تفەنگی قەناس بەدەستی تابوک
تفەنگی قەناس بەدەستی تابوک یان تفەنگی تابوک تفەنگێکی نیمچە ئۆتۆماتیکی عێراقییە و دیاری کراوە بۆ نیشانەچی، لە وەشانێکی دەستکاریکراوی تفەنگی ھێرشبەری زاستاڤا ئێم ٧٠ دروستکراوە. تفەنگی تابوک لە دامەزراوەکانی ئەلقادیسیە لە عێراق بە بەکارھێنانی ئەو ئامێرانەی کە لەلایەن زاستاڤا ئارمزی یوگۆسلاڤیاوە بە عێراق فرۆشرابوون، ئەو کاتەی سەددام حوسێن سەرۆک بوو، دروستکرا.

وردەکاری دیزاین
جیاوازی نێوان تابوک و یوگۆسلاڤیای ئێم-٧٢ کەمن، میکانیزمی نیمچە ئۆتۆماتیکی تابوک جیاوازییەکی دیار نییە لە ڕووی بینراوەوە، بەڵام ڕەنگە گرنگترین بێت. ئەم تایبەتمەندییە ڕۆڵی تفەنگەکە وەک یەکێک لە تەقەی ورد و نەک تەقەی سەرکوتکەر دیکتە دەکات. ھەروەھا گرنگە چونکە ڕێگری دەکات لەو کەسانەی کە بە شێوەیەکی خراپ ڕاھێنراون، لوولەی تفەنگێک کە مەبەست لێی وردبینییە، بخەنە ژێر تەقەی تەواو ئۆتۆماتیکییەوە، ئەمەش تەمەنی بەکارھێنانی ئەو تفەنگە کورت دەکاتەوە.

جیاوازییەکی دیارتر ئەو بەرمیلە زۆر سووکترە کە لە تابوکەکەدا دانراوە. بەرمیلەکەی ئێم-٧٢ لە دواوە لە نزیک پاسەوانەکانی دەستەوە بالەدارە و زۆر قورسترە لە بەرمیلەکەی تابوک (یان ئۆتۆمبێلی ئەی کەی ئێم ستاندارد). ئەستووری بەرمیلی ئێم-٧٢ بوونی ھەیە بۆ ئاسانکاری دابەشکردنی گەرمی لە ڕێگەی بارستە و ساردبوونەوە لە ڕێگەی ڕووبەری ڕووی. بەو پێیەی بژاردەی تەقاندنی فول ئۆتۆماتیک لابراوە، (و تایبەت نییە بە تفەنگی وردی مەودای دووری بلۆکی ڕۆژھەڵات کە بەرمیلە قورسەکان بەکاربھێنن بۆ وردبینی)، تابوک وەک ئێس ڤی دی و پی ئێس ئێڵ بەرمیلێکی تاڕادەیەک سووکی ھەیە.

تابوک لە ھەندێک ڕووەوە جیاوازە لە ئێم-٧٢. بڕگەیەکی ھەیە بۆ دانانی ئۆپتیک، ھەرچەندە ئەمە دیزاینێکی نائاسایی نییە لەسەر چەکەکانی بلۆکی ڕۆژھەڵات، ھەروەھا خاوەنی کۆتایییەکی ئێسکەپەیکەرییە و پارچەیەکی ڕوومەتە. جیاوازی سێیەم، و ڕەنگە گرنگترین (ھەرچەندە یەکلاکەرەوە نییە) ئاماژەی بینراو لە کاتی ناسینەوەی تابوکدا، نەبوونی بەرچاوی دووپێیە. دوو پایەی ئێم٧٢ کە لێی جیا ناکرێتەوە (ھەرچەندە ھەندێک جار لەلایەن سەربازە بێ دیسپلینەکانەوە لادەبرێت)، لە دوورەوە تەواو دیارە کاتێک بەستراوەتەوە. پێدەچێت لە دیزاینی تابوک لابرابێت بۆ بەرزکردنەوەی وردی میکانیکی و کەمکردنەوەی کێش، ھەرچەندە بایپۆدی ورد کە بە شێوەیەکی گونجاو دیزاین کراون دەتوانن سەقامگیرییەکی بەسوود (وردبینی پراکتیکی) بۆ وێنەگرتنی مەودای دوور زیاد بکەن.

بەو پێیەی لە بنەڕەتدا ئێم-٧٢ی ورد و مەودای ھەیە، تابوک ژوورەکەی بۆ ٣٠ملم. ئەمەش سوودی ھەیە چونکە ڕێگە بە تابوک دەدات ھەمان گۆڤارەکانی ئەی کەی ئێم بەکاربھێنێت و گۆڤارەکانی ئەی کەی ئێم بە باشی دروستکراون و زۆرن و ئاسانن بۆ گۆڕینی ئەگەر لەدەست بدەن.

لەبەر ئەوەی تابوک ژووری بۆ لوولەی ئێم٤٣ یان کارتێژی ٣٩ ملمی سۆڤیەت ھەیە، لە ڕووی تەکنیکییەوە ناتوانێت وەک تفەنگی قەناس بەدەست کار بکات (بە پێوەرەکانی ڕۆژئاوا). بە زۆرترین مەودای کاریگەری تەنھا ٦٠٠ مەتر (بە پشتبەستن بە ڕێڕەوی تەقەمەنی)، تابوک لەبری ئەوە دەبێ بە تفەنگی نیشانەچی دیاریکراو ھەژمار بکرێت.

تابوک لە چوارچێوەی مەودای دیاریکراوی خۆیدا، بە ھەمان شێوە کاریگەرە وەک دراگونۆڤ یان پی سی ئێڵ. بەڵام لە کۆتایی دووری مەودای کاریگەری خۆیدا، بەبڕیار کەمتر کوشندەیە لە چاو ھاوتاکانی خێرایی بەرزتر بەھۆی تێکەڵبوونی سەقامگیری و خێرایی نزم لە خولەکەدا، ئەمەش کەمتر گەیشتن بە ئێس ڤی دی کالیبەری ٥٤ملم پێدەبەخشێت. لە ڕووی بینراوەوە لە ئاڕ پی کەی دەچێت، ئەمەش ڕەنگە ناسینەوەی قەناس بەدەستەکانی دوژمن قورستر بکات. بە ھەمان شێوە واژۆی دەنگییەکەی ھاوشێوەی ئەی کەی ئێمە.

سەرچاوەکان 

مژارەکان لە چاند