گەڕانەوەی پاشاکە
گەڕانەوەی پاشاکە (). ناونیشانی بەشی سێھەمی ڕۆمانی شای ئەنگوستیلەکانە کە لەلایەن جەی ئاڕ ئاڕ تۆلکین نوسراوە.

کورتەی چیڕۆک 
ساورۆن سوپایەکی مەزنی ئامادەکرد دژ بە گۆندۆر، گەند٘اف گەیشتە میناستریچ بۆ ئەوەی دەنەسۆر ئاگادار بکاتەوە لەو ھێرشە، لە ھەمان کاتدا سێۆدێن سوارچاکەکانی خۆی کۆکردەوە بۆ یارمەتیدانی گۆندۆر. میناستریچ ئابلوقەدرا، دەنەسۆر لەلایەن ساورۆن ھڵخەڵەتێندراو نائومێد بوو وە خۆی سوتاند لە ناو کۆمەڵە دارێک، خەریک بوو فرایمەری کوڕیشی بسوتێت.
ئاراگۆن لەگەڵ لێگۆڵاس و گمیلی بە یارمەتی پاسەوانانی باکور توانیان دەست بەسەر ڕێگای مردن دا بگرن بۆ ئەوەی پیاوە مردووەکانی دونھارۆو بکەنە ئەندامێکی کۆمەڵەکەیان. کە سنوردار کرابوون لەلایەن نەفرینی جادوکەر دەنیس وە ڕزگاریان نابێت تاوەکو ئەو سوێندە درۆیە کۆنە  بەجێ نەھێنن کە شەڕ بۆ پاشای گۆندۆر بکەن. سوپای مردن شوێن ئاراگۆن کەوتن و ھێرشێکی تۆقێنەریان کردە سەر کەشتی چەتەکانی دەریای ئومبار و کەشتییەکەیان داگیرکرد، ئاراگۆن کەشتییەکەی بەکار ھێنا بۆ گواستنەوەی پیاوەکان بە ڕوباری ئەندوین بۆ باشوری گۆندۆر. گەیشتن بە میناستریچ لەکاتی شەڕەکەدا بوو. ئیۆین شای نازگوڵەکانی کوشت بە یارمەتی مێری. گۆندۆر و ڕۆھان پێکەوە سوپا مەزنەکەی ساورۆنیان تێکشکاند لە جەنگی مەیدانی پێلێنۆر. سێۆدێن کوژرا وە ئێۆین و مێری بریندار بوون.

لەھەمان کاتدا سام فرۆدۆی ڕزگارکرد لە بورجی سیرس ئەنگوڵ، ڕۆیشتن بەرەو مۆردۆر.
ئاراگۆن سەرکردایەتی سوپایەکی دەکرد پێکھاتبوو لە سەربازانی گۆندۆر و ڕۆھان بەرەو دەرگای ڕەشی مۆردۆر بۆ ئەوەی ساورۆن چاوپۆشیان لێبکات لە مەترسییەکانی. سوپاکەی بەزەبر و ژمارەیان لە ڕادەبەدەر بوو بەھۆ مەزنی ھێزی ساورۆن. سام و فرۆدۆ گەیشتنە لێواری مردن، بەڵام فرۆدۆ نەیتوانی چیتر بەرگەی ئەنگوستیلەکە بگرێت، ئەو داوای کرد بۆ خۆی وە لەپەنجەی کرد. لەناکاو گۆلم ھات و شەڕی لەگەڵ فرۆدۆ کرد وە پەنجەی لێکردەوە بە ئەنگوستیلەکەوە. گۆلم ئاھەنگی دەگێڕا و ئاگای لەپێیەکانی نەماو کەوتە نەو گڕکانەکەوە، ئەنگوستیلەکەشی لەگەڵ خۆی برد. کاتێک ئەنگوستیلەکە تێکشکا ساورۆن ھێزە تایبەتییەکەی لە دەستدا، دروستکراوەکانی ڕوخان، نازگوڵەکان مردن، ھیچ شتێکی شەڕی نەما، وەک ئەوە وابوو کە ئاراگۆن لە جەنگەکە سەرکەوتبێت.

ئاراگۆن تاجی لەسەرکرا، بووە پاشای ئارنۆر و گۆندۆر، ئاروینی کچی ئێلرۆندی خواست. چوار ھۆبێتەکەش ڕێگایان گرتەبەر بەرەو ھەرێمەکە. ھۆ بێتەکانی ھەرێمەکە دەستیانکرد بە کودەتا و ھەرێمەکەیان ئازادکرد، لەوڕێگایە ١٩ ھۆبیت کوژران و ٣٠ تریش بریندار بوون. فرۆدۆ ھۆبیتەکانی وەستاند لە کوشتینی جادووکەرەکە، بەڵام دواتر سارمان ھەوڵی دا کە خەنجەرێک بدا لەفرۆدۆ بەڵام گیرما وەستاندی و کوشتی لە بەردەم دەرگای کۆتایی دواوەی ماڵەکەی فرۆدۆ. وە ئەویش کوژرا لەلایەن تیرھاوێژە ھۆبیتییەکان. وە شەڕی ئەنگوستیلەکە لێرادا بە کۆتا ھات. مێری و پیپین بە پاڵەوان ناوبانگیان دەرکرد، سام ھاوسەرگیری لەگەڵ ڕۆوسی کاتۆن کرد وە ئەو دیارییەی کە لەلایەن Galadriel پێیدرابوو بەکارھێنرا وەک چارەسەری پزیشکی لە ھەرێمەکە بەڵام فرۆدۆ توشی ئازاری گیانی و ڕۆحی بوو، بەھۆی ئەوەی کە ماوەیەکی زۆر ئەنگوستیلەکەی لەلا بوو، دوای نیو ساڵ لەگەڵ کۆەڵێکی تر کە گەند٘اف و بیلبۆشی تێدابوو گەشتیان بە کەشتی کرد لە حەشارگەی خۆڵەمێشی لە ڕۆژ ئاوا بەناو دەریاد ا بەرەو خاکی نەمران بۆ دۆزینەوەی ئاشتی.
لە کۆتایدا سام کتێبی سوری وێستمارچی دا بە کچەکەی خۆی ئێلانۆر، کە ئەم کتێبە چیڕۆکی سەرکێشییەکانی بیلبۆ وە جەنگی ئەنگوستیلەکە ی لەخۆگرتبوو وەک گەواھیدەرێکی ھۆبیتەکان، سام دواتر گوتی کە بۆخۆی بە دەریادا دەپەڕێتەوە و دەچێت بۆ ڕۆژاوا. کۆتا کەس کە ئنگوستیلەکەی ھەڵگرتبوو.

سەرچاوەکان 

‌ڕۆمانەکانی ١٩٥٥
ڕۆمانە بریتانیایییەکان کە کراونەتە فیلم