Шаар чалдыбары
Шаар чалдыбары –  байыркы жана орто кылымдардагы эл отурукташкан кыштактын же шаардын калдыгы. Алардын формалары тегерек, үч бурчтук, тик бурчтук түрүндөгү аянтча болуп, табигый тосмолор (өзөн, суу, аң, бийик дубал) м-н курчалган.

Кыргызстандын аймагында Койсары (VI-XV кылымдарга таандык), Күрмөнтү (VIII-XII к.), Кегети (VIII-XII к.), Кошойкоргон (X-XII к.), Казарман (XI-XII к.), Кемин (X-XII к.), Кайырма ж. б. шаар чалдыбарлары бар. Эң байыркы шаар чалдыбарлары неолит дооруна, көбү – темир кылымына таандык.

Кошумча караңыз 
 Чалдыбар

Колдонулган булак 
 Кыргызстандын географиясы: Энциклопедиялык окуу китеби, башкы ред. Ү. Асанов, Жооптуу ред. Ө.Бараталиев, Бишкек 2004.  ISBN 9967-14-006-2

Кыргыз тарыхы
Кыргыз археологиясы