Tüm web sitesi ve işletme sahiplerinin öğrenmesi gereken “Sunucu Nedir?” sorusunun yanıtına ve web sitelerinin dijital yuvaları sunuculara dair önemli detaylara göz atmak ister misiniz?
İçindekiler
1) Sunucular Nasıl Çalışır?
2) Sunucular Ne İşe Yarar?
3) Web Sitesi Sahiplerinin Sunucularla İlgili Bilmesi Gerekenler
4) İşletmeler Sunucuları Ne İçin Kullanır?
5) Özet
Sürekli ulaşılabilir olmaları için kesintisiz çalışacak şekilde tasarlanan, geniş güvenlik, jeneratör ve soğutma önlemleriyle veri merkezlerinde korunan, 7/24 internet bağlantısı olan, gelişmiş ve dayanıklı bilgisayarlara sunucu denir.
Farklı türleri olsa da en tanınmış sunucular, web sitelerinin içeriğini depolayan ve internet kullanıcılarına bu içeriği “sunarak” sitelerin yayımlanmasını sağlayan web sunucularıdır.
Bir web sitesinin görüntülenebilmesi için bir web sunucusunda depolanması gerekir. Web sunucuları internetin kalbidir!
Sunucular aslında; yazılımların, programların kurulduğu ve çalıştırıldığı, birden fazla kullanıcının veri paylaşmasına izin veren dijital sistemlerdir.
Normal bir bilgisayardan çok daha güçlü olan sunucular, birden fazla görevi aynı anda ve daha hızlı yönetecek şekilde yapılandırılır.
Sunucular Nasıl Çalışır?
Bir bilgisayarla karşılaştırıldığında, sunucular daha fazla belleğe, birden çok ağ bağlantısına, birden fazla sabit sürücüye ve CPU’ya sahiptir. Bu nedenle çok kısa sürede bir web sayfasını oluşturan kodları aynı anda binlerce hatta milyonlarca kişinin görüntülemesini sağlayabilirler.
DNS ve IP sistemi; bir kullanıcının bir bağlantıyı tıklamasıyla istenen içeriği; depolandığı sunucudan kullanıcının bilgisayarına iletir.
Bir web sunucusunun ağının dışındaki kullanıcılar tarafından erişilebilmesi için bir IP adresine ihtiyacı vardır.
Her bir web sitesinin de alan adı / domain denen site adresine karşılık gelen 0 ile 255 arasında dört sayının birleşiminden oluşan IP adresi vardır: 255.21.122.123 gibi.
İnternet kullanıcılarını ve web sitelerini IP adresleri sayesinde birbirine bağlayan DNS (The Domain Name System) sistemi; bir tarayıcının adres çubuğuna yazılan site adresini ilgili IP adresine dönüştürür.
Böylece; DNS ve IP sistemi; bir kullanıcının bir bağlantıyı tıklamasıyla istenen içeriği; depolandığı sunucudan kullanıcının bilgisayarına iletir.
Yani metin, görsel, video gibi web sitesine ait görüntülenmek istenen içerik sunucu yani server tarafından, ziyaretçiye sunulmuş, servis edilmiş olur.
Bu işlem için; Nginx ve Apache gibi yazılımların; istekleri analiz edip ziyaretçinin tarayıcısında ilgili belgeleri görüntüleyecek sunucularda yüklü olması gerekir.
Sunucular Ne İşe Yarar?
Sunucular veri toplama, iletme, web sitelerini ve online oyunlar gibi uygulamaları barındırma, bir ağdaki birden çok bilgisayarın veri paylaşmasını sağlama gibi farklı kullanım alanlarına sahiptir.
Video ve radyo yayını yapmaktan, telefon santrali ve Voip gibi ses transferi işlemlerine, sanal özel ağlar (VPN) kurmanızı sağlamaktan yedeklemeye kadar çeşitli amaçlara hizmet eden çok sayıda sunucu türünden bazılarını sıralayalım:
Veritabanı sunucusu (Database Server)
Ağda veritabanı depolama ve alma işlemlerine ayrılmış olan, veritabanı yönetim sistemini ve veritabanlarını tutan sunucu türdür. İstemci cihazların istekleri üzerine, seçilen kayıtları aramak için veritabanında arama yapar ve sonuçları geri gönderir.
Dosya Sunucusu (File Server)
Dosya sunucusu, diğer bilgisayarların kullanımına sunulan dosyaları içeren bir sunucu türüdür. Dosya sunucuları, ağdaki diğer istemciler tarafından kullanılabilir hale getirilen belge, resim, video ve diğer veri dosyalarını depolar ve yönetir.
DNS Sunucusu (DNS Server)
Dominleri ve bunlara karşılık gelen genel IP adreslerini barındıran bir cihazdır. Adres çubuğuna yazdığınız alan adını IP adresine dönüştürmekten sorumludur.
Web Sunucusu (Web Server)
Web sunucusu, web sitelerine ait dosyaları barındırmaktan ve bir web tarayıcısı üzerinden sunmaktan sorumludur.
Uygulama Sunucusu
Uygulamaları çalıştırmak için özel olarak tasarlanmış sunuculardır. Web uygulamalarını çalıştırma, sanal makineleri yöneten bir hipervizöre ev sahipliği yapma, başka bir sunucudan gönderilen verileri işleme, yazılım güncellemelerini dağıtma ve izleme gibi amaçlar için kullanılır.
E-posta Sunucusu (Mail Server)
Mail sunucusu, e-postaları kurumsal ağlar ve internet üzerinden taşır ve depolar.
Online Oyun Sunucusu (Game Server)
Oyun sunucuları dünya çapında yüzlerce oyuncunun oyun verilerine erişmesi için kullanılan harici bir sunucudur. Xbox Live ve Playstation, oyun sunucuları kullanmaktadır.
Proxy Sunucu (Proxy Server)
Proxy sunucusu, bir istemci (web tarayıcısı veya bir uygulama) ile harici bir sunucu arasında; performans artırmak, bağlantıları paylaşmak, istekleri filtrelemek gibi işlemler için aracı görevi görür.
VPN Sunucusu (VPN Server)
VPN hizmetlerini barındırmak ve sunmak için yapılandırılmış fiziksel veya sanal bir sunucudur. VPN istemcilerinin güvenli bir özel ağa bağlanmasına izin veren bir VPN donanımını ve VPN yazılımını içerir.
Web Sitesi Sahiplerinin Sunucularla İlgili Bilmesi Gerekenler
Web sitesini internette yayımlamak isteyen herkes, bir hosting sağlayıcısının sunucularından belli bir alan veya sunucunun tamamını kiralamak zorundadır.
Web sitesini internette yayımlamak isteyen herkes, bir hosting sağlayıcısının sunucularından belli bir alan veya sunucunun tamamını kiralamak zorundadır. Dilerseniz Web Sitesi Nasıl Kurulur? adlı yazımızdan hosting kiralama öncesindeki ve sonrasındaki adımlara göz atabilirsiniz.
Genellikle blog dünyasına yeni adım atanlara ya da küçük çaplı web sitelerine sahip kullanıcılara önerilen paylaşımlı hosting paketleri; bir sunucunun kaynaklarının çok sayıda web sitesi tarafından paylaşıldığı en uygun fiyatlı hosting çözümüdür.
Sanal sunucular; VPS ve VDS olarak adlandırılan türlere sahiptir. Web siteleri, paylaşımlı hostinge göre sanal sunucular üzerinde daha yalıtılmış ortamlarda barındırılır. VPS’te web siteleri birbirini etkileyebilir ama VDS’te kaynaklar paylaşımsızdır ve siteler biribirinin performansından etkilenmezler.
Dedicated sunucu denen ve fiziksel sunucu olarak da bilinen sunucular, performansı ve maliyeti en yüksek sunucu türüdür. Bir Dedicated sunucu tümüyle tek bir kullanıcıya atanır. Kiralık sunucu olarak da adlandırılan Dedicated sunucuda kaynaklar tamamen kullanıcıya özel olduğundan kullanıcı; istediği yazılımları yükleyebilir, ister çok büyük bir web sitesi isterse bir sürü web sitesi barındırabilir.
Bulut Sunucu, birçok fiziksel sunucudan oluşan bir ağın sanal sunuculara bölünmesi anlamına gelir. Sitenizin yedeği birden fazla sunucuda depolanır ve bu yedekli yapı sayesinde kesintisiz erişim sağlanır. Ayrıca ölçeklenebilirlik söz konusu olduğunda kolaylıkla kaynak artırımı yapılabilir.
Sunucuya yüklenen yazılım, üzerinde barındırılacak web sitelerinin programlama dili ile doğrudan ilişkilidir (Windows – ASP , Linux- PHP). PHP ile yazılan WordPress için Linux Hosting ya da WordPress Hosting denen barındırma çözümleri kullanılabilir.
Bir sunucuyu “sunucu” yapan işlevler işletim sistemine gömülüdür.
Bir sunucunun gücü işlemci (CPU), bellek (RAM) gibi parçalarına bağlıdır.
Bir web sunucusu arızalanma, doğal afet gibi bir sebeple kapanırsa, site adresi doğru girilse bile ziyaretçiler sunucu üzerinde barınan web sitelerine ulaşamaz. Ancak bulut sunucular için yedekli yapıları nedeniyle bu durum söz konusu değildir.
Bir web sunucusu, sıkça istenen içeriğin yayınlanmasını hızlandırmak için içeriği önbelleğe alabilir. Bu işlem web sitelerinin hızlı yüklenmesini sağlar.
İşletmeler Sunucuları Ne İçin Kullanır?
Muhasebe yazılımları gibi birçok yazılım uygulaması, özel bir sunucuya kurularak birden fazla çalışanın verilere erişmesi ve düzenlemesi sağlanır.
Tüm bilgisayar programlarının ve yazılımların; işletim sistemi türü (Microsoft, Mac, Linux, UNIX…) ve CPU ihtiyaçları gibi donanım gereksinimleri bulunur.
Örneğin Word ve Excel gibi basit programlar karmaşık donanım gerektirmez ve çoğu masaüstü bilgisayarda çalıştırılabilir. Ancak, çoğu kurumsal düzeydeki yazılım, daha gelişmiş donanımlar gerektirir.
Bu nedenle bir disk veya kişisel bilgisayarda çalıştıralamayan bu tip yazılımlar; şirket içi bir sunucuya veya müşterilerin internet üzerinden erişebildiği bulut tabanlı bir sunucuya kurulur.
Örneğin muhasebe yazılımları gibi birçok yazılım uygulaması özel bir sunucuya kurularak, birden fazla çalışanın verilere erişmesi ve düzenlemesi sağlanır.
Çalışanlar bir sunucu içinde yönetilen veri tabanındaki bilgileri güncelleyebilir ve daha sonra diğer çalışanlar güncellenen verileri görüntüleyebilir.
Bu şekilde işletmelerin iş akışınının sürekliliği verimli bir şekilde sağlanır.
Çoğu işletme e-posta sistemi, web siteleri gibi verilerini kendi yerel ağında bulunan özel sunucularda barındırmayı tercih edebilir.
Özet
En tanınmış sunucular, web sitelerinin içeriğini depolayan ve internet kullanıcılarına bu içeriği “sunarak” sitelerin yayımlanmasını sağlayan web sunucularıdır.
Sunucular hakkında web sitesi sahiplerinin bilmesi gerekenleri sıralayarak ve Sunucu Nedir? sorusunu yanıtlayarak, hosting hizmetine dair kararlarınızı netleştirmeye çalıştık.
Bir web sitesini hızlandırmanın ilk ve en etkili adımı, depolandığı sunucunun güçlü ve son teknoloji donanımlara sahip olması ve iyi yapılandırılmasıdır.