Парапсихология
Парапсихология  — изилдөөлөрдүн өзүнчө тармагы. 

 сезим органдар түшүндүрө албаган маалымат кабыл алуу жолун камсыз кылуучу сезимдүүлүк формасын; 
 тирүү жандардын организмден тышкары фи­зикалык кубулуштарга булчуң аракетинин жардамысыз (кыялында, оюнда таасир этүү жана башка) тийиштүү таасир берүү формасын изилдейт. 

«Парапсихология» түшүнүгү менен катар «психотроника», «биоинформация», «биоинтро­скопия» жана башка түшүнүктөр да колдонулат.

Азыркы парапсихологдордун көбү сезимдүүлүктүн формаларынын төмөнкү типтерин бөлөт; 
 телепатия — кабарлоочу менен кабар алуучунун (ин­дуктор менен реципиенттин) кыял менен байланышы; 
 көзү ачыктык — тышкы дүйнөнүн объективдүү окуяларыж-дө сезим органдарынын ишине жана акыл эстин ой жүгүртүүлөрүнө негизделбеген билим алуу; 
 алдын ала билүү (проскопия) — келечектеги окуяларды көрөгөчтүк менен алдын ала билүүчүлүк; 
 Лозо изилдөөчүлүк (биофизикалык эф­фект деп да аталат) — жардамчы индикатордун жардамы менен (ийилген металл зым, лозо жана башка) жер астындагы суулардын, кендердин, боштуктардын жана башка чогулган жерин табуу; 
 парадиагностика — оорулууну кербей туруп көзү ачыктык менен медициналык диаг­ноз коюу. 

Сезимдүүлүктүн ушул бардык формалары экстрасенсордук ка­был алуу деген түшүнүктү билдирет.
Тышкы кубулуштарга парапсихологиялык таасир тийгизүүнүн формаларынын классификациясы да бар.
 Психокинез — адам кыялы менен таасир тийгизиши.
 Парамедицина — дарылоо методун түшүндүрө албаган парапсихологиянын тармагы (мисалы, оорулууну алыстан дарылоо жана башка). 

Индо-европалык маданиятта 1882-ж. пай­да болгон. Кийин ал көп өлкеге тараган.
Парапсихологдордун эсеби боюнча 1970-ж. 30 өлкөдө 240тан ашык лаборатория жана коом болгон. Алардын көбүн Эл аралык парапсихологиялык ассоциация (Нью-Йорк) бириктирет. 
Парапсихологияда бир жагынан мистиктер жана шумпайлар даңазалаган «табияттан тышкаркы» «сый- кырдуу» күчтүү, экинчи жагынан илим али канааттандырарлык түшүндүрө элек реалдуу кубулуштарды айра билүү мааниге ээ.

Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол.  -656 б.

Шилтемелер 
 Psi-world, Russia: FAQ по парапсихологии
 Parapsychological Association FAQ
 Ru.Parapsychology: Парапсихология в России
 Институт парапсихологии и пограничых наук (нем, англ)  
 Обзор текущих парапсихологических исследований в странах бывшего СССР. Edwin C. May, Larissa Vilenskaya
 Парапсихология в России (Основные исторические вехи) 
 Сайт Фонда Парапсихологии им. Л. Л. Васильева
 Научный и научно-популярный журнал «Парапсихология и психофизика»

Парапсихология