ویڵیام ھیووەڵ
ویڵیام ھیووەڵ (William Whewell – لەدایکبوون: ١٧٩٤، مردن: ١٨٦٦) خەڵکی ئینگلیز، زۆرزان، زانستیار، کەشە، فەیلەسووف، ئایینناس و دیرۆکناسی زانست بوو. ئەو کارتێکەرییەکی زۆری لەسەر زانستیارە گەورەکانی ڕۆژگاری خۆی بوو: جۆن ھێرشڵ، چارڵز داروین، چارڵز لیەڵ و مایکڵ فارادەی. ھەروەھا ئەو داھێنەری ھەندێک زاراوەیە کە ئەمڕۆژە بەکاردەھێنرێن، بەرچاوترینیان وشەی scientist  (= زانستیار) ە (لە ساڵی ١٨٣٣دا).

ژیان و کار 
ھیووەڵ لە بنەماڵەیەکی ھەژار لە لەنکەستێر لەدایکبوو. باوکی دارتاشێک بوو کە دەیخواست کوڕەکەی لە داھاتوودا کارەکەی بگرێتە بەر، بەڵام ئەو ڕاتبەیەکی لە زانکۆی ترینیتی‌ وەرگرت و بۆ خوێندن چوو بۆ ئەوێ (ساڵی ١٨١٢). دواتریش بوو بە مامۆستای زانکۆ.

ساڵی ١٨٦٦ لە ئەسپ داکەوت و مرد.
ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی
فەیلەسووفانی سەدەی ١٩یەم
فەیلەسووفانی ئینگلیز
زانایانی ئینگلیز
فەیلەسووفانی زانست
لەدایکبووانی ١٧٩٤
مردووانی ١٨٦٦
ئابوورزانانی سەدەی ١٩یەم
ماتماتیکزانانی سەدەی ١٩یەم
شاعیرانی سەدەی ١٩یەم
مێژووناسانی ئینگلیز
شاعیرانی ئینگلیز
ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
مێژووی ماتماتیک
مێژووی زانست
فەیلەسووفانی ئەخلاق
فەیلەسووفانی کلتوور
فەیلەسووفانی ئابووریزانی
فەیلەسووفانی پەروەردە
فەیلەسووفانی زمان
فەیلەسووفانی بیرکاری
فەیلەسووفەکانی بواری زانستی کۆمەڵایەتی
فەیلەسووفە سیاسەتمەدارەکان
فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان
نوسەران دەربارەی ئاین و زانست