İlköğretim okulları, 4’er yıl süreli ilkokul ve ortaokullardan oluşur. Anayasa’nın 42.maddesinde “İlköğretim, kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve Devlet okullarında parasızdır.” hükmü yer almaktadır. Ancak uygulamada, eğitimin finansmanındaki yetersizlikler nedeniyle sorunlar yaşanmaktadır.
Eğitimin finansmanı; kapasite kullanımı, kaynak yönetimi ve verimlilik açısından en sıkıntılı alandır. Dolayısıyla mevcut finansman sistemi için olumlu değerlendirmeler yapmak güçtür. Kamu kaynaklarının sınırlılığı ve etkin kullanılamaması nedeniyle, eğitime ayrılan pay, artmasına rağmen OECD ortalamasının çok gerisinde kalmaktadır. Buna ilaveten, eğitim yatırımlarına ayrılan payın hemen hemen hiç artmaması durumu daha da kötüleştirmektedir Kamunun merkeziyetçi, tek tipçi finansman modeli bakış açısı donuklaşmış, sahici olmayan bir eğitim sistemi ortaya çıkarmaktadır (TEDMEM, 2015).
Anayasanın 42.maddesine göre hazırlanan 222 Sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanununun, “İlköğretimin Gelir, Giderleri ve Planlama” başlıklı bölümünde yer alan 76.maddede, ilköğretime ait gelir kaynakları şu şekilde sıralanmaktadır (R.G.2015);
a) Her yıl Devlet gelirlerinin % 3 ünden az olmamak üzere Devlet bütçesinden yapılacak yardımlar,
b) Özel idare bütçelerine, bu kanun hükümleri gereğince sağlanacak gelirler hariç ve 1960 mali yılında ilköğretime tahsis edilen miktardan az olmamak üzere, yıllık gelirlerinin en az % 20 si oranında konulacak ödenekler…
d) Köy okullarına gelir sağlamak üzere, tahsis edilen araziden ve okul uygulama bahçesinden elde edilen gelirler hariç köy bütçelerine her yıl genel gelirlerinin en az % 10 u oranında konulacak ödenekler,
e)Mahkemelerce hükmolunanlar da dahil olmak üzere bu Kanuna göre verilecek para cezaları,
f) Gelirleri sıbyan, mahalle tıfıl okullarıyla medreselere ve diğer ilim müesseselerine tahsis edilmiş bulunan mazbut vakıflar hasılatından her yıl Vakıflar Genel Müdürlüğünce bütçe ile tesbit edilecek gelirlerle mütevelliler tarafından idare olunacak vakıflardan ayrılacak hisseler,
g) İktisadi Devlet Teşekkülleri, özel kurumlar, dernekler veya hayırsever kimseler tarafından yapılacak her türlü mal, para bağışları ve vasiyetler, (İşbu bağış ve vasiyetlerle bununla ilgili işlemlerden resim ve harç alınmaz.) Gelir ve Kurumlar Vergisi yükümlüleri tarafından makbuz mukabilinde yapılacak para bağışları, yıllık bildirim ile bildirilecek gelirlerden ve kurum kazançlarından indirilir.
h) Faizler,
i) Hurdaya çıkacak okul eşya ve levazımının, işe yaramayacağı anlaşıldığından veya yenisi yapıldığından satılmasına karar verilen okul binaları enkazının veya okul yerinin değiştirilmesi dolayısiyle bu kanuna göre istifade edilmeyecek durumda kalan arsa ve tarlaların satışından elde edilecek paralar,
j) Sözleşmeler gereğince kısmen veya tamamen yerine getirilmeyen okul yapım işleri müteahhitlerinden alınacak gecikme ve benzeri tazminat ve müteahhitlerin irat kaydolunacak teminat akçeleri,
Bütçelerine yukarda yazılı oranlarda ilköğretim ödeneği koymamış olan idareler, belediye ve köyler için bu ödenekler; bütçeleri inceleme ve onamaya yetkili makamlar tarafından doğrudan doğruya konur; bu ödeneklerin mali yılbaşında özel idarelere yatırılması sağlanır.
Kamuoyunda bilinenin aksine görüldüğü gibi ilköğretim okullarının yeterince kaynağı vardır. Ancak bu kaynakların okul yapımı, personel giderleri ve demirbaş alımı dışında kalan hiçbir okul gideri için kullanılmadığını da eklemek gerekiyor.
Bu nedenle her öğretim yılının başında ‘bağış’ tartışmaları yaşanmaktadır. MEB, okullara kayıt sırasında her ne şekilde olursa olsun velilerden bağış alınmamasını istemekte, okul müdürlükleri ise istisnasız velileri bağış yapmaya zorlamaktadır. Adrese dayalı kayıt sistemi nedeniyle de veliler ister istemez çocuklarına iyi bir eğitim aldırmak için istenen bu bağışları yapmak zorunda kalmaktadır.
Bu kısırdöngünün aşılması için öncelikle;
1. Daha fazla kaynağın eğitim sistemine aktarılması ve eğitim yatırımlarının artırılması,
2. Eğitime ayrılan kaynakların adil ve dezavantajlı birey/grup/bölgeler gözetilerek kullanılması,
3. Kaynakların kullanımında ekonomiklik, etkililik ve verimlilik sağlanabilmesi için işlevsel bir kontrol ve denetim sisteminin oluşturulması, gerekmektedir (TEDMEM, 2015).
Bu sayede; eğitim sisteminde nitelik ve verimliliğin sağlanabilmesi, dünya çapındaki eğitimsel gelişmelerin takip edilmesi, ülke içerisinde eğitime ilişkin değer üretilebilmesi için daha fazla kaynak eğitime aktarılacak, Ar-Ge temelli yenilikçi uygulamalara yönelik yatırımların artması sağlanacaktır. Kaynakların adil kullanılması ise, bölgeler ve okullar arasında gelir dağılımı eşitsizliğinden kaynaklı olarak eğitim çıktılarında oluşan farklılıkların giderilmesinde rol oynayacak ve pozitif ayrımcılık kapsamında dezavantajlı kesimlere yönelik iyileştirmeler yapılabilecektir. Eğitim finansmanının kontrol ve denetiminin sağlanması için kurulacak olan mekanizmalar, aktarılan kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik temelinde kullanılmasını garanti altına alacaktır.
Kaynaklar
Anayasa.gov.tr (2015). http://www.anayasa.gov.tr/icsayfalar/mevzuat/1982anayasası.html Erişim Tarihi: 29.08.2015
R.G. (2015) İlköğretim ve Eğitim Kanunu http://www.resmigazete.gov.tr/main.aspx?home=http://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/10705.pdf&main=http://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/10705.pdf Erişim Tarihi: 29.08.2015
TEDMEM, (2015). Ulusal Eğitim Programı 2015-2022 Ankara.
Abdullah DAMAR / Eğitimci-Yazar
Tags: kayıt parası
Continue Reading
Önceki Türkiye Kamu-Sen’in Sözleşme Talepleri
Sonraki “Okulda Kayıt Parası İsteniyor”
Bunlar da İlginizi Çekebilir
GÜNCEL
ÖZEL HABER
Kût’ül-Amâre Kutlamalarını Kim Kaldırdı?
5 sene ago
GÜNCEL
ÖZEL HABER
Asker Üniformalı Gösteriye İnceleme
5 sene ago
GÜNCEL
ÖZEL HABER
Danıştay: İş Bırakma Sendikal Faaliyettir
5 sene ago
Bir cevap yazın Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak.
Yorum
İsim
E-posta
İnternet sitesi
Bir dahaki sefere yorum yaptığımda kullanılmak üzere adımı, e-posta adresimi ve web site adresimi bu tarayıcıya kaydet.
Sayfamızı Takip Edin
Facebook
GÜNCEL
ÖZEL HABER
Kût’ül-Amâre Kutlamalarını Kim Kaldırdı?
5 sene ago
GÜNCEL
ÖZEL HABER
Asker Üniformalı Gösteriye İnceleme
5 sene ago
GÜNCEL
ÖZEL HABER
Danıştay: İş Bırakma Sendikal Faaliyettir
5 sene ago
GÜNCEL
ÖZEL HABER
Ortaylı: “Müfredatı Hazırlayanlar Düşük”
5 sene ago
GÜNCEL
ÖZEL HABER
Kutlu Doğum Haftası Kaldırıldı mı?
5 sene ago
Son Haberler
Çok Okunanlar
GÜNCEL
ÖZEL HABER
Kût’ül-Amâre Kutlamalarını Kim Kaldırdı?
5 sene ago
GÜNCEL
ÖZEL HABER
Asker Üniformalı Gösteriye İnceleme
5 sene ago
GÜNCEL
ÖZEL HABER
Danıştay: İş Bırakma Sendikal Faaliyettir
5 sene ago
GÜNCEL
ÖZEL HABER
Ortaylı: “Müfredatı Hazırlayanlar Düşük”
5 sene ago
GÜNCEL
ÖZEL HABER
Kutlu Doğum Haftası Kaldırıldı mı?
5 sene ago
GÜNCEL
ÖZEL HABER
MEB Şikayet Hattı Açtı
10 sene ago
GÜNCEL
Torba Yasa Öğrenim Kredisi Borcu Ödeme
11 sene ago
GÜNCEL
Katkı ve Öğrenim Kredisine Af
11 sene ago
GÜNCEL
Katkı, Öğrenim Kredisi Affı Başvuru Sayfası
11 sene ago
GÜNCEL
Öğrenim – Katkı Kredisi Affı (Güncellendi!)
11 sene ago
Popüler Anahtar Kelimeler
öğrenim kredisi affı, öğrenim kredisi affı 2011, öğrenim kredisi yapılandırma 2011, ygs iptal edildi, 2010 ygs soru ve cevapları, 2010 kpss soruları, 2010 öğretmen atamaları taban puanları, ithal öğretmen, kyk borç yapılandırma 2011, milli eğitim bakanlığı şikayet, meb şikayet, 2010 ygs çözümleri, zorunlu hizmet bölgeleri, süt izni, 2010 ygs soruları ve çözümleri, feeds feedburner com, torba yasa öğrenim kredisi AFFI, bimer şikayet, öğrenim kredisi,
ANA SAYFA
BELİRLİ GÜNLER
MAKALELER
KATEGORİLER
SERBEST KÜRSÜ
SİTEMİZ HAKKINDA
BİZE ULAŞIN
Site içeriğini kaynak göstererek kullanabilirsiniz. Haberlere yapılan yorumlar yorum sahiplerinin sorumluluğundadır, egitimciyiz.com sorumlu tutulamaz. | CoverNews by AF themes.