ئەفغانستان
ئەفغانستان بە فەرمی  میرنشینی ئیسلامیی ئەفغانستان وڵاتێکە لە کیشوەری ئاسیا کە پایتەختەکەی شاری کابولە، بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٢٠ ژمارەی دانیشتووانی ئەم وڵاتە ٣٨٫٩٢٨٫٣٤٦ کەس بووە. ناوی ئەفغانستان بە واتای «زەوی ئەفغانییەکان» و ئەفغانییەکان ناوی تر بۆ پەشتوونەکان.

جوگرافیا 
ئەفغانستان سنووری بەستووە لەگەڵ وڵاتانی ئێران، پاکستان، ئوزبەکستان و تاجیکستان، ڕووباری (ئاموداریا) بەشێک لە سنووری باکووری پێکدەھێنێت، ھەروەھا خاکی (ڤاخان) وڵاتی ئەفغانستان دەبەستێت بە وڵاتی چینەوە، ئەفغانستان وڵاتێکی شاخاوییە و گەورەترین و سەرەکیترین زنجیرە چیای (ھیندوکوش)ە لە باکووری ڕۆژھەڵات، بە گشتی کەش و ھەوایەکی وشکی ھەیە لەگەڵ زستانی سارد و ھاوینی گەرم.

خەڵک 
خەڵکی ئەفغانستان کە ناسراون بە ئەفغانەکان، پێکھاتوون لە تێکەڵەیەک لە چەندین کۆمەڵەی جیاواز، پەشتوونەکان زیاد لە نیوەی دانیشتوان پێکدەھێنن، تاجیکەکان نزیکەی یەک لەسەر پێنجی دانیشتوان پێکدەھێنن، 
بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠٢٣ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی ئەفغانستان ٤١،٣٣٤،٢١٦	 کەس بووە کە دەکاتە ٠.٤٣ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان، تەمەنی مامناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ١٦.٨ ساڵە، ھەروەھا ٢٤٪ دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.

ئایین 

خەڵکی ئەفغانستان موسڵمانن و پەیرەوی ڕێبازی سوننە و شیعەن. ٩٣٪ ئەفغانستان سوننە و ٧٪ شیعەن. لە ھەندێک ئاماریشدا ٨٥٪ سوننە و ١٥٪ شیعە نووسراوە.

تێبینییەکان

سەرچاوەکان 

ئاسیای ناوەندی
 
بەرزاییە ئیرانییەکان
دراوەکانی ئاسیا
دەوڵەتانی ئەندامی ڕێکخراوەی ھاوکاریی ئیسلامی
دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان
دەوڵەتە ئیسلامیەکان
دەوڵەتە دیکتاتۆرەکان
کۆمارە ئیسلامییەکان
کۆمارەکان
مەڵبەندە کێشە لەسەرەکانی ئاسیا
وڵاتانی چواردەور وشکی
وڵاتانی لە حاڵی گەشەکردن
وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فارسی ئاخێو
وڵاتەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین
ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٧٠٩
ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٧٤٧
بانووی ئێرانی