تورکمانەلی
تورکمانەلی, هەروەها ناسراو بە ھەرێمی تورکمانەکان و لە مێژوودا بە تورکمانیا، (    ' خاکی تورکمانەکان ') زاراوەیەکی سیاسییە کە بەشێوەی نافەرمی بۆ پێناسەکردنی ئەو ھەرێمانە کە تورکمانەکانی عێراق لێی دەژین یان لە ڕووی مێژوویییەوە دانیشتووانێکی بەرچاویان تێدا بووە بەکاردێت. ئەم زاراوەیە خاکی تورکمانەکانی عێراق لەخۆدەگرێت کە لە سنووری عێراق لەگەڵ تورکیا و سووریا بەرەو سنووری ئێران دەڕوات.

تورکمانەکان پایتەختی تورکمانەلی بە شاری کێشە لەسەری کەرکووک دەزانن و سنوورەکانی بریتین لە تەلعەفەر، مووسڵ (دووەم شاری گەورەی عێراق)، هەولێر (پایتەختی هەرێمی کوردستان)، مەندەلی ، و توزخورماتوو  

تورکمان/تورکمانەکانی عێراق بە گشتی چەند شارێکی گەورە، و قەزای بچووکی پەیوەست بەو شارانە، بە بەشێک لە زێدی خۆیان دەزانن.  ئەو شارە گەورەیانەی بانگەشەی ئەوە دەکرا کە بەشێکن لە تورکمانلی، بە ڕێکوپێکی لە باکوورەوە بۆ باشوور، بریتین لە: موسڵ, هەولێر, کەرکوک, توزخورماتوو (ڕەنگە هەندێکجار تەنانەت تکریت ) و تەلعەفەر, سانکار ئاڵتون کوپری, کیفری, خانەقین, کیزیل ڕیبات ، باکوبا و مێندێلی .  لە ئەنجامدا ناوچەی تورکمانێلی دەکەوێتە نێوان ناوچە عەرەبییەکانی نیشتەجێبوون لە باشوور و ناوچە کوردنشینەکان لە باکوور.

ئاسۆی هەرێمێکی سەربەخۆ 

بە گوتەی خەلیل عوسمان "ڕافتێک لە پلانی فیدراڵی" هەبووە کە لەلایەن لایەنە سیاسییە جیاوازەکانی تورکمان/تورکمانییەوە پێشنیار کراوە.  بۆ نموونه یه کێک له پێشنیازه مشتومڕاوییه کان بۆ دانانی تورکمانلی وه ک ناوچه یه کی ئۆتۆنۆمی تورکمان/تورکمانی ناوچه کانی باکووری ڕۆژئاوای عێراق له خۆگرتبوو، له ته لعه فه ڕ له پارێزگاری نه ینه وا, له ڕێگه ی پارێزگای که ڕکوک و ناحیه ی توزخورماتوو له پارێزگای سه لاحه دین له باکووری ناوه ڕاستی عێراق، تا مه ندهلی له ساڵی 1999 پارێزگاری دیالە لە باکووری ڕۆژهەڵاتی بەغدا . 

وەهرام پترۆسیان پێشنیاری ئەوە دەکات کە ڕەوانەکردنی بیرۆکەی دانپێدانانی تورکمانلی لەلایەن بەرەی تورکمانی عێراقییەوە ڕەنگە ڕێگە خۆش بکات بۆ ململانێی داهاتووی کورد و تورکمان. 

لە ساڵی ٢٠١٦ وەسیم باسم ڕاپۆرتی دا کە تورکمان/تورکمانەکان لە قەزای تەلەعفەر داوای پارێزگای سەربەخۆی خۆیان دەکەن.  داواکارییەکانیان هاوکات بووبوو لەگەڵ بانگەوازی دامەزراندنی پارێزگای نوێی دیکە بۆ کەمینەکانی مەسیحی و ئێزیدی. 

لە 17ی تەمموزی 2017، نوێنەرانی تورکمان پێشنیاریان کرد کە تەلعەفەر و توزخورماتوو ببنە هەرێمێکی تورکمانی ئۆتۆنۆم و لە کۆبوونەوەی لوتکەدا لە بەغدا لە ژێر ناوی "داهاتووی تورکمان لە عێراقی یەکگرتوو" داوای "پێگەی تایبەت"یان بۆ کەرکوک کرد.  هەروەها داوای "مەشقکردن و تەیارکردنی هێزەکانی حەشدی شەعبی تورکمان " دەکەن.

گەلەری

هەروەها تەماشای 

 بەرەی تورکمانی عێراقی
 تەلەفزیۆنی تورکمەنێلی
 ئاڵای تورکمانێلی

سەرچاوەکان

بەستەرە دەرەکییەکان 

 

ناسیۆنالیزمی تورکی
جوگرافیای عێراق