مات سمیس
ماسیوو ڕۆبێرت سمیس (؛ لەدایکبووی ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٢ ئەکتەرێکی بەریتانییە) ناسراوە بە ڕۆڵەکانی وەک بەرجەستەکردنی یازدەیەمین دکتۆر لە زنجیرە درامای (دکتۆرەکە کێیە) لە بەرھەمھێنانی کەناڵی بی بی سی شازادە فیلیپ لە زنجیرەی درامای تاج لە نێتفلیکس، کە دواتر بۆ خەڵاتی Primetime Emmy Award پاڵێورا.

سمیس لە سەرەتایە ھیوای خواست ببێتە یاریزانی تۆپی پێ بەڵام، بەھۆی شکانی چەند ئێسکێکی لەشی ناچاری کرد لە وەرزشەکەی بێتە دەرەوە. دوای ئەوەی بەشداری لە شانۆی لاوانی نەتەوەیی کرد و لە زانکۆی ئەنگلیای ڕۆژھەڵات کاری ھونەری و نووسینی داھێنەرانەی دەکرد، لە ساڵی ٢٠٠٣ بوو بە ئەکتەر، لە شانۆکانی کوشتن لە کەنیسەکە، فرێش کیڵس، کوڕانی مێژوو و لە کەنار دەریا فراوانەکانی جیھان لە شانۆکانی لەندەن دا نمایش کرا. درێژکردنەوەی دووبارەکاری بۆ شانۆی West End، لەو کاتەوە لە قۆناغی نواندنی لەگەڵ ڕۆڵەکانی Swimming with Sharks لەگەڵ Christian Slater نمایشی کرد، دوای ساڵێک دوای نمایشێکی بە ڕەخنەگرانە بە ڕۆڵی Henry لە That Face.

یەکەم ڕۆڵی تەلەڤیزیۆنی سمیس لە ساڵی ٢٠٠٦ بوو. بە ڕۆڵی Jim Taylor لە کەناڵی بی بی سی پەخشکرا، لە نواندنی Philip Pullman لە The Ruby in the Smoke و The Shadow in the North، لەکاتێکدا یەکەم ڕۆڵی سەرەکی لە تەلەڤیزیۆن وەک دانی ھات لە زنجیرەیەک لە بی بی سی لە زنجیرەی Party Animals لە ٢٠٠٧ سمیس، کە لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠٠٩ دا بە یانزەیەمین لە کارپێکردنی (دکتۆرەکە کێیە) ڕاگەیەنرا، گەنجترین کەس بوو بۆ وێناکردنی ئەو کاراکتەرە. زنجیرەکەی جێھێشت لە کۆتایی ڕۆژێکی تایبەتی وەک کریسمسی ٢٠١٣. لە فیلمدا لە (Womb)(٢٠١٠) دا ئەستێرەی کردووە و بەرجەستەکردنی فیزیکی سکاینێتی لە تێرمینتۆر جینیسی (٢٠١٥) دا وێنا کردووە.

ژیانی سەرەتایی 
ماسیوو ڕۆبێرت سمیس لە ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٢ لە نۆرسامپتۆن لە دایکبووە. کوڕی لین و دەیڤد سمیس. خوشکێکی ھەیە بە ناوی لۆرا جاین، کە یەکێک بوو لەو سەماکەرانەی گۆرانی Eric Prydz لە ساڵی ٢٠٠٤دا پەخشکرا. سمیس لە قوتابخانەی سەرەتایی لە نۆرسامپتۆن بۆ کوڕان خوێندووە و دواتر چووەتە کۆلێژی ئاڵتۆن. باپیری یاری تۆپی پێی بۆ ھەرێمی نوتس کردووە و سمیس پلانی ئەوەی ھەبوو یاری تۆپی پێ بکات، ھەروەھا بۆ تیپەکانی گەنجانی شارۆچکەی نۆرسامپتۆن و دارستانی ناتینگھام و لیستەر سیتی یاری کردووە، کە ١٠ ساڵ بوو. کاتێک بووەتە کاپتنی تیمی گەنجانی ئەم دوایە، برینێکی زۆر بە دواوە بوو کە تووشی شکانی ئێسک بوو، نەیتوانی بەردەوام بێت لە پیشەی تۆپی پێ. سمیس لە سەرەتایە حەزی بەکاری نواندن نەدەکرد، دوای دەرھێنەری سمیس بەبێ ڕەزامەندی سمیس واژووکردنی بۆ بەرھەمە شانۆیییەکان بەبێ ڕەزامەندی خۆی وەرگرت. دوای ئەوەی لە دوو زنجیرە شکستی بە کارەکانی خۆی نا، مامۆستاکەی کارێکی تری نواندنی بۆ ڕێکخستن ئەویش Twelve Angry Men. ھەرچەندە بەشداری لەم شانۆیەدا کردووە بەڵام، ڕەتیکردەوە بەشداری لە فیستیڤاڵی دراماکەدا بکات کە مامۆستاکەی خۆی بۆی واژووکردووە چونکە، خۆی وەک یاریزانی تۆپی پێ بینیووە و پێی وایە نواندن زیان بە ژیانی کۆمەڵایەتی خۆی دەدات. ٢ مامۆستای دراماکەی بەردەوام بوو لە کۆتاییدا ڕازی کرد بچێتە ناو شانۆی لاوانی نەتەوەیی لە لەندەن.

خوێندن و کاری نواندن 
دوای جێھێشتنی قوتابخانە، سمیس لە زانکۆی ئەنگلیای ڕۆژھەڵات، کاری نووسینی دراما و داھێنەرانەی خوێند، کە لە ساڵی ٢٠٠٥ تەواو بووە. ھەر لە ٢٠٠٥دا یەکەم ڕۆڵی شانۆیی وەک بەشێک لە شانۆی لاوانی نەتەوەیی تۆماس بێکێت لە کوشتن لە کلێدرال و باسوونی ماستەر و مارگەریتا بوو. ڕۆڵی ئەو لە دواتردا بریکار و یەکەمین کاری پیشەیی خۆی، فرێش کیڵس و لە کەنارەکانی جیھانی پاندا بۆ پەیدا کرد. ڕۆڵە پیشەگەرییە نوێیەکانی وای لێکرد کە بەدوای ڕێککەوتن دا بگەڕێت لەگەڵ زانکۆکەیدا تا بتوانێت لە ساڵی کۆتایی خوێندنیدا بەبێ ئامادەبوونی لە وانەکان تەواو بکات. سمیس ئێستا حەزی لە نواندن و وەرزشە.

پیشە

تەلەڤیزیۆن 
یەکەم ڕۆڵی تەلەڤیزیۆنی سمیس وەک جیم تەیلەر لە بی بی سی دا نواندنی کتێبی چوارکەسی ساڵی ٢٠١٠ The Ruby in the Smoke و The Shadow in the North بوو. یەکەم ڕۆڵی سەرەکی تەلەڤیزیۆنی لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی Animal Parts ھات، زنجیرە درامایەکی تەلەڤیزیۆنی بی بی سی سەبارەت بە ڕاوێژکار و توێژەرەوانی پەرلەمانی خەیاڵی لە وێستمینستەر. لە ئاھەنگەی درامای …Animal سمیس وێنەی دانی فۆستەر توێژەری پەرلەمان بۆ جۆ پۆرتەر (ڕاکل کاسیدی) سیاسەتمەداری کار و وەزیری ئۆفیسی ماڵەوەی بچووک وێنا دەکات. لە تەمەنی ٢٦ ساڵیدا دانی بە کەسێکی زیرەک وەسف دەکرێت بەڵام بە " گیک سیاسەت " کە دەبوایە لە تەمەنی خۆیدا لە توێژینەوەوە کاری بکردایە. سکۆت برای ڕاوێژکاری کاروباری گشتی لەلایەن ئاندرو بوچان نواندن دەکات لە ناو چیرۆکەکانی زنجیرەکەدا ھەوڵ دەدات کە سۆزەکانی بۆ کریستی ماکێنزی (ئاندریا ڕییسبۆرۆ) کە کارناوەکەیەتی ھاوسەنگ بکات، ھاوکات ھەوڵ دەدات ڕێگری لە دابەزینی نزیکی پۆرتەر بکات.

لە چاوپێکەوتنێکدا لە ساڵی ٢٠٠٧، سمیس باسی لە پاڵنەرەکانی کارەکتەرەکەی کرد. دانی پوختکردەوە وەک ئەوەی کە لە شوێنێکی تر بە گاڵتەوە لە جیھانی سیاسی دا کارەکتەر لەلایەن باوکییەوە سیاسی خۆیەوە کێشراوە بۆ ناو سیاسەت. بەرگری لە تەمەنی کارەکتەرەکەی کرد بە کەسایەتی کردنی وەک وەفادار بۆ پۆرتەر، لە جیاتی ئەوەی بێ توانا بێت. باسی پێگەیشتوویی ھەست و ھزری کارەکتەرەکەی کرد: لە ڕووی سۆزدارییەوە، متمانەی بە دەوری ژندا نییە، بە خۆشەویستییە ناتەواوییەکەی بەرامبەر کریستی بینراوە، بەڵام سمیس بە ڕۆڵی دانی وەک گرنگیدان و ھەستیار وێنا دەکات بەڵام «ور، گاڵتەچی، و زیرەک» ڕۆمانسییە؛ و لە بواری فکرییەوە دانی وەک تێبینیکەر وێنا دەکرێت و خاوەنی ڕەوشتێکی کاری بەھێزە.

سمیس بۆ ڕۆڵی ویڵ مکێنزی لە زنجیرە کۆمیدیی ئینیوتەرس ھەڵسەنگاندنی بۆ کرد و لە کۆتاییدا ئەو بەشەی بە ئەکتەر سیمۆن بێرد درا ئەمە لە چاوپێکەوتنێکدا لە ساڵی ٢٠٠٩دا لەلایەن نووسەری پێشانگەکە ئایین مۆریس ئاشکرا کرا، کە گوتی: «ئێمە بە ١٠٠٠ وشە تاقیمان کردەوە… ئەو زیرەک بوو.

دکتۆرەکە کێیە (زنجیرە تەلەڤیزیۆنی) 

سمیس وەک دکتۆری یازدەیەم لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی بەریتانی (Science - Fiction) ئاشکرا کرا دکتۆر کە لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٩ بۆ جێگرتنەوەی دەیڤد تێنانت کە لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨ بەجێھێشتنی خۆی ڕاگەیاند. سمیس ئەکتەرێکی تا ڕادەیەک نەناسراو بوو بە بەراورد لەگەڵ ئەکتەرەکان دواتر پێشبینی کرد کە ڕەنگە ڕۆڵی خۆی بگێڕێت، کە بریتیی بوو لە پاترسۆن جۆزێف، دەیڤید مۆریسی، شان پێرتوێ، جەیمس نێسبیت، ڕوسێل تۆڤی، کاترین زێتا جۆنز، چیویتێل ئیجیوفەر، ڕۆبێرت کارلیل و بیلی پایپەر. سمیس یەکەم جار بە جێگرەوەی شیاو بە کەمتر لە ڕۆژێک پێش ئەوەی وەک دکتۆری یازدەیەم ڕاگەینرێت، لە چاپی ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩ کاتی بەیانی بی بی سی، لە نێو ئەو ناوانەی کە پێشبینیان لەسەر کراوە، ناوی لێنراوە. نادیاریی ئەو مانشێتی ھەواڵی " دکتۆرەکە کێیە؟ " ھانیدا.

سمیس یەکێک بوو لە ئەکتەرەکانی کە لە یەکەم ڕۆژدا بۆ ڕۆڵەکەی نمایش دەکرێت تیمی بەرھەمھێنان کە لە بەرھەمھێنەری ھاتوو ستیڤن مۆفات و بی بی سی وێڵز سەرۆکی دراما و بەرھەمھێنەری جێبەجێکار، پیرس وێنجەر پێکھاتبوون، دەستبەجێ لەسەر بنەمای نواندنەکەی تاکیان بۆ دەرپەڕاند. ئەو سەرکەوتوو نەبوو، وەک ستیڤن مۆفەت باوەڕی وابوو شێوازی نواندنە نامۆکەی لە ھۆلمز نزیکتر بووە، کە پێشتر ڕۆڵەکەی بە بەندیکیت بەخشرابوو. لە تەمەنی ٢٦ ساڵیدا، سمیس سێ ساڵ لە پیتەر داڤیسۆن بچووکتر بوو لە کاتی بەرجەستە کردنی ڕۆڵەکەی وەک دکتۆر لە ساڵی ١٩٨١ لە ھەموو ئەکتەرێکی دیکە بچووکتر بوو کە بۆ ڕۆڵەکەی پێشنیاریان کرد. دوای سێ ھەفتە لە تاقیکردنەوەی، ڕۆڵی مۆفت و وێنجەر ھاوڕابوون کە «ھەمیشە مات» ھەبووە و لەو ڕۆڵەوە نزیک دەبێتەوە بۆ ئەوەی ڕۆڵەکەی قبوڵ بکات.

لە حوزەیرانی ٢٠١٥دا، سمیس بۆ وێناکردنی شازادە فیلیپ، دوک لە ئەدینبۆرگ، لە درامای شاھانەی تاج تۆڕی نێتفلیکس دا کە سمیس ڕۆڵی بۆ زنجیرەی دوو وەرزی یەکەم گێڕا. پاڵاوتنی بۆ خەڵاتی «پریمتایم ئیمی» کۆکردەوە بۆ ئەکتەری پاڵپشتیکاری دیار لە زنجیرە درامایەک لە ساڵی ٢٠١٨ بۆ پێشکەشکردنی.

فیلمسازی

فیلم

تەلەڤیزیۆن

خەڵات و پاڵێوراوەکان

ئەمانەش ببینە 
تاج (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
کلێر فۆی

سەرچاوەکان

بەستەرە دەرەکییەکان 

 

زیندووان
لەدایکبووانی ١٩٨٢
ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز
ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم
ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز
ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئینگلیز
بێدینەکان