شەمامە
شەمامە (ناوی زانستی: Cucumis Shemma L.) مێوەیەکی بچووکی بۆنخۆشە لە بنەماڵەی کاڵەک. لە کوردەواریدا دڵدارەکان شەمامەیان بە دیاری بە یەکتر داوە. وشەی شەمامە عەرەبییە و واتە شتی زۆر بۆنخۆش.

لە شێعردا 
نالی لە بەیتێکدا دەڵێ:
لە بوستانی ئیرەمدا قەد نیە وەک
شەمامەی وەک شەمامەی وەک شەمامەی
ناری دەڵێ:

حەسرەتی زەردیی شەمامەی باخەڵی
عەیشی سوورم پێ دەکا ھەردەم بە شین

مەولانای ڕۆمی دەڵێ:
یار دستنبو بە دستم داد و دستم بو گرفت
وە چە دستنبو کە دستم بوی دست او گرفت
کە دستنبو ھەمان شەمامەیە. واتە یار شەمامەی دا بە دەستمەوە و دەستم شەمیمی شەمامەکەی گرت. چ شەمامەیەک بوو کە دەستم بۆنی دەستی یاریشی وەرگرت.

سەرچاوەکان 
  گوڵنامەی کوردی 
 دیوانی نالی، چاپی دووەم، مەلا عەبدولکەریمی مودەریس و فاتح عبدالکریم چاپخانەی کوردستان، سنە.

گژوگیاکانی کوردستان
میوەکان