گۆڕەپانی ئازادی، یەریڤان
گۆڕەپانی ئازادی (، ھەروەھا بە گۆڕەپانی ئۆپێرا و گۆڕەپانی شانۆ،  ناسراوە) تا ساڵی ١٩٩١، گۆڕەپانی شارۆچکەیەکە دەکەوێتە ناوچەی کێنترۆن (سەنتەر) لە یەریڤان لە ئەرمینیا. گۆڕەپانەکە بەشێکە لە کۆمەڵگەی شانۆی ئۆپێرا یەریڤان کە دەکەوێتە تەنھا لە باشووری بینای سەرەکی ئۆپێرا، لە نێوان پارکەکەی ئۆپێرا و دەریاچەی سوان. ھاوکات لەگەڵ گۆڕەپانی کۆماری، گۆڕەپانی ئازادی یەکێکە لە دوو گۆڕەپانی سەرەکی ناوەڕاستی یەریڤان. ھاوسنوورە لەگەڵ چوار شەقامی: شەقامی تومیان، شەقامی تێریان، شەقامی سایەت نۆڤا و شەقامی مەشتۆتس. پەیکەرەکانی نووسەر ھۆڤانێس تومیان و ئاوازدانەر ئەلێکساندەر سپێندیارییان لە گۆڕەپانەکەدا ھەڵکەوتوون.

لە سیاسەتدا 
بەھۆی نەریتێکی خۆپیشاندان لە گۆڕەپانەکەدا، لە ئەرمینیا وەک «ھێمای دیموکراسی» وەسف کراوە.

گۆڕەپانەکە دەتوانێت بە مەزەندەکردنی ٤٠٬٠٠٠, ٤٢٬٠٠٠–٤٥٬٠٠٠ بۆ ٥٠٬٠٠٠ کەس لەخۆبگرێت.

١٩٨٨: بزووتنەوەی قەرەباغ 
گۆڕەپانی نیمچە بازنەیی بە ڕۆڵی دیار لە مێژووی مۆدێرن لە ئەرمەنستان ناسراوە. لە دوای بزووتنەوەی قەرەباغەوە لە شوباتی ١٩٨٨، گۆڕەپانی ئازادی بووەتە ناوەندی خۆپیشاندانی جەماوەری. بۆ سەرکوتکردنی خۆپیشاندانەکان گۆڕەپانەکە چەند جارێک لە ماوەی ساڵی ١٩٨٨ لەلایەن پۆلیس و ھێزە سەربازییەکانی سۆڤیەتەوە داخرا.

ناڕەزایی دوای ھەڵبژاردن 
دوای سەربەخۆیی ئەرمینیا لە ساڵی ١٩٩١ گۆڕەپانەکە شوێنی سەرەکی گردبوونەوەکانی دژە حکوومەت بووە، بە تایبەت دوای ھەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی لە ساڵانی ١٩٩٦ و ٢٠٠٣ و ٢٠٠٨ و ٢٠١٣.

لە دوای ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ساڵی ٢٠٠٨ کە کێشەی لەسەر بوو، ھەزاران کەس لە لایەنگرانی لێڤۆن تێر-پێترۆسیان سەرۆکی ئۆپۆزسیۆن و یەکەم سەرۆکی ئەرمینیا لە گۆڕەپانەکەدا کۆبوونەوە و دەستیان بە دانیشتن کرد. بەیانی زوو ١ی ئازاری ٢٠٠٨ ئەم ناڕەزایەتییە ئاشتیانە لەلایەن پۆلیسەوە بە توندوتیژی بڵاوەپێکران و گۆڕەپانەکە بۆ خەڵکی مەدەنی داخرا. بۆ ماوەی نزیکەی ٢٠ ڕۆژ گۆڕەپانەکە لەژێر داگیرکاریی پۆلیس و ھێزە چەکدارەکاندا ماوەتەوە بۆ جێبەجێکردنی باری نائاسایی. دواتر بۆ زیاتر لە سێ ساڵ بۆ گردبوونەوە داخرا، تا ١٧ی ئازاری ٢٠١١ کاتێک کۆنگرەی نیشتمانی ئەرمەنی تێر-پترۆسیان گردبوونەوەیەکی گەورەی سازکرد.

جێگای وەستانی ئۆتۆمبێل لەژێر زەوی 
لە ٢٨ی ئابی ٢٠٠٨ حکوومەتی ئەرمینیا بڕیاریدا دەست بە دروستکردنی شوێنی وەستانی ئۆتۆمبێلی ژێر زەوی لەژێر گۆڕەپانەکەدا بکات بۆ ڕزگارکردنی شەقامەکانی دەوروبەر کە زۆرجار ئۆتۆمبێلە وەستاوەکان ھاتوچۆ ئاڵۆز دەکەن. ئۆپۆزسیۆن ئیدیعای کرد کە ئەو بڕیارە بە مەبەستی ڕێگریکردنە لە خۆپیشاندان لەوێ، ھەرچەندە حکوومەت ئەو تۆمەتانەی ڕەتکردەوە. جێگای وەستانی ئۆتۆمبێلی سێ نھۆمی تا ٥٠٠ ئۆتۆمبێل لە ٢٤ی ئایاری ٢٠١٠ بە ئامادەبوونی سەرۆکی شارەوانی گاگیک بێگلاریان و سەرۆک سێرژ سەرگسیان کرایەوە. تێچووی پڕۆژەکە نزیکەی ١٠٫٥ ملیۆن دۆلارە.

پێشانگا

سەرچاوەکان 

گۆڕەپانەکان لە یەریڤان