Гяур-Кала
Гяур-Кала, Гяуркала — 

 Байыркы Мерва шаарынын урандысы (Аянты 3,5 кмдей). Байрам-Али шаарына жакын жерде. 

Гяур-Каланын түндүк жагында б. з. ч. 6—4-кылымда курулган мунаралуу Эрк-Кала чеби бар. Анын айланасы дубал менен курчалган. Казганда металл иштеткен кол өнөрчүлөр үйү, 3-кылымдагы тегирменчилер кварталы, будда статуясы сымал сынган соку, адамдар менен айбанаттардын чопо сөлөкөтү, 8—9-кылымдагы мечиттердин калдыгы табылган. 

Мерванын борбору 8—9-кылымда Султан-Кала шаарына көчүрүлгөн.

 Гяур-Кала - Хорезм чеби (200x450 л дей). 1-кылымда Аму-Дарыянын оң жак жээгинде. Хорезмдин түндүк чек арасын коргоо үчүн курулган. Мунаралары, мылтык атуучу эки катар жайы бар дубал менен курчалган.
Гяур-Кала -  Хорезм чеби (450X125 л), б. з. ч. 1-кылым менен б. з. 1-кылымында байыркы Черменьяб каналынын төмөн жагында (Туркмөнстан, Ташауз району) жайгашкан.

Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюст. -608 б.
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол.  -656 б.
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.

Тарых
Археология
Байыркы шаарлар