Iain MacLachlainn (An Lighiche)
B' e bàrd Gàidhlig a bh' ann an Iain MacLachlainn (1804-1874) (‘An Lighiche’ no ‘An Dotair Ruadh’; Beurla: Dr John MacLachlan).

A Bheatha 
Rugadh e ann an 1804 ann an Rathuaithe sa Mhorbhairne. Fhuair e foghlam ann an Oilthigh Ghlaschu agus dh'ionnsaich e dreuchd na dotaireachd. Bha e ag obair fad greis mar lighiche ann an Glaschu, ach a' mhòr-chuid de bheatha air ais anns a' Mhorbhairne, far an do rugadh agus thogadh e. A rèir choltais, 's e dotair gu math dìcheallach a bh' ann, air an robh spèis mhòr aig muinntir an àite. Cha robh a bheatha pearsanta furasta, ge-tà: fhuair e gealladh pòsaidh dà uair, ach chaochail gach boireannach ro na bainnsean. Bhàsaich Iain fhèin ann an Tobair Mhoire, Muile, ann an 1874.

Sgrìobh Somhairle MacGill-Eain an dàn mu a dheidhinn, "An Dotair MacLachlainn", agus nochd an dàn seo ann an leabhar Caoir Gheal Leumraich. Tha MacGill-Eain a' toirt iomradh air Iain MacLachlainn ann an aiste "The Poetry of the Clearances" (Ris a' Bhruthaich, Steòrnabhagh: Acair, 1985).

A Bhàrdachd 
Sgrìobh An Lighiche MacLachlainn iomadh òran binn gaoil agus tha feadhainn air an seinn fhathast san latha an-diugh, ach a rèir MacGill-Eain, 's ann mar bhàrd nam Fuadaichean a bha e as cudromaiche.
 'Don Chuthaig'
 'Gur Moch Rinn Mi Dùsgadh'
 'Och Nan Och, 'S Mi So Am Ònar'
 'Seo Nam Shìneadh air an t-Sliabh'
 'Tha Mi Tinn 'S Mo Chridhe Fo Leòn'

Iomraidhean

Ceanglaichean a-muigh 
 Bliadhna nan Òran: Iain MacLachlainn
 Pròiseact Chaluim MhicGilleathain: Dr John MacLachlan
 Gillies, H. C., 1880, The Gaelic Songs of the Late Dr. MacLachlan, Rahoy (Glasgow: Archibald Sinclair). (leabhar air loidhne, saor 's an-asgaidh)

Iain MacLachlainn
Daoine à Alba
Iain MacLachlainn