موحسین فەخریزادە
موحسین فەخریزادە مەھابادی (؛ ١٩٥٧–٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠) بەڕێوەبەرێکی بواری ئەتۆمی لە ئێران، یەکێک لە فارماندە باڵاکانی پێشووی سوپای پاسدارانی ئێران، مامۆستای فیزیک لە زانکۆی ئیمام حوسێن لە شاری تاران، و سەرۆکی سەنتەری توێژینەوەی فیزیک (PHRC) بوو. فۆرێن پۆڵەسی وەک یەکێک لە ٥٠٠ کەسایەتی بەھێزی جیھان ناوی ھێناوە. لە ساڵی ٢٠٠٧ لە لیستی سزاکانی ئەنجومەمەنی ئاسایشەوە ناوی تۆمارکرا. بە یەکێک لە بەرپرسە باڵاکانی بەرنامەی ناوکی ئێران دانرابوو. لە ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ لە ناوچەی ئابسەردی دەماوەند لە تاران لەلایەن چەند چەکدارێکی نەناسراوەوە ھێرشی کرایە سەری و تیرۆرکرا. دوابەدوای ڕووداوەکە وەزیری دەرەوەی ئێران محەممەدجەواد زەریف لە تویتێکدا ڕایگەیاند ئیسرائیل ڕۆڵی ھەبووە لە کووشتنی کەسایەتییە ئێرانییەکەدا.

تیرۆرکردن 

سەر لەئێوارەی ڕۆژی ھەینی ٢٧ ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ موحسین فەخریزادە بە مەبەستی گەڕانەوە بەرەو تارانی پایتەخت بەڕێ کەتبوو کاروانی ئۆتۆمبێلەکانی لە سێ سەیارە پێک ھاتبوون. دوای گەیشتینیان بە نزیک شارۆچکەی ئابسەردی سەر بە پارێزگای تاران لەلایەن چەند چەکدارێکی نەناسراوەوە گوولە بە ئاڕاستەی کاروانی ئۆتۆمبیلەکانی موحسین تەقێندران ئەمەش بووەتە ھۆی وەستاننیان دواتر ئۆتۆمبێلێکی دیکە لە جۆری پیکاپ کە داری بار کردبوو نزیک دەبێتەوە لە کاروانی ئۆتۆمبێلەکانی موحسین و ڕاستەوخۆ دەتەقێتەوە، پاشان چەکدارەکان بە ئاراستەی ئۆتۆمبێلەکەی موحسین فەخریزادە گولە دەتەقێنن بە شێوەیەکی چڕ، بەھۆیەوە شۆفێرەکەی دەستبەجێ دەکوژۆرێت و خۆشی چوار گولەی بەردەکەوێت بریندار دەبێت، پاش ئەمانە چەکدارەکان بۆ شوێنێکی نادیار دەڕۆن. دوای ھێرشەکە تیمەکانی فریاکەوتن دەگەنە شوێنی ڕووداوەکە و فەخریزادە دەگوازنەوە نەخۆشخانەی ئابسەرد، بەڵام نەتوانرا کاری پێویستی بۆ ئەنجام بدرێت بۆیە لە ڕێگای ھەلیکۆپتەرەوە بەرەو نەخۆشخانەی بەقییەتولڵا لە تاران گواسترایەوە بەڵام نەتوانرا ژیانی دەرباز بکەن و لەو نەخۆشخانەیە کۆچی دوایی کرد. تەرمی موحسین فەخریزادە ڕۆژی دووشەمە لە گۆڕەپانی مەزارگەی ئیمامزادە ساڵح لە تاران بەخاک سپێردرا.

کاردانەوەکان 
تیرۆرکردنی موحسین فەخریزادە مھابادی کاردانەوەی ناوخۆی و جێھانی لێکەوتەوە
  عەلی خامنەیی، ڕێبەری باڵای کۆماری ئیسلامیی ئێران لە پەیامێکدا لەڕێگەی تویتەر، ئیدانەی کوشتنی موحسین فەخریزادە، زانا ئەتۆمییەکەی وڵاتەکەی کرد. داوای کرد "بەپەلە بەدواداچوون بۆ ھۆکارەکان بکرێت و بکەرانی ئەو تاوانەش سزا بدرێن درێژە بە ڕێگەی فەخریزادە بدەن"
  حەسەن ڕۆحانی سەرۆک کۆماری ئێران: "ھەموو دووژمنانی ئێران باش بزانن گەلی ئێران و بەرپرسانی وڵات زۆر بوێرترن لەوەی کە ئەم کردە تاوانبارەیە بێ وەڵام جێبھێڵن. لەکاتی گونجاودا بەرپرسانی پەیوەست بەو بابەتە وەڵامی ئەو تاوانە دەدەنەوە. چ ڕژێمی زایۆنیستی و چ ئەوانەی دژی ئێرانن ئەوە بزانن کە ڕێگەی پەرەپێدان و گەشەکردنی وڵات بەخێرایی بەردەوام دەبێت"
  جەواد زەریف، وەزیری دەرەوەی ئێران لەتویتێکدا نوسی: "ئەمرۆ زانایەکی بواری ئەتۆمی ئێرانی بەشێوەیە‌کی ترسنۆکانە تیرۆرکرا، نیشانەی ڕون ھەیە ئیسرائیل ڕۆڵی لەتیرۆرکردنی زانا گەورەکەی ئێراندا ھەیە"
  فەرحان حەق، گوتەبێژی سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان: "داوای دانبەخۆداگرتن دەکەین و جەخت لە پێویستیی خۆبەدوورگرتن لە ھەر ھەنگاوێک دەکەینەوە کە ببێتە ھۆی ھەڵچوونی گرژییەکان لە ناوچەکە"
  وەزارەتی دەرەوەی تورکیا :" بە تیرۆرکردنی موحسین فەخریزادە، زانای ئێرانی، دڵگران بووین. ئەم کارە قێزەونە سەرکۆنە دەکەین و سەرەخۆشی ئاراستەی حکوومەتی ئێران و خێزانی خوالێخۆشبوو دەکەین
تورکیا دژ بە ھەموو ھەوڵێکی تیرۆریستییە کە ئامانجی تێکدانی ئاشتی و ئاسایشی ناوچەکە بێت "
  سەرۆکایەتیی ھەرێمی کوردستان: «تیرۆرکردنی زانای ئێرانی موحسین فە‌خریزادە کە لە ھێرشێکی چە‌کداریدا تیرۆر کرا، ئیدانە دەکەین»
  فواد حسین، وەزیری دەرەوەی عێراق: ئیدانەی کوشتنی موحسین فەخری زادە، زانای ئەتۆمی و یاریدەدەری وەزیری بەرگری ئەو وڵاتەی کرد
  وەزیری پەیوەندی و ھاوکارییەکانی ئەفریقای باشوور، ناڵدی باندور، تیرۆرکردنی موحسین فەخریزادەی بەتوندی ئیدانەکرد و جەختی کردەوە کە کوشتنی بەئەنقەستی ئێرانییەکان نەک ئاشتی، بەڵکو دەبێتە ھۆی زیاتربوونی نائارامی ناوچەکەو دەبێت بکەران بەسزای خۆیان بسپێرن.
  وەزیری دەرەوەی عومان بەدر بن حەمەد ئەلبوسەیدی: ئیدانەی ئەو کردەوەیەی کرد لە میانەی پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا لەگەڵ ھاوتا ئێرانییەکەی محەممەد جەواد زەریف، ھاوخەمی و ھاودڵی خۆی لەگەڵ حکوومەتی ئێران و خەڵکی ئێران دەربڕی
 قەتەر و سووریا بەھەمان شێوە بە توندی ئیدانەی تیرۆرکردنی موحسین فەخریزادەیان کرد.

سەرچاوەکان 

فیزیکزانانی ئێرانی
لەدایکبووانی ١٩٥٨
مردووانی ٢٠٢٠
لەدایکبووانی ١٩٦١