ئارنۆڵد شوارزنێگەر
ئارنۆڵد ئەلۆیس شوارزنێگەر (شێوازی گۆکردن: ) (؛ لەدایکبووی ٣٠ی تەممووزی ١٩٤٧ لە تاڵ، نەمسا)یاریزانی لەشجوانی، ئەکتەر و سیاسەتمەدارێکی کۆماری ئەمریکایە کە لە بنچینەدا نەمساوییە. سی و ھەشتەمین پارێزگاری دەوڵەتی کالیفۆڕنیایە.

لەتەمەنی پازدە ساڵی دەستی بە ڕاھێنانی ھەڵگرتنی کێش کرد، لەتەمەنی ٢٢ ساڵی ناونیشانی گەردوونی بردەوە، ھەروەھا حەوت جار پێشبڕکێی ئۆڵۆمپیان بردەوە. ئاڕنۆڵد درێژی لەش جوانییەکەی ماوەتەوە دوای خانەنشینی، ئەو نووسەری چەندین کتێب و وتارە لەسەر ئەم وەرزشە. ئارنۆڵد ساڵانە پاڵەوانێتییەکی لەشجوانی لەژێر ناوی خۆیدا ڕێکدەخات، کە بەدووەم گەورەترین فیستیڤاڵی بوای لەشجوانی دادەنرێت لە جیھان، لەدوای پاڵەوانێتییەکی مستەر ئۆلمپیا. ئارنۆڵد بەکەسێکی کاریزما لەو بوارە دادەنرێت.

ئاڕنۆڵد ناوبانگی جیھانی پەیداکرد وەک ئایکۆنێکی جیھانی بۆ فیلمە ئاکشنەکانی ھۆلیوود. یەکەم گەورە سەرکەوتنی ئەو لە ساڵی ١٩٨٤بوو لە فیلمی (Conan the barbarian)، کە وای کرد دوای دوو ساڵ واتە لە ١٩٨٤ بەشی دووەمی دەربکات. لە ساڵی ١٩٨٤، ١٩٩١، ٢٠٠٣، ٢٠٠٩، ٢٠١٥ و ٢٠١٩ لە پێنج بەشی زنجیرە فیلمی (The Terminator) ڕۆڵی سەرەکی گێڕا.

لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٣، لە ھەڵبژاردنەکانی کالیفۆرنیا سەرکەوت وەک کاندیدی کۆمارییەکان، لەئەنجامدا شوێنی گرەی دەیڤسی گرتەوە. لە ١٧ی تشرینی دووەم سوێندی یاسایی خوارد کە بەئەمەک دەبێت بۆ شوێنگرتنەوەی گرەی کە کۆچی دوایی کردبوو، دواتر لە ساڵی ٢٠٠٦ جارێکی دیکە ھەڵبژێردرایەوە بۆ پۆستی حاکمی کالیفۆرنیا. ئارنۆڵد تاکوو ساڵی ٢٠١١ لەو پۆستەیدا مایەوە.

ژیانی سەرەتایی 
ئارنۆڵد شوارزنێگەر لە نەمسا لە دایکبووە، باوکی (گوستاڤ شوارزنێگەر) سەردەستەی پۆلیسی ناوخۆیی شارەکەی بووە، لەماوەی جەنگی جیھانیی دووەم بە خۆبەخش چووەتە ناو حیزبی نازی، ھەروەھا ناوبراو لە جەنگی ستالینگراد برینداربوو. لە ٢٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٥، دایک و باوکی ھاوسەرگیریان کردووە، کە ئەوکاتە باوکی ٣٨ ساڵ و دایکیشی ٢٣ ساڵان بووە. خێزانی ئارنۆڵد خێزانێکی کاتۆلیکی بوون و ھەموو یەکشەمەیەک لە بۆنەکانی کڵێسا ئامادەدەبوون. باوکی زیاتر گرنگی بە برا بچووکەکەی دەدا، بەجۆرێک خەڵکی وا ھەستیان دەکرد کە ئارنۆڵد کوڕی ڕاستەقینەی ئەو خێزانە نەبێت. ئارنۆڵد زیاتر پەیوەندی لەگەڵ دایکیدا باشبووە، تاکوو مردیش ئەوا لەپەیوەندیدا بووە لەگەڵ دایکی.

سەرچاوەکان

بەستەرە دەرەکییەکان 

 
 مۆزەخانەی ئاڕنۆڵد شوارزنیجەر
 
 

ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم
ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
ئەمریکییەکانی پەیڕەوی کلێسەی کاسۆلیکی ڕۆم
خێزانی کێنیدی
زیندووان
لەدایکبووانی ١٩٤٧
نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم
بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیست و یەکەم
چالاکوانانی کالیفۆڕنیا
ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا
بازرگانانی ئەمریکی لە سەدەی بیست و یەکەم
نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم
نووسەرانی ناخەیاڵی ئەمریکا لە سەدەی ٢١
وەبەرھێنەرە ئەمریکییەکان
ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی
کاتۆلیکی ڕۆمانی نەمسا
ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست ھێناوە
بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی
خێرخوازە ئەمریکییەکان
ئەو ئەمریکییانەی خاوەنی چێشتخانەن
براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
ئەو ئەمریکییانەی پەیڕەوی کڵێسای کاتۆلیکی ڕۆم دەکەن
ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
ئەکتەر-سیاسەتمەدارە ئەمریکییەکان
دەرھێنەرانی فیلم لە لۆس ئانجلەس