ئەسفەھان
ئەسفەھان یان سپەھان  (بە فارسی «اصفهان» یان «سپاهان») شارێکی گەورە و ناودار لە ناوەراستی ئێرانە کە لە دوای شارەکانی تاران و مەشھەد گەورەترین شاری ئەم وڵاتیه. لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ١،٥٨٣،٦٠٩ کەس دانیشتووی بووە. ئەم شارە ناوەندی پاردەواڵی ئەسپەھان و ناوەندی شارستانی ئەسفەھانە.

وشەرەتناسی (ئێتیمۆلۆژی) 

بە بڕوای زۆربەی نووسەرانی مێژووی ئێران ناوی ئەسفەھان لە سەردەمی ساسانییەکان و بەھۆی شوێنێکی لەشکەری بۆ گرد ھاتنی سپا و سان بوون، دانراوە. ئەم ناوە لە وشەی “سێپاھ” بە واتەی سوپا و سان گیراوە.

دیمەنەکانی ئەسفەھان 

 گۆڕەپانی نەقشی جیهان
 سی و سێ پرد
 پردی خواجە
 مینار جوومبان
 مزگەوتی ئیمام
 چوارباخی عەبباسی
 چلستوون
 ئاورگای ئەسفەھان
 مزگەوتی شێخ فەزڵووڵا
 عالی قاپوو

لە سەردەمی سەفەوییەکان دا 

ھەوراز و ئاکۆی ھوونەر و گەشەسەندنەوەی ئەسفەھان لە سەردەمی سەفەوییەکان دا رووی دا. ئەم سەردەمە ھەر وەھا وەکوو لووتکەی ھوونەری بنارسازیی ئێران دەناسرێ.

لە کاتی پاشایەتیی شا عەبباسی یەکەمدا پایتەخت لە قەزوینەوە گۆزرایەوە بۆ ئەسفەھان.
زۆربەی شوێنە دیرۆکیکانی ئەسفەھان لە سەردەمی سەفەویکان دا ساز کراوە.

ئەمانەش ببینە 
 پارێزگای ئەسفەھان
 شارستانی ئەسفەھان

سەرچاوەکان 

 بەشداربوون لە ویکیپیدیای فارسی

ناوەندەکانی پارێزگاکانی ئێران
ئەسفەھان
شارستانی ئەسفەھان
گەورەشارەکانی ئێران
شارەکانی ئێران
شارەکانی پارێزگای ئەسفەھان
پایتەختە پێشووەکان
پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە ئێران