ڕافایل ئیسرائیلیان
ڕافایل "رافۆ" ئیسرائیلیان.
( ; ١٧ی ئەیلوول (ساڵنامەی جوولیانی ٤ی ئەیلوولی) ١٩٠٨ – ٨ی ئەیلوولی ١٩٧٣) تەلارسازێکی ئەرمەنی بووە.

وەک شوێنکەوتووی ئەلێکساندەر تامانیان سەیر دەکرێت ئیسرائیلیان ھەندێک لە دیارترین پێکھاتەکانی ئەرمینیای سۆڤیەت دیزاین کردووە، لەوانە یادەوەری سەرداراپات، کارگەی شەرابی یەریڤان و چەند کڵێسایەک، چ لە ئەرمینیا و چ لە دەرەوەی وڵات، دیارترینیان سانت سەرگیس لە یەریڤان و سانت. ڤارتان لە نیویۆرک.

ژیان 
ئیسرائیلی لە شاری تیفلیس (تبلیس ئێستا، پایتەختی جۆرجیا)، کە ئەوکات بەشێک بوو لە ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیا، لە ١٧ی ئەیلوول لەدایکبووە [ساڵنامەی جوولیانی ٤ی ئەیلوول] ١٩٠٨ بۆ دایک و باوکی ئەرمەنی. باوکی، سەرگیس، فیلۆلۆژیست و فۆلکلۆرناس بووە و لە شووشە (شوشی)ی قەرەباغ لەدایکبووە، لەکاتێکدا دایکی، مریەم (لەدایکبووی ھەخانەزەریان) مامۆستا بووە، لە بنەڕەتدا خەڵکی ناخیچەوان بووە.

لە قوتابخانەیەکی ئەرمەنی لە شاری تیفلیس خوێندوویەتی و لە ئەکادیمیای ھونەری دەوڵەتی جۆرجیا بەردەوام بووە لە خوێندن و لە ساڵی ١٩٢٨ وەک تەلارساز دەرچووی خوێندن بووە. دواتر ڕووی لە لێنینگراد کردووە، لەوێ لە ساڵی ١٩٢٩ تا ١٩٣٢ لە پەیمانگای لینینگراد بۆ بینای کۆمەڵایەتی خوێندوویەتی دواتر لە پەیمانگای ئیلیا ڕێپین لینینگراد بۆ نیگارکێشان و پەیکەرسازی و تەلارسازی (پێشتر ئەکادیمیای ئیمپراتۆری ھونەر تا ساڵی ١٩٣٦) بەردەوام بووە لە خوێندن.

ئیسرائیلیان لە ساڵی ١٩٣٦دا ڕووی لە یەریڤانی ئەرمەنستانی سۆڤیەت کرد و لە ڕێکخراوە تەلارسازییە جیاوازەکانی سەر بە دەوڵەت کاری کردووە. لە ساڵی ١٩٤١ تا ١٩٦٣ لە پەیمانگای پۆلیتەکنیکی یەریڤان وانە دەڵێتەوە، لە جەنگی جیھانی دووەمدا لە یەکەی بەرگری دژە فڕۆکەدا خزمەت دەکات کە بنکەکەی لە یەریڤانە. لە ساڵی ١٩٥٢ نازناوی کاندیدات ناوکی لە پەیمانگای ڕێپین لینینگراد بۆ نیگارکێشان و پەیکەرسازی و تەلارسازی وەرگرتووە. ئیسرائیلیان لە نزیکەوە لەگەڵ کەنیسەی نێردراوی ئەرمەنی کاریان کردووە، لەژێر سەرپەرشتی کاسۆلیکۆس ڤازگێنی یەکەم و بەشێک بووە لە لیژنەی تەلارسازی کۆشکی دایکی ئێچمیادزینی پیرۆز لە ساڵی ١٩٥٦ تا ١٩٧٢.

خێزان 
ئیسرائیلیان لە ساڵی ١٩٣٤ لەگەڵ سۆفیا مورادیان ھاوسەرگیری کردووە، دوو کوڕ و سێ کچیان بووە کوڕی یەکەمی بە ناوی ڤاھاگن (لەدایکبووی ١٩٣٧)، جیۆلۆجیست و کوڕی دووەمی بە ناوی ئارێگ (١٩٣٩–٢٠٠١) تەلارساز بووە، کە ھەندێک لە کارە تەواونەکراوەکانی باوکی تەواو کردووە.

خەڵاتەکان 
ئیسرائیلیان خەڵات کرا:
 خەڵاتی دەوڵەتی یەکێتی سۆڤیەت
 ھونەرمەندی ڕێزدار لە کۆماری سۆسیالیستی سۆڤیەتی ئەرمەنستان (١٩٦١)
 تەلارسازێکی ڕێزلێنراو لە کۆماری سۆسیالیستی سۆڤیەتی ئەرمەنستان (١٩٦٨)
 ھونەرمەندی گەلی یەکێتی سۆڤیەت (١٩٧٠)

پێشانگا

سەرچاوەکان 

لەدایکبووانی  ١٩٠٨
مردووانی ١٩٧٣
ئەرمەنیەکانی سۆڤیەت