پیتاگۆرس
پیتاگۆرس (ئینگلیزی: Pythagoras) (ماوەی ژیان: ٥٧٠ دوورگەی سامۆس (Samos)  تا ٤٩٥ی پێش زایینی لەشاری کرۆتۆن (crotone)) پیتاگۆرس نزیکی ٧٥ ساڵ ژیاوە. ناوبراو فەیلەسووف و بیرکاریزانی ((ئیتاڵیا))ییە، داھێنانێکی مەزنی لە بیرکاریدا کردووە، ئەویش دۆزینەوەی بیردۆزی پیتاگۆرسە، زۆربەی زانیارییەکان سەبارەت بە بیردۆزەکەی دوای چەند سەدەیەک دوای مردنی نووسراونەتەوە. جگە لەو بابەتانەی کە خۆی ئەزموونی تێیاندا ھەبوو کاری لە گەردوونناسی و بیردۆزی میوزیکدا کردووە.

بیردۆزی پیتاگۆرس

لێکۆڵینەوەکانی پیتاگۆرس لەسەر سێگۆشەی گۆشەوەستاودا ئەوەی دەرخست، ڕووبەری چوارگۆشەی سەر لای ژێی سێگۆشەیەکی گۆشەوەستاو یەکسانە بە ئەنجامی کۆکردنەوەی ڕووبەری دوو چوارگۆشەی سەر دوو لای تری سێگۆشەکە، دواتر ئەو ڕێسایە پەیوەندی پیتاگۆرس یان بیردۆزی پیتاگۆرس ناونرا بە دەستەواژەیەکی تر، لە سێگۆشەیەکی گۆشەوەستاودا دووجای ژێ یەکسانە بە ئەنجامی کۆکردنەوەی دووجای دوو لای تری سێگۆشەی گۆشەوەستاو.

مردووانی سەدەی ٥ەمی پ.ز
لەدایکبووانی سەدەی ٦ەمی پ.ز
فەیلەسووفانی سەدەی ٦ەمی پ.ز
فەیلەسووفانی یۆنانی کۆن
فەلسەفەی بیرکاری
پیتاگۆرس
فەیلەسووفانی سەدەی ٥ەمی پ.ز
ماتماتیکزانە یۆنانییە دێرینەکان
دامەزرێنەرانی ئایینەکان
مێژووی ماتماتیک
مێژووی فەلسەفە
مێژووی زانست
مێژووی بیرۆکەکان
فەیلەسووفانی ئەخلاق
فەیلەسووفانی کلتوور
فەیلەسووفانی پەروەردە
فەیلەسووفانی بیرکاری
فەیلەسووفانی زانست
فەیلەسووفە سیاسەتمەدارەکان
فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان
نوسەران دەربارەی ئاین و زانست