Башкырт уруулары
башкыр уруулары () - башкырлар курамына кирген тарыхый жактан калыптанган уруулук, аталык бирикмелер.

Башкырттардын этногенезинин татаал мүнөзүнөн улам башкыр тилинде бир да термин жок. Эгерде уруу ( ыры ) үчүн мындай термин бар болсо, анда тектеш үй-бүлөлөрдүн ар кандай топтору жана урук бөлүнүштөрү үчүн терминдер ар башка ( ара, нәҫел, ҡәбилә, аймаҡ, төбә, ос ж.б).

Негизги уруулук жана уруулук атрибуттар тамга, оран, онгон болгон . Санжырада тарыхый окуялар жазылды. Уруу башчысы бий болгон. Өзүн-өзү башкаруу органы болуп элдик чогулуштар ( курултай, ыйын ) жана аксакалдар (аксакалдар) кеңештери болгон.

18-19-кылымдарда уруулук уюм башкырлардын коомдук турмушунда маанисин жоготуп, келечекте салттын күчү менен гана жашап келишет.

Түзүлүшү 
Башкырт урууларынын калыптануу тарыхында жети тарыхый-этнографиялык катмар бөлүнөт;

 байыркы башкыр (бурзян, уран, усерган ж.б),
 эрте фин -угор-самойед (сызгы, терсяк, уваныш, упей ж.б.)
 Булгар-мажардык (буляр, танып, юрматы, ж.б),
 огуз-кыпчак ( айле, ж.б. ),
 кыпчак ( канлы, кошсы, кыпсак, мин ж.б. ),
 ногай (ногай- бурзян, ногай- юрматтар ж.б),
 Волга-Урал боюндагы жана Орто Азия элдери (казактар, мишарлар, татарлар ж . )

Этнографиялык топтор 
Отурукташуу жана этникалык тарых процессинде башкырлардын негизги этнографиялык топтору түзүлгөн;

 Түндүк-чыгыш топ: Айле, бадрак, бикатин, бишул, дуван, Калмак, катай, кошсы, кувакан, кудей, кумрук, мурзалар, салъют, сызгы, сынрян, сырзы, Табын, терсяк, упей .
 Түндүк-топ: байлар, балыксы, буляр, гайна, Гэрэ, дуваней, Елан, ельдяк, еней, ирэкте, Каңды, каршин, кыргыз, таз, танып, уваныш, ун, уран, юрми .
 Түштүк-чыгыш тобу: бурзян, кыпсак, тамян, тангаур, усерган, юрматтар .
 Түштүк-батыш тобу: мин .

Башкырт урууларынын бирикмелери 
Моңголдорго чейинки доордо жана Алтын Ордо доорунда батыш аймактарда башкырт урууларынын бирикмеси болгон, анын курамына ар кайсы мезгилде юрматтар, юрми, буляр уруулары кирген.

XIV-XVI кылымдарда түштүк жана түштүк-чыгыш аймактардын аймагында жети башкыр уруусу (ете ырыу) бирикмеси түзүлүп, анын курамына бурзян, тамян, тангаур, усерган, кара-кыпсак, санкем-кыпсак уруулары кирген., Кыпсак, 15-кылымдын 2-жарымында Масим хан башында турган.

Башкыртстандын түндүгүндө 16-кылымдын 1-жарымында Исян хан башында турган балыксы, гэрэ, иректе, таз, уран, байкы-ун, кайпан-танып башкырт урууларынын бирикмеси түзүлгөн.

Башкырт урууларынын бирикмелери тууралуу маалыматтар шежерлерде, фольклордук эстеликтерде жана башка тарыхый булактарда чагылдырылган.

Ошондой эле окуңуз 

 Казак уруулары
 Кыргыз уруулары