Орто-Азия улуттук мамлекеттик бөлүнүшү
Орто-Азия улуттук мамлекеттик бөлүнүшү 1924—25-ж. Компартиянын лениндик улут саясатынын негизинде Совет мамлекет тарабынан ишке ашырылган. 

 1917-ж. 2(15)-ноябрда кабыл алынган «Рос­сия элдеринин укуктарынын декларациясында» Россияда жашаган элдердин эркиндиги, теңдиги, өз алдынча мамлекет түзүү укугу жарыяланган. 
 1918-ж. О. Азия элдери жашаган ай­мак РСФСРдин составындагы Түркстан АССРине, Хорезм жана Бухара Совет республикаларына бөлүнгөн. 
 1924-ж. Бухара. Хива, Түркстан КПБКсынын пленумдары улуттук мамлекеттерге бөлүү үчүн саясий-экон. шарттандын жетилгендигин белгилеген. РКП (б) БК 1924-ж. июнда О. Азиянын парт, уюмдарынын бул сунуштарын жактырган. 
 1924-ж. 14-октябрда РСФСР ББАК-тын 2-сессиясы Түркстан АССРин өзгөртүү тууралуу чечим кабыл алган. 
 СССР БАКтын 1924-ж. 27-октябрдагы токтомуна ылайык О. Азияда Турк­мен ССРи жана Өзбек ССРи (1924-ж. 27-окт.), Озбек ССРинин карамагында Тажик АССРи (1924-ж. 14-окт.), РСФСРдин карамагында Кара Кыр­гыз АО (1924-ж. 14-окт.) жан Кара­калпак АО (1925-ж. 11-февр.) түзүлгөн. Түркстан АССРиндеги казактар басымдуулук кылган аймактар жаңы түзүлгөн Казак АССРине бириккен. 
 Кара Кыргыз АО 1925-ж. майда Кыр­гыз АО, 1926-ж. февралда Кыргыз АССРи аталып, 1936-жылдагы СССР Конституциясынын негизинде Кыр­гыз ССРине айланган.

Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол.  -656 б.

Тарых