Miyamoto Musashi
Miyamoto Musashi (宮本 武蔵?), yito tawu ngonga latunga losamurai, filsuf, penulis wawu ronin ta masahuru to lipu lo Japangi masa mulōlo. Tiyo botiya helantobu lotawu pilotutuliyo to tāwunu 1584, wawu yilate to tāwunu 1645. 
Tanggulo unteliyo te Shinmen Takezo. Tangguliyo u ganapu te Shinmen Musashi No Kami Fujiwara No Genshin. Tiyo olo otawa lotawu otanggula Miyamoto Bennosuke meyambo, tanggulo budhaliyo, Niten Dōraku. Tiyo masahuru boli latunga to ilimi lowamilo wawu lo'ohama layito todelomo 61 lohumbala wolo baliliyo. Tiyo tā lopotihulo lembo'a Niten-Ichi-Ryū-School meyambo Nito-Ichi-ryu, wawu tāwunu pulitiyo, tiyo loluladu Buku Hu'alimo Limo/The Book of Five Rings (五 輪 の 書 Go Rin No Sho), wawu Dokkōdō (The Path of Aloneess) ). Buku botiye yilohiliyo ode Terao Magonojō, murid le Musashi, pituhuyi to'u tiyo mā motahudu u mate.

Wali 
Tanggulo le Musashi onggo kikino botiya te Bennosuke. Tahe Miyamoto yito tanggulo muloolo lo daerah otolopa to Tokyo. Tahe No Kami ma'analiyo kawumu bangusa to lipu boyito. 
Mongotiyombu le Musashi (Hirada/Hirata) yito waliliyo lo lembo'a Shimen, ta kawa-kawasa to Kyushu, pulo to huliyaliyo lo Japangi.
Tiyamo le Musashi, Munisai Hirata, yilate to'u tiyo onggo uumuru 7 lo taawunu. To'u tīloliyo ma yilate olo, tiyo ma lodudu'a to po'uwama imbihu tiloliyo.
O'oditoliyo to masa Totoyomi Hideyoshi lopotuwawu lo Japangi to taawunu 1590, te Musashi ma yatim piatu.
Bo ja mopatato wolo u lo'ohilawo oliyo longotota lo Kendo. Uwito yito memangi u otohilaliyo lohihilawo meyambo u he wuntula lo po'uwamaliyo.

Mowali mohumbala 

Te Musashi lodunggaya lo musu bungaliyo to uumuru 13 lo taawunu. tangguliyo Arima Kihei, samurai perguruan Shinto Ryu bidang seni militer, ta ahali moyitohu wamilo wawu totobu'o. Tiyo tila'aluku le Musashi, pilomulanteliyo to huta wawu bilubohiyo lo tūnggudu sambe yilate lomu-lomu loduhu.

Uumuru 16 lo taawunu tiyo lopota'aluku musu oluwoliyo, to sa'ati boyito olo tiyo ma lo lahi lonto bele, wamba'o bolo topololohe ta pohumbalaliyo wawu wawayita olo to popateya lo lipu sambe uumuru 50 lo taawunu.
Te Musashi ma loleleyangi ode nga'amila lipu to mato lo dupoto to japangi wawu ma lobinta'o tangguliyo sambe masahuru. Ngohuntuwa ahali lo samurai ta pilopota'alukuliyo odelo samurai keluarga Yoshioka to Kyoto, ahali ilimi tuungudu Muso Gonosuke to Edo, bangusa Matsudaira to Izumo, wawu te Sasaki Kojiro to Bunzen.
Wumbala uweewo tiyo tiyo lodunggaya wolo lembo'a u masahuru to Ichijoji, japangi to masa boyito. Tiyo lo lawani 50 samurai wawu pilopota'alukuliyo timongoliyo nga'ami lo tehniki u dihu-dihu wamila dulo mato. Tambati pilohumbala limongoliyo mo pilohutu monumen to Ichijoji boyito.

Tala tuwawu popateya uda'a u diludu'a le Musashi yito "Popateya Sekigahara" to taawunu 1600. To popateya botiye lohumbala pasukan lo Tokugawa Ieyasu wawu pasukan u modukungi pamarenta Totoyomi Hideyori. Lihuwolo tawu lopunungo to popāteya botiye. To popāteya botiye te Musashi dudu-dudu'a to pasukan Toyotomi Hideyori (wala'e Toyotomi Hideyoshi).

Ilomata 

Yilapato masa lo'u mohumbala (pulitiyo lolawani ole Saasaki Kojiro) wawu sembo lo popateya, te Musashi ma lotitola to pulo Kyushu wawu didu ta lopoheyi-heyi teeto, tiyo ma lotitiduluhu lonto dunia rame. To sa'ati botiya tiyo ma lololohe ma'ana wawu falsafah lo Kendo. Tiyo longajari wawu logambari to istana Kumamoto, lapatiyo ma'o tiyo ma lo pensiun wawu ma lo baratapa to gowa Reigendo. 

Teeto tiyo ma lolulade buku Go Rin No Sho, meyalo "Buku Hu'alimo Limo". Buku botiye seni lo popateya, u tuwangiyo strategi popateya mawu mohumbala ngota-ngota u tuliladiyo ode muridliyo  Terao Maganojo. Buku botiye ma lowali rujukan lo siswa Kendo to Japangi. Te Musashi ma lo'otapu gara'i Kensei (dewa lo Wamilo) wawu masahuru da'a to Japangi. Te Musshi yilate to Kyushu to taawunu 1645. Tiyo ja lonika wawu ja lo'otapu wali, dabo tiyo o lo minta'a wala'o wawu murid, ta muhutata woliyo tangguliyo te Iori Miyamoto.

Daputari riwāyati 

To tibawa botiya daputari riwāyati le Miyamoto Musashi.

Ekijjukizo 

 Ekibumbe kya Miyamoto Musashi
 Yeekaalu ya Musashi
 Ekijjukizo Lyon-Japan-Japan-Bufalansa (兵法二天一流メモリアル)
 Base ya omukago (契約の台座)
 Musashi Dojo (宮本武蔵顕彰武蔵武道館)

Referensi 

Miyamoto Musashi	
Taapulu