Согуш ардагерлери
Согуш ардагерлери – 1) Жарандык же Улуу 
Атамекендик согуш мезгилдеринде аракеттеги армиянын курамына кирген штабдарда 
жана мекемелерде, аскер бөлүктөрүндө кызмат кылган аскер кызматчысы, ошондой эле 
СССРди коргоо боюнча башка аскердик иштерге катышкан партизандар жана жарандык 
же Улуу Атамекендик согуш мезгилдеринде убактылуу басылып алынган аймактардагы 
жашыруун уюмдардын мүчөлөрү; 2) Улуу Атамекендик согуш мезгилинде коргоосу 
аракеттеги аскердин аскер бөлүктөрүнүн аскер кызматкерлери үчүн белгиленген 
жеңилдетилген шарттарда бааракы чектөөдө кызмат өтөө жылдарына эсептелүүчү 
шаарларда кызмат өтөгөн, коргоого катышкан аскер кызматкерлери, анын ичинде 
запаска (отставкага) чыгарылгандар, ошондой эле ички иштер жана мамлекеттик 
коопсуздук органдарынын башкаруучу жана катардагы курамы; 3) аскер менен 
флоттун, ички иштер жана мамлекеттик коопсуздук органдары менен аскерлеринин 
эркин жалданган курамынын Улуу Атамекендик согуш жылдарында аракеттеги аскердин 
курамына кирген же болбосо тийиштүү убактарда шаарларды коргоого катышкан 
аракеттеги аскердин аскер бөлүктөрүнүн аскер кызматкерлерине жеңилдетилген 
шарттарда бааракы чектөөдө кызмат өтөө жылдарына эсептелүүчү аскер бөлүктөрүндө, 
штабдарында жана мекемелеринде штаттык кызматтардагы адамдар; 4) Улуу 
Атамекендик согуш жылдарында аракеттеги аскердин аскер бөлүктөрүндө, душмандын 
ооругунда же башка мамлекеттердин аймактарында атайын тапшырмаларды аткарышкан 
чалгындоо жана контрчалгындоо кызматкерлери ж. б. адамдар; 5) Экинчи дүйнөлүк 
согуштун учурунда башка мамлекеттердин аймактарында партизандардын, жашыруун 
топтордун, башка фашисттерге каршы түзүлүштөрдүн катарында фашисттик Германияга 
жана анын союздаштарына каршы согуштук аракеттерге катышкан адамдар; 6) 
1944-жылдын 1-январынан 1945-жылдын 9-майына чейинки мезгилде СССРдин аймагында 
өкмөттүк күжүрмөн тапшырманы аткарууга катышкан аскер кызматкерлери, анын ичинде 
эс алууга (отставкага) чыгарылгандар, ички иштер жана мамлекеттик коопсуздук 
органдарынын жетекчилик жана катардагы курамы, тез ойрондоочу батальондордун, 
элди коргоо взводдору менен отряддарынын командалык курамы жана жоокерлери; 7) 
1941-жылдын 22-июнунан 1945-жылдын 3-сентябрына чейинки мезгилде аракеттеги 
аскердин курамына кирбеген чегара жана аскер бөлүктөрүндө, мекемелеринде, 
аскердик окуу жайларында аскер кызматын өтөгөн аскер кызматкерлери, анын ичинде 
эс алууга (отставкага) чыгарылгандар: 8) Улуу Атамекендик согуш мезгилинде 
аракеттеги фронттор менен аракеттеги флоттордун оперативдик аймактарынын 
чектеринде аскер менен флоттун кызыкчылыгындагы милдеттерди аткарышкан 
ишканалардын жана аскердик объектердин, эл комиссариаттарынын, мекемелердин 
Кызыл аскердин катарындагылардын абалына которулган кызматкерлери, ошондой эле 
Улуу Атамекендик согуш жылдарында аракеттеги аскерге командировкага жөнөтүлгөн 
мекемелер менен уюмдардын (анын ичинде маданият жана искусство мекемелери менен 
уюмдарынын) кызматкерлери, борбордук гезиттердин, журналдардын, ТАССтын, 
Совмаалыматбюросунун жана радионун кабарчылары, Даректүү фильмдердин борбордук 
студиясынын кинооператорлору (кинохроникачылар); 9) Улуу Атамекендик согуш 
мезгилинде аракеттеги аскер менен флоттун курамына кирген аскер бөлүктөрүндө, 
штабдар менен мекемелерде полктун уулдары (тарбиялануучулар) катары жүргөн 
адамдар.

Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты.  – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр