شۆڕشی شێخ عوبەیدوڵڵای نەھری
شۆڕشی شێخ عوبەیدوڵڵای نەھری لە ساڵی ١٨٨٠ بە سەرکردایەتی شێخ عوبەیدوڵڵا نەهری دەستی پێکردووە. گوندی نەهری دەکەوێتە باشووری شەمزینان کە ١٦ کم لێیەوە دوورە، لە دوای ساڵانی ١٨٥٠ ئەم گوندە بووە ناوەندی نەریتی نەقشبەندی، بنەماڵەی شێخ عوبەیدوڵلا لە ڕوانگەی ئایینیەوە سەرکردایەتی خەڵکی ناوچەکەیان دەکرد. لە ساڵی ١٨٢٠ مەولانا خالیدی نەقشبەندی شێخ عوبەیدوڵڵای وەک خەلیفە داناوە. دوای ئەم ڕووداوە گوندی نەهری بوو بە یەکێک لە ناوەندە گرنگەکانی تەریقەتی نەقشبەندی لە کوردستان. زۆرێک لە قوتابخانەکانی کوردستان، وەک شێخەکانی مەنزیلە، شێخەکانی نۆرشین، مۆڵەتی خۆیان لە شێخەکانی نەهری وەرگرتووە.شێخ عوبەیدوڵڵا لە بنەماڵەیەکی وەها هاتووە کە کاریگەری لەسەر هەموو کوردستان هەیە. کوڕی سەید تەهای نەهرییە. شێخ عوبەیدوڵڵا لە شەڕی عوسمانیەکان و ڕووسەکان لە ساڵی ١٨٧٧ چووە بەرە. لەلایەن عوسمانییەکانەوە وەک فەرماندەی هەموو هێزەکانی هۆزە کوردەکان دەستنیشانکرا. لەم شەڕەدا خەڵکی کوردستان کاریگەرییەکی گەورەیان دروستکرد. دوای شەڕ شێخ عوبەیدوڵڵا دەگەڕێتەوە بۆ نەهری. لێرەوە دەست بە بانگەواز دەکات. زانست بڵاودەکاتەوە بۆ خەڵکی دەوروبەر، دوای لۆرد کورزۆن ئەم کۆبوونەوانە ٥٠٠ بۆ ١٠٠٠ کەس بەشدارییان تێدا دەکرد. دوای ئەوەی د.کۆکران کە لەو کاتەدا وەک میسیۆنێر لە ناوەڕاستی کوردستان کار دەکات، دەڵێت شێخ ئوبەیدەلا ئەدەبیاتی عەرەبی و فارسی بە باشی دەزانی، هەروەها فۆلکلۆری کوردیشی دەزانی.

سەرچاوەکان