Edward Wilmot Blyden
I Edward Wilmot Blyden dia mpanabe, mpanoratra, diplômaty, ary mpanao pôlitika amerikana-liberiana izay niasa  voalohany tany Afrika Andrefana. Teraka tany India Andrefana Danoà izy, nanatevin-daharana ny firehan' ireo mainty hoditra mpifindra monina avy any Amerika izay nifindra monina ho any amin' ny firenena. Teraka tamin' ny 3 Aogositra 1832 ary maty tamin' ny 7 Febroary 1912 izy.

Lasa mpampianatra nandritra ny dimy taona i Blyden tao amin' ny zanatany britanikan' i Afrika Andrefana any Siera Leôna tamin' ny fiandohan' ny taonjato faha-20. Ny asasorany lehibe dia momba ny panafrikanisma izay nanjary nanan-kery nanerana an' i Afrika Andrefana, ary nahasarika ny sain' ny firenena toa an' i Etazonia ihany koa. Nino izy fa môdely ho an' ilay nantsoiny hoe etiôpianisma ny ziônisma, ary ny Afrô-Amerikana dia afaka miverina aty Afrika ary manampy amin' ny fananganana indray ilay kôntinenta.

I Blyden dia fantatra tamin' ny fahatanorany noho ny talentany sy ny fiarany; nampianarin’ i John Knox, minisitra prôtestanta amerikana tao Sankt Thomas, izay namporisika azy hanohy ny fianarany tany Etazonia, no nampianarin’ i John Knox. Tamin' ny taona 1850 dia nolavina ny fidiran' i Blyden tao amin' ny seminera teôlôjika telo avaratra noho ny firazanany. Nampirisika azy nankany Liberia i Knox, zanatany naorin’ ny American Colonization Society ho an’ ny olona afaka miloko hoditra. Nifindra monina i Blyden tamin' ny taona 1850 ary nanao ny asany sy ny fiainany tany. Nanambady avy amin' ny fianakaviana malaza izy ary tsy ela dia nanomboka niasa ho mpanao gazety. Mbola manan-kery hatramin' izao ny hevitr' i Blyden.

Jereo koa 

 Panafrikanisma