Enerji Kimlik Belgesi: 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu ve buna bağlı olarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından çıkarılan Enerji Performans Yönetmeliğinde tanımlanmış ve zorunlu hale getirilmiştir. Asgari olarak binanın enerji ihtiyacı ve enerji tüketim sınıflandırması, yalıtım özellikleri ve ısıtma ve/veya soğutma sistemlerinin verimi ile ilgili bilgileri içeren belgeyi ifade eder.
· Enerji Kimlik Belgesi, toplam kullanım alanı 1.000 m2 ve üzerinde olan mevcut binalar ve işletmeye alınan yeni binalar için düzenlenir.
· Enerji Kimlik Belgesi,enerji kimlik belgesi vermeye yetkili kuruluş tarafından hazırlanır ve ilgili idarece onaylanır. Bu belge, yeni binalar için yapı kullanma izin belgesinin ayrılmaz bir parçasıdır.
· Enerji Kimlik Belgesi düzenleme tarihinden itibaren 10 yıl geçerlidir.
· Ayrıca; BEP-TR yöntemine göre enerji kimlik belgesi alacak olan yeni binalar D sınıfı ve daha fazla enerji tüketimine ve CO2 salımına sahip olamaz.
· Enerji Kimlik Belgesi Vermeye Yetkili Kuruluşlar dışındaki diğer kurum ve kuruluşlarca verilecek olan Enerji Kimlik Belgesi ve ilgili raporlar geçersiz sayılır. Bu belge ve raporlar ilgili idarelerce onaylanmaz.
ENERJİ VERİMLİ BİNA
Proje aşamasından uygulamasına kadar geçen bir süreç bütünlüğü ile sağlanır. Yönetmeliğin uygulanması Ocak 2011’de başlamıştır.. Binanızın elektrik,yakıt tüketimleri ve CO2 salınımlarından yola çıkarak bina enerji sınıfınız belli olacaktır. Binanızı satın alırken veya evinizi projelendirirken ne kadar enerji tüketeceğinizi önceden bilebilir, hangi enerji sınıfında olduğunu öğrenebilirsiniz. Enerji verimli bir bina hem müteahhitler, hem satın alanlar için kazançlı bir yatırımdır.
Binalarımızın enerji verimli bir bina olması için yapılabilecek örnek uygulamalar;
· Bina izolasyonu yapılmalıdır.. Binalarda ısı kaybı, yaklaşık % 40 çatıdan, % 20 zeminden ve pencerelerden olmaktadır. Bina yalıtımı ile % 50' ye varan enerji tasarrufu sağlanır. Geri ödeme süreleri 2-4 yıl arasındadır.
· Yeni evler tasarlanırken, doğal gün ışığından yararlanabilecek şekilde olmasına dikkat edilmelidir.
· Çift katlı ve/veya low-e tabakası olan enerji verimliliği yüksek pencere seçilmelidir.
· Bina aydınlatmasında enerji tasarruflu ampuller seçilmelidir. Apartman merdivenlerin aydınlatmalarında hareket sensörlü armatürler kullanılmalıdır.
· Güneş veya rüzgar gibi alternatif enerji kaynaklarından yararlanılmalıdır.
· Bireysel ısıtmada yoğuşmalı kombi gibi daha verimli sistemleri tercih edilmelidir.
· Merkezi ısıtma sistemlerinde dış hava sıcaklık ölçen otomatik kontrol sistemleri kullanılmalıdır.
· Dairenizdeki kapı ve pencerelerdeki hava kaçaklarını azaltılmalıdır.
· Elektrikli cihazlarınızı kullanmadığınızda bekleme (stand- by) konumunda bırakılmamalıdır. (şarj aletleri ve adaptörler dahil).
· Klima kullanıyor iseniz, yıllık filtre ve serpantin temizliğini yaptırılmalı, iç ve dış üniteleri kirli dış üniteler daha fazla enerji tüketecektir.
ÖNEMLİ TANIMLAR
· Enerji kimlik belgesi: Asgari olarak binanın enerji ihtiyacı ve enerji tüketim sınıflandırması, yalıtım özellikleri ve ısıtma ve/veya soğutma sistemlerinin verimi ile ilgili bilgileri içeren belgeyi ifade eder.
BEP-TR: Enerji kimlik belgelerinin düzenlenmesi için kullanılan ve Bakanlık internet adresinden erişim sağlanan yazılım programı.
· Binalarda enerji verimliliği: Binalarda yaşam standardı ve hizmet kalitesinin düşmesine sebebiyet vermeksizin enerji tüketiminin azaltılması çalışmalarıdır.
· Kullanım alanı: Binanın inşa edilen ve kullanılabilen tüm bölümlerinin; duvarlar, kolonlar, ışıklıklar, giriş holleri, açık çıkmalar, hava bacaları, saçaklar, tesisat galerileri ve katları, ticari amaçlı olmayan ve binanın kendi ihtiyacı için otopark olarak kullanılan bölüm ve katlar, yangın merdivenleri, asansörler, tabii zemin terasları, kalorifer dairesi, kömürlük, sığınak, su deposu ve hidrofor dairesi çıktıktan sonraki alanlardır.
· Önemli tadilat: Binada cephe, mekanik ve elektrik tesisatı gibi enerji tüketimini etkileyen konularla ilgili toplam tadilat maliyetinin, binanın emlak vergisine esas değerinin % 25’ini aştığı tadilatlardır.
· Yapı inşaat alanı: Işıklıklar hariç olmak üzere, bodrum kat, asma kat ve çatı arasında yer alan mekanlar ve ortak alanlar dahil yapının inşa edilen bütün katlarının alanıdır.
Örnek Enerji Kimlik Belgesi
BİNA ENERJİ PERFORMANS YÖNETMELİĞİ
02 Mayıs 2007 tarihinde yürürlüğe giren 5627 sayılı Enerji Verimliliği Yasası ve ilgili yönetmelikleri tüketicilere sektör ilgililerine getirdiği bir kısım zorunluluk ve yükümlülükler bulunmaktadır. Bu zorunluluk ve yükümlülüklerle yönelik sorular ve cevaplarına aşağıda yer verilmiştir.
· Binalarda Enerji Performansı (BEP) Yönetmeliğinin amacı nedir?
Bu yönetmeliğin amacı, binalarda enerjinin ve enerji kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasına, enerji israfının önlenmesine ve çevrenin korunmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
· BEP Yönetmeliği ne zaman yürürlüğe girmiştir?
İlgili Yönetmelik, 05 Aralık 2008 tarihinde yayımlanmış ve 05 Aralık 2009 tarihinde de yürürlüğe girmiştir. Yönetmelikle ilgili son düzenleme 1 Nisan 2010 günü resmi gazetede yayınlanmıştır.
· Merkezi Isıtma Sistemi kullanım zorunluluğu hangi özellikteki binalar için geçerlidir?
İlgili Yönetmeliğin, Beşinci Bölüm, Madde 13-3’ünde; “yeni yapılan ve yapı ruhsat tarihi 05 Aralık 2009 tarihinden sonra olan binalarda yapı ruhsatına esas toplam kullanım alanının 2000 m2 ve üstünde olması halinde merkezi ısıtma sistemi yapılır” hükmü getirilmektedir. Yapı ruhsatı 05 Aralık 2009 tarihinden önce olan binalar için yönetmeliğin Madde13-3 hükmü geçerli değildir.
· Merkezi Isıtma Sistemi haricinde BEP yönetmeliği neleri zorunlu kılmaktadır?
Yönetmelik;
o Mimari tasarım, mekanik tesisat, aydınlatma, elektrik tesisatı gibi binanın enerji kullanımını ilgilendiren konularda bina projelerinin ve enerji kimlik belgelerinin hazırlanması ve uygulanmasına ilişkin hesaplama metotlarının , standartların, yöntemlerin ve asgari performans kriterlerinin enerji verimliliği ön planda tutularak hazırlanmasını
o Enerji kimlik belgesi düzenlenmesi, bina kontrolleri ve denetim faaliyetleri için yetkilendirmeler yapılmasını zorunlu kılmaktadır.
· Merkezi Isıtma Sistemi” nedir?
Bir merkezden elde edilen ısıtma enerjisi ile birden fazla bağımsız bölümün ısıtılmasını sağlayan sistem merkezi ısıtma sistemidir.
· Kombilerin kullanımı BEP Yönetmeliğinde nasıl belirtilmiştir?
Yukarıda bahsedilen 13. Madde (m2 sınırlaması), Isıtma konusunda uygun ve yüksek verimli çözümler sunabilen kombilerin yasaklanması gibi bir durum söz konusu değildir. Yönetmeliğin bu maddesi, sadece yeni yapılacak ve 2.000 m2 üzeri kullanım alanına sahip binalar için geçerlidir. Sonuç olarak, mevcut binalarda (yapı ruhsat tarihi 05 Aralık 2009’dan önce olan binalar) son tüketiciler ekonomik ve verimli kombi sistemleri seçebilirler.
· Müstakil bina, villa vb. uygulamalarla ilgili BEP in getirdiği bir zorunluluk var mıdır?
Kullanım alanı 250 m2 ve üstünde olan bireysel ısıtma sistemine sahip gaz yakıt kullanılan binalarda bağımsız bölümlerde veya müstakil binalarda yoğuşmalı tip cihazlar cihazlar kullanılır.
· Enerji Verimliliği sağlamak üzere BEP yönetmeliği başka hangi zorunlulukları beraberinde getiriyor?
BEP in getirdiği bir başka zorunluluk ise merkezi sistem kazanların verim değerleri ile ilgilidir. Buna göre merkezi sistemde kullanılacak olan kazanların verim değeri, katı yakıtlı kazanlarda %75’den, sıvı ve gaz yakıtlı kazanlarda, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nca 05/06/2008 tarihli ve 26897 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sıvı ve Gaz Yakıtlı Yeni Sıcak Su Kazanlarının Verimlilik Gereklerine Dair Yönetmeliğin 7. maddesinde belirtilen çift yıldız verim sınıfından daha düşük olamaz.
· Yapı ruhsat tarihi 5 Aralık 2009 ve sonrası olan binalarda brülör gerektiren sistemlerin kullanılması durumunda nelere dikkat edilmelidir?
Merkezi ısıtma sistemlerinde kullanılacak sıvı veya gaz yakıtlı cebri üflemeli brülör ile çalışacak kazanlarda;
o 100 KW’a kadar ısıtma sistemi kapasitesine sahip sistemlerde iki kademeli veya oransal kontrollü brülörler,
o Sıvı yakıtlılarda 100 KW-1200 KW arası , Gaz yakıtlılarda 100 KW-600 KW arası ısıtma kapasitesine sahip sistemlerde sadece oransal kontrollü brülörler,
o 3000 KW üzerinde ısıtma sistemi kapasitesine sahip sistemlerde baca gazı oksijen kontrol sistemi kullanılır.500 KW ve üstü kapasiteye sahip kazanların kullanıldığı sistemlerde su yumuşatma veya şartlandırma veya her iki sistemin birden kurulması gerekmektedir.
· BEP sistemlere bakımla ilgili bir zorunluluk getiriyor mu?
BEP yönetmeliğine göre , sıvı, gaz ve katı yakıtlı merkezi ısıtma sistemlerinde her işletme döneminin başlangıcında ve yılda en az bir kez olmak üzere baca gazı analizi ve sistem bakımı yaptırılması gerekmektedir. Sistem performansını da ihtiva eden bir hizmet formu hazırlanarak gerektiğinde ilgili mercilere sunulmak üzere muhafaza edilir.
· Enerji Verimliliği Danışmanlık (EVD) Şirketlerinin görevi nedir?
EVD’ler eğitim, sertifikalandırma, endüstriyel işletmeler, bina sahipleri veya yönetimleri ile aralarında yapılan hizmet anlaşmaları çerçevesinde, etüt ve danışmanlık faaliyetleri yürütür, Enerji verimliliği etüt çalışması ile belirledikleri önlemlerin uygulanmasına yönelik projeyi hazırlar, Uygulama anlaşması kapsamındaki tadilatları proje doğrultusunda gerçekleştirir ve enerji tasarruf miktarını garanti eder, yetki aldıkları kuruma her yıl faaliyet raporu sunarlar.
· Enerji kimlik belgesinin bina ve daire sahiplerine sağlayacağı avantajlar nelerdir?
Enerji Kimlik belgesi binanın ya da bina içindeki bağımsız bir bölümün ne kadar enerji tasarrufu sağlayabileceğini gösterir bir belge olduğundan satış ve kiralama işlemleri öncesinde alıcı ya da kiracı için enerji giderleri ile ilgili bir öngörü sağlayacaktır. Bina veya bağımsız bölüm satıldığında veya kiraya verildiğinde, mal sahibi tarafından alıcı veya kiracıya binanın Enerji Kimlik Belgesi de verilir.
· Mevcut binalar enerji kimlik belgesini almak zorunda mıdır?
Mevcut binalar ve inşaatı devam edip henüz yapı kullanım izni almamış binalar için Enerji Verimliliği Kanununun yayımı tarihinden itibaren on yıl içinde ( 02 Mayıs 2017’ye kadar) Enerji Kimlik Belgesi düzenlenmelidir.
· Merkezi ısıtma sistemi tasarlanması zorunlu olan binalarda Müteahhit /Bina yöneticileri vb. nelere dikkat etmelidir.
o Merkezi sistem tasarlanması zorunlu olan binalarda, sıcaklık kontrol ekipmanları ile ısı merkezinde iç ve/veya dış hava sıcaklığına bağlı kontrol ekipmanlarının kullanılması zorunludur.
o Merkezi ısıtma sistemine sahip binalarda, merkezi veya lokal ısı veya sıcaklık kontrol cihazları ile ısınma maliyetlerinin ısı kullanım miktarına bağlı olarak paylaşımını sağlayan sistemler kullanılır. Tüketicilerin kalorimetre ve ısı pay ölçer kullanımı zorunlu hale gelmektedir.
o Merkezi ısıtma sistemli binaların bağımsız bölümlerinde sıcaklık kontrol ekipmanlarının kullanılması durumunda, ısıtma tesisatı pompa grupları zamana, basınca veya akışkan debisine göre değişken devirli seçilmelidir. Sistemin buna göre seçilmesi müteahhit ya da bina yöneticilerinin sorumluluğunda olacaktır.
o Ayrıca seçilecek olan merkezi sistemde kullanılacak kazan verimi katı yakıtlı kazanlarda %75’den, sıvı ve gaz yakıtlı kazanlarda, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nca 05/06/2008 tarihli ve 26897 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sıvı ve Gaz Yakıtlı Yeni Sıcak Su Kazanlarının Verimlilik Gereklerine Dair Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen çift yıldız verim sınıfından daha düşük olamaz.
500 KW ve üstü kapasiteye sahip kazanların kullanıldığı sistemlerde su yumuşatma veya şartlandırma veya her iki sistem birden kurulmalıdır.
Merkezi kullanım sıhhi sıcak su hazırlama amaçlı planlanan ve sıcak su depolanan sistemlerde, sıhhi sıcak suyun sıcaklığı 60°C ‘yi geçmeyecek şekilde tasarımlar yapılır. Ancak lejyonella etkisi olmaması için depolanan sıcak su sistemlerinde en az haftada 1 saat boyunca su sıcaklığı en az 60°C sıcaklıkta tutulur.
Sıhhi sıcak suyun ısı kapasitesi minimum kazan modulasyon çalışma alt sınırının altında kalması halinde yaz kullanımına yönelik ayrı bir sıcak su kazanı tahsis edilir.
Merkezi ısıtma sistemine sahip konut olarak kullanılan binalarda cihazlar, en az gidiş suyu kontrolü ve dış hava kontrolünü yapacak otomasyon sistemine sahip olmalıdır.
Merkezi ısıtma sistemine sahip binalarda ısıtılan mahallerin iç ortam sıcaklığı 15°C’nin altına düşmeyecek şekilde tedbir alınmalıdır.
Bina yöneticileri sıvı, gaz ve katı yakıtlı merkezi ısıtma sistemlerinde her işletme döneminin başlangıcında ve yılda en az bir kez olmak üzere baca gazı analizi ve sistem bakımı yaptırılmasından ve gerekli mercilere raporlanmasından sorumludurlar.