Шейнфельд-Бегалиева, Асель Сувакуновна
Эркин энциклопедия – Википедия материалынан.

Бегалиева Асель Усубакуновна ( Сувакуновна ) / Шеинфельд Асель (18.10.1977- жылы туулган, Фрунзе, Кыргыз ССР, СССР ) - кыргыз тарыхчысы, коомдук ишмер, публицист, туризм, илим жана билим берүү тармагынын өкүлү. Кыргызстандагы мамлекеттик башкаруунун тарыхын, Кыргыз Республикасындагы парламентаризмдин тарыхын изилдеген  . Кыргызстанда маданий жана диний туризмдин өнүгүү тарыхын изилдеген биринчи тарыхчы («Кыргыз Республикасындагы маданий туризм: тарыхы жана өнүгүү келечеги » деген темада докторлук диссертациясын коргогон).

Үй-бүлөсү 

 Атасы, Бегалиев Сувакун Иманакунович - тарыхчы, педагог, педагог, саясат таануучу. 1945-жылы 20-декабрда Ысык-Көл облусунун Түп районундагы Балбай (мурдагы аты Сары-Булак ) айылында айылдык интеллигенциянын үй-бүлөсүндө туулган. 2011-жылдын 14-сентябрында Бишкектеги Улуттук онкология борборунун реанимация бөлүмүндө каза болгон. Улуту - Кыргыз. Түпкү теги кыргыздардын бугу уруусуна тиешелүү Белек уругуна барып такалат. Белек хандын урпагы.

Илим жана билим берүү тармагындагы көптөгөн эмгектердин автору.  1985-жылы Ленинградда (Санкт-Петербург) кыргыз милициясынын калыптануу жана өнүгүү тарыхы боюнча кандидаттык диссертациясын жактаган. Биринчи толкундун демократы, Кыргызстан Демократиялык Кыймылынын (КДК) активдүү катышуучусу. Бишкек шаардык шайлоочулар клубунун мүчөсү. «Мемориал-Акыйкат» коомунун активисти. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттыгына талапкер. Ысык-Көл облусунун Түп районунан чыккан Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаты Жыпар Жекшеевдин коомдук жардамчысы, консультанты, ишенимдүү адамы. Советтер Союзунун жана эгемен Кыргызстандын тарыхындагы алгачкы тарыхчылардын бири. 

 Апасы (1951 - ...) Кудуева Гүлсара Аскаровна - Советтик Кыргызстандын Фрунзе шаарындагы «Спутник» саякат жана экскурсия бюросунун директору. Эгемендүүлүк жылдарында Бишкек шаарынын билим берүү мекемелеринде иштеген; Кыргыз Республикасынын билим берүүсүнүн отличниги; азыр татыктуу эс алууда.

 Күйөөсү - Шейнфельд Грегори [1] [2] — Алабама университетинде социология боюнча профессор - Бирмингем (Алабама), АКШ.

Билими 

 1994-жылы Бишкек шаарындагы №27 орто мектепти артыкчылык диплому менен аяктаган.

 1999-жылы Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз мамлекеттик улуттук университетинин тарых жана чөлкөм таануу факультетин артыкчылык диплому менен аяктаган. Ошол эле жылы «Кыргызстан тарыхы» багыты боюнча аспирантурага (күндүзгү бөлүмгө) тапшырган.

 2004-жылы кандидаттык диссертациясын  «РСФСР ККАО Советтеринин областтык аткаруу комитетинин ишмердүүлүгү (1924-1927) деген темада жактаган. )".

 2004-жылдан 2005-жылга чейин Эгей университетинин (Измир/Түркия) Түрк тили жана адабияты борборунда окуган.

 2008-жылы Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын Тарых жана маданий мурас институтунун «Кыргызстан тарыхы» багыты боюнча докторантурасына (күндүзгү бөлүмгө) тапшырган .

 2014- жылы «Кыргыз Республикасындагы маданий туризм: тарыхы жана өнүгүү перспективалары» - деген кандидаттык диссертациясын жактаган.

 Орус, англис жана түрк тилдеринде эркин сүйлөйт.

Педагогикалык ишмердүүлүгү 
-   09.1999 - 09.2000 - И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети, Гуманитардык илимдер кафедрасынын окутуучусу

-   09.2006 — 04.2007 - Кыргыз мамлекеттик транспорт курулуш жана архитектура университети , гуманитардык илимдер кафедрасынын ага окутуучусу

-   09.2006 - 03.2008 - Туризм Академиясы, доцент

-   03.2012 - 12.2012 - М.Р. Рыскулбеков атындагы Кыргыз Экономикалык Университети, Менеджмент жана туризм факультетинин деканы

-   03.2013 - 12.2013 - М.Р. Рыскулбеков атындагы Кыргыз Экономикалык Университети - Доцент, Философия жана коомдук илимдер кафедрасынын башчысы, Коомчулук менен байланыш жана ММКлар менен иштөө боюнча координатор

-   05.2011 - 09.2015 - Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик башкаруу академиясы, у. м. профессор

-   09.2015 - 09.2016 - Кыргыз-Казак университети, Профессор

-   09.2016 - 09.2018 - IHMS — Эл аралык жогорку медициналык мектеп — Бишкек, у. м. профессор

-   09.2018 - 03.2021 - KICA - Борбордук Азиядагы Корея институту  — профессор

Туризм тармагындагы ишмердүүлүк 

 2008-2009 - Danat al Khaleej Tourism / Дубай-БАЭ - туроператор.

 2007-2008 Trek Travel International / Стамбул-Түркия - туроператор, коммерциялык директордун орун басары.

 2005-2006 Starfish Travel & Yachting / Fethiye-Түркия - туроператор.

Негизги илимий эмгектери 
 Эмгектери орус тилинде жазылгандыктан кыргыз тилине которулбай берилди.
1. Истоки парламентаризма: опыт деятельности Исполнительного Комитета Советов КАО РСФСР в период возрождения национальной государственности (1924—1927 гг.).— Бишкек, 2006/ Монография на основе диссертации.

2. Культурный туризм в Кыргызской Республике: история и перспективы развития. — Бишкек, 2013.

3. Историко-культурное наследие в туризме Кыргызской Республики. — Бишкек, 2011 (рекомендовано МОиН КР для образовательных учреждений КР),

4. Религиозный туризм в Кыргызской Республике.— Бишкек, 2011 (рекомендовано МОиН КР для образовательных учреждений КР),

5. Государственное регулирование туризма в Кыргызской Республике (1999—2011 гг.). Сборник документов. — Бишкек, 2012.

6. Комплектация и систематизация материала докторской диссертации отца Бегалиева Сувакуна Иманакуновича (посмертно) и издание книги Бегалиев С. И., Сулайманов Ж. И. «Депортированные народы Кавказа в Кыргызстане. Размышления „на рельсах судьбы“». — Бишкек, 2012.

7. Комплектация и систематизация архивных материалов Бегалиева С. И. о восстании 1916 года с последующей публикацией. «Восстание 1916». Под редакцией д.филол.н. К. Мамбеталиева. - Бишкек, 2015.

8. Официальный оппонент на защитах докторских диссертаций в ДИССЕРТАЦИОННОМ СОВЕТЕ Д. 07.18.578 ПРИ КГУ ИМ. И.АРАБАЕВА И КНУ ИМ. Ж.БАЛАСАГЫНА

Коомдук жана уюштуруучулук иштери 
 
– «Кыргызстандын психологдорунун этикалык кодекси» (Кыргызстан Психологиялык коому, 2013-ж. апрель) жана «Парламенттин этностор аралык мамилелерге эффективдүү катышуусу» («Эгалит» Конфликттерди жөнгө салуу агенттиги, 2012-2013-ж.) эмгектерин талкуулоого чакырылган. 

- Кыргыз Республикасынын Президенттик Аппаратынын ( Ахметова Нурсулуу ) суроо-талабы боюнча Кыргыз Республикасындагы диний билим берүү маселелери жаатында консультациялык материалын берген (2013-жылдын августу 25-бетте).

- Байкал жаштар форумунда (2013-ж.) А.С.Бегалиеванын «Байкал-Ысык-Көл» бирдиктүү жаштар форумун түзүү идеясынын сунушу россиялык тараптын колдоосуна ээ болуп, резолюцияга киргизилген.

- Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат жана туризм министрлигине караштуу Туризмди өнүктүрүү боюнча Координациялык кеңештин эксперти (2013-2016-жж.).

- Кыргыз Республикасынын туризмди өнүктүрүү боюнча көз карандысыз кеңешинин эксперти (В.А. Комиссаров тарабынан түзүлгөн ).

- Кыргыз Республикасынын кол күрөш федерациясынын президентинин кеңешчиси (2011-жылдан 2017-жылга чейин).

- 2014-жылы 15-17 жаштагы уландар жана кыздар арасындагы кол күрөш боюнча Азиянын ачык чемпионатына Кыргыз Республикасынын спорттук делегациясынын жетекчиси / Худжанд – Тажикстан/2014-жылдын апрель айы/ Кыргыз Республикасынын курама командасы 10 катышуучу өлкөнүн ичинен 3чү командалык орунга ээ болду

– Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинин Ош мамлекеттик социалдык университетин лицензиялоо боюнча мамлекеттик комиссиясынын эксперти / май 2014-ж.

- 2013-2014-окуу жылында Кыргыз-орус билим берүү академиясынын колледждинде  Кыргызстан тарыхы боюнча Мамлекеттик Аттестациялоо комиссиясынын төрагасы.

- 2013-2014-окуу жылында Кыргызстан Эл аралык университетинин чет өлкөлүк студенттердин (англис тилдүү) топтору үчүн Кыргызстан тарыхы боюнча Мамлекеттик Аттестациялоо комиссиясынын мүчөсү

- Кыргыз-Түрк “Манас” университетинин “Туризм” багыты боюнча магистратура программасын лицензиялоо боюнча Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинин Мамлекеттик комиссиясынын эксперти / март 2015-ж.

– Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинин “Тарых” багыты боюнча бакалавриат программасын лицензиялоо боюнча мамлекеттик комиссиясынын эксперти / май 2015-ж.

– КР Билим берүү жана илим министрлигинин Кыргыз-орус колледжинин КР  Билим берүү жана илим министрлигинин Лицензиялоо комиссиясынын төрагасы / июнь 2015-ж.

Сыйлыктар жана жетишкендиктер 

 М. Рыскулбеков атындагы КЭУнун Ардак грамотасы, «КЭУну өнүктүрүүгө кошкон салымы үчүн» юбилейлик медалы

 Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинин Ардак грамотасы,

 Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат жана туризм министрлигинин Ардак грамотасы,

 Кыргыз Республикасынын Эмгек, миграция жана жаштар министрлигинин Ардак грамотасы,

 Кыргыз Республикасынын Коргоо министрлигинин Ардак грамотасы,

 Россия Федерациясынын Бурятия Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинин ыраазычылык каты.

 Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Дене тарбия жана спорт мамлекеттик агенттигинин Ардак грамотасы.

 Айтматов атындагы сыйлык – Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2014-жылдын 12-декабрындагы № 569-р буйругу

 “Акыл Тирек” сыйлыгы – Аскар Салымбеков атындагы фонд

Илимий докладдар үчүн конференцияларда, форумдарда ж.б.у.с сыйлыктар 
- «Кут билим» гезитинин мыкты автору («Кут билим», «Жыл жыйнтыгы», 27-декабрь, 2013-жыл, 15-бет).

- Илим жана жаңы технологиялар жаатында 2011-2012-ж. Ч. Айтматов атындагы Мамлекеттик жаштар сыйлыгынын дипломанты (Республика боюнча 2-орун).

Публицистика 
Автор жана авторлош, ошондой эле редакциянын коногу (маек) гезиттерде жана телеканалдарда: Кут билим, Слово Кыргызстана, Кечки Бишкек, Мир ТВ, КТРК, НТС, Бурят ТВ.

Кино 
Кыргыз экономикалык университети тууралуу режиссёр Э. Абдыжапаров тарткан «КЭУ-60» аттуу 20 минуталык документалдык фильмдин сценарийинин авторлошу, ошондой эле кадр артындагы үн текстинин автору.

Эскертүүлөр 
 Эскертүүлөр орус, англис тилинде болгондуктан кыргыз тилине которулбай берилди.
3. https://knews.kg/2012/02/16/v-bishkeke-sostoyalas-prezentatsiya-knigi-religioznyiy-turizm-v-kyirgyizskoy-respublike/

4. http://www.time.kg/vremya-i-rasstoyaniya/3105-religioznyy-turizm-v-kyrgyzstane.html

5. https://www.vb.kg/doc/179224_v_kyrgyzstane_vyshla_v_svet_kniga_religioznyy_tyrizm_v_kr.html

6. https://slovo.kg/?p=6936 

7. https://24.kg/archive/ru/community/124213-religioznyj-turizm-vo-vtoroj-shvejcarii.html/

8. https://24.kg/archive/ru/community/121642-asel-begalieva-u-kyrgyzstana-est-vse-zadatki.html/

9. https://knews.kg/2013/12/24/v-stolitse-prezentovali-knigu-kulturnyiy-turizm-v-kr-istoriya-i-perspektivyi-razvitiya/

10. Премия Айтматова — ПРАВИТЕЛЬСТВО КЫРГЫЗСКОЙ РЕСПУБЛИКИ, РАСПОРЯЖЕНИЕ от 12 декабря 2014 года № 569-р

11. https://who.ca-news.org/people:13911

12. https://www.history.kg/ru/

13. Болевая точка: Пробелы в организации Молодёжного форума ШОС «Развитие туризма» в Кыргызстане. Или почему форум не достиг своих целей?

14. Сводный электронный каталог библиотек Беларуси — Бегалиева Асель Сувакуновна

15. Религиозный туризм как средство возвращения к своим духовным истокам (Тенгрианство, Кыргызская Республика). Сборник материалов VII Международной научно-практической конференции: Тенгрианство и эпическое наследие народов Евразии: Истоки и современность.

16. Корееведение в Центральной Азии. Наука и Образование. Алматы, 2019 Выпуск 4

17. Turizmin Çeşitlendirilmesinde Kültür Rotaları

18. https://knews.kg/2021/03/25/pishbek-istorik-utochnyaet-nazvanie-stolitsy-kyrgyzstana/
Историки Киргизии

Кыргыз тарыхчылары
Арип боюнча тарыхчылар
Арип боюнча окумуштуулар
Арип боюнча инсандар
Pages with unreviewed translations