Sacrifice zone


Tingbani yaɣ’ shεli Bε ni zaŋ Pa Talima 
Yaɣ’ shεli din gbarigi nyεla tingbani yaɣ’ shεli din yaa gbarigi zaa ka di nyεla tingbani namtεri yaa n-nyaŋ li bee bε bi kula laɣiri niŋ di ni, do tooi nyεla tingban’ shεli so ni bi bɔri ni o zaŋ ku bukaata. Lala yaɣa ŋɔ pam tooi bela tin’ shεŋa ŋan dii ka laɣiri.

Di Gbunni
International High School Silimiinsili Karimba daa wuhi din gbunni Prospect Heighs Brooklyn, New Yok tingbanni n-yεli ni, luɣ’ shεli bε din gbarigi nyεla di yi ti lahi ka yolisim di zaŋ pa talima zuɣu.so gba beni n-zaŋdi niriba mini tiŋ’ muni ni tingbani pari talima ka bε yεli so. Karimba ŋɔ mini shikurubihi ŋɔ daa m bo gbunni din mali nineesim ti li. Biεhigu baŋsim zuɣu(daabilim zoosim, shikuru zoosim, adiini, tabibi zoosim), ninvuɣ’ shεba  tumi ni bε nyε barina bee ka bε zaŋ ba pa talima ka shεba tiligi bee n di nyɔri.

Di pilli Kahigibu
Cold war la saha ka tingbani yaɣ’ shεli din gbarigi yεla daa tuui yina. Kamani Helen Huntington Smith wuhiya, ni lala yεlli ŋɔ daa tuumi yina U.S Amaricanima ni daa tɔɣisiri barina shεŋa ŋan be sala pibu Amariac wulinluhili polo 1970s yuuni la.

Hunntington Smith sabi wuhi o kundi ni 1975 ka yεli “ ni kpamba ban daa zaŋ Acadmy of science nima lahabili din daa ka daɣiri wuhi la daa nyεla yεltɔɣ’ biεɣu, lala yεltɔɣ’ ŋmaa din nya “Luɣishεli din gbarigi bee n che m-bahi”.Lala bachinima ŋɔ daa kuli wuligimi gili tingbani maa zaa nini pɔbu ni neebu. Di daa dam niriba ban daa tεhi ni bana ka yεltɔɣili ŋɔ jεndi, ka bε kpalim lεbi sokam ni yuuni shεba ka kuli gindi kuhira. Yεltɔɣ’ ŋmaa ŋɔ daa kpurigila salo nagbankpeeni ŋmεbu nti pahi  namatεri baŋdiba ni siyaasa baŋdiba kamani Colorado ŋun daa nyε di zuɣulana Richard Lamm.

Kundivihira

Lahabaya zaa
WikiForHumanRights 2022 in Northern Ghana