گوندێ ڕزگە
گوندێ رەزگە ژلایێ جوگرافی ڤە دکەڤیتە ناڤەراستا روژھەلاتا عەشیرەتا رێکان ڤە کو ھەر چار لایێن گوندی ئەڤ گوندێن خارێنە ژلایێ روژھەلاتی گوندێ ھولی و دەعلکی و ژلایێ روژئاڤایی ڤە گوندێ شامکێ یە ژلایێ باکوری گوندێ پیرەسنایە و ژلایێ باشوریڤە ژی گوندێ مێریەڤایە .

سەبارەت ناڤ و رامانا ناڤێ گوندێ رزگە ھاتیە کو دبێژن رامانا وی ب ‌‌‌( رەشگەھـ ) ھاتی یە، ئانکو گوند زیکا رەش دبوو ژ بەفرێ ژ بەر ھندێ ئەف ناڤە ب گوندی ناف کریە .

گوند ژلایێ ژێدەرێن ێاڤێ ڤە گەلەکێ دەولەمەندە چونکی سێ کانیێن مەزن لێ ھەنە وەکی کانیا رەنگین و کانیا بیشکی و کانیا فەقیا یە چونکی گوند ل سەردەمێ باب و کالێن مە بھیڤیا چاندنێ ڤە بوو ژ بەر ھندێ مفا ژ ڤێ ئاڤێ ھاتە وەرگرتن چ بو چاندنا برنجی یان کونجی م و ماشا و ئەرزن و  گارس ژی گەلەک جاران د ھاتە چاندن چونکی گوند جھەکێ کشتوکالی بوو ژبەرکو ژیانا خەلکێ گوندی لسەر بەرھەمێن چاندنێ بوو .

ژلایێ شینوارێن کەڤنار ڤە گەلەک شینوارێن کەڤن لێ ھەنە وەکی تەمتەمینکا گوندی کو شینوارەکە دکەڤیتە ژێریا گوندی ئەڤ تەمتەمینکە وەکی ژورەکا یچیک و ب شێوەکێ ئەندازەیی ھاتیە دروستکرن و ھەروەسا ھەتا نوکە ژی شینوارێن قەسرا رەزگە لێ ماینە ، بو زانین ئەف قەسرە بورجە ھاتیە دروستکرن ب فەرمانا شێخێ نێریێ بو ئاغایێن رێکانیا ( تەتوی و تەموی ) ژبو حوکمرانیا دەڤەرا رێکان ل ڤی گوندی .

ھەروەسا گەلەک شکەفت ژی ل گوندی ھەنە لێ یێن ژ ھەمیان ناڤدارتر شکەفتا ( ھــەشتا و شکەفتا دەریێ بەرازا ) .

گوند ب چەند بنەمالا پێکھاتیە ژ وان :-
١- بنەمالا زاھێر ( ئاغایێن رێکانیانە ) کو د ئەسل دا  خالکینە و بنەمالا عەمەر و بنەمالا عەدێ و بنەمالا میرخان .

ژیانا خەلکێ گوندی لسەر چاندنێ بوو  خودانکرنا ئاژەلا بوو ، نوکە گوند نە یێ ئاڤایە زوربەیا خەلکێ گوندی ئاکنجینە ل ناحیا شێلادزێ و کومەلگەھا سیریێ و ھندەک ژی ل دھوکێ ژی دژین .

ژێدەر : م/ نوری حسن بلو

نڤیسین ‌‌/ م . عمر احمد

وتارە ھەتیوەکان