لەسەر شانەکانی ئەو
لەسەر شانەکانی ئەو () فیلمێکی بەڵگەنامەییە، لەلایەن ئەلێکسەندەریە بۆمباخ دەرھێنراوە ھەروەھا ھەیلی پاپاس و برۆک ویلیامز لەژێر ناوی ڕیۆت فیلمز بەرھەمیان ھێناوە. فیلمەکە باسی گەشتی سێ مانگەی نادیە موراد، کچە چالاکوانی مافەکانی مرۆڤی کوردی ئێزدی دەکات بۆ بەرلین، نیویۆرک و کەنەدا بەمەبەستی ئاگادارکردنەوەی جیھان لەسەر ئەو ڕووداوانەی لەسەر خاکەکەی ڕوویانداوە. لە ساڵی ٢٠١٤، لە تەمەنی ١٩ ساڵیدا، نادیە لەگەڵ ھەزاران ژن و کچی دیکەی ئێزدی لەلایەن داعش دەڕفێندرێن و وەک کۆیلەی سێکس مامەڵەیان پێوەدەکرێت؛ دواتر نادیە ھەلی ڕاکردنی بۆ دەرەخسێت و لەدەست داعش ڕزگاری دەبێت. لە فیلمەکە ھەریەکە لە باراک ئۆباما، بان کی موون، موراد ئیسماعیل، سایمۆن مۆناسیبیان، میشێل ڕامپیل، بۆریس ورزیسنیوسکی، ئەحمەد خودیدا بورجوس، ئەمەل کلۆنی و لویز مۆرینیۆ ئۆکامپۆ دەردەکەون.

پێشھات 
لە ئابی ٢٠١٤، نادیە موراد ئەوکاتەی کە تەمەنی ١٩ ساڵان بوو، لەلایەن چەکدارانی داعش لەگەڵ ھەزاران کچ و ژنی ئێزدی دەڕفێندرێن. دواتر ئەو و لەگەڵ ئێزدییەکانی دیکە برانە موسڵ و وەکو کۆیلەی سێکسی مامەڵەیان لەگەڵدا دەکرا. دواتر موارد بە گۆڤاری تایم وت: «ئەوکاتە نەمدەویست خۆم بکووژم – بەڵام دەمەویست ئەوان بمکووژن». لە تشرینی دووەمی ٢٠١٤، نادیە لەدەست داعش ڕزگاری دەبێت و دەچێتە یەکێک لەکەمپەکانی پەنابەران. دوای ئەوو ڕووداوانە، لە ئەڵمانیا وەک پەنابەر نیشتەجێ دەبێت.

بەرھەمھێنان

پەرەپێدان 
لە ساڵی ٢٠١٥، دەرھێنەر ئەلێکسەندەریە بۆمباخ بۆیەکەمینجار نادیە مورادی بینی کاتێک وتارێکی پێشکەش دەکرد لە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان. لە تەممووزی ٢٠١٦، ڕیۆت فیلمز داوایان لە ئەلێکسەندەریە کرد کە کورتە فیلمێک لەسەر نادیە بکات. دوای دوو حەفتە بۆمباخ چاوی بە نادیە موراد کەوت، لەدوای دیدارەکەیان دەرھێنەر بڕیاریدا کە فیلمێکی درێژ لەسەر نادیە بکات «ئەمەش لەبەر ئەوەنەبوو کە فیلمەکە ھاوتای چیڕۆکەکەی بێت، بەڵکوو لەبەرئەوەی ئەوان تاکە کەسبوون گەیشتنە لای ئەو (نادیە موراد)، ھەربۆیە ئەوە بەرپرسیارێتی ئێمە بووە وە ببینە ھۆی درووستکردنی جیاوازییەکی بچووک بۆ دۆز و چیڕۆکەکەی ئەو.» بۆمباخ بەورییایەوە بابەتەکەی لەگەڵ بەشی ئابوونە لە ڕیۆت فیلمز باسکرد، بەوەی کۆمپانیاکە لەبنەڕەتدا ئامانجیان لە بەرھەمھێنانی کورتە فیلمێک بوو، نەوەک فیلمێکی درێژ.

وێنەگرتن 
لە ساڵی ٢٠١٦، ئەلێکسەندەریە بۆمباخ دەستیکرد بەوێنەگرتنی نادیە. قۆناغی وێنەگرتنی فۆتۆگرافی لە بەرلین، نیویۆرک و کەنەدا لەماوەی سێ مانگدا بەڕێوەچوو، ستافی فیلمەکە لەگەڵ نادیە گەشتیان دەکرد و ئامادەی دیدارەکانی دەبوون لەگەڵ سیاسیی و ڕۆژنامەنووسەکان کە بەمەبەستی ئاگادارکردنەوەی جیھان لەو کارەساتەی و ڕفاندنی ئێزدییەکان بوو لەوڵاتەکەی، ھەروەھا دەرھێنەر ھیچ شتێکی لا بەرچاو ڕوون نەبوو کە ڕۆژا دوای ڕۆژ پڕۆگرام و وێنەگرتنەکان چۆن تێدەپەڕن.

ئەلێکسەندەریە بۆمباخ ئاماژەی بەوە کردووە کە ئەم فیلمە دژوارترین فیلمی بووە لەژیانیدا. بۆمباخ وتیشی: «بۆ من وەکو لەدەستدانی چەند ئاکارێکی مۆرڤینی بوو، بەوەی کە کامێراکەم لە وێنەگرتن نەدەوەستاند و ئەوم لە باوەش نەدەگرت». دەرھێنەر لەکاتی لە کاتی وێنەگرتن ئاماژەی بەوەدا، «من مایکێکم بە نادیەوە کردبوو، بۆ ماوەیەکی زۆر و بە لێنزێکی درێژەوە وێنەیم دەگرت، ھەربۆیە ئاگاداری ئەوەشبووم کە خەڵکی چیان پێی دەگوت. ھەندێکجار دەمەویست ئەو خەڵکەی لێ دوور بخەمەوە. ئەو ھەرگیز ھاوسەنگی خۆی لەدەستنەدا و لەکەس تووڕەنەبوو. ئەو بەڕێکی خۆی بەردەوامبوو و لەگەڵ ھەمووان ئارام بوو.»

دەستکاری 
پێش دەستپێکردنی قۆناغی دەستکاریکردنی فیلمەکە (مۆنتاژ)، دەرھێنەر پەیوەندییەکی پێوەکرا لەلایەن ڕیۆت فیلمزەوە بۆئەوەی دڵنیایان بکاتەوە کە ئەو خەریکی درووستکردنی کورتە فیلمێکە، بۆمباخ درۆی لەگەڵدا کردن چونکە خەریکی دەرھێنانی فیلمێکی درێژ بوو. بۆمباخ ماوەی شەش حەفتە خەریکی دەستکاریکردنی فیلمەکە بووە، لە ماڵی دایک و باوکی لە سەنتافی، نیومەکسیکۆ لە ئەمریکا. بۆمباخ چەند وەرگێڕێکی بەپارە گرت بۆئەوەی لەوەرگێڕانی فیلمەکە ھاوکاری بن، لە وەرگێڕانی ئەو دەقانەی بە کوردی کورمانجی بوون، ئەو زمانەی کە نادیە قسەی پێدەکات. بۆ ئەم قۆناغە دەرھێنەر لەگەڵ مایکڵ بوکوزۆ وەک ھاوکارێک لە قۆناغی مۆنتاژکردن، ھەروەھا لەگەڵ وەرگێڕ فرانک کواترۆن و دوو وەرگێڕی دیکە کاریانکرد.

دوای کۆتایی ھاتنی قۆناغی دەستکاریکردن، فیلمەکە بە ٩٥ خولەک کۆتایی ھات، بۆمباخ پەیوەندی بە براین مووسەر، بەڕێوبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای ڕیۆت فیلمز کرد؛ لە پەیوەندییەکە دانی بەوەدانا کە خەریکی وێنەگرتنی فیلمێکی درێژ بووە. پەیوەندییەکە ماوەی یەک کاتژمێری خایاندووە، لەکۆتاییدا مووسەر ڕازی بوو لەسەر فیلمە درێژەکە. لە دوای وەرگرتنی ڕازیبوونی بەڕێوبەری جێبەجێکار، ئەوا گرووپی مۆنتاژکارانی فیلمەکە، فیلمەکەیان نەنارد بۆ فیستیڤاڵەکانی بەھار بەمەبەستی تەرخانکردنی کاتی زیاتر بۆ قۆناغی دەستکاری (مۆنتاژ).

کاست 

 نادیە موراد
 موراد ئیسماعیل
 سایمۆن مۆناسێبیان
 میشێل ڕامپیل
 بۆریس ورزیسنیوسکی
 ئەحمەد خودیدا بورجوس
 ئەمەل کلونی
 لویز مۆرینیۆ ئۆکامپۆ
 باراک ئۆباما
 بان کی موون

بڵاوکردنەوە

پێشوازی ڕەخنەگران 
لە پێداچوونەوەی ڕەخنەگرانی ماڵپەڕی ڕاتن تۆمەیتۆز، فیلمەکە بەڕێژەی ٩٦٪ لەسەر بؤچوونی ٥٢ پێداچوونەوە پێشوازی ئەرێنی لێکرا، ھەروەھات تێکڕای پلەی ٧٫٨٦/١٠ وەرگرت. «لەسەر شانەکانی ئەو، گەشتێکی بڕواپێنەکراوی یەکێک لە ژنەکانمان نیشاندەدات لە جیھانی نوێی پشتگیری سیاسیی – ھەروەھا ئالنگاری بینەرانی دەکات لەسەر بەدیھێنانی ئەو گۆڕانکارییانەی دەیخوازن.» مێتاکریتیک ٨٤ لە ١٠٠ی بە فیلمەکەدا، لەسەر بۆچوونی ١٨ ڕەخنەگر، ھەروەھا ستایشی فیلمەکەیان کرد.

ڕەخنەگری بەریتانی پیتەر برادشۆو بۆ گاردیان نووسی "ئایا بۆچوون و بەزییەکانمان لەسەر مافەکانی مرۆڤ لەئاستی نێونەتەوەیی بە مەلالەیی بووە؟". نیل مینۆو لە وێبگەی ڕۆجەر ئەلبەرت نووسی، دەرھێنەر بەباشی لە نادیە موراد گەیشتووە کە لێرەدا دوو چیڕۆک ھەن بۆ باسکردن؛ یەکەمیان چیڕۆکی ژنێکی لاو کە ھیچ ئامانجێکی ئەوەی نەبووە ببێتە کەسایەتییەکی جیھانی، وە دووەمیان ھەمان ژنی لاو بەناچاری لەژیانێکی مەرگسات و ئازاردا بەردەوامبێت. دەیڤد ئرلیچ بۆ ئیندیوایر پلەی بی+ بە فیلمەکەدا، ھەروەھا لەباسی فیلمەکەدا وتی، ئەم فیلمە بەسەرکەوتویی و ڕاستگۆیانە زانیاری لەبارەی جینۆسایدی ئێزدییەکان بە بینەر دەدات. نیگل ئەندرێوس بۆ فایناشیال تایمز نووسی، فیلمی لەسەر شانەکانی ئەو نزیکە لە شتێکی زۆر خراپ. پات مولین لەبارەی فیلمەکە نووسیویەتی، وێڕای ئەوەی چیڕۆکی فیلمەکە شایەنی گرنگی پێدانە بەڵام فیلمەکە وەک دەرچوونێکە لە چیڕۆکی نادیە وایە.

کینیت توران لە لۆس ئەنجەلیس تایمز لە وەسفی فیلمەکەدا نووسی «نەرم و ورووژێنەرە، سۆزدارانەیە، بە ھەستیاری و ھێزەوە درووستکراوە». ئێد گیبس لە لیتڵ وایت لایس وە ویزبێرگ لە ڤارایتی ھەردووکیان کۆکبوون لەسەر لایەنی دڵتەزێن و بەھێزییەکەی. ڕۆجەر موور بۆ موڤی نەیشن نووسی کە قسەکانی نادیە لەو فیلمە وادەکات بینەر فرمێسک بەچاویدا بێتە خوارەوە. جۆن دیفی لە ھۆلیوود ڕیپۆرتەر لە وەسفی فیلمەکەدا نووسی، «زۆر ماندووکەرە، پڕە لە کووشتن و دەستدرێژی سێکسی و تکاکاری بۆ ڕاکێشانی چاوی جیھان»، پێی وایە بینەری دەبێت لە شاشەی بچووکەکان (دەرەوەی سینەما). ئۆین ڕیچاردز لە زە ئارتس دیسک، ستایشی دەرھێنانی فیلمەکەی کرد، ھەروەھا بە ناساندنێکی نایابی وێناکرد. تیم گریسۆن لە سکرین ئینتەرناشناڵ ئەویش بەھەمان شێوە ستایشی دەرھێنەری کرد و نووسی، بۆمباخ ھیوایەکی ھێنا لەگەڵ ڕووانینێک ڕوون".

خەڵاتەکان

سەرچاوەکان

بەستەرە دەرەکییەکان 
 
 

فیلمەکانی ٢٠١٨
فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
فیلمە ئەمریکییەکان
فیلمەکان بە زمانی کوردی
فیلمەکان بە زمانی عەرەبی
فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
فیلمی دۆکۆمێنتاری ئەمریکی
فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠
فیلمە بەڵگەنامەیییە ئەمریکییەکان