Эң чоң жалпы бөлүүчү
Эң чоң жалпы бөлүүчү - берилген бүтүн сандардын ар бири калдыксыз бөлүнүүчү бүтүн оң сандардын эң чоңу.
 
Мис., 420, 882 сандарынын эң чоң жалпы бөлүүчүсү 42. Кыскартылып белгилениши - ЭЧЖВ. Көп мүчөлөрдүн Эң чоң жалпы бөлүүчү деп, аларга жалпы бөлүүчү болгон каалагандай башка бөлүүчүлөрүнө бөлүнө турган көп мүчө аталат.

Математикада эки же андан ашык бүтүн сандардын эң чоң жалпы бөлүүчүсү ( gcd ), баардыгы нөл эмес, ар бир бүтүн сандарды бөлгөн эң чоң оң сандар. Мисалы, 8 жана 12 gcd 4 болот.  

"Эң көп таралган бөлүүчү" аталышындагы "эң чоң" сын атооч "эң жогорку", "бөлүүчү" сөзү "фактор" менен алмаштырылышы мүмкүн, андыктан башка аталыштарда эң чоң жалпы фактор ( gcf ) ж.б.     Тарыхта, ушул эле түшүнүктүн башка аталыштары эң чоң жалпы ченемди камтыган. 

Бул түшүнүктү көп мүчөлөргө ( көп аталыштуу көп бөлүүчү бөлүктү караңыз) жана башка коммутативдик алкактарга караңыз ( төмөндө караңыз ).

жалпы көрүнүш

Бул макалада биз a жана b бүтүндөрүнүн gcd ( a, b ) чоңураак бөлүнүүчү бөлүгүн белгилейбиз. Айрым авторлор ( a, b ) колдонушат.

мисал

54 жана 24 эң чоң жалпы бөлүнүүчү эмне? 
54 санын эки бүтүн сандын ар кандай жолдор менен көбөйтүшү мүмкүн:  

Ошентип 54кө бөлүнгөндөр : 

Ушул сыяктуу эле, 24тү бөлүүчүлөр:

Чет элдик адабият

 Andrews, George E. (1994) [1971], Number Theory, Dover, ISBN 9780486682525 
 Hardy, G. H.; Wright, E. M. (1979), An Introduction to the Theory of Numbers (Fifth ed.), Oxford: Oxford University Press, ISBN 978-0-19-853171-5 
 Long, Calvin T. (1972), Elementary Introduction to Number Theory (2nd ed.), Lexington: D. C. Heath and Company, LCCN 77171950 
 Pettofrezzo, Anthony J.; Byrkit, Donald R. (1970), Elements of Number Theory, Englewood Cliffs: Prentice Hall, LCCN 71081766 
 Donald Knuth. The Art of Computer Programming, Volume 2: Seminumerical Algorithms, Third Edition. Addison-Wesley, 1997. ISBN 0-201-89684-2. Section 4.5.2: The Greatest Common Divisor, pp.333–356. 
 Thomas H. Cormen, Charles E. Leiserson, Ronald L. Rivest, and Clifford Stein. Introduction to Algorithms, Second Edition. MIT Press and McGraw-Hill, 2001. ISBN 0-262-03293-7. Section 31.2: Greatest common divisor, pp.856–862. 
 Saunders MacLane and Garrett Birkhoff. A Survey of Modern Algebra, Fourth Edition. MacMillan Publishing Co., 1977. ISBN 0-02-310070-2. 1–7: "The Euclidean Algorithm."

Кыргызча адабият
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4

Интернеттеги шилтемелер

 Greatest Common Measure: The Last 2500 Years, by Alexander Stepanov 

Алгебра
Математика
Илим
Так илимдер

en:Greatest_common_divisor
ru:Наибольший_общий_делитель
tr:Ortak_bölen