Siyasal özne, herhangi bir bireyin toplumsal ve siyasi alanlarda o ülkeyi modernleştirmek ve geliştirmek için o bireylerin belirli hakları olmasına denir. Bir ülkenin belli kosullarda kalkınması için, ülke içerisinde birsürü ‘siyasal özne’ olmalıdır. Ama malesef bazı batı ülkeleri, Amerika ve Türkiye’de 19. ve 20 yüzyılda siyasal özneler daha çok erkekler olmuş, kadınlar iste bu durumdan mahrum bırakılmıştır. Hatta ve hatta kadınlar çok fazla arka planda kalmış, seçme ve seçilme hakkı, çocuklarına velayet alma hakkı, eğitim hakkı, herhangi bir meslekte çalışma hakkı dahi olmamıştır. Demir Çeneli Melekler’ fılminde de görüldüğü üzere, bu durumların farkında olan kadınlar , kendilerini feminist olarak ‘sufrajetler’ yani ‘oy hakkı arayanlar ve erkeklerle eşit olma istekleriyle ‘ tanıtıyorlardı. Amerika’da 1912 yılında başlayan bu akım Alice Paul önderliğinde pek çok gelişime uğramıştır. Kadınların oy verebilmek, eğitim alabilmek, çocuklar için velayet alabilmek ve meslek sahibi olabilmek tabir-i caize ‘siyasal özne’ olabilmek için sokakta protestolar (her ne kadar taşlansalarda), beyaz saray önünde nöbet tutmalar yapıldı. Alice Paul ülkedeki çoğu kadına (Senatörün karısı da dahil olmak üzere) ideolojisini gösterdikten sonra hükümet yetkilileri tarafından bastırılmaya çalışıldı. Argüman oy hakkını ve eşitliliği sağlamaktı ama hükümet tarafından bu feminist ler hoş görülmediği için 60 gün hapse mahkum edildi. Hapisanede açlık grevi yapan sürfajetler basın tarafından duyulduktan sonra nihayet ‘ilk dalga’ tamamlanmıştı. Devlet başkanı kadınlara oy hakkı ve eşitlik için kongreyi ikna edip yürürlüğe koymuşlardı ve Amerika’da ilk feminist ler erkeklerle eşit olduklarını ve feminist lerin aynı erkekler gibi aynı şeyleri yapabileceklerini kanıtlamışlardı.
Kristin A. Goss, “Suffrage and the rise of women’s policy advocacy” kitabına bakılırsa da; 1870-1950 yılları arasında bazı feminist düşünürler, feminist lerin erkeklerden daha iyi bir siyasi akım oluşturucağı ve erkeklerden daha çok gelişme katledebiliceklerini, bunun nedeni de feminist lerin erkeklerden daha zeki ve verilen kararlarda daha kontrollü olmalarını varsaymaktadır. Bu kitaptaki feminist ler, oy almaktan ziyade, daha çok din, ırk, eğitim , ırkçılık, meslek ve feminist olarak bağımsızlık konuları üzerinde çalışıp başarıya ulaşmaya çalışmışlardır ve gerçekten de bu konular üzerinde gelişmişlerdir. Diğer yandan, Yaprak Zihnioğlu ’nun feminist videosunda ve ‘Kadınsız İnkılap’ adlı kitabında görüldüğü üzere , Türkiye’de de aynı Amerika’da olduğu gibi benzer sürfijetler ortaya çıkmıştır. 15 Haziran 1923 yılında cumhuriyet kurulduktan sonra, Nezihe Muhiddin adlı kadın, arkadaşlarını toplayarak kadınların sosyal ve siyasal hakları için (çok eşliliği bitirmek, eğitim, din, ırk, oy verebilme vb.) ve erkeklerle eşitliği yakalamak için ‘Kadınlar Halk Fırkası’ nı kurmuşlardır. Yaprak Zihnioğlu’nun videosunda dediği gibi, ‘’kadınlar erkekler gibi vergi ödedikleri halde neden seçme ve seçilme hakkı olmasın ki ?‘’ Muhiddin, eğer kadınların siyasal ve sosyal haklarını elde ederse ülkenin refah seviyesinin ve gelişiminin çok daha hızlı olacağını savunuyordu ve kadınların erkekler gibi doğuştan sahip olan haklarının erkekler gibi olmasını istiyordu. 15 Haziran 1923 tarihinde 10 madde sunup amacını düm Türkiye halkına belirmek istedi. Bazı erkek düşünürler bu fırkayı savunmuş, bazıları ise bu feministlerin sadece mebus olma isteği yüzünden bu ideolojiyi savunduklarını düşündü. Faaliyetlere başlamak isteyen Kadınlar Halk Fırkası, 17 Haziran günü hükümete başvurdular ve maalesef talepleri tam 8 ay bekletildi ve hüsranla sonuçlandı. Hükümet baskısı yüzünden izin alamayan KHF, maddeleri değiştirerek ‘Kadın Birliği’ni kurdular. Her ne kadar Kadın Birliği kurulsa da, hükümet bu hareketi yok etmeye çalıştı ve Ağustos 1927 yılında valiliğin emriyle feminist Muhiddin’i yolsuzluktan, saygısızlıktan suçladılar ve tarihten silmeye çalıştılar. 1929da bu suçlamalar af kanunu ile düştü ama bu suçlamalar yüzünden maalesef suskunluk dönemi başladı.
İlgili İçerikler
feminist
feminizm
kadın
siyasal özne
Kriyus Digital
Kriyus, dijital projeler, eğitim ve tercüme konusunda uzmanlaşmış yaratıcı bir ajanstır.
Önceki Makale
İngilizce
İngilizce YDS Sınavı
11 Şubat 2015
Kriyus Digital
Görüntüle
Sonraki Makale
Feminizim Ve Kadın
Kadın Ve Siyaset
12 Şubat 2015
Kriyus Digital
Görüntüle
Bir cevap yazın Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir
Yorum
İsim *
E-posta *
İnternet sitesi
Bir dahaki sefere yorum yaptığımda kullanılmak üzere adımı, e-posta adresimi ve web site adresimi bu tarayıcıya kaydet.