محەممەد ساغیر بووسحاقی
محەممەد ساغیر بووسحاقی، () زانا و سیاسەتمەدارێکی جەزائیری و تێکۆشەرێکی نیشتمانپەروەرە کە لە نێوان شەڕی یەکەم و دووەمی جیھانیدا بەشداری ژیانی سیاسی کردووە، دواتر لە ساڵی ١٩٥٤ بەشداری لە ئامادەکارییەکانی شۆڕشی ڕزگاری نیشتمانی لە جەزائیر کردووە.

ژیاننامە 

محەممەد ساغیر بووسحاقی لە ساڵی ١٨٦٩ لە گوندی سوما یان تەلە ئوفێلا لە کۆمۆنەی تێنیا لە پارێزگای بومەردێس لە کابیلی خواروو و باکووری جەزائیر لەدایک بووە. لە خێزانێکی گەورەدا گەورە بووە. لە خانەقایەکی سۆفیگەری لە گوندی زێدی خۆی قورئانی خوێندووە. دوای چاکسازی لە تۆمارە گشتییەکان و بەدەستھێنانی بەڵگەنامەکان، لە زەوییەی شێخ موھەند ئەمێزیان درێژە بە خوێندن دەدات و لەوێ لەگەڵ سیاسەتمەدارانی داھاتووی پارێزگای زێدی خۆی ناسی.

دوای وەرگرتنی خوێندن، گەڕایەوە گوندی زێدی خۆی و دەستی کرد بە چاندنی کارۆب و پرۆسێسکردن و بازرگانیکردن. لە ساڵی ١٨٩٨دا ڕووی لە کۆمۆنەی تێنیا کرد و لەوێ کچێکی خێزانێکی دەوڵەمەند بە ناوی فاتمە شێریفی ھاوسەرگیری کرد. ماوەیەکی کەم پێش ھەڵگیرسانی جەنگی جیھانی یەکەم، ھاوسەرەکەی دەمرێت و محمد بۆ جاری دووەم ھاوسەرگیری لەگەڵ ھداودج تەفات بووزید دەکات. لە سەردەمی جەنگی جیھانی یەکەمدا محمد لە جەزائیری فەرەنسی بوو، لەلایەن سەربازانی ئەڵمانیاوە گەمارۆدرابوو. بەشێک لە ئەندامانی بنەماڵەکەی ڕاستەوخۆ بەشدارییان لە شەڕەکەدا کردووە و دوای گەڕانەوەیان لە بەرەیەکەوە لە ساڵی ١٩١٨ ڕەزامەندی ئیدارەی کۆلۆنیالی فەرەنسایان بەدەستھێناوە. لەم ساتەوەختەوە محەممەد ساغیر بووسحاقی دەستی بە کاری سیاسی کرد. لە ساڵی ١٩١٩ لەگەڵ ئەمیر خالد بەشداری یەکەمین ھەڵبژاردنی شارەوانییەکانی جەزائیریان کرد و بەم شێوەیە بووە یەکەم جەزائیری کە بۆ ئەنجومەنی شارەوانییەکانی کۆلۆنییەکی فەرەنسی ھەڵبژێردرابێت.

محەممەد بوشاکی لۆبی بۆ ئەنجومەنی شارەکە کرد بۆ واژووکردنی "داواکاری ژمارە ٣٠"ی ١٨ی تەممووزی ١٩٢٠، کە تێیدا لەگەڵ چەند ھاوکارێکی ناڕەزایەتییان دەربڕی بەرامبەر بە بڕگەکانی پڕۆژە یاسایەک کە لەلایەن حکوومەتی فەرەنسا سەبارەت بە ڕێکخستنی سیستەمی ڕەسەن پێشکەشکرابوو لە جەزائیر و پێدانی مافی سیاسی بە جەزائیرییەکان.

پیشەی سیاسی

سەرچاوەکان

بەستەرە دەرەکییەکان 

پێگەی فەرمی وەزارەتی موجاھیدین لە جەزائیر
پێگەی ھاوبەشی شاری تێنیا لە جەزائیر 

جەزائیرییەکان
سیاسەتمەندارە عەرەبەکان
لەدایکبووانی ١٨٦٩
مردووانی ١٩٥٩
موسڵمانان