جیھاندەر شا
جەهاندەر شا (بە ئینگلیزی : Jahander Shah ) لە ٩ی ئایاری ١٦٦١ - ١٢ی شوباتی ١٧١٣ هەشتەمین پاشای ئیمپراتۆریەتی گورکان لە هیندستان بووە.

حوکمڕانی

جەهاندەر شا ژیانێکی بێ بایەخی بەڕێوەبرد و زۆرجار دەربارەکەی بە سەما و کات بەسەربردن زیندوو دەکرایەوە.  ژنێکی دڵخواز و خۆشەویستەکەی هەڵبژارد، لال کونوار، کە تەنها کچی سەماکەر بوو پێش ئەوەی بەرز بکرێتەوە بۆ پۆستی شاژنە هاوسەر.  پێکەوە ئیمپراتۆریەتی موغەکانیان تووشی شۆک کرد و تەنانەت لەلایەن کچە ڕزگاربووەکەی ئاورانگزێب، زینات ئون نیسا دژایەتی کران. 
دەسەڵاتەکەی لەلایەن سێیەم نەوابی قەرناتیک، محەمەد سەعداتوڵڵا خانی یەکەم، کە دی سینگی ئۆرچای کوشت، بە پلەی یەکەم بەهۆی نەوابەوە ڕەتکرایەوە.  باوەڕی بەوەی کە ئەو فەرماندەی ڕاستگۆی قەڵای جینجی بووە.  خان دەستی بە هەڵمەتێکی چەواشەکاری کرد و ئاماژەی بە جەهاندەر شا کرد وەک دەستبەسەرداگرتنی تەختی موغەکان.  بۆ زیاتر بەهێزکردنی دەسەڵاتەکەی، جەهاندەر شا دیاری بۆ عوسمانی سوڵتان ئەحمەدی سێیەم نارد.

مەرگ

لە شەڕی ئاگرا لە ١٠ی ژانویەی ١٧١٣ لەلایەن فەرروخسیار، کوڕەزای و کوڕی دووەمی عەزیم-ئوش-شان، بە پاڵپشتی شکستی هێنا  برایانی سەید.  هەڵهات بۆ دەلهی لەوێ گیرا و ڕادەستی ئیمپراتۆری نوێ کرا، کە لەگەڵ لال کونوار زیندانی کرد.  بۆ ماوەی مانگێک لە زینداندا ژیاوە، تا ١١ی شوباتی ١٧١٣، کاتێک کەسانی پیشەیی خنکاندن ڕەوانەی کوشتنی کران.  تەرمی جەهاندەر شا بە بەش بەش بە دەوری دەهلیدا نمایشکرا و بە سەرەوە بە دوو فیلەوە هەڵواسرابوو.

سەرچاوەکان

سەرچاوەکان 

لەدایکبووانی ١٦٦١
مردووانی ١٧١٣
پاشاکانی گورکانی لە هیندستان
پاشاکانی گورکانی لە ھیندستان