Rusya Federasyonuna ihracat çalışmalarınızda faydalı olabileceği düşünülen bazı bilgiler ve ülkeye yönelik öneriler ve değerlendirmeler aşağıda yer almaktadır.
Rusya Federasyonu, son yirmi beş yılda yaşadığı ve tüm dünyaya yaşattığı değişimlerle yeniden bir dünya gücü olduğunu hissetmeye ve hissettirmeye başlamıştır. Eğitim düzeyi yüksek insan gücüne sahip Rusya Federasyonu global ve bölgesel gücü ile ABD ve AB’nin dikkatini üzerinde toplarken, Türkiye ile ilişkilerinde belirleyici faktörün son yıllarda siyasi düzlemden ticari ve ekonomik düzleme kaydığı görülmektedir. Türk ihracatçı ve sanayicisinin Rusya’ya olan ilgisi, dünya hammadde fiyatlarında görülen artışlarla dolar zengini olan Rus yatırımcıların Türkiye’deki özelleştirme ve enerji yatırımlarına olan ilgisiyle karşılık bulmuştur.
Türkiye ile RF arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerde son yıllarda yaşanan önemli gelişmeler, ticaret hacminin giderek artmasına neden olmuştur. Ayrıca, son dönemde, yatırımlar, turizm, müteahhitlik vb. ekonomik işbirliği alanlarında da kayda değer ilerlemeler yaşanmıştır. Ayrıca, karşılıklı yatırımlarda yaşanan son dönem gelişmeler, Akkuyu Nükleer Santrali benzeri büyük çaplı projeler ve enerji ve turizm gibi kilit sektörlerdeki işbirliğimiz de ileriye umutla bakmamızı sağlamaktadır.
Türkiye’nin RF’de 9-10 milyar doların üzerinde yatırımı bulunmakta ve 2.000’den fazla yerleşik firması yer almaktadır. RF’nin de buna keza ülkemizdeki yatırımları 9 milyar doların üzerindedir. Diğer taraftan, ülkemiz işadamlarının, hemen hemen her sektörde, yoğun bir şekilde bulunduğu ülkelerin başında RF gelmektedir. Özellikle 1990 yılların başından itibaren öncelikle inşaat ve müteahhitlik firmaları RF pazarına giriş yapmış olup, ilerleyen yıllarda, tekstil ve konfeksiyon başta olmak üzere ülkemiz ihracatı açısından önem taşıyan sektörlerde işadamları RF’de yerleşik bir şekilde iş yapmaya başlamıştır.
Bu aşamada;
A. Firmalarımıza vereceğimiz öncelikli tavsiyelerden birisi, RF ile iş ilişkilerinde mutlaka profesyonel yardım almaları, bu ülkede yerleşik olacak bir yapı kurmaları, RF’nin özel durumu neticesinde fuar katılımlarına daha fazla önem vermeleri, ülkeyi sadece Moskova’dan ibaret görmeyip, RF’nin esasen “ülke”den öte “kıta” olarak düşünmeleri ve bölgelere açılım sağlamaları, ülkenin Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyeliğini ve bu üyeliğin getireceklerini iyi izlemeleri ve DTÖ kurallarının ülkenin yatırım ortamını orta vadede daha şeffaf ve öngörülebilir hale getirmesini beklemeden, başka bir deyişle diğer rakip ülkelerin KOBİ’lerinin RF’ye odaklanmasından önce bu ülkede gerekli altyapılarını kurmaları olacaktır.
B. RF’de firmalarımızın başarılı olmasının en önemli yolunun, bu ülkede yerleşik olmaktan geçtiği düşünülmektedir. Firmalarımızın Rusya’da yerleşik olup ticaretlerini buradan yönlendirilmesinin hem firmalarımızın daha büyük karlar elde etmesini sağlayacağı hem de Türkiye’den Rusya’ya yapacakları ihracatı da kendilerinin yönetmesini, bu ihracatı kolaylaştırmalarını ve böylece de ihracatımızın artışına katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.
RF, esasen, maliyetlerin yüksek olduğu, bununla birlikte kar oranlarının da diğer ülkelere nazaran yüksek olduğu bir ülkedir.
Özellikle Moskova dışında yapılacak yatırımların lojistiğinin de iyi ayarlanması sonucu (Moskova içi yatırım maliyet açısından pahalı, pazar Moskova, Moskova’ya yakın yerler-Ivanova, Serpukhov, Tver, Vladimir, vs.) firmalarımız hem ihracatlarından hem de ülke içi üretimlerinden büyük katma değer elde etme şansına sahip olacaktır.
RF’de halihazırda, tekstil-konfeksiyon, bankacılık, turizm, gıda-gıda işleme, beyaz eşya-makine, cam sanayi ve müteahhitlik-inşaat malzemeleri alanlarında güçlü bir Türk yatırımının bulunduğu görülmekte, danışmanlık-hukuk, lojistik, otomotiv-oto yan sanayi, mobilya alanlarında son dönemde yatırımların artış kaydettiği gözlemlenmekte ve ayrıca, yukarıdaki sektörlerin yanısıra, özellikle otomotiv ve oto yan sanayi, kozmetik, ilaç sanayi, tekstil-konfeksiyon, gıda, makine, enerji, işlenmiş gıda (çeşitli içecekler ve entegre et üretim tesisleri), kimyasal ürünler alanlarında büyük potansiyel görülmektedir. Zaten bu durumun bir kanıtı, son 10 yılda Rusya’da yerleşik firma Türk sayısının artmasıdır. Müşavirlik kayıtlarında 1.500’den fazla firma bulunmakta ancak esas sayının 2.000’nin üzerinde olduğu tahmin edilmektedir.
Özellikle Ekonomi Bakanlığımızca sağlanan ihracatta devlet yardımlarının da etkisiyle mağaza / toptan satış mağazası / ofis / depo / showroom şeklinde 4.000 civarındaki ticari birimimiz faaliyette bulunmaktadır. Ayrıca, yukarıda da belirtildiği gibi, gümrüklerde ve standartlarda yaşanan belirsizlikler ve sıkıntılar esasında ihracatın yanısıra Rusya’da yerleşik olup ticaretin buradan yönlendirilmesi yoluyla firmalarımızın daha büyük karlar elde etmesini sağlayabilecektir. Aynı şekilde, firmalarımızın Rusya’da bulunmaları, Türkiye’den Rusya’ya yapacakları ihracatı da kendilerinin yönetmesini ve bu ihracatı kolaylaştırmalarını da sağlayacaktır.
Ayrıca, RF’nin federal politikası, ülkeye yatırım çekmek ve ülkenin en büyük sıkıntısı olan KOBİ’lerin ülkede yaratılmasını sağlamak ve üretimi arttırmaktır. Bu kapsamda, ülkemiz firmalarının Rusya’nın KOBİ’leri olabileceği ve ilerleyen dönemde ülkenin geleceğinde söz sahibi olabilecekleri düşünülmektedir. Bu konuda özellikle son dönemde Rus devlet otoritelerinin Rusya içerisinde daha fazla “Organize Sanayi Bölgesi” yaparak, ülke içi üretimi teşvik etmeye çalıştıkları görülmektedir. Bu kapsamda, özellikle bu ülkede son yıllarda yapılması için teşvikler verilen “Organize Sanayi Bölgesi”nin içerisinde bulunmak ve bilfiil söz konusu bölgelerin yapılış aşamasına katılmak, Türk firmaları için önem arz eden bir konudur. Esasen, RF’nin kendi ekonomisini reforme etme çalışmaları kapsamında, son yıllarda en çok vurguladığı husus olan KOBİ’lerin sayısının ve ülkedeki iç üretimin arttırılması ve KOBİ’lerin ülkenin lokomotifi haline getirilmesi sürecine ülkemiz firmalarının da mümkün olan en hızlı ve en güçlü şekilde adapte olarak, bu süreci anlamış bir şekilde RF politikalarını yürütmelerinde fayda bulunmaktadır.
Bu çerçevede, 15-17 Aralık 2011 tarihlerinde Cenevre’de yapılan Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) VIII. Bakanlar Konferansı sırasında da RF’nin DTÖ üyeliğinin açıklanmasının ardından, üyelik sürecinin de kısa ve orta vadede RF ekonomisinin şeffaflşamasına hizmet edeceği düşünüldüğünde, ülkemiz firmalarının vakit kaybetmeksizin RF’deki yatırımlarının güçlendirmesinin ve daha fazla yatırımcı firmanın bu ülkede yerleşik olmasının ülkemiz firmalarının çıkarları açısından da zaruri olduğu düşünülmektedir.
RF’nin şeffaflaşması döneminde, bu ülkede uluslararası rekabetten en az etkilenmenin yolu, bu ülkede önceden yerleşik olarak gerekli altyapıyı ve sistemi kurmak ve bu çerçevede uluslararası rekabeti ve kuralları bilen ama yerel olabilen Türk KOBİ’lerinin ve firmalarının burada firmalaşmasından geçmektedir. Ülkemiz firmalarının bu ülkenin gelecekteki KOBİ’leri olarak RF’nin geleceğinde kendilerini söz sahibi olacak bir konuma getirebilecekleri değerlendirilmektedir.
C. Vurgulanması gereken bir diğer önemli husus, Rus pazarına ilk kez girmeyi planlayan tüm firmalarımızın (ister yatırım yapmak amaçlı ister ihracat amaçlı) her halukarda profesyonel yardım (hukuk, danışmanlık, mali müşavirlik, muhasebe, lojistik, vs.) almaları gereğidir. Bu husus, Rusya pazarında başarının olmazsa olmaz şartıdır. Rus pazarının zorluğu, mevzuatın değişken ve karmaşık olması, dil probleminin mevcudiyeti (Rusça dışında geçerli dil yok), standart ve uluslararası kabul görmüş hemen hemen herşeyin (muhasebe, standartlar, vs.) Rusya’da farklı olması gibi koşullar nedeniyle, profesyonel yardım alınması zaruri olup, bir anlamda daha az maliyet ile pazarda tutunma ve başarılı olmayı sağlayacaktır. Bu husus, firmalarımızın Rusya’ya ilk girişteki “set-up”larını doğru yapmalarını sağlayacak ve ileriki adımlarda daha az sorun yaşayacaklardır.
D. Oldukça büyük bir piyasa yapısına sahip olan RF’de ithalatçı, toptancı ve üretici firmalara ulaşmada ciddi sıkıntılar yaşandığının, bunun nedenlerinin ise ülkede çağdaş anlamda bir mesleki örgütlenmenin bulunmadığının ve firmaların mesleki örgütlere, ticaret ve sanayi odalarına üyeliklerinin zorunlu olmadığının hem ülkemiz firmalarınca hem de sivil toplum örgütlerince bilinmesinde fayda bulunmaktadır.
RF, bu nedenle, esasen fuarların en iyi işlediği ve Rus işadamlarının/dağıtım kanallarının ve distribütörlerinin ve alım yapan firmalarının üçüncü ülke firmaları ile bir araya geldiği ve ciddi bir şekilde fuarlar sırasında görüştüğü bir ülke olmasından dolayı, bu ülkeye yönelik fuarlara katılımın büyük önem taşıdığı düşünülmektedir. Diğer ülkelere nazaran Rusya’nın ve Rus firmaların ülkelerinde gerçekleşen fuarlara daha büyük bir ilgi duyması ve burada iş bağlantılarını yapması, ülkemiz firmaları açısından büyük fırsatlar yaratmaktadır.
E. Her ülkenin ticari pratikleri, diğer ülkeler ile farklılıklar arz etmektedir. Bu durumun, tarihsel, yönetimsel ve pratik nedenleri bulunmaktadır. RF’ye yönelik ticareti geliştirici faaliyetlerin seyri, sistematiği ve ele alınış şekli, ülkemizin ihracatta etkin olmaya çalıştığı diğer pazarlardan (Ortadoğu, Balkanlar ve Avrupa, Kuzey Afrika) farklılık arz etmektedir. Yukarıda saydığımız bölgelere yönelik ticareti geliştirici faaliyet yaparken, ilgili ülkenin sektör odaları ve / veya genel ticaret ve sanayi odaları destek verir, ikili iş görüşmelerinin (B2B) düzenlenmesini ücretsiz yapar ve istekli davranır. Ancak, yukarıda da belirtilen nedenlerden dolayı bu durum RF’de bu şekilde değildir. Odalar, (özellikle Moskova’da) bu tarz heyet ziyaretlerinde gerekli çalışmayı yapmazlar, sadece “nezaket ziyareti” yapılmasına izin verirler ve ülkemiz iş çevrelerinin anladığı şekilde bir B2B organizasyonu içerisine girmezler. Yukarıda da belirtildiği üzere, RF’de firmaların odalara kayıt zorunluluğu bulunmamakta ve bu durum da bu tarz heyet ziyaretlerinin organizasyonlarında muhatap firma bulunması konusunda sorun yaratmaktadır.
Bu nedenle, RF’de yukarıda (d) bendinde belirtildiği gibi en geçerli ticareti geliştirici faaliyet fuar katılımıdır. Odalara kayıt zorunluluğu bulunmadığı için, RF’nin önemli ithalatçı firmaları ve büyük distribütörleri firma arayışlarını fuarda yaparlar ve “stand” sahibi firmalar ile görüşürler. Dolayısıyla, Müşavirliğimizce gönderilen listelere mail atılmasının ve bu listeler çerçevesinde belirli çalışmalar yapılmasının yanısıra, esasen Siz firmalarımızın ülkenin kendi yapısı gereği fuar katılımları ile muhataplarınızı bulmanızda fayda vardır.
Fuar dışında, bireysel firma ziyaretleri veya sektörel heyet organizasyonu benzeri ticareti geliştirici faaliyetlerin başarısı için, mutlaka profesyonel yardım alınmalı ve ön çalışmalar gerekli hassasiyet ile yapılmalıdır. Bu kapsamda, RF’de profesyonel danışmanlık firmalarının yanısıra, fuar dışındaki ticareti geliştirici faaliyetlerde, ülkemizin ve diğer birçok ülkedeki uygulamaların ve pratiğin aksine, RF’de sektörel dergi sahibi olan, B2B ve PR çalışması da gerçekleştirebilen firmaların destek sağladıkları görülmektedir.
Özellikle sektör dergileri ile RF’nin ticari firmalarının gerek reklam gerek ise diğer konularda işbirliği yapmaları çerçevesinde, bu sektör dergilerinden gelen faaliyet-organizasyon yazılarına ve/veya taleplere ve reklamlara daha fazla önem atfedildiği gözlemlenmiştir. Bu çerçevede, fuar dışında, bireysel firma ziyaretleri veya sektörel heyet organizasyonu benzeri ticareti geliştirici faaliyetlerin organizasyonlarında RF’de mukim sektör dergileri ile de temas kurulmasının faydalı olacağı düşünülmektedir.
F. Firmalarımızın hesap verilebilir ve beyaz (legal) olmalarının da önem taşıdığını, böylece firmalarımızın Rus makamları ile çeşitli sıkıntılar yaşadığında hesap verilebilir olmanın ve profesyonel yardım almanın verdiği güven ile Mahkemelerde hakkını arayarak sonuca gittiğini ve Rusya pazarında kalıcı olabildiğini de vurgulamak gerekmektedir. Diğer bir deyişle, 1990’ların Rusyasının artık olmadığının ve bu kapsamda, kaçak veya yanlış belgeler ile artık bu pazarda tutunma şansının olmadığının firmalarımıza çok iyi anlatılması gerekmektedir. Artık Rusya’da yatırımcı olmak ve bu ülkeye beyaz ürün getirmek firmalara daha büyük kazançlar sağlamaktadır. Bu kapsamda, Rusya’nın Türkiye ile olan ticari ilişkilerinde 1990’lı yıllarda oldukça büyük bir yere sahip olan bavul ticareti artık her iki ülkedeki gelişmelere paralel olarak günümüzde kalmamıştır. Bu tür ticaretten zarar gören Rusya’nın almakta olduğu tedbirleri daha da sıkılaştıracağı beklentisi yukarıda da belirtildiği üzere, ticaretin yasal zemine oturtulması için gerekli hazırlıkların biran önce başlatılmasını gerektirmektedir.
Buna paralel olarak kargo yoluyla yapılan taşımalarda son zamanlarda taşıma maliyetlerinin çok yükseklere çıkması, gümrüklerde yapılan kontrollerin sıklaştırılması ve mallara el konulmasın ya da nakliye sırasında kaybolması gibi riskler kargo ticaretinin de yasal ticarete doğru gidişini hızlandırmaktadır. Bu nedenle, firmalarımızın artık bavul ve kargo ticaretinden kaçınmaları ve Rusya’ya bakışlarını değiştirmeleri gerekmektedir.
Diğer taraftan, kısa zamanda sipariş teslimi, en az stok maliyetine katlanmak ve yüksek gümrük vergilerinden ve iki ülke arasında yapılan taşımacılıktaki yüksek navlun bedellerinden kaçınmak amacıyla tüm risklerine rağmen kargo ticareti halen bazı firmalarca tercih edilmektedir.
Rusya’nın tüm sınır noktalarında kaçak ve düşük faturayı engellemeye yönelik politikalarını sıkılaştırdığı göz önüne alındığında, Türkiye’nin ihracatında önemli bir maliyet faktörü ve rekabeti engelleyici bir unsur haline gelen navlun giderinin düşürülmesi için alternatif taşıma şekilleri ve güzargahların devreye sokulması gerekmektedir. Geçiş belgeleri ile kısıtlanmış ve pahalı hale gelmiş olan karayolu taşımacılığının ticaretin önündeki engel olmaktan çıkartılarak kombine taşımacılık üzerinde ivedilikle çalışılması gerekmektedir.
Türkiye’nin Rusya pazarında kalıcı, rekabetçi ve gelişen bir ticari ortak olması için Türk ihracatçısının lojistik sorunlarının en kısa sürede çözüme kavuşturulması gerekmektedir. Bunun için bu konuda yatırımlar yapılması (Güney Rusya Lojistik Merkezi, Rostov’daki soğuk hava meyve-sebze hali, vb.) gerekmekte ve iki ülke makamları arasında belirli mesafeler katedilen “Basitleştirilmiş Gümrük Hattı”nın maliyetinin düşürülmesi gerekmektedir.
Bununla birlikte, yukarıda da belirtildiği üzere, maliyetlerin düşürülmesi kapsamında, işadamlarımızın orta ve uzun vadede taşıma yerine üretimin daha doğru olacağı tespit edilen sektörlerde ülke içinde üretime geçmeyi değerlendirmelerinde fayda görülmektedir.
F. Ayrıca, ülkemiz firmalarının Rusya’nın diğer bölgelerine açılmalarına yönelik de faaliyetlerin yapılmasında fayda bulunmaktadır.
H. Yukarıda her ne kadar belirtilmiş olsa da, bu ülkedeki tek geçerli dilin Rusça olduğu ve RF’ye yönelik planı olan firmalarımızın mutlaka Rusça bilmeleri gerektiği hususunun da bir kez daha altının çizilmesinde fayda vardır.
I. Yukarıda da belirtildiği üzere, RF’de ithalatçı, toptancı ve üretici firmalara ulaşmada ciddi sıkıntılar yaşanmaktadır. Ülkede çağdaş anlamda bir mesleki örgütlenmenin bulunmaması ve firmaların mesleki örgütlere, ticaret ve sanayi odalarına üyeliklerinin zorunlu olmaması nedenleriyle firmalarımızın herhangi bir ticari girişim öncesinde mutlaka pazar araştırması yaptırmaları ve Rusya’ya giriş için karar verdiklerinde de Müşavirliğimiz ile görüşmelerinde ve yukarıda belirtildiği üzere profesyonel yardım almalarında fayda vardır.
Rusya’da firmaların ticaret ve sanayi odalarına üyelik zorunluluğu bulunmadığından odalardan firmalar hakkında sağlıklı bilgi alınamamaktadır. Rusya’daki odalar ülkemizdekilerin aksine ticareti geliştirici faaliyetlere ön ayak olmamakta ve organizasyonlar gerçekleştirmemektedir. Ayrıca, herhangi bir Rus firması ile sorun yaşayan firmalarımız için de Rus firmanın bulunması anlamında yardımcı olan bir birim olarak görev yapmamaktadır.
Ayrıca RF’de firmaların sahipleri sıklıkla değişebilmektedir. Bu durumda geçmişte güvenilir olarak tanınan bir firma, yeni sahipleri nedeniyle güvenilir olamamakta, geçmişte güvenilir olmayan bir firma da yeni sahipleri nedeniyle güvenilir firma olarak değerlendirilebilmektedir. Bu yüzden firmanın geçmiş ticari işlemlerine yönelik olarak yapılan incelemeler bir fikir vermemektedir.
Bu nedenlerle, firmalarımızın, Rus firmalarının güvenilirliğine ve iş pratiğine ilişkin olarak, herhangi bir sözleşme yapmadan önce Müşavirliğimizle temas kurmasında fayda bulunmaktadır.
Yukarıda sayılan nedenlerden dolayı RF’de faaliyette bulunan firmaların güvenilirliği konusunda sağlıklı bir sonuca ulaşılamadığından, firmalarımızın ticari işlemlerinde sıkıntıyla karşılaşmamaları için kendilerini azami güvence altına alacak uluslararası kabul görmüş ödeme şekillerini ve yöntemleri kullanmaları gerekmekte olup, bu konuda Müşavirliğimiz ve/veya hukuk-danışmanlık şirketlerinden yardım almaları gerekmektedir.
Son dönemde, Türk petrol-kömür ve petrol ürünleri ithalatçısı firmalar, Rusya Federasyonu’nda mukim kendilerini büyük Rus firmaları (Transneft, Rosneft, vs.) olarak tanıtan veya büyük Rus enerji firmalarının web sitelerini birebir kopyalayarak değişik firma isimleriyle ortaya çıkan sahte firmalar tarafından sıklıkla kandırılmaktadır.
Sahte firmalar özellikle Türk firmalarından Rus mevzuatı kapsamında istenilen “kayıt ücreti” veya “fatura” bedeli adı altında belirli bir parayı firmalarımızdan talep etmekte, firmalarımız tarafından bu paralar ödendikten sonra da ortadan kaybolmaktadır.
Bu nedenle, bu sektörlerde ithalat yapan firmalarımızın herhangi bir ödeme yapmadan önce Müşavirliğimizle temas etmesinde fayda bulunmaktadır.
J. Son olarak, Rusya Ticaret Müşavirliğimizin Rusya pazarı ile ilgilenen işadamlarımızı bilgilendirmek ve doğru kaynaklara yönlendirmek konusunda hizmet vermekte olduğu, bu amaçla www.musavirlikler.gov.tr web sitesinin izlenmesinin yararlı olacağı düşünülmektedir. Bu çerçevede, Ekonomi Bakanlığı tarafından oluşturulan http://www.musavirlikler.gov.tr adresinde yer alan “Firma Başvuru Formu”nu doldurmak suretiyle de, olası ithalatçı firma talepleriyle eşleşme imkanı elde edilebilir.
Web sitesinin diğer bölümlerinden ticari ve ekonomik gelişmeler, istatistikler, mevzuat, iş ve yatırım yöntemleri hakkındaki bilgilere veya bilgi sağlayan kaynaklara ulaşabilirsiniz. “Müşavirlik Raporları” bölümünde ise ilgili ülke hakkında bilgileri içeren “Yıllık Rapor”ları ve son ekonomik gelişmeleri ve rakamları izleyebileceğiniz “Aylık Rapor”ları bulabilirsiniz. Ayrıca, söz konusu web sitesinde, Rusya Federasyonu ile iş yapma kararı almanızın ardından size yardımcı olabilecek ve Müşavirliğimiz bilgisi dahilinde bulunan hukuk-danışmanlık firmaları ile lojistik firmaları da yer almaktadır. Aynı şekilde, sitede, kısa süreli iş ziyaretlerinizde size yardımcı olabilecek mihmandarlık ve tercümanlık hizmeti veren şirket ve kişi bilgileri de yer almaktadır. Ayrıca; Rus firmalarının ithal-ihraç-işbirliği talepleri, T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI’nın http://www.ekonomi.gov.tr/dtmdistalep/login.cfm adresinde yayımlanmaktadir. İhracatçı Birliği Sicil No ve Vergi Numarasi ile soz konusu siteye girip sektörünüzdeki ithal taleplerini takip edebilirsiniz.
K. Diğer yandan, yurtdışındaki firmalarla ticari ilişkiye girme çalışmalarınızda ve ilgili ükenin pazar koşulları hakkında bilgi edinme çabalarınızda aşağıda yer alan Bakanlığımızın da dahil olduğu web sayfalarından yararlanabilirsiniz.
Kurum ve Kuruluşlar – Genel Bilgi
http://www.ekonomi.gov.tr (Ekonomi Bakanlığı’nın ana sayfası)
http://www.teknikengel.gov.tr/ (Ekonomi Bakanlığı tarafından hazırlanan ülkelerin uyguladıkları teknik engellere ait bilgilerin yer aldığı site)
http://www.ulkemasalari.gov.tr (Ekonomi Bakanlığı Ülke Masaları)
http://www.kobi.org.tr/index.php (TOBB destekli kobilere bilgi verme amacıyla hazırlanmış site)
http://www.kobinet.org.tr (Kosgeb destekli kobiler için oluşturulmuş site)
http://www.abmankara.gov.tr (AB destekli Avrupa Komisyonu ile kobileri yakınlaştırmayı amaçlayan bilgi ağı)
http://www.madb.europa.eu (Avrupa Birliği pazara giriş bilgi bankası)
http://ec.europa.eu/taxation_customs/dds/cgi-bin/tarchap?Lang=EN (AB’ninithalatta uyguladığı vergiler ve ihracatta uyguladığı düzenlemelere ilişkin bilgi)
http://exporthelp.europa.eu (Avrupa Birliği’nin AB üyesi ülkelere mal satmak isteyen ihracatçılara yardımcı olmak amacıyla oluşturduğu site)
http://www.disticaretteyaklasimlar.com/index.php (Dış ticaret konusunda bilgi paylaşmayı amaçlayan forum sitesi)
http://www.aebrus.ru (Avrupalı İşadamları Organizasyonu web sitesi)
http://www.amcham.ru (RF’de faaliyet gösteren Amerikan Ticaret Odası web sitesi)
Rusya Gümrük Vergileri
http://www.eurasiancommission.org/ru/act/trade/catr/ett/Pages/default.aspx
(RF, Belarus ve Kazakistan arasındaki gumruk birliği gümrük vergisi)
http://eng.customs.ru/ (RF Federal Gümrük Servisi’nin resmi web sayfası)
http://www.alta.ru/taksa-online/en/tnved_out/ (RF’de uygulanan gümrük vergilerine ilişkin diğer bir sayfa)
http://www.vch.ru (Gümrük Bilgileri)
http://www.tks.ru (Gümrük Bilgileri)
Rusya’da birçok mal grubunda gümrük kıymetlerinin tesbiti açısından Federal Gümrük Servisi tarafından tüm gümrük idarelerin uymak zorunda olduğu referans (indikatif-emsal) fiyat uygulaması yapılmaktadır. Rus gümrük idarelerince fiyat açısından riskli olduğu değerlendirilen kimi mallarda belirlenen asgari kıymetlerin altında kalan beyanlar kabul edilmemekte, malın girişine ancak asgari kıymet üzerinden vergi alınması kaydıyla izin verilmektedir. Bu uygulama Gümrük Teşkilatı içinde sirkülerler yoluyla yürütülmekte ve kamuya ilan edilmemektedir.
Buna karşın, Federal Gümrük Servisi tarafından referans fiyat uygulaması yapılmayan mallar açısından ise, beyan edilen fiyatların gerçeğe uygunluğunu tespitte her bir gümrük kapısı bağımsız hareket edebilmektedir. Bir başka ifadeyle malın Novorrossisk’te gümrüklenmesiyle, Moskova’da gümrüklenmesi açısından gümrükler farklı referans fiyat uygulamaları yapabilmekte ve bu durum neticesinde ödenecek vergiler açısından önemli farklılıklar yaşanabilmektedir. Gümrük müşavirlik hizmeti veren firmalar farklı gümrük maliyeti ortaya koyabileceğinden, mümkün olduğunca çok sayıda müşavirlik firmasından teklif alınması önemli bir husus olarak ortaya çıkmaktadır.
Öte yandan, çok az bir ürün grubunu içermekle birlikte bazı ürünler için Rusya, Türkiye’nin de içerisinde yer aldığı gelişmekte olan ülkelere GSP kapsamında %25 daha düşük gümrük vergisi uygulamaktadır. Bu itibarla, ihraç edilecek ürünlerinizin bu tarifeden yararlanabilmesi için mutlaka menşe şehadetnamesi ile ihraç edilmesi önem taşımaktadır. Aşağıdaki adresten, ürünlerinizin bu kapsama girip girmediğini kontrol edebilirsiniz.
http://www.alta.ru/taksa-online/en/tnved_out/
Rusya’ya Yatırım
http://www.oibrussia.org (Uludağ Otomotiv İhracatçılar Birliği’nin Müşavirliğimiz bünyesinde faaliyet gösteren Rusya Temsilciliğinin web sayfası)
http://www.investmentclimate.ru/en/ (Yatırım iklimi Milli Konseyi)
http://russiainvest.ru/eng/ / (Milli Yatırım Ajansı)
http://www.invest2russia.com/proj_mis.html (Invest2russia)
Alım-Satım, İşbirliği
www.tradeatlas.com (Firma Veritabanı)
www.rusya-online.com (Rus Firma Veritabanı)
http://www.turkishindustry.ru (Gümrükleme, Müşteri Bulma, Danışmanlık Hizmetleri)
http://www.e-rusya.com/rusyada-musteri-arama-egitim-videosu.html (Rusya ile ticaret yapmak isteyen firmalar için rehber)
http://isbir.tobb.org.tr/english (TOBB destekli yurtdışı işbirliği taleplerinin yer aldığı site)
http://boft.tobb.org.tr (TOBB destekli yurtiçi işbirliği taleplerinin yer aldığı site)
http://www.worldtradexnet.com (Firmalarımız için hazırlanan e-pazaryerleri merkezi)
http://www.turkbc.net/turkbc (Online business bağlantı sitesi)
http://www.turkishexporter.net (İhraç talepleri sitesi)
http://www.es-mer.net/ (Rusya’ya mal satmak isteyen firmalar için Kosgeb destekli)
http://www.tradepoint.org (Birleşmiş Milletler destekli dünya çapında alım-satım talepleri sitesi)
http://www.europages.com/tu/ (Avrupa çapında alım-satım talepleri, ilanlar sitesi)
http://www.smetc.com/ (Küçük ve orta ölçekli işletmeler için alım-satımtalepleri, ilanlar sitesi)
http://business-in-russia.com (Rusya geneli yatırım, dış ticaret, alım-satım, işbirliği sitesi)
http://www.openrussia.ru/e (Rusya geneli yatırım, dış ticaret, alım-satım, işbirliği sitesi)
http://www.rusbiz.com (Rusya geneli için yatırım, dış ticaret, alım-satım, işbirliği sitesi)
http://www.rusimpex.ru (Rusya geneli için yatırım, dış ticaret, alım-satım, işbirliği sitesi)
http://www.rusmarket.com (Alım-satım talepleri, ilanlar sitesi)
http://www.spbusiness.ru (St. Petersburg bölgesi için yatırım, dış ticaret, alım-satım, işbirliği sitesi)
http://www.product.ru (Rusya Federasyonu’nda bulunan üretici firma bilgileri)
http://www.insaat.ru (Rusya Federasyonu’ndaki inşaat ve ihale haberleri)
http://www.ilanlar.ru/ (Müşavirliğimize ulaşan Türk ihracat firmalarının ticari tekliflerinin Türkçe ve Rusça olarak yayınlandığı web sitesi)
http://www.furniture-turkey.com/ (B2B İngilizce mobilya sitesi)
http://www.yms.org.tr (Yaş meyve sebze sitesi)
http://www.tekstilportal.com (Tekstil e-ticaret sitesi)
http://www.carpetrium.com (Halı ve halıcılık ile ilgili site)
http://www.iplikonline.com.tr (İplik sitesi)
http://www.deribilgi.com/index.aspx (Deri sektörü sitesi)
http://www.turkishstones.org (Doğal taşlar sitesi)
http://www.subconturkey.com (Yan sanayii ürünleri sitesi)
http://www.parkedanisma.com (Parke ile ilgili site)
http://www.bayilikportali.com (Bayilik sitesi)
http://www.icl-directory.com (Dünya çapında avukatlık ve danışmanlık firmaları sitesi)
Yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı RF’de faaliyette bulunan firmaların güvenilirliği konusunda sağlıklı bir sonuca ulaşılamadığından, firmalarımızın ticari işlemlerinde sıkıntıyla karşılaşmamaları için kendilerini azami güvence altına alacak uluslararası kabul görmüş yöntemleri kullanmaları gerekmektedir. RF’de firmaların ticaret ve sanayi odalarına üyelik zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu itibarla odalardan firmalar hakkında sağlıklı bilgi alınamamaktadır.
Ayrıca RF’de firmaların sahipleri sıklıkla değişebilmektedir. Bu durumda geçmişte güvenilir olarak tanınan bir firma, yeni sahipleri nedeniyle güvenilir olamamakta, geçmişte güvenilir olmayan bir firma da yeni sahipleri nedeniyle güvenilir firma olarak değerlendirilebilmektedir. Bu yüzden firmanın geçmiş ticari işlemlerine yönelik olarak yapılan incelemeler bir fikir vermemektedir.
Öte yandan RF’de istenilen belgelerin kolaylıkla temin edilebildiğine dai rduyumlar olduğundan, alınan belgelerin güvenilir olup olmadığı yönünde de ciddi tereddütler oluşmaktadır.
GOST-R Uygunluk Belgesi
Rusya Federasyonu’na ithal edilen ürünlerin çoğunluğu için Rusya standartlarına uygunluk belgesi olan GOST-R Uygunluk Belgesi talep edilmektedir. Bu belgenin alınmasında aracılık eden firma listesi Müşavirliğimizden temin edilebilir.
Zorunlu sertifikasyona tabi ürünler GTİP bazında aşağıdaki web sayfalarından öğrenilebilmektedir.
http://www.alta.ru/taksa-online/en/tnved_out/
http://www.rusimpex.ru/Content/Custom/Sertif/tamtarif.php3
Bu ürünler için alınan sertifikaların Rusya gümrüklerine ibrazı zorunludur. Söz konusu web sayfası Rusça olmakla birlikte fasıl numaralarından anlaşılabilmektedir.
İhaleler
www.zakupki.gov.ru (Rusya Federasyonu İhaleleri ile ilgili Resmi Duyurular)
www.gostorgi.ru (İhale Gazetesi, Abone olunarak gelişmelerden haberdar olunabilir.)
www.tender.mos.ru (Moskova Belediyesi İhaleleri)
www.e-torgi.ru (Moskova İhaleleri Dergi)
Fuarlar
http://www.ekonomi.gov.tr/index.cfm?sayfa=fuarlar (Ekonomi Bakanlığı tarafından devlet desteği sağlanan fuarlara ait bilgiler)
http://www.tobb.org.tr/fuar (TOBB’un fuarlar hakkında bilgi veren sayfası)
http://www.abmfuar.com (Firmalar için sanal fuar)
http://www.fuarrehberi.org.tr (Türkiye’de düzenlenen fuarlar hakkında bilgi sitesi)
http://www.uefexpo.ru/?id=256 (Rusya’da düzenlenmekte olan fuarlar hakkında bilgi alınabilecek site)
http://www.ufinet.org (UFI kabulü almış olan fuarlar hakkında bilgi alınabilecek site)
http://www.expodatabase.com (Uluslararası fuarlar hakkında bilgi alınabilecek site)
http://www.auma.de/contentDB.aspx?sprache=e&db=mw&spdata=e (Uluslararası fuarlar hakkında bilgi alınabilecek site)
Rusya’da ticarette başarılı olabilmek için bu ülkede yapılan fuarlara katılmak önem arz etmektedir. Ekonomi Bakanlığı tarafından yurtdışında yapılan fuarlara devlet desteği sağlanmaktadır. Hangi fuarlara destek sağlandığına ilişkin bilgileri http://www.ekonomi.gov.tr/index.cfm?sayfa=fuarlar adresinden ve konuya ilişkin mevzuatı http://www.ekonomi.gov.tr/index.cfm?sayfa=mevzuat&bolum=73BC9C80-19DB-2C7D-3D4D05FE463ECD6F adresinden temin edebilirsiniz. Ancak fuarlara katılmadan önce Müşavirliğimiz ile irtibata geçmeniz faydalı olacaktır. Öte yandan Rusya’da yerleşik firmaları, telefonla yüz yüze görüşerek, fuara davet etmeniz fuardan beklenen sonuçların elde edilmesi için gerekli bir husustur. Rus firmalarda İngilizce bilen eleman bulunmayacağı ihtimaline binaen “Türkçe-Rusça” bilen bir tercümana ihtiyaç olacaktır.
Patent
www.fips.ru (Rospatent-Rusya Patent Kurumu)
www.rupto.ru (Rospatent-Rusya Patent Kurumu)
http://ep.espacenet.com/?locale=en_EP (Tüm dünyada patenti alınan ürünlere ait bilgilerin yer aldığı site)
http://www.wipo.int/ipdl/en/search/madrid/search-struct.jsp (Markaların Uluslararası Tesciliyle İlgili Madrid Protokolü’ne taraf olan ülkelerde tescil edilmiş markalara ait bilgilerin yer aldığı site)
http://www.eapo.org/index_eng.html (CIS ülkelerinin oluşturduğu patent organizasyonuna ait site – avukat ve patenti alınan ürünler hakkında araştırma yapılabilir)
http://www.ipprolaw.com (Fikri mülkiyet hakları konusunda RF’de faaliyet gösteren en büyük avukatlık firmalarından birine ait site)
http://www.ipprolaw.com (Fikri mülkiyet hakları konusunda RF’de faaliyet gösteren en büyük avukatlık firmalarından birine ait site)
Dernekler
http://www.musavirlikler.gov.tr/altdetay.cfm?AltAlanID=2697&dil=TR&ulke=RF
(Rusya’da faaliyet gösteren Türk iş adamlarının oluşturduğu derneklerin iletişim bilgilerine ulaşılabilecek link)
Basın
http://www.gundemrusya.com (Türkiye ve Rusya hakkında haberlerin yer aldığı Türkçe site)
http://www.avrasya-haber.com (Rusya ve BDT Coğrafyası hakkında haberlerin yer aldığı Türkçe site)
http://www.turkrus.com (Türkiye ve Rusya hakkında haberlerin yer aldığı Türkçe site)
http://www.turkrus.ru (Türkiye ve Rusya hakkında haberlerin yer aldığı Rusça site)
http://www.haberrus.com (Türkiye ve Rusya hakkında haberlerin yer aldığı Türkçe site)
http://www.gazetem.ru (Türkiye ve Rusya hakkında haberlerin yer aldığı Türkçe site)
http://www.mk-turkey.ru (Rusya’da 1 milyon baskısı olan Moskovski Komsomolets gazetesinin Türkiye internet sayfası-Rusça Yayımlanıyor. Reklam vermek için çok elverişlidir.)
http://www.rusya.ru (Türkiye ve Rusya hakkında haberlerin yer aldığı Türkçe sitesi)
http://www.ajansrus.com (Türkiye ve Rusya hakkında anlık haberlerin yer aldığı Türkçe haber sitesi)
http://rusyanet.com (Turizm sitesi)
http://www.turtsia.ru (Türkiye ve Rusya hakkında haberlerin yer aldığı Rusça site)
http://www.itar-tass.com/eng (Haber sitesi)
http://www.prime-tass.com (Haber sitesi)
http://en.rian.ru (Haber sitesi)
http://www.interfax.ru (Haber sitesi)
http://www.themoscowtimes.com (Haber sitesi)
http://www.rbc.ru (Rusça haber sitesi)
http://www.gazeta.ru (Rusça haber sitesi)
http://www.lenta.ru (Rusça haber sitesi)
http://www.dni.ru (Rusça haber sitesi)
http://www.rusorient.ru (Ruslara Türkiye hakkında bilgi sağlayan haber sitesi)
İnşaat
Rusya’da inşaat sektörü son yıllarda ciddi bir gelişme göstermektedir. Rusya
inşaat sektörü hakkında aşağıdaki sitelerden bilgi temin edilmesi mümkündür.
http://www.insaat.ru (Rusya inşaat sektörü hakkında Türkçe haber sitesi)
http://www.dailystroy.ru (Rusya inşaat sektörü hakkında site)
http://www.strol.ru (Rusya inşaat sektörü hakkında site)
http://www.expocem.ru (Rusya çimento piyasası hakkında site)
http://www.stroyportal.ru (Rusya inşaat sektörü hakkında site)
İstatistikler
www.gks.ru (RF Federal İstatistik Servisi) RF’nin genel dış ticaret istatistikleri ile RF-Türkiye arasındaki ikili dış ticaret istatistiklerine
http://www.musavirlikler.gov.tr/altdetay.cfm?AltAlanID=125&dil=TR&ulke=RF
ve
http://www.musavirlikler.gov.tr/detay.cfm?AlanID=2&dil=TR&ulke=RF
adreslerinden ulaşabilmektedir.
Otel
Rusya’da özellikle fuar dönemlerinde otel bulmanın zor olduğu ve ayrıca bulunan otellerin fiyatlarının da yüksek olacağı dikkate alındığında ev kiralamak uygun bir alternatif olarak ortaya çıkabilmektedir.
Kiralık evlerle ilgili olarak www.emlakmoskova.ru, http://www.kiralikev.ru, http://www.welcome-to-russia.com, http://apartments-rentals.fabrussia.com, http://www.evans.ru/index.html veya adreslerinden bilgi alınabilmektedir.
RF’de üç iş gününden fazla kalınması durumunda kayıt zorunluluğu olduğundan bu hususa ev kiralarken dikkat edilmesi gerekmektedir. Diğer yandan otellerin web sayfalarından veya bu konuda hizmet veren diğer web sayfalarından (www.priceline.com, www.lastminute.com, www.travelocity.com, www.hotelmos.ru, gibi) rezervasyon yapılması bazen acente fiyatlarından daha uygun olabilmektedir.
Öte yandan yetkili bir eleman gönderilerek “Türkçe-Rusça” bilen bir tercüman eşliğinde buradaki firmalarla doğrudan irtibata geçilmesi ticari anlamda genel olarak olumlu sonuçlar doğurmaktadır. Ayrıca, Rusya Federasyonu’nun St. Petersburg, Kazan ve Novorossisk, şehirlerinde 3 Ticaret Ataşeliğimiz bulunmaktadır. Ataşeliklerimizin iletişim bilgilerini aşağıda belirtilen adresten temin edebilirsiniz.
http://www.musavirlikler.gov.tr/detay.cfm?AlanID=14&dil=TR&ulke=RF
Rusya ile olan ticarette ve Rusya özelinde http://www.musavirlikler.gov.tr web sitesiyle ilgili olarak karşılaştığınız problemleri ve önerilerinizi almaktan memnuniyet duyacağımızı bilmenizi rica eder, çalışmalarınızda başarılar diler, saygılar sunarız.