' i Madagasikara
 Tananan' i Madagasikara
 Kolontsaina malagasy
 Fivavahana eto Madagasikara
 Fiteny eto Madgasikara
 Faritra eto Madagasikara
 Foko eto Madagasikara