تەغدمباش پامیر
تەغدمباش پامیر (بە چینی: 塔克敦巴什帕米尔 یان لە ڕووی مێژوویییەوە چینی: 塔德八士})یان دۆڵی تاکسکۆرگان پامیر یان دۆڵی بەرزە لە باشووری ڕۆژاوای تاشکورگان پارێزگای ئۆتۆنۆمی تاجیک، لە شینجیانگ، چین. دەکەوێتە ڕۆژاوای ڕێگای سەرەکی کاراکۆرام. ئاژەڵدارەکانی واخی و کەرغیز و سەریکۆلی نیشتەجێن، کە لە چیمەنتۆی پامیردا یاک و ئاژەڵەکانی دیکە دەلەوەڕێن.

ھەروەھا ھەندێک جار ناوی تەغدمباش پامیر بۆ زنجیرە چیایەکانی دەوروبەری پامیر بەکاردەھێنرێت، لە سنووری پاکستان و ئەفغانستان و تاجیکستان، کە بە درێژایی زنجیرە چیای پامیر بە درێژایی زنجیرە چیای ساریکۆڵ و ھیندۆسی کوش و چیای مستەغ و واخان دەبڕدرێن. ئەم مەودایە پارێزگای بەداخشان لە ئەفغانستان، پارێزگای خۆسەری گۆرنۆ-بەداخشان لە تاجیکستان و گیلگیت-بالتیستان لە پاکستان دابەش دەکات.

لە سەردەمی شانشینی چینگدا، چینییەکان ئیدیعای سەروەرییان دەکرد بەسەر ناوچەکەدا بەڵام ڕێگەیان بە میری ھونزا دا کە ناوچەکە بەڕێوەببات لە بەرامبەر باجێکدا. بەپێی سەرچاوە کۆلۆنیالییەکانی بەریتانیا، ئەم ڕێکخستنە لە سەرەتای شانشینی ئایۆشی میری ھونزا دەستی پێکردووە، کاتێک میرەکان کۆچەرە کەرغیزەکانی تەغدمباش پامیریان داگیرکرد. میرەکان لە دافدار کایرنێکی دروست کرد بۆ ئەوەی بەڵگەی کۆنترۆڵکردنی بێت. سیستەمی باجدان تا ساڵی ١٩٣٧ بەردەوام بوو.

لە ساڵی ١٩٨٤دا، پامیر و دەوروبەری بە پارێزراوی سروشتی تاکسکۆرگان دەستنیشانکرا. دۆڵی چالاچیگو، لقێکی پامیرە تاکە شوێنە لە چین کە دەتوانرێت مەڕی مارکۆ پۆلۆی تێدا بدۆزرێتەوە.

سەرچاوەکان 

دۆلەکانی شینجیانگ