نەڕان
گوندی نەڕان سەر بە شاری سنە و لە پارێزگای کوردستانە کە لە ٢٥ کیلۆمەتری باشووری ڕۆژھەڵاتی سنە و لە ڕێگای سنە بۆ کامیاران ھەڵکەوتووە و حەشیمەتی زیاتر لە ١٠٠٠ کەس و زیادتر لە ٢٠٠ بنەماڵەی تێدایە.

گوندی نەڕان ھەم خاوەن سروشتی جوان و تایبەتە و ھەم لە باری مێژوویییەوە بەناوبانگە چونکوو کەسایەتییەکی گەورەی تێدا پەروەردە کراوە و نێژراوە ئەویش کەسێک نییە جگە لە سنجەرخانی قارەمان. ئیشی خەڵکی گوندەکە زیاتر ئاژەڵداری و باخدارییە و بەرھەمەکانیشیان گوێز، شڵانە و سێو و … ە. ئەگەر لە باری شێوەی بیناسازی گوندەکەشەوە بمانەوێت باس بکەین دەبێ بڵێین کە ماڵەکان بە شێوەی پلیکانی دروست کراوە کە لەم جۆرەدا سەربانی خانوویەک دەبێتە حەوشەی خانوویەکی دیکە و ئەوەش ھەر لە بەر کوێستانی بوونی ناوچەکە و لە ئاکامدا کەم بوونی جێگا بۆ کردنەوەی خانووەکانە. سەبارەت بە ناوی گوندەکەش چەند ڕا ھەیە ھەندێک دەڵێن ناوی گوندەکە دەگەڕێتەوە بۆ پێش ھاتنی ئیسلام و لە وشەی "نەڕ" بە واتای گەورە کە وشەیەکی ئاوێستایییە و لەبەر ئەوە ئەوەیان پێوتووە کە کەسانێک لەوێ ژیانیان کردووە لە باری جەستەیییەوە بەھێز بوون و پاشگری " ان" کە پاشگری شوێنە. ھەندێکش دەڵێن کە وشەکە سەرەتا "نەھران" بووە کە وشەیەکی عەرەبییە بە واتای دوو جۆی ئاو ئەویش لەبەر ئەوە کە کانییەک لە کێوێکی ئەو گوندەوە دێتە خوارەوە و دەبێتە دوو لقەوە. یەکێک لە کێوە ھەرە بەناوبانگەکانی پارێزگای کوردستان کێوی سوڵتان سراجەدینە کە ھەر لە ئەو گوندە ھەڵکەوتووە و ھەموو ساڵێک گەشتیاری ناوخۆیی و بیانی زۆر سەردانی دەکەن. لە کانییە بەناوبانگەکانی گوندی نەڕانیش دەتوانین ئاماژە بکەینە سەر: سەراو، مشتەوا، کانی دریک، چاوکە، کانی ڕۆن، کانی ساولی و …. خەڵکی گوندی نەڕان ھەر بە زاراوەی ئەردەڵانی قسە دەکەن. ھەر وەک لە سەرەتاوە ئاماژەی پێدرا گوندی نەڕان شوێنی لەدایکبوونی کەسایەتیی بەناوبانگ و جێ شانازی کورد، سنجرخانە کە ھەر لە ئەو گوندە پەروەردە بووە و لە سەردەمی ھێرشی ڕووسەکان بۆ سەر ئێران گیانفیدایی و بوێری زۆری لە خۆیەوە نیشان دا و ھەر لە ئەو شەڕەشدا دەکوژرێت و لە گوندەکەی خۆی بە خاک دەسپێردرێت. ئێستا گۆڕی ئەو پیاوە گەورە کوردە لە ئاوایی نەڕانە و ساڵانە گەشتیاری زۆریش ھەر بەو بۆنەوە سەردانی گوندی نەڕان دەکەن.

سەرچاوەکان 

گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
شارستانی سنە