Nobhail
'S e gnè-sgrìobhaidh a th' ann an nobhail, pìos rosg fada, gu h-àraid nas fhaide na 70,000 faclan.

An Sean-Nobhail 
Chan eil mòran sean nobhailean air fhàgail, ach tha fear no dha againne bhon Romanaich, m.e. An Satyricon le Petronius (60 AC) agus An Asal Or le Apuleius (an 2na linn).

Nobhail ann an Alba sa Ghàidhlig 
Tha am facal 'ùr-sgeul' cuideachd air a chleachdadh airson 'nobhail'. Is e Dùn Aluinn le Iain MacCormaig a' chiad nobhail a chaidh fhoillseachadh ann an Gàidhlig na h-Alba. Thàinig e a-mach ann an 1912. Beagan às dèidh sin, ann an 1913, thàinig An t-Ogha Mòr a-mach le Aonghas MacDhonnchaidh. Tha an nobhaileag no novella air a bhith fada nas cumanta sa Ghàidhlig m.e. An t-Aonaran le Iain Mac a' Ghobhainn agus Gun d'thug i speis do'n Armunn le Iain MacCormaig san 20mh linn.

San 21mh linn, tha grunn nobhailean air nochdadh mar phàirt de dh'iomairt gus rosg do dh'inbhich a chur ann an clò, mar eisimpleir tro Ùr-Sgeul. Tha Màiri Anna NicDhòmhnaill, Iain F. MacLeòid, Màrtainn Mac an t-Saoir, Norma NicLeòid, Catrìona Lexy Chaimbeul, Tormod Caimbeul, Tormod MacGill-Eain agus Aonghas Pàdraig Caimbeul air nobhailean a sgrìobhadh, eadar 2003-2009.

 Aonghas Pàdraig Caimbeul: An Oidhche mus do Sheòl Sinn; Là a' Dèanamh Sgèil Do Là; An Taigh Samhraidh; Tilleadh Dhachaidh
 Catrìona Lexy Chaimbeul: Samhraidhean Dìomhair; Na Cluicheadairean
 Iain MacCormaig: Dùn Aluinn
 Iain F MacLeòid: Na Klondykers; Am Bounty; Ìmpireachd
 Màrtainn Mac an t-Saoir: Gymnippers Diciadain; An Latha as Fhaide
 Norma NicLeòid: Dìleas Donn; Taingeil Toilichte
 Tormod Caimbeul: Deireadh an Fhoghair; Shrapnel; An Druim bho Thuath
 Tormod MacGill-Eain: Slaightearan; Dacha Mo Ghaoil
 Tim Armstrong: Air Cuan Dubh Drilseach

Nobhail ann an Alba sa Bheurla 

 Alasdair Gray
 AL Kennedy
 Arthur Conan Doyle
 Edwin Muir
 George Douglas Brown
 George Mackay Brown
 Iain Mac a' Ghobhainn
 Iain M. Banks
 Ian Rankin
 John Buchan
 Lewis Grassic Gibbon
 Neil M. Gunn
 Robert Louis Stevenson
 Seumas Hogg
 Walter Scott
 Willa Muir
 William McIllvanney

Iomraidhean 

 MacCormaic, Iain, Dùn-Àluinn, M. MacFarlane (C. MacPhàrlan) (deas.). Paisley: Alexander Gardner, 1912.
 MacDhonnchaidh, Aonghas An t-Ogha Mór: no, Am fear-sgeoil air uilinn Glascho: MACDHONNACHAIDH, UEIR & CO., [1913].

Litreachas