فەیلەسووف
فەیلەسووف (لە یۆنانییەوە: φιλόσοφος، دەخوێندرێتەوە فیلۆسۆفۆس، واتە "ئەوینداری حیکمەت") کەسێکە تامەزرۆی دۆزینەوەی وەڵام بۆ پرسیارەکانی فەلسەفەیە. ئەفلاتوون تایبەتمەندییەکانی فەیلەسووفی دەستنیشان کردووە: ئەوەی کە ئەوینداری گەڕان بە دوای ڕاستی، جوانی و باشی بێ.

بەبڕوای من، فەیلەسوف كەسێكە كە خاوەنی دیدگا و جیهانبینی تایبەت بە خۆیەتی و تیۆرەكانی گرنگیەكی تایبەتی و لۆژیكی ئەوتۆی هەبێت.

پێناسە 
ئەو پرسیارە کە ئێستا فەیلەسووف بە کێ دەوترێ، دەکرێ لە زۆر ڕوانگەوە وەڵامی بدرێتەوە. خستنەپاڵی وشەی فەیلەسووف بۆ بیریارە زەبەندەکانی سەردەمانی پێشوو وەکوو ئەفلاتوون، ئەرەستوو و کانت ھیچ دەمەقڕە و قسەوباسێکی لێ ناوەشێتەوە. بەڵام لە سەردەمی ئێستادا، بەکارھێنانی وشەی فەیلەسووف بۆ ھەندێک کەسان ھۆی باس و قسەملانێیە. تەنانەت ھەندێجار کەسی بیریار کە خەڵکی ئاسایی یان قوتابییەکانی یان بیریارانی دیکە وەکوو فەیلەسووف بانگی دەکەن، خۆی دان بەوەدا نانێ کە فەیلەسووفێکە. وەکوو نموونەی بەرچاو دەکرێ ھانا ئارێنت و میشێل فۆکۆ بێنینەوە کە زیاتر خۆیان بە تیۆریزانی سیاسی دەزانی ھەتا فەیلەسووف، یان یۆرگن ھابرماس کە کارە سەرەکییەکانی خۆی زیاتر دەروونناسانە دەبینی ھەتا فەلسەفی.

فەیلەسووفە ناودارەکان 

 ئەفلاتوون
 ئەرستوو
 فارابی
 ئیبن سینا
 غەزالی
 ئیبن توفەیل
 مەلا سەدرا
 ئیبن باجە
 ئیبن ڕوشد
 ئیبن تەیمییە
 ئیبن خەلدوون
 دێکارت
 پیتاگۆرس

 ئیسبیونزا
 لیبنتەس
 جۆن لۆک
 دەیڤد ھیوم
 ھیگل
 ئەمانویل کانت
 نیچە
 شۆپەنھاوەر
 فیورباخ
 ئیدموند ھەسرل
 مارتان ھیدگەر
 لودڤیگ ڤتگنشتاین

 ژان پۆڵ سارتەر
 موریس میرلوبونتی
 جۆن ئاستین
 جیۆرج گەدامیر
 بۆل ڕیکۆر
 میشێل ڤوکۆ
 جاک دریدا
 جۆن سۆرل
 دونالد دیفیدسن
 جاک بوفریس
 ستانلی کافیل
 سووکرات

بەستەرە دەرەکییەکان 
 فەیلەسووفەکان، epistemelinks.com (بە ئینگلیزی)
 ناوەندی زانیاریی فەیلەسووفەکان (The Philosopher's Information Center) (بە ئینگلیزی)

فەلسەفە
فەیلەسووفان