کاریگەریی کۆریۆلیس
کاریگەری کۆریۆلیس () لە ساڵی ١٨٣٦ لەلایەن زانای فەرەنسی گاسپارد-گوستاڤ کۆریۆلیسەوە باسکراوە، ئەو کاریگەرییەیە کە لە سیستەمێکی ئاماژەی سووڕاوەدا بەدی دەکرێت، کاتێک تەنێک لە جووڵەدایە بە ڕێزگرتن لە سیستەمی ئاماژەپێکراو. ئەم کاریگەرییە پێکدێت لە بوونی خێراکردنی ڕێژەیی جەستە لە سیستمی سووڕاوەی ناوبراودا. ئەم خێراکردنە ھەمیشە ڕاستڕەوە بە ئاڕاستەی خولانەوەی سیستمەکە و بە پێکھاتە تیشکی و تەسکییەکانی خێرایی جەستە. کاریگەری کۆریۆلیس دەبێتە ھۆی ئەوەی تەنێک کە لەسەر تیژڕەوی دیسکێکی سووڕاوەوە دەجووڵێت، مەیلی خێرابوونی ھەبێت بە بەراورد بەو دیسکە بەپێی ئەوەی کە ئایا جووڵەکە بەرەو ئاڕاستەی خولاندنەوەیە یان دوورە. کاریگەری کۆریۆلیس تەنھا کاتێک بوونی ھەیە کە سیستەمێکی پۆتان سووڕاوە بەکاربھێنرێت. لە پۆتانی خولانەوەیدا ئەم کاریگەرییە وەک ھێزێکی ڕاستەقینە کاردەکات، ھەرچەندە کاریگەری کۆریۆلیس دۆخێکی پارنەگۆڕە و ھیچ پەیوەندییەکی بە سەرچاوەی تەنەکەوە نییە. ھەروەھا بۆنموونە بۆ ھێزی کارۆموگناتیسی یان ئەتۆمییە. لە ڕوانگەی شیکارییەوە، بە بەکارھێنانی یاسای دووەمی نیوتن لە سیستمێێکی سووڕاوەدا، کاریگەری کۆریۆلیس پێویستە، بەڵام ئەم ھێزە لە سیستمی پۆتانی بارنەگۆڕ بەبێ خێراکردن بوونی نییە.

سەرچاوەکان

ھێز
میکانیکی کلاسیکی
دیاردە فیزیکییەکان