Трипанозомоздор
Трипанозомоздор - малдын Kinetoplastida тибине кирген жөнөкөйлөр козгогон ылаңдары.
 
Бардык жаштагы жаныбарлар ылаңдайт. Инвазиянын булагы - ылаңдаган, ылаңдап айыккан, чала айыккан жаныбарлар. Козгогучту таратуучулар - көгөөн жана башка кан соргуч чымын-чиркейлер, кенелер. Ылаң төөдө эң оор өтөт. Ыландын букма мезгили 1-3 жума. Ылаң негизинен өнөкөт, кээде курч (катуу кармоочу) же өнөкөт өтөт. Негизинен төөлөрдө катуу кармайт. Ылаңдаган мал калтырайт, температурасы бир көтөрүлүп, кайрадан түшүп турат, тез чарчайт, эриндери жана эки жаагы, жаагынын асты, кабагы, төшүнүн алды, жыныс органдары шишийт, былжыр челдери саргаят, арыктайт, коньюнктивит, кератит (көздүн айнек чели сезгенгендиктен толук көрбөй калышы мүмкүн), ирит (түстүү челдин сезгениши) пайда болот. Кээде териси жабыр тартат (экзема, бөрү жатыш), жаактын астындагы лимфа бездери чоңоёт. Парез жана шал болушу мүмкүн. Диагнозу эпизоотол. маалыматтардын, клиникалык белгилердин, микроскоптук жана серол. изилдөөлөрдүн негизинде коюлат. Дарылоо үчүн наганин же азидин, соварсен жана новарсенол сунуш кылынат.

Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Ылаңдар