Dün akşam bir arkadaşımın sohbet sırasında aktardığı küçük ancak anlamlı bir bahsi anlatarak başlamak istiyorum.
Bundan önceki Papa New York’a ayak basmış, henüz toprağı dahi öpemeden bir gazetecinin kendisine yönelttiği bir soruyla karşılaşmış:
“New York’taki genelevlerin varlığını sürdürmesi ve kapatılması hakkında ne düşünüyorsunuz?”
Papa şaşkınlıkla soruya soruyla karşılık vermiş.
“New York’ta genelev var mı?”
Ertesi gün gazetecinin çalıştığı gazetesinin başlığı:
“Papa uçaktan iner inmez New York’ta genelev var mı?” diye sordu.
Bugün ülkemizde (haksızlık etmeyelim belki de dünyamızda) böyle bir gazetecilik anlayışı var. Bu giderek yerleştirilmeye çalışılıyor.
Peki…
Mehmet Baransu, bundan birkaç gün önce Twitter’da kendisine gelen bir mesajı paylaştı. Açıkçası yazılanlar çok ağır beddua niteliğindeydi, burada tekrarlamayı uygun görmüyorum.
Bir kişi diğerine böylesine bir şey söylüyorsa oturup uzun uzun düşünmesi gerektiğine inanıyorum.
Düşünür mü? Bilmiyorum. Ancak ben kendisinin yerine biraz kafa yoracağım.
Sn. Baransu son twitter mesajında şöyle bir yorum yapmış:
“Şike soruşturması bana şunu gösterdi. Bazı taraftarların kutsalına, dinine, peygamberine laf edebilirsin takımına asla, Maalesef durum bu.”
Bu ülkede siyasetle uğraşan liderler futboldan ve taraf olmaktan özenle kaçındılar.
Ne zaman değişti?
Özal’la başlayan liberalizm süreciyle, dört eğilimi birleştirme esprisinden hareketle ailesinin her ferdinin ayrı bir takımı tuttuğunu öğrendik. Bu süreçte özellikle Semra Hanımın aktiviteleri rahatsız edici boyuta ulaştı.
Sonra Mesut Yılmaz bu topa girdi. Bugün hala o yıllar konuşuluyor.
Taraftarlık psikolojisi dünyanın anlamaya çalıştığı hatta üniversitelerde araştırma konusu olarak incelediği bir fenomendir. Bugün bir takım taraftarını kendisiyle ilgili özlük haklarına ait bir konuda harekete geçiremezsiniz ancak tuttuğu takımı için yollara dökebilirsiniz. Türkiye’de son 45 günde olan ve içinde herkesimi barındıran protesto organizasyonları bunun çok iyi örneğidir. Zaten bu etkinin yarattığı güç nedeniyle futbol dünyada çok farklı bir yerdedir.
Özel bir statüsü hatta hukuku vardır, buraya geleceğiz.
Çok büyük bir holding sahibinin kendi işyerinde çalıştırdığı farklı bir takımı tutan çaycısı ile kıyasıya tartışabildiği yegâne demokratik ve eşit platform ilginçtir, futboldur. Hiçbir zaman bir şey ispat etme zorunda hissetmeyen patron takımı ile ilgili olan (bir) konuda çaycısına uzun uzun (takımının) haklılığını anlatma ihtiyacı hisseder. Yine ilginçtir; kaybettiği bir derbi maçı sonrasında aynı holding patronu çaycısı ile karşılaşmaktan özenle kaçınma hissi duyar. Diğeri de patronuna bir laf çakma arzusu…
Bu durumu sosyolojinin hangi teorisiyle açıklarsınız, karşılığı da var mıdır bilmiyorum.
3 Temmuz günü Mehmet Baransu bu tutkunun veya ilişkinin içine gazetecilik yapıyorum yaklaşımıyla girdi.
Daha henüz hiç kimse durumu anlamamışken kendisi bütün bilinmeyen soruların cevabını bilen özel bir kişi gibi ortaya çıktı ve operasyon hakkında bilgiler sundu.
Üstelik bütün bu bilgileri nereden aldığı sorusuna da “işini bilen gazetecilik” cevabını verdi.
Ancak gazetecilik çizgisini muhabirlikle karar veren hâkim rolü arasında çok fazla karıştırdı.
Haberciliğine hiçbir şey söylemek mümkün değildir. Birkaç defa yazdım, bizim bilgiye ulaşamadığımız bir yerde, bizden birinin bu bilgiye sahip olup, paylaşması eleştirilecek bir konu değildir. Kendisini ayrıca kutluyorum.
Yalnız gazeteci hükmü veren kişi konumuna geçtiği andan itibaren görev yerini terk etmiş olur.
Avukat bir arkadaşımdan aldığım bir hukuk ilkesini burada paylaşmak istiyorum.
“Ceza davalarında sanık lehine %1 bile kuşku varsa, bu sanık lehine kullanılır. Burada hâkimin kanaati aranmaz, yasada tarif edilen suçun %100 işlendiği kesin midir, sorusunun cevabını vermesi beklenir.”
Orta böylesine temel bir hukuk ilkesi varken ortaya çıkıp kamuoyuna suçlu tarifinde bulunmak gazetecinin ne işidir, ne de haddidir.
Gazeteci ne zaman hüküm sahibi olur?
Bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmayan gerçek bir gazetecinin görevi elbette o bilgiye ulaşmaktır. Birbirine bağlı bu iki cümlenin birincisi Türkiye’nin çok önemli araştırmacı gazetecisine aittir. 1993’te katledildiği güne kadar hep bilginin peşinde koşmuştur. Sahip olduğu bilgi ve haberin büyük bir kısmını mahkemelerden, tutnaklardan toplamıştır. Kesin fikre ancak mahkemenin yargılama sürecini tamamlamasından ve hâkimin kararını vermesinden sonra ulaşmış, bütün bu bilgileri bir araya getirerek karanlıkta kalan birçok olayı aydınlatmıştır. Öldürülmüş olması da bu anlamda ne kadar etkili bir kişi olduğunun kanıtıdır.
Bir belge delil niteliği bile kazanmadan nasıl şüpheli bir kişiyi sanık ve suçlu yapar, bunun cevabını çok merak ediyorum.
İşte o zaman gazeteci Papa’nın sorusunu manşete taşıyan kişiye dönüşüyor.
Bir takım bilgilere ulaşmış olmanız size belki bir ayrıcalık kazandırır ancak haklılık vermez.
Ceza hukukuyla futbol federasyonunun disiplin hukuku aynı şey değildir.
Okuyucularımızla bu vesileyle yine bu konudaki temel hukuk ayrımı ile ilgili yasa maddesini paylaşmak istiyorum.
“Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz.”
Bir gazeteci ülkesinin gerçeklerine yabancı olamaz. O gerçekleri değiştirmek gibi kendisine bir misyon yükleyebilir ancak verili koşulların belirleyiciliğini göz önünde bulundurmak durumundadır.
Kendisi zaman zaman aksini iddia etse de Mehmet Baransu’nun futbolun dünyadaki ve Türkiye’deki yerini ve önemini anlamadığı ortadadır ki son mesajında bunu kabul etmektedir.
Futbolun bu kadar önemsendiği yerde de “batarsa batsın umurumda değil” tavrı da elbette kabul görmez.
Bir taraftarın takımıyla kurduğu duygusal ilişki aşktan öte bir yerdedir. Bu “şampiyon olalım da nasıl olursa olsun” anlayışıyla tariflendirilemez.
Ayrıca bu düşüncenin sadece Fenerbahçe taraftarıyla birleştirilmesi de ayrımcı, ırkçı bir fikrin ürünü olabilir.
Bugüne kadar futbolun kitleler üzerinde böylesine etkili ve tutkulu bir hal alması karşısında ne yaptınız da bugün çıkıp o taraftarı eleştiriyorsunuz diye adama sorarlar.
Çünkü ben de taraftarlıktan kaynaklanan o akıl tutulması halini anlamıyorum, kabul etmiyorum.
Ülkenin ve söz konusu soruşturmanın nesnesi olan gerçeklere yabancı olmak, hukukun temel dayanaklarını bilmemek ya da önemsememek veya görmezden gelmek, bilgi ya da haberi doğrudan saf haliyle vermek yerine haberden yargı üretmek çok önemli gazetecilik eksikliklerdir.
Elbette okuyucunun ve taraftarın burada ne tür gazeteciliği tercih edeceği çok önemlidir.
http://twitter.com/uzaygokerman
uzaygokerman@gmail.com
Bu yazı 18 Ağustos 2011 tarihinde Milliyet.com.tr‘de yayınlanmıştır.
Share this:
Paylaş
Facebook
Twitter
LinkedIn
E-posta
Yazdır
WhatsApp
Bunu beğen:
Beğen Yükleniyor...
‹ Savunmasız ceza verme tartışması yapılıyor.
Ya Fenerbahçe ligde kalır da diğerleri düşerse? ›
Kategoriler:Spor
Bir Cevap Yazın Cevabı iptal et
Yorumunuzu buraya yazın...
Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:
E-posta (zorunlu) (Adres hiçbir zaman paylaşılmayacaktır)
İsim (zorunlu)
Web sitesi
WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz.	( Çıkış Yap / Değiştir )
Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz.	( Çıkış Yap / Değiştir )
Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz.	( Çıkış Yap / Değiştir )
Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz.	( Çıkış Yap / Değiştir )
Vazgeç
Connecting to %s
Yeni yorumları bana e-posta ile bildir.
Eposta yoluyla yeni yazıları bana bildir.
Δ
Arşivler
Arşivler Ay Seçin Aralık 2021 (1) Kasım 2021 (3) Ekim 2021 (6) Eylül 2021 (5) Ağustos 2021 (5) Haziran 2021 (3) Mayıs 2021 (4) Nisan 2021 (6) Mart 2021 (6) Şubat 2021 (6) Ocak 2021 (10) Aralık 2020 (6) Kasım 2020 (3) Ekim 2020 (3) Eylül 2020 (6) Temmuz 2020 (7) Haziran 2020 (4) Mayıs 2020 (1) Mart 2020 (2) Şubat 2020 (6) Ocak 2020 (6) Aralık 2019 (8) Kasım 2019 (10) Ekim 2019 (4) Eylül 2019 (4) Ağustos 2019 (4) Temmuz 2019 (2) Haziran 2019 (1) Mayıs 2019 (3) Nisan 2019 (5) Mart 2019 (4) Şubat 2019 (4) Ocak 2019 (4) Aralık 2018 (6) Kasım 2018 (3) Ekim 2018 (4) Eylül 2018 (8) Ağustos 2018 (6) Temmuz 2018 (1) Haziran 2018 (7) Mayıs 2018 (4) Nisan 2018 (10) Mart 2018 (8) Şubat 2018 (5) Ocak 2018 (6) Aralık 2017 (9) Kasım 2017 (7) Ekim 2017 (6) Eylül 2017 (12) Ağustos 2017 (6) Temmuz 2017 (4) Haziran 2017 (5) Mayıs 2017 (5) Nisan 2017 (9) Mart 2017 (3) Şubat 2017 (6) Ocak 2017 (12) Aralık 2016 (8) Kasım 2016 (6) Ekim 2016 (6) Eylül 2016 (5) Mart 2016 (4) Şubat 2016 (2) Aralık 2015 (1) Kasım 2015 (2) Ekim 2015 (2) Ağustos 2015 (1) Temmuz 2015 (6) Haziran 2015 (12) Mayıs 2015 (7) Nisan 2015 (4) Mart 2015 (12) Şubat 2015 (11) Ocak 2015 (8) Aralık 2014 (10) Kasım 2014 (51) Ağustos 2014 (1) Nisan 2014 (3) Mart 2014 (1) Şubat 2014 (2) Ocak 2014 (11) Aralık 2013 (15) Kasım 2013 (4) Ekim 2013 (4) Haziran 2013 (6) Nisan 2013 (4) Ocak 2013 (1) Aralık 2012 (1) Kasım 2012 (15) Ağustos 2012 (8) Temmuz 2012 (11) Haziran 2012 (26) Mart 2012 (10) Ocak 2012 (2) Aralık 2011 (43) Kasım 2011 (8) Ekim 2011 (8) Eylül 2011 (3) Ağustos 2011 (10) Temmuz 2011 (17) Haziran 2011 (10) Mayıs 2011 (5) Nisan 2011 (8) Mart 2011 (17)
Popüler Yazılar & Sayfalar
Şampiyonluk Puanı	
Ramayana Destanı	
Oğuz Atay'ın anısına... "Yaşama kurallarından habersizim."	
4 ayda nasıl 12 kilo verdim?	
Sudaki İz; 30 yıl önce yapılmış itiraf!	
Yeni kitap; Yönetilemeyen Büyüklük Fenerbahçe	
Çıkarlarını düşünmeyenler unutulacaktır!	
Sn. Altınel, Oğuz Atay’ı sevmeyi değil Tutunamayanlar'ı okumayı başaramamış bir kişidir.	
Nedir tutunamamak meselesi?	
Terliği ters giymek...	
#sirkeci #gar #tren #siyahbeyaz #blackandwhite #blackandwhitephotography #photo #photooftheday #photography #photographer #istanbul
#reflection #reflections #shadow #shadowwork #wait #waiting #rain #rainyday #umbrella #office #lapishan #rainy #photo #photooftheday #photograph #photography