Tefe’ül, bir şeyi hayra yormaktır. Resulullah (asm) da tefe’ülde bulunmuştur. Mesela, Hudeybiye seferinde, karşı tarafla görüşmelerin tıkandığı bir zamanda, karşı tarafın elçi olarak Süheyl b. Amr’ı göndermesi üzerine, O’nun ismiyle tefe’ül ederek “İşiniz kolaylaştı.” diye ashabına haber verir. (Süheyl kelimesinde kolaylık anlamı vardır*Bazı hâdiseleri, tevafukları uğurlu saymak. Meselâ: Bir kitabı rast gele açarak ilk tevafuk eden yeri okuyup ona dikkat ederek onu uğurlu ve esas bir ders sayma gibi. *Olacak şeyi tahmin etmek.
Kur’ân ile tefe’üle ve rü’yâya i’timada ehl-i hakîkat tarafdar değiller. Çünki: Kur’ân-ı Hakîm, ehl-i küfrü, kesretle ve şiddetli bir tarzda vuruyor. Tefe’ülde, kâfire ait şiddeti, tefe’ül eden insana çıktığı vakit, yeis veriyor; kalbi müşevveş ediyor. (Mektubat)
Beşer idrakinin akibetini kestiremediği mühim işlerde İslâm dini istihare ile tefe’ülü tâlim etmiştir… S.B.M. C: 11 sh: 113)
Ebu Hüreyre’den (R. A.) Resülullah’ın (S.A.M.): “İslâm’da teşe’üm yoktur (Tefe’ülün zıddı: Teşe’ümdür.), en hayırlısı tefe’üldür” buyurduğunu işittim, dediği rivayet olunmuştur.
Mecliste bulunanlar: Tefe’ül nedir Ya Resülallâh! diye sordular. Resül-i Ekrem: Sizden birinizin duyduğu güzel sözdür buyurdu.
Teşe’üm, şom tutmak ve hayırsız saymak demektir. Tefe’ül de uğurlu ve hayırlı saymaktır ki dilimizde yom tutmak diye ifade ederiz.
Güzel sözle tefe’ül hakkında en güzel misal, Resül-i Ekrem’in Hudeybiyye seferinde Süheyl bin Amr’ın adiyle tefe’ül buyurmasıdır… Hudeybiyye’de Kureyş, müslümanları müşkil bir vaziyete soktuğu sırada Kureyş tarafından muahede akdine mezun bir hey’etin Süheyl bin Amr’ın riyaseti altında gelmekte olduğu duyulunca Resül-i Ekrem uysallık ve yumuşaklık ifade eden (Süheyl) adiyle tefe’ül ederek ashabına: “Artık işiniz kolaylaştı!” buyurmuştur.Güzel sözle tefe’üle dair güzel bir misâl de Arab edip ve şâiri Asmaî, İbn-i Avn’den hikâye ederek vermiştir ve doktora gitmek üzere evinden çıkan bir hastanın: (Sâlim) diye birisinin çağrıldığını duyarak hastalığından kurtulacağına yom tutmasıdır, demiştir. S.B.M. C: 12 Hadis no: 1936)
Risâle-i Nûrlarda tefe’ül ile ilgili yerler.
Kur’ân ile tefe’üle ve rü’yâya itimada ehl-i hakîkat tarafdar değiller. Çünki Kur’an-ı Hakîm, ehl-i küfrü kesretle ve şiddetli bir tarzda vuruyor. Tefe’ülde, kâfire ait şiddeti, tefe’ül eden insana çıktığı vakit, yeis veriyor; kalbi müşevveş ediyor. Hem rü’ya dahi hayr iken, bazı aks-i hakikatla göründüğü için şerr telakki edilir, yeise düşürür, kuvve-i maneviyeyi kırar, sû’-i zan verir. Çok rü’yalar var ki: Sureti dehşetli, zararlı, mülevves iken; tabiri ve manası çok güzel oluyor. Herkes rü’yanın suretiyle manasının hakikatı mabeynindeki münasebeti bulamadığı için; lüzumsuz telaş eder, me’yus olur, keder eder.
İşte yalnız bu cihet içindir ki, ehl-i hakikat gibi ve İmam-ı Rabbanî misillü başta نَه شَبَمْ نَه شَبْ پَرَسْتَمْ dedim.(Mektubat,s347 )
Şayan-ı hayret bir tefe’ül ve mühim bir ihbar-ı gaybî
Sabri, Süleyman, Bekir, Galip ve Tevfik’in fıkrasıdır. Hem Hüsrev, Hâfız Ali ve Refet ve Âsım’ın ve Kuleönünden Mustafa’ların fıkrasıdır.
Lâtif ve müjdeli bir tefe’ül: Üstad, Galip ve Süleyman, Ümmî Sinan Divanında mesleğimize ve Sözlere dair tefe’ül edildi, şu beyitler çıktı. Baktık, “Sözler” lâfzı, bütün divanında yalnız bu kafiyelerde görünüyor. Demek Sözler “hak söz,” hem “nur söz” oluyor.
Derim ki yardımcım Allah,
Şefaatçım Resulullah.
Ki burhanım kitabullah,
Budur bendeki hak söz.
Senin kapında kul çoktur,
Hesabı, haddi hiç yoktur.
Ve lâkin bir dahi yoktur.
Sinan-ı Ümmî gibi nur söz.
(Sikke-i Tasdik-i Gaybî )
Şeyh Sa’dî-i Şirazî’nin “Bostan”ından Sözler hakkında ben, Hâfız Hâlid, Galib, Süleyman niyet edip açtık. Tefe’ül bu çıktı:
نِگَرْ تَا گُلِسْتَان مَعْنَا شُگُفْت ٭ بَرُو هِيچْ بُلْبُلْ چُنِينْ خُوشْ نَگُفْت
عَجَبْ گَرْ بِمِيرَدْ چُنِينْ بُلْبُلِى ٭ كِه اَزْ اُسْتُخَوانَشْ نَرُويَدْ گُلِى
Meali: Yani “Gel, bak, güller bağı şeklinde hakikat gülleri açılmış. Böyle hakikat bahçesinde hiç bir bülbül, böyle şirin, hoş nağme etmemiştir. Nasıl oluyor ki, böyle bir bülbül öldükten sonra onun kemiklerinden güller açılmasın.”
Bu meal, maksadımıza o kadar yakındır ki tabire lüzum yoktur. Yalnız gülistanımız; ebedî Kur’an cennetindendir, ondan gelmiştir.
Mehmed Tevfik, Galib, Süleyman, Hâfız Hâlid, Said (R.A.)
(Sikke-i Tasdik-i Gaybi,s:157 )
Sonra İmam-ı Rabbânî’nin Mektubat kitabını gördüm, elime aldım. Hâlis bir tefe’ül ederek açtım. Acaiptendir ki, bütün Mektubat’ında yalnız iki yerde “Bediüzzaman” lâfzı var. O iki mektup bana birden açıldı. Pederimin ismi Mirza olduğundan, o mektupların başında “Mirza Bediüzzaman’a Mektup”1 diye yazılı olarak gördüm. “Fesübhânallah,” dedim. “Bu bana hitap ediyor.” O zaman Eski Said’in bir lâkabı Bediüzzaman idi. Halbuki Hicretin üç yüz senesinde, Bediüzzaman-ı Hemedânî’den başka o lâkapla iştihar etmiş zatları bilmiyordum. Halbuki İmamın zamanında dahi öyle bir adam vardı ki, ona o iki mektubu yazmış. O zâtın hali benim halime benziyormuş ki, o iki mektubu kendi derdime devâ buldum.(Mektubat)
Bundan onbir sene evvel, Eski Said’in gafil kafasına müdhiş tokatlar indi, “El-mevtü hakkun” kaziyesini düşündü. Kendini bataklık çamurunda gördü. Meded istedi, bir yol aradı, bir halaskâr taharri etti. Gördü ki, yollar muhtelif; tereddüdde kaldı. Gavs-ı A’zam olan Şeyh-i Geylanî Radıyallahü Anh’ın “Fütuh-ul Gayb” namındaki kitabıyla tefe’ül etti. Tefe’ülde şu çıktı: اَنْتَ فِى دَارِ الْحِكْمَةِ فَاطْلُبْ طَبِيبًا يُدَاوِى قَلْبَكَ Acibdir ki; o vakit ben, Dâr-ül Hikmet-il İslâmiye âzası idim. Güya ehl-i İslâmın yaralarını tedaviye çalışan bir hekim idim. Halbuki en ziyade hasta ben idim. Hasta evvelâ kendine bakmalı, sonra hastalara bakabilir.
(Mektubat ,s:355 )
Onların ve onlar temsil ettikleri o civardaki hâlis kardeşlerimizin ve haddimin çok fevkindeki tarifatlarını, bir nevi samimî dua ve ulvî bir tefe’ül ve yüksek bir arzu-yu hayır ve istidadlarının ve itikadlarının ve Nurlara pek ciddî alâkalarının bir in’ikası olmasıdır.
(Emirdağ Lahikası-1,s:147 )
Hazırlayan: Bâkî ÇİMİÇ
bakicimic@hotmail.com
Makàleler	
Yazı dolaşımı
← “Ey Nefsim!” Tablosu
Teveccüh-ü Nâs →
Bir cevap yazın Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir
Yorum
İsim *
E-posta *
İnternet sitesi
Arama yap:
Son Yazılar
Bediüzzaman’ın Hayatı’ndan tespitler–27
Emirdağ Lahikası-II’den Mektuplar
Bediüzzaman’ın Hayatı’ndan tespitler – 26
Bediüzzaman’ın Hayatı’ndan tespitler–25
Bediüzzaman’dan istikbale ait müjdeler
Cumhuriyet ve Meşrutiyet
İçtimâi ve Siyâsî Müjdeler
Risale-i Nur’da Ahrar ve Demokratlar
Peygamberimiz Hz. Muhammed(sav)’in mâhiyeti
Risâle-i Nur’da Meşveret ve Şurâ
Kategoriler
Alıntı Yazılar (13)
Bedîüzzamân'ın Hayatı (158)
Birinci Söz Tefekkürleri (7)
Dînî Yazılar (36)
Genel Yazılar (98)
Güzel Sözler (5)
Kader Yazıları (13)
Lemeât Yazıları (22)
Makàleler (82)
Nefis Yazıları (24)
Nûr'dan Tefeyyüzlerim (66)
Peygamber Kıssaları (19)
Risâle-i Nûr Çalışmaları (91)
Risâle-i Nûr Makàleleri (182)
Sesli ve Görüntülü Risâle Dersleri (167)
Tenkid Yazıları (19)
Son Yorumlar
Bedîüzzamân ve Şevketli Sultan Abdülhamid Han
için Feyz-i Nur
Bedîüzzamân ve Şevketli Sultan Abdülhamid Han
için Feyz-i Nur
Bedîüzzamân ve Şevketli Sultan Abdülhamid Han
için Yasin
Bedîüzzamân ve Şevketli Sultan Abdülhamid Han
için Yasin
Bedîüzzamân ve Şevketli Sultan Abdülhamid Han
için Feyz-i Nur
Bedîüzzamân ve Şevketli Sultan Abdülhamid Han
için Abdülbaki Çimiç
Arşivler
Arşivler Ay seçin Kasım 2021 (7) Ekim 2021 (9) Eylül 2021 (5) Ağustos 2021 (7) Temmuz 2021 (10) Haziran 2021 (8) Mayıs 2021 (1) Nisan 2021 (4) Mart 2021 (6) Şubat 2021 (13) Ocak 2021 (12) Aralık 2020 (9) Kasım 2020 (8) Ekim 2020 (8) Eylül 2020 (8) Ağustos 2020 (6) Temmuz 2020 (4) Haziran 2020 (11) Mayıs 2020 (7) Nisan 2020 (9) Mart 2020 (8) Şubat 2020 (6) Ocak 2020 (3) Aralık 2019 (2) Kasım 2019 (5) Ekim 2019 (2) Eylül 2019 (3) Ağustos 2019 (4) Temmuz 2019 (10) Mayıs 2019 (4) Nisan 2019 (2) Mart 2019 (1) Şubat 2019 (32) Mayıs 2017 (2) Nisan 2017 (21) Temmuz 2016 (4) Haziran 2016 (5) Mayıs 2016 (4) Nisan 2016 (5) Mart 2016 (1) Şubat 2016 (9) Ocak 2016 (5) Aralık 2015 (12) Kasım 2015 (3) Ekim 2015 (3) Eylül 2015 (2) Ağustos 2015 (5) Temmuz 2015 (4) Haziran 2015 (5) Mayıs 2015 (4) Nisan 2015 (3) Mart 2015 (5) Şubat 2015 (8) Aralık 2014 (2) Kasım 2014 (4) Ekim 2014 (6) Eylül 2014 (5) Ağustos 2014 (14) Mayıs 2014 (5) Nisan 2014 (4) Mart 2014 (8) Şubat 2014 (8) Ocak 2014 (7) Aralık 2013 (6) Kasım 2013 (6) Ekim 2013 (4) Eylül 2013 (8) Ağustos 2013 (6) Temmuz 2013 (7) Haziran 2013 (4) Mayıs 2013 (11) Nisan 2013 (5) Mart 2013 (8) Şubat 2013 (7) Ocak 2013 (10) Aralık 2012 (8) Kasım 2012 (6) Ekim 2012 (8) Eylül 2012 (11) Ağustos 2012 (7) Temmuz 2012 (11) Haziran 2012 (14) Mayıs 2012 (13) Nisan 2012 (13) Mart 2012 (11) Şubat 2012 (17) Ocak 2012 (16) Aralık 2011 (18) Kasım 2011 (6) Ekim 2011 (9) Eylül 2011 (9) Ağustos 2011 (5) Temmuz 2011 (7) Haziran 2011 (9) Mayıs 2011 (6) Nisan 2011 (11) Mart 2011 (9) Şubat 2011 (15) Ocak 2011 (17) Aralık 2010 (20) Kasım 2010 (4) Ekim 2010 (13) Eylül 2010 (11) Ağustos 2010 (9) Temmuz 2010 (3) Haziran 2010 (13) Mayıs 2010 (6) Nisan 2010 (2) Mart 2010 (3) Şubat 2010 (3) Ocak 2010 (12) Aralık 2009 (43) Kasım 2009 (25)