عەزیز شاڤەرشیان
عەزیز سێرگیێڤیچ شاڤەرشیان (؛ ٢٤ی ئازاری ١٩٨٩ – ٥ی ئابی ٢٠١١)، زیاتر ناسراو بە ناوە ئینتەرنێتییەکەی زیز، یاریزانی لەشجوانی، ڕاھێنەری تایبەت و نمایشکارێکی ئوسترالیی لەدایکبووی ڕووسیا بوو. کە بووە خاوەن لایەنگرێکی زۆر دوای بڵاوکردنەوەی چەند ڤیدیۆیەکی خۆی لە یووتیووب، کە لە ٢٠٠٧ەوە دەستی پێ کرد.

لە تەممووزی ٢٠١١دا، عەزیز سەرنجی میدیاییی زیاتری چووە سەر کاتێک دە سیدنی مۆرنینگ ھێرەڵد وتارێکی لەسەر بەندکردنی برا گەورەکەی، سەید، بڵاو کردەوە بەھۆی خاوەندارێتیی نایاساییی ستێرۆیدی ئانابۆلیک. لە ٥ی ئابی ٢٠١١دا، کاتێک لە پشوویەکدا بوو لە تایلەند، عەزیز تووشی وەستانی دڵ بوو و لە تەمەنی ٢٢ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد.

ژیاننامە 
عەزیز بە ڕەگەز کوردە و لەدایکبووی مۆسکۆیە، و بچووکترین کوڕی مایان ئیبۆیان، کە پسپۆڕی دڵە، و سێخی شاڤەرشیانە. ئەو یەک برای گەورەی ھەبوو، سەید شاڤەرشیان، کە بەناوی سەر شاشەی «چێست برا» ناسراوە. لە ١٩٩٣دا، عەزیز و خێزانەکەی چوون بۆ ئوسترالیا و لەوێ نیشتەجێ بوون. لە ئیستوود، نیو ساوت وەیڵز گەورەبووە، و لە خوێندنگەی ئامادەییی ماریست کۆڵێج ئیستوود خوێندوویەتی، کە بووەتە «ئازای خوێندنگەی کۆلێژەکە». پێش مردنی لە ئابی ٢٠١١دا، داندرابوو کە لە زانکۆی وێسترن سیدنی دەربچێت، بە بڕوانامەیەک لە بازرگانیدا. ئەو بێدین بوو، بەڵام تەزبیحی لە مل دەکرد و گۆڕەکەشی خاچێکی لەسەرە.

لەشجوانی 
پێش بوون بە یاریزانی لەشجوانی، عەزیز وەک کوڕێکی لاواز و ئیکتۆمۆرف باس دەکرا. کاتێک خوێندنی ئامادەییی تەواو کرد، بەھۆی ئیلھامی برا گەورەکەیەوە، چووە وەزشگایەکی ناوخۆیییەوە و دەربارەی خۆراک و ڕاھێنان فێر بوو، کە بەکاری ھێنان تا ببێتە یاریزانێکی لەشجوانی. ڕۆژانە سێ بۆ چوار کاتژمێری تەرخان دەکرد بۆ ڕاھێنانکردن. یاریزانی لەشجوانییە پیشەگەرە دڵخوازەکانی بریتی بوون لە ئاڕنۆڵد شوارزنێگەر و فڕانک زەین.

لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ وێبگەی لەشجوانیی سیمپڵی شرێددا، عەزیز باسی کرد کە لە سەرەتادا لەبەر «سەرنج ڕاکێشانی کچان» ویستوویەتی ببێتە یاریزانی لەشجوانی. وتوویەتی کە سەیری وێنەی یاریزانی لەشجوانیی تری دەکرد و و بە خۆی دەوت کە ڕۆژێک وەک ئەوان دەبێت. دوای نزیکەی چوار ساڵ لە ڕاھێنان، وتوویەتی کە: 

عەزیز نموونەی لاچاندێکی لەشجوانیی ناشی بوو لە ئوسترالیا، بە ناوی «ئەستێتیکز»، کە ئەو بەناوبانگی کردبوو. عەزیز توانی یافتەی پڕۆتینی خۆی بەدەست بھێنێت، بە ناوی «پڕۆتینی خوداکان»، کە لە حوزەیرانی ٢٠١١دا بڵاو کرایەوە. ھەروەھا کۆمپانیای جلوبەرگی تایبەت بە خۆی ھەبوو، و ئینجیلی لەشجوانیی زیز لە ١٧ی ئابی ٢٠١١دا بڵاو کرایەوە، کە لەسەر زنجیرەیەک زانینی خۆی نووسیبووی کە فێربوو بوو لەڕێی ڕاھێنانکردنەکەی بۆ زیاتر لە چوار ساڵ. ئەو سووربوو لەوەی کە ئینتەرنێت یارمەتیدەری بووە لە پێشخستنی براندەکەی، و لە بنچینەدا لەڕێی تۆڕە کۆمەڵاتییەکانەوە توانراوە.

لە ١٤ی تەممووزی ٢٠١١دا، سەیدی برای عەزیز دەستگیر کرا بەھۆی خاوەندارێتیی ستێرۆیدی ئانابۆلیک، کە دواتر وتی کە تاوانبار بووە دوای مردنی عەزیز. دە سیدنی مۆرنینگ ھێرەڵد ڕووماڵی دۆسییەکەی کرد، و وێنەیەکی عەزیزیشی تێدا بوو. عەزیز ناڕەزاییی خۆی دەربڕی بەرامبەر بەکارھێنانی وێنەکەی بۆ نیشاندانی وتارێک کە لە سەرەتادا لەسەر خراپ بەکارھێنانی ستێرۆیدی ئانابۆلیک بوو.

کاتێک لەلایەن دە دەیڵی تەلەگرافەوە پرسیاری لێ کرا، نکۆڵیی لە بەکارھێنانی ستێرۆید کرد، و جەختی کردەوە کە شێوە لەشی بەھۆی ڕاھێنانە زۆرەکان و پارێزییە توندەکەیەتی. بەپێی دە سیدنی مۆرنینگ ھێرەڵد، کۆمپانیاکەی کە عەزیزی وەک سەماکەر دامەزراندبوو وتوویانە کە عەزیز «کەسێکی دڵڕفێن بووە، سەرەڕای بەکارھێنانی ستێرۆید». عەزیز زۆربەی کات دەستەواژەکانی وەک «سواربوونی پاسکیل»ی بەکار دەھێنا، کە، بەپێی دە دەیڵی تەلەگراف، «بە زمانی نافەرمیی وەرزشگا بە مانای بەکارھێنانی سووڕی ستێرۆید دێت».

مەرگ 
لە ٥ی ئابی ٢٠١١دا، عەزیز لە ساونایەکدا تووشی وەستانی دڵ بوو، لە کاتێکدا لە پشوودا بوو لە پاتایا. ئەو برایە نەخۆشخانەیەک، و پزیشکەکان نەیانتوانی زیندووی بکەنەوە. خێزان و ھاوڕێکانی ھەواڵی کۆچکردنییان لە فەیسبووک بڵاو کردەوە. مردنەکەی لە ٩ی ئابی ٢٠١١دا لەلایەن وەزارەتی کاروبار و بازرگانیی بیانییەوە سەلمێندرا. توێکارییەک دەریخست کە تێکچوونی زگماکیی دڵ و گەورەبوونی دڵی ھەبووە، کە پێشووتر دەستنیشان نەکراون، کە بووەتە ھۆی وەستانی دڵی. خێزانەکەی وتیان کە نیشانەی بچووکی دەرخستووە لە مانگەکانی پێش ئابی ٢٠١١، کە پێکھاتبوون لە بەرزیی پەستانی خوێن و ھەناسەبڕکێی جارناجار. کێشەی دڵ لە خێزانەکەیدا بۆماوەیییە.

یادگار 
بەپێی سیدنی مۆرنینگ ھێرەڵد، مردنەکەی عەزیز شەشەم بۆ گەڕاوترین بابەتی سەر بە مەرگ بوو لە ئوسترالیا لە ٢٠١١دا. پێش مردنی، عەزیز ڤیدیۆیەکی خۆی لە تۆڕێکی کۆمەڵایەتی بڵاو کردبووەوە، کە دواتر پێگەی ١٨یەمی گرت لە «گرنگترین ڤیدیۆکانی ھەواڵی ساڵ»ی ناین نیوز بۆ ساڵی ٢٠١١. لە ماوەی نێوان ئابی ٢٠١١ بۆ ئابی ٢٠١٢، ئامارەکانی گووگڵ دەریانخست لە ئەندازەی جوڵیا گیڵارد گەڕانی بۆ کراوە، کە سەرۆک وەزیرانی ئوسترالیا بوو لەو کاتەدا.

لە فێستیڤاڵی فیڵد دەیی سەری ساڵی ٢٠١٢ لە سیدنی، خەڵک وەک عەزیز خۆیان پۆشی وەک ڕێزگرتنێک لێی.

سەید شاڤەرشیان ڤیدیۆیەکی ١٩ خولەکیی دروست کرد بۆ براکەی وەک ڕێزگرتنێک، بە ناوی زیز - یادگارێک، و لە ٢٢ی ئازاری ٢٠١٢دا لە یووتیووب بڵاوی کردەوە. ڤیدیۆکە بوویە یەکێک لە پڕبینەرترین ڤیدیۆکانی کۆتاییی ئازار و سەرەتای نیسانی ٢٠١٢. بەپێی ئابی ٢٠٢٢، ڤیدیۆکە زیاتر لە ١٦ ملیۆن بینەری ھەیە.

پەرەی فەیسبووکی عەزیز ٤١٥،٧٦٧ ڵایکی ھەبوو. لە نیسانی ٢٠١٢دا، دە دەیڵی تەلەگراف تێبینیی ئەوەی کرد پەڕەی لایەنگری زیاتر لە ٣٩٩،٦٧١ ھەواداری ھەبووە پێش ناچالاکبوونی دوای چەند مانگێک.

بەپێی وتارێکی بۆچوونی ٢٠١٣ لە وینتوۆرت کۆریەر، لە کاتێکدا سەدان وتاری ھەواڵیی وێنتوۆرت کۆریەر کە لە سەرھێڵ بڵاو کراونەتەوە ونبوون و خوێنەرێکی وایان نەبووە لە ٢٠١١وە، «چیرۆکی زیز» بەردەوام خوێنەری ھەیە و زۆربەی کات لە پێڕستی پڕخوێنەرترین وتارەکانی ڕۆژانەی وێبگەکە دەبیندرێت.

لە ڕاپۆرتێکدا لەسەر ڕاگیرکردنی تاوانی ڕێکخراوی بازرگانیکردنی ستێرۆید بە شێوەیەکی نھێنی، پەیامنێر ماڕک ویڵەسی عەزیزی بە «ناسراوترین کەسی کۆمەڵی لەشجوانی» ناوبرد.

فیلمۆگرافی

سەرچاوەکان 

لەدایکبووانی ١٩٨٩
مردنەکانی ٢٠١١
کەسە ڕووسییەکانی بە ڕەجەڵەک کورد
کەسە ئوسترالییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد
یووتیووبەرە نێرەکان
مردووانی ٢٠١١
یوتیووبەرە کوڕەکان
خەڵکی سیدنی
ڕووسەکانی بە ڕەچەڵەک کورد