ڕابەران
پەرتووکی ڕابەران (بە عیبری: ספר שופטים) حەوتەمین پەرتووکی پەرتووکی پیرۆزە لە ئایینی جوولەکە و پەیمانی کۆن لە ئایینی مەسیحیدا؛ لە نێوان مەزھەبە جیاوازەکانی ئەو دوو ئایینەدا ھیچ ناکۆکییەک لەبارەی پیرۆزییەکەیەوە نییە، جگە لە سەدووقییەکان، کە یەکێکە لەو مەزھەبە کۆنانەی جوولەکە کە ھەموو پەرتووکەکانی تەناخیان ڕەتکردەوە جگە لە پێنج پەرتووکی یەکەمی موسا کە بە تەورات ناسراوە.

ناوی پەرتووکی ڕابەران بۆ یەکەمجار لە وەرگێڕانی سێپتواجینتی پەرتووکی پیرۆزدا دەرکەوتووە، کە لەلایەن زانایانی ئایینی جوولەکە لە ئەسکەندەریە لە ماوەی سەدەی دووەمی پێش زایین ئەنجامدرا. سەرچاوەی ناوەکە دەگەڕێتەوە بۆ تاکە ڕابەر، دوای مردنی یەشوا، ئیتر پێغەمبەران سەرکردایەتی گەل ناکەن، بەڵکو ڕابەرەکان؛ و ئەگەر ھەندێکیان ئەو دوو تایبەتمەندییە تێکەڵ بکەن، ئەوا ماوەی مێژوویی گەشتەکەش جیاوازە لە بارەیەوە، بەڵام درێژە و لە نێوان ٣٠٠ ساڵ بۆ ٤٢٠ ساڵیدایە، ھەربۆیە گەشتەکە بە درێژترین گەشت دادەنرێت بەپێی ئەو ماوەیەی کە مامەڵەی لەگەڵدا کراوە لەگەڵ پەرتووکی سەرەتای بەدیھێنان.

سەرچاوەکان