Жаңгир хан
Жаңгир-хан Эшим уулу (1610−1652) — Казак хандыгынын 1643-52-жылдардагы башкаруучусу, чыңгызий тукумунан. Жуңгарларга каршы күрөштүн жетекчилеринин бири.

Өмүр жолу

Жаштыгы 
Кыргыздар менен казактардын ханы болгон Эр Эшим (Ишим хандын) уулу Жаңгир (Жахангир) 1610-жылы төрөлгөн. Жаңгир эр жеткенге чейин атасына, андан кийин өзүнүн бир тууганы Жаныбек ханга жардамчы болуп, саясий жана аскердик иштерде өзүн көрсөткөн.

Жуңгарларга каршы күрөш 
1635-жылы жуңгар-калмактар Орто Азия аймагына көз арта баштагандыгы билингенде, Жаңгир баатыр орто-азиялыктарды биригүүгө чакырган. 

1643-жылы жортуулга келген калмактардын көп сандаган аскерлерин Орбулак деген жерден 33 жаштагы Жаңгир баатыр баштаган 600 казак жоокери тосуп чыгып, душман менен беттешкен. Орбулак салгылашында (Орбұлақ_шайқасы) Жаңгир баатыр алдын ала окоп (аңгек) каздырып, жоокерлердин бир бөлүгүн жашырып, өзгөчө тактика менен жоону жеңип алган. Ошол учурда жардамга Бухара хандыгынан Жалаңтөш баатыр (Yalangtoʻsh_Bahodir) баштаган өзбек аскерлери да келип калган. Натыйжада 10 миңдей жуңгар жоокери набыт болуп, душмандар артка чегинген.

Өлүмү 
9 жылдан кийин кайрадан даярданып келген жуңгарлардын жортуулуна да Жаңгир хан тоскоолдук кылууну каалаган. Кыргыз жеринде болгон калмактарга каршы 1652-жылдагы салгылашта Жаңгир баатыр-хан курман болуп, 42 жашында дүйнөдөн өткөн. Андан кийин анын уулу Тооке хан (Тәуке_хан) менен кыргыз башкаруучусу Хан Тейиш калмактарга каршы Орто Азияны коргоо ишин улантышкан.

Шилтемелер

Колдонулган адабият