پیسکردن بە دەنگ
پیسبوونی ژینگەو دەنگە دەنگە پێکدێ لە ئەنجامی دەنگ و بە یەکداکەوتنی دەنگ و چاڵاکیە مرۆڤیەکان و گیانەوەرەکان پەیدادەبێت سەرچاوەی سەرەکی دەنگە دەنگ لە ھەموو جیھان بریتییە لە ئامێرەکانی گواستنەوە لە ناوچە ھەژارەکان زیاتر لە ناوچە ھەژارەکان ژاوەژاو دەنگە دەنگ ھەیە ئەگەر بێت و پیشەسازی نزیکی یەک بن وە بیناکردن وە پرۆژەی نیشتەجێبوون دەبێتە ھۆکاری پیسبوون لە ناوچە نیشتەجێەکان ھەندێک سەرچاوەی دەنگە دەنگ لە ناوچە گشتییەکان بریتییە لە گۆرانی بەرز لە ھۆڵەکانی ئاھەنگ گێران وە ھەروەھا ھۆکاری گواستنەوە بریتییە لە ئۆتۆمبێل و شەمەندەفەر ە فرۆکە و بایەخدان بە چاکردنەوە و بیناکردن و ئامێرەکانی کارەبایی تەقینەوە وە خەلک. وە تۆمارکردنی کێشەکانی دەنگە دەنگ و پیسبوونی ژینگە ئەگەر بگەرێینەوە بۆ میترو و بۆ سەردەمی رۆمانیەکان ئەوا ھۆکارەکانی پیسبوونی ژینگە باسکراوە پێوانەی پیسبوونی ژینگە پێوانەیان کردوە بە (dB) واتا پێوانەی بەرز و نزم ھەیە پیسبوونی دەنگە دەنگ پەیوەندی ھەیە بە ئامێرەکانی ماڵەوە دەستی کردووە بە دەرکەوتن لە زۆربەی ماڵەکان لە وڵاتە پێشکەوتووەکان ئامێر ھەیە بۆ کەمکردنەوەی دەنگە دەنگ تێکرای ژاوەژاوە لە (97.60dB) تێپەر دەکات بەڵام ئەگەر لە (50dB) بێ ئەوە رێگە پێدراوە بۆ ناوچەی نێشتەجێبوون. توێژینەرەوان پێشنیاردەکەن کە بەرزترین رێژەی ئاستی دەنگە دەنگ لە پەیوەندی خێزانی ودراوسێی ، Noise control بیرۆکەیەکە بەکاردێت بۆ کومکردنەوەی ژاوە ژاوە لە ژینگە یاخود جێگای ئیشکردن وە ھەروەھا ئەندازیەرەکان بەکاردێن بۆ کەمکردنەوەی بڵاوبوونەوەی ژاوە ژاوە و دەنگی زۆر وە ھەروەھا بۆ پاراستنی خۆیان لە (خۆ دانەبەر دەنگ زۆر). کاتێک کۆنترۆلی ژاوە ژاوە گونجاو نەبوو لە رادەی پێویست نەبوو واتە بۆ پاراستنی خودی کەسەکە ئەو کاتە ھەلدەستین بە رێگایەکی تر بۆ پاراستنی خۆیان لە کاریگەری مەترسییەکانی ژاوە ژاوە و پیسبوون وە ئەگەر خەلکەکە لە دەروبەری دەنگی بەرز بوون بۆ پاراستنی گوێیەکانیان پێویستە پارێزگاری گوێیەکان لە گوێ بکەن بۆ نموونە (ear plugs or ear muffs) بۆ پاراستن لە ئاو یاخود ژاوە ژاوە بەکاریدێن وە ھەروەھا بەکاردەھێن بۆ پاراستنی گەرمی. لەو ساڵە تازانە (buy quiet program) ھەنگاوی یەکەمی ئەو پرۆگرامە تازە دەردەکەوێت کەوا بۆ فەرمانی ژاوە ژاوە و بەرەنگاریکردن لە ژاوە ژاوە وە کرینی ئامێر و کەرستەی بێ دەنگتر وە ھاندانی پیشەگەری بۆ نەخشاندنی کەرستەی بێدەنگتر واتا ژاوەژاوەی کەمتر بێ.

تەندروستی 
پیسبوونی دەنگە دەنگ کاریگەری ھەیە لەسەر تەندروستی و رەفتار. ئەو دەنگەی نەویستراو ڕەنگە زەرەر بە (physiological) بگەیێنێت. پیسبوونی دەنگە دەنگ لەوانەیە ببێتە ھۆی بەرزبوونی پەستانی خوێن، وە بەرزبوونی ئاستی فشار، زرنگە، لەدەستدانی گوێبیستن، تێکچوونی نووستن، وە ھەر شتێکی دیکە ببێتە ھۆی تێکچوون و زیان گەیاندن. بە گوێرەی پێداچوونەوەی وێژەزانی ساڵی ٢٠١٩ کە ھەیە، پیسبوونی دەنگە دەنگ پێکەوەبەستا لەگەل خێرایی دانەبێھێزی توانای مێشک.

دەنگناسی (فیزیک)