ئیدریس ئێلبا
ئیدریس ئاکونا ئێلبا (؛ لەدایکبووی ٦ی ئەیلوولی ١٩٧٢ لە لەندەن، ئینگلتەرا) ئەکتەر، نووسەر، گۆرانیبێژ، گۆرانیبێژی ڕاپ، بەرھەمھێنەر، دی جەی و ھۆنراوەنووسێکی ئینگلیزە. ئیدریس بە ڕۆڵی سترینگەر بێڵ لە زنجیرە دە وایر لە کەناڵی ئێچ بی ئۆ، دی سی ئای جۆن لوتەر لە کەناڵی بی بی سی وەن ناوبانگی پەیداکرد. لە ساڵی ٢٠١٣، لە فیلمی ژیاننامەیی ماندێلا:ڕێگایەکی درێ بەرەو ئازادی توانی وەک ئەکتەر ناوبانگ دەربکات.

ژیانی زوو 
ئێلبا لە ٦ی ئەیلوولی ١٩٧٢ لە شاری لەندەن لەدایک بووە. کوڕی (وێنستنە)، ئەو پیاوەی لە کارگەی فۆڕد داگەنھام کاری دەکرد، دایکیشی ناوی ئێڤی یە کە ژنێکی غانایییە. دایک و باوکی لە سیەرالیۆن ھاوسەرگیریان کردبوو، دواتر ماڵیان گواستەوە بۆ لەندەن. ئێلبا ناوەکەی خۆی کورت کردەوە بۆ (ئیدریس) کاتێک لە قوتابخانەیەک بوو لە شارۆچکەی کانینگ.

ژیانی تاکەکەسی 
ئێلبا سێجار ھاوسەرگیری کردووە. یەکەم: لەگەڵ (کیم نۆگاد) لە ساڵی ١٩٩٩ بۆ ٢٠٠٣، پاشان لەگەڵ (سۆنیا نیکۆل ھاملین) بۆ ماوەی چوار مانگ لە ساڵی ٢٠٠٦. دوو منداڵی ھەیە کچێک لە ھاوسەری پێشووی (کیم)، کوڕێک لە ھاوڕێی پێشووی (ناینا گاس).

ئێلبا لایەنگری سەرسەختی یانەی ئەرسیناڵە.

تووشبوون بە ڤایرۆسی کۆرۆنا 
ئەکتەری بەریتانی ئیدریس ئەلبا لە دووشەمە ١٦ی ئازاری ٢٠٢٠ ڕایگەیاند، خۆی و ھاوسەرەکەی تووشی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید-١٩) بوون، ئێلبا لە کورتە ڤیدیۆیەک کە لە توویتەر بڵاوی کردەوە گوتی «نیشانەکان دەریانخست کەمن تووشبوومە بەڵام ئێستا باشم، ھیچ نیشانەیەکم نەماوە، بەڵام من کە نێردراومەوە تاکە شت کردم ئەوەیە لەماڵ بمێنمەوە.» ئێلبا ئەوەشی ئاشکرا کردبوو کە لەماوەی ژیانیدا ناڵاندوویەتی بە ئاسم، ئەمەش وایکردووە کە تووشبوونی بە کۆرۆنا بچێتە پۆلینێکی دژوارەوە. ڕۆژی ٣١ی ئازار، خۆی و ھاوسەرەکەی ڕایانگەیاند دوای خۆ کەرەنتینەکردنیان بۆ دوو حەفتە ئەوا بەتەواوی چاکبوونتەوە.

کارەکانی دیکە 
لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٤، ئێلبا زنجیرەی (جۆرنی دۆت)ی پێشکەش کرد لە ئەفریقا لەسەر ڕادیۆی بی بی سی ٢، ھەموو جۆرێکی مۆسیقای ئەفریقی بەدوای دەگەڕان. ھەروەھا ئێلبا تەلەفیزیۆنی جۆراوجۆری (کۆمێرسیاڵس)ی بۆ کۆمپانیای (سکای بۆکس-سێت) پیشان داووە لە ساڵی ٢٠١٣، ٢٠١٤, ٢٠١٥، ٢٠١٦, ٢٠١٩.

خەڵات 
ئێلبا لە ئایاری ٢٠٠٧، ھەڵبژێردرا وەک کەسێکی جوان، کە ساڵانە ١٠٠ لەجوانترین کەسەکان ھەڵدەبژێرن لەجیھاندا، لە تشرینی یەکەمەی ٢٠١٤، ئێلبا خەڵاتی پێشکەش کرا لەلایەن (خەڵاتەکانی مۆبۆ-MOBO AWARDS). لە ٢٠١٥ ھەڵبژێردرا وەک جوانپۆشترین ٥٠ پیاوی بەڕیتانیا. ئێلبا وەک فەرمانبەرێکی ئیمپراتۆری بەڕیتانیا دیاری کرا لە (OBE) لەسەرەتای ساڵی ٢٠١٦، لە ساڵی ٢٠١٧ ئێلبا ناونیشانی پیاوەکەی بردەوە لە گروپی (پەروەردەکردنی ساڵ) دواتر خەڵات کرا لەلایەن بەڕیتانیا.

سەرچاوەکان

بەستەرە دەرەکییەکان 

 
 

ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢٠ەم
ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم
ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز
ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئینگلیز
ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز
دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
زیندووان
لەدایکبووانی ١٩٧٢