Жыныстуулук
Жыныстуулук же сексизм () - адамдарды жыныстык же гендердик белгилери боюнча басмырлоонун же адамдарга карата бейкалыс пикирлердин жыйындысы; кандайдыр бир жыныстагы адамдарга карата бейкалыс, терс мамиле же антипатия.Эркектерге карата сексизм да бар., бирок көбүнчө бул термин эркектердин аялдарга карата басмырлоо маанисинде колдонулат. Кээ бир булактарда бул көз-караш жыныстуулукту эркекбийликти же аялдарды эзүүнү колдогон элесбилим жана коомдук практикалар жүйөсү катары аныктоого чейин радикалдашкан..

Жыныстуулуктук бейкалыс дүйнө жүзү боюнча коомдордо, анын ичинде салыштырмалуу элбийликтүү жана тең укуктуу деп саналган заманбап коомдордо кездешет. Ал үй-бүлө, билим берүү, саламаттыкты сактоо, дин сыяктуу ар кандай коомдук институттардын бир бөлүгү болуп саналат жана саясат, чарбамыйзам, медиа, инсанат жана тил сыяктуу ар кандай тармактарда бар.

Жыныстуулук элесбилими эркектер менен аялдарды бири-бирине карама-каршы коюп, аларга карама-каршы сапаттарды ыйгарат. Кээ бир формаларда бул теңсиздиктин табигый келип чыгышын ырастап, эркектердин үстөмдүгүн жана аялдардын баш ийүүсүн актайт. Ошондой эле заманбап коомдордо аялдарды басмырлоо – өткөн мезгилдин көйгөйү деген ишеним кеңири жайылган, гендердик теңсиздик же аялдардын өз укуктарын коргоо аракети тууралуу маалыматтарга терс иректер.

Мисалы, аялдардын же эркектердин төмөндүгү жөнүндөгү билдирүүлөрдө айтылган жыныстуулуктун өзүнөн тышкары, кээ бир авторлор боорукер жыныстуулук түшүнүгүн – аялдарды таза, назик жана эркектердин коргоосуна муктаж деп идеалдаштырууну да карашат. Кайрымдуу жыныстуулук, кээ бир авторлордун айтымында, аялдарды бийлик жана жогорку коомдук статус менен байланышкан аймактардан жана ролдордон алыс кармоого жардам берет.

Белгилер