یەکێتی سۆڤیەتی پێشوو
دەوڵەتەکانی دوای سۆڤیەت کە بە یەکێتی سۆڤیەتی پێشوو (FSU) ناسراوە، کۆمارەکانی پێشووی سۆڤیەت و لە ڕووسیا وەک نزیک لە دەرەوەی وڵات ، ئەو ١٥ دەوڵەتە سەروەرەکانن کە کۆمارەکانی یەکێتی بوون لە یەکێتی سۆڤیەت، کە لە یەکێتی سۆڤیەت سەریهەڵدا و سەریهەڵدایەوە دوای هەڵوەشاندنەوە لە ساڵی ١٩٩١.
ڕووسیادیفاکتۆ سەرەکییە کە لە ئاستی نێودەوڵەتیدا دانپێدانراوە دەوڵەتی جێنشین بۆ یەکێتی سۆڤیەت دوای جەنگی سارد.  ئۆکرانیا بەپێی یاسا، ئیدیعای کردووە کە جێنشینی دەوڵەتی هەردوو جه‌نگی ئۆکرانیا و یەکێتی سۆڤیەت کە لە ژێر ناکۆکیدا ماونەتەوە لەسەر ئەو ناوچانەی کە پێشتر خاوەندارێتی سۆڤیەت بوون.e لەسەر ئەو ناوچانەی پێشتر خاوەندارێتی سۆڤیەت بوون.
سێ دەوڵەتی باڵتیک – ئیستۆنیا، لاتڤیا، و لیتوانیا – یەکەم کەس بوون کە سەربەخۆیی خۆیان لە یەکێتی سۆڤیەت ڕاگەیاند، لە نێوان مانگی ئازار و ئایاری ١٩٩٠. ئەوان ئیدیعای بەردەوامی لە دەوڵەتە ڕەسەنەکان کە پێشتر هەبوون تا لکاندنی لەلایەن یەکێتی سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٤٠. 12 کۆمارەکەی دیکە هەموویان دوای...  هەر ١٢ کۆمارە پەیوەندییان بە کۆمۆنوێڵتی دەوڵەتە سەربەخۆکان (CIS) و زۆربەی ١٢ کۆمارەکە پەیوەست بوون بە ڕێکخراوی پەیمانی ئاسایشی بەکۆمەڵ (CSTO).  بەڵام دەوڵەتانی باڵتیک سەرنجیان لەسەر ئەندامێتی یەکێتی ئەوروپا (یەکێتی ئەوروپا) و ناتۆ بوو. کاربەدەستانی یەکێتیی ئەورووپا گرنگیی ڕێککەوتنی پەیوەندییەکانی نێوان یەکێتیی ئەورووپا و دەوڵەتانی دوای سۆڤیەتیان بە ڕوونی ڕاگەیاندووە.زۆرێک لە دەوڵەتەکانی ناکۆک بە پلەی جیاوازی دانپێدانان لە ناو خاکی یەکێتی سۆڤیەتی پێشوودا بوونیان هەیە.  ئەمانە بریتین لە ترانسنیستریا لە ڕۆژهەڵاتی مۆڵدۆڤا، ئەبخازیا و باشووری ئۆسێتیا لە باکووری جۆرجیا و ئارتساخ لە باشووری ڕۆژئاوای ئازەربایجان  .  لە ساڵی ٢٠١٤ەوە کۆماری گەلی دۆنێتسک و کۆماری گەلی لوهانسک لە ڕۆژهەڵاتی دووری ئۆکرانیا ئیدیعای سەربەخۆیی خۆیان کردووە.  هەموو ئەم دەوڵەتە دانپێدانەنراوانە جگە لە ئارتساخ پشت بە پشتیوانی چەکداری ڕووسیا و دارایی یارمەتییەکان دەبەستن.  ئارتساخ بەشێکە لە ئەرمینیا لە ئاستی دیفاکتۆ، کە هەروەها هاوکاری نزیک لەگەڵ ڕووسیا دەپارێزێت.  پێش لکاندنی لەلایەن ڕووسیا لە مانگی ئازاری ٢٠١٤ کە لەلایەن زۆربەی وڵاتانەوە دانپێدانانی نەکرا، کریمیا بە ماوەیەکی کورت خۆی وەک دەوڵەتێکی سەربەخۆ ڕاگەیاند.

سه‌رچاوه‌کان 
ئاسیای ناوەندی
وڵاتان
ئەورووپای ڕۆژھەڵات
ئەوراسیا
وڵاتە پێشووەکانی ئاسیا
وڵاتە پێشووەکانی ئەورووپا
باکووری ئاسیا
ئەورووپای باکووری
سیاسەتی یەکێتیی سۆڤیەت
ڕۆژاوای ئاسیا