مۆلیێر
مۆلێر (بەئینگلیزی:Molière) ماوەی ژیان(١٥ی کانوونی دووەم ١٦٢٢ تا ١٧ی شوباتی ١٦٧٣) , مۆلێر شانۆنووس و ئەکتەرێکی ناسراوی فەڕەنسیە ، بابەتە هونەریەکانی مۆلێر لەبابەتی کۆمێدین

ژیان
دوای خوێندنی بنچینه‌یی له‌سه‌ره‌تای ژیانی لاویدا له‌گه‌ڵ ده‌سته‌یه‌ک له‌ ئه‌کته‌ری لێهاتوو ، له‌سه‌روی هه‌موشیانه‌وه‌ کچه‌ ئه‌کته‌ری جوان و شۆخی قژکاڵ مادلین بیجار تیپێکی شانۆیی دامه‌زراند و ناویان نا تیپی بیجا و له‌هه‌رێمێکی فه‌ڕه‌نساوه‌ ده‌چوونه‌ هه‌رێمێکی تر و زۆرجار له‌ شار و گونده‌کان ده‌رده‌کران و ماوه‌یان نه‌ده‌دان شانۆگه‌رییه‌کانیان پێشکه‌ش بکه‌ن و ئه‌وانیش ناچارده‌بوون بێ حه‌سانه‌وه‌ و بێ نان بار بکه‌ن و بچن بۆ شارێکی دیکه‌ بۆ پێشکه‌شکردنی شانۆگه‌رییه‌که‌یان ، له‌کۆتایی گه‌شته‌ دوور و درێژه‌که‌یان گه‌ڕانه‌وه‌ پاریس و لێی نیشته‌جێ بوون و مۆلێر که‌وته‌به‌ر چاوی برای ( شا )ی فه‌ڕه‌نسا و به‌مه‌ پایه‌ی به‌رزبووه‌وه‌ و تیپه‌که‌ی ناونرا تیپی شا .
مۆلیێر هونه‌رمه‌ندێکی مه‌زنی به‌هره‌دار بوو ، ڕۆمانی کۆمیدی ده‌نوسی و ده‌یکرده‌ شانۆگه‌ری و ده‌ری ده‌هێنا و ده‌وری سه‌ره‌کی تێدا ده‌بینی و ، هه‌رده‌م له‌کاره‌ هونه‌رییه‌کانییدا هێرشێکی توند و تیژی پڕ له‌ گاڵته‌جاڕی ده‌برده‌ سه‌ر لایه‌نی خراپ و ناته‌واو له‌ژیانی کۆمه‌ڵه‌که‌یدا ، له‌ئه‌نجامدا کۆمه‌ڵه‌ شانۆگه‌رییه‌کی کۆمیدی له‌سه‌ر شانۆی ده‌رباری شا لویسی چوارده‌هه‌مدا پێشکه‌ش کرد و تیپه‌که‌ی نرخێکی زۆری پێدرا و ، له‌ ڕۆژی 17ی شوباتی 1673 له‌سه‌ر شانۆی بالێی ڕۆیاڵ شانۆگه‌ری نه‌خۆشی به‌وه‌هم ی پێشکه‌شکرد و ده‌وری سه‌ره‌کی و گرنگی به‌سه‌رکه‌وتوویی تێدا بینی .
مۆلێیر ئه‌و ئێواره‌یه‌ له‌ پێشکه‌شکردنی شانۆگه‌رییه‌که‌ی زۆر ماند و بێهێز بوو ، براده‌ره‌کانی هه‌وڵێکی زۆریان له‌گه‌ڵدا بۆئه‌وه‌ی ده‌وره‌که‌ی خۆی چیتر ئه‌و شه‌وه‌ نه‌بینێ ، که‌چی ئه‌و قایل نه‌بوو هه‌ر سووربوو له‌سه‌ر ته‌واوکردنی نواندنه‌که‌ی تاکو له‌سه‌ر ته‌خته‌ی شانۆکه‌ توشی نه‌خۆشییه‌کی کتوپڕ بوو ، به‌ڵام دیسان تا کۆتایی شانۆگه‌رییه‌که‌ هه‌ر به‌رده‌وام بوو له‌سه‌ر نواندنه‌که‌ی و هه‌ر که‌ لێ بوه‌وه‌ و په‌رده‌ دادرایه‌وه‌ ، مۆلێر که‌وت و ئه‌کته‌ره‌کان هه‌ڵیان گرت و بردیانه‌وه‌ ماڵ و دوای سه‌عاتێک چاوی تا هه‌تاییه‌ لێکنا و ماڵئاوایی له‌ ژیان و دنیا و شانۆ کرد ، دوای سێ سه‌دده‌ چه‌پڵه‌ی ڕه‌زامه‌ندی و شادی بینه‌ران به‌رز بوه‌وه‌ بۆ تیپی کۆمیدیای فه‌ڕه‌نسایی که‌ تاکو ئێستاش به‌ ماڵی مۆلیێر ده‌ناسرێ و جوانترین و خۆشترین به‌رهه‌مه‌ پته‌و و به‌نرخه‌کانی ئه‌م نوسه‌ره‌ مه‌زنه‌ و ئه‌کته‌ره‌ شانۆییه‌ لێهاتووه‌ پێشکه‌ش ده‌کات .

بەرهەمەکان
به‌رهه‌مه‌ ناوداره‌کانی له‌م ساڵانه‌دا بڵاوکردۆته‌وه‌ :
	شانۆگه‌ری ( قوتابخانه‌ی ژنان ) له‌ساڵی 1659
 قوتابخانه‌ی مێردان له‌ساڵی 1661 .
به‌زۆر کراوه‌ به‌ نوشدار له‌ساڵی 1666 .
پیسکه‌ی ته‌ڕپیر له‌ ساڵی 1668 .
دوژمنی مرۆڤایه‌تی له‌ ساڵی 1670 .
نه‌خۆشی به‌واهیمه‌ له‌ ساڵی 1673.
ژنهێنان به‌زۆری .
مۆلیێر به‌م شانۆگه‌ریه‌ کۆمیدییانه‌ به‌رزترین پایه‌ی له‌جیهانی کۆمیدیای ڕۆژئاوا وه‌رگرت .

خاسیەتی شانۆگەریەکانی مۆلێر
مۆلیێر شانۆگه‌رێکی بلیمه‌ت بوو ، به‌رهه‌مێکی زۆری پێشکه‌ش به‌ شانۆ کرد و ، ئه‌و سانۆگه‌رییانه‌ی سێ خاسیه‌تی سه‌ره‌کییان هه‌یه‌ :
 که‌سه‌کانی ناو شانۆگه‌رییه‌که‌ به‌جوانی ده‌رده‌خات .
هه‌ڵوێستی جوان و له‌بار ده‌خوڵقێنێ .
بینه‌ران به‌چاکی دێنێته‌ پێکه‌نین .

ووتەکانی مۆلێر

سەرچاوە
ماڵپەڕی نووسین
 ? Pourquoi Jean-Baptiste Poquelin est surnommé Molière 
شانۆنامەنووسانی سەدەی ١٧یەم
نێژراوان لە گۆڕستانی پێر لاشێز
شانۆنامەنووسانی فەڕەنسی
نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ١٧یەم
شاعیرانی فەڕەنسی
مۆلیێر
لەدایکبووانی ١٦٢٢
مردووانی ١٦٧٣
شانۆکاران
شانۆنووسان
کۆمێدیاکاران
نووسەرانی پیاوی سەدەی ١٧یەم