شیعری عەرەبی
شیعری عەرەبی یەکێکە لە یەکەم فۆرمەکانی ئەدەبیاتی عەرەبی. زانینی ئەمڕۆی شیعری عەرەبی لە سەدەی شەشەمی زایینییەوە دەست پێدەکات، بەڵام پێش ئەوە شیعری زارەکی عەرەبی قسەی پێدەکرا. شیعری ئازاد وەک شێوازێکی نوێ بۆ وێناکردنی ھەستی شاعیران زۆر گرنگە. لە نێو ڕەخنەگراندا جیاوازی بۆچوون ھەیە سەبارەت بە وادەی وردی دروستبوونی و عەیب و سوودەکانی بە بەراورد لەگەڵ شیعری تەقلیدی. ھەندێک پێیان وایە کە بەیتی ئازادی عەرەبی ڕەگ و ڕیشەی لە موشێحەوە ھەیە کە جۆرێکە لە شیعری فۆلکلۆر کە لە ئەندەلوسدا دەبینرێت. ھەندێکی تر پێیان وایە کە سەرچاوەی بەیتی ئازاد لە «ستانزا»ەوە سەرچاوەی گرتووە - ھەرچەندە سەرچاوەی وردی ستانزاکە نازانرێت - چونکە شاعیر دەسەڵاتی زیادکردن یان کەمکردنەوەی کردارەکانی شیعرەکەی ھەیە لە ھەردوو ستانزا و بەیتی ئازاددا بەپێی مانا خوازراوەکەی. کۆمەڵەی سێیەمی ڕەخنەگران لەسەر ئەو بۆچوونەن کە شاعیرانی کۆچبەران لە ڕووی چەمک و قورسایی و دەریای پڕۆسۆدیکەوە مژدەدەری گۆڕانکارین لە شیعری عەرەبیدا؛ بەڵام ھەموو ھەوڵەکان دەبنە ھۆی شیعری بەناوبانگی «الکولیرە» لەلایەن شاعیرێکی ھاوچەرخی عێراقی، یان ئۆدی «حل کان-حوبەع» لەلایەن شاعیرێکی دیکەی ھاوچەرخی عێراقی، بەدر شاکر ئەلسیاب، و ئەم دووانە وەکو پێشەنگەکانی شیعری ئازادی عەرەبی دەناسرێن.

سەرچاوەکان