Компьютердик лингвистика
Компьютердик лингвистика (computational

linguistics) – тилди компьютерде моделдеп иштетүү

максатын көздөгөн колдонмо лингвистиканын бир

тармагы. Тилди компьютерде моделдөө жагынан

информатика, жасалма интеллект, программалар

теориясы өңдүү кибернетикалык багыттар менен

тогошот. Жалпысынан компьютер аркылуу ишке

ашырылган тил илиминдеги бардык багыттар

компьютердик лингвистиканын объекти деп табылат.

Лингвистика 
Теориялык лингвистика – жалпы тил илиминин негизинен тилдик моделдердин көйгөйлөрү, лингвистикалык универсалийлерди издөө (белгилүү бир деңгээлде тилдердин чоң топторуна же бардык тилдерге тиешелүү болгон мүнөздөмөлөр же өзгөчөлүктөр) менен алектенген бөлүмү.

Теориялык тил илиминин маанилүү бөлүмдөрү:

1 Фонология

2 Орфография

3 Лексикология

4 Фразеология

5 Морфология

6 Синтаксис

7 Семантика

Дескриптивдик лингвистика

Дескриптивизм, дескриптив лингвистика (англисче descriptive "descriptive" <кеч латын descriptivus <descript- "жазылган" ) - 1920-1950-жылдардагы Америка тил илиминин багыты. Л.Блумфилд дескриптивизмдин негиздөөчүсү жана анын негизги теоретиги болуп эсептелет.

Дескриптивизм түшүнүгүнүн калыптанышына америкалык индейлердин тилдерин жана маданиятын изилдеген америкалык окумуштуулардын изилдөө практикасы чечкиндүү таасирин тийгизген. Бул тилдер синхрондуу түрдө гана сүрөттөлүшү мүмкүн, изилдөөчүлөр алардын тарыхы жөнүндө эч кандай маалыматка ээ эмес; тексттердин сөзгө бөлүнүшү чоң кыйынчылыктарга дуушар болгон, көптөгөн грамматикалык жана лексикалык маанилер түшүнүксүз болуп чыккан, изилдөөчү маданияттардын чоң айырмачылыгынан улам үйрөнүп жаткан тилди эркин өздөштүрө алган эмес жана өзүнүн маалымат берүүчүсүнө дайыма суроо берүүгө аргасыз болгон.

Колдонмо лингвистика

Колдонмо лингвистика (прикладная лингвистика) - теориялык лингвистика менен катар тил жөнүндөгү илимдин бир бөлүгү. Ал тил үйрөнүүгө байланышкан практикалык маселелерди чечүүгө, ошондой эле башка тармактарда лингвистикалык теорияны практикалык колдонууга адистешкен.

Тарыхы[оңдоо 
Математикалык лингвистика – жасалма интеллект илиминин бир тармагы. Анын тарыхы 1950-жылдары Америка Кошмо Штаттарында башталган. Транзистордун ойлоп табылышы жана компьютерлердин жаңы мууну, ошондой эле биринчи программалоо тилдери пайда болушу менен машиналык котормодо, өзгөчө орусиялык илимий журналдарда эксперименттер башталды. 1960-жылдары СССРде да ушундай изилдөөлөр жүргүзүлгөн (мисалы, 1964-жылдагы «Кибернетика проблемалары» жыйнагында орус тилинен армян тилине которулган макала).

1958-жылдын 15-майынан 21-майына чейин 1-Москва мамлекеттик педагогикалык институтунда машина которуу боюнча биринчи Буткул союздук конференция болгон. Уюштуруу комитетине В Ю Розенцвейг жана уюштуруу комитетинин жооптуу секретары Г. В. Чернов башчылык кылышты. Конференциянын толук программасы «Машиналык котормо жана прикладдык лингвистика» жыйнагында, т. 1, 1959 (ака "Машина котормо бирикмесинин бюллетени № 8"). В.Ю.Розенцвейг эске салгандай, конференциянын тезистеринин басылып чыккан жыйнагы АКШда аяктап, ал жерде чоң таасир калтырды.

1959-жылы апрелде Ленинградда Ленинград университети жана прикладдык лингвистика комитети тарабынан чакырылган математикалык тил илими боюнча биринчи Буткул союздук конференция болуп етту. Жолугушуунун негизги уюштуруучусу Андреев Н.Д. Жыйынга бир катар көрүнүктүү математиктер, атап айтканда, С.Л.Соболев, Л.В.Канторович (кийин — Нобель сыйлыгынын лауреаты) жана А.А. Марков (дебатка акыркы экөө катышкан) катышты. Жолугушуунун ачылыш күнүндө В.Ю.Розенцвейг «Котормонун жалпы лингвистикалык теориясы жана математикалык лингвистика» аттуу негизги баяндама жасады.

Эсептөө лингвистикасынын милдеттери жана багыттары төмөнкүлөрдү камтыйт:

1 Корпустук лингвистика электрондук текст корпусун түзүү жана пайдалануу.

2Электрондук сөздүктөрдү, тезаурус, онтологияларды түзүү. Мисалы, Lingvo. жана автоматтык которуу, орфографияны текшерүү үчүн колдонулат.

3Тексттерди автоматтык которуу. Promt орус котормочуларынын арасында популярдуу. Акысыздардын арасында Google Translate котормочусу бар.

4Автоматтык фактыларды алуу, текстти казып алуу.

5Авторефирование(англ автоматтык жыйынтыктоо). Бул функция, мисалы, Microsoft Word программасында камтылган

6Билимди башкаруу системаларын куруу. Эксперттик системаларды кароо

7Суроолорго жооп берүү системаларын түзүү.
Электроника 
Тил илими

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9