جەڵدەی دڵ
مردنی ماسوولکەی دڵ یان جەڵتەی دڵ یان جەڵدەی دڵ یان گیرانی دڵ، بارودۆخێکە کە تێدا خوێن بۆ ماوەیەک ناگاتە بەشێک لە ماسوولکەکانی دڵ و بەم ھۆیەوە خانەکانی دڵ تووشی زیان دەبن یان دەمرن.

نیشانەکان 
نیشانە باوەکان بریتین لە ئازاری سنگ یان نا ئارامی و ئازار دەگوازرێتەوە بۆ شانەکان، قۆڵ و پشت و مل. زۆربەی کات ھەست بە ئازار دەکرێت لە ناوەڕاستی سنگ یاخود لای چەپی سنگ کە چەند خولەکێک دەخایەنێت. ھەندێک کات ئازارەکە بریتیە لە دڵە کزێ. وە نیشانەکانی تر بریتین لە کورتھێنان لە  ھەناسە، دڵ تێکەڵھاتن، بوورانەوە، ئارەقەی سارد و بێ تاقەتی. ھەروەھا لە سەدا سی لە خەڵکی نیشانەی جیا و جیاوازیان ھەیە.

خۆپارێزی 
پێویستە پەیوەندییەکی بەھێز ھەبێت لە نێوان شێوازی ژیان و چالاکییە وەرزشیەکان بۆ رێگرتن لە سەکتەی دڵ، چەند ڕێگایەکیش هەن بۆ خۆپاراستن لە تووشبوون؛

 چاودێریکردنی پەستانی خوێن.
 راگرتنی ئاستی کۆلیسترۆڵ. 
 خۆ ھێشتنەوە لە کێشێکی گونجاودا.
 دوورکەوتنەوە لە جگەرەکێشان. 
 کەم خواردنی ماددە ئەلکحولییەکان.
 کۆنتۆڵکردنی قەلەقی. 
 خواردنی تەندروست. 
 وەرزش کردن.

سەرچاوەکان 

پزیشکی