فانکشنی جووت و تاک
لە ماتماتیکدا فانکشنی xn پێی دەوترێت فانکشنی جووت () ئەگەر n ژمارەیەکی تەواوی جووت بێت و ئەگەر n ژمارەیەکی تەواوی تاک بێت، فانکشنەکە تاکە ().

فانکشنی جووت 

وا دابنێ f(x) فانکشنێکی ڕاستەقینە بێت. ئەوا f، جووتە ئەگەر پەیوەندیی خوارەوە بۆ ھەموو بەھایەکیx کە لە بواری fدا بێت، ئەم مەرجە جێبەجێ بکات:

لە ڕوانگەی ئەندازەیییەوە فانکشنی جووت ھاوتایە لەگەڵ تەوەری yـەکان.

ئەمانە چەند نموونەیەک فانکشنی جووتن:

فانکشنی نرخی ڕەھا 

کۆساین 
  (cosh)

فانکشنی تاک 

ئەگەر f(x) فانکشنێکی ڕاستەقینە بێت. ئەوا f، تاکە ئەگەر پەیوەندیی خوارەوە بۆ ھەموو بەھایەکیx کە لە بواری fدا بێت، ئەم مەرجەی خوارەوە جێبەجێ بکات:

لە ڕوانگەی ئەندازەیییەوە فانکشنی تاک ھاوتایە لەگەڵ خاڵی بنەڕەت.

ئەمانە چەند نموونەیەک فانکشنی تاکن:

 فانکشنی ھەرئەوێتی 

ساین 
فانکشنی ھیپەربۆلیک

تایبەتمەندییەکان 
 فانکشنی سفر واتە = تەنیا فانکشنێکە ھەم جووتە و ھەم تاکە.
 ئەنجامی کۆکردنەوەی فانکشنێکی جووت و فانکشنێکی تاک، نە جووتە و نە تاکە، مەگەر ئەوەی یەکێکیان سفر بێت.
 ئەنجامی کۆکردنەوەی دوو فانکشنی جووت، فانکشنێکی جووتە.
 ئەنجامی کۆکردنەوەی دوو فانکشنی تاک، فانکشنێکی تاکە.
 ئەنجامی لێکدانی دوو فانکشنی جووت، فانکشنێکی جووتە.
 ئەنجامی لێدانی دوو فانکشنی تاک، فانکشنێکی جووتە.
 ئەنجامی لێدانی فانکشنێکی جووت و فانکشنێکی تاک، فانکشنێکی تاکە.
 ئەنجامی دابەشکردنی دوو فانکشنی جووت، فانکشنێکی جووتە.
 ئەنجامی دابەشکردنی دوو فانکشنی تاک، فانکشنێکی جووتە.
 ئەنجامی دابەشکردنی فانکشنێکی جووت و فانکشنێکی تاک، فانکشنێکی تاکە.
 گرتەی فانکشنێکی جووت، فانکشنێکی تاکە.
 گرتەی فانکشنێکی تاک، فانکشنێکی جووتە.
 ئەنجامی ئاوێتەکردنی دوو فانکشنی جووت، فانکشنێکی جووتە و ئەنجامی ئاوێتەکردنی دوو فانکشنی تاک، فانکشنێکی تاکە.
 ئەنجامی ئاوێتەکردنی فانکشنێکی جووت و فانکشنێکی تاک، فانکشنێکی تاکە.

پەراوێزەکان

پەراوێز 

 

ژمێرەی جیاکاری و تەواوکاری