Журахон Рахмонов
Журахон Рахмонбердиевич Рахмонов (; (1917-1977), Ош шаары, Ош уезди, Түркстан - Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театрынын негиздөөчүлөрунөн бири, кыргызстандык театр жана кино артисти, театралдык ишмер, Өзбекстан эмгек сиңирген артисти (1974), Улуу Ата-Мекендик согуштун ардагери, ал Кыргызстандын жана Өзбекстандын маданиятын жана көркөм өнөрүн өнүктүрүүгө зор салым кошкон.

Өмүр баяны 
Журахон Рахмонов 18 август 1917 жылы Ош шаарында кызматчылардын үй-бүлөсундө туулган. Ал Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театрынын негиздөөчүлөрунөн бири, Улуу Ата-Мекендик согуштун ардагери. 1937 жылы Ош театрына артист болуп жумушка кирди. Ошондой эле Ош театрынын түзүүчүлөрү болуп анын атасы Рахмонберди Мадазимов (1914 жылдан) жана анын бир тууганы Уринбой Рахмонов (1927 жылдан) болуп саналат. 1938 жылы Кызыл армиянын катарына чакырылган. Совет-фин согушунда, Ленинграддын курчоосун коргоосунда катышкан, 2-чи Белоруссия фронту 9-чи танк корпусу 95-чи танк бригадасында улук сержант болуп кызмат кылган. Россияны, Украинаны, Белоруссияны, Польшаны, Германияны бошотууда, Берлинди жана Рейхстагты алууда катышкан. "Ата Мекендик согуштун" II даражадагы ордени (буйрук 9-ТК № 015/п 23 август 1943 жыл), ошондой эле көп сандаган медалдар менен сыйланган.

Согуш аяктагандан кийин Журахон Рахмонов Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театрына жумушка кайтып келди жана өмүрүнүн аягына чейин ал жерде артист болуп иштеди, театрда жана кинода жүздөн ашык ролдорду ойноду. Театралдык жамаатынын жана Журахон Рахмоновдун чыгармачылыгын денгээлин көтөрүүда Ош театрынын сахнасында коюлган  Ч. Айтматовдун "Саманчынын жолу", К. Яшин жана М. Мухамедовдун "Дилором", Шекспирдын "Отелло" чыгармалары чоң роль ойноду. Кийинки жылдары Журахон Рахмонов Шараф Рашидовдун "Кубаттуу толкун" , К. Тренёвдун "Любовь Яровая", "Кизил галстук", Шиллердин "Алдоо жана сүйүү", К. Гольдонинын "Эки мырзага малай", Александр Островскийдин "Добул", Насриддин Байтемировдун «Уркуя», "Той алдында дүрбөлөн", "Сүйүү, жаз жана шайтан" чыгармаларында роль ойногон.

14-25 октябрь 1958 жылы Журахон Рахмонов Ош өзбек драма театрынын жамааты менен бирге Москвада кыргыз искусствосу жана адабиятынын экинчи декадасында катышкан. 1961 жылы 20 февралында Кыргызстан театралдык коомунун I съездинде катышкан. 1967 жылы Ош өзбек драма театры Тажик ССРда гастрольда болчу. Гастролдор чоң ийгилик менен өтүү, жамаат Тажик ССР маданият министрлигинин ардак грамотасы менен сыйланды. 11-17 июль 1967 жылы Москвада Кыргызстандын маданият жана искусство Күндөрүндө катышкан. 4-14 сентябрь 1969 жылы Өзбек ССРда кыргыз адабияты жана искусство декадасында катышкан. 2-10 апрель 1970 жылы В.И. Ленин 100 жылдыгына арналган СССР элдеринин искусство майрамында катышкан.

Журахон Рахмонов кыргыз тилин мыкты билгени учун, ал С. Ибраимов атындагы Ош кыргыз академиялык драма театры (24 ноябрь 1972 жылы уюшулган, 1974 жылы курулду) ачылганга чейин кыргыз улуттук жазуучулардын классикалык жана заманбап чыгармаларын пропагандалады жана театр сахнасында коюда активдүү катышкан. Ал кыргыз авторлорунун чыгармаларын аткарууда ролдорду нукура кыргыз тилинде ойноду. 1957 жылы ал Кыргыз ССРынын маданият министрлигинин ардак грамотасы менен, ал эми 1976 жылы IX беш жылдык ударниги медалы менен сыйланган. Ташкентте гастролдор бүткөндөн кийин маданият жана искусство пропагандалоо жана өнүктүрүү учун кошкон зор салымы үчүн Журахон Рахмонов Өзбек ССР Жогорку Совети Президиумунун 5 июль 1974 жылдагы №164 Жарлыгы менен Өзбекстан эмгек сиңирген артисти (медаль № 877) ардак наам менен сыйланды. Кыргызстан тарыхында эки артист гана бул ардактуу наам менен сыйланышкан.

Журахон Рахмонов күлкүлүү жана трагедиялуу ролдорду ойногон актёр болчу, жүздөн ашык ролдорду ойногон. Анын көпчүлүк күлкүлүү сүйлөөлөру жана кырдаалдары жазуучу Абдугани Абдугафуровдун күлкүлүү пьесаларында жана анын 2000 жылы чыгарылган "Оштун көрүнүктүү инсандары" китебинде, "Муштум" журналында жарыяланды. Драматург Абдугани Абдугафуровдун 2010 жылы чыгарылган "Ош академиялык театры" китебинде Бабур атындагы Ош театрынын чыгармачылык ишинде Журахон Рахмоновдун сиңирген эмгеги чагылдырылган.

Журахон Рахмоновдун Кыргызстандын маданиятын жана искусствосун өнүгүшүнө чоң салым кошкон сиңирген эмгеги Кыргыз ССРынын жетекчилиги тарабынан эске алынып, ал көп жолу сыйланды, Кыргыз ССР Жогорку Кеңеши Президиумунун (1968 жана 1974 жылдары) эки ардак грамоталары менен сыйланган. Кыргызстан тарыхында бул ардак грамота менен эки жолу сыйланган бир нече көрүнүктүү мамлекеттик жана коомдук ишмерлерлер гана бар. 

Журахон Рахмонов 7 апрель 1977 жылы каза болду жана ал Ош шаарында көмүүлдү. Анын көмүү чарасында, Ош обком партиясынын биринчи катчысы Султан Ибраимов жана Ош шаардык аткаруу комитетинын жетекчилери катышты жана коштошуу сөздорун айтышты. Эмгек сиңирген артист каза болгондон кийин, Ош шаардык аткаруу комитетинин жана Ош облусунун маданият башкармалыгынын жетекчилиги тарабынан актёр туулуп өскөн Ош шаарындагы Алебастрова көчөсүн Журахон Рахмоновдун урматына кайра атоо демилгесин көтөрүшкөн.

Журахон Рахмонов Ош облусунун, Ош шаарынын жана Кара-Суу районунун Кенештеринин депутаты болуп шайланган.

Фильмография

Театрдагы чыгармачылыгы 

 1937 жыл - Шиллер «Алдоо жана сүйүү», Ш.Хуршид «Фархад менен Ширин».
 1938 жыл - К.Гольдони «Эки мырзанын малайы», Сабир Абдулла «Өзбекстан кылычы».
 1946 жыл - Мухтаров «Аялдын абийири».
 1947 жыл - Уйгун «Жаз», Хуршид «Фархад менен Ширин».
 1948 жыл - К.Тренёв «Кызыл галстук», Уйгун «Жашоо ыры», Уйгун «Алтынкуль».
 1949 жыл - З.Фатхуллин «Желекчелер», Хамид Алимджан «Семург».
 1950 жыл - Исмоил Акрам «Адилеттүүлүк», Сабир Абдулла "Алпамыш".
 1951 жыл - Ж.Бөкөнбаев «Токтогул», Хуршид «Лейли менен Меджнун».
 1952 жыл - Шукур Саъдулла «Ёрилтош», Махмуд Рахмон «Кубаныч», Абдулла Каххар «Жибек сузана».
 1953 жыл - Иззат Султан «Алишер Навои», Н. Лысенко «Наталка Полтавка», Комил Яшин «Нурхон».
 1954 жыл - Шукур Саъдулла «Талаада майрам», Бахром Рахмонов «Жүрөк сыры».
 1955 жыл - Комил Яшин «Офтобхон», Рабиндранат Тагор «Ганг дарыясынын кызы».
 1956 жыл - Комил Яшин «Равшан жана Зулхумор», З.Фатхуллин «Ата-Мекенди сүйүү», И.Ахмедов «Сырлар сандыгы».
 1957 жыл - Сабир Абдулла "Алпамыш", Самад Вургун «Юлдуз».
 1958 жыл - Хамид Алимджан «Ойгул жана Бахтиёр», М.Шатров «Революция аты менен».
 1959 жыл - Турсун Собиров «Орзигул», Ахмад Бобожон «Ашик Гариб менен Шахсанам», А.Бобожон «Тайфун», Хамза «Паранжы сырлары».
 1960 жыл - Кубанычбек Маликов «Бийик жерде», Хамид Гулям «Ташбалта ашык», Карло Гоцци «Каныша Турандот».
 1961 жыл - Рихси Орифжонов «Эгерде башы кыйшык болсо», Комил Яшин «Дилором».
 1962 жыл - Шукур Саъдулла «Эки билерик», Бексултан Жакиев «Атанын тагдыры».
 1963 жыл - Мухаммаджон Хайруллаев «Бала», Абдулла Каххар «Табыттан добуш», Яхёхон Маматхонов «Мели хоббон, Наби товон».
 1964 жыл - Ахмад Бобожон «Поэма трагедиясы», Байсеитов, Шаңгытбаев «Бали, бали, кыздар ай», Шекспир «Отелло», Касымали Жантөшев «Шайтан кыз», Премчанд «Нимми».
 1965 жыл - Сахиб Жамал «Гули сиёх», З.Фатхуллин «Жаштыктагы сүйүү», Касымали Жантөшев «Тоо бүркүтү», Иззат Султан «Бүркүт учушу».
 1966 жыл - Иззат Султан «Белгисиз киши», Сабир Абдулла «Гул менен Нооруз», Чыңгыз Айтматов «Саманчынын жолу», Уйгун «Парвона».
 1967 жыл - Алишер Навои «Дилором», Адхам Рахмат «Абдулла Набиев», Уткир Рашид «Жуучу», Касымали Жантөшев «Кыз муруту менен».
 1968 жыл - Абдулла Кадыри «Төркүнөн чаян», Анатолий Софронов «Ашпозчу аял эрге тийди», Мирзабек Тойбаев «Жаңы келин», Ж.Бекниязов, Исмаилов «Эки от ортосунда», Абдугани Абдугафуров «Өкүнүч».
 1969 жыл - Н.В. Гоголь "Үйлөнүү", Хамид Гулям «Укмуштуу нерсе», Шараф Рашидов «Кубаттуу толкун», Мирзакалон Исмоилий «Ферганада таң чыкты".
 1970 жыл - Токтоболот Абдумомунов «Жыгылган оогонго күлөт», Мамед Саид Ордубади «5 сомдук келин», Шухрат «Арзан куйөө», Димитрас Псафас «Жалганчы керек».
 1971 жыл - А.Д. Иловайский «Чандунун укмуштуу окуясы», Гүнтекин «Шариат менен алдоо», Умаржон Исмаилов «Рустам», Суорун Омоллоон «Таң алдында».
 1972 жыл - Мухтаров «Шайтан муун», Токтоболот Абдумомунов «Атабектын кызы», А. Абдугафуров «Балойи нафс».
 1973 жыл - Абдукаххор Маннонов «Жашоонун башталышы», Александр Островский "Добул", Хамид Гулям «Ташбалта ашык», Саидмуродов «Тоо сулуусу».
 1974 жыл - А. Абдугафуров «Куйдирмаган кундош», Жура Махмудов «Сулуу», Аалы Токомбаев «Ашырбай», Рихси Орифжонов «Жазасы жок кылмыш», Саид Ахмад «Келиндер козголоңу».
 1975 жыл - Турсун Сабиров «Орзигул», Н.В. Гоголь "Текшерүчү", Умарахунов «Алыстагы адам», Хутаев «Карыялар жаш жаны менен», Исмаил Акрам «Адилеттүүлүк».
 1976 жыл - Мехрибон Назаров "Достун колу", Т. Абдумомунов «Эч кимге айтпа», Бабаханов «Тамашакөй Али», Ахмедов «Сырлар сандыгы».
 1977 жыл - Папаян «Той алдында дүрбөлөн", Насриддин Байтемиров «Уркуя», А. Абдугафуров «Аталардын мурасы», Аалы Токомбаев «Жаныбарга боор ооруу».

Мындан тышкары, ал көп сандагы концерттик программаларда катышкан

Сыйлыктары 
  (23 август 1943 жыл)
 Өзбекстан эмгек сиңирген артисти (5 июль 1974 жыл)
 Кыргыз ССР Жогорку Совети Президиумунун ардак грамотасы (10 февраль 1968 жыл)
 IX беш жылдык ударниги медалы (28 январь 1976 жыл)
 Кыргыз ССР Кыргыз ССР Жогорку Совети Президиумунун ардак грамотасы (28 август 1974 жыл)
 Кыргыз ССРынын маданият министрлигинин ардак грамотасы (1957 жыл)
 Улуу Ата-Мекендик согуштун катышуучусу катарында көптөгөн медалдар менен сыйланган.

Жеке жашоосу 
 Атасы - Рахмонберди ажы Мадазимов (1875-1933) - Кыргызстандын театралдык кыймылын негиздөөчүсү жана уюштуруучусу, Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театрын негиздөөчүсү, биринчи директору, көркөм жетекчиси, башкы режиссёру, кыргызстандык артист жана жазуучу. 
 Энеси - Бибихон (1884-1922) Уратепа шаарында төрөлгөн.
 Жубайы - Ойимхон (1929—1997) Отуз-Адыр айылында төрөлгөн
 Балдары: Мамир Жураев (29.05.1949), Анзиратхон (1951-2015), Муяссархон (1955), Санжарбек ажы (1959—2012), Минурахон (1962), Муаззамхон (1964), Анвар (1969—2004).
 Жээндери: Азизулло Иззатуллаев, Анвар Косимов, ырчы Мухаммадкарим Соипов.
 Туугандары: Хужаназар Хувайдо, Хабиб Абдуллаев
 Кудалары тарабынан туугандары: Султан жана Кудрат Таирбаевдер, Балтакожо Султанов, Иззат Султан, Мухтар Султанов, Мамадали Курбанов, Махмуд Косимов, Алишер Отабоев, Кодир Рахматович Парпиев, Зироатхон (Ойхон) Хошимова, Эркин Комилов, Мурод Зайнобиддинович Салохиддинов - "Узвторцветмет" ААК мурдагы төрагасы, Ахмаджон Давидов - Ош шаарынын аткаруу комитетинин төрагасы.

Колдонулган адабияттар 
 Энциклопедия Ошской области, Раздел "Театральная жизнь" / гл. ред. Орузбаева Б.О. Академия Наук Киргизской ССР. — Фрунзе (Бишкек): Глав. ред. Киргизской сов. энциклопедии, 1987. — С. 110. — 445 с. ББК 92я2. (рус.)
 Таджихон Хасанова: Нар. артистка Киргиз. ССР / Ф.А. Литвинская. — Фрунзе: Киргизгосиздат, 1958. -20 с.: ил.; 20 см.
 Журнал "Театр", выпуски 7-12 / Союз писателей СССР, Министерство культуры СССР, Комитет по делам искусств СССР. — Москва: Искусство, 1964. — С. 169..
 "Ошский узбекский музыкальный драматический театр" / А. Абдугафуров. — Фрунзе: Кыргызстан, 1980. — С. 16, 23, 33, 35, 39. — 59 с. 21 см, ББК 85.4. (узб.), (рус.) и (кирг.)
 "Видные сыновья Оша" / А. Абдугафуров. — Ош: Ошская областная типография, 2000. — С. 129-130. — 176 с. (узб.) и (рус.)
 "Ошский академический театр" / А. Абдугафуров. — Ош: "Азия Принт", 2010. — С. 6, 41, 45. — 52 с. (узб.)
 "Кыргызстандын гүлдөп-өсүшү үчүн" энциклопедиясы "Во имя процветания Кыргызстана" Энциклопедическое издание о выдающихся узбеках Кыргызстана / Под рук. Жураева Б.Ж. (А. Абдугафуров, Рахманов Д.Д. и др.). — Ош: "Ризван", 2017. — С. 30. — 336 с. — ISBN 978-9967-18-344-5. УДК 351/354. ББК 66,3(2Ки). (узб.), (рус.) и (кирг.)

Тиркемелер

Шилтемелер 
 Актёрская династия
 Они стояли у истоков
 Центразия Персоны
 Люди, которые меняли мир
 Люди, которые меняли мир
 Люди, которые меняли мир
 27 марта – Всемирный день театра
 К 100 летию старейшего театра Кыргызстана
 Старейшему театру Кыргызстана — 100 лет 
 Из истории старейшего театра страны 
 Марказий Осиёдаги энг кекса профессионал театр 100 ёшга тўлди
 Биографии знаменитостей
 Советские актеры кино и театра мужчины
 Архивные документы старшего сержанта Рахманова Журахона в ЦАМО
 Бессмертный полк гвардии старший сержант Рахмонов Журахон
 Журахон Рахмонов 
 В кинотеатре «Мир» прошли Дни кыргызского кино 
 Даже из Голливуда! Зарубежные кинозвёзды, работавшие в Кыргызстане
 10 современных кыргызских фильмов, которые нужно посмотреть 
 Топ-10 современных кыргызских фильмов, которые нужно посмотреть
 Биографии знаменитых людей
 Реферат
 Журахон Рахмонов в журнале "Муштум"
 История театра
 Театр имени Бабура г. Ош 
 "Мозийға қараб иш кўрмоғлиқ хайрлидир"
 В историческом центре Оша появится туристический квартал 
 Журахон Рахмонов - Ош академик өзбек театрынын негиздөөчүлөрунөн бири, театр жана кино артисти, Өзбекстан эмгек сиңирген артисти

Инсандар
Кыргызстан
Ош облусу
Ош шаары
Актерлор
 Кыргыз обончулары
Чөлкөм таануу
Кыргыз тарыхы
Көркөм өнөр
 Музыка
 Кыргыз таануу
 Искусство
 Маданият
 Кыргыз маданияты
Кыргыз акындары
Кыргыз ырчылары
Кыргыз театры
Ош шаарынын Бабур театры
Маданият ишмерлер
Кыргызстанда театралдык кыймылдын негиздөөчүлөрү
Кыргызстанда театралдык кыймылдын уюштуруучулөру
Эмгек сиңирген артисттер
Кыргыз киносу
Улуу Ата-Мекендик согуштун ардагери
Улуу Ата-Мекендик согуштун катышуучусу