مایکرۆسۆفت ویندۆز
مایکرۆسۆفت ویندۆز (بە ئینگلیزی: Microsoft Windows)، سیستەمێکی بەگەڕخستنی ناخۆڕایە لەلایەن کۆمپانیای مایکرۆسۆفتەوە پەرەی پێدەدرێت.

ناساندن 
ویندۆز بریتیە لە چەند سیستەمێکی کار پێکردن کە مایکرۆسۆفت پەرەیان پێدەدات. یەکەم ناسینی مایکرۆسۆفت بە ئەندامان سیستەمەکەی ناو نا Windows لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٨٥ وەک زیادکاریەک بۆ MS-DOS وەک وەڵامێک بەو گرنگیەی کە درا بە GUI، مایکرۆسۆفت وای لێھات کە دەسی گرت بەسەر کۆمپیوتەری تاکەکەسی لە جیھاندا وە تووانی بەسەر (ماک) ـدا تێپەڕ بێت، کە پێشتر بڵاو کرا بۆوە. نوێترین وەشانی بریتیە لە ویندۆز ١٠ وە نوێترین راژەکار بریتیە لە ویندۆز سێرڤەر ٢٠١٦ وە نوێترین وەشانی بریتیە لە سیستەمی مۆبایل ویندۆز ١٠ مۆبایل.

وەشانەکان 
مێژووی ویندۆز دەگەڕێتەوە بۆ ئەیلولی ساڵی ١٩٨١ کاتێک کە پرۆژەکە ناو نرا بە «ڕووکاری بەڕێوەبردن» دەستی پێکرد، لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٨٣ (دووای lApple Lisa، پێش ماکنتۆش) لە ژێر ناوی «ویندۆز»، ویندۆز تا ساڵی ١٩٨٥ بڵاو نەکرایەوە، بەرنامەکانی بریتی بوون لە ژمێرەر، ڕۆژمێر،Cardfile ,Notepad, Paint,Terminal,Reversi,Control panel، نووسین، ویندۆزی ١٬٠ ڕێگە بە چەند پەنجەرەیەک نادات. ئەم تایبەتمەندیەی بە ھۆی Apple computerـەوە وەرگرت.

ویندۆز ٢٬٠ لە تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٨٧ کۆمەڵێ باشکردنی تیا بوو لە ڕووکاری بەکارھێنەر و بەڕێوەبردنی بیرگە. ویندۆزی ٢٬٠ ڕێگەی بە پەنجەرەکان دەدا تێکەڵ بکرێن لەگەڵ یەکتردا، وە بە شێوەیەکی پێشکەوتو تر پیشان درا ل، کورتکراوەی تەختەکیلی بۆ زیاد کرا.

ویندۆز ٢٬١ بە دوو شێوەی جیاواز بڵاوکرانەوە: Windows/٣٨٦ کە I٣٨٦بەکاردەبات وە جۆری Virtual 8086 mode، لەبەر کارە زۆرەکانی داوانامەکانی DOS کە بە جێی دێنن. وە بیرگە دابەش کراوە بۆ چەند پەڕەیەک بۆ کارکردن لەگەڵ ئەو بیرگەیەی کە ڕێپێدراوە کاری پێبکرێت.
دووەمیان Windows/٢٨٦کە ئەمیش لەسەر Virtual 8086 mode کاردەکات، وە دەتوانرێت سود لە ناوچەی بیرگە وەربگیرێت.
وەشانە کۆنەکان تری ویندۆز تەنھا سیستەمەکە چەند ڕوویەکی جێ بەجێکار بوو بۆ بەکارھێنەر (سادە بوون)، وە زۆری لەبەر ئەوەی لە بەشی سەرەوەی MS-DOS کاریان دەکرد و بەکاردەھێنران وەک خزمەت گوزاری بۆ پەڕگەی سیستەمەکە.
وەشانی ٣٬٠ی ١٩٩٠ و وەشانی ٣٬١ی ١٩٩٢ بریتی بوو لە باشتر کردنی دیزاین، ئەویش بە ھۆی virtual memoryـیەوە وە ھەروەھا توانای بارکردنی Virtual Devices virtual device driver کەی ڕێگە دەدات بە پێشاندانی ئامێرە دڵخوازەکان لە نێوان پەنجەرەکاندا، ئەم ویندۆزەش I٣٨٦ـی بەکار دەبرد کە ئەمە وای کرد چەند مێگابایتێک زیاتر بەدەست بێنن و لابردنی پابەندبوون بە بەشداری کردن لە Virtual Devices، وە ئەم وەشانە دەیتوانی بگاتە زانیاریەکان بێ چوون بۆ DOS بە ھۆی بەکارھێنانی 32bitبۆ گەیشتن بە پەڕگەکان.
ویندۆز وەشانی ٩٥ لە ساڵی ١٩٩٥ بڵاوکرایەوە، وە ڕوویەکی نوێ لە خۆی دەگرێت. وە پشگیری ناوی درێژ دەکات کە دەگاتە ٢٥٠ پیت وە ھەروەھا تووانای ئاشکرا کردن و وە بەستنەوەی ئامێر و کارپێکردنی. وە لە بنەڕەت ناتوانێت داوانامەکانی ٣٢ بت کار پێبکات.
وە چەند تایبەتمەندیەکی زۆر لە ڕووی تەکنۆلۆجیەوە کە ئەمە زیاتر جێگیری کرد وەک لە ویندۆز ٣٬١.

وەشانی داھاتووی بریتی بوو لە ویندۆز ٩٨ کە لە ساڵی ١٩٩٨ بڵاو کرایەوە، وە چاپی دووەمی ٩٨ لە ساڵی ٩٩ بڵاو کردەوە.

دووای ویندۆز ٩٨ ویندۆزی Me) Me وەرگیراوە لە Me standing for Millennium Edition)بڵاوکردەوە کە لە ساڵی ٢٠٠٠ بڵاوکرایەوە، کە ئەمەش بنچینەکانی ویندۆزی ٩٨ پڕدەکاتەوە، وە ھەروەھا تووانی ھەڵبژاردنی "boot in DOS mode" لا بەرێت وە ھەروەھا تایبەتمەندیەکی تری زیاد کرد کە ئەویش بریتی بوو لە گێڕانەوەی سیستەم کە ئەمیش یارمەتی بەکارھێنەر دەدات کاتێک زانیاری لە دەس بچیت ئەم کردارە بۆی دەگەڕێنێتەوە ھی چەند ڕۆژی پێشوو.

دووای ئەمانیش وەشانەکانی
 Windows XP
  Server 2003 Windows Server 2003
 Windows XP64x
 Windows Home Server
 Windows Vista
 Windows Server 2008
 Windows 7
 Windows Server 2008 R2
 Windows 8
 Windows 8.1
 Windows 10

ویندۆز ٨ 
دواین وەشانی لەساڵی ٢٠١٢ وەشێنرا کە لە ڕێکەوتی ٢٩ی فێبرێوەری ساڵی ٢٠١٢ لە کۆنگرەی مایکڕٶسۆفت ڕاگەیانرا، وا بڕیارە لە مانگی تشرینی یەکەم بکەوێتە بەردەستی بەکارھێنەرانی ئەم وەشانەش بەنێوی ویندۆز ٨ دەبێت، کۆمپانیای مایکڕۆسۆفت لەم وەشانەدا چەند زمانێکی نوێی بۆی زۆر کرد یەکێ لەوانە زمانی کوردی یە، وە چاوەڕوان دەکرێ لەم ویندۆزەدا بەکارھێنەران پێویستیان بە دژە ڤایرۆس نەبێت بەڵام ئەوەی دوایی پشت ڕاست نەکراوەتەوە وە مایکڕۆسۆفت ڕاشی گەیاند کە ھەموو ئەو کۆمپیوتەرانەی کە وەشانی ٧ یان لەسەر بووە دەتوانرێ
وەشانی ٨ یشی لەسەر دابمەزرێت.

ویندۆز ١٠ کۆتا وەشانی ویندۆز 
ویندۆز ١٠ باشترین ویندۆزە کە تا ئێستا دروستکرابێت ئەم ویندۆزە سەراتە وەشانی تاقیکاری لێ دەرچوو بەڵام دوای ئەوە لەمانگی ٧ ٢٠١٥ بە فەرمی بڵاو کرایەوە. ویندۆز ١٠ تێکەڵەیەکە لە ویندۆز ٧ و ٨٬١، شایەنی باسە ئەو ویندۆزە بۆ بەکارھێنەرانی ٧ و ٨٬١ بێ بەرامبەرە دەتوان نوێی بکنەوە.

پارێزەری ویندۆز 
لە ٦ی ١ی ٢٠٠٥ دا کۆمپانیای مایکرۆسۆفت وەشانێکی بێتای بڵاو کردەوە لە Microsoft AntiSpyware. لە ١٤ی ٢ی ٢٠٠٦ Microsoft AntiSpyware بوو بە Windows Defender واتە (بەرگریکاری ویندۆز) لەگەڵ بڵاوکردنەوەی بێتای دووھەم. Windows Defender بریتیە لە بەرنامەیەک کە دروست کراوە بۆ دژی سیخوڕی وە ھەروەھا لابردنی داوانامەی نەویستراو، بەکارھێنەرانی xp و Windows Server ٢٠٠٣ کە وەشانی چالاک کراویان ھەیە دەتوانن ڕاستەوخۆ ئەم بەرنامەیە دابگرن لە ماڵپەڕی سەرەکی مایکرۆسۆفت، ئەم بەرنامەیە بەشێکە لە ویندۆز ٧ لەگەڵ ڤیستا.

ئەو پڕۆگرامانەی لەگەڵ ویندۆز ھەن 
ئەو پڕۆگرامانەی لەگەڵ ویندۆز ھەن، ئەم پڕۆگرامانە بەشێوەی خۆکار مایکڕۆسۆفت دای ناون ئەمانەن:
 میدیا پلەیە
 ئینتەرنێت ئیکسپلوەر (internet Exploar)
 نۆت پاد (Note pad)
 ویندۆز مووڤی مەیکەر (بۆ کاری مۆنتاژ)
 ژمێریار (Carculator)
 دەنگ تۆمارکەر (Sound Recorder)
 چەندەھا پڕۆگرامی جۆراوجۆر بۆ کاری جیاواز …

زاراوەکان ماکە ئۆئێس ئێکس بۆ ویندۆز 
ئەم خشتەیە بۆ ئەو بەکارھێنەرانەیە تازە لە سیستەمەی ماکەوە دەچنە ویندۆز!

سەرچاوەکان 
 تەواوی زاراوکانی ماک بۆ ویندۆز سوود لە پەرتووکی (Mac Basics (Super Guide وەرگیراوە کە لەنووسینی خاتوو (Serenity Caldwell) کە لە ئەپڵیکەیشنی iBook بەدەست دەکەوێت بۆ کڕینی یان خوێندنەوەی بەشێکی (Sample). (کە بۆ ئای ئۆ ئێس و ماک دەگوونجێت)

بەستەرە دەرەکییەکان 
 official website وێبگەی فەرمی

مایکرۆسۆفت ویندۆز
سیستمی کارگێڕی
نەرمامێرەکانی ١٩٨٥
سیستمە بەکارخەرییەکانی مایکرۆسۆفت
ناساندنەکانی تایبەت بە کۆمپیوتەر لە ساڵی ١٩٨٥
سەکۆکانی کۆمپیوتەر
خێزانەکانی سیستمی کارپێکردن
ئەو بەرهەمانەی لە ساڵی ١٩٨٥ ناسێندران
ئامێرە زیرەکەکان