ئەلبانیا
ئالبانیا یان ئەلبانیا، بە فەرمی: کۆماری ئالبانیا بە زمانی ئالبانی: Republika e Shqipërisë)، وڵاتێکە لە ناوچەی باڵکان لە ئورووپادا. وڵاتی مۆنتینیگرۆ دەکەوێتە باکوری رۆژئاوای وە ھەروەھا کۆسۆڤۆ لە باکوری رۆژھەڵاتی، وە مەقدوونیا لە رۆژھەڵات و یۆنانیش لە باشوور و باشووری رۆژھەڵات، کەناری دەریای ھەیە بۆ دەریای ادریاتحج  لە رۆژئاوای.

ناوی وڵات 
ناوی ئالبانیا لە زمانی لاتینی و زمانی یۆنانیی سەدەکانی ناوەڕاستەوە وەرگیراوە (بە لاتینی: Albania بە یۆنانی: Ἀλβανία) کە لەوانەیە لە ناوی ھۆزی Illyrian وەرگیردرابێت کە لەو ناوچەیەدا ژیاون. نوی خۆماڵیی وڵاتەکەش Arbër یان Arbën بووە. بەڵام لە سەدەی ١٦ بەولاوە وردەوردە خەڵکی وڵاتەکە ناوی وڵاتەکەیان کردووە بە Shqipëria. لە دەوڵەتی عوسمانیدا Arnavutluk وتراوە.

لە باشووری کوردستان ئالبانیا و ئەلبانیا و لە ڕۆژھەڵاتی کوردستانیش ئالبانی ئەوترێ.

مێژووی وڵات

سەردەمی عوسمانیەکان 
زیاتر لە نیوەی خەڵکی ئەلبانیا موسڵمانن بەھۆی کاریگەریی عوسمانییەکان

سەردەمی نەتەوایەتی

سەردەمی سەربەخۆیی

سەردەمی کۆمونیزم

دانیشتوان 
بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی ئالبانیا ٣٬١٨٥٬٤١٣ کەس بووە کە دەکاتە ٠٫٠٤ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٣٣٫٢ ساڵە. ھەروەھا ٥٧ لەسەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.

ئایین

دابەشبونی ئیداری 

ئەلبانیا بەسەر ١٢ کاونت و ٣٦ ناوچە و ٣٧٣ شارەوانیدا دابەش کراوە، لەوانە ٧٢ شارەوانیان حاڵەتی شاریان ھەیە وە ھەروەھا  ٢٩٨٠ گوندی ھەیە.

حکومەت، ڕامیاری و ھێزە جەکدارەکان

جوگرافیایی

ئابوری

زانست و تەکنەلۆژی

گواستنەوە

دیمۆگرافیا 

ئەلبانیا ئەو وڵاتەیە دەکەوێتە رۆژھەڵاتی ئەورووپا ماکیدۆنیا و کۆسۆفۆ دەکەوێتە رۆژھەڵاتی وڵاتی ئەلبانیاو وە ھەروەھا یۆنان دەکەوێتە باشوریەوە وە دوو ڕووباری لەگەڵ دایە.

کەلتور 

لە ولاتی ئەلبانیا وەرزشی: تۆپی  پێ و باسکە و سەلە و تایکواندۆ گرنگی پێ دەدرێت.

سەرچاوەکان 

دەوڵەتانی ئەندامی ناتۆ
دەوڵەتانی ئەندامی ڕێکخراوەی ھاوکاریی ئیسلامی
دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان
وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی ئالبانی ئاخێو
بالکان
کۆمارەکان
پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە ئالبانیا
ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩١٢
ئەلبانیا
وڵاتانی ئەندامی ئەنجومەنی ئەورووپا