کەلیلە و دیمنە
کەلیلە و دیمنە کتێبێکە زۆر چیرۆکی لەسەر زمانی ئاژەڵان تێدایە کە پڕە لە پەند و ئامۆژگاری و لە نووسینی فەیلەسووفی ھیندی (بەیدەبا) بۆ (دەبشەلیم) پاشایەکی ھیندی نووسیوە. بەرزوویە وەریگراوەتە سەر زمانی فارسی، و تا بە ئێستاکە چەند جاڕ بە زمانی کوردی وەرگێڕاوەتەوە.

ھەروەھا فەیلەسوفی گەورە (بەیدەبا) ئەم کتێبەی پر کردووە لە چیرۆکی بە نرخ و قسەی خۆش و نەستەق وە ڕامیاری تەواو و زانین و ئامۆژگاری بۆ ھەمووکاروبارێکی مرۆڤ وە لەسەر زمانی ئاژەڵ ئەو شتانەی وتووە لەبەر پاراستنی لە زۆرداران و تێنەگەشتوان. ئەوەش لەسەر فەرمانی پاشای ھیند (دەبشەلیم) کە ئەم کتێبە شوینی شانازی ئەو بووە، بە جۆریک کە گەورەیی و سوودی گەیشتە گوێی کیسرا (ئەنوشیروان) ی پادشای نێران، ئەویش پزیشک و زانای گەورەی خۆی کە بەرزوویە ناوبوو ناردی بۆ ھیند بۆ ھێنانی ئەو کتێبە. ئەویش بە چەند سزا و ناخۆشی تا لەوی دەریھێنا و وەریگێرایە سەر زمانی فارسی، و لە سەدەی عەباسی بوێژی بەناوبانگ (عبداللە ئیبن موقەففەع) کردی بە عەرەبی کەتا ئیستا جێگەی سەرسوڕمانی ڕەخنەگرانی عەرەبە. پاشان وەرگیرایە سەر زۆریک لە زمانەکان.

وەرگێڕانەکان بە کوردی 
 مەلا کەریم زەنگنە، ١٩٣٤، سلێمانی. (یەکەمین وەرگێڕان بە کوردی)
 عومەر تۆفیق خەتات لە ساڵی ١٩٧٠ عەرەبییەوە وەریگێڕاوەتە سەر زمانی کوردی.
 دڵاوەر، ٢٠٠١، سلێمانی.
 محەممەد ئەمین دۆسکی، ٢٠٠٤، دھۆک (یەکەمین ورگێڕان بە کوردیی کورمانجی)
 عەلی کارادەنیز، ٢٠١١، پەخشانگەھا نووبەھار.
 ئەحمەد قازی لە زمانی فارسی وەریگێڕاوەتە سەر زمانی کوردی.
 محەممەد چیا، ٢٠١٥، سلێمانی.
 محەممەد عەبدۆ عەلی، ٢٠١٧، عەفرین.
 محەممەد ساڵح گەڵاڵی
 سین محەممەدی، کلیلا و دمنا، تاودانی کرمانجیێ، بۆژنۆرد (خۆراسان): پەخشانگەھا جھانی‏‫، ٢٠١٢.

سەرچاوەکان 

کتێبە ئیسپانییەکان
مێژووی وێژە
وێژەی ھیندی
فۆلکلۆری ھیندی
وێژەی فارسی
دەقەکانی سانسکریت