ھیمەت
ھیمەت گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری داجیوەن، ناوچەی ناوەندی شارستانی ھلێران، شارستانی ھلێران، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران..

ناوی کۆنی ئەم گوندە "نوورئاباد" بووە و بە وتەی گەورە و گەورەکان خەڵکی ئێرە لە دەڤەری دڵفان و ئێلشتارەوە کۆچیان کردووە. لە نێو خێڵە بەناوبانگەکانی ئەم گوندە دەتوانین ئاماژە بە ھیمەت و جەعفەر بەیگی و دەروێش بکەین. پیشەی دانیشتووانەکە زیاتر کشتوکاڵ و ئاژەڵدارییە.

بەھۆی ئەوەی ئەو گوندە لە نێوان چیاکانی زاگرۆس ھەڵکەوتووە، کانیاو و درەختی جۆراوجۆری وەک دار بەڕوو، دارەبەن، گۆیژ، ھەنجیر و تووتڕک ھەیە. لە چیاکانی گوندەکەدا ئاژەڵ و باڵندەی وەک دوپشک، بەراز، کەو، سمۆرە، گورگ، ڕێوی، کۆتری کێوی و ھتد ھەیە.

یەکێک لە ناوە بەناوبانگەکانی گوندی ھیمەت شاعیری ناسراوی رۆژئاوای ئەو وڵاتەیە، "خانە خواس" ناسراو بە خانە داجیوەندی، لە بنەماڵەی جەعفەر بەگی، کە گۆڕەکەی دەکەوێتە گوندی شەھباداغ. ھەرچەندە نزیکەی ٢٠٠ ساڵ لەمەوبەر لە ژیاندا بووە و شیعری نووسیوە، بەڵام شیعرە جوانەکانی تا ئێستاش لەناو گەورەکانی گوند و ڕۆژئاوای نیشتماندا چرپەی لێدەکرێت. بەداخەوە بەھۆی فەرامۆشکردنەوە گۆڕەکەی بەھۆی تێپەڕبوونی کاتەوە وێران بووە، بۆیە پێویستی بە گرنگیدانی دەسەڵاتدارانی میراتی فەرھەنگی و پارێزگاری ھەیە.

دانیشتووان 
 بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤١٠)کەس و (١٠٤)خێزان بووە.
 دانیشتووانی گوندەکە کوردن.
 بە کوردی شێوەزاری (لەکی) دەدوێن.

ئایین 
 ئایینی خەڵکی ئەم گوندە ئیسلام (شیعە)یە.

سەرچاوەکان 

شارستانی ھلێران
 ھلێران
 ھلێران
گوندەکانی شارستانی ھلێران
گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان