زانکۆی شیامێنن
زانکۆی شیامێن ()، بە گشتی ناسراوە بە شیا دا ()، زانکۆیەکی توێژینەوەی گشتی نیشتیمانییە لە شیامێن، فویجیان، چین.

زانکۆکە لە ساڵی ١٩٢١ دامەزراوە لەلایەن تان کای کی، بازرگانێکی نیشتمانپەروەر و چینی لە سەنگاپورە، زانکۆکە بە بەردەوامی وەک یەکێک لە دامەزراوە ئەکادیمییە باڵاکان لە باشووری چین دادەنرێت، بە توانا لە بیرکاری، کیمیا، ئۆقیانۆگرافی، ئابووری، بەڕێوەبردن، یاسا، پەیوەندی و زانستی سیاسی.

مێژوو 

لە ساڵی ١٩١٩، تان کای کی، کە کۆچبەرێکی چینی بوو لە سەنگاپورە، و بازرگان، وەبەرھێنەر، و خێرخواز بوو، ٤ ملیۆن دۆلاری بەخشی بۆ بەخشینی زانکۆی ئامۆی لە شاری ئامۆی. کاتێک زانکۆکە لە ساڵی ١٩٢١ دامەزرا، زیاتر لە ٢٠ ئەندامی زانکۆ و تەنھا ٩٨ خوێندکار ھەبوون.

ماوەی زانکۆی نیشتیمانی 
لە ساڵی ١٩٣٧، تان کای کی بەڕێوەبەرایەتیی زانکۆکەی گواستەوە بۆ حکوومەتی نیشتمانی، و دامەزراوەکە بوو بە زانکۆی نەتەوەیی.

لە ساڵی ١٩٣٨، لە کاتی بەرپابوونی جەنگی دووەمی چین و ژاپۆن، زانکۆکە بۆ ماوەیەکی کاتی گواسترایەوە بۆ شارستانی چانگتینگ لە ڕۆژاوای فویجیان بۆ ئەوەی لە داگیرکاری ژاپۆنی لە ناوچەکانی کەناراوەکانی چین دەرباز بێت.

لە ساڵی ١٩٤٦، دوای جەنگ، زانکۆکە گەڕایەوە بۆ شیامێن و چالاکی ئاسایی دەستپێکردەوە.

لە ساڵی ١٩٥٢، گۆڕدرا بۆ زانکۆیەکی گشتگیر کە ھەردوو ھونەر و زانست دەگرێتەوە.

لە ساڵی ١٩٦٣، وەک زانکۆیەکی سەرەکی لە چین دیاری کرا.

لە ساڵی ١٩٩٥، زانکۆی شیامێن ھەڵبژێردرا بۆ بەشداریکردن لە پرۆژەی ٢١١، دەستپێشخەری حکوومەتی چین بۆ دابینکردنی سەرچاوە دارایییە زیادەکان بۆ زانکۆکانی وڵاتەکە.

لە ساڵی ٢٠٠٠، زانکۆکە ھەڵبژێردرا بۆ پرۆژەی ٩٨٥، دەستپێشخەرییەکی حکوومەتی نیشتیمانی و ناوخۆیی بۆ دابینکردنی پارە بۆ بنیاتنانی دامەزراوەکان و کرێگرتنی کۆلێژەکان بۆ بەھێزکردنی زانکۆکانی باڵای چین.

لە ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣، وەزارەتی خوێندنی باڵای مالیزیا نامەیەکی بانگھێشتکردنی پێشکەش بە زانکۆی شیامێن کرد بۆ دامەزراندنی لقێکی زانکۆکە لە مالیزیا.

لە ٣ی تەممووزی ٢٠١٤، بناغەی زانکۆی شیامێن لە مالیزیا لە نزیک کوالالالۆمپور بە فەرمی دامەزرا.

سەرچاوەکان

بەستەرە دەرەکییەکان 
  

دامەزرانەکانی ١٩٢١ لە چین
پەیمانگا پەروەردەییەکان کە لە ١٩٢١ دامەزراون
پڕۆژەی ٢١١
وتارەکان بە دەقی زمانی چینی
وتارەکان بە دەقی زمانی لاتینی