Afganistàna
Ny Afganistàna na Repoblika Islamikan' i Afganistàna dia firenena any Azia Afovoany tsy manana morontsiraka mizara sisintany amin' i Pakistana, amin' i Tajikistana, amin' i Iràna, amin' i Torkmenistàna, amin' i Ozbekistàna ary amin' i Sina.

Atao hoe د أفغانستان اسلامي جمهوریت izy amin' ny fiteny pastô, ary  جمهوری اسلامی أفغانستان amin' ny fiteny dary.

Ny faritra misy an' io firenena io dia ifanenan' ny foko maro sy ifanenan' ny mpivarotra avy any Eorôpa ho any Azia na avy any Azia mankany Azia Andrefana na makany Eorôpa. Tamin' ny Andro Taloha, io faritany io dia efa faritany nifanenan'ny mponina mpivarotra miaina eo akaikiny toy ny Iranianina, ny Tiorka na ny Arabo. Ny olo-malaza nandalo tamin' i Afganistàna dia i Gengis Khan, i Aleksandra Lehibe sns.

Taorian' ny nionganan' ny Empira Persa Afsarida dia lasa mizaka tena (tamin' ny 1747) i Afganistàna eo ambanin' ny jeneraly Ahmad Khan Abdali, lasa padishah an' ilay firenena tamin' ny taona 1747. Ny faritany nisy azy tamin' ny Andro Taloha, vaorin' ny Empira Baktriana, ny Empira Kosàna na ny Empira Gazvenida.

Taorian' ny Ady Anglô-Afgana faharoa, ny Britanika dia tsy namela an' i Afganistàna tany, fa milaza ny Britanika fa tsy hidikiditra anatin' ny raharaha anatin' ny faritra. I Afganistàna dia lasa firenena "manefitra" tamin' ny taona 1879 hatramin' ny taona 1919, fa mbola mahazo mizaka tena ara-pôlitika anatiny.

Jereo koa 
Firenena ao Azia: Afganistàna - Arabia Saodita - Armenia - Azerbaijàna - Bangladesy - Bareina - Botàna - Broney - Emirata Arabo Mitambatra - Filipina - Iemena - India - Indônezia - Iràka - Iràna - Israely - Japàna - Jôrdania - Kambôdia - Katara - Kazakstàna - Kirgizistàna - Kôety - Kôrea Atsimo - Kôrea Avaratra - Laôsy - Libàna - Maldiva - Malezia - Mianmara - Môngôlia - Nepaly - Ômàna - Ozbekistàna - Pakistàna - Palestina (fanjakana) - Rosia - Sina - Singaporo - Siria - Srilanka - Tailandy - Taioàna - Tajikistàna - Torkia - Torkmenistàna - Vietnamy.

Vahoaka ao Afganistàna:  Pastona - Fiavian'ny Pastona

Kôntinenta eto an-tany

 Afrika
 Amerika (Amerika Avaratra - Amerika Atsimo)
 Azia
 Eorôpa
 Ôseania
 Antarktika

Tsiahy 

Firenena
Firenena ao Azia
Azia
Afganistana