فەرموودەی موزتەڕیب
فەرموودەی موزتەڕیب بریتییە لەو فەرموودەیەی کە بە چەند شێوەیەکی جیاواز گێڕدرابێتەوە و گێڕانەوەکان لە هێزدا وەک یەک بن. واتا فەرموودەیەک بە چەند شێوەیەکی جیاواز و پێچەوانە بگێڕدرێتەوە کە نەتوانرێ ئەو شێوانە کۆبکرێنەوە، و هەروەها هەموو گێڕانەوەکان هەمان هێزیان هەبێت، کە نەتوانرێ یەکێکیان بەسەر ئەوی تریاندا هەڵبژێردرێ.

مەرجەکانی فەرموودەی موزتەڕیب 
فەرموودە دەبێتە فەرموودەیەکی موزتەڕیب ئەگەر :

 جیاوازی گێڕانەوەکانی فەرموودەیەک بەجۆرێک نەتوانرێ ئەو فەرموودانە پێکەوە کۆبکرێنەوە و کاریان پێ بکرێت بەبێ ئەوەی تووشی هیچ خۆهەڵوەشاندنەوەیەک ببین.

 گێڕانەوەکان لە هەمان ئاستی هێزدابن بە جۆرێک نەتوانرێت یەکێکیان بەسەر ئەوی تریاندا هەڵبژێردرێت.

جۆرەکانی فەرموودەی موزتەڕیب 

 فەرموودەی موزتەڕیب لە ڕشتەکەیدا (سند) بۆ نموونە پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم دەفەرموێت "شيبتني هود وأخواتها". واتا سوڕەتی هود و خوشکەکانی پیریان کردم. ئەم فەرموودەیە ئیمامی داڕەقوتنی دەربارەی دەڵێت "ئەم فەرموودەیە فەرموودەیەکی موزتەڕیبە چونکە لە ئەبو ئیسحاقەوە بە دە جۆری جیاواز گێڕدراوەتەوە، هەیە وەک فەرموودەیەکی موڕسەل گێڕاویەتیەوە، و هەیە وەک فەرموودەیەکی مەوسوڵ گێڕاویەتیەوە، و هەیە لە فەرموودەی ئەبوبەکر گێڕاویەتیەوە، و هەیە لە فەرموودەی سەعدەوە گێڕاویەتیەوە، و هەیە لە فەرموودەی عائیشەوە گێڕاویەتیەوە، جگە لەوانیش. گێڕەرەوەکانی جێی متمانەن و ناشکرێ گێڕانەوە جیاوازەکان کۆبکرێنەوە. "

 فەرموودەی موزتەڕیب لە ناوەڕۆکدا (متن) بۆ نموونە ئیمامی ترمزی دەگێڕێتەوە کە دەڵێت فاتیمەی کچی قەیس دەڵێت "سئل النبي صلى الله عليه وسلم عن الزكاة فقال : إن في المال لحقا سوى الزكاة " واتا پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم دەفەرموێت ماڵ جگە لە زەکات حەقی دیکەشی تێدایە. کەچی ئەم ئەم فەرموودەیە ئیمامی ئیبن ماجە بەهەمان ڕشتە بەم شێوەیە گێڕاویەتیەوە " ليس في المال حق سوى الزكاة " واتا ماڵ هیچ حەقێکی تێدا نییە زەکات نەبێت. بۆیە حافزی عێراقی دەڵێت "ئەم فەرموودەیە فەرموودەیەکی موزتەڕیبە ڕونکردەوە هەڵناگرێت "

دیارترین ئەو کتێبانەی دەربارەی فەرموودەی موزتەڕیب نوسراون 
المقترب في بيان المضطرب. ئیبن حەجەر عەسقەلانی.

حوکمی فەرموودەی موزتەڕیب 
فەرموودەی موزتەڕیب فەرموودەیەکی زەعیفە و کاری پێناکرێت بەهۆی ئەوەی وا هەست دەکرێت کەسانی گێڕەڕەوە لەبەرکردنیان باش نەبێت.

سەرچاوەکان 

زاراوەکانی فەرموودە
فەرموودە
فەرموودەزانی
زانستە ئیسلامییەکان