فرانک لێبی ستانتۆن
فرانک لێبی ستانتۆن (؛ لەدایکبووی ٢٢ی شوباتی ١٨٥٧ – مردووی ٧ی کانوونی دووەمی ١٩٢٧) زۆر جار بە فرانک ئێڵ ستانتۆن یان ئێف ئێڵ ستانتۆن متمانەی پێ دەدرا، ھۆنراوەنووسێکی ئەمریکی بوو.

ھەروەھا یەکەم ستووننووس بوو بۆ دەستووری ئەتلانتا، و بووە یەکەم شاعیر کە خەڵاتی ویلایەتی جۆرجیای بەدەست ھێنا، ئەو پۆستەی کە پارێزگار «کلیفۆرد واڵکەر» دەستنیشانی کرد، لە ساڵی ١٩٢٥ و تا مردنی لەلایەن ستانتۆنەوە پڕکراوەتەوە.

ژیان 
ستانتۆن لە شاری چارڵزتۆن لە کارۆلینای باشوور لە دایک بووە، باوکی ڤالنتین ستانتۆن (چاپکەر، سەربازی کۆنفیدرالی و جوتیار) بوو، ھاوسەرەکەی کاترین ڕێبێکا باری ستانتۆنە، باوکی خاوەنی کێڵگەیەک بووە لە دوورگەی کیاوا ھەر لە منداڵییەوە کاریگەری لەسەر سرودەکانی ئیسحاق واتس و چارڵز وێسلی ھەبوو، لە کڵێسای «مێتۆدیست ئیپیسکۆپال» لە باشوور گەورە بوو. پاش دەستپێکردنی قوتابخانە لە شاری سەڤانای جۆرجیا، فرانک لێبی ستانتۆن پەروەردەی خۆی لەلایەن شەڕی ناوخۆی ئەمەریکاوە پچڕا، لەتەمەنی ١٢ ساڵیدا لەچاپکەرێک ڕاھێنانی کردووە، ئەو پێگەیەیی کە ڕێگەی پێدەدات کە بچێتە ناو کاری ڕۆژنامەوە، ئەوەبوو ساڵی ١٨٨٧ «جۆسی لیۆنی» بینی لە کاتی کارکردن لە ھەواڵی سمیسڤیڵ ھاوسەرگیرییان کرد، و لە ساڵی ١٨٨٨ بەرەو ڕۆمای جۆرجیا گواسترانەوە، لەوێ فرانک لێبی ستانتۆن ئۆفەرێکی لە جۆن تێمپل گراڤس وەرگرت، بۆ ئەوەی وەک سەرنووسەری شەو لە «ڕۆم تریببوون» کار بکات. ستانتۆن لە ساڵی ١٨٨٩ ڕووی کردە دەستووری ئەتلانتا (کە چەند مانگێک لەگەڵ «ھێنری دەبلیو گرادی» پێش مردنی گرادی کاری دەکرد)، دەستی کرد بە زیاتر تەرکیز کردن لەسەر نووسینی سەروتار و ستوونەکان؛ و ڕۆڵێک لە ڕۆژنامەکاندا لە دوای مردنی ستانتۆن لە ساڵی ١٩٢٧ پڕکراوەتەوە. نووسینەکانی ستانتۆن زۆر باو بوون و بە سەختی دەخوێندرانەوە. ڕۆژنامەی ستونیNews from Billville (دواتر Up from Georgia) بنچینەکە بۆ ئەو بانگەشەیە دروست دەکات، کە ئەو نموونەی سەرەتایی ستووننووسەکانی ڕۆژنامەکانی ئەمریکا بووە. فرانک لیبی ستانتۆن لە تەمەنی ٦٩ ساڵیدا لە ئەتلانتای جۆرجیا کۆچی دوایی کرد، ئەو و لیۆن جۆسی ستانتۆن لەلایەن منداڵەکانیانەوە ڕزگار دەبن.

ھۆنراوە 
ھۆنراوەکانی فرانک لێبی ستانتۆن بەو شێوەی ئەو کاتە سادە و دڵڕفێن و بەسۆزە، ھۆنراوەکانی بریتین لە ژمارەیەک لە کتێبەکانی بە زاراوەی شێوەزار، بەرەنگارییەک کە بەھرەیەکی تایبەتی ھەبوو، وەک "مایتی لاک گوڵ" (کە بۆ ئیتێڵبێرت نێڤین (١٨٦٢–١٩٠١) بە مۆسیقا سپێردراوە پێی. ستانتۆن لەلایەن سیدنی ھۆمەرەوە، ئاوازی «کێڵگەیەکی دیکە» ی بۆ داڕشتووە. زۆرێک لە گۆرانییەکانی مۆسیقای ستانتۆن لەلایەن ئۆڵی کۆلێس دانراوە.

بەرھەمداری 
بەپێی ناوەندی کتێبخانەی ئۆنلاینی کۆمپیوتەر (OCLC)، نووسینەکانی ستانتۆن لە ٣٠٩ بڵاوکراوەدا بە سێ زمان و ١٧١ وتار و ١٤٨٣ دەستکەوتی کتێبخانەی (OCLC WorldCat Hits) لەخۆ دەگرێت.

کۆکراوەی کارەکانی لە لیستی کتێبخانەکانی ویلایەتی کۆنێکتیکەت، زانکۆی ویلایەتی ڤاڵدۆستا، زانکۆی ڕۆچێستەر (قوتابخانەی میوزیکی ئیستمان)، مۆسیقای ئوستوراڵی. لە چەندین بۆنەوە کە بووە ھۆی ھەڵبژاردنی وەک شاعیر ستانتۆن بانگ کرا، بۆ ئەوەی ھۆنراوە بۆ ڕووداوەکانی دەوڵەت بدوورێتەوە، لەوانە کردنەوەی پێشانگای پەمۆ لە ئەتلانتا و پێشانگای نێودەوڵەتی ١٨٩٥. لە ٢٣ی شوباتی ١٩١٦ ڕۆژی دوای ٥٩مین ساڵڕۆژی لەدایکبوونی ستانتۆن، قوتابخانە حکومییەکانی سەرتاسەری جۆرجیا، بۆ یادکردنەوەی دەستکەوتەکانی، یادکردنەوەیەکیان ساز کرد، واڵکەر ڕایگەیاند، لە کاتی دامەزراندنیدا وەک شاعیری جۆرجیا ستانتۆن، ھیچ کەسێک لە ھیچ ویلایەتێک لە باشوور داینەنرابوو بە شاعیر.

سەرچاوەکان

بەستەرە دەرەکییەکان 

 
 
 

لەدایکبووانی ١٨٥٧
مردووانی ١٩٢٧
شاعیرە کوڕە ئەمریکییەکان