«Блюбөрд» долбоору
Блюбөрд долбоору (Project BLUEBIRD,  - көгүлтүр куштар) -  1950-жылдан 1953-жылга чейин БЧАнын адамдын акыл-эсин башкаруу боюнча изилдөө программасынын коддук аталышы. Бул мезгилдин ичинде БЧА, лицензиясы бар психиатрлар тарабынан адамдын акыл-эсине байланышкан ар кандай эксперименттерди жүргүзүүгө уруксат берген. 

Эксперименттер ар кандай максаттар менен жүргүзүлгөн, анын ичинде: инсандарды мурунку жашоосун унуттуруп, жаны инсандын тарыхын түзүү, амнезиянын өрчүшүн стимулдаштыруу, гипноз менен буйруктарды арткартуу, жалган эскерүүлөрдү түзүү ж.б. болгон. Изилдөөдө адамдардын мээсине электроддорду киргизип, адамдын жүрүм-турумун аралыктан башкаруу, ЛСД-25 созулган убакыт бою адамдарга берип, алардын мурунку жашоосун унуттуру аракеттери да болгон.

Бул эксперименттердин башталышында БЧА ыктыярчыларды гана изилдөөгө чакырууга аракет кылган.

Долбоордун сүрөттөөлүшү 
1949-жылы БЧА Edgewood Arsenal тарабынан, немис окумуштууларынын жардамы менен чындыктын сывороткасын түзүү максатында «Блюбөрд» долбоорун баштаган. «Блюбөрд» долбоору ARTICHOKE долбооруна, кийинчерээк «МК-Ультра» долбооруна айланган.

Дагы окуңуз 

 «Артишок» долбоору
 «МК-Ультра» долбоору
 «Чаттер» долбоору
 «МК-Наоми» долбоору

Булактар

Колдонулган адабият 

 BLUEBIRD: Психиатрлар тарабынан бир нече инсандардын атайылап жаралышы, Колин А. Росс, MD, Ричардсон, Техас: Manitou Communications, 2000.
 Classified . БАШКАЧА ЭСКЕРТҮҮ, БАЙЛАНЫШ БӨЛҮМҮНҮН (ЖОК КЫЛГАН) КАЙРА КОЛДОНУЛГАН ГИПНОЗДУ КОЛДОНУУ...  (белгисиз) Борбордук чалгындоо башкармасы. Текшерилген күнү: 2007-жылдын 22-июнунда. Түп нускасынан архивделген, 2007-жылдын 1-октябрында.
 Платошкин Н. Н. Америкалык чалгындоо Сталинге каршы. — М .: Вече, 2017. - 432 менен. - 1500 нуска. — ISBN 978-5-4444-5585-2 .

Шилтемелер 

 Bush, The CIA, Mind Control & Child Abuse
 Mind Control
 Psychoactives, War, and Covert Operations Timeline by Erowid
 SECrets + CONspiracies 
 Chronology: The Death of Frank Olson in Historical Context. From «Work-related accident» to «Mind-control murder»