Керектөөчү үй чарбалары (чакан бизнес)
Керектөөчү үй чарбалары (чакан бизнес), ишкердүүлүк фирмалар жана өкмөт арасындагы экономикалык катнаштар бул процесстин катышуучулары товарларды жана кызмат көрсөтүүлөрдү жеке өзүнүн каалоосун канааттандырууга пайдаланган эл.
 
Бардык керектөөчүлөрдүн өздөрүнүн үй чарбасы (чакан бизнеси) бар. Демек, «керектөөчү үй чарба» деген түшүнүк Кыргыз Республикасында жашоочу ар бир адамга тиешелүү. Биз өзүбүздүн экономикалык турмушубузда буюмдарды сатып алууга акча жумшайбыз. Биз эмгегибиз менен ишкердүү фирмаларга өндүрүш факторлорун беребиз. Ал эми ар кандай төлөөлөр (эмгек акы, пайда, рента, процент) өзүбүздүн эмгегибизге о. э. өзүбүзгө тиешелүү буюмдарыбызды, өндүрүш факторлору катары фирмалар пайдалангандыгы үчүн бизге тийген киреше. Сүрөт өндүрүш факторлору товарларды чыгарууда жана кызмат көрсөтүүлөрдө үй чарбасынан фирмаларга өтөөрүн көрсөтүп турат.
 
Ал эми башка багытта өндүрүш факторлору үчүн төлөө катары акча фирмалардан үй чарбаларына эмгек акы катары кирип жатат. Бул каражат керектөөчүлөргө товарларды жана кызмат көрсөтүүлөрдү сатып алууну камсыз кылат. «Мамлекет» деп аталуучу базар катышуусун карап көрөлүчү. Мамлекет ушул айланууга кошулса эмне болор экен? Экономиканын үчүнчү зарыл сектору - мамлекет тарабынан үй чарбаларына дагы кызмат көрсөтүүлөрдүн агымы кирип турат. Алар мамлекеттинар кандай иштерин жасап берип, ага эмгек акысын төлөтүп алат. Кайра айланууну, мамлекет өзүнүн граждандарына берүүчү кызмат көрсөтүүсүн салык менен жабат. Мамлекет өзү тараптан өзүнүн кызматкерлерине эмгек акы төлөйт. Ушуга окшогон акчанын жана экономикалык ресурстардын агымдары - бири-бирине карама-каршы айкалышкан мамлекет менен ишкер фирмалардын ортосунда да өтөт.
 
Айлануунун ичинде товарлар аны чыгаруучулардан мамлекетке жана кызмат көрсөтүүлөрдүн агымы мамлекеттен кайра товар чыгаруучуларга бара турганын көрөбүз. Биз жалпы экономикада өз ара тыгыз байланышта болгон үч сектордун (үй чарбаларынын, мамлекет жана фирмалардын) ортосундагы тегеренип айлануулардын агымдарын көрөбүз.

Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Экономика