مارگریت لە ڤالۆیس
مارگریت لە ڤالۆیس (؛ ١٤ی ئایاری ١٥٥٣ – ٢٧ی ئازاری ١٦١٥) شازادەیەکی فەرەنسی بوو لە شانشینی ڤالۆیس کە بوو بە شاژنی ناڤار بە ھاوسەرگیری لەگەڵ ھێنری سێیەمی ناڤار، ئەوکات شاژنی فەرەنساش لە کاتی دەستبەکاربوونی ھاوسەرەکەی لە ساڵی ١٥٨٩ بۆ تەختی دووەم وەک ھێنری چوارەم

سەرەتای ژیان 

مارگریت لە ڤالۆیس لە ١٤ی ئایاری ١٥٥٣ لە شاتۆی شاھانەی سانت جێرمان-ئێن-لای لەدایکبووە، حەوتەمین منداڵ و سێیەم کچی ھێنری دووەم و کاترین دی مێدیچی بووە.سێ برای دەبوونە پاشای فەرەنسا: فرانسیسی دووەم چارڵی نۆیەم و ھێنری سێیەم. خوشکەکەی، ئەلیزابێسی ڤالۆیس، دەبێتە سێیەم ھاوسەری پاشا فیلیپی دووەمی ئیسپانیاو براکەی فرانسیسی دووەم ھاوسەرگیری لەگەڵ ماری شاژنی سکۆتلەندا کرد.
لە دەرباری فەرەنسادا ڕێزمان و کلاسیک و مێژوو و کتێبی پیرۆزی خوێندووە.مارگریت جگە لە زمانی فەرەنسی زێدی خۆی فێری قسەکردنی زمانی ئیتاڵی، ئیسپانی، لاتینی و یۆنانی بووە لە تەمەنی ھەرزەکاریدا، ئەو و ھێنری برای ھاوڕێی زۆر نزیک بوون. لە ساڵی ١٥٦٨دا کە دەرباری بەجێھێشت و فەرماندەیی سوپای شاھانە بوو، بەرگری لە بەرژەوەندییەکانی خۆی بە دایکیان سپارد بە خوشکە ١٥ ساڵانەکەی.

مردن 
سەرەتای مانگی ئازاری ساڵی ١٦١٥ مارگریت بە شێوەیەکی مەترسیدار نەخۆش کەوت. لە ھۆستێلی دی لا ڕین مارگوێری خۆیدا کۆچی دوایی کرد، لە ٢٧ی ئازاری ١٦١٥. "لە ٢٧ی ئازاردا – پاوڵ فیلیپۆ دی پۆنتچارتراین نووسیویەتی – لەوێ لە پاریس کۆچی دوایی کرد شاژنە مارگریت، تاکە ڕزگاربووی ڕەگەزی ڤالۆیس؛ شازادەیەکی پڕ لە میھرەبانی و چاکە." نیازەکانی بۆ خۆشگوزەرانی و پشوودانی دەوڵەت، و کێ تاکە دوژمنی بوو. ئەو بە قووڵی پەشیمان بووەوە".

سەرچاوەکان 

فەڕەنسییە کاتۆلیکەکان
لەدایکبووانی ١٥٥٣
مردووانی ١٦١٥
نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ١٦یەم
نۆسترادامۆس