ڕوانگەکانی گەپجاڕێک
ڕوانگەکانی گەپجاڕێک ()، ڕۆمانێکە لەلایەن ھاینریش بۆل نووسەری ئاڵمانی لە ساڵی ١٩٦٣ نووسراوە.
ھاینریش بۆل بەھۆی نووسینی ئەم کتێبەوە خەڵاتی نۆبێلی وێژەی لە ساڵی ١٩٧٢ پێ بەخشرا. ھەروەھا لە ساڵی ١٩٧٦ لەلایەن وویکش یاسنی دەرھێنەرێکی کۆماری چیک فیلمێک دەرچوو بە ھەمان ناوی ڕۆمانەکە.

کورتە 
چیرۆکەکە لە زمانی گەپجاڕێک بە ناوی ھانس دەگێڕدرێتەوە کە خۆشەویستەکەی کە ناوی مارییە، بەھۆی ئایینیەوە لێی جیا بۆتەوە و دەیھەوێت لەگەڵ پیاوێکی کاتۆلیکی بەناوی ھێربێرت زۆپفینێر ھاوسەرگیری بکات. بەم ھۆیەوە ھانس تووشی خەمۆکی بووە. ھانس ناتوانیت ماری لەبیر بکات، و بۆ لەبیربردنەوەی زامەکانی پەنای ھێناوە بۆ خواردنەوەی ئەلکۆڵ و پێی وایە تەنیا دوو شت دەرمانی زامەکانیەتی، ماری و ئەڵکۆڵ.

کاردانەوەکان 
پاش بڵاوبوونەوەی کتێبەکە لە ساڵی ١٩٦٣، بەھۆی ڕوانگەی نەرێنی ڕۆمانەکە بەرامبەر کلێسای کاتۆلیک لەنێوان ڕۆژنامەوانان و چاپەمەنییەکان مشتومڕێک دروست بوو. ڕوانگەی ئازادیخوازانەی بۆل سەبارەت بە ئایین و پێشھاتە کۆمەڵایەتییەکان بووە ھۆی تووڕەیی پارێزکاران لە ئاڵمانیا. تەنانەت لە ساڵی ١٩٧٢، ڕۆژنامەوانە پارێزکارەکان ھێرشیان کردە سەر خەڵاتی نۆبێلی بۆل و وتیان ئەم خەڵاتە تەنیا بە ڕادیکالە چەپەکان و ئازادیخوازان بەخشراوە.

پەڕاوێزەکان

سەرچاوەکان 
عقاید یک دلقک، هاینریش بل، ترجمه آیدا زنگ زرین

کتێبە ئەڵمانییەکان
ڕۆمانەکانی ١٩٦٣