Sôza
Ny sôza na sôja dia zavamaniry maniry isan-taona, mitovitovy amin' ny tsaramaso, ambolena hahazoana an' ilay voany misy menaka, avy any Azia Atsinanana, nefa volena betsaka manerana izao tontolo izao. Ny sôja dia zavamaniry misy tsibolobolo, mijoro, mirefy 60 sm hatramin' ny 100 sm ny haavony, mitambatra tsitelotelo amin' ny tahokely ny raviny, misy voniny kely miloko fotsy na mavo, ary misy pepany misy voany iray hatramin' ny efatra.

Ny sôza, izay atao amin' ny anarana ara-tsiansa hoe Glycine max, dia ao amin' ny fianakaviana Leguminosae (Fabaceae).

Mahatratra ny fahalehibeazany ny sôza eo anelanelan' ny 90 sy 150 andro aorian' ny fambolena azy. Mivadika mavo ny raviny avy eo, ary mihintsana ary lasa mivolontakatra haingana ny pepa rehefa maina. Ny voany, saika boribory, miloko mavo tanora na mainty na volontakatra na maitso, dia misy menaka 20 % sy prôteinina 40 %.

Ny sôza, izay voly tranainy be any any Azia Andrefana (Sina sy Japana ary Kôrea) dia nampidirina tany Etazonia tamin' ny fiandohan' ny taonjato faha-19 ary nambolena hohanina. Ny ankamaroan' ny karazana ambolena any Eorôpa ankehitriny dia nohatsaraina tany Etazonia noho ny fandrosoan' io firenena io amin' ny fambolena sôza.

Ny vokatra roa mifototra amin' ny sôza dia ny lafarinina sôza sy ny menaka sôza. Ny menaka dia ampiasaina amin' ny sakafo, na manta na efa nisy fanomanana, ary ampiasaina koa amin' ny indostria (loko, verny, sns).

Any amin' ny firenena izay tsy ampy prôteinina ny sakafo dia mitombo ny fampiasana ny lafarinina sôza amin' ny sakafon' olombelona, fa any amin' ny firenena mandrosokosa dia io no famenon-tsakafo misy prôteinina ho an' ny biby. Ampiasaina amin' ny sakafom-biby koa ny faikan' ny sôza avy nanesorana menaka.

Jereo koa 

 Voamaina
 Voanjobory
 Tsaramaso
 Tsiasisa
 Kabaro
 Voanemba