Кыргызстандын парламенттик шайлоосу (2021)
Парламенттик шайлоо — Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин кезектеги парламенттик шайлоосу 2021-жылдын 28-ноябрына дайындалган. Тийиштүү жарыкка 27-августта президент Садыр Жапаров кол койгон. Бул шайлоо 2020-жылы өткөрүлгөн шайлоонун кайрадан өткөрүлүшү болуп эсептелет. 4-октябрдагы шайлоонун жыйынтыгына нааразы болгон эл жана партиялардын мүчөлөрү массалык нааразылык акциясын уюштуруп жыйынтыгында ошол кездеги президент Сооронбай Жээнбеков кызматтан кеткен. Аны менен бирге, борбордук шайлоо комиссиясы шайлоонун жыйынтыгын жокко чыгарган.

Шайлоо тутуму 
Күчүнө кирген мыйзам боюнча, Кыргыз Республикасынын президентин жана Жогорку Кеңештин депутаттарын шайлоо жөнүндө конституциялык мыйзам өзгөртүлгөн. Конституцияга ылайык, парламенттин курамы 90 депутаттан турат. 54 депутат партиялык тизме менен шайланса, 36 депутат бир мандаттуу округдардан шайланып келет.

2021-жылдын 11-апрелинде Референдум аркылуу Кыргыз Республикасы жаңы Конституция кабыл алган. Баш мыйзамга президент тарабынан 5-майда кол коюлган. Ага ылайык мамлекет президенттик башкарууга өткөн.

Шайлоого катышчу саясий партиялар 3-сентябрга чейин, жеке талапкерлер 6-сентябрга чейин БШКга шайлоого катышары тууралуу билдирме берүүгө тийиш. Партиялар үчүн шайлоо күрөөсүнүн суммасы 1 миллион сом. 1-сентябрга карата 15 партия шайлоого катышары белгилүү болгон. 

Бир мандаттуу шайлоо округдары боюнча Жогорку Кеңештин депутаттыгына талапкерлерди көрсөтүү этабы төмөнкүчө. 
Шайлоого катышууну каалаган жарандар 18-октябрь саат 18:00гө чейин төмөнкү документтерди тапшырышы керек:
 Саясий партиянын мөөрү жана жетекчисинин колу менен күбөлөндүрүлгөн бир мандаттуу шайлоо округу боюнча талапкерди көрсөтүү жөнүндө саясий партиянын чечимин же өзүн-өзү көрсөтүү жөнүндө арызы;
 Өмүр баяны, паспорттун, жогорку билими тууралуу дипломунун көчүрмөсү, иштеген же окуган жеринен маалым кат, башка мамлекетте жарандыгы жок экени (мурдагы жарандыктары), соттуулугу боюнча жекече маалыматтарды текшерүүгө жазуу жүзүндөгү макулдугу;
 100 миң сом шайлоо күрөөсүн төккөндүгүн ырастоочу документти.
Ал эми талапкерлигин койгон жарандарга төмөндөгүдөй талаптар коюлат:

 Президенттен, Жогорку Кеңеш же жергиликтүү кеңештин депутатынан тышкары мамлекеттик жана муниципалдык саясий кызматкерлер, мамлекеттин, муниципалитеттин 30 пайыздан ашык үлүшү бар ишканалардын жана алардын бөлүмдөрүнүн жетекчилери талапкерлигин койсо кызматтык ыйгарым укуктарын токтотот;
 Мамлекеттик кызматтын түрүнө (жарандык, аскердик, укук коргоочулук, дипломаттык) карабастан мамлекеттик кызматчы, муниципалдык кызматчы, жалпыга маалымдоо каражатынын кызматкери ыйгарым укуктарын аткарууну токтотуп турат;
 Анын кызматтан четтеп туруу боюнча жазган арызы үч күндүн ичинде кабыл алынышы шарт. Ошол эле учурда ага маянасынын орточо өлчөмү төлөнүп берилет.
 Талапкерлигин койгон жаран ыйгарым укуктарын токтоткондугу тууралуу буйруктардын көчүрмөсүн БШКга тапшырат.

"Ата Мекен" — 1;
"Бүтүн Кыргызстан" — 2;
"" — 3;
"" — 4;
"Ыйман Нуру" — 5;
"" — 6;
"Багыт" либералдык-демократиялык партиясы — 7;
"" — 8;
"Ишеним" — 9;
"Азаттык" демократиялык партиясы — 10;
"Мекенчил эл" — 11;
Кыргызстандын жашылдар партиясы — 12;
"Жашасын Кыргызстан" — 13;
"Социал-демократтар" — 14;
"Аруузат-Эл куту" — 15;
"Бирдиктүү Кыргызстан" — 16;
"Улуттар биримдиги" — 17;
"Эл үмүтү" — 18;
"Ордо" — 19;
"Улуу-Журт" — 20;
"Ата-Журт Кыргызстан" — 21

Талапкер партиялар
Конституциялык мыйзамдын 60-беренесинин 1, 2-бѳлүктѳрүнѳ ылайык, Жогорку Кеңештин депутаттыгына талапкерлердин тизмесин кѳрсѳтүү шайлоо дайындалган күндѳн тартып башталат жана шайлоо күнүнѳ чейин 45 календардык күн калганда, тагыраагы 2020-жылдын 20-августунда аяктайт.

Бир мандаттуу талапкерлер 
Бир мандаттуу шайлоо округдарын калкты каттоо, жер ресурстарын башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдар, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары тарабынан берилген маалыматтардын негизинде түзгөн. Мыйзамда шайлоо округу бирдиктүү аймакты түзөт, шайлоо округун өз ара чектешпеген аймактардан түзүүгө жол берилбейт. Бирок Алай шайлоо округуна Кара-Суу жана Өзгөн райондорунун ары жагында жайгашкан Кара-Кулжа району кошулуп калган.

Эскермелер

Шилтемелер