فرانسوا میتێران
فرانسوا میتێران (ماوەی ژیان:٢٦ تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩١٦ تاکوو ٨ی کانوونی دووەمی ١٩٩٦ لە پاریس)  سیاسەتمەدارێکی فەرەنسی بووە و دووجار پۆستی سەرۆککۆماری فەرەنسای گرتۆتە دەست لەنێوان ساڵانی ١٩٨١ بۆ ١٩٩٥ و ئەمینداری گشتی حیزبی ھاوپەیمانی فەرەنسا بووە،  فرنسوا میتیران وێژە و یاسای لەپاریس خوێندووە و لەقوتابخانەی ئازاد بۆ زانستە سیاسیەکانی تەواوکردووە و وەکو خۆبەش چۆتە نێو بزوتنەوەی کۆلۆنێڵ لارۆک بۆ گەنجان کە بانگەشەی بۆ بەھێزکردنی دەسەڵاتی جێبەجێکار کردووە و بزوتنەوەیەکی ڕاستڕەو بووە. لەسەرەتای ھەڵگیرساندنی شەڕی جیھانیی دووەمدا و لەدوای شکستھێنانی فەڕەنسا فرنسوا میتران دەستگیرکراوە و خراوەتە زیندانێکی ئەڵمانیەوە، لە ساڵی ١٩٤١ لەزیندان ھەڵھاتووە و لەفیشی سەر بە دەوڵەتی فەرەنسا وەکو سەرۆکی بەشی ڕاگەیاندن لە کۆمسیۆنی دامەزراندی زیندانانی پێشووی جەنگ کاری کردووە و لەلایەن گرانی فیلیب بیتان بووە و لەدوای ئەوەی نیشانەی فرانسیکی وەرگرتووە کە تەنھا دەدرا بە دڵسۆزترین لایەنگرانی فیلیب بیتان چۆتە نێو بەرەی بەرگریەوە و دواتر ڕۆشووە بۆ لەندەن و جەزائیر.
فرنسوا میتران لە نێوان ساڵی ١٩٤٦ بۆ ساڵی ١٩٥٨، یانزە پۆستی وەزاری لە سەردەمی کۆماری چوارەمدا بەدەستھێناوە و لەساڵی ١٩٥٨ بۆتە ئۆپۆزسیۆن و لە ھەڵبژاردنەکانی ساڵی ١٩٦٥ ھەوڵی داوە ببێتە نوێنەری چەپڕەوەکان دژ بە دیگۆل و لەساڵی ١٩٧١ بۆتە سەرکردەی ئۆپۆزسیۆن و لەماوەی ١٠ ساڵدا دەسەڵاتی فەرەنسای گرتۆتە دەست. لە ساڵی ١٩٨١ فرنسوا میتێران وەکو سەرۆککۆماری ھەڵبژێردراوە و بۆتە یەکەم سەرۆکی ھاوپەیمانی بۆ کۆماری پێنجەم و سزای لەسێدارەدانی لابردووە و بڕە پارەی مانگانەی بۆ ھاوڵاتیان زیاد کردووە و کۆمەڵێک خاڵی دیکەی جێبەجێکردووە کە گشتی لەبەرژەوەندی میلەتی فەرەنسادابووە.

سەرچاوە 
 ویکیپیدیای عەرەبی

لەدایکبووانی ١٩١٦
مردووانی ١٩٩٦

پارێزەرە فەڕەنسییەکانی سەدەی ٢٠ەم
مەرگەکان بە شێرپەنجە لە فەڕەنسا
ئەندامانی بەرگری فەڕەنسی
کاسۆلیکە ڕۆمانیەکانی پێشوو