Monopoly, Jenga ya da Tabu gibi birden fazla kişiyle oynanan masa oyunlarından biri olan "Scrabble", ne yazık ki, ülkemizde pek az kişi tarafndan bilinmektedir. Mevcut harfleri simetrik bir oyun tahtası üzerine belirli yönlerde dizerek, anlamlı kelimeler meydana getirme temeline kurulu olan bu oyun, oynayanlara hem düşünce güçlerini geliştirme hem de sözlük kullanma alışkanlığı kazandırma noktasında büyük yarar sağlayabilecek niteliktedir. Açıkçası, yüz yirmi değişik ülkede otuzdan fazla dilde oynanan, turnuvaları dahi düzenlenen Scrabble'ı ben de uzunca bir süredir oynamak istiyordum. Yakın zamanda oyunu deneme fırsatı bulabildim ve tabir yerindeyse, oyunun bağımlısı oldum. Scrabble nasıl oynanır sorusuna geçmeden önce, oyunla ilgili birkaç ufak bilgi vermek istiyorum.
Scrabble'ın Tarihi
Amerikalı Mimar Alfred Mosher Butts, daha önceden "Lexico" adıyla ürettiği benzer bir oyunu biraz daha geliştirir ve Scrabble'ın ilk şeklini ortaya çıkarır. Butts, "Criss-Crosswords" adını verdiğini bu prototipte, oyunun şimdiki sürümünde olduğu gibi, harflere belirli puan değerleri verir ve çapraz dizilim imkânı sunar. Geçim sıkıntısı içerisinde olan mucit, 15'e 15 karelerden oluşan oyun tahtasını da daha işlevsel hâle getirdikten sonra, oyunu piyasaya sürmek ve satışını yapmak amacıyla pek çok firmayla görüşür; fakat bundan bir sonuç alamaz ve kendi el emeği olan birkaç set ile baş başa kalır.
1948 yılına gelindiğinde, Connecticut'ta yaşayan James Brunot, sınırlı sayıda üretilen bu oyunlardan birine sahip olur ve Butts ile anlaşarak, oyunun telif haklarını satın alır. Brunot, ardından, oyunu daha da geliştirir ve belirli karelere rastlayan kelimelerin daha fazla puan kazandırması gibi yeni özellikleri oyuna ekler. Ayrıca oyunun adını da, kelime anlamı 'karalamak', 'tırmalamak' olan Scrabble ile değiştirir. 1949'da Brunot ve ailesi tam 2.400 adet oyun seti üretir, fakat bu işten hayli zararlı çıkarlar. 3 yıl sonra, Macy's mağazalarının sahibi Jack Straus, çıktığı bir yolculuk esnasında oynadığı bu oyunu çok beğenir ve fazla sayıda alım yaparak, "Herkes bir tane edinmeli!" sloganıyla mağazalarında satışa çıkarır. Aynı yıl Brunot, oyunun haklarını Selchow & Righter adındaki bir şirkete devreder ve 1955 yılının Ocak ayında İngiltere ve Avustralya'da oyunun satışına başlanır. Zararlar ve iflaslarla dolu geçen yılların ardından, 1984 yılında oyun NBC kanalındaki bir programda tanıtılır ve aynı kanalda 1990 yılına kadar oynatılır. Bu sırada oyun, ünlü hobi ürünleri ve oyuncak firması Hasbro'nun malı olmuştur ve bu tarihten itibaren günden güne daha fazla ülkede milyonlarca kişi tarafından severek oynanmaya başlayacaktır.
Scrabble'ın günümüzdeki sürümü
Oyunun Oynanışı
Oyun setinde yer alan parçalar şunlardır:
- 1 adet oyun tablosu
- 100 adet harf taşı
- 4 adet harf yerleştirme tablası
- 1 adet torba
- Oyun kılavuzu
İki, üç ya da dört kişi tarafından 15'e 15 eşit karelerden oluşan bir tablo üzerinde oynanan oyunun amacı, her kare üzerine bir harf dizmek yoluyla, anlamlı kelimeler üretmek ve en az bir harfi bu kelimelerle bitişen başka anlamlı kelimeler oluşturmaktır. Öncelikle, oyuna kimin önce başlayacağını belirlemek amacıyla, her oyuncu torbadan birer harf seçer. Alfabetik harf sırasına göre başlangıca en yakın harfi ya da boş taşı çeken oyuncu oyuna ilk olarak başlama hakkına sahip olur. Ardından, her oyuncu, torbadan 7'şer harf seçer ve bu harfleri tabla üzerine dizer. İlk oyuncudan başlamak suretiyle, herkes sırasıyla birer kelime üretir ve bunu tabloya dizer.
Oyunda, dizilen her harfin bir puan değeri vardır ve çok sık kullanılan harflerin (örn: a, e) değeri az iken, nadir olarak kelimelerde yer alanların (örn: ç, ş) değerleri ise hayli yüksektir. Mümkün olduğunca yüksek puan değerine sahip harften oluşan uzun kelimeler kurmak ve bu kelimeleri tablo üzerindeki puan katlayan özel karelere denk getirmek önemlidir. Üretilen her kelime, eğer başka bir kelimenin harfi ile bitişirse, bitişen harfin puan değeri de ana puana eklenir. Torbadaki ve oyuncuların elindeki taşlar bittiğinde oyun sona erer ve en yüksek puanı alan oyuncu, oyunun galibi olur.
Scrabble Nasıl Oynanır
Genel Kurallar
1. Kazanılan puanları toplamak üzere oyunculardan biri görevlendirilir. Bu oyuncu, üretilen her kelimenin puanını hesaplar ve çizeceği bir tabloda, kendisininki de dâhil olmak üzere, oyuncuların puanlarını hesaplar.
2. Oyuncular, sıra kendilerine geldiğinde, kelime üretmek yerine taş değiştirme hakkına sahiptirler. Taş ya da taşlarını değiştiren oyuncu, sırasını diğer oyunca bırakmış olur ve sıra tekrar kendisine gelene kadar tablo üzerine kelime yerleştiremez. Aynı zamanda her oyuncu, taş değiştirme ya da kelime üretme dışında pas geçme hakkına sahiptir.
3. Oyun süresince kullanılacak olan ve her oyuncunun hemfikir olduğu bir sözlükte yer alan madde başları, anlamlı kelime olarak kabul edilir. Tartışılan kelimelerde belirlenen sözlüğe başvurulur ve eğer kelime burada yer alıyorsa, puan hesaplanır ve sıra diğer oyuncuya geçer. Eğer kelime sözlükte yer almıyorsa, ürettiği kelimesi tartışılan oyuncu hakkını kaybetmiş olur ve puan kazanamadan sırasını diğer oyuncuya devretmek zorunda kalır. Özel isimler, ekler ve kısaltmalar kabul edilmez.
4. Aynı kelime oyunda birden fazla kere kullanılabilir, fakat tüm kelimeler yatay veya dikey olarak dizilmelidir. Ayrıca, dizilen bir harf başka bir kelimenin harfine temas ediyorsa, temas eden bu harfler de anlamlı kelimeler üretmelidir ya da o kelimenin anlamlı bir parçası olmalıdır.
5. Puan katlayan özel kareler sadece bir kez kullanılabilir. Diğer bir deyişle, özel kareye denk gelen bir kelime ile bitişen ya da o kelimedeki harfleri de kapsayan yeni bir kelimenin puan değeri hesaplanırken, katlayıcı ikinci seferinde dikkate alınmaz.
6. Tablasındaki tüm taşları kullanarak anlamlı bir kelime oluşturan oyuncu, ekstra 50 puan kazanır ve bu puan, harflerin puan değerleri hesaplandıktan sonra ana toplama eklenir.
Diğer kurallar ve oynanış biçimleri için oyun kılavuzundan faydalanabilirsiniz.
***
Sonuç olarak, oyunun çoğu kişi tarafından bilinmemesine rağmen son derece eğlenceli olduğunu söyleyebilirim. Fikrimce bu oyun, herkes tarafından oynanmalı ve oynatılmalıdır. Ayrıca, okullarda ya da diğer eğitim kurumlarında da tavsiye edilmeli ve turnuvaları dahi gerçekleştirilmelidir. Arkadaşlarınızla bir araya gelerek saatlerce bu oyunu oynayabilirsiniz. Her oyunda tatlı bir rekabet süreci yaşayacağınızın garantisini verebilirim.
Oyunu, pek çok kırtasiye ya da büyük markette bulabileceğiniz gibi İnternet üzerinden de satın alabilirsiniz. Oyunla ilgili her türlü sorunuzu ya da paylaşımlarınızı ise yazı altındaki yorum formu aracılığıyla iletebilirsiniz.
Alfred Mosher Butts, Connecticut, Criss-Crosswords, Hasbro, Jack Straus, James Brunot, Jenga, Kelime oyunu, Lexico, Macys, Masa oyunu, NBC, Scrabble kuralları, Scrabble nasıl oynanır, Selchow Righter, Tabu, Monopoly, Scrabble oyna, Scrabble oynamak, Scrabble satın al, Türkçe Scrabble
50
Bir yorum yapabilir veya soru sorabilrsiniz.
FACEBOOK VEYA GOOGLE İLE GİRİŞ YAPABİLİRSİNİZ:
26 Yorum konuları
24 Konu cevapları
2 Takipçiler
En çok okunan yorum
En fazla talep alan yorum
32 Yorum yazarları
Son yorum yazarları
Abone ol
en yeni en eski en beğenilen
Şunları bildir:
Yazılan cevapları bildir Tüm yorumlarıma yazılan cevapları bildir
Tulay ayder
Joker konulup harf alınabilirmi
Beğendim0Beğenmedim Cevapla
10 ay önce
coşkun
yapılmış kelimelere ek yapabilirmiyiz? yapım eki çekim eki mesala HASILAT-I bu kelimeye I koyabilirmiyim?
Beğendim0Beğenmedim Cevapla
1 yıl önce
Zehra b.
Kelimelerde emir kipi kullanılırmı
Beğendim0Beğenmedim Cevapla
1 yıl önce
İsa Sarı
Evet, olabilir.
Beğendim0Beğenmedim Cevapla
1 yıl önce
Zehra b.
Oyun tahtasında yukarıdan aşşağı dana yazıyor biz bunun başına soldan sağa şema yazabilirmiyiz. yani söyle olacak Ş E M A D A N A
Beğendim0Beğenmedim Cevapla
1 yıl önce
İsa Sarı
Aşağıdan yukarıya veya sağdan sola her biçimde anlamlı kelimeler olması gerekli. Burada DANA A'nın altındaysa, olur.
Beğendim0Beğenmedim Cevapla
1 yıl önce
Emine meltem Aksu
Fiiller kullanılabilir mi kullanılırsa nasıl oluyor
Beğendim0Beğenmedim Cevapla
1 yıl önce
arda
scrabble dash nasil oynaniyor peki?
Beğendim0Beğenmedim Cevapla
2 yıl önce
Nagehan yildiz
Scrabble'da tamlama yazılabilir mi? Mesela zümre kelimesi yazılmış. Bunun yanına diğer oyuncu planı kelimesini ekleyerek zümreplanı kelimesini oluşturabilir mi? Scrabble'da iki kelime oluşturulabilir mi?
Beğendim0Beğenmedim Cevapla
2 yıl önce
Donald Trump
Olmazz
Beğendim2Beğenmedim Cevapla
1 yıl önce
DİLEK KEKLİK
kelime yazarken yön farkeder mi . Yukaridan aşağı, sagdan sola, kualina uyulmalimi aşağıdan yukarı olur mu
Beğendim0Beğenmedim Cevapla
3 yıl önce
Mert Ali
Olmaz
Beğendim0Beğenmedim Cevapla
2 yıl önce
Zagroshan
Notalar yazılabilir mi?
Beğendim-5Beğenmedim Cevapla
3 yıl önce
Mert Ali
Evet
Beğendim0Beğenmedim Cevapla
2 yıl önce
Ali0908
Kısaca anlatayım arkadaşlar. Bende Türk yapımı scrabble var. Herkes 7 taş alıyor 1. Oyun tahtasının ortasındaki Yıldız’dan başlayarak yukarıdan aşağıya soldan sağa kelime yazarak başlıyoruz. Sağdan sola veya aşağıdan yukarı kelime kuramıyoruz. 2. Kelimeler boş alana değil diğer kelimelerin harfleriyle bağlantılı olmalı. 3. Örn. Kelime oluşturamadınız bir kez pas deme hakkınız var. Bir dahaki tur yine kelime oluşturamadıysanız elinizdeki taşları torbaya koyup yeniden 7 taş alıyoruz fakat bir tur daha oyunun dönmesini bekliyoruz. 4. Harf değiştirme: taşlarını değiştirmek isteyen oyuncu taşlarını diğer oyunculara gösterir diğer oyuncular bir kelime üretirse üretilen puan hanesine eksi olarak yazılır. Kalan harflerin üzerini torbadan 7… Devamı »
Beğendim4Beğenmedim Cevapla
3 yıl önce
Duru
Teşekkürler 😊
Beğendim0Beğenmedim Cevapla
2 yıl önce
Nesibe
Mrb.tşkrler.sorum şu:her oyuncunun süresi ne olmalıdır.kolay gelsin
Beğendim0Beğenmedim Cevapla
4 yıl önce
İsa Sarı
Merhaba. Rica ederim. Oyunculara verilen süre oyun başında kararlaştırılır. 2-5 dakika ideal bir süre bence.
Beğendim-5Beğenmedim Cevapla
4 yıl önce
Duru
Hayır süresi kutuda süresi 15dakika olarak gösteriyor
Beğendim0Beğenmedim Cevapla
2 yıl önce
Sercim
Merhaba arkadaşlar; benim bir - iki sorum olacak. Oyunun ortasında elimizde ki 7 taşın 5 tanesi ile bir kelime oluşturuyoruz fakat münferit bir kelime hiç bir harfe ya da kelimeye bağlanmıyor. Örneğin S,I,F,I,R,Ö,K var diyelim elimizde. Biz SIFIR kelimesini rastgele bir yere yerleştirebilir miyiz ?
İkinci sorum ise, oyun sonunda torbada taş kalmadı. Fakat elimizde de 7 den az sayıda taş var diyelim. Sıra her geldiğinde elimizde ki taşları eritene kadar devam mı edeceğiz oyuna yoksa torbada taş bitince elde ne kadar taş kalırsa kalsın onların sayılarını toplayacağız ?
Beğendim-2Beğenmedim Cevapla
4 yıl önce
yasin
elinizdeki harfleri rastgele biryere yerleştiremezsiniz ortada oluşan kelimelere mutlaka bir harfiniz temas etmeli. ikinci sorunuzda ise elinizde 7 den az taş kalırsa bitirinceye kadar oyun devam eder ancak rakibiniz ve siz 4 defa pas derseniz oyun orada biter
Beğendim-2Beğenmedim Cevapla
4 yıl önce
Meryem özacan
Bende bu oyunun faydali oldugunu dusunuyorum ve oynamak isterim ama cevremde bu oyunu bilmeyi birak ilgi duyan bile yok haberleri bile yok. Keşke bnmde 4 tane arkadasm olsa da bende oynasam cok imreniyorum.( bilenlere ve oynayanlara ). Sizede tesekkurler buarada. Sanki bzm 9 taş a benzettm ben.
Beğendim0Beğenmedim Cevapla
4 yıl önce
İsa Sarı
Ben teşekkür ederim Meryem Hanım. Umarım en kısa zamanda ilgili arkadaşlarınız olur çevrenizde.
Beğendim-5Beğenmedim Cevapla
4 yıl önce
Exshen83
Merhaba ben oyunu aldım ancak anlayamadım biraz anlatabilirmisiniz
Beğendim-1Beğenmedim Cevapla
4 yıl önce
İsa Sarı
Merhaba. Oyunun içerisinden talimat kılavuzu çıkmadı mı?
Beğendim-2Beğenmedim Cevapla
4 yıl önce
Özgür Kongur
eksik olan bir taşı alabilme imkanı var mı? internette aradım ama bulamadım
Beğendim-3Beğenmedim Cevapla
4 yıl önce
İsa Sarı
Maalesef satılmıyor diye biliyorum.
Beğendim-3Beğenmedim Cevapla
4 yıl önce
serdar
hangı harf lazım ben de fazla var
Beğendim-3Beğenmedim Cevapla
4 yıl önce
Nevin Demirgibi
Joker oyunun sonunda elde kalırsa kaç sayı düşülür
Beğendim0Beğenmedim Cevapla
4 yıl önce
Veysel Yalçın
Şey scrabble tablosunda karelerin içinde yazılmış yazılar nelerdir
Beğendim-2Beğenmedim Cevapla
4 yıl önce
İsa Sarı
Yazılı olan kadar fazla puan verir onlara harfler denk gelince.
Beğendim-1Beğenmedim Cevapla
4 yıl önce
yagmur .
bu oyunun kurallarını cok kısa bir sekilde yazmam gerekiyor nasıl kısaltabilirim??
Beğendim-2Beğenmedim Cevapla
5 yıl önce
Akın Aslan
Bos yada joker denilen tasi hangi harf yada harfler kullanilir
Beğendim-1Beğenmedim Cevapla
5 yıl önce
İsa Sarı
Tüm harflerin yerine kullanılabilir.
Beğendim-1Beğenmedim Cevapla
5 yıl önce
esma ozkan
İyi günler ben bu oyunu bi konu üzerine dökmek istiyorum nasill yapabilirim bi fikriniz varmi ?
Beğendim-2Beğenmedim Cevapla
5 yıl önce
İsa Sarı
İyi günler. Sadece ilgili konudan kelimeleri geçerli sayabilirsiniz.
Beğendim-1Beğenmedim Cevapla
5 yıl önce
Dilek
Ben kızımla oynamak için aldım ama bir türlü kelime dizerken olurmu olmazmı anlayamadım.mesela bir kelimeye birleşik başka kelime yazınca tam zıttında anlamlı olmayan başka kelime çıkıyor ozaman yazılamıyormu?
Beğendim-4Beğenmedim Cevapla
5 yıl önce
İsa Sarı
Dilek Hanım, her şekilde anlamlı kelime oluşması lazım. Nereden bakarsanız bakın kelimeler anlamlı olmalı.
Beğendim-1Beğenmedim Cevapla
5 yıl önce
Alp Mustafa Gokcel
Oynarken bir düşünme süresi varmıdır yoksa süresiz düşünme hakkına sahip miyiz.
Beğendim-1Beğenmedim Cevapla
6 yıl önce
İsa Sarı
Normalde yok, ama kendi aranızda karar verip süre tutabilirsiniz tabii ki de.
Beğendim-2Beğenmedim Cevapla
6 yıl önce
Nazlı çakır
Yok istediğiniz gibi düşünebilirsiniz ama 1 dk'ayı geçmemesi lazım
Beğendim0Beğenmedim Cevapla
3 yıl önce
Gülşah yılmaz
Scrabble orijinal aldım yeni, oyun tahtasının sağ alt köşesindeki puan değerleri ne işe yarıyo?
Beğendim0Beğenmedim Cevapla
6 yıl önce
İsa Sarı
Gülşah Hanım, onlar o harflerden kaçar tane olduğunu belirtiyor, yani taşların sayılarını...
Beğendim1Beğenmedim Cevapla
6 yıl önce
Esra sakın
Yasemin abla, eğer yazabileceğin bir kelime yoksa ya da sendeki bazı veya bütün harflerden memnun değilsen taş değiştirme hakkın var. Tabiki bu oğlun içinde geçerli
Beğendim2Beğenmedim Cevapla
6 yıl önce
yasemin atalay
Oyunu aldım ama bir türlü nasıl oynanacıgını çözemedim yaaaa ....Çekmiş olduğum taşlardan kelime üretemezsem ne yapmalıyım.... taşları geri bırakıcam, yeni bir taşmı alcam yada üretim tek tek mi çekiyoruz taşları bi yardım edin yaa oğlum için aldım bilmediğim için onunla oynayamıyorum..
Beğendim0Beğenmedim Cevapla
8 yıl önce
Esra sakın
Ablacım taş çekersen karşı takıma yani oğluna geçiyor .sana geldiğinde eğer yazabileceğin bir taş yoksa sıra sana geldiğinde tekrardan değiştirebilirsin.
Beğendim2Beğenmedim Cevapla
6 yıl önce
Ali0908
Kısaca anlatayım arkadaşlar. Bende Türk yapımı scrabble var. Herkes 7 taş alıyor 1. Oyun tahtasının ortasındaki Yıldız’dan başlayarak yukarıdan aşağıya soldan sağa kelime yazarak başlıyoruz. Sağdan sola veya aşağıdan yukarı kelime kuramıyoruz. 2. Kelimeler boş alana değil diğer kelimelerin harfleriyle bağlantılı olmalı. 3. Örn. Kelime oluşturamadınız bir kez pas deme hakkınız var. Bir dahaki tur yine kelime oluşturamadıysanız elinizdeki taşları torbaya koyup yeniden 7 taş alıyoruz fakat bir tur daha oyunun dönmesini bekliyoruz. 4. Harf değiştirme: taşlarını değiştirmek isteyen oyuncu taşlarını diğer oyunculara gösterir diğer oyuncular bir kelime üretirse üretilen puan hanesine eksi olarak yazılır. Kalan harflerin üzerini torbadan 7… Devamı »
Beğendim-1Beğenmedim Cevapla
3 yıl önce
Doğan Yılmaz
Her daim severek oynuyoruz. Bağımlısı oluyorsunuz belli bir zamandan sonra. Herkese tavsiye ederim. 3-4 arkadaş bir araya gelince daha eğlenceli oluyor.
Beğendim6Beğenmedim Cevapla
10 yıl önce
Exshen83
Doğan bey merhabalar ismim nebi bende aldım ama anlayamadım bir türlü. oyunun oynanisini bana tarif edebilirmisiniz şimdiden çok teşekkür ederim...