ئیمڕا ئەردۆغان
ئیمڕا ئەردۆغان ئیپێک (لەدایکبووی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٧١)ە  گۆرانیبێژ و ئەکتەر و ئەستێرەی منداڵی تورکیە لە ساڵانی ١٩٨٠کاندا.

ژیان و پیشە 
ئیمڕا لە دیاربەکر لەدایکبووە و بە ڕەچەڵەک کوردە. بە شێوەیەکی پیشەگەرانە چووە ناو جیهانی مۆسیقا لەگەڵ ئەلبومەکەی ئاگام لە کاتی خوێندنی ناوەندی لە ساڵی ١٩٨٤. لەگەڵ ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی (خەڵکی هەژار) (١٩٨٤) ، بە (ئیمرا بچووک) ناسرا. ساڵی دواتر، دووەم ئەلبوومی بڵاوکردەوە بەناوی گولم و بریندار، کە سەرکەوتنی بەدەستهێنا. دواتریش، بۆین بێکلەر (١٩٨٦) و ئاریلامام (١٩٩٧) بوون بە پڕفرۆشترین کتێب. ئیمرا زیاتر لە ٢٥ ملیۆن تۆماری لە تورکیا فرۆشراوە.

لە ساڵی ٢٠١٤ هاوسەرگیری لەگەڵ سیبڵ کیرەر کرد، کە کوڕ و کچێکیان هەیە. هەروەها کوڕێکی هەیە لە پەیوەندییەکی پێشوو.

ساڵی ۱۹۷۱ لە ناحیەی ئێرگانی دیاربەکر لەدایکبووە .  لە ناوچەی ئەلاچاکایای سەر بە ئێلازیگ بە هۆی کارکردنی دایکیەوە دەستی بە خوێندنی سەرەتایی کردووە. 

لە کاتێکدا ئیمرا لە قوتابخانەی ناوەندی لە دیاربەکر دەیخوێند، یەکەم ئەلبوومی پیشەیی خۆی بەناوی "ئاگام ئاگام" لە ساڵی ۱۹٨۳ بڵاوکردەوە و بە ناوی "ئیمڕای بچووک" هەنگاوی ناوە ناو جیهانی مۆسیقا، لە ساڵی ۱۹٨٥ ئەلبوومی "گولوم" بڵاوکرایەوە و ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی " خەڵکی هەژار". ۱۹٨٥' ئەلبوومی "بریندار" سەرنجی زۆری ڕاکێشا. پاشان بە ئەلبوومەکانی "چەمانەوەی مل " و "جیاکردنەوە" ژمارەی پێوانەیی فرۆشتنی شکاند. گەیشتە ژمارەیەک کە پێشتر کەس بەدەستی نەهێنابوو. ئەلبوومی " من ناتوانم بڕوم" زیاتر لە ۲,٥۰۰,۰۰۰ دانە فرۆشراوە. ئەلبوومی "سەلام سێڤچیلەرمە" کە لە ساڵی ١٩٨٧ بڵاوکرایەوە، دوا ئەلبوومە کە بە ناوی "کوچوک ئێمرا" بڵاویکردەوە.

ئیمرا کە لە ساڵانی نەوەدەکانی سەدەی ڕابردووەوە ئاوازەکانی خۆی لە ئەلبوومەکانیدا جێگیر کردووە، بە هەمان خێرایی درێژەی بە کاری هونەری داوە. زۆر سەرکەوتوو بوو بە ئەلبوومەکانی "من دڵخۆشم"، "بەخێر بێیت گولوم" و "سێن گولنجە". لە ساڵی ١٩٩٣ هەنگاوی ناوە ناو جیهانی پۆپ . "ئێستا وەرە" ۳٫٥٠٠٫٠٠٠ دانە فرۆشراوە.

ئیمرا لە ساڵی ۱۹۹٤ ژمارەیەکی پێوانەیی دیکەی شکاند. بۆ یەکەمجار هونەرمەندێکی تورک بە کۆنسێرتەکەی لە یاریگای ئینۆنۆ قسەی بۆ ٥٠ هەزار کەس کرد. ئیمرا لە ساڵی ١٩٩٧ بۆ یەکەمجار لە زنجیرەیەکی تەلەفزیۆنیدا سەرکەوتنی خۆی لە بواری مۆسیقادا نیشان دا.ڕۆڵی سەرەکی لە یەکێک لە سەرکەوتووترین زنجیرە تەلەفزیۆنییەکانی تورکیا بە فیلمی "ئەگەر بتوانم بیرم بچێت" گێڕاوە. گۆرانی "ئەگەر بتوانم بیرم بچێت" لە ئەلبوومی "نارین یارم"دا جێگیرکرا، کە لە مانگی تەمموزی 1996 بڵاوکرایەوە. لە تەمموزی 1998 بە ئەلبوومی "دورا دورا" جارێکی دیکە سەرکەوتوو بووەوە لە جیهانی مۆسیقادا، کە ۲۲۰۰ هەزار دانە فرۆشرا.

دوای بڵاوکردنەوەی ئەلبوومەکانی "یا هێی" لە حوزەیرانی ٢٠٠٠ و "پڵەس" لە ئازاری ٢٠٠٢، هونەرمەندەکە لە ئەیلوولی ٢٠٠٢ بە زنجیرەیەکی نوێ گەڕایەوە سەر شاشەکانی تەلەفزیۆن. ڕۆڵی سەرەکی لە زنجیرە تەلەفزیۆنییەکەی چیڕۆکی زستان  بینیوە . لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٠٤ ئەلبوومی "تەواو"ی بڵاوکردەوە و بەشداری لە زنجیرە تەلەفزیۆنییەکەی "درۆی گەورە"دا کردووە. ئەلبوومی "دۆن"ی لە ئەیلوولی ٢٠٠٥ بڵاوکردەوە. لە ئابی ٢٠٠٦دا "ناوت چییە؟" یەکەم گۆرانی ماکسی خۆی لەگەڵ زنجیرە تەلەفزیۆنی "ئاداک" لە هەمان ساڵدا بڵاوکردەوە و ڕۆڵی سەرەکی گێڕا، دواتر ئەلبوومی "باشترینی ئێمرا"ی لێ هات. ئەلبوومەکە پێکهاتبوو لە وەشانی نوێکراوی بەناوبانگترین گۆرانییەکانی ئێمرا. هەر لەو ساڵەدا لە زنجیرە تەلەفزیۆنیی "بۆ کوڕەکەم" ڕۆڵی گێڕاوە و لە بەرنامەی پێشبڕکێی "ئاواتێک دروست بکە" ئەندامی دەستەی سوێندخواردن بووە. لە ساڵی ٢٠٠٨ ئەلبوومێکی تازەی بە ناوی "یەلپازە" بڵاوکردەوە، کە تێیدا مۆسیقای هیپ هۆپ و ڕۆحی دروستکرد، هەروەها مۆسیقای هاوس ("یە پەڕەکانی من"، "ئایا خۆشم ویستووە؟بە تەواوی خۆشم دەوێت"، "وەرە بووک ")، کە ئەو... نموونەی لە ساڵانی نەوەدەکانەوە دەستپێکرد. "باوەشێن" کە تیایدا ئەو هونەرمەندە بەرهەمەکانی لە ژانرەکانی پێشوودا بە ستایلێکی ناوازەوە گوتووە، کە زۆر جیاوازە لە ستایلە ئاساییەکەی، بووە کەمترین فرۆشی ئەلبوومی ئێمرا تا ئێستا و ۲٥ هەزار دانە فرۆشراوە. لە مانگی ئەیلولی ٢٠٠٩دا، ئیمرا دوای ئەڵقەی ٢٨ی زنجیرەی هیکران یاراسی کە لە شاشەکانی تی ئاڕ تی ۱ پەخشکرا، خرایە ناو کاستەکەوە و ڕۆڵی بازرگانێکی دەوڵەمەندی گێڕا. لە ساڵی ٢٠١٠ لەگەڵ گروپی "٨notes" واژۆ دەکات و مۆسیقای گروپی مۆسیقای ٨notes لێکدەداتەوە و مۆسیقای فۆلکلۆری تورکی بە لێکدانەوەی تایبەتی خۆی بە شێوازی جاز-فانک کاردەکات. بەزۆری گۆرانییە فۆلکلۆرییەکانی "پیر سوڵتان عەبدال" و "نەشێت ئێرتاش"ی لە ئەلبوومەکەدا وتووە. لە تەمموزی ٢٠١١ ئەلبوومی "کوڕی بەرگدروو"ی بڵاوکردەوە. ئیمرا یەکەم دەرهێنانی خۆی بە فیلمی " بەهارێک کە نایەت " ئەنجامدا. فیلمەکە لە ٨ی ئازاری ٢٠١٣ بڵاوکرایەوە.  ئەو هونەرمەندە لە ساڵی ۲۰۱٤ هاوسەرگیری لەگەڵ سیبێل ئەردۆغان کرد و دوای ساڵێک منداڵەکەیان بە ناوی ئێلیسا لەدایکبوو. لە ساڵی ٢٠١٥ یەکەم گرێبەستی رێکلامی لە ژیانی پیشەیی خۆیدا ئەنجامدا. بوو بە ڕووخساری ریکلامی ماک دۆناڵدز. ئەم فیلمە بازرگانییە بە شایستەی خەڵاتی گەورەی خەڵاتی کریستاڵ سێو لە کۆتایی هەمان ساڵ دادەنرا. لە ساڵی ٢٠١٦؛ دوای پشوویەکی زۆر، بە زنجیرەی "ئاشقی ماڤی" گەڕایەوە سەر شاشەکانی ATV، کە لەلایەن NTC Media بەرهەم هێنراوە.  لە ساڵی ٢٠١٥ کچەکەی بە ناوی ئیلیسا لەدایکبووە.

فیلمگرافی

فیلمەکان 

 ١٩٨٤ - خەڵکی هەژار
 ١٩٨٤ - برینداربوون
 ١٩٨٥ - منداڵی ئازار
 ١٩٨٦ - هەتیوەکان
 ١٩٨٦ - گازگرتنی تاڵ
 ١٩٨٦ بەزەیی
 ١٩٨٦ - ناتوانم بڕۆم
 ١٩٨٧ - بەدبەختەکان
 ١٩٨٧ پاڵەوانێتی
 ١٩٨٨ - بای شێتانە بفڕێنە
 ١٩٨٨ - ژان
 ١٩٨٨ - یەکەمجار لەگەڵت
 ١٩٨٩ سەڤیدیم
 ١٩٩٠ چۆن گۆ دەکرێ لە ماڵەوە
 ١٩٩٠ - تەنها خۆر شایەتحاڵ بوو
 ١٩٩١ - بەخێربێیت گوڵم
 ١٩٩١ - عیبرەت
 ١٩٩١ ئێلیزی سۆڤمێک
 ١٩٩٣ یازاک سۆکلار
 ١٩٩٣ -  نەک بەبێ تۆ
 ١٩٩٤ تەنها خۆر شایەتحاڵ بوو
 ٢٠١٣ ̊ گێلێن بەهار (نووسەر-سەرپەرشتیار- ئاوازدانەر)

زنجیرەی تەلەڤیزیۆن 

 ١٩٩٢ - تاریکی ڕۆژ
 ١٩٩٧: ئەگەر بتوانم لەبیرم بچێت ، وەکو ئیمڕا
 ١٩٩٩ - کێشەی من
 ٢٠٠٢-٢٠٠٤ چیرۆکی زستان وەک عەلی
 ٢٠٠٤-٢٠٠٦ - درۆیەکی گەورە وەک ئەمیرخان
 ٢٠٠٦ - نەزرکردن وەک سیم
 ٢٠٠٧ - بۆ کوڕەکەم وەکوو کامال
 ٢٠٠٩ - پەڵەی شەرمەزاری وەک ئەزیز
 ٢٠١٦-٢٠١٨ - ئەشقی ماڤی وەک عەلی

دیسکۆگرافی

ئەلبومەکان 

 (١٩٨٣) ئاغام ئاغام 
 (١٩٨٤) گلۆم
 (١٩٨٥) برینداڕ
 (١٩٨٦) بۆین بۆکلەر
 (١٩٨٧) ئاریلامام
 (١٩٨٨)  سەلام سۆڤدیکلەریم
 (١٩٨٨) نەسلییم
 (١٩٨٩) سەڤدیم
 (١٩٩٠) بەخێربێیت گوڵم
 (١٩٩١) سێن گلونس
 (١٩٩٢) بەحرەین کۆنسیری
 (١٩٩٣) هایدی ئێنس
 (١٩٩٤) سڤدیم می تام سێڤەریم
 (١٩٩٥) کلاسیکەکان
 (١٩٩٦) نەرین یەریم
 (١٩٩٧) نۆستالجی
 (١٩٩٨) دۆرە
 (٢٠٠٠) هێمن
 (٢٠٠٢) ئاری +ی
 (٢٠٠٣) گۆرانی فولکلۆر و ئیمڕا
 (٢٠٠٤) تۆ نایابی
 (٢٠٠٥) دۆن
 (٢٠٠٦) ئەدین نی کینین
 (٢٠٠٧) باشترینی ئیمرا
 (٢٠٠٨) یەڵپاز
 (٢٠١١) تێرزین ئۆگلو

تاکەکان 

 (٢٠١٣) "زریان" (دەنگی تۆمارکردنی فیلمی بەهار   )
 (٢٠١٧) "کیرکلای گڵ دیمیت"
 (٢٠١٧) " ئەلەدەم ئەلەدەم"
 (٢٠١٩) "گێرچچ شوو کی" (کاری. ئۆسان دۆگولۆ)
 (٢٠٢٠) "پەتا"
 (٢٠٢٢) "ئاکتا کال یەروڤۆتی"
 (٢٠٢٢) "کایزیم"
 (٢٠٢٢) "کاپێ فیلیک" (کاری. جانەر تەپەکیک)

سەرچاوەکان

بەستەرە دەرەکییەکان 

 ماڵپەڕی فەرمی ئیمڕا
لەدایکبووانی ١٩٧١
زیندووان