Bachigahinda din be Dagbanli Kur'aani puuni
Bachigahinda din be Dagbanli Kur'aani puuni:

A
Aadalsi: Yɛlimaŋli zaŋ tumtuma
Aadunima: Annabi Hudu niriba
Aaya: Yɛlikpahindili
Achiika: Pali n-nyɛli
Aduwa: Naawuni suhigu
Aksa jiŋli: Jiŋ shɛli din be Palestine tiŋgbani ni la
Alaama: Lahindi
Alahichi: Naawuni taali ni kpɛbu
Al-A'araab: Laribu tiŋkpannima
Al-A'araaf: Goondaa din wolgi Alizanda mini buɣim sunsuuni
Al-Anfaal: Tobbuna
Al-Arshi: Naawuni nam garo
Albarika: Bɛrisuŋ
Alchibla: Bɛ ni zaandi kpari shɛli n-jɛmdi Naawuni
Aliheeri: Vɛnyɛliŋga
Ali'umma: Nyaandoliba
Alizanda: Naawuni yolsibu yili
Alizini: Naawuni binnamda shɛŋa O ni nam ni buɣum
Aliwolla: Maŋ kasi niŋbu
Alkalimi: Binsabrigu
Alkunuutu: Maŋ gbargi ti Naawuni
Al-Kursiyyu: Naawuni nam kuɣa
Amaana: Ŋarigu bee bɛ ni zaŋ shɛli m-puhi gulibu
Anfaani: Binshɛɣu din mali sɔŋsim n-ti bɛhigu
Arafa: Polo shɛli Arafa zoli ni be di puuni la
Arzichi: Buni
Ashaara: Kɔhilu
Azaaba: Naawuni tibli dargibu

B
Badar tobu: Tobu shɛŋa puuni Annabi Muhammadu ni daa tuhi
Baitul Ma'amuur: Yili shɛli Malaaikanim' ni gindi zuɣusaa
Baitul Mukaddas: Aksa jiŋli
Banii Israaila: Annabi Ya'akuba bihi
Barzahu: Saɣili / Limsibu / Gballi ni bɛhigu
Basiira: Suhunɛli /Niŋkpali
Bayaani: Yɛltɔɣa kahigibu
Bushaara: Suhupɛlli lahibali

C
Chɛfura: Ŋun niŋ gutulunsi ni Naawuni yolsa
Chiyaama: Zaadali

D
Darza: Tibginsim
Diinaari: Salima liɣiri
Dirham: Woya (anʒilfa liɣiri)
Diyya: Nyɛvuli yihibu samli
Dunia: Bɛhigu din miri

F
Faaris: Iran tiŋgbani ni
Faasichi: Ninvuɣu so ŋun kpeeyi ka chɛ Naawuni soli
Fahim: Karim gbaabu, bee tuma Baŋbu
Farilla: Naawuni ni niŋ shɛli talahi O daba zuɣu
Fassara: Yɛltɔɣa gbinni
Fidaawu: Maŋ zuɣu yɔbu
Fidiya: Nandaamba dihibu
Fitina: Damli / Furminsi / Bobli / Dahimbu

G
Gaafara: Chɛ m-paŋ

H
Hachi: Talahi din ʒe ninsala zuɣu
Haddi: Muslinsi daadiini tibli dargibu
Hadiisi: Annabi yɛltɔɣa
Haila: Paɣa sɔrlim
Halali: Bɛ ni saɣi ti shɛli
Hallaka: Bahiyoli
Haliifa: Gbaŋlana
Haraamu: Bɛ ni mɔŋ shɛli
Haʒi: Naawuni duu kaabu din niŋ talahi
Hichima: Yɛmgoliŋga
Hijaabi: Saɣili
Hisaabi dali: Saliya karibu dabsili
Hiʒira: Muslim zaŋ o daadiini yi n-zo n-labi Muslinsi tiŋgbani ni
Hudaibiyya maligu: Annabi mini chɛfurinim' sunsuuni maligu
Hutuba: Naawuni daba saɣisibu

I
Ibaada: Naawuni jɛma
Idda: Paɣa ʒini chira shɛŋa ka bi miri doo
Ihlaasi: Ninsala tum ka di nyɛla Naawuni zuɣu
Ihraami: Haʒi bee Umra niyya
Iimaani: Yɛlimaŋtibo
I'itikaafi: Ninsala kahi labi jiŋli ni n-ti jɛmdi Naawuni
Ikaama: Jiŋli yiɣisibu
Ilhaami: Naawuni baŋsibu
Injiila: Annabi Issa litaafi
Israaila: Annabi Ya'akuba
Istbraa'i: Bɛ wolgi paɣa ni o yidana sunsuuni chira shɛŋa, ka o naan miri o
Istabrak: Silki din bala
Istijraaji: Naawuni puɣisibu
Istidraaki: Baŋbu
Istigfaari: Gaafara bɔbu Naawuni sani
Izibli: Alkur'aani pubu bupihiyobu vaabu yim

J
Jamaraat: Shintaŋ kuɣa labbu shee
Jidaali: Namgbankpeeni
Jihaadi: Naawuni daadiini zuɣu tuhibu
Jifa: Biŋkpiŋ
Jizya: Tiŋgbani farku
Juudiyyi: Annabi Nuhu ŋarim ni daa zani zoli shɛli zuɣu maa
Juzu'i: Alkur'aani pubu bupihita vaabu yim

K
Kabara: Allaahu Akbar yɛlibu
Kadara: Naawuni zaligu
Kafaara: Ninsala ni yɛn tum shɛli ka Naawuni nyɛhi o zunubsi
Karaama: Naawuni dabasuma ni tumdi lahiʒibsi shɛŋa
Kintaari: Buni pam
Kisaasi: Niŋlabsi
Kuraishinima: Annabi Muhammadu zuliya

L
Laahira: Zaadali
Lauhul-Mahfuuzu: Woli shɛli puuni Naawuni ni sabi din kam yɛn niŋ Dunia hali ni Zaadali
Limam: Adiini toondana

M
Makruuhi: Bɛ ni zaɣisi shɛli
Malaaika: Naawuni ni zaŋ neesim nam binnamdi shɛŋa
Maniyyi: Dablim kom
Marjaani: Kpantana
Miikaati: Bɛ ni kpiɣiri haʒi niyya shɛli polo
Miizaani: Naawuni daba tuuntumsa binzahindigu
Mina: Bɛ ni labri shintaŋ kuɣa shɛli polo
Miskiini: Nandana
Miɣiraaji: Annabi Muhammadu zuɣusaa dubu
Mubaah: Din niŋbu nyɛ halalsi
Mubaahala: Ka n-ti taba
Mubaaya'a: Doligu daalikauli kpiɣibu
Munaafasa: Taba kpaɣibu n-zaŋ kana aliheeri tuma shee
Munaakasha: Taba vihibu
Mushriki: Ŋun jɛmdi shɛli m-pahi Naawuni zuɣu
Muslimi: Ŋun zaŋ o maŋ zaa n-ti Naawuni
Mustahabi: Bɛ ni yu shɛli
Mutuaraha: Karimbihi taba sunsuuni bɔhisi
Muumini: Ŋun ti Naawuni yɛlimaŋli
Muzaahara: Ayirimo tobu
Muzdalifa: Luɣushɛli alahiʒinim' ni gahindi shintaŋ kuɣa
Muɣujiza: Lahiʒibsi din ka ŋmali

N
Naafila: Naawuni jɛma din pa talahi
Nasara: Ninsala nyɛŋ o dima
Nashaaranima: Annabi Issa nyaandoliba
Ni'ima: Naawuni yolsigu
Nifaas: Paɣdɔɣiso ʒim

R
Rahama: Naawuni Nambɔzɔbo
Rajab: kpini goli
Rajm: kuɣulabli
Riba: laɣinyɔri
Ridda: Ninsala zaɣisi Muslinsi ka labi chɛfuritali ni
Rubu'i: Izibli vaabu yim bunahi puui
Ruhubaani: Dolodolo limamanima
Rukuu'i: jiŋli puhibu shee kurumbu

S
Saawɔra: Jina tobu
Sadaachi: Paɣa zuɣu liɣiri
Samuudunima: Annabi Salihu niriba
Shariyya: Muslinsi daadiini zalikpana
Shahawa: Kɔrsi
Shirku: Ninsala bo nyintaa ti Naawuni
Sidratul Muntaha (naɣatibchɛriga): Ti' shɛli din be sagbana ayɔpoin bahigu la
Siraati: Daribo (kodoriko) shɛli din be Alizanda mini Buɣim sunsuuni la
Sulhu: Maligu
Sumuni: Izibli vaabu yim Bunii puuni
Sundus: Ago (silki) sitiri shɛli din timsa
Sunna: Annabi Muhammadu Soli
Suurili: Aayanim' pilgu ni di bahigu
Suzuuda: Gbɛɣu ŋme n-ti Naawuni
Sahibenima: Annabu Muhammadu zonima

T
Tabuuka: Tobu shɛŋa puuni Annabi Muhammadu ni daa tuhi
Tahajjud: Yuŋtisuɣu jiŋli puhibu
Tahliili: Laailaaha illallaahu yɛlibu
Taimama: Taŋkpaɣu zaŋ niŋ kasi ka tooi jɛm Naawuni
Takbiiri: Naawuni yuli tibgibu
Taraawihi: Asam jiŋli
Tasbiihi: Naawuni simsibu
Tauhiidi: Naawuni gaŋsibu
Tuuba: Zo n-yi tuumbɛri ni
Tuufaani: kokpɛɣu

U
Uhdu tobu: Muslinsi tobu shɛŋa puuni Annabi ni daa tuhi
Ummiyyi: Ŋum bi karim, ka mi ku tooi sabi
Umra: Naawuni duu kaabu din kpɛŋ bi paai Haʒi

W
Wa'azu: Naawuni daba saɣisibu
Wahayi: Naawuni tuuntali n-zaŋ kana Annabinim' sani
Waajibi: Din niŋ talahi
Waliyyi: Naawuni sima
Wokati: Saha
Woluusa: Naafila jiŋ shɛli din puhiri wuntaŋ palli

Y
Yaakuutu: ŋmanamsi
Yadda: Saɣi ti
Yahuudunima: Annabi Musa nyandoliba

Z
Zaamani: Saha
Zabaaniya: Buɣim Malaaikanima
Zakka: Faranim' tarli din be bundannim' arzichi puuni
Zamzam: Alibarka ko' shɛli din be Makka la
Zihaari: Doo yi yɛli ni o yi doni o paɣa, o doni o ma
Zina: Doo ni paɣa laɣimbu ka di pa ni amiliya soli
Zindiichi: Ŋun sɔɣiri o chɛfuritali ka yihiri Muslinsi polo ni
Zualinsi: ŋarigu
Zunubsi: Naawuni taali ni kpɛbu

Ʒ
Ʒaahiliyya: Ʒemana shɛŋa din daa gari pɔi ni Muslinsi kandi na
Ʒahannama: Buɣim yili shɛli
Ʒenaba: Dotali ni paɣatali daɣiri
Ʒewaabi: Bɔhigu labsibu

Kundivihira

Alikuraan
Musulunsi
Lahabaya zaa