Милиция реформасы
Кыргыз Респуликасында милиция реформасы — бул Кыргыз Республикасынын ички иштер органдарынын иштерин жакшыртууга багытталган, милицияга болгон ишеним денгээлин жогорулатууга, жарандык институттар менен кызматташтуулукту күчөтүүгө жана башка чараларды камтыган топтому. 

Милицияны реформалоо аракеттери Кыргызстанда 1998, 2005 жана 2012 жылдары болгон. Кезектеги реформа программасы 2013 жылдын 30 апрелинде Өкмөт тарабынан кабыл алынган.

Болуп өткөн реформа аракеттери 

1998 жылы 23 – июлда  Өкмөттүн № 490 токтому менен «Кыргыз Республикасынын Ички Иштер Министирлигинин тутумун өнүктүрүү концепциясын» колдогон. Ал концепция негизги багыттар жана оперативдик-кызматтык иштерин жакшыртуу принциптерин боюнча КР ИИМдин өтүү доорундагы расмий көз карашы болгон. ИИОнун тутумунун өнүгүүсүн камсыздай турган комплексттик түрдө болгон концепция ошол учурдагы (1998 жылдын аягына чейин), жакынкы (2000 жылга чейин) жана алыскы (2003 жылга чейинки) мезгилдерди камтыган. 

1999 жылдан 2005 жалдар арлыгындагы бул административдик реформанын алкагында ИИМдин штаттык саны штаттык-уюштуруу түзүлүшүн оптимизациялоонун негизинде 50%га кыскарылган. Андан тышкары бир катар кызматтар кайра уюштуруудан өткөн. 

2005 жылдын 18 – мартта Президенттин №76 Указы менен «Кыргыз Респуликасынын ички иштер органдарынын 2010 жалга чейинки аралыгында реформалоо концепциясы» бекитилген.

2008 жылы КР ИИМдин 7 мартта жана 16 апрелде болгон буйруктары менен «2008 жылдын 2010 жылдар аралыгында ички иштер органдарынын реформа программасы» кабыл алынган. Реформанын алкагында демократиялык принциптерди жана коомдун, мамлекеттин коопсуздугунун учурдагы реалдуу коркунучтарын эске алып, функционалдык-структуралык кайта куруу процесстери жүрүп жатат.

Мындан тышкары КР ИИМ 28.02.2008 жылдын № 162 «Кыргыз Республикасында укук бузууларды алдын алуу» Мыйзамын ишке ашыруу боюнча» Буйруктун негизинде, жер-жерлердеги айыл башкармалыктарда, айыл өкмөттөрдө ачылган Коомдук алдын алуу борборлору демилгеси күч алган жана иш тажрыйбасы кенири таратылган.

1998 жана 2005 жылдардагы реформалар эч көрүнүктүү жыйынтыктарды алып келбегенден ийгиликсиз серепчилер баа беришти.

Милициянын реформасы заманбап учуру 

Жакынкы жылдарга багытталган министирлликти кайра түзүү концепциясын иштеп чыгуу үчүн 2011жылы Кыргызстандын ички иштер органдарын реформалоо боюнча ведомстволор аралык комиссиясы түзүлгөн. Ал комиссиянын курамына өкмөттүн, Жогорку Кенештин (парламент) өкүлдөрү жана серепчилер кирген .

Алар менен бирге жарандык активисттер тобу реформалоо концепциясынын үстүндө өз алдынча ишин башташкан. Активисттер жөнөкөй жарандардан реформа боюнча сунуштарды чогултуу демилгесин баштап, чогулган сунуштар акырында «ИИОну реформалоо альтернативдик концепциясына» кирген . 2013 жылдын 20 февралында ал активисттер тобу Реформалар жана жыйынтык үчүн» жарандык союз деген тармакты түзүп, кийин ага 24 коомдук уюм мүчө болуп кирген.  

2012 жылдын октябрь-ноябрь айларында жарандык активисттер «Альтернативдик концепциянын» идеяларын жана милицияны реформалоону колдоо боюнча кол топтоо кампаниясын өткөргөн . 10 минден ашуун кол топтолуп, алар Жогорку Кенештин депутаттарына, президентке жана премьер-министрге жөнөтүлгөн .

2013 жылдын 13 февралында Кыргызстандын премьер-министри Жантөрө Сатыбалдиев коомчулуктун катышуусу менен иш кенешмесин өткөрүп, «Реформалар жана жыйынтык үчүн» жарандык союздун сунуштары, милицияны реформалоо расмий концепциясына кирет деп белгилеген .

Бул өкмөткө 2013 жылдын 30 апрелинде «Кыргыз Республикасынын ИИОнын реформалоо боюнча чараларын» кабыл алууга түрткү болгон. . Бул документ негизинде милицияда реформалардын кийинки кадамдары аныкталды. «Кыргыз Республикасынын ИИОнын реформалоо боюнча чараларында» Альтернативдик концепцияны иштеп чыккандардын төмөнкү сунуштары: милиция кызматкерлерди конкурс аркылуу жумушка алуу, ИИМ Академисынын базасында ИИОго кызматына жаны киргендерди даярдоо курстарын киргизүү, милиция жана калк ортосунда кызматташуу мамилелерин өзгөртүү, реформаларды башкаруу боюнча коллегиялык органды түзүү, коомдун пикирин эске алып, ИИО кызматкерлерин баалоо критерийлерин өзгөртүү жана башкалар.

2013 жылдын сентябрь айында коргоо, коопсуздук жана чек ара иштери боюнча Кыргыз Республикасынын вице-премьер-министри башчылык кылган, Кыргыз Республикасынын өкмөтүнүн алдында укук тартиби системасын өнүктүрүү жана реформалоо кенеши түзүлгөн.

Кенештин алдында айтылган багыттар боюнча 11 секциянын бөлүмдөрү түзүлгөн, алар өзгөрүү механизмдерин деталдуу түрдө иштеп чыгып коллегиялык органдын алдына талкуулоого алып чыгышат. Укук тартиби системасын өнүктүрүү жана реформалоо кенештин иштеринде жана жыйындарында жарандык коомдун өкүлдөрү да катышышат.

Реформанын алгачкы жыйынтыктары жана мониторинг 

Республиканын бардык дубандарынын жарандык активисттеринен турган тобу Кыргызстандын милициясында өзгөрүүлөрдүн жүрүшүнүн үстүнөн мониторинг жүргүзөт. 2014 жылдын март айында «Реформалар жана жыйынтык үчүн» жарандык союзу реформанын кээ бир бөлүктөрүн күчөтүүгө багытталган бийлик органдар үчүн даярдалган сунуштарды камтыган мониторингдин биринчи жыйынтыктарын жарыялаган.

Примечания

Ссылки 
 Официальный сайт МВД КР 
 Официальный сайт Правительства КР
 Официальный сайт Гражданского союза "За реформы и результат" REFORMA.KG 

Полиция
Милиция