پارێزگای ئەلیزاڤێتپۆل
پارێزگای ئەلیزاڤێتپۆل (بە ڕووسی پێش چاکسازی: Елисаветпо́льская губе́рнія، ڕۆمانیکردنی ڕووسی. یەلیساڤێتپۆلسکایا گوبێرنیا؛ ئەرمەنی: Ելիզավետպոլի նահանգ)، ھەروەھا بە پارێزگای گەنجا ناسراوە (بە ئازەربایجانی: Gəncə quberniyası) لە دوای ساڵی ١٩١٨، guberniya ("پارێزگاری") بوو لە جێگری پاشایەتی قەفقاز لە ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا، پایتەختەکەی لە ئەلیزاڤێتپۆل (گەنجە). ڕووبەری پارێزگاکە ٤٤٬١٣٦ کیلۆمەتر چوارگۆشە بوو و تا ساڵی ١٨٩٧ ٨٧٨٬٤١٥ دانیشتووی لەخۆگرتبوو ئیدارەی ئەلیزاڤێتپۆل لە ڕۆژاواوە ھاوسنوور بوو لەگەڵ پارێزگای ئێریڤان، لە باکوورەوە لەگەڵ پارێزگای تیفلیس و زەکاتال ئۆکرۆگ، لە باکووری ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ ئۆبلاستی داغستان، لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ پارێزگای باکوو و لە باشوورەوە لەگەڵ فارس.

جوگرافیا 
ڕووبەری پارێزگاکە لێواری باشووری زنجیرە چیای سەرەکی قەفقاز لە باکووری ڕۆژھەڵات لەخۆدەگرێت، کە چیای بازاڕدوزو و لووتکەکانی دیکە لە سەرووی ھێڵی بەفرەوە بەرز دەبنەوە؛ چەمی وشکی تەنیشت ڕووباری کورا، کە لە ڕۆژاوا دەگاتە ١٠٠٠ پێ بەرزی و لە ڕۆژھەڵاتەوە تا ١٠٠–٢٠٠ پێ نوقم دەبێت، کە ئاودێری پێویستە و لێوارەکانی باکووری بەرزایییەکانی ترانسقاوقاز و بەشێک لە بەرزایییەکانی ئەرمینیا، کە بەرەو سنووری ڕۆژاوای خۆی، لە نزیک دەریاچەی سێڤان، بە زنجیرە شاخەکان دەبڕدرێت کە لە تراکیت و بەردی جۆراوجۆری بلوری پێکھاتوون.

لە شوێنەکانی دیکەشدا وڵاتەکە سیمایەکی فەلاتێکی ھەیە، بەرزییەکەی ٧ ھەزار بۆ ٨ ھەزار پێیە، بە قووڵی لەلایەن لقەکانی ئاراسەوە خەندەق کراوە. ھەموو جۆرەکانی کەشوھەوا لە لووتکە بەفراوییەکان، چۆڵەوانییەکانی ئەلب و بیابانە بەردینەکانی ئاستە بەرزەکاندا دەبینرێن، تا دەگاتە لێوارەکانی گردەکان و چەمی وشکی خەزەر.

دیمۆگرافی 
ژمارەی دانیشتووانی ساڵی ١٨٨٦ ٧٢٨٩٤٣ کەس بووە، لە ٣ شار (ئێلیزاڤێتپۆل، نوخا، و شوشا) و ١٥٢١ گوند دەژین. بەپێی ئامارەکانی ساڵی ١٨٨٦ کە لە فەرھەنگی ئینسایکلۆپیدی برۆکھاوس و ئێفرۆندا ڕاپۆرتکراون، مەسیحییە ئۆرتۆدۆکسەکان ٠٫٢١٪ی دانیشتووانی پارێزگاکەیان پێکھێناوە، و سێکتانی جۆراوجۆر ("تائیفییەکان") لە دەوروبەری ١٪ (~٧٣٠٠ کەس). ئەمەش بەو مانایەیە کە زۆربەی ڕووسییە نەتەوەیییەکانی ئەو کاتە لە پارێزگاکەدا (١٫١١٪ی دانیشتووانی ٧٢٨٩٤٣ دانیشتووی پارێزگاکە لە ساڵی ١٨٨٦) ئەندامی کۆمەڵگە جۆراوجۆرە تائیفییەکانی وەک دووخۆبۆر و مۆلۆکان بوون.

دابەشکردنی کارگێڕی 
 ئارێش یوزد
 جێڤانشیر یوزد
 ئەلیزاڤێتپۆل یوزد
 زەنگەزور یوزد
 کازاخ یوزد
 جێبرایل یوزد
 نوخا یوزد
 شووشە یوزد

سەرچاوەکان 

ئەلیزاڤێتپۆل
ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٨
ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩١٧
ئازەربایجان لە سەدەی ٢٠ەم