دەرمانە پێویستییەکانی ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی
دەستکاریکردنی دەوا زەروورییەکانی ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی پێڕستێکە لە لایەن ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی بۆ تۆمار کردنی ئەو دەوایانەی کە پێویستە هەموو کاتێک لە هەموو وڵاتێکدا ببێت، درووست کراوە.

بێهۆشکەرەکان

بێهۆشکەرە گشتییەکان و ئۆکسیجن

دەوا هەڵمژییەکان
 هالۆتان
 ئیزۆفلۆران
 نیترۆس ئۆکساید
 ئۆکسیجن

دەوا وەشانییەکان 
 کێتامین
 پڕۆپۆفۆل

بێهۆشکەرە خۆجێییەکان
 بووپیڤاکائین
 لیدۆکائین
 لیدۆکائین/ئێپینێفرین
 ئێپینێفرین

دەوا پێش نەشەتەرگەرییەکان و بێهۆشکەرەکان بۆ نەشتەرگەرییە کورتەکان
 ئاترۆپین
 میدازۆلام
 مۆرفین

دەوای ئێش و دەرمانی تەواوکەر

ناهۆشبەرەکان و دەوا دەژە هەوە ناسترۆییدییەکان(NSAIDs)

 ئاسپیرین
 ئیبووپرۆفێن
 ئەسێتامینۆفێن

دژە ئێشە هۆشبەرەکان
 کۆدێیین
 مۆرفین

دەوا بۆ دیکەی سیمپتۆمە باوەکان لە دەرمانی تەسکینی
 ئامیتریپتیین
 سیکلیزین
 دێگزامێتازۆن
 دیازپام
 سۆدیۆم دۆکووزەیت
 فلووکسێتین
 هالۆپێریدۆل
 هیۆسین بووتیلبرۆمید
 هیۆسین هیدرۆبرۆمید
 لاکتوولۆز
 ۆپێرامید
 مێتۆجلۆپرامید
 میدازۆلام
 ئۆندانسێترۆن
 سێنا گلیکۆزید

دژە هەستۆکییەکانو دەواکانی ئانافیلاکسی
 دێگزامێتازۆن
 ئێپینێفرین
 هیدرۆکۆرتیزۆن
 لۆراتادین
 پرێدنیزۆلۆن

دژە ژەهرەکان و ماددەکانی تر کە لە ژەهراوی بووندا بەکاردێن

ناتایبەتەکان
 Charcoal, activated

تایبەتەکان
 ئەسێتیلسیستێئین
 ئاترۆپین
 کەلسیۆم گلووکۆنات
 Methylthioninium chloride (methylene blue)
 نالۆکسان
 پێنیسیلامین
 Prussian blue
 Sodium nitrite
 Sodium thiosulfate
 دێفێرۆکسامین
 دیمێرکاپرۆل
 فۆمێپیزۆل
 Sodium calcium edetate
 Succimer

دەوای دژە فێ
 کاربامازێپین
 دیازێپام
 لۆرازێپام
 مەنیەزیۆم سوولفات (دەوا)
 فێنۆباربیتاڵ
 فێنیتۆیین
 سۆدیۆم ڤالپۆرات
 ئێتۆووکسیماید

دەوا دژە چڵکەکان

Antihelminthics

Intestinal antihelminthics

 ئالبێندازۆل
 لێڤامیزۆل
 مێبێندازۆل
 نیکلۆسامید
 پرازیکوانتێل
 Pyrantel

Antifilarials
 ئالبێندازۆل
 Diethylcarbamazine
 ئیڤێرمێکتین

دەوا دژە شیستۆزۆماکان و دژە نێماتۆدەکان
 پرازیکوانتێل
 تریکلابێندازۆل
 ئۆگزامنیکین

Antibiotics

Beta Lactam medicines
 Amoxicillin
 Amoxicillin/clavulanic acid (amoxicillin + clavulanic acid)
 Ampicillin
 Benzathine benzylpenicillin
 Benzylpenicillin
 Cefalexin
 Cefazolin
 Cefixime
 Ceftriaxone
 Cloxacillin
 Phenoxymethylpenicillin (penicillin V)
 Procaine benzylpenicillin
 Cefotaxime
 Ceftazidime
 Imipenem/cilastatin

Other antibacterials
 Azithromycin
 Chloramphenicol
 Ciprofloxacin
 Clarithromycin
 Doxycycline
 Erythromycin
 Gentamicin
 Metronidazole
 Nitrofurantoin
 Spectinomycin
 Trimethoprim/sulfamethoxazole
 Trimethoprim
 Clindamycin
 Vancomycin

دەوای دژە گولی
 Clofazimine
 Dapsone
 Rifampicin

Antituberculosis medicines

 Ethambutol
 Ethambutol/isoniazid (ethambutol + isoniazid)
 Ethambutol/isoniazid/pyrazinamide/rifampicin (ethambutol + isoniazid + pyrazinamide + rifampicin)
 Ethambutol/isoniazid/rifampicin (ethambutol + isoniazid + rifampicin)
 Isoniazid
 Isoniazid/pyrazinamide/rifampicin (isoniazid + pyrazinamide + rifampicin)
 Isoniazid/rifampicin (isoniazid + rifampicin)
 Pyrazinamide
 Rifabutin
 Rifampicin
 Rifapentine
 Amikacin
 Bedaquiline
 Capreomycin
 Cycloserine
 Delamanid
 Ethionamide
 Kanamycin
 Levofloxacin
 Linezolid
 p-aminosalicylic acid
 Streptomycin

Antifungal medicines
 Amphotericin B
 کلۆتریمازۆڵ
 Fluconazole
 Flucytosine
 Griseofulvin
 Nystatin
 Potassium iodide

دەوا دژە ڤایرۆسەکان

دەوا دژە هێرپێسەکان
 Aciclovir

دژە رێترۆڤایرۆسەکان

Nucleoside/nucleotide reverse transcriptase inhibitors
 Abacavir (ABC)
 Lamivudine (3TC)
 Stavudine (d4T)
 Tenofovir disoproxil fumarate (TDF)
 Zidovudine (ZDV or AZT)

Non-nucleoside reverse transcriptase inhibitors
 Efavirenz (EGV or EFZ)
 Nevirapine (NVP)

Protease inhibitors

 Atazanavir
 Darunavir
 Lopinavir/ritonavir (LPV/r)
 Ritonavir
 Saquinavir (SQV)

Fixed-dose combinations
 Abacavir/lamivudine (abacavir + lamivudine)
 Efavirenz/emtricitabine/tenofovir
 Emtricitabine/tenofovir
 Lamivudine/nevirapine/stavudine
 Lamivudine/nevirapine/zidovudine
 Lamivudine/zidovudine

Other antivirals
 Oseltamivir
 Ribavirin
 Valganciclovir

Antihepatitis medicines

Medicines for hepatitis B
Nucleoside/Nucleotide reverse transcriptase inhibitors
 Entecavir
 Tenofovir disoproxil fumarate (TDF)

Medicines for hepatitis C
Nucleotide polymerase inhibitors
 Sofosbuvir

Protease inhibitors
 Simeprevir

NS5A inhibitors
 Daclatasvir

Non-nucleoside polymerase inhibitors
 Dasabuvir

Other antivirals
 Ribavirin
 Pegylated interferon-alpha-2a or pegylated interferon-alpha-2b

Fixed-dose combinations
 Ledipasvir/sofosbuvir
 Ombitasvir/paritaprevir/ritonavir

Antiprotozoal medicines

Antiamoebic and antigiardiasis medicines
 Diloxanide
 Metronidazole

Antileishmaniasis medicines
 Amphotericin B
 Miltefosine
 Paromomycin
 Sodium stibogluconate or meglumine antimoniate

Antimalarial medicines

For curative treatment
 Amodiaquine
 Artemether
 Artemether/lumefantrine
 Artesunate
 Artesunate/amodiaquine
 Artesunate/mefloquine
 Chloroquine
 Doxycycline
 Mefloquine
 Primaquine
 Quinine
 Sulfadoxine/pyrimethamine

بۆ بەرگری
 کلۆرۆکین
 داکسیسایکلین
 مێفلۆکین
 پرۆگوانیل

Antipneumocystosis and antitoxoplasmosis medicines
 Pyrimethamine
 Sulfadiazine
 Sulfamethoxazole/trimethoprim
 Pentamidine

Antitrypanosomal medicines

African trypanosomiasis

1st stage
 Pentamidine
 Suramin sodium

2nd stage
 Eflornithine
 Melarsoprol
 Nifurtimox

American trypanosomiasis
 Benznidazole
 Nifurtimox

دەوا دژە میگرێنەکان

هێرشی خێرا
 ئاسپیرین
 ئیبۆپرۆفێن
 ئەسێتامینۆفێن

بەرگری
 پڕۆپرانۆلۆل

Antineoplastic and immunosuppressives

Immunosuppressive medicines
 Azathioprine
 Ciclosporin

Cytotoxic and adjuvant medicines
 All-trans retinoic acid (tretinoin)
 Allopurinol
 Asparaginase
 Bendamustine
 Bleomycin
 Calcium folinate
 Capecitabine
 Carboplatin
 Chlorambucil
 Cisplatin
 Cyclophosphamide
 Cytarabine
 Dacarbazine
 Dactinomycin
 Daunorubicin
 Docetaxel
 Doxorubicin
 Etoposide
 Fludarabine
 Fluorouracil
 Filgrastim
 Gemcitabine
 Hydroxycarbamide
 Ifosfamide
 Imatinib
 Irinotecan
 Mercaptopurine
 Mesna
 Methotrexate
 Oxaliplatin
 Paclitaxel
 Procarbazine
 Rituximab
 Thioguanine
 Trastuzumab
 Vinblastine
 Vincristine
 Vinorelbine

هۆرمۆنەکان و دژەهۆرمۆنەکان
 Anastrozole
 Bicalutamide
 Dexamethasone
 Hydrocortisone
 Leuprorelin
 Methylprednisolone
 Prednisolone
 Tamoxifen

دەوا دژە پارکینسۆنەکان
 Biperiden
 Carbidopa/levodopa (levodopa + carbidopa)

دەوا کاریگەرەکان لە سەر خوێن

Antianaemia medicines
 Ferrous salt
 Ferrous salt/folic acid
 Folic acid
 Hydroxocobalamin

Medicines affecting coagulation
 Enoxaparin
 Heparin sodium
 Phytomenadione
 Protamine sulfate
 Tranexamic acid
 Warfarin
 Desmopressin

Other medicines for haemoglobinopathies
 Deferoxamine
 Hydroxycarbamide

Blood products and plasma substitutes of human origin

Blood and blood components

 Fresh frozen plasma
 Platelet concentrates
 Packed red blood cells
 Whole blood

Plasma-derived medicines

Human immunoglobulins
 Rho(D) immune globulin
 Anti-rabies immunoglobulin
 Anti-tetanus immunoglobulin
 Human normal immunoglobulin

Blood coagulation factors
 Coagulation factor VIII
 Coagulation factor IX

Plasma substitutes
 Dextran 70

Cardiovascular medicines

Antianginal medicines
 Bisoprolol
 Glyceryl trinitrate
 Isosorbide dinitrate
 Verapamil

Antiarrhythmic medicines
 Bisoprolol
 Digoxin
 Epinephrine (adrenaline)
 Lidocaine
 Verapamil
 Amiodarone

Antihypertensive medicines
 Amlodipine
 Bisoprolol
 Enalapril
 Hydralazine
 Hydrochlorothiazide
 Methyldopa
 Sodium nitroprusside

Medicines used in heart failure
 Bisoprolol
 Digoxin
 Enalapril
 Furosemide
 Hydrochlorothiazide
 Spironolactone
 Dopamine

Antithrombotic medicines

Anti-platelet medicines
 Acetylsalicylic acid (aspirin)
 Clopidogrel

Thrombolytic medicines
 Streptokinase

Lipid-lowering agents
 Simvastatin

Dermatological (topical)

Antifungal medicines
 Miconazole
 Selenium sulfide
 Sodium thiosulfate
 Terbinafine

Anti-infective medicines
 Mupirocin
 Potassium permanganate
 Silver sulfadiazine

Anti-inflammatory and antipruritic medicines
 Betamethasone
 Calamine
 Hydrocortisone

Medicines affecting skin differentiation and proliferation
 Benzoyl peroxide
 Coal tar
 Fluorouracil
 Podophyllum resin
 Salicylic acid
 Urea

Scabicides and pediculicides
 Benzyl benzoate
 Permethrin

Diagnostic agents

دەوا چاوییەکان
 Fluorescein
 Tropicamide

Radiocontrast media
 Amidotrizoate
 Barium sulfate
 Iohexol
 Meglumine iotroxate

Disinfectants and antiseptics

Antiseptics
 Chlorhexidine
 Ethanol
 Povidone iodine

Disinfectants
 Alcohol based hand rub
 Chlorine base compound
 Chloroxylenol
 Glutaral

Diuretics
 Amiloride
 Furosemide
 Hydrochlorothiazide
 Mannitol
 Spironolactone

Gastrointestinal medicines
 Pancreatic enzymes

Antiulcer medicines
 Omeprazole
 Ranitidine

Antiemetic medicines
 Dexamethasone
 Metoclopramide
 Ondansetron

Anti-inflammatory medicines
 Sulfasalazine
 Hydrocortisone

Laxatives
 Senna

Medicines used in diarrhea

Oral rehydration
 Oral rehydration salts

Medicines for diarrhea in children
 Zinc sulfate

Hormones, other endocrine medicines, and contraceptives

Adrenal hormones and synthetic substitutes
 Fludrocortisone
 Hydrocortisone

ئاندرۆجینەکان
 Testosterone

Contraceptives

Oral hormonal contraceptives
 Ethinylestradiol/levonorgestrel
 Ethinylestradiol/norethisterone
 Levonorgestrel

Injectable hormonal contraceptives
 Estradiol cypionate/medroxyprogesterone acetate
 Medroxyprogesterone acetate
 Norethisterone enantate

Intrauterine devices
 IUD with copper
 IUD with progestogen

Barrier methods
 Condoms
 Diaphragms

Implantable contraceptives
 Etonogestrel—releasing implant
 Levonorgestrel—releasing implant

Intravaginal contraceptives
 Progesterone vaginal ring

ئینسۆلینەکان و دەواکانی تر بۆ دیابێت
 گلیکلازید
 گلووکاگۆن (دەوا)
 ئینسۆلینی تەزریقی (قابلی حەل)
 ئینسۆلینی میان موددەت
 مێتفۆرمین

Ovulation inducers
 Clomifene

پرۆجیستۆنەکان
 Medroxyprogesterone acetate

هۆرمۆنە تیرۆییدیەکان و دەوا دژە تیرۆییدەکان
 Levothyroxine
 Potassium iodide
 Propylthiouracil
 Lugol's solution

Immunologicals

Diagnostic agents
 Tuberculin, purified protein derivative (PPD)

Sera and immunoglobulins
 Antivenom immunoglobulin
 Diphtheria antitoxin

Vaccines

 ڤاکسینی ب. س .ژ.
 ڤاکسینی وەبا
 ڤاکسینی دیفتێری
 ڤاکسینیڤاکسینی هێمۆفیلووس ئینفلوازای جۆری ب
 ڤاکسینی هێپاتیتی ئا
 ڤاکسینی هێپاتیتی ب
 ڤاکسینی ڤایرۆسی بالووکە
 ڤاکسینی ئینفلوێنزا
 ڤاکسینی ئێنسێفالیتی ژاپۆنی
 ڤاکسینی سوورک
 ڤاکسینی مێنەنژیتی مێنەنگۆکۆکی
 ڤاکسینی ئۆریۆن
 ڤاکسینی کۆکە ڕەشە
 ڤاکسینی نۆمۆکۆکی
 ڤاکسینی شەپڵەی مناڵان
 ڤاکسینی هاربوون
 ڤاکسینی رۆتاڤایرووس
 ڤاکسینی سووریجە
 ڤاکسینی کۆزاز
 ڤاکسینی ئێنسێفالیتی گەنەیی
 ڤاکسینی تیفۆئید
 ڤاکسینی ڤاریسێلا
 ڤاکسینی تای زەرد

Muscle relaxants (peripherally-acting) and cholinesterase inhibitors
 Atracurium
 Neostigmine
 Suxamethonium
 Vecuronium
 Pyridostigmine

Eye preparations

Anti-infective agents
 Aciclovir
 Azithromycin
 Gentamicin
 Ofloxacin
 Tetracycline

Anti-inflammatory agents
 Prednisolone

Local anesthetics
 Tetracaine

Miotics and antiglaucoma medicines
 Acetazolamide
 Latanoprost
 Pilocarpine
 Timolol

Mydriatics
 Atropine
 Epinephrine (adrenaline)

Anti-vascular endothelial growth factor (VEGF)
 Bevacizumab

Oxytocics and antioxytocics

Oxytocics and abortifacients
 Ergometrine
 Misoprostol
 Oxytocin
 Mifepristone used with misoprostol

Antioxytocics (tocolytics)
 Nifedipine

Peritoneal dialysis solution
 Intraperitoneal dialysis solution (of appropriate composition)

Medicines for mental and behavioural disorders

Medicines used in psychotic disorders
 Chlorpromazine
 Fluphenazine
 Haloperidol
 Risperidone
 Clozapine

Medicines used in mood disorders

Medicines used in depressive disorders
 Amitriptyline
 Fluoxetine

Medicines used in bipolar disorders
 Carbamazepine
 Lithium
 Valproic acid (sodium valproate)

Medicines for anxiety disorders
 Diazepam

Medicines used for obsessive compulsive disorders
 Clomipramine

Medicines for disorders due to psychoactive substance use
 Nicotine replacement therapy
 Methadone

Medicines acting on the respiratory tract

Antiasthmatic and medicines for chronic obstructive pulmonary disease
 Beclometasone
 Budesonide
 Epinephrine (adrenaline)
 Ipratropium bromide
 Salbutamol (albuterol)

Solutions correcting water, electrolyte and acid-base disturbances

خۆراکی
 Oral rehydration salts
 Potassium chloride

Parenteral
 Glucose
 Glucose with sodium chloride
 Potassium chloride
 Sodium chloride
 Sodium hydrogen carbonate
 Sodium lactate, compound solution

Miscellaneous
 Water for injection

Vitamins and minerals
 Ascorbic acid
 کالسیۆم
 Cholecalciferol
 Ergocalciferol
 Iodine
 Nicotinamide
 Pyridoxine
 Retinol
 Riboflavin
 Sodium fluoride
 Thiamine
 Calcium gluconate

دەواکانی گوێ، لووت و قوڕگ بۆ مناڵان
 ئەسێتیک ئەسید (دەوا)
 بوودێزۆنید
 سیپرۆفلۆکساسین
 زایلۆمێتازۆلین

Specific medicines for neonatal care

Medicines administered to the neonate
 Caffeine citrate
 Chlorhexidine
 Ibuprofen
 Prostaglandin E
Prostaglandin E1
Prostaglandin E2
 Surfactant

دەواگەلێک کە دەدرێن بە دایک
 دێگزامێتازۆن

دەوا بۆ نەخۆشینی جومگەکان

دەوا بۆ دەرمانی نقرس
 ئالۆپوورینۆل

Disease-modifying agents used in rheumatoid disorders
 کلۆرۆکین
 ئازاتیۆپرین
 هیدرۆکسیکلۆرۆکین
 مێتۆترێکسەیت
 پێنیسیلامین
 سوولفاسالازین

Juvenile joint diseases
 ئاسپیرین

Notes
 An α indicates the medicine is only on the complementary list. For these items specialized diagnostic or monitoring or specialist training are needed. An item may also be listed as complementary on the basis of higher costs or a less attractive cost-benefit ratio.

References

دەرمانە گرنگەکانی ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی