پێش ئێستا
پێش ئێستا، یان "ساڵانی پێش ئێستا" (کورتکراوەی ئینگلیزی BP) پێوانەیەکی کاتە کە بە شێوەیەکی سەرەکی لە شوێنەوارناسی، زەویناسی و بابەتە زانستیەکانی تر بەکاردێت بۆ دیاریکردنی کاتی رووداوەکان بە گوێرەی سەرچاوەی دیاریکردنی کاتی ڕادیۆکاربۆن لە ساڵانی ١٩٥٠کاندا. لەبەر ئەوەی کاتی "ئێستا" دەگۆڕێت، کردارێکی ستاندارد بریتیە لە بەکارهێنانی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٥٠ وەک ڕۆژی دەستپێکردن (ئیپۆک) لە پێوانەی تەمەن. کورتکراوەی "پ.ئ" بە "پێش فیزیک" لێکدراوەتەوە، کە ئاماژە بە ئەو کاتە دەکات پێش ئەوەی تاقیکردنەوەی چەکی ناوکی بە شێوەیەکی دەستکرد ڕێژەی ئایزۆتۆپەکانی کاربۆن لە کەشوهەوادا بگۆڕێت، کە زانایان ئێستا دەبێت ژماردنیان بکەن.

لە ڕێکەوتنێک(دانانی زانستی)دا کە هەمیشە چاودێری نەکراوە، زۆرێک لە سەرچاوە بەکارهێنانی داتای BP سنووردار دەکەن بۆ ئەوانەی بەرهەمدەهێنرێن لەگەڵ داتای ڕادیۆکاربۆن؛ نۆتەی جێگرەوەی RCYBP کە کورتکراوەی ئینگلیزیەکەیەتی بۆ "ساڵانی ڕادیۆ کاربۆن پێش ئێستا" دەگەیەنێت.

پێڕست