پاڵەوانێتی پلە یەکی تۆپی پێی ئینگلیزی (چامپیۆنشیپ)
پاڵەوانێتی خولی تۆپی پێی ئینگلیزی ( بە زۆری بانگ دەکرێت بە خولی سوپەری لانکاشەیر، بە کورتی چامپیۆنشیپ یاخود چامپیۆنشیپی سکای بێت بە مەبەستی سپۆنسەر) بەرزترین ئاستی خولی تۆپی پێی ئینگلیزیە (ئینگلیزی :  EFL) و دووەم بەرزترینە لە سیستەمی خولی تۆپی پێی ئینگلیزی لە دوای پریمەر لیگ. خولەکە لە ٢٤ یانە پێکهاتووە.لە وەرزی ٢٠٠٤-٠٥ ناسرا بە پاڵەوانێتی خولی تۆپی پێ، ئەم ئاستە پێشتر ناسرا بوو بە خولی تۆپی پێی پلە دوو (لە ١٨٩٢ – ١٩٩٢) و خولی تۆپی پێی پلە یەک (١٩٩٢ – ٢٠٠٤). براوەی چامپیۆنشیپ نازناوی چامپیۆنشیپی خولی تۆپی پێی ئینگلیزی دەبردەوە، هەمان نازناو کە دەبەخشرا بە پاڵەوانی خولی پلەیەکی ئینگلیزی لە پێشتردا تا ١٩٩٢. هەر وەک ئاستەکانی تری تۆپی پێی پیشەگەری ئینگلیزی، یانەکانی وێڵز دەتوانن بەشێک بن لەم ئاستە، کە وا دەکات خولێک بێت لە دەرەوەی وڵاتەکەش بەشدار بێت.

هەموو وەرزێک، دوو یانەکەی کە لە ئاستی سەرەوەدا دەبن لە چامپیۆنشیپ ڕاستەوخۆ سەردەخرێن بۆ خولی پریمەرلیگ. یانەکانی کە لە سێیەم تا شەشەم دەبن لە وەرزەکەدا بەشدار دەبن لە پاڵەوانێتیەکی یەکتر دەرکردن، کە براوەی ئەو پاڵەوانێتیەش سەرەخرێت بۆ خولی پریمەرلیگ. سێ یانەی خوارەوەی ڕیزبەندی لە چامپیۆنشیپ دادەبەزن بۆ لیگی یەک.

چامپیۆنشیپ دەوڵەمەندترین خولە لە جیهاندا لە ئاست خولەکانی کە یەکەم ئاستی وڵات نین، و نۆیەم دەوڵەمەنترین خولە لە ئەوروپا، و لە ئاستی دەیەمە لە جیهانی تۆپی پێدا سەبارەت بە هەبوونی هاندەران و ئامادەبوونیان ( لەگەڵ زۆرترین ئامادەبوونی هاندەر لە هەر یاریەکدا لە ئاست خولەکانی پلە دوو). تێکڕای ئامادەبوون لە وەرزی ٢٠١٨-١٩ بریتی بوو لە ٢٠،١٨١ هاندەر.

یانەی بارنسلی زۆرترین وەرزی هەبووە لە ئاستی دووەمی تۆپی پێی ئینگلیزی لە هەر یانەیەکی تر و لە ٣ کانونی دووەمی ٢٠١١ بوو بە یەکەم یانە کە ١،٠٠٠ بردنەوە بەدەست بهێنێت لە ئاستی دووەمی تۆپی پێی ئینگلیزی لەگەڵ بردنەوەی ٢-١ لە یاریگای خۆیدا بەرامبەر کۆڤێنتری ستی. بارنسلی هەروەها بوو بە یەکەم یانە کە ٣،٠٠٠ یاری بکات لە ئاستی دووەمی خولی تۆپی پێ (١٠٢٨ بردنەوە، ٧٤٧ بەرامبەر بوون، ١٢٢٤ دۆڕان). لە ئێستادا، بێرمینگهام ستی زۆرترین ماوە لە چامپیۆنشیپ بووە، کۆتا جار کە لەو ئاستە نەبووە بریتیە لە وەرزی ٢٠١٠-١١.

مێژوو 
لە وەرزی دەستپێکیدا لە ٢٠٠٤-٠٥، خولی تۆپی پێی چامپیۆنشیپ ڕایگەیاند کە کۆی گشتی ئامادەبووان (لەناویدا دوای وەرز) بریتی بووە لە ٩.٨ ملیۆن، کە ڕایگەیاند چوارەم زۆرترین ئامادەبوونە بۆ خولێکی تۆپی پێی ئەوروپی، تەنیا لە دوای خولی پریمەرلیگ (١٢.٨٨ ملیۆن)، خولی ئیسپانی لا لیگا (١١.٥٧ ملیۆن) و خولی ئەڵمانی بۆندسلیگا (١٠.٩٢ ملیۆن)، بەڵام لە پێش خولی ئیتاڵی سێریا ئەی (٩.٧٧ ملیۆن) و خولی فەڕەنسی لیگ ١ (٨.١٧ ملیۆن) هات.

سەندەرلاند یەکەم خولی بردەوە لە وەرزی یەکەمدا دوای گۆڕانکاریەکان، کە ویگان لە دووەمدا هات و سەرکەوت بۆ ئاستی یەکەمی خولی تۆپی پێی ئینگلیزی بۆ یەکەم جار لە مێژوویدا. یانەکە بیست و حەوت ساڵ پێش ئەوە ڕێگەی پێدرا لە خولی تۆپی پێ؛ لە ئاستی چوارەم بوو یانزە ساڵ پێش ئەو سەرکەوتنە. وێستهام یونایتد یەکەم یاری کۆتایی پلەی ئۆفی بردەوە لەو وەرزەدا، لە دوای بردنەوەی ١-٠ لە بەرامبەر پریستۆن لە یاریگای میلینیۆم لە کاردیف. لە وەرزی ٢٠٠٥-٠٦، ڕیدینگ ڕیکۆردی زۆرترین خاڵی خولی تۆپی پێی شکاند، کە ١٠٦ خاڵی کۆکردەوە، و ڕیکۆردەکەی پێشووی شکاند کە بەناوی سەندەرلاند بوو لە ١٩٩٩.

سەندەرلاند دووەم نازناوی چامپیۆنشیپی بردەوە لە تەنیا سێ وەرزدا لە وەرزی ٢٠٠٦-٠٧. لە ٤ مایسی ٢٠٠٧، لیدس یونایتد بوو بە یەکەم یانە لە کاتی گۆڕانکاریەکانی خولەکەوە کە بچێتە بەشی بەڕێوەبردن و یانەکە بێ خاوەن بێت؛ ئەوان ١٠ خاڵیان لێ شکێندرا و لە ئەنجامدا بۆ خولی خوارتر دابەزین. لە ٢٨ ی مایسی ٢٠٠٧، دێربی کاونتی یەکەم یاری کۆتایی پلەی ئۆفی چامپیۆنشیپی بردەوە لە یاریگا نوێیەکەی وێمبڵی بە بردنەوە لە وێست برۆمیچ ١-٠ بە ئامادەبوونی نزیکەی ٧٥،٠٠٠ هاندەر. وێست برۆمیچ لە وەرزی دواتردا پاڵەوانێتی چامپیۆنشیپی بردەوە.

لە ٣٠ ئەیلولی ٢٠٠٩، کۆکا کۆلا ڕایگەیاند کە گرێبەستی سپۆنسەرەکەیان کۆتایی پێ دەهێنن لەگەڵ خولی تۆپی پێ (ئێستا خولی تۆپی پێی ئینگلیزی)، کە لە ٢٠٠٤-٠٥ دەستی پێکردبوو، لە کۆتایی وەرزی ٢٠٠٩-١٠. لە ١٦ مارسی ٢٠١٠، ئێن پاوەر (ئینگلیزی : npower) وەکو سپۆنسەری نوێی نازناوی خولی تۆپی پێ ڕاگەیاندرا، و لە سەرەتای وەرزی خولی تۆپی پێی ٢٠١٠-١١ تا کۆتایی وەرزی ٢٠١٢-١٣، خولی تۆپی پێی چامپیۆنشیپ ناسراو بوو بە ئێن پاوەر چامپیۆنشیپ.

لە ١٨ تەموزی ٢٠١٣، دروستکەری گرەوی بەریتانیا سکای بێت ڕایگەیاند کە گرێبەستێکیان واژۆ کردووە بۆ پێنج ساڵ تا سپۆنسەری خولەکە بکەن.

لە ٢٤ مایسی ٢٠١٣، لە یاری کۆتایی پلەی ئۆفی چامپیۆنشیپ لە نێوان دێربی کاونتی و کوینس پارک ڕەینجەریس زۆرترین هاندەری بەخۆیەوە بینی زیاتر لە هەفتەیەکی تری چامپیۆنشیپ – ٨٧،٣٤٨ هاندەر ئامادە بوون کاتێک بۆبی زامۆرا لە خولەکاکانی کۆتایی بردنەوەی بۆ کوینس پارک ڕەینجەرس بەدەست هێنا تا یانە لەندەنیەکە سەرکەوتن بەدەست بهێنێت.

بۆ وەرزی ٢٠١٦-١٧، خولی تۆپی پێ دوبارە ناوەکەی گۆڕدرا بۆ خولی تۆپی پێی ئینگلیزی. خولەکە ژمارەیەکی زۆر هاندەری هەبوو کە زیاتر بوو لە یانزە ملیۆن – بە بێ یاریەکانی پلەی ئۆف – کە زیاتر لە دوو ملیۆن هاندەر بەتەنیا سەیری یاریەکانی نیوکاسڵ یونایتد و ئەستۆن ڤێلایان کردبوو لە یاریگای خۆیاندا ؛ کە هەردووکیان لە پریمەرلیگ دابەزیبوون لە وەرزی پێشتردا. ئەمەش زۆرترین ژمارەی هاندەر بوو بۆ خولەکانی ئاستی دووەم تا چوارەمی ئینگلیزی لە وەرزی ١٩٥٨-٥٩ تا ئەوکات.

پێکهاتەی خولەکە 
خولەکە لە 24 یانە پێکدێت، کە بە درێژای وەرزێک، کە ساڵانە دەست پێ دەکات لە مانگی ئاب بۆ مانگی مایسی ساڵی دواتر، هەر یانەیەک دوو جار بەرامبەر یانەکانی تر یاری دەکات لە خولەکەدا، جارێک لە یاریگای خۆی و جارێک یاریگای بەرامبەر، کە لە ئەنجامدا هەر تیمێک بە کۆی گشتی ٤٦ یاری ئەنجام دەدات. سێ خاڵ دەبەخشرێت بۆ بردنەوە، یەک بۆ بەرامبەر و سفر بۆ دۆڕاند. یانەکان ڕیزبەندی دەکرێن لەسەر بنەمای خاڵەکانی بەدەستیان هێناوە، دواتر جیاوازی گۆڵ، دواتر گۆڵەکانی تۆمار کراون، و دواتر ئەنجامی یاری نێوانیان بۆ وەرزەکە (بە هەژمارکردنی گۆڵی میوان). ئەگەر دوو یانە یان زیاتر وەرزەکە کۆتایی پێ بهێنن و یەکسان بن لە هەموو ئەم بنەمایانەدا، ئەوکات تیمەکان جیادەکرێنەوە لەسەر بنەمای ڕیزبەندی ئەلف و بێ، بەڵام بەو مەرجەی کار نەکاتە سەر سەرکەوتن، دابەزین یاخود قۆناغی پلەی ئۆف ( لە خوارەوە بیبینە )، کە کاتێک ئەوە ڕودەدات تیمەکان لە ڕێگەی یاریەک لە نێوانیاندا ئاستەکەیان دیاری دەکرێن، و هەرچەندە ئەم حاڵەتە هیچ کاتێک ڕووی نەداوە بە درێژای ساڵەکانی کە یاساکە هەیە.

لە کۆتایی وەرزەکە، دوو یانەی سەرەوەی ڕیزبەندی و براوەی قۆناغی دەرکردن (پلەی ئۆفی چامپیۆنشیپ) سەردەکەون بۆ پریمەرلیگ و سێ یانەی کۆتایی ڕیزبەندی دادەبەزن بۆ خولی پلە یەکی تۆپی پێ. پلەی ئۆفی چامیپیۆنشیپی خولی تۆپی پێ پاڵەوانێتیەکی دەرکردنە بۆ ئەو یانانەی لە وەرزەکەدا لە سێیەم تا شەشەم بوون و براوەکەیان سەردەکەوێت بۆ پریمەرلیگ. لە پلەی ئۆفدا، ئەو یانەیەی سێیەم بووە یاری دەکات لە دژی ئەوەی شەشەم بووە و یانەی چوارەم یاری دەکات لە دژی ئەوەی پێنجەم بووە بە دوو یاری قۆناغی پێشکۆتایی (یەکیان لە یاریگای خۆی و یەکیان لە یاریگای بەرامبەر). براوەی هەر یەکێک لە پێش کۆتاییەکان یەک یاری دەکەن لە یاریگای وێمبڵی کە خەڵاتەکەی سەرکەوتنە بۆ پریمەرلیگ و بوون بە خاوەنی نازناوی پلەی ئۆفی چامپیۆنشیپ.

ئەندامانی ئێستا 
ئەم ٢٤ یانەیەی خوارەوە لە ئێستادا ڕکابەری دەکەن لە خولی تۆپی پێی ئینگلیزی چامپیۆنشیپ لە وەرزی ٢٠٢١-٢٠٢٢

ئەنجامەکان

یانەکانی دابەزیون (لە چامپیۆنشیپ بۆ لیگی یەک)

یانەکانی دابەزیون (لە پریمەرلیگ بۆ چامپیۆنشیپ)

یانەکانی سەرکەوتوون (لە لیگی یەک بۆ چامپیۆنشیپ)

گۆڵکاران

ئامادەبوونی هاندەران 
چامپیۆنشیپی خولی ئینگلیزی دووەم زۆرترین سەیرکردنی هەیە لە ئاستی خولەکانی وەرزشی ئاستی دووەم لە جیهاندا، لە دوای بۆندسلیگا ٢ لە ئەڵمانیا (٢٠،٣٧٢)، لەگەڵ ڕێژەی تێکڕای ١٨،٥٧٥ ئامادەبوون بۆ هەر یاریەک لە وەرزی ٢٠١٩-٢٠. چامیۆنشیپ حەوتەم زۆرترین بینەری هەبوو لە ئاستی خولە ناوخۆییەکانی تۆپی پێ لە ئەوروپا ٢٠١٩-٢٠، لە دوای خولی نایابی ئینگلیزی، بۆندسلیگا (١ و ٢)، لا لیگا، سێریا ئەی و لیگ ١. لە وەرزی ٢٠١٦-١٧، چامپیۆنشیپ خولی ئینگلیزی سێیەم زۆرترین بینەری هەبوو لە خولە ناوخۆیەکانی ئەوروپا، لە دوای خولی نایابی ئینگلیزی و بۆنسلیگا، ئەم ئامارانە تایبەت نیین بە خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوروپا کە خولەکە لە ئاستی کیشوەری دەکرێت و تەنیا بۆ ئاستی ناوخۆی وڵاتەکانە.

بەرزترین تێکڕای ئامادەبوونی خولەکە لە وەرزی ٢٠١٧-١٨ بوو، کاتێک ١١.٣ ملیۆن خەڵک سەیری یاری چامپیۆنشیپیان کردبوو، بە تێکڕای ٢٠،٤٨٩ هاندەر بۆ هەر یاریەک. نزمترین ئامادەبوون لە وەرزی ٢٠١٣-١٤ تۆمار کرا، کاتێک تەنیا ٩.١ ملیۆن هاندەر سەیری یاریەکانیان کردبوو بە تێکڕای ١٦،٦٠٥ بۆ هەر یاریەک.

بەرزترین تێکڕای وەرزێک بۆ یانەیەک بریتی بوو لە ٥١،١٠٦ بۆ نیوکاسڵ یونایتد لە وەرزی ٢٠١٦-١٧.

ئاستی مێژووی 
لە دوای گۆڕانکاریەکان و بوون بە چامپیۆنشیپ لە ٢٠٠٤، ٥٥ یانە بە لایەنی کەم یەک وەرز لەو ئاستە بوون، لە ناویاندا ١٣ یانە لە کۆی گشتی ٢٠ یانەکەی خولی نایابی ئینگلیزی ٢٠٢٢-٢٠٢٣. کاردیف ستی و دێربی کاونتی هەردووکیان زۆرترین ماوە لە خولەکەدا بوون بە کە ١٧ وەرزە. ١٥ وەرز زۆرترینە کە بەدوای یەکدا یانەیەک لە خولەکەدا بوبێت ئەویش ئیسپویچ تاون بوو لە نێوان ٢٠٠٤ بۆ ٢٠١٩. ئەو تیمەی کە زۆرترین ماوە لە خولەکەدایە لە ئێستادا بریتیە لە ڕیدینگ، کە ١٠ وەرزی لەسەر یەکە لە چامپیۆنشیپ یاری دەکات. نۆرویچ ستی شەش کاتی جیاواز لە چامپیۆنشیپ یاری کردووە؛ زۆرترینە لە ئاست یانەکانی تر. ١٣ براوەی جیاوازی خولی ئینگلیزی چامۆیۆنشیپ هەبووە کە پێنجیان دوو جار بردویانەتەوە (نیوکاسڵ یونایتد، سەندەرلاند، وۆڵڤەرهامپتۆپن واندەرس، ڕیدین و نۆرویچ ستی).

نۆرویچ ستی چوار جار لە چامپیۆنشیپ سەرکەوتووە، پێنج یانەی تر هەر یەکەیان سێ جار سەرکەوتوون (بێرنلی، فولهام، هەڵ ستی، واتفۆرد، وێست برۆمیچ).

سەرچاوە

سەرچاوەکان