تایوان
تایوان، بە فەرمی کۆماری چین حکوومەتێکە لە کیشوەری ئاسیا کە تەنیا ٢٣ دەوڵەت (لە ساڵی ٢٠١١) وەک وڵاتێکی سەربەخۆ مامەڵەی لەگەڵدا دەکەن. پایتەختەکەی شاری تایپێیە.

لەگەڵ دامەزراندنی لە ساڵی ١٩١٢، کۆماری چین زۆربەی ناوچەکانی چین و مەنگۆلیای کۆنترۆڵکرد. لەگەڵ کۆتایی ھاتنی جەنگی جیھانی دووەم و تەسلیمبوونی ژاپۆن، چین کومەڵێک دوورگەی تایوان و پێسکادۆری خستە ژێر دەسەڵاتی خۆیەوە. لەگەڵ شکستی پارتی نەتەوەیی چینی ناسراو بە کومیتانگ لە شەڕی ناوخۆ لە دژی ھێزەکانی حیزبی کۆمۆنیستی چین، حکومەتی شکستخواردوو ڕووی لە تایوان کرد، لەوێ شاری تایپەی وەک پایتەختی کاتی وڵاتەکە دامەزراند، لەکاتێکدا ئەندامانی 
حیزبی کۆمۆنیستی چین کۆماری گەلی چین دامەزراند، کە ئێستا شوێنیە جوگرافییەکەی لەوێ ناسراوە.لە کاتێکدا دوورگەکانی تایوان و پێسکادۆرەکان و هاوپێچەکانیان، دوورگەکانی کینمەن و ماتسۆ و ھەندێک دوورگەی بچووکی دیکە بوونە درێژکراوەی کۆماری چین، هەرچەندە لەلایەن زۆرێک لە وڵاتانی ڕۆژئاوایی و ئەمریکاوە دانپێندرەو بوو کە میراتگری شەرعیی کۆماری چین بوو لەگەڵ سەرەتای شەڕی سارد.

مێژوو
تایوان لە کۆتایی سەدەی پلاستستۆن پەیوەست بووە بە وشکانیەکانی ئاسیا تا نزیکەی ١٠ھەزار ساڵ لەمەوبەر کە ئاستی دەریاکانی ڕۆژهەڵات بەرزبووەوە. لە دوورگەکەدا پاشماوەی پارچە پارچەی مرۆڤ کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ٢٠ بۆ ٣٠ھەزار ساڵ لەمەوبەر، هەروەها شوێنەوارەکانی دواتر لە کولتوورێکی سەردەمی بەردی کۆن دۆزراونەتەوە. ئەم کەسانە هاوشێوەی نێگریتۆکانی فلیپین یاخود ئاوارەکانی فلیپین دەناسرێن.

تێبینییەکان

سەرچاوەکان 

وڵاتە دوورگەییەکان
کۆماری چین
ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩١٢
کۆمارەکان
تایوان
ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٤٩
دامەزراوەکانی ١٩٤٩ لە چین