Кыргыз филологиясы факультети
КЫРГЫЗ ФИЛОЛОГИЯСЫ ФАКУЛЬТЕТИ
	Кыргыз филологиясы – тарыхтагы байыркы улуттун тили жана адабияты жөнүндөгү илим. Мында кыргыз тили менен адабиятынын пайда болушу, өнүгүшү, өзгөрүшү, коомдук кубулуш катарындагы алган орду, мыйзам-ченемдүүлүктөрү жана системасы үйрөтүлөт. Факультет фундаменталдуу, өзөктүү илимий-изилдөөлөрдүн, мыкты билим берүүнүн жана маданий-агартуу иштеринин борбору болуп эсептелет. 
Факультеттин тарыхынан:                                                                                                           	Кыргыз филологиясы факультети алгач 1925-жылы борбор калаада кыргыз жана орус тил мугалимдерин ыкчам даярдоочу эл агартуу борбору катары негизделген. Кийин аталган борбор кыргыз педагогикалык техникум болуп уюштурулат. Борбордон улуттук интеллигенциянын алгачкы мууну К.Жантөшев, М.Элебаев, К.Маликов, Ж.Бөкөнбаев, Ж.Турусбеков, Р.Шүкүрбеков, М.Алыбаев ж.б. билим алышкан.                       		      
       1932-жылы педагогикалык техникумдун базасында кыргыз педагогикалык институту уюштурулган, андагы негизги факультеттерден болуп кыргыз тили жана адабияты бөлүмү саналган.											Факультетте көптөгөн мугалимдер_кыргыз агартуу системасына, илимине жана адабиятына, маданиятына ат көтөргүс кызмат өтөшкөн И.Арабаев, Т.Жолдошев, К.Тыныстанов, Б.Данияров, С.Нааматов, Е.Д.Поливанов, К.К.Юдахин, Б.М.Юнусалиев, Х.К.Карасаев, Т.Саманчин, К.К.Сартбаевдер эмгектенишкен.	                      		
         Факультеттин көрүнүктүү окумуштуулары СССР Мамлекеттик сыйлыгынын лауреаттыгына (К.К.Юдахин), Кыргыз Республикасынын илим боюнча мамлекттик сыйлыгынын лауреаттыгына (К.Артыкбаев, А.Садыков, С.Жигитов, С.Ж.Мусаев) ээ болушкан. Илимге кошкон олуттуу салымдары үчүн К.К.Юдахин, Б.М.Юнусалиев, Б.Орузбаева, А.Эркебаев, А.Акматалиев Улуттук илимдер академиясынын академигине, ал эми К.К.Сартбаев, Т.К.Акматов, А.Садыков, А.Турсунов, С.Ж.Мусаевдер мүчө корреспонденттикке шайланышкан. Кыргыз Республикасынын илимине эмгек сиңирген (А.Турсунов, А.Садыков, Т.Ахматов, К.Иманалиев, С.Ж.Мусаев), Кыргыз Республикасынын билимине эмгек сиңирген (С.Закиров, Ү.Асаналиев, А.Осмонкулов, И.Исамидинов, С.Шатманов), эмгек сиңирген мугалим (А.Жапаров, Б.Алымов, Б.Үмөталиева, К.Дыйканов, К.Асаналиев) деген ардактуу наамдарга ээ болушкан. 	Факультетти бүтүргөндөрдүн арасында улуттук көркөм адабият менен маданиятка чоң салым кошкон калемгерлер да бар. Кыргыз Республикасынын эл жазуучуларынан жана Эл акындарынан болгон Т.Касымбеков, Б.Жакиев, Ж.Садыков, Ш.Бейшеналиев, О.Султановдор М.Байжиев, М.Борбугулов, М.Гапаров, К.Жусупов, М.Тойбаев, К.Асаналиев, К.Артыкбаев, А.Стамов, А.Өмүрканов, К.Даутов да дал ушул факультетти аякташкан. Мындан сырткары респуликабыздагы Т.Усубалиев, К.Кулматов, К.Молдобаев сыяктуу коомдук ишмерлер да билим алышкан.
	Адистерди даярдоодогу багыттар жана адистиктер: 
•	Кыргыз филологиясы. 
•	Кыргызча эмес билим берүү мекемелериндеги мамлекеттик тил. 
•	Котормо жана котормо таануу. 
Кафедралар: 
1.	Кыргыз тил илими.
2.	Кыргыз адабияты. 
3.	Филологиялык билим берүүнүн технологиялары. 
4.	Салыштырма лингвистика жана дүйнөлүк адабияттын тарыхы. 
Факультеттин профессордук-окутуучулук курамы – 78 киши, алардын ичинде: КР УИАнын мүчѳлѳрү – 2. илимдин докторлору – 8, профессорлору – 9, илимдин кандидаттары – 33, доценттер – 18, улук окутуучулар жана окутуучулар – 48.
Студенттердин фольклордук жана диалектологиялык практиканы Кыргызстандын жана Кыргызстандан тышкары аймактарда ѳткѳрүүгѳ мүмкүнчүлүктѳрү бар. Педагогикалык практиканы Бишкек шаарындагы орто мектептерден ѳтүшѳт. Факультетте_адабият, тил илими боюнча ийримдер иштеп, студенттер арасында ар кандай коомдук, маданий иш-чаралар байма-бай уюштурулуп турат. Котормо адистиги боюнча практика телерадиодо, басмаканаларда, котормо агенттиктеринде ѳткѳрүлѳт.
	Факультеттин   окумуштуулары тууралуу
  Садыков Абдыкадыр – ф.и.д., профессор, КРУИАнын корр. мүчөсү.          	                                            А. Садыков1933-жылы 25-октябрда Ат-Башы районуна караштуу  Кара-Суу айылында  колхозчунун үй-бүлөсүндө туулган. 	                                                                                            	1953-жылы Кыргыз мамлекеттик пединститутунун кыргыз тили жана адабияты адистигин артыкчылык диплому менен бүтүргөн.                                                                    		1956-жылы  КМУнун кыргыз адабияты кафедрасына аспирантурага кирген. «Алыкул Осмоновдун поэзиясындагы традиция жана жаңычылдык» деген темадагы диссертацияны 1961-жылы Алма-Ата шаарындагы Илимдер академиясында коргогон.      	1958-жылы Академиянын Тил жана адабият институтунда кенже илимий кызматкерден баштап, институттун директоруна чейинки кызматтарды аткарып келди. 
1989-жылдан тарта 2016-жылга чейин  КУУнун кыргыз филологиясы факультетинин Дүйнөлүк адабияттын тарыхы жана теориясы кафедрасын жетектеп келди. Азыркы кезде Манастаануу жана дүйнөлүк адабият кафедрасынын башчысынын милдетин аткарууда. 

Кадыркул Даутов – филол. илим. канд., профессор, Кыргыз эл жазуучусу
1961-ж. Токмоктогу Маданий-агартуу окуу жайын окуган. КМУнун Кыргыз филологиясы факультетин бүтүргөн.  1970-1973-жж. СССР  ИА М.Горький атындагы ИМЛИде окуп,  филология илимдеринин кандидаты деген наамга ээ болгон. 2007-жылдан Жусуп Баласагын атындагы КУУнун профессорунун милдетин аткаруучу болуп эмгектенип жатат.                                                               		                            			  17 монография жана китептери, 190 адабий, эстетикалык илимий макалалары бар. 
Бүткүл союздук Лениндик коммунисттик жаштар союзунун жана Кыргызстан лениндик коммунисттик жаштар союзунун БКсынын Ардак грамотасы, Жогорку Президиумунун Ардак грамотасы. Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер, Президенттин алдындагы мамлекеттик тил комиссиясынын медалы менен сыйланган. 2016-жылы Кыргыз эл жазуучусу деген ардактуу наам берилген.
Илимий эмгектери
1. Ырдын өмүрү: Адабий-сын макалалар жыйнагы. –Ф.: Кыргызстан, 1977. -112 б.
2. Жаңы чектерге: Изилдөөлөр жана адабий-сын макалалар жыйнагы. –Ф.: Кыргызстан, 1980.-216 б.
3. Сөз өнөрүнүн эстетикасы: Макалалар жыйнагы. –Ф.: Кыргызстан, 1984. -191 б.
4. Таланттар жана тагдырлар: Изилдөөлөр жана адабий-сын макалалар. –Ф.: Адабият,1988. -224 б.
5. Тереңдиктер жана бийиктиктер: Изилдөөлөр жана сын-макалалар. –Ф.: Адабият, 1991. -272 б.
6. Адабий сын кантип жаралган?: Монография. –Б.: 2001. -247 б.
7. Албан кырдуу алп акындын дүйнөсү: Монография. –Б.: Басма тамга, 2002. -400 б.
8. Мезгил сыны жана Мен: Тандалмалар. –Б.: Бийиктик, 2004. -525 б.
9. Түркүн дүйнө элестеринен. Адабий-сын макалалар. –Б.: Бийиктик, 2005. -333 б.
10.Издегеним тубаса акын,тунук поэзия.Изилдөөлөр жана сын-макалалар.–Б.:Бийиктик,2008.-476 б.
11.Элдик сынчыл ойлордон эстетикага. Монография. I том. Б. «Улуу тоолор» -Б.: 2015. -607 б.
12.Доорлор чындыгы көркөм адабиятта. Изилдөөлөр жана сын-макалалар. -Б. «Улуу тоолор» -Б.: 2016. -496 б.
13.	Сынчынын сынын ким баалайт? Б. «Улуу тоолор» -Б.: 2016. -200 б. 

Орус тилинде:
14.	Главное – поиск: Литературно-критические статьи. –Ф.: Кыргызстан, 1984. -208 с.
15.	Проблемы традиций и новаторство в киргизской советской поэме. –Москва: Типография «Литературная газета», 1973. -24 с. 
Садык Алаханович Тиллебаев – филология илимдеринин доктору, профессор 
С. А. Тиллебаев 1956-жылы Ош облусунун Кара-Суу районуна караштуу Миялы кыштагында туулган.                                                                                                                          		Садык Алаханович алгач азыркы Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук университетинин (ал кездеги СССРдин 50 жылдыгы атындагы Кыргыз мамлекеттик университетинин) филология факультетин 1979-жылы ийгиликтүү бүтүрүп, окууну эң жакшы бүткөн жаш жигитти окутуучулары университеттин өзүндө алып калышат.
Бир аз убакыттан соң Садык Алахан Москвадагы Максим Горький атындагы Адабият институтунда адабияттаануу жана адабий көркөм сын боюнча да бөлүм ачылганын угуп, Кыргызстан жазуучулар Союзунун жолдомосу менен (себеби, Адабият институтуна тапшыруунун эрежеси ушундай болгон) басма сөз беттеринде жарыяланып, авторун жаш сынчы катары окурман журтка тааныта баштаган макалаларын конкурска жиберет да, буйрук болуп сынактан өткөн соң акын-жазуучулардын көптөгөн муунун тарбиялаган атактуу Адабият институтунан окуп келет. Москвадан келген соң Республикабыздын жазуучулар Союзунун сын секциясын жетектөө менен катар Эшеналы Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик университетинин адабият кафедрасында окутуучу  болуп иштей баштайт. Андан соң Ж.Баласагын атындагы Улуттук университетке кайрадан которулуп, азыркы күнгө чейин ушул жерде доцент, 2013-жылдан бери профессор болуп иштеп келүүдө. 2011-жылы “Кыргыз поэзиясындагы коллективдештирүү темасы өткөндөгү жана бүгүнкү күндүн көз карашынан (Аалы Токомбаевдин “Өз көзүм менен” поэмасынын мисалында)” деген темада кандидаттык диссертациясын, 2014-жылы “Унутулган жазгыч акындардын чыгармачылыгы (тематика, жанр, поэтика)” деген темада доктордук диссертациясын ийгиликтүү коргоду.
 С. А. Тиллебаевдин эң алгачкы рецензиясы 1975-жылдын январында  “Ленинчил жаш” гезитине жарыяланган. Ал эми  “Акын черткен кайрыктар” деген экинчи рецензиясы ошол эле 1975-жылы ал учурдагы өзгөчө абройлуу басылма болгон “Ала-Тоо” журналынын 7-китебине  басылып чыккан. 19 жашында атактуу “Ала-Тоого” адабий-сын макаласы жарыялануу деген кыргыз адабиятынын тарыхындагы экинчи көрүнүш эле. 		     
     Адабият айдыңына келген мезгилден бери Садык Алахан  адабий сын жана адабият таануу багытында жазылган эки жүз элүүгө жакын макалалардын, ЖОЖдор үчүн жазылган эки окуу куралы менен үч типтүү окуу программасынын жана  1.«Токомбаевдин ыры - Акаевдин сыры («Өз көзүм менен» поэмасы кыргыз айыл чарба реформасынын күзгүсү катары)» (1-басылышы - 1999, 2-басылышы - 2000), 2.«У.Абдукаимов жана «Майдан» талкуусу» (1-басылышы - 2000, 2-басылышы - 2009), 3.«Беш молдо (Молдо Нияз, Нурмолдо, Молдо  Кылыч, Алдаш Молдо, Молдо Багыш)» (2004), 4.«Унутулган адабият» (1-том, 2006), 5.«Адабият айдыңын аралап …» (2006), 6.“Чыңгыз Айтматовдун алгачкы аңгемелери” (2013), 7.“Унутулган жазгыч акындардын чыгармачылыгы (тематика, жанр, поэтика)” (2013), 8.“Азыркынын коңурбайлары” (2014), 9.“Адабият - аруу дүйнө” (2015) деген  тогуз китептин  автору болду.                                            		Окумуштуу-адабиятчынын айрым эмгектери Казакстанда, Орусияда, Иранда, Кытайда жарык көргөн.
                                        	
 Абак Биялиев - филология илимдеринин кандидаты, профессор.   	А.Биялиев 1938-жылы 20-июнда Нарын областынын Жумгал районуна караштуу Куйручук айылында төрөлгөн. 1955-1960-ж.ж КМУнун филология факультетин бүтүрүп, филолог: кыргыз тилинин жана адабиятынын мугалими адистигине ээ болгон.
	1960-жылы Кыргыз ССРинин ИАсында Сөздүктөр жана терминология секторунда адегенде, 1960-1962-ж.ж. ага лаборант, 1962-1974-ж.ж. кенже илимий кызматкер, 1974-1978-ж.ж. ага илимий кызматкер болуп 18-жыл үзүрлүү эмгектенип, илим-изилдөө иштеринде такшалган. Ошол жылдарда Түндүк жана Түштүк Кыргызстанды кыдырып, диалектологиялык материалдар жыйнап, кыргыз тилинин диалектологиялык атласын түзүшкөн. 
1972-жылы „Кыргыздардын аңчылык кесибинин элдик терминдери“  деген темада академик К.К.Юдахиндин жетекчилиги менен кандидаттык диссертациясын коргогон. 
Академиктер К.К.Юдахин, Б.М.Юнусалиевден таалим-тарбия, илим-билим алган, иштерин уланткан шакирти.   	                                                                                     		 “Кыргыз  адабий тили жана анын калыптаныш булактары” деген темада докторлук диссертациясын бүткөн, коргоо алдында турат. 
Илимий-изилдөө багыты: лексикология, лексикография, диалектология, терминология, орфография, „Манас“ эпосунун тили, кыргыз адабий тилинин теориялык маселелери.
  Алган сыйлыктары: КМУнун 50 жылдыгында медалы (1983), КР Билим берүү илим жана маданият министрлигинин „Элге билим берүү отличниги“(1998), „Манас“ эпосунун – 1000 жылдыгында анын эстелик медалы (1995), КР Билим берүү жана маданият министрлигинин «Ардак грамотасы». (2000-ж.), КР Президенттине караштуу Мамлекеттик тил боюнча комиссиясынын мамлекеттик тилди өнүктүрүүгө кошкон зор салымы үчүн Ардак грамотасы (2005-ж.), КР Президентине караштуу Мамлекеттик тил комиссиясынын мамлекеттик тилди өнүктүрүүгө кошкон салымы үчүн «Кыргыз тили» төш белгиси (2007-ж.), Ж.Баласагын атындагы КУУнун «Эмгек сиңирген изилдөөчүсү» ардактуу наамы (2009-ж.) ыйгарылган. 
Жарыяланган илимий эмгектери: 1960-2009-ж.ж. кыргыз тилинин  лингвистикалык жети сөздүгү, КР Билим берүү жана илим министрлиги сунуш кылган 2 методикалык окуу куралы, ЖОЖдордун филолог студенттери үчүн жазылган төрт окуу китеби, 150 басма табактан ашуун илимий макалалар басып чыгарылган. 
1.	Коллектив. Кыргыз тилинин түшүндүрмө сөздүгү. (I том. –Фрунзе: «Мектеп», 1969. -773 бет).Биялиев А.: (текшер-текшерүүчү, тү-түйүр) э, ю, я – 7 б.т. 775 бет, 4000 нуска.
2.	Коллектив. Кыргыз тилинин фразеологиялык сөздүгү. –Фрунзе, «Илим», 1980. 323 бет. Биялиев А.: (көзакы – кээритийүү, талантына таш тийүү – тил оозу жок. 4 басма табак).
3.	Коллектив. Кыргыз тилинин синоним сөздүгү. –Фрунзе, «Илим», 1984. -467 бет). Биялиев А.: (материал чогулткан, словнигин түзүүгө катышкан. -6 басма табак).
4.	Хмельницкая  Н.Л., Биялиев А. Русско-киргизский фразеологический словарь (для 4-6 классов средних школ 10 печатных листов –Фрунзе: «Мектеп», 1977. -329 страниц).
5.	Биялиев А. Аңчылык терминдеринин кыргызча-орусча сөздүгү, (жооптуу редактор К.К.Юдахин). –Фрунзе: «Илим» 5 басма табак, 1967. 106 бет).
6.	Х.Карасаев. Кыргыз тилинин орфографиялык сөздүгү (80. 000 сөз, толукталып басылышы). «Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору» Бишкек, 2009. Башсөзүн А.Биялиев жазган (5-35-бет), С.Ибрагимов, Н.Абдесов, А.Биялиев сөздүктү редакциялашкан. Сөздүктү тажрыйбалуу адистер С.Ибрагимов, Н.Абдесов, Д.Андашев, А.Биялиев, А.Ибраимов, Ж.Мамытов, Т.Мамбетжунушов, Т.С.Маразыковдор толуктап, түзүшкөн.
II. Жарыяланган окуу китептери, методикалык окуу куралдары:
1.	Биялиев А. Кыргыз диалектологиясы боюнча практика өткөрүүнүн программасы жана ага методикалык колдонмо (ЖОЖдордун 2-курсунун студенттери үчүн). –Фрунзе: КМУ, 1988,  0,8 басма табак. 12бет.
2.	Биялиев А. Кыргыз диалектологиясы боюнча тесттердин суроолору. Китепте:  Кыргыз диалектологиясы. –Бишкек: ИИМОП, 2000. 96-99-беттер.
3.	Биялиев А. Улуу манасчы Сагыбай Орозбаков («Манас» эпосу боюнча атайын курстун окуу китеби). –Бишкек: «Учкун»  10 басма табак,1996. -178-бет.
4.	Биялиев А. Кыргыз диалектологиясы (окуу китеби, ЖОЖдордун студенттери үчүн). –Бишкек: ИИМОП, КМУУ, 2000. 8,5 басма табак 100 бет).
5.	Биялиев А. Кыргыз адабий тили  жана анын нормасы(Кыргыз Республикасынын Билим жана маданият министрлиги ЖОЖдордун студенттерине окуу китеби катарында сунуш кылган). Буйрук №804/4. 2002-жыл. 30-декабрь. –Бишкек: 12 басма табак. “Учкун”, 2002. 188 бет. 
6.	Биялиев А. «Манас» эпосунун тили жана стили (Улуу манасчы Сагынбай феномендин дили жана көркөм стили. Кыргыз Республикасынын Билим жана маданият министрлиги ЖОЖдордун студенттерине окуу китеби катарында сунуш кылган). –Бишкек: Жусуп Баласагын КУУнун басмаканасы, -Бишкек,  2004. 17 басма табак. 272-бет.
7.	Биялиев А. Кыргыз адабий тили жана анын калыптаныш булактары. (докторлук диссертациясы). Бишкек, 2012. 10 б.т. 148-бет. КУУнун басмаканасы.
8.	Биялиев А. Кыргыз адабий тилинин лексикасы, лексикологиясы бөлүмүнө арналган лекциялардын конспектилери. Бишкек, 2014. 10 б.т. 148 бет. Нускасы. 500. КУУнун басмаканасы. Бул окуу китеби азыркы учурда Кытайда басылып жатат.
    
  Жумакадыр Дуйшеев - филология илимдеринин кандидаты, профессор. Жумакадыр Дүйшеев 1939-жылы Кемин районунун Кара-Булак айылында туулган. 1964-1969-ж.ж. СССРдин 50 жылдыгы атындагы КМУнун Кыргыз филологиясы жана журналистикасы факультетин бүтүргөн.                                                                                    		1981-жылы филология илимдеринин кандидаты окумуштуулук даражасы берилген. 1996-жылы «Тил таануу» адистиги боюнча доцент окумуштуулук наамы берилген.
Билим берүүнүн отличниги (2001-ж), КР Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиясынын «Ардак грамотасы» (2005-ж.), КР Билим берүү министрлигинин «Ардак грамотасы» (2005-ж.), «Тил байлыгы – эл байлыгы» улуттук тилди өнүктүрүүгө, анын кадыр-баркын көтөрүүгө кошкон зор салымы үчүн «Диплом» (2005-ж.), КР Президентине караштуу Мамлекеттик тил комиссиясынын  «Ардак грамотасы» (2006-ж.), КР Президентине караштуу Мамлекеттик тил комиссиясынын мамлекеттик тилди өнүктүрүүгө кошкон салымы үчүн «Кыргыз тили» төш белгиси (2007-ж.), «Ж. Баласагын атындагы КУУнун эмгек сиңирген кызматкери» (2009-ж.) ардактуу наам берилген. КУУда илимий эмгектерди өнүктүрүүгө кошкон салымы үчүн «Ардак грамотасы» (2011-ж.).  
Жарыялаган илимий эмгектери:
1.	Мектепте көркөм окуунун методикасы. Мугалимдер үчүн методикалык колдонмо. -Ф.: Мектеп, 1988. (8,5 б.т.)
2.	Терминдердин орусча-кыргызча сөздүгү. КР Президентине караштуу мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссия. Учурда кеңири колдонулуп жаткан атоолордун (терминдердин) толукталып, экинчи басылышы). -Б.: 2002. (11,5 б.т.)( авторлош). 
3.	Сүйлөө маданияты жана стилистикасы. -Б.: КУУ, 2005. (12 б.т.) 1-китеп.
4.	Сүйлөө маданияты жана стилистика. -Б.: КУУ, 2005. (12,5 б.т.) 2-китеп.
5.	Чечендик чебер искусство кантип жаралат? -Б.: КУУ, 2005. (14,5 б.т.).
6.	Мектепте көркөм окуунун методикасы. -Б.: КУУ, 2005. (14 б.т.).
7.	Мектепте көркөм окуунун методикасы. -Б.: КУУ, 2006. 1-китеп. (9 б.т.).
8.	Мектепте көркөм окуунун методикасы. -Б.: КУУ, 2006. 2-китеп. (9 б.т.).
9.	Азыркы кыргыз тилинин фонетика бөлүмү боюнча лекциялык курстун тексттери, практикалык сабактардын жыйнагы. -Б.: 2010. (18,5 б.т.).
10.	Сүйлөө маданияты. Кыргыз Республикасынын жогорку окуу жайларындагы педагогика журналистика факультеттери үчүн «Сүйлөө маданияты» курсунун окуу программасы. Бишкек. КУУ, 2005. (3,25 б.т.).
11.	Сүйлөө маданияты. Кыргыз Республикасынын жогорку окуу жайларында «Сүйлөшүү маданияты» курсун ыктыярдуу түрдө факультеттерде окуп  үйрөнүүнүн программасы. Б.: КУУ 2007. (3,35 б.т.).
12.	Сүйлөө маданиятынын көркөм булактардын изилдөө жана колдонуу 1-китеп. Б., КУУ 2013. (12,75 б.т.).
13.	Сүйлөө маданиятынын көркөм булактарын изилдөө жана колдонуу». 2-китеп. Б., КУУ, 2013. (12,5 б.т.).
14.	“Сүйлөө маданияты” курсунун практикум программасы. Кыргыз Республикасынын жогорку окуу жайларындагы  педагогика журналистика факультеттери үчүн “Сүйлөө маданияты” курсун окутуу практикуму, КУУ. 2013. (4, 25 б.т.).
15.	Азыркы кыргыз тилинин фонетика бөлүмү боюнча лекциялык курстун тексттери, практикалык сабактардын жыйнагы (бакалариаттык окутууга ылайык толукталып басылышы) Б., КУУ. 2014. (19 б.т.). 

Шаршеев Ниязбек Токомбаевич – Филология илимдеринин кандидаты. 
Н.Т. Шаршеев 1942-жылы  21-январда Нарын облусунун  Кочкор районундагы Кум-Дөбө айылында туулган. 1958-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин  филология факультетине окууга кирип, аны 1963-жылы ийгиликтүү аяктаган.                                          	     1969-жылы илимий диссертациясын ийгиликтүү коргоп, филологиялык илимдердин кандидаты деген наамга ээ болгон.  				                                      		       1963-жылдан 1966-жылга чейин Кыргыз Илимдер академиясынын аспиранты, 1966-жылдан 1970-жылга чейин Кыргыз Илимдер академиясынын  кенже илимий жана улук илимий кызматкери, 1970-жылдан тарта азыркы учурга чейин Ж. Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинде эмгектенип келе жатат. 	                                                  	         Бир катар илимий-методикалык изилдөөлөрдүн автору,  Орус мектептери үчүн 1-2-класстардын окуу китептерин жана усулдук окуу куралдарын жазып жарыкка чыгарган.  Көптөгөн публицистикалык макалалары республиканын басма беттеринен жарык көргөн. 	         Агартуу майданындагы сиңирген эмгеги үчүн Кыргыз Республикасынын  Жогорку Кеңешинин  Ардак Грамотасы, Президенттин алдындагы  Улуттук тили комиссиясынын Ардак Грамотасы, КУУнун Ардак Грамоталары, «Эл агартуунун отличниги», «Элге билим берүүнүн отличниги» «Эмгектин ардагери» деген сыйлыктар менен сыйланган.  

Султаналиев Ишенбек Шаршекеевич - филология илимдеринин кандидаты, 
доцент. Ишенбек Султаналиев 1950-жылы Нарын областынын Ат-Башы районундагы Кара-Коюн айлында туулган. 
1974-жылы СССРдин 50 жылдыгы атындагы КМУнун Кыргыз филологиясы жана журналистикасы факультетин бүтүргөн.
1989-жылдан бүгүнкү күнгө чейин Ж.Баласагын атындагы КУУнун кыргыз тил илими кафедрасында окутуучу, ага окутуучу, доцент болуп эмгектенип келе жатат. 
1997-жылы «Мидин Алыбаевдин поэзиясы жана стили» аттуу темада кандидаттык диссертациясын жактап, филология илимдеринин кандидаты окумуштуулук даражасын алган. 
Илимий-изилдөө багыты - кыргыз тилинин тарыхы, кыргыз жазуусунун тарыхы, морфология, орфография, көркөм чыгарманын тили. 
Алган сыйлыктары: Эл агартуунун отличниги, Ж.Баласагын атындагы КУУнун, КР Билим берүү  жана илим министрлигинин «Ардак громатасы» менен сыйланган.
Жарыяланган илимий эмгектер:
1. М.Алыбаевдин поэзиясы. Монография. Кант полиграф. комбинаты.–Б.: 1997-ж. (13 б.т.) 
2. Азыркы кыргыз тилинин морфологиясы боюнча практикалык сабактардын окуу-методикалык колдонмосу. –Б.: 2009. -3, (12б.т.)
3. Курстук иш. Илимий-методикалык көрсөтмө. –Б.: 2011-ж.
4. М.Кашгари «Дивану лугат-ат түрк». –Б., 2013. 
5. Мидин Алыбаев. Эскерүүлөр. –Б., 2014.

Чыманов Жеңишбек Арыпович – педагогика илимдеринин доктору, профессор.
1955-жылы 7-январда Жети-Өгүз районундагы Жети–Өгүз айылында туулган. Жогорку билимдүү, КМУну 1981-жылы бүтүргөн. 2010-жылы профессор, 2011-жылы педагогика илимдердин доктору, докторлук ишинин темасы: «Орто мектепте кыргыз тилин октуунун лингводидактикалак негиздери». 13.00.02-окутуунун жана тарбиялоонун теориясы жана методикасы (кыргыз тили). Кыргыз Республикасы, Бишкек, 2010-жыл.       	Илимий иштеринин жыйынтыгынын кыскача мүнөздөмөсү:
Кыргыз тилин орто мектепте жана жогорку окуу жайларда окутуунун методологиялык негиздерин иштеп чыгып, окутууну инновациялоонун концепциясын түзүп, жарыялаган. Кыргыз тилин окутуунун лингивистикалык жана дидактикалык негиздерин билим берүүгө, анын ичинде кыргыз тилин эне тил катары окутууга коюлуп жаткан азыркы талаптарга ылайык аныктап, окутуунун активдүү формалары менен интерактивдүү методдорун иштеп чыгып, практикага сунуш кылган.
Илимий-методикалык эмгектердин саны:
150дөн ашык илимий-методикалык эмгектери жарыяланган. Алардын ичинде 2 монография, алардын ичинде 2 монография,  окуу куралы, 1 окуу китеби, методикалык колдонмосу бар.
Ж.Чымановдун жетекчилиги алдында 9 кандидаттык диссертация корголгон жана 5 докторанты бар.
Иштеген жери жана кызматы:
1981-жылдан азыркы убакытка чейин Ж.Баласагын атындагы КУУнун кыргыз филология факуультетинде иштеп жатат. 
2000-2008-жылдары кыргыз тилин жана адабиятын окутуунун методикасы кафедрасынын кафедра башчысы.  
Өкмөттүк сыйлыктары: КРнын билим берүүнүн отличниги 2001-ж, Ж.Баласагын атындагы  КУУнун эмгек сиңирген кызматкери 2009-ж.
Негизги илимий эмгектери:
1.	Байланыштуу кепти окутуунун негиздери.-Б.: 1997.-97б.
2.	Тил илимине киришүү: ЖОЖдор үчүн окуу китеби. – Б.: Эркин-Тоо, 2001.-247-б. (авторлор)
3.	Кыргыз тили:   Сабактын теориясы жана практикасы. Б.: 2007.-100б.
4.	Кыргыз тили:  Окутуу методдору. – Б.:2007.-104б.
5.	Кыргыз тили: Сабактын үлгүлөрү жана сабакты талдоонун методикасы.-Б.: 2009.-64б.
6.	Кыргыз тилин окутуунун теориясы жана практикасы.-Б.:2009.-488б.
7.	Ж.Баласагын атындагы КУУнун мамлекеттик жана расмий тилде иш кагаздарын жүргүзүүнү үлгүлөрү. Б.:2010.-218б. (авторлор).
8.	Кыргыз тилин эне тили катары окутуунун предметтик стандарты (5-9, 10-11-класстар). Б.-2005-128б. (авторлош)
9.	Кыргыз тилинин программасы 5-9-класстар. Б.: 2015.-130б.
10.	Кыргыз тилин эне тили катары окутуунун методологиясы. Б.:2015.-320б.  

Джумаев Мырзабек -  филология илимдеринин доктору, профессор. Джумаев Мырзабек 1950-жылы 17-ноябрда  Сокулук районундагы  Төш-Булак айыл аймагындагы (мурдагы Белогорка) Бөрүлү айылында жумушчунун үй-бүлөсүндө туулган. 
	1976-жылы СССРдин 50 жылдыгы атындагы КМУнун филология факультетинин кыргыз филологиясы бөлүмүнө окууга өтүп, окууну артыкчылык диплому менен 1981-жылы аяктаган. 
1989-жылы кандидаттык диссертациясын  жактап, филология илимдеринин кандидаты окумуштуулук даражасына ээ болгон. 
2014-жылы доктордук диссертациясын жактап, доктордук даражага ээ болгон.  Билим берүүнүн отличниги, КРнын Билим берүү жана илим министрлигинин Ардак грамотасы менен сыйланган. И. Арабаев атындагы КМУнун ректораты тарабынан Ардак профессору наамы берилген. 
Байсабаев Бектурсун Ашымович – филология илимдеринин кандидаты, доцент 	Байсабаев Бектурсун Ашымович, 1950-жылы 15-ноябрда Кыргыз ССРинин Кант районундагы Алмалуу айылында колхозчунун үй-бүлөсүндө туулган. 1973-жылдын август айында Кыргыз мамлекеттик университетинин филология факультетинин «кыргыз тили жана адабияты» адистигине окууга өтүп, аны 1978-жылы ийгиликтүү аяктаган.                  	Окууну бүткөн соң ушул эле окуу жайдын кыргыз тилин жана адабиятын окутуунун методикасы кафедрасына кызматка алынып, лаборанттан баштап кафедранын профессору кызматтарында иштеп келди.
2004-жылдын февралынан Ж.Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин Мамлекеттик жана расмий тилдер борборунда директор, 2005-жылдын февраль айынан 2008-жылдын март айына чейин Кыргыз улуттук университетинин мамлекеттик тил проректору кызматында иштеген.
2008-2009-жылдары кыргыз тилин жана адабиятын окутуунун методикасы кафедрасында профессор болуп иштеген.
2009-жылдын март айында кыргыз филологиясы факультетине декан болуп шайланып, 2014-жылдын июнь айына чейин иштеп, 2014-жылдын июнь айынан 2015-жылдын август айына чейин  кыргыз филологиясы факультетинин кыргыз тилин жана адабиятын окутуунун методикасы кафедрасынын башчысы болуп эмгектенген. 2015-жылдын август айында КУУнун Кыргыз-Кытай институтунун директору кызматына дайындалып, аталган институт факультет болуп өзгөртүлүп түзүлгөндөн баштап 2017-жылдын февраль айына чейин Кыргыз-Кытай факультетинин деканы болуп иштедим. Азыркы учурда филологиялык билим берүүнүн технологиялары кафедрасынын профессору.

Курманбек Абакиров - филология илимдеринин кандидаты, доцент
Кыргыз мамлекеттик университетинин алдындагы аспирантуранын күндүзгү бөлүмүн бүтүргөн. К.Тыныстанов атындагы Ысык-Көл мамлекеттик университетинде (Пржевальск мамлекеттик пединституту) кафедра башчы, декандын орун басары, филология факультетинин деканы, Кыргыз мамлекеттик юридикалык Академиясында кафедра башчы болуп эмгектенген.
Фольклористика жана кыргыз адабияты боюнча 150-гө жакын илимий, илимий-публицистикалык, адабий-сын макалалардын, «Соолубас дайралар шоокуму» аттуу илимий жыйнактын (12,5 б.т., 2013), «Манастаануу илиминин өнүгүшү жана калыптанышы» деген монографиянын (25,5 б.т., Үрүмчү ш., 2016) автору, «Кыргыз тили жана адабияты» аттуу илимий-практикалык журналды негиздөөчүлөрдүн бири, бир катар китептердин адис-редактору. Аспиранттардын илимий иштерине жетекчилик жүргүзүп, Республикалык жана эл аралык илимий конференцияларда баяндамалар менен катышып, студенттерге өзөктүү дисциплиналар боюнча лекциялык жана практикалык сабактар өтүп келет. Ысык-Көл обл. мамлекеттик администрациясынын, Ысык-Көл университетинин КМЮАнын жана КР билим берүү жана илим министрлигинин Ардак грамоталары жана сыйлыктары берилген.1991-жылы КРнын «Эл агартуунун отличниги» төш белгисин алган.
Абдыкерим Абдыразаков - филология илимдеринин кандидаты, профессор	
Абдыкерим Абдразаков 1966-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин филология факультетинин кыргыз тили жана адабияты бөлүмүнө өтүп, аны  1971-жылы артыкчылык диплому менен бүтүрүп, ошол эле жылы КМУнун кыргыз адабияты кафедрасында окутуучулук кызматка алынат.
1971-жылдан бүгүнкү күнгө чейин, башкача айтканда, кыргыз адабияты кафедрасында 46 жыл үзүрлүү эмгектенип,  1983-жылы  филология илимдеринин кандидаты деген илимий даражага ээ болот.                                                                                	1979-жылы ага окутуучулук, 1986-жылы доценттик, 1994-жылы 14-июнда жана 31-март 2000-жылы профессорлук орундарга шайланат.
Абдыразаков А. “Кыргыз фольклору”, “Акындар чыгармачылыгы”, “Байыркы мезгилден XIX к. чейинки кыргыз адабиятынын тарыхы” курстары боюнча жана “Кыргыз драматургиясынын поэтикасы”, “VI-IX к.поэтикалык эстеликтер” аттуу адистик курстар, ошондой эле “Манастаануу” курсу боюнча жогорку илимий-теориялык деңгээлде студенттерге лекция окуп келе жатат.
Атайылап баса белгилей кетчү маселе, А.Абдыразаков “Байыркы мезгилден XIXк. чейинки кыргыз адабиятынын тарыхы” аттуу ары татаал, материалдары чектелүү, мурун Кыргызстанда эч жерде окутула элек чоң курсту иштеп чыгып, окуу планына киргиздирип, программасын түзүп, эң биринчилерден болуп, 1991-92-окуу жылынан баштап филология факультетинин студенттерине 54 саат өлчөмүндө лекция окуп келе жатат. 
А.Абдыразковдун 46 жыл ичинде 190 дон ашуун илимий, илимий-методикалык жана адабият таануу багытындагы эмгеги жарык көрдү. Алардын ичинде 16 окуу жана окуу методикалык куралынын автору, 8 китептин авторлошу болду.
Алардын ичинен 6 окуу куралы Билим берүү жана илим министрлиги тарабынан ЖОЖдор үчүн окуу куралы катары бекитилип берилген.
1989-ж. «Кыргыз ССРинин элге билим берүү отличниги» төш белгиси.
1997-ж. «КМУУнун билим берүүсүнө эмгек сиңирген кызматкер» ардактуу наамы.
1999-ж. КР Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын Ардак грамотасы.
2006-ж. КР Ардак грамотасы.
2006-ж. Бүткүл дүйнөлүк эпос фестивалынын эл аралык симпозиумунун диплому.
БГУнун ардактуу профессору.
Чүй университетинин ардактуу доктору.
КРнын жазуучулар союзунун мүчөсү.
КРнын журналисттер союзунун мүчөсү.
Бүгүнкү күндө Ж.Баласагын атындагы КУУнун кыргыз адабияты кафедрасынын профессору болуп иштеп жатат.

	                                                                                           	
Сыдыков Назир – филология илимдеринин кандидаты, доцент.      
Н. Сыдыков 1956-жылы 25-февралда Нарын областынын Кочкор районундагы Кара-Суу айылында мугалимдин үй-бүлөсүндө жарык дүйнөгө келген. 1973-жылы орто мектепти аяктагандан кийин СССРдин 50 жылдыгы атындагы Кыргыз мамлекеттик университетинин филология факультетине окууга тапшырып, 1978-жылы ийгиликтүү аяктаган. Кыргыз тили жана адабияты боюнча филолог-окутуучу адистигине ээ болгон.    	1983-жылы Кыргыз ССР илимдер академиясында аспирантуранын күндүзгү бөлүмүндө окуп, 1987-жылы кандидаттык диссертациясын жактаган.                                     	1988-жылы  Кыргыз ССРинин педагогика институтунда ага илимий кызматкер болгон.                                                                                                                  			1992-жылы «Мектеп» басмасында редакторлук кызматта иштеген. 1994-жылдын февраль айынан тартып азыркы мезгилге чейин Ж.Баласагын атындагы КУУнун кыргыз филологиясы факультетинде доцент болуп эмгектенип келе жатат.                                        	
Медетов Аскар Советович – филология илимдеринин кандидаты, доцент.
1961-жылы 15-ноябрда колхозчунун үй-бүлөсүндө туулган. 1982-жылы СССРдин 50 жылдыгы атындагы Кыргыз мамлекеттик университетинин филология факультетине окууга өтүп,  1987-жылы филолог-окутуучу деген кесипке ээ болгон.                                         	
1989-жылы КРУИАнын Тил жана адабият институтуна илимий кызматкер, 19901992-жылдары аспирантурада окуган.                                                        			1992-1998-жылдары Билим берүү жана илим министрлигинде жетектөөчү адис болуп эмгектенген. 1998-2000-жылдары Ж.Баласагын атындагы КУУнун магистратура бөлүмүнүн башчысы, 2000-2002-жылдары ага илимий кызматкер, 2002-2007-жылдары М.Кашгари атындагы Чыгыш университетинде  кафедра башчысы, декан болгон. 2007-жылдан азыркы күнгө чейин кыргыз филологиясы факультетинде доценттик кызматты аркалап келет.
Сарылбекова Зууракан – педагогика илимдеринин кандидаты
Сарылбекова Зууракан 1951-жылы  9-июнда Калинин районунун Кара-Суу айыланда төрөлгөн.  
1969-жылы В.В Маяковский атындагы кыз-келиндер педагогикалык институтуна кирип, 1974-жылы  ийгиликтүү аяктайт.                                            	                 	 1974-жылдан 1991-жылга чейин мугалимдик кесипти аркалап келген.      		                   1991-94-жылдары  Бишкек шаардык элге билим берүү башкармасында мамлекеттик тил боюнча методист болуп иштеген.                                                 				1994-1998-жылдары Кыргыз билим берүү институтунда кыргыз тили кафедрасынын ага окутуучулук  милдетин аткарган.                                                                    		1998-2006-окуу жылдары КРСУда жана Славян орто мектебинде кыргыз тилинен сабак берип келген.												Сарылбекова Зууракан Ж,Баласагын атындагы КУУнун кыргыз филологиясы факультетинде   2006-жылдан бери бери эмгектенип келе жатат.  
Джаманкулова Кульжамал Төлөгөновна - Филология илимдеринин доктору
Джаманкулова Кульжамал Төлөгөновна 1954-жылы 30-майда Чүй районундагы Бириккен айылында (азыркы Ысык-Ата районундагы Өтөгөн айылы)кызматкердин үй бүлөсүндө туулган.                                                                                                             		К.Т.Джаманкулова эмгек жолун Кыргыз совет энциклопедиясында кенже илимий кызматкер болуудан баштаган. Андан соң Кыргыз илимдер Академиясында лаборант, Совет  районунун XXII партсъезд орто мектебинде мугалим, “Мугалимдер газетасында”, “Мектеп” басмасында корректор, Кыргыз мамлекеттик университетинин СССР элдеринин адабияты кафедрасында лаборант болуп иштеген. 1987-жылы конкурстук негизде Кыргыз билим берүү институтуна илимий кызматкер болуп орношуп, 1989-1992-жылдары аталган институттун аспиранты, 1992-1999-жылдары ага илимий кызматкер кызматын аркалаган. 1999-2000-жылдары К.Карасаев атындагы БГУнун “Эл аралык лингвистика” кафедрасында доцент,  2000-2005-жылдары Кыргыз мамлекеттик университетинин Кыргыз тил илими кафедрасында доцент, 2005-2006-окуу жылында И.Арабаев атындагы КМУнун Кыргыз тили кафедрасында доцентболуп эмгектенген. 2006-жылдын 1-июнунан 2015-жылга чейин КР УИАнын Чынгыз Айтматов атындагы Тил жана адабият институтунун Азыркы кыргыз тили бөлүмүнүн башчысы, 2015-жылы жетектөөчү кызматкер, 2010-2014-жылдары Ж.Баласагын атындагы КУУнун Салыштырма лингвистика жана адабият кафедрасында келишимдик негизде 0,5 ставкада профессордун милдетин аткаруучу болуп иштеген. 2016-жылдын сентябрынан баштап конкурстук негизде Жусуп Баласагын атындагы КУУнун кыргыз филология факультетинин Кыргыз тил илими кафедрасында доцент, 2017-жылдын сентябрынан баштап профессордун милдетин аткаруучу болуп эмгектенет.                                                    			1994-жылы профессор А.Жапаровдун жетекчилиги астында “Кыргыз тилиндеги бышыктооч мүчөлөр (орун жана мезгил бышыктоочтор)” деген темадагы диссертациясын эң жогорку деңгээлде коргогон жана филология илимдеринин кандидаты окумуштуулук даражасына ээ болгон. 2005-жылы ага КР Жогорку аттестациялык комиссиясы тарабынан “Тил таануу” адистиги боюнча Доцент деген окумуштуулук наам ыйгарылган.
2016-жылы “Кыргыз жазуусунун тарыхый өнүгүшү (байыркы замандардан биздин замандын X кылымына чейин)” деген темада доктордук диссертациясынийгиликтүү коргоп, филология илимдеринин доктору окумуштуулук даражасына ээ болгон. 	К.Т.Джаманкулова - кыргыз тилинин синтаксиси жана кыргыз тилинин тарыхы боюнча адис. Анын “Кыргыз тилинин бышыктооч мүчөлөрү” аттуу монографиясы (14 б.т.)2002-жылы жарык көргөн, 2007-жылы экинчи жолу басылып чыккан.2014-жылы жогорку окуу жайларынын студенттерине арналган “Азыркы кыргыз тилинин синтаксиси” аттуу окуу куралы (14,25 б.т.) басмадан чыгып, ЖОЖдордо колдонулуп келе жатат. Мындан тышкары2015-жылы окурмандарга сунуш кылынган “Азыркы кыргыз тили” окуу куралынын (12 б.т.) синтаксис бөлүмүнүн автору.					2011-жылы К.Т.Джаманкулованын “Махмуд Кашкаринин “Диваны” жана баяндоочтун трансформацияланган формалары” аттуу монографиясы (16 б.т.) жарык көргөн. 2014-жылы К.Т.Джаманкулованын “Кыргыздардын жана кыргыз жазуусунун тарыхы (байыркы замандардан биздин замандын X кылымына чейин)” аттуу эки томдук эмгеги (I т.: 28,25 б.т., II т.: 23, 25 б.т.) басмадан чыккан. 2016-жылы К.Т.Джаманкулованын“Байыркы кыргыз тили” деген монографиясы(40, 75 б.т.) жарыкка чыккан.   
          Жайлообаев Бакыт  Алманбетович - Филология илимдеринин кандидаты, доцент 
Жайлообаев Бактыбек  Алмамбетович 1972-жылы 3-августта Ысык-Көл районуна караштуу Сары-Ой айылында мугалимдин үй-бүлөсүндө туулган. Улуту кыргыз. 1989-жылы Чоң-сары-Ой орто мектебин бүтүргөн.                                             				 1993-1998-ж. Кыргыз мамлекеттик улуттук университетинин  кыргыз филологиясы факультетинде  билим алып, филолог-окутуучу адистигине ээ болгон.			1998-жылы Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер  академиясынын Тил илими институтунун Грамматика жана кеп маданияты бөлүмүнө кенже илимий кызматкер болуп кабыл алынып, 2005-жылы аталган бөлүмдүн илимий кызматкери, 2007-жылы ага илимий кызматкер болуп иштеген. 	                                                          			2005-жылдын 13-январында «Кыргыз тилиндеги атама сүйлөмдөр» деген темада кандидаттык диссертациясын  ийгиликтүү коргоп, «филология илимдеринин кандидаты» деген окумуштуу наам ыйгарылган.	                                                                          	Ушул эле жылдын 7-июлунда КР УИАнын Тил илими институтундагы докторлук (кандидаттык) диссертацияларды коргоо боюнча түзүлгөн Д.10.05.299 диссертациялык кеңештин окумуштуу катчысы болуп дайындалган.                                   			2005-2006-жылдары И.Арабаев атындагы КМУнун Мамлекеттик тил жана маданият институтунун кыргыз тили кафедрасында доценттин милдетин аткаруучу, 2007-2008-жылдары У.Асаналиев атындагы Тоо-кен иштери жана технологиялары  институтунун тилдер кафедрасынын башчысы болуп иштеген.	                       		2007-жылдан бери Ж.Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин кыргыз филологиясы факультетинин кыргыз тил илими кафедрасында ага окутуучу, доцент, кафедра башчысынын милдетин аткаруучу болуп эмгектенген.              		КР ЖАКтын 2014-жылдын 26-ноябрындагы чечими менен тил илими боюнча доцент илимий наамы ыйгарылган. 	                                                             		2017-жылдын 26-январында Ж.Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин кыргыз филологиясы факультетинин деканы болуп шайланып, иштеп келе жатат. 													Негизги илимий-изилдөө  багыты- кыргыз тилинин синтаксиси  жана синтаксистик семантика, лексикография маселелери.                                                                   		20  илимий макаласы   атайын жыйнактарда жарыяланган.  Булар боюнча эл аралык жана республикалык илимий-практикалык конференцияларда докладдар жасалган. 1 монографиянын, «Кыргыз тили» энциклопедиялык окуу куралынын (2004), «Кыргыз тилинин сөздүгүнүн» (2010), «Кыргыз тилинин омонимдер сөздүгүнүн» (2015), 2 китептен турган «Азыркы кыргыз тили» (КЭР, Үрүмчү, Шиңжан пед. университети, 2015, 700бет) окуу китебинин авторлорунун бири. “2006-жылы КР УИАнын  Ардак грамотасы менен,     2010-2011-жж. Ж.Баласагын атындагы КУУнун Ардак громаталары менен сыйланган. 2010-жылы “Ж.Баласагын атындагы КУУнун мыкты лектору”, 2015-жылы “Ж.Баласагын атындагы КУУнун эмгек сиңирген кызматкери” деген наам ыйгарылган.
                                                                                                                    	
Абдразакова Гульмира Шарапидиновна филология илимдеринин кандидаты, доцент Ысык-Көл областына караштуу Тоң районундагы Шор-Булак айылында 1971-жылы 23-февралда туулган. Улуту – кыргыз. 1989-жылы Кыргыз мамлекеттик улуттук университетинин кыргыз филологиясы факультетине окууга кирип, 1995-жылы бүтүргөн жана филолог-окутуучу адистигине ээ болгон.                            	2011-жылы “Жусуп Баласагындын “Куттуу билим” чыгармасынын семантикасы жана текст катары уюшулушу” деген темада кандидаттык диссертациясын ийгиликтүү коргоп, филология илимдеринин кандидаты окумуштуулук даражасына ээ болгон. 		2014-жылы Кыргыз улуттук университетинин Окумуштуулар кенешинде  «Дүйнөнүн кыргыз тилдик сүрөтүндөгү түйүндүү концепттер» деген темадагы докторлук ишинин темасы бекитилген.                                                                                                  		Азыркы күндө 35 илимий макаласы, 2 монографиясы, 1 окуу куралы, авторлош катары 2 сөздүк жана бир жыйнак (түзүүчү катары) жарык көргөн. 
•	2012-жыл. «Жусуп Баласагындын «Куттуу билим» чыгармасынын семантикасы жана текст катары уюшулушу» монография (9 б.т.).
•	2015-жыл. «Когнитивдик лингвистика: концепт жана негизги түшүнүктөр» окуу куралы (8,5 б.т.).
•	2016-жыл. «Дүйнөнүн тилдик сүрөтүнүн илимий-теориялык негидери» монография (9 б.т.).
•	2011-жыл. «Жаңы атоолордун орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү» (С, Ф, Х, Ц, Ч тамгалары)15 б.т.
•	2016-жыл. “Кыргыз тилинин лингвистикалык маалымдамасы» сөздүгү («В», «Е» тамгалары) 15 б.т.
•	2016-жыл. Өрнөктүү өмүр (Профессор С.Өмүралиеванын жаркын элесине). Жыйнак. 9 б.т.

	     Джаманкулова АйгульТөлөгөновна – педагогика илимдеринин кандидаты
  	Джаманкулова Айгуль Төлөгөновна, 1965-жылы, 8-апрелде Чуй областынын Чүй районундагы Бириккен айылында туулган. 1982-жылы  Фрунзе шаарындагы орус-тили жана адабияты институтуна тапшырып, аны 1987-жылы ийгиликтүү аяктаган. Ошол эле жылы жолдомо менен Ош областынын Кара-Суу ройонундагы Отуз-Адыр айылындагы орто мектепте иштеп, 1988-жылы Токмок шаарындагы медициналык училищеде кыргыз тили сабагынан мугалим болуп иштейт.  1991-жылы мугалимдерди кайра даярдоо курсуна кирип «окуу жайларда кыргыз тили жана адабияты боюнча окутуучу» квалификациясын  алган. Азыркы күндө Ж.Баласагын атындагы КУУнун кыргыз филологиясы факультетиндеги филологиялык билим берүүнүн технологиялары кафедрасында доценттин м.а. болуп эмгектенет.  Жалпы педагогикалык стажы 30-жыл.
Турдубаева Назгүл Шаршеналиевна - Филогия илимдеринин кандидаты, доцент 
Турдубаева Назгүл Шаршеналиевна 1972-жылы Нарын шаарында туулган. 			
1979-1990-жылдары Сокулук районундагы Саз айлындагы Мамбеталы Жаңыбаев атындагы орто мектепти ийгиликтүү аяктаган .       			                          		
1991-1996-жылдары Ж.Баласагын атындагы КУУнун кыргыз филологиясы факультетинин кыргыз тили жана адабияты адистигине ээ болгон.                                                                                             	 1996-1999-жылдары Ж.Баласагын атындагы КУУнун аспирантурсынын күндүзгү бөлүмүн аяктаган.                               			                            			2001-жылы «Жусуп Баласагындын «Кутадгу билиг» дастаны жана анын түрк тилдериндеги котормолору» деген аталышта кандидаттык диссертациясын коргойт.                                                                          	2000-2002-жылдары окутуучу, 2002-2003-жылдары улук окутуучу, 2003-2006-жылдары доценттин милдетин аткаруучу, 2007-жылдан бери доцент болуп эмгектенет.		
2011-жылдан бери «Кытайдагы кыргыз адабияты: жаралышы жана калыптанышы» аттуу докторлук диссертациялык ишинин үстүндө иштөөдө. 	Бир окуу куралдын, эки типтүү программанын, 120га жакын илимий макалалардын автору катары белгилүү. 	
Алган сыйлыктары: 2003-жылы «Үлгүлүү факультет» деген Ардак грамотасы,   2009-жылы Жусуп Баласагын атындагы кыргыз Улуттук университетинин окумуштуулар күнүнө карата «Ардак грамотасы» менен сыйланган.  2014-жылы КУУнун мыкты лектору наамына ээ болгон.	2015-жылы КУУнун эмгек сиңирген кызматкери деген наамга ээ болгон.  
Исаева Сайрабүбү Нуркасымовна - Филология илимдеринин кандидат, доцент
1993-жылы  КМУУнун кыргыз филология факультетине кирип, аны 1998-жылы аяктаган. 1998-жылы сентябрда магистратурага өтүп, Жогорку окуу жайларынын окутуучусу деген дипломго ээ болгон. Магистратураны бүтүп жатканда мамлекеттик комиссиянын сунушу менен аспирантурага сунушталып, 2000-жылы аспирантуранын күндүзгү бөлүмүнө кабыл алынган. 	Кандидаттык диссертациясын мөөнөтүнөн мурда жазып бүтүп, 2004-жылы 3-июнунда “XX кылымдын аягындагы кыргыз поэзиясынын идеялык-эстетикалык өнүгүү маселелери” деген темада кандидаттык диссертациясын коргогон (ИК № 1417).	                                                                        			2002-жылы кыргыз адабияты кафедрасына окутуучу болуп кабыл алган. 2004-жылы улук окутуучулук орунга которулган. 2006-жылдан бери доценттин милдетин аткаруучу болуп иштеп кела жатат.               							2006-жылдан 2010-жылга чейин “Жаш толкундар” адабий ийримин жетектеп, үзүрлүү эмгеги үчүн грамота менен сыйланган. 2006-жылы мугалимдер күнүнө карата “Үлгүлүү педагогикалык эмгеги” деген грамота менен сыйланган. 2006-ж. «Жаш толкундар» адабий ийриминин жетектөөдөгү үзүрлүү эмгеги үчүн КУУнун грамотасы менен сыйланган. 2009-ж. КУУнун «Мыкты жаш окутуучу» деген наамына ээ болгон.  2014-жылы «Азыркы кыргыз поэзиясындагы айрым этюддар» деген темада монографиясын чыгарган. 40 тан ашык илимий макалалары жарык көргөн.                                                                                            	2010-жылы факультеттин тарбия иштер боюнча декандын орун басары болгон. 2012-2014-жылдары факультеттин окуу иштери боюнча декандын орун басары болгон.                                                                      	Эмгектери чет өлкөлөрдө да жарыкка чыккан «Алыкул Осмонов, Саякбай Каралаев» энциклопедияларын түзүүгө катышкан.

 
  Дареги: 720033, Бишкек ш., Манас көч., 101.                                                                                      	      Тел.: (0 312) 61 44 93,  (0 312) 61 44 90                                                                                	       E-mail: Ky@university.kg