بابوولمەندەب
گەرووی بابوولمەندەب ڕێڕەوێکی ئاوییە کە دەریای سوور بە کەنداوی عەدەن و  دەریای عەرەبییەوە دەبەستێتەوە.

مێژوو 
لە سەرەتای سەدەی هەژدەهەمدا بەریتانیا لەگەڵ هەردوو دەوڵەتی عوسمانی و فەڕەنسا کێبڕکێی ھەوڵی دەدا ناوچەکە بخاتە ڕکێفی خۆیەوە، بەو پێیەی ئینگلیزەکان لە ساڵی ١٨٣٩دا عەدەنیان گرت و عوسمانییەکان لە ساڵی ١٨٤٩ گەڕانەوە بۆ بەشەکانی باکووری یەمەن، فەڕەنسا سەرنجی لەسەر کەناری ئەفریقا بوو و داگیرگەیەکی لە زەوی سۆماڵ درووست کرد لە ساڵی ١٨٨٨، و لەگەڵ دامەزراندنی کەناڵی سوێس لە ساڵی ١٨٦٩دا هاتوچۆی کەشتیوانی لە ڕێگەی گەرووی باب ئەلمەندەبەوە زیادی کرد، ئەمەش گرنگییەکەی زیاتر کرد. فەڕەنسییەکان لە جیبۆتی مانەوە، لەکاتێکدا ئینگلیزەکان لە ساڵی ١٩٦٧دا یەمەن و بەندەری عەدەنیان بەجێھێشت، دوای ڕووداوەکانی ١١ی ئەیلوول و لەشکرکێشی بۆ سەر عێراق، گەرووەکە بوو بە ناوچەیەکی نا ناسەقامگیر لەڕووی ئاساییشەوە و ژمارەیەک کەشتی لە ناوچەکانیدا کەوتە بەر ھێرشی جیا جیای ئاو.

سەرچاوەکان 

فۆلکلۆری عەرەبی
پانتاییە ئاوییەکانی جیبوتی
پانتاییە ئاوییەکانی یەمەن
کەنداوی عەدەن
تەنگاوە نێودەوڵەتییەکان
دەربەندەکانی ئەفریقا
دەربەندەکانی ئاسیا
تەنگاوەکانی ئۆقیانووسی ھیند