Kataliz, kimyasal bir tepkimede, bir maddenin bu tepkimenin hızım değiştirme etki­si (bu etkiye yol açan maddeye de ka­talizör denir).
Bir hidrojen-oksijen karışımı normal sıcaklıkta patlamaz; kaba platin kö­püğü katıldığında birdenbire gözalıcı bir patlama gerçekleşir. Bu durumda kimyasal tepkimenin oluşması için bir katalizör olarak platin köpüğü kulla­nılmıştır. Bir başka deyişle tepkime sonunda değişmemiş olarak kalabilen ve belli bir sıcaklıkta, tepkime hızını duyarlı biçimde artıran bir maddeden yararlanılmıştır. Buradaki temel olay yalnızca hızın değiştiğidir. Hız artar­sa, kataliz pozitif tir ve katalizör bir hızlandırıcıdır; azaldığındaysa, kata­liz negatiftir ve katalizör engelleyici’dir; ancak, tepkimenin termodinamiksel özellikleri değişmemiştir. Özellik­le, tepkime termodinamiksel açıdan olası değilse, hiçbir katalizör onu ger­çekleştiremez; bir tepkimetersinirse, katalizör ters tepkimeyi de katalizler, yani aynı dengeye çok daha hızlı bi­çimde erişilir.
Katalizörün eylemi, çoğunlukla seç­melidir; sözgelimi, iki tepken bir ara­ya getirildiğinde, birçok tepkime ola­biliyor sa, bir katalizör bir tek tepki­menin hızını, ötekilerin aleyhine ola­cak biçimde artıracaktır.
Uygun kata­lizörlerin kullanımı, termodinamiksel olarak olası tepkimelerin istenen bi­çimde yönetilmelerini sağlar. Bu da, katalizörlerin mineral kimyasında (amonyak, sülfürik ve nitrik asitlerin bireşimi) ve organik kimyadaki (plas­tik maddeler, dokuma ve yapay kau­çuk sanayisi) sanayi açısından büyük önemini açıklamaktadır.
Katalizörün bu seçiciliği, canlıların ürettiği biyokatalizörler olan enzim­lerde çok yüksektir.
Kataliz Mekanizması
Homojen katalizde, katalizör, tepkenlerin bulunduğu evrede yer alır. En önemli örnek, çözelti içinde asitbaz kataliz örneğidir. Katalizör tepki­yen maddeye proton verir (ya da on­dan proton alır). Oluşan, daha tepken ara madde, tepkime ürününü verir ve katalizör yeniden oluşur. Heterojen bir kataliz sırasında, tepkenler gaz ya da sıvı ve katalizör ka­tıysa, kataliz olayı katının yüzey du­rumuna bağlıdır. Katalizörün yüzeyin­de tepken molekülleri yüze soğururlar ve bir ara bileşik oluşur. Sözgelimi, amonyak (NH,) bireşiminde, azot (N2) molekülleri demir (katalizör) üstüne bağlanırlar;bu yüze soğurmadan ötü­rü, N-N bağı değişime uğrar ve hidro­jen buraya bağlamr. Oluşan yeni NH3 molekülü, katalizörü bozulmamış ola­rak bırakarak kopar. Ayrıca, katalizörün etkinliğinin za­manla azaldığım da belirtmek gere­kir. En önemli katalizörler şunlardır: Su, h* ve OH’ iyonları, platin ve nikel gibi bazı metaller, torin, alüminve benzeri oksitler.
Hadi Paylaş!
Konuyla İlgili Konu Başlıkları
Işınlılar Nedir? Hakkında Bilgi
Mayısböceği Hakkında Bilgi
Fransızca Nedir? Hakkında Bilgi
Hidroliz Nedir?
İslamabad Hakkında Bilgi
Mars Gezegeni Hakkında Bilgi
Keçi Nedir? Hakkında Bilgi
Karşı Reform Nedir? Gelişen Sanat Hareketi Hakkında Bilgi
Kulak Burun Boğaz Hekimliği Hakkında Bilgi
Trityum Nedir?
Updated: 22 Mayıs 2014 at 18:05
Etiketler: Kataliz
◀ Kaşkarlı Mahmut’un Hayatı ve Divanü Lügati’t-Türk
Katar Hakkında Bilgi ▶
Bir cevap yazın Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir
Yorum
İsim *
E-posta *
İnternet sitesi
Bir dahaki sefere yorum yaptığımda kullanılmak üzere adımı, e-posta adresimi ve web site adresimi bu tarayıcıya kaydet.
Arama
Son Yazılar
İnsanda Üreme Sistemi
Hayvanlarda Üreme Nasıl Olur?
Çiçekli Bitkilerde Polen ve Yumurta Hücresi Nasıl Oluşur?
Çiçekli Bitkilerde Üreme Nasıl Olur?
Tohumsuz Bitkilerde ve Plazmodyumda Metagenez Nasıl Olur?
Kategoriler
Ansiklopedi
Atatürk ve bilim
Biyografi
Biyoloji
Coğrafya
Din Kültürü
Edebiyat
Felsefe
Fen ve Teknoloji
Fen Bilimleri
Finans
Fizik
Genel
Güncel
Hello world
Hikayeler
Hukuk
İnkılap Tarihi
Kimya
Matematik
Sağlık
Sinema-Film
Sınavlar
Sosyal Bilgiler
Tarih
Teknoloji
Turizm
Türkçe
Uncategorized
Son Yorumlar
Niçin ibadet edilir? Kısaca açıklayınız. için mustafa
Boşaltım sisteminin sağlığını korumak için neler yapılmalıdır? için Ebru
Cenaze namazının kılınışının diğer namazlardan farkı nelerdir? için zaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa
Cetveldeki ilk 20 elementin proton elektron nötron sayıları için Esra
Anadoluda kurulan Türk beyliklerinin Anadolunun Türkleşmesine katkıları için pollyanna
© 2013 - 2021 Yardimcikaynaklar.com | Sitemap | İletişim | Soru-Cevap | Tüm Hakları Saklıdır. Kaynak (Yardimcikaynaklar) link verilmek suretiyle site içerikten özgürce faydalanılabilir.