جۆزێف گۆبڵز
جۆزێف گۆبڵز یان پاوڵ جۆزێف گۆبڵز (ماوەی ژیان:٢٩ی تشرینی یەکەمی ١٨٩٧ تاکوو ١ی ئایاری ١٩٤٥)، وەزیری پڕوپاگەندەی سیاسی بووە لەسەردەمی ھیتلەر و ئەڵمانیای نازی و یەکێک بووە لەدیارترین کەسایەتیەکانی حکومەتەکەی ھیتلەر، لە ٢٩ تشرینی یەکەمی ساڵی ١٨٩٧ لەدایک بووە، لە جەنگی جیھانی یەکەمدا وەکو خۆبەخش چووە نێو ڕیزی سوپای ئەڵمانیا بەڵام لەبەر ئەوەی بنی پێی ڕاست بووە ڕەتکراوەتەوە، ساڵی ١٩٢٢ چۆتە نێو حیزبی نازیەوە، کاتێک ھیتلەریش داوای کردووە ببێتە ئەندام لە حیزبی نازی گۆبلز یەکێک لەو کەسانە بووە دژی بە ئەندام بوونی ھیتلەر بووە لە حیزبی نازی بەڵام دواتر بیروڕای گۆڕاوە و بۆتە لایەنگری و یەکێک بووە لە فەرمانبەرەکانی. گۆبلز ڕۆڵیکی گرنگی گێڕاوە لەبڵاوبونەوەی بیرۆکەی نازی لەلای گەلی ئەڵمانیا و ھیتلەر پێش ئەوەی خۆی بکوژێت کردویەتی بەڕاوێژکار، ئەوەندە پڕوپاگەندەی بەھێز بووە ھیتلەری وەکو تاکە کەسێکی دڵسۆز و ڕزگارکەر بۆ ئەڵمانیا و ئەڵمانیەکان پیشانداوە، وەزیری پڕوپاگەندەی نازی بووە و ھاوڕێ و دۆستی ھیتلەر بووە تا دوا ساتەکانی ھیتلەر، بەیەکێک لەئەفسانەکانی بواری جەنگی دەرونی دەژمێردرێت و دوروشمی ئەوە بووە و بەردەوام گوتویەتیەوە ((ئەوەندە پێداگری لەسەر درۆ بکە تاکو خەڵکی باوەڕت پێدەکەن))، بەدامەزرێنەری ھونەری پڕوپاگەندی سیاسی دەژمێردرێت و بەدامەزرێنەری قوتابخانەیەکی ڕاگەیاندنی سەربەخۆ دادەنرێت. لە ١ی ئایاری ساڵی ١٩٤٥ جۆزیف گۆبلز خۆیی و خێزانەکەی و ھەر نۆ منداڵەکەی خۆی کوشتووە، دوای مردنی ھیتلەر داوای لە ژنەکەی کردووە بڕوات حەبی خەو و ژەھر بکرێت تاکو حەبە خەوەکە بدات بەمنداڵەکانی پێش ئەوەی ژەھرخواردیان بکات بنون و ھەست بە ئازاری ژەھرەکە نەکەن، دوای ئەوەی ئەم کارەی بە ژنەکەی کرد ووتی ((من بۆیە منداڵەکانم دەکوژم تاکو لەدوای مردنم ڕوسەکان سوکایەتیان پێنەکەن))  دوای ئەوەی منداڵەکانی خۆی ژەھرخوارد کردوو لەپاش چارەکێک گیانیان لەدەستدا خۆی و خێزانەکەشی خۆیان کوشت.

سەرچاوە
ویکیپیدیای عەرەبی

وتارە ھەتیوەکان
لەدایکبووانی ١٨٩٧
مردووانی ١٩٤٥
ئادۆڵف ھیتلەر
دەرچووانی زانکۆی ھایدلبێرگ
وەزیرانی ئەڵمانیای نازی
دیارکەرانی سەدەی ٢٠ەم
دژە جوولەکەکان لە ئەڵمانیا
کاسۆلیکە ڕۆمانیەکانی پێشوو
ڕەخنەگرانی مەسیحییەت
ڕەخنەگرانی کڵێسەی کاتۆلیک
خۆکوژییەکان لە ئەڵمانیا
فاشیزم
نازیزم