Seneler önceydi. Ya bir şeyler araştırıyordum ya da kitapları karıştırıyordum. Arşî'nin tezkirelerde tesadüf ettiğim;
"Yatma uyan etme ziyân
Vakt-i seher kum kum kum
Tâ olasın vâkıf-ı cân
Vakt-i seher kum kum kum"
dörtlüğü ile başlayan şiiri dikkatimi çekmişti. Daha sonra "kalk" anlamındaki "kum" redifli birçok şiire daha tesadüf ettim. Özellikle mutasavvıf şâirlerin seher vakti uyanık olmaya çok dikkat ettiklerini bu vesileyle bir kez daha öğrendim.
Ol zaman rızka manidir uyku
Somuncu Baba'yı da duymuşsunuzdur. Aksaraylı Şeyh Hamiddîn Efendi'ye mesleğinden dolaylı "Somuncu Baba" lakabı verilir. Bu melâmî-meşrep ârif ve âlim şeyh, Hacı Bayram Velî'mizin de mürşididir. Bursa Ulu Camii'nin açılışında Fatiha suresini yedi farklı şekilde tefsir edince cami cemaati onun ne büyük bir âlim ve Allah dostu olduğunu anlar. Sırrı fâş olunca Bursa'dan sessizce ayrılan bu büyük âlim ve ârif şeyhe ait olduğu söylenen ve ilk dinlediğim andan itibaren unutmadığım bir dörtlüğü var:
"Alemin her neşeli sabahında,
Göz açandan gider bütün korku,
Her seher feyz-i Hak olur taksîm,
Ol zaman rızka mânidir uyku."
Bu dörtlüğün kime ait olduğu biraz şüpheli. Bir manzum kırk hadis tercümesinde, "Sabah uykusu rızka engel olur" mealindeki hadisin Farsça manzum tercümesinin Türkçe tercümesi olarak gördüm. Dolayısıyla şairinin kim olduğunu kesin olarak bilmiyorum. Belki bir himmet sahibi çıkıverir de bize doğrusunu söyler. Neyse, konumuza dönelim.
Sabah uykusu rızka engel olur
Hadis-i şerifte geçen rızık iki türlüdür. Biri bu dünyaya ait olan rızk-ı maddî. Diğeri ise rızk-ı ma'nevî. Bu inanç ile işine gücüne sabah erkenden gidenlerin günlerinin daha bereketli olacağına inancımız tam. Ama biz meselenin diğer yönüne, rızk-ı manevi kısmına bakacağız. Çünkü her seher kâinât, âdetâ yeniden yaratılır. Uyku yarı ölüm ise bizim her uyanışımız da yeniden doğuşumuz değil midir? Her gece ölüp her sabah dirilmiyor muyuz? Yeniden diriliyor isek, her sabah da bizim için yeni bir hayat olmaz mı? Böyle düşünenler ümitsiz olur mu? Allah'tan ümit kesilmez, sözünün altında da bu hakikatin yattığına kuşku yok.
Dervişler her gün yeniden yaratılan dünyayı, seher vakti uyanıp bir cümbüşü izler gibi seyredip zevk ederler. Esrar Dede;
"Seherde seyre geldi bâğa cânân
Neler seyreyledi bîdâr olanlar"
derken, sevgilinin bağa seher vakti geldiğini ve uyanık olanların ise onu seyrettiğini söylerken kastettiği böyle bir şey değil midir? Burada geçen cânân Allah, bağ ise bu dünya olmakta. Bîdâr olanlar, Hakk'ın birliğini hakka'l-yakîn bilen ehl-i tevhîddir. Hakka'l-yakîn sahiplerinin her sabah ne âlemlere daldıklarını varın siz düşünün.
Bursalı Hüseyin Rıf'at Efendi biz sıradan kulları unutmamış, seher vaktinin rahmet ve ihsan vakti olduğunu hatırlatan şu beyti terennüm etmiş;
"Seherler dâimâ vakt-i safâ-yı ehl-i irfândır
Seherler vakt-i rahmettir, seherler vakt-i ihsandır"
Seher vaktinin nasıl rahmet ve ihsan vakti olduğunun müşahhas bir örneğini İsmail Kara'dan (Dağ Ne Kadar Yüce Olsa: İstanbul: Dergah Yayınları; 2020, s. 151) nakledelim.
"Yaz aylarına gelen bir ramazandı. Sıcak ve uzun günler… Yayla yaptırmakta olan komşumuz, mahallenin kadınlarını ve kızlarını tahta taşımaya çağırdı. Yayla tahtası hem kalın hem de uzun olduğu için her kadın taşıyamaz. Yaylanın keresteleri de öyledir; güçlü, kuvvetli ve dayanıklı erkek ister.
Ramazan olduğu için sahuru biraz erken yapıp güneşe yakalanmadan dağı devirerek gideceğimiz yere varmalıydık. Yaklaşık iki saatlik bir mesafede.
Sahuru yaptık ve yola çıktık. Önde erkekler, arkalarında otuz civarında kadın. Gürgenler, çamlar, kestaneler ve fundalıklarla çevrili orman yoluna girdik. Bildiğin patika yol. Ay ışığının aydınlığında yokuş yukarı gidiyorduk. Taşların arasından dökülen soğuk ve tatlı sulardan birine yaklaştığımızda beraber gittiğimiz yaşlı hala benimle bir arkadaşımı geri çekerek "onlar gitsin, biz burada namazımızı kılalım." Dedi. Yavaşladık ve suyun başına geldiğimizde oturduk. Hala abdestini aldı. Biz almaya başlamıştık ki ortalık birden kıpkırmızı kesildi. Aman Allah'ım! Ateşin içine düşmüştük. Orman, dağlar, taşlar yanıyor gibiydi. Şaşkınlık içinde halanın sesini duyduk. Kızlar! Gök kapısını açıldı, hemen duanızı yapın. Onun baktığı tarafa doğru baktık. Ethone köyünün üstünde, göğün bir noktasında narın ikiye ayrılması gibi kor halinde bir yer gördük. Şaşkın ve heyecanlı idik, kapı da kapanmaya başlamış gibiydi.
Hala içten gelen bir iniltiyle duâsını tekrarlıyordu. Ya Rabbî! Günahlarımı affeyle. Cennetine koy beni!.. Yanındaki gelinin yıllardır erkek çocuğu olmuyordu, o da bir erkek evlat istedi. Ben bekardım, helal süt emmiş ve "okumuş" birinin kısmetime düşmesi için sessizce yalvardım.
Bunları yapana kadar gök kapısı da kapanıverdi. Kendimizi toparladık, abdestlerimizi aldık, namazlarımızı kıldık. Yola koyulurken hala bizi uyardı: Gök kapısını görmek bir kısmettir kızım, herkese nasip olmaz, herkese de anlatılmaz. Onun için yetişeceğimiz kadınlar söz açmazsa siz de bir şey söylemeyin, belki de onlar görmemiştir. Gerçekten 100-200 metre önümüzdeki kalabalık bir şey görmemişti."
Dualar kabul olur, gelinin oğlu olur ve genç kıza da bir okumuş adam talip olur. Bu vakitte edilen duanın bereketiyle okumuş bir adamla yapılan evlilikten, yazdıkları eserler olmasa, alanlarında büyük boşluk olacak olan ve Türk ilim hayatına büyük iz bırakmış Mustafa ve İsmail Kara hocalarımız dünyaya gelir.
Ne diyelim, Cenab-ı Mevlâ bizi, feyz-i Hakk'ın taksim edildiği seherleri, vakt-i rahmet ve vakt-i ihsân bilip üzerine güneş doğmayan kulları arasına idhal buyursun. Âmin
İsmail Güleç
Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Turkuvaz Medya Grubu’na aittir. Kaynak gösterilse veya habere aktif link verilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı ya da bir bölümü kesinlikle kullanılamaz.
Ayrıntılar için lütfen tıklayın.
Etiketler Bursa Bursa Ulu Camii Somuncu Baba Farsça Hacı Bayram Veli türkçe her Fatiha ta Arşî Aksaraylı Şeyh Hamiddîn Efendi
üye olmadan yorum yazmak istiyorum üyeyim giriş yapmak istiyorum
iptal
kalan karakter 1000
yorumla
Haberin tüm yorumlarını okuyun (1 yorum)
Adile Soruç
Sayın Hocam, yazınız çok güzel, insanın içini aydınlattı. Saygılarımla
Aynı Görüşte misiniz?
evet0
hayır0
cevapla 13.09.2021 09:37
Haberin tüm yorumlarını okuyun (1 yorum)
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan FİKRİYAT veya fikriyat.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
YAZAR ARŞİVİ
İşini Müslüman gibi yapmak
Eylül 09, 2021
Türkiye’nin yumuşak gücü: TİKA, YTB, Yunus Emre Enstitüsü ve Maarif Vakfı
Eylül 06, 2021
Karides ve ıstakoz yiyenler haram yemez mi?
Ağustos 30, 2021
Hollywood'u göklere çıkarmak, genç nesli dolandırmaktır
Ağustos 29, 2021
Seyyid Osman’ın tavla oyunu şerhi
Ağustos 25, 2021
Diploma, üniversite mezunu olmak için yetmez!
Ağustos 22, 2021
Kerbelâ’yı kana gark eyledi insan-i hazele
Ağustos 18, 2021
Selçukluların Anadolu’ya ilk adım attıkları yer: Ani
Ağustos 16, 2021
YAZARIN TÜM YAZILARI
MEALLİ HATİM
İshak Danış ve Nüvit Candaner’in sesinden Mealli Hatim
KÜLTÜR SANAT
Osmanlı aliminden günümüze ışık tutacak terbiye kuralları
Eylül 10, 2021
Bir sömürü aracı: Süper kahramanlar
Eylül 7, 2021
Ne okuyalım, ne izleyelim, hangi tarifi yapalım?
Eylül 6, 2021
GALERİ
Şiir sözlüğü
Kasım 29, 2021
Nu Varyantı Belirtileri Neler? Süper Varyant Omicron nedir?
Kasım 29, 2021
10 maddede müzik dehası Hammamizade ve miras bıraktığı eserler...
Kasım 29, 2021
PODCAST
İslam’dan edebiyata kadar en özgün konuların podcastleri
FİKRİYAT GÜNDEM
İdeolojik virüsler ve varisler
Eylül 11, 2021
Bugün, düne göre daha ümitli olabiliriz…
Eylül 5, 2021
Kösem Sultan nasıl öldürüldü?
Eylül 2, 2021
Abdülhamid ne zaman tahta çıktı? Abdülhamid’in cülus töreni…
Ağustos 31, 2021
Karides ve ıstakoz yiyenler haram yemez mi?
Ağustos 30, 2021
SİYASET
Eylül 12, 2021
Tarihi ve kültürel boyutlarıyla Afganistan
Ağustos 24, 2021
Mercidabık Savaşı tarihi hakkında bilgiler
Temmuz 11, 2021
Erdoğan: Türkiye, dün olduğu gibi bugün de yarın da Boşnak kardeşlerinin yanında olmaya devam edecektir
Temmuz 11, 2021
Yunanistan Dışişleri Bakanı Dendias: Cumhurbaşkanı Erdoğan hayatında çok şeyi başarmış önemli bir lider
İSLAM DÜNYASI
Eylül 12, 2021
Eko-Endüstriyel kümeler olarak dünyada helal parklar
Ağustos 28, 2021
Dünyanın en güzel cami kubbeleri
Ağustos 20, 2021
Libya’da düşman işgaline direnişin sembolü: Ömer Muhtar
Ağustos 10, 2021
Michel Chodkiewicz kimdir? Michel Chodkiewicz’in hayatı…
Şiir sözlüğü
Edebiyat
Nefs ve Akıl: Nefs Kötülüğü mü emreder?
Yazarlar
Osmanlı tarihinin en güçlü üç valide sultanı
Tarih
10 maddede müzik dehası Hammamizade ve miras bıraktığı eserler...
Biyografi
İslam uygarlığında Müslüman alimlerin icat ettiği saatler
Tarih
Türkiye'nin görülmesi gereken kanyonları
Yaşam
2021 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
Anasayfa Gündem Listeler Fikriyat Özel Kur'an-ı Kerim Akademik Fotoğraf Galeri Fikriyat TV Yazarlar Gizlilik Bildirimi Künye