جاک (بابوون)
جاک (مردووی ١٨٩٠) بابوونێکی مەیلەوڕەش بوو کە ناوبانگی پەیدا کرد کاتێک بوو بە یاریدەدەری ئاماژەوانێکی کەمئەندام لە ئەفریقای باشوور.

مێژوو 

جاک ئاژەڵی ماڵی و یارمەتیدەری جەیمس وایدی ئاماژەوان بوو، کە ھەردوو قاچی لەدەست دابوو، و بۆ خزمەتگوزاریی رێی ئاسنینی پۆڕت ئێلیزابێتی کەیپ تاون کاری دەکرد. جەیمس «جەمپەر» واید (بازدەر) بەوە ناسرابوو کە لە شەمەندەفەر بۆ شەمەندەفەر بازی دەدا تاکوو تووشی ڕووداوێک بوو و بەھۆیەوە ھەردوو قاچی لەدەستدا. لە ١٨٨١دا جەیمس واید بابوونێکی کڕی بە ناوی جاک تاکوو لە کارەکانیدا یارمەتیی بدات، و فێری کرد کە چۆن کورسییەکەی پاڵبنێت و چۆن کار بە ئاماژەکانی ڕێیە ئاسنییەکان بکات لەژێر چاودێریدا.

لێکۆڵینەوەیەکی فەرمی ئەنجام درا دوای ئەوەی یەکێک بابوونێکی بینیبوو کە کاری گۆڕینی ئاماژەکانی دەکرد لە یۆتنھایگ لە نزیک پۆرت ئێلیزابێت.

دوای دوودڵی، سەرپەرشتیارەکانی ڕێیە ئاسنینەکە بڕیاریان دا کە بە فەرمی جاک دابمەزرێن دوای دڵنیابوونەوەیان لە تواناکانی. جاک ڕۆژانە ٢٠ سەنت، و ھەفتانە نیوە بتڵ بیرەی وەردەگرت. زۆر دەوترێت کە جاک لە ماوەی نۆ ساڵی کارکردنیدا ھیچ ھەڵەیەکی نەکردووە.

دوای نۆ ساڵ لە کارکردن، جاک بەھۆی دەردەباریکەوە لە ١٨٩٠دا کۆچی دواییی کرد. کەللەسەری جاک لە کۆکراوەیەکی مۆزەخانەی ئالبانی لە گراھامستاون ھێڵدراوەتەوە.

سەرچاوەکان

پەراوێزەکان

بەستەرە دەرەکییەکان 
 جاکی ئاماژەوان لەلایەن پیتەر دو پلێسیس