سێکسیزم
سێکسیزم پێکھاتووە لە جیاکاری لە بەینی خەڵکی لەسەر بنەمای زایەند یان جێندەری کەسەکە، یاخود ڕوونتر: ئەو باوەڕەیە کە زایەندی خود باشتر و بە تواناترە لەچاو زایەندی بەرامبەر. بۆ نموونە ئەگەر کەسێک پیاوێک بە باشتر بزانێت لە ژنێک بەبێ گوێدانە تواناکانی ھەردوو لا و تەنیا لەسەر بنەمای زایەند و جێندەرەکەیان بڕیار بدات، ئەو کەسە بە سێکسیست ناو دەبرێت؛ ھەمان شت بە پێچەوانەشەوە. سێکسیزم دەکرێت تووشی ھەموو کەسێک ببێت، بەڵام زیاتر ژنان و کچان ڕووبەڕووی ئەمە دەبنەوە. سێکسیسم دەکرێت ببێتە ھۆکاری دەستدرێژی سێکسی و ھێرشی دەروونی و جەستەییش.

مێژوو 
پێگەی ژنان لە میسری کۆن بەگوێرەی باوکیان یان ھاوسەرەکانیان بوو، ھەرچۆنێک بێت ژنان مافی ئەوەیان ھەبوو لە دادگا ئامادە بن وە ژنانی سەردەمی ئانگلۆ-ساکسۆن بە زۆری مافەکانیان یەکسان بوو ھەرچۆنێک بێت بەڵگەیەکی بەھێز نییە کە پشتگیری ئەوە بکات مافی ژنان لە پێش دۆزینەوەی کشتووکاڵ وەکوو سەردەمی مۆدێرنی ئەمڕۆ بووبێت و یەکسانییەکی باشتریان پێدرابێت لە ئەمڕۆ. دوای دۆزینەوەی کشتووکاڵ، بنچینەی ئەوەی "زایەندێک بەتوانا ترە لەچاو زایەندێکی تر" دامەزرا; وە بە زۆری ئەم بنچینەیە ڕووبەرووی کچان و ژنان دەکرایەوە نموونەی سێکسیزم لە جیھانی دێریندا وەکوو "ڕێگە گرتن لە ژنان لە بەشداریکردن لە یاسادا، بەشداریکردن لە سیاسەت; ژنان لە سەردەمی دێرینی ڕۆم نەیان دەتوانی دەنگ بدەن یان پێگەییەکی فەرمیان ھەبێت لە وڵات نموونەیەکی تر لە سێکسیزم دەگەڕێتەوە بۆ مێژووی چین لە دەقە کۆنەکانی چین نموونە دەقە فەلسەفەکانی کۆنفوشیوس باس لەوە دەکات کەوا ژن پێویستە ملکەچی باوکی بێت لە مناڵی، و ھاوسەرەکەی لە گەورەیی، وە کوڕەکەی لەکاتی مردنی ھاوسەرەکەی.

سەرچاوەکان 

شۆڤینیزم
یەکسانی جێندەری