ئیبن ھیشام ئەنساری
ئیبن ھیشام ئەنساری، ئەبوو موحەممەد عەبدوڵڵا جەمالەددین بن یووسوف بن ئەحمەد بن عەبدوڵڵا بن ھیشام ئەنساری میسڕی، یەکێکە لە بەناوبانگترین پێشەوایانی زانستی نەحوی عەرەبی.

لەدایکبوون 
لە قاھیرە لەدایکبووە لە زولعەقدەی ساڵی ٧٠٨ی کۆچی، بەرامبەر ساڵی ١٣٠٩ی زایینی.

مامۆستاکانی 
خاوەنی (الدرر الكامنة) ئاماژەی بەوە کردووە کە ئیبن ھیشام لای زۆر لە زانیارەکانی سەردەمی خۆی خوێندوویەتی ، زانستی لە زانایانی سەردەمی خۆی وەرگرتووە، قوتابی ئەوان بووە، ولەوانە: ئیبن سیڕاج3، ئەبوو حەییان، (تاجەددین تەبریزی)، تاجەددین فاکھانی، و (الشهاب بن المرحل)، ئیبن جەماعە، بێجگە لەوانەش.

پلەوپایەی زانستی 
ئیبن ھیشام شارەزای زمانی عەرەبی بوو، وە تایبەتمەند بوو لە نەحو و شارەزاییێکی زۆری ھەبوو تیایدا ... وە ھەردوو کتێبەکەی "مغني اللبیب عن کتب الأعاریب" و "أوضح المسالك إلى ألفیة ابن مالك" کاریگەرییەکی گەورەی ھەبوو لەسەر خەڵک و بەم دوو پەرتووکە پلەوپایە و ناوبانگی وەدەست ھێنا لای زانایان  و ئەدیبان، باىناوبانگ بوو و خەڵکی ڕوویان تێدەکرد، ھەروەھا ناوبانگی تەنھا لە میسڕ بڵاو نەبۆوە بەڵکو ڕۆژھەڵات و ڕۆژاواش پێی ئاگادار بوون، خاوەنی (الدرر الکامنة) وتەیەکی ئیبن خەلدوونی گێڕاوەتەوە کە دەڵێت: "ھێشتاش کە ئێمە لە ڕۆژئاواین گوێمان لێ دەبێت کە لە میسڕ زانایەک بە عەرەبی دەرکەوتووە، پێی دەوترێ ئیبن ھیشام، لە سیبەوەی نەحویترە".

ئایین و ڕەوشتی 
ئیبن ھشام تاوانبار نەکراوە بە بیروباوەڕ و ئایینەکە و ڕەوشتەکانی، ھەروەھا ئەو شافعی مەزھەب بوو، بەڵام لە کۆتاییەکانی ژیانی بوو بە حەنبەلی.

بەرھەمەکانی 
 (الإعراب عن قواعد الإعراب)
 (الألغاز) یان (المسائل النحویة)
 (أوضح المسالك إلى ألفية ابن مالك)
 (شذور الذهب في معرفة كلام العرب)
 شەرحی(شذور الذھب فى معرفة كلام العرب)
 (التذكرة) (سیوتی ئاماژەی بەوە کردووە کە پەرتووکێکە لە ١٥ بەرگ)
 (التحصيل والتفصيل لكتاب التذييل والتكميل)
 (الجامع الصغير)
 (الجامع الكبير)
 (شرح البردة)
 (شرح قطر الندى وبل الصدى)
 شەرحی (الللمحة)ی ئەبوو حەییان تەوحیدی)
 (مغني اللبيب عن كتب الأعاريب)

مردن 
ئیبن ھشام لە شەوی ھەینیی زولعەقدەی ساڵی ٧٦١ـی کۆچی بەرامبەر ١٣٦٠س زایینی مردووە.

سەرچاوەکان

بڕوانە ئەمانەش 
 نەحو
 زمانی عەرەبی

خەڵکی قاھیرە
نووسەرانی میسری
لەدایکبووانی ١٣٠٨
لەدایکبووانی ١٣٠٩
مردووانی ١٣٦٠