چاندی کوردی
چاندی کوردی یان کولتووری کوردی کلتورێکە تایبەتە بە کوردەکان. چاندی کوردی کەلەپورێکی دێرینە. کوردەکان کۆمەڵە خەڵکێکن لە ڕۆژاوای ئاسیا دەژین، لە باکووری ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست بەناو چیای زاگرۆس و چیای توروس، ئێستا بەشێکی باکووری ڕۆژھەڵاتی عێراق و باکووری ڕۆژاوای ئێران و باکوور ڕۆژھەڵاتی سووریا و باشووری ڕۆژھەڵاتی تورکیا. جگە لەئەم ڕووبەرانە کوردەکان ئێستا لە چەندین ژمارە پێکدێن لە ئەرمەنستانی باشوور-ڕۆژاوا و ھەندێک ڕووبەری ئازەربایجان و لوبنان. کوردەکان یەکێکن لە گەورەترین گرووپی نەژادی کە دەوڵەتێکی سەربەخۆیان نییە.

ھەمەڕەنگ 
زۆر مشتومڕ ھەیە دەربارەی خەڵکی کوردی لە بنچینەکانیانەوە مێژوویان و تەنانەت ئایندەی سیاسییان ئەم مشتومڕە مێژوویییە بەھێزە بەم دووایییە بەتایبەتی لەدوای گۆڕان لە ڕاستی کوردەکان لە عێراق دووەم جەنگی کەنداو و پەیدابوونی وڵاتە یەکگرتووەکانی ناوچەی نۆ-فڵای کە بووە ھۆی سەرھەڵدانی ھەرێمی کوردستان لە عێراقی باکوور.

زمان 

کوردی (Kurdî) بەشێکە لە بەشی باکوور-ڕۆژاوای لقی ئێرانییە کە خێزانی زمانی ھیندی - ئەورووپییە. زمانی بنەڕەتی: سۆرانی و کرمانجی لە شێوەی جۆراوجۆر: سۆرانی، ئەرمەنی، کوردی باشووری، شاھانە، (زاکاکیان)، (باجەلیان)، و زمانی دیکە: عەرەبی، تورکی، فارسی، زیاتر لە ٤٥ ملیۆن ئاخێوەری زمانی کوردی ھەیە لە تەواوی جیھاندا، نووسینی ئەلفوبێی عەرەبی لە عێراق و سووریا و ئێران دەنووسن و نوسراوی لاتین لە تورکیا. چونکە بەشێکن لە ھەمان خێزانی زمان، دوو شێوەزاری سەرەکی ھەیە کوردی سۆرانی و کوردی کرمانجی و کوردی باشووری.

مۆسیقا 

مۆسیقای کوردی بەشێکی گرنگە لە کولتووری کوردییە و بەنەریت دادەنرێت زۆر مۆسیقاژەن و گۆرانیبێژی بەناوبانگی کوردی ھەن لە سەدەی بیستەم وەک حەسەن زیرەک و ئەحمەد کایا گۆرانیان گوتووە بە تورکی و فارسی ھەروەھا بە کوردی، مۆسیقای کوردی ڕۆژاوایی ئەنادۆڵی ھەیە، تورکی یۆنانی یان دەنگی بەڵقانی کەچی مۆسیقای کوردیی باشوور کاری پێدەکرێت بە شێوازی مۆسیقیی عەرەب مۆسیقای کوردیی ڕۆژھەڵات لەلایەن شێوازی فارسی و باکووری ڕۆژھەڵات و ئەرمەنی و شێوازی قەفقاسی.

ئایین 

کوردەکان ئایینی جیاوازیان ھەیە پشت دەبەستن لەسەر ئەو وڵاتەی کە تێیدا دەژین، یان ئەو کولتوورەی ھەیانە و پەیوەندی نەژادی بۆ ئەو ئاینەیە، باوترین ئایین لەنێو کوردەکان ئیسلامی سونەیە ڕێژەیان لە کوردستانی عێراق (%٩٨)ە و کوردەکانی تورکیا (%٣٠) عەلەوین، دانیشتووانی دەرەوەی کوردستان بەنزیکەیی ١٥–٢٢ ملیۆن کوردن و %٦٨ی شوێن ئیسلامی سوننی دەکەون.ئایین بووە بەشێکی سەرەکی، یەکەم ئایینی کوردەکان ئایینی زەردەشتی بووە، ئاینێکی ئێرانی دێرینە. سەردەشت لە ڕووبەری کۆنی عێراق و ئەنادۆڵ، یەزێدی زیاتر زیاتر قبوڵ کرا وەکوو ئایینی سەرەکی کوردەکان لەناوچەی (شەنگال) لەسەدەی ١٢–١٣یەم و زیاتر، ئێزیدی فراوان بوو بۆ باشووری ڕۆژاوای ئەنادۆڵ. ئایینی کوردەکان بەبەردەوامی دەگۆڕان بەدرێژایی مێژوو.

ئەمانەش ببینە 
 سینەمای کوردی
 ھەڵپەڕکێی کوردی
 بەرکی کوردەواری

سەرچاوەکان

سەرچاوەکان 
 

چاندی کوردی