Жандуу зат
Жандуу заттар – биосфераны ээлеген продуценттердин, консументтердин жана редуценттердин жыйындысы.

Жандуу заттын өзгөчүлүктөрү 
 Жандуу зат көп энергия ташып жүрөт. 
 Жандуу затта химиялык реакциялар миңдеген, миллиондогон эсе тез жүрөт. 
 Жандуу зат өз кыймылын белгилүү бир даражада өзү көзөмөлдөйт. 
 Жандуу зат морфологиялык жана химиялык көп түрдүүлүккө ээ. 
 Жандуу затты түзгөн химиялык бирикмелер тирүү организмдерде гана туруктуу болушат.

Жандуу организмдердин биомассасы 
Жердин жалпы биомассасы орточо эсеп менен 2,4 ∙ 1012 т түзөт (бул жалпы биосферанын массасынын 0,01 %). Бул сандын 97 % өсүмдүктөр, 3 % – жаныбарлар ээлейт. 

Азыркы учурда Жер планетасында бир нече миллион жандуу организмдердин түрү белгилүү.

Жандуу заттардын негизги функциялары 
 Энергетикалык 
 Топтогуч 
 Кычкылдандыруу жана калыбына келтирүү
 Ажыраткыч 
 Муундардын алмашып туруу

Колдонулган адабияттар 
 EKOLOJİ ÇEV-150. 4. Hafta: Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi / Dr. Nurzat Totubayeva

Энергия
Химия