Son günlerde ABD, Yunanistan, Suriye, S-400, F-16 gibi konuları bolca tartışıyoruz. Ama diyorum ki tartışmayı doğru yerden başlayarak yapmak gerekir ki yararlı olalım. Sonuçlara bakıp onları “şu da var bu da” deyip tekrarlayanlar yarar sağlamıyorlar. Peki, rasyonel yaklaşım bize ne tür tespitleri yaptırıyor, gözden geçirelim mi?
Olup biteni doğru okumak en önemlisidir, tıpkı gömleğin ilk düşmesini doğru iliklemek gibi.
Yunanistan’ın taleplerinden, hamlelerinden ve girişimlerinden daha önemlisi, ABD’ninkilerdir.
S-400, F-35 ve F-16’dan daha önemlisi, ABD’nin Türkiye’yi yeniden tanımlamasıdır.
Esad, PKK, YPG ve SDG’den daha önemlisi ABD’nin Orta Doğu’daki planıdır.
Fikir ileri sürenler Yunanistan’ı, F-16’yı, Suriye’yi keşfetmekle uğraşıyorlar. Bunları bilmeyen yok, Jane’s’e bakın tafsilatlı bulursunuz. Uzamanlar silahın menzilini falan açıklıyorlar, silah tüccarı gibi konuşmanın zamanı mı? Zaman kaybı! Iskaladıkları esas meseleler ne olacak? Kaybedilenleri kim telafi edecek?
ABD ile Türkiye’nin arası 1 Mart 2003 tezkere olayı sonrasında kırıldı. ABD bu ilişkiyi tamir etmeye uğraşmadı. Kim uğraştı? Bakın ne oldu?
Tam bu noktada Avrupalı akıl, özellikle Fransa inisiyatif aldı. Tam bu noktada Yahudi aklı inisiyatif aldı. Yunanistan ve Kıbrıslı Rumlar bunu hemen anladı, kendisinden isteneni yaptı, hepsi bu! Avrupa Birliği ve Güney Kıbrıs meselesi hakkında 2004’ten bu yana süreç çok başka.
Soğuk Savaş’tan beri Baasçı Suriye, Abdullah Öcalan’a yatırım yapan Hafız Esad’dan oğlu Başar’a kadar, Türkiye ile hiç barışık olmadı, Hatay’ı geri istedi durdu. Ona bu aklı Sovyet Rusya da verdi Mandatör Fransa da. Bu akıl değişmedi, üstelik 2003 yılında İsrail ve ABD oyuna tam dahil oldu, planı belli biçimde. O halde formülde iki faktör daha var, hem de başat olanından.
Yıl 2009, İsrail doğalgaz kaynaklarından dolayı emin oldu, Levant projesini yaptı, ittifak stratejisini buna göre belirledi.
Bakın 2009, One minute olayına, sonrasına…
Siz S-400 konusunu konuşa durun! Başta, Türkiye Patriot’u İsrail’e kullanabilir diye vermeyen ABD, eşdeğeri S-400’ü mü kabul edecek? Patriot veya S-400, uzun menzilde füze kullandırtmamak için elinden geleni yapar.
Siz F-35 konusunu konuşana durun! Başta ne İsrail ne de Yunanistan vardı bu projede. Konu en başlangıçta silah değil, önce jeostrateji, sonra politika ve silah gelir. Bugün Türkiye’de yok, İsrail’de var, Yunanistan da sırada.
Hâlâ “maksimalist Yunanistan” hikayesi mi yazıyorsunuz? Maksimalist olan, hadi buna maksimum diyelim, ABD’dir. Neticede şablon sözcükler bunlar. Türkiye’de gençlerin doktora sınavlarında işe yarar. Gerçek Amerika Birleşik Devletleri’nin gücüyse kanatları altındaki İsrail de Yunanistan da benzer işlere soyunurlar. Birbirlerine ittifak kurarlar. Realistseniz ABD’ye bakacaksınız. Önce görülmesi gereken noktaya odaklanın, kendinizi kandırmayın.
Jeostrateji için çizdiler çizgiyi, tarih 2013: İsrail’den Balkanlar’a, Doğu Akdeniz boylamında, Türkiye Levant bölgesinden ne denli uzak kalırsa o denli işine gelecek Yunanistan’ın, Rumların, İsrail’in…
Unutulmasın, İsrail diyor ki, tabii Amerika’daki Yahudi Lobisi de; “Neden Türkiye hâlâ NATO’da? İsrail NATO’da ve Avrupa Birliği’nde yok, Türkiye de olmamalı…”
Türkiye aleyhine bir söz söyleyin, Esad gizlendiği yerden hemen başını çıkarır, aksi olmaz, bir de o söylemeye kalkar. PKK/YPG’ye imkân tanır, hep yapageldiği gibi, üstelik Türkiye’ye “çık benim ülkemden” der.
Eğer Suriye’ye harekât yapar ise ABD tamamen Türkiye’ye yüklenecek!
Bırakın Yunanlıyla yıllardır çözmediğimiz şu meseleleri, Türkiye’yi daha da oyalamak için o noktaya çekiyorlar. Patronlarına gidin, ABD’ye, İsrail’e, Fransa’ya… Muhatap bile almayın, masada oturup görüşmeyin bile. “Sen git büyüğün gelsin!” deyin.
Anlayamıyorum şu sayısı 60 kusur olan Yunanlılarla istişari görüşmelerin sonucundan neler beklendiğini…
Fay kırıldı! Meseleyi jeopolitik kapsamda okuma gerekir. Doğru okumak gerekir. Kolaycılık iyi değildir.
Strateji 50-100 yıllıktır. Bir sorun mu çıktı, “hemen çözün, adım atın…” denmesi, belirgin ve emin olunan bir strateji yok demektir. Fayı kırdırmamak için 11 Eylül 2001’de, George W. Bush’un “Artık eskisi gibi olmayacak!“dediğinde strateji doğru belirlenmeli ve hangi hükümet olursa olsun, tam uygulanmalıydı.
Yunanistan ve Kıbrıslı Rumlar Türkiye’ye sürekli “hayır” diyor; ABD’ye, Fransa’ya ve İsrail’e “evet”. Şu an ABD de Fransa da İsrail de “Yunanistan’ın egemenlik hakları” diyor ve Türkiye’yi hukuka davet ediyor, tabii diplomatik dille.
ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ne dedi anlamadık mı? Blinken, Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis’e mektup yazıyor, güya! Aralarında anlaştıklarını kaleme alıp mektupmuş gibi kayda geçip basına veriyorlar, Türkiye’ye “sen anla!” dercesine. Anlamadık mı? ABD Dışişleri Bakanı Blinken’ın mektubu sosyal medyada.
Durumu özetleyelim: Deniz yetki alanlarının sınırlandırılması için Yunanistan’ın uluslararası deniz hukukuna dayalı egemenliğini açıkça destekliyor. Karşılıklı olarak saldırı durumunda iki ülkenin birbirine yardim taahhüdünün altını çiziyorlar. Yunanistan’ın F-35 talebinin olumlu karşılanıyor. Yunanistan resmi olarak 6 Kasım 2020’de 18-24 arası F-35 resmi talebi vardı, zaman içinde projeye dahil olacaktır.
“Şu da var bu da…” Bu tarzı sevenlere hatırlatma olsun öyleyse:
Alınan bilgilere göre, Türkiye’nin F-16 talebi konusunda gelişme yok. Olmaz da. Bu konu Kongre’de ve ABD bürokrasisinin dar koridorlarında uzunca süre gezdirilir. Eskiden sorsaydınız, “inceliyoruz” derlerdi, ama Joe Biden işbaşına geleli beri bunu da demiyorlar, yeni taktik bu.
Joe Biden, ABD’nin Yunanistan Büyükelçi adayı olarak Demokrat ve partiye yüklü bağış yapan Avukat George Tsunis’i seçtiği bilgisi var. Buna karşılık ABD’nin Ankara Büyükelçi adayı Jeff Flake’in oylaması 19 Ekim günü Senato Dış İlişkiler Komitesi’nde yapılacak. Flake, Türkiye aleyhine bir sürü şeyi söylemişti bile…
Kongre Araştırma Merkezi’nin son Türkiye Raporunun sonuç bölümünde ikili ilişkilerin tarifi açıklanmıştı. “S-400’deki gidişata, Suriye, Libya, Doğu Akdeniz, Dağlık Karabağ dengelerinin dikkat edilmesine, Türkiye’nin askeri ve ekonomik işbirliğini kullanarak (savunma ihracatı dahil) gücünü yansıtıp kendi etki alanını oluşturup oluşturamayacağına ve ekonomik sorunlar ve insan hakları kaygıları göz önüne alındığında, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ülkede kontrolü sürdürüp sürdüremeyeceğine bağlı olduğu,” belirtilmişti.
Sizce Roma’daki zirvede Biden ve Erdoğan ne konuşacaklar? Nereden başlamak gerekiyor? Konuşulacak o kadar çok onu var ki!.. Bu konuda yetkin olanlardan bekliyorum, F-16 mı, Suriye mi, yapılacak harekât mı?..
NOT:
Ayrıntılı açıklamaları; Türk-Amerikan İlişkilerine Stratejik Bakış ve Yunanistan’ın Anlaşmazlık Stratejisi yazılarında yaptım. Yeni gelişmeler çerçevesinde bu yazıları birlikte okumanızı tavsiye ederim.
Kişisel düşüncelerimi yansıtır. Fikri mülkiyet hakları gereği bu bilgileri referans vererek kullanabilirsiniz.
Gürsel Tokmakoğlu
Paylaş
Facebook
Messenger
Twitter
Pinterest
Linkedin
Whatsapp
Reddit
Email
Etiketler
1 Mart
11 Eylül
ABD
Abdullah Öcalan
Akdeniz
Antony Blinken
Avrupa
Avrupa Birliği
Balkanlar
Biden
Diplomatik
Doğu Akdeniz
Egemenlik
Erdoğan
Esad
F-16
F-35
Fransa
George W. Bush
Hafız Esad
Hatay
İsrail
Jeostrateji
Joe Biden
Kıbrıs
Kriakos Miçotakis
Levant
NATO
Orta Doğu
Patriot
PKK
Rum
Rusya
S-400
SDG
Sovyet
Suriye
Türkiye
Yahudi Lobisi
YPG
Yunanistan
Bir cevap yazın Cevabı iptal et
Your email address will not be published.
Bultene Katil
Δ
ÖNCEKİ YAZI
ABD ve Yunanistan Jeostratejik Vizyonu
DİĞER YAZI
Meta Kapitalizmi ve Politika İlişkisi
BENZER YAZILARI OKUYUNUZ
BAE ile Düşündürücü Yeni Dönem
Yunanistan Gerginliğinin Arka Planı
Politika 'ın son yazıları
BAE ile Düşündürücü Yeni Dönem
Geçtiğimiz gün Birleşik Arap Emirlikleri Şeyhi Mohammed bin Zayed Al Nahyan (dünya MbZ kısaltmasıyla anıyor) Ankara’ya
Yunanistan Gerginliğinin Arka Planı
Doğu Akdeniz’den başlayan ve genişleyen büyük bir kırılma; Yunanistan ve Türkiye gerginliği üzerinden kendilerine çıkar elde
Tam Spektrumlu Politika
Size şöyle soruyorum: Tam spektrumlu politikanız nedir? Klasik ideolojik yaklaşımlarla mı hareket edeceksiniz, hatalar üzerinde geliştirdiğiniz
Fay Hatları
Türkiye’nin bölgesindeki çatışmaları, gerilmeleri ve krizleri incelemeye başladığımızda ilgili aktörlerin etkileşimleri bağlamında geniş bir coğrafya içinde
Kırılma Cilt II
Kırılma Cilt I'de bu bir kitap olacak diye başlamış idik. Cilt II'ye geçmeden gördük ki bu
Son Yazilar
İklim Değişikliği ve COP26 26 Kasım 2021
BAE ile Düşündürücü Yeni Dönem 26 Kasım 2021
Yunanistan Gerginliğinin Arka Planı 23 Kasım 2021
Tam Spektrumlu Politika 22 Kasım 2021
Terörle Mücadeleyi Konuşmak 19 Kasım 2021
Baltık’tan Hazar’a Hibrit Savaş 17 Kasım 2021
Fay Hatları 13 Kasım 2021
Belarus-Polonya Göçmen Krizi 12 Kasım 2021
Etiket Bulutu
AB (110) ABD (675) Adalet (84) Almanya (115) Amerika (175) Avrupa (199) Batı (87) Bilim (96) Birleşmiş Milletler (104) BM (91) Demokrasi (180) Devlet (127) Din (84) Donald Trump (113) Doğu Akdeniz (139) Ekonomi (135) Esad (87) FETÖ (87) Fransa (129) Güvenlik (112) Hukuk (98) Irak (115) IŞİD (87) Joe Biden (109) Kültür (142) Küresel (217) Libya (104) Muttaki (96) NATO (221) PKK (160) Politika (205) Rusya (444) Savaş (89) Soğuk Savaş (105) Strateji (105) Suriye (351) Teknoloji (109) Terör (229) Trump (136) Türkiye (672) Çin (331) İngiltere (130) İnsan (116) İran (174) İsrail (202)
Arşivler
Arşivler Ay seçin Kasım 2021 (17) Ekim 2021 (19) Eylül 2021 (14) Ağustos 2021 (22) Temmuz 2021 (10) Haziran 2021 (16) Mayıs 2021 (26) Nisan 2021 (20) Mart 2021 (19) Şubat 2021 (12) Ocak 2021 (26) Aralık 2020 (22) Kasım 2020 (15) Ekim 2020 (11) Eylül 2020 (12) Ağustos 2020 (19) Temmuz 2020 (23) Haziran 2020 (34) Mayıs 2020 (27) Nisan 2020 (17) Mart 2020 (21) Şubat 2020 (27) Ocak 2020 (15) Aralık 2019 (14) Kasım 2019 (10) Ekim 2019 (11) Eylül 2019 (30) Ağustos 2019 (28) Temmuz 2019 (29) Haziran 2019 (23) Mayıs 2019 (25) Nisan 2019 (13) Mart 2019 (12) Şubat 2019 (18) Ocak 2019 (22) Aralık 2018 (28) Kasım 2018 (28) Ekim 2018 (37) Eylül 2018 (27) Ağustos 2018 (23) Temmuz 2018 (17) Haziran 2018 (17) Mayıs 2018 (22) Nisan 2018 (4) Mart 2018 (2) Şubat 2018 (7) Ocak 2018 (9) Aralık 2017 (7) Kasım 2017 (3) Ekim 2017 (5) Eylül 2017 (2) Ağustos 2017 (6) Temmuz 2017 (5) Haziran 2017 (10) Mayıs 2017 (4) Nisan 2017 (8) Mart 2017 (4) Şubat 2017 (7) Ocak 2017 (10) Aralık 2016 (10) Kasım 2016 (11) Ekim 2016 (12) Eylül 2016 (9) Ağustos 2016 (20) Temmuz 2016 (15) Haziran 2016 (14) Mayıs 2016 (11) Nisan 2016 (13) Mart 2016 (17) Şubat 2016 (17) Ocak 2016 (14) Aralık 2015 (17) Kasım 2015 (17) Ekim 2015 (38) Eylül 2015 (6) Ağustos 2015 (4) Temmuz 2015 (10) Haziran 2015 (10) Mayıs 2015 (5) Nisan 2015 (3) Mart 2015 (4) Şubat 2015 (2) Ocak 2015 (3) Aralık 2014 (3) Kasım 2014 (3) Ekim 2014 (3) Eylül 2014 (4) Ağustos 2014 (1) Temmuz 2014 (1) Haziran 2014 (3) Mayıs 2014 (15) Nisan 2014 (11) Mart 2014 (10) Şubat 2014 (10) Ocak 2014 (16) Aralık 2013 (13) Kasım 2013 (11) Ekim 2013 (38)