Сингенез кендери
Сингенез кендери (гр. syn-бирге жана genetos - туулган) - жанаша жаткан тоо тектер менен чогуу бир мезгилде пайда болгон кен байлыктар. 

Алар көбүнчө кабат же кабат сымал формада болуп, үстүндө жана астында жаткан тоо тектер менен бирдей багытта жайгашат. Сингенез кендери негизинен чекмо жол менен пайда болгон (кумдук, чопо, аки таш теги, таш көмүр, күйүүчү сланец, туз, фосфорит, боксит, Темир жана марганец, айрым учурда жез, уран, ванадий) кендер кирет. Магма кендеринин сингенез түрүндөгүсү аз. 

Сингенез кендери аймагында юра мезгилинде пайда болгон таш көмүрдүн (Кара- Кече, Жыргалац, Көк-Жангак ж. б.) кендери, неоген мезгилинин чопо, алевролит кабаттарынын арасындагы таш туз кабатчалары (Кочкор туз кени, Кичи-Кул кени) ж. б-лар Сингенез кендери болуп эсептелет.

Сингапур кысыгы -  түндүгүнөн Малакка жарым аралы жана Сингапур а., түштүгүнөн Риау архипелагы менен чектешет. 

Малакка кысыгы аркылуу Түштүк Кытай денизи менен туташат. Уз. 110 км, туурасы 4,6-21 км. Сингапур кысыгы аркылуу Түштүк Азия менен Чыгыш Азия; Түштүк Азия менен Америка, Австралия; Чыгыш Азия менен Европа жана Африка портторун туташтыруучу маанйлүү деңиз жолдору өтөт.

Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Кендер