نایەکسانی
لە بیرکاریدا، نایەکسانی یان لاسەنگە   ()، دەربڕینێکە سەبارەت بە قەوارە یان پلەی دوو شت بەگوێرەی یەکتر، یان سەبارەت بە وەکوو یەک بوون یان نەبوونی دوو شت (یەکسانی ژی ببینە).

 a < b واتە a بچووکترە لە b.
 a > b  واتە a گەورەترە لە b.
 a ≠ b واتە a یەکسان بە (یان یەکسان لەگەڵ) b نییە، بەڵام ناڵێت کە یەکێک لە ئەوی دیکە گەورەترە یان تەنانەت لە قەوارەدا بۆیان ھەیە بەراورد بکرێن.

لە ھەر کام لە دەربڕینەکانی سەرەوەدا، a یەکسان نییە بە b (یان لەگەڵ b). پێوەندیگەلێک لەم چەشنە بە "نایەکسانیی مسۆگەر" یان "نایەکسانی ئاشکرا" ناسراون. a < b دەکرێ ئاوەھاش بخوێنرێتەوە: a بەئاشکرا بچووکترە لە b.

لە بەرامبەر نایەکسانیی ئاشکرادا، دوو جۆری دەربڕینی نایەکسانی ھەن کە ئاشکرا (مسۆگەر) نین:
 a ≤ b واتە a بچووکتر یان یەکسانە بە b (یان، بە چەشنی ھاوسەنگ، ناگەورەترە لە b)
 a ≥ b واتە a گەورەتر یان یەکسانە بە b (یان، بە چەشنی ھاوسەنگ، نابچووکترە لە b)

جگە لەوانە، بۆ نیشاندانی ئەوەی کە بڕێک لە بڕێکی تر "زۆر" گەورەترە نیشانەی تریشمان ھەیە:
 a ≪ b واتە a زۆر بچووکترە لە b.
 a ≫ b واتە a زۆر گەورەترە لە b.

پەراوێزەکان 

نایەکسانییەکان
ماتماتیکی سەرەتایی
جەبری سەرەتایی
وشە ماتماتیکییەکان