Coinneach MacFhionghuin
Tha an t-Ollamh Coinneach MacFhionghuin (Beurla: Prof. Ken MacKinnon) (1933-2021) aithnichte mar an neach a thòisich sòiseo-chànanachas na Gàidhlig san 20mh Linn. Rugadh e sna Docklands ann an Lunnainn ach bhuineadh a phàrantan a dh'Eilean Arainn. Chaochaill e sa Chéitean 2021.

Beatha is dreuchd ann an Sasainn 
Bha am Blitz a' dol ann an Lunnainn nuair a bha e na bhalach beag agus chaidh a chur dhan Chòrn a chum a thèarainteachd fhèin ach 's ann an Southend-on-Sea a rinn e dachaigh an uairsin far an robh e ag obair ann an roinn planadh na comhairle suas gu ìre ceannaird. Rinn e ceum dùbailte ann an sòiseo-eòlas agus econamachd aig London School of Economics agus rinn e seirbheis nàiseanta sa Ghearmailt an Iar an uairsin. Bha e ris an teagasg as dèidh dha tilleadh às a' Ghearmailt, mar cheannard roinne aig London College of Technology agus mar seann-òraidiche aig Hatfield Polytechnic am measg dreuchdan eile.

Alba ’s a’ Ghàidhlig 
Cha robh Gàidhlig aige on ghlùin ach theagasg e Gàidhlig dha fhèin nuair a ghabh e ùidh innte.

Rinn e ceum eile, ceum maighstir, agus fhuair e caidreachas o Comhairle Rannsachadh nan Saidheansan Sòisealta an uairsin is ghabh e cothrom air 's e a' rannsachadh suidheachadh sòisealta na Gàidhlig sna Hearadh eadar 1972 is 1974. Bha e an sàs cànanachas agus planadh na Gàidhlig on àm sin.

Bha e na bhall ann am MAGOG eadar 2002 agus 2004, buidheann a thug seachad comhairle mun Ghàidhlig do mhinistearan na h-Alba agus fhuair e ballrachd Bòrd na Gàidhlig ann an 2004. Bha e na bhall air bòrd MG Alba cuideachd, a-mach on bhliadhna 2008.

Bha dreuchdan eile aige cuideachd eadar Oilthigh Obar Dheathain agus Oilthigh Hertfordshire agus bha e na òraidiche aig an Oilthigh Fhosgailte ann an saidheansan sòisealta, foghlam is cànan a bharrachd air sin.

Beatha phearsanta 
Bha e pòsta agus tha dithis duine cloinne aige.  Bha ùidh aige ann am poileataigs ionadail mar Libearalach.  Chaidh e a dh’ fhuireach san Eilean Dubh an Taobh an Ear Rois.

Foillseachaidhean 
Dh'fhoillsich Coinneach iomadh pàipear is leabhar a-mach o na 1970an, air a' Ghàidhlig ann an Alba 's ann an Alba Nuadh, mion-chànan is sluagh-eòlais, a' gabhail a-steach:
 (1974) The Lions Tongue
 (1991) Gaelic A Past & Future Prospect
 2007. 'Migration, Family and Education in Gaelic Policy Perspective' ann an Scottish Language 26: 52-60.

Tùsan

Ceanglaichean a-mach 
 BBC Naidheachdan 2021-06-26: Luaidh air an Oll Coinneach MacFhionghain (aithris-bhideo 1:31)

Daoine às an Rìoghachd Aonaichte
Cànanaichean
Gàidhlig