Виктор Ногин
Ногин, Виктор Павлович (парт, жашырын аты Макар ж. б.) [2(14). 2. 1878, Москва — 22. 5. 1924, ошол жерде] — советтик мамл. жана парт, ишмер. 

 1898-жылдан Компартия мүчөсү. 
 Приказчиктин үй-бүлөсүнөн. «Искранын» агенти. С.-д. «Рабочее знамя» тобунун мүчөсү болгон. 
 1898-ж. Полтавага айдалган. 
 1900-ж. Лондонго кеткен. В. И. Ленин менен кат алышып турган, кийин (Мюнхенде) жолугушкан. 
 1905-ж. Петербург, 1906-ж. Баку, 1906—08-ж. Москва парт, комитеттеринин мүчөсү. 
 Жети жолу камакка алынып, сүргүнгө айдалган. Реакция жылдарында меныпевиктерге келишкич позиция да болгон. 
 1917-ж. февралдагы бурж.-демокр. рев-ядан кийин жумушчу депутаттарынын Моск­ва советинин пред-лине орун басар. 
 1917-ж. сентябрдан пред-ль. 1-шайд. ББАК мүчөсү. Биринчи ЭКСте соода жана өнөр жай эл комиссары. 
 1917-ж. 17- ноябрда партиянын Борб. Комитетинин саясатына макул эместигин бпл- дирип, ЭКСтин составынан чыгаруу жөнүндө өтүнгөн. Кийин каталыктарын мойнуна алган. 
 1918-жылдан Эмгек комиссарынын орун басары, Бүткүл союздук эл чарба Советинин Пре­зидиум мүчөсү. 
 1922-жылдан өмүрү- ги акырына чейин Бүткүл россиялык текстиль синдикатынын башкарvасынын пред-ли. 
 Партиянын 5, 6- сьездинде жанa 7-конф-яда БКга мүчөлүккө, 9-съездде Борб. текшерүү томпссиясына мучөлүккө шайланган. 1921—24-ж. РКП (б) нин Борб. текшерүү комиссиясынын председатели. 
 Сөөгү Кызыл аянтка коюлган.

Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол.  -656 б.
Орусия
Инсандар