Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; Odanın kuruluşu, Oda organlarının görev ve yetkileri, seçilme ve çalışma esasları, Birlik\’te temsili, Odanın gelirleri, Odaca verilecek ve onaylanacak belgeler, meslek mensuplarının Odaya kaydı ile odalar arasındaki işbirliği esaslarını belirlemektir.
Hukuki Dayanak
Madde 2- Bu Yönetmelik, 3568 sayılı Kanunun 50\’nci maddesi hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.
Kavramlar
Madde 3- Bu Yönetmelikte geçen;
Kanun : 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu\’nu,
Bakan : (17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle değişen şekli.) Maliye Bakanı\’nı,
Geçici Kurul : Kanunun Geçici 4\’üncü maddesi ile ilgili Yönetmelik uyarınca kurulan Geçici Kurul\’u,
Oda : Yeminli Mali Müşavirler Odası\’nı,
Birlik : Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği\’ni (17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle eklenen ibare.) (TÜRMOB),
Meslek Mensubu : Yeminli Mali Müşaviri,
Mesleki Faaliyet : Yeminli Mali Müşavir unvanı ile faaliyette bulunmayı,
Yeminli Mali
Müşavir : Kanunun 2/B ve 12\’nci maddelerindeki işleri yapan meslek mensubunu,
Ortaklık Bürosu
veya Şirket : Kanunun 45\’inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen aynı unvana sahip birden çok meslek mensubunun kurduğu adi ortaklıklar veya şirketleri,
Ruhsat : Yeminli Mali Müşavirlik Ruhsatlarını veya İzin Belgelerini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
ODAYA İLİŞKİN ESASLAR
Odanın Amacı
Madde 4- Odanın başlıca amaçları şunlardır:
a) Mesleki alanda çalışmalar yapmak, mesleğin gelişmesini sağlamak,
b) Meslek onurunu ve üye haklarını korumak,
c) Mesleğin uygulanmasıyla ilgili normları geliştirmek, eğitim ve kamu kurumlarıyla işbirliği yaparak mesleki eğitimin gelişmesine katkıda bulunmak,
d) Üyeler arasında dayanışmayı sağlamak ve haksız rekabeti önlemek.
Odanın Kuruluşu
Madde 5- Bölgesi içinde en az 25 meslek mensubu bulunan il merkezlerinde bir oda kurulur, kurulan oda bulunduğu ilin adıyla anılır.
Odalar, kuruluşlarını Birlik Yönetim Kurulu aracılığıyla (17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 2 nci maddesiyle değişen ibare) Maliye Bakanlığı\’na bildirmekle tüzel kişilik kazanırlar.
Oda Organları
Madde 6- Oda organları aşağıda gösterilmiştir:
a) Genel Kurul
b) Yönetim Kurulu
c) Disiplin Kurulu
d) Denetleme Kurulu
Oda Genel Kurulunun Teşekkülü
Madde 7- Genel Kurul, Odanın en yüksek organı olup Odaya kayıtlı bütün meslek mensuplarının katılmasıyla meydana gelir.
Oda Genel Kurulunun Görevleri
Madde 8- Genel Kurulun görevleri aşağıda gösterilmiştir :
a) Odanın amaçlarının gerçekleşmesi için gereken karar ve tedbirleri almak,
b) Oda Yönetim Kurulu, Disiplin Kurulu ve Denetleme Kurulu üyeleri ile Birlik temsilcilerini seçmek,
c) Oda için gerekli taşınmazların satın alınması veya mevcut taşınmazların satılması hususunda Yönetim Kuruluna yetki vermek,
d) Yönetim Kurulunca yapılacak teklifleri incelemek ve karara bağlamak,
e) Meslek mensuplarınca uyulması zorunlu mesleki kararlar alınması konusunda Birliğe tekliflerde bulunmak,
f) Yıllık bütçeyi ve kesin hesaplan tasdik etmek,
g) Yönetim Kurulunu ibra etmek, gerektiğinde sorumlu görülenler hakkında disiplin soruşturmasına karar vermek,
h) Oda Yönetim Kurulunun çalışma raporunu incelemek, kabul etmek,
i) Odanın görevlerine giren diğer işleri gündeme dayanılarak veya üyelerin teklifi üzerine inceleyip karara bağlamak,
j) Kanunlarla verilmiş diğer görevleri yapmak.
Oda Genel Kurul Toplantısı
Madde 9- Genel Kurul yılda bir defa Mayıs ayının içinde başkanın daveti üzerine bütçeyi ve gündemdeki diğer maddeleri görüşmek ve gereken seçimleri yapmak üzere toplanır.
Oda Yönetim Kurulu Başkanı, Yönetim veya Denetleme Kurulu, gerekli gördüğü hallerde Genel Kurulu toplantıya çağırabilir.
Oda Yönetim Kurulu Başkanı, Odaya kayıtlı üyelerin beşte birinin görüşme konularını belirten yazılı talebi ile en geç 15 gün içinde Genel Kurulu toplantıya çağırmak zorundadır.
Genel Kurul toplantısına, Odaya kayıtlı üyeler yazı ile çağrılır. Çağır mektubunun toplantı gününden en az 10 gün önce taahhütlü olarak postaya verilmiş veya üyeye tevdi edilmiş olması gereklidir. Davetiyede toplantının yer, gün ve saati ile gündemi ve ilk toplantıda yeterli çoğunluk olmadığı takdirde, yapılacak ikinci toplantının yeri, günü ve saati ile gündemi yazılır.
Oda Genel Kurulu üye sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. İlk toplantıda yeterli çoğunluk sağlanmazsa ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, ikinci toplantıya katılan üye sayısı; Yönetim, Disiplin ve Denetleme Kurulları asıl üyelerinin toplamının iki katından az olamaz.
Gerek olağan, gerekse olağanüstü Genel Kurul toplantılarında ilk iş olarak toplantıya bir başkan, bir başkan vekili ile iki katip üyeden kurulu bir başkanlık divanı seçilir. Seçim ayrı ayrı ve Genel Kurulca aksine karar alınmadıkça işari oyla yapılır ve kullanılan oyların en çoğunu alanlar seçilir.
Genel Kurul toplantılarında kararlar hazır bulunanların salt çoğunluğu ile alınır.
Oda Yönetim Kurulu Başkanı, yönetim ve denetleme kurulu üyeleri başkanlık divanına seçilemezler.
Oda Yönetim Kurulunun Teşekkülü
Madde 10- Yönetim Kurulu, Genel Kurulca kendi üyeleri arasından iki yıl için seçilen 5 asıl ve 5 yedek üyeden oluşur.
Yönetim Kurulu kendi üyeleri arasından gizli oyla bir başkan, bir başkan yardımcısı, bir muhasip ile oda sekreterini seçer.
Odanın hukuki temsilcisi Yönetim Kurulu Başkanıdır.
Yönetim Kurulu asıl üyeleri arasında boşalma olursa yedeklerden sırayla en fazla oy alanlar getirirler, yeni üye ilk toplantıya çağrılır.
Yönetim Kurulunun toplu olarak görevinden ayrılması veya asıl üye sayısının yarıdan aşağıya düşmesi ve yedeklerinin de kalmaması halinde, Oda genel kurulu, Oda denetçileri veya (17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 2 nci maddesiyle değişen ibare) Maliye Bakanı tarafından olağanüstü toplantıya çağrılır ve düşen kurulların görev süresini tamamlamak üzere seçimler yapılır.
Seçilme Yeterliği ve Seçimin Şekli
Madde 11- Yönetim Kurulu üyeleri, Odaya kayıtlı en az beş yıl kıdemli olan üyeler arasından seçilir. Üye sayısı yüzden az olan odalarda beş yıllık kıdem şartı aranmaz. Süresi biten üye yeniden seçilebilir.
Oy pusulasına, seçilecek asıl üye tamsayısının yarısından en az bir fazla isim yazılması zorunludur. Bundan noksan isim yazılmışsa oy pusulaları geçerli değildir. Oy pusulasına seçilecek asıl üye sayısından fazla ad yazıldığı takdirde sondan başlanarak fazla adlar hesaba katılmaz.
Adaylar aldıkları oyların sayısına göre sıralanır ve en çok oy alandan başlanmak üzere önce asıl, sonra yedek üye seçilmiş olanlar bu sıraya göre tespit edilir. Adayların aldıkları oylarda eşitlik halinde aralarında kur\’a Çekilir. Yedek üyeler aldıkları oy sayısına göre bulundukları sıra gözönünde tutularak göreve çağrılır.
Seçilme yeterliğini kaybeden Yönetim Kurulu Üyelerinin görevi kendiliğinden sona erer.
Oda Yönetim Kurulunun Görevleri
Madde 12- Oda Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır:
a) Odanın bütçe teklifini düzenlemek ve bunu Genel Kurulun onayına sunmak, Oda Genel Kuruluna çalışmaları hakkında rapor vermek ve Genel Kurul kararlarını yerine getirmek,
b) Oda adına taşınır ve taşınmaz mal almak; satmak, ipotek etmek ve bunlar üzerinde her türlü ayni hak tesis etmek, kaldırmak gibi konularda Yönetim Kurulu Başkanına veya bir Yönetim Kurulu üyesine yetki vermek,
c) Üyelerin ortak ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel çıkarlara uygun olarak gelişmesini sağlamak, mensuplarının birbirleriyle ve iş sahipleriyle olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere, meslek disiplini, ahlak ve dayanışmayı korumak, Kanun ve çeşitli mevzuatla verilen görevleri yapmak,
d) Kanun, tüzük, yönetmelikler ve Oda Genel Kurulu kararlarına göre Oda işlerini yürütmek, yıllık çalışma programını hazırlamak, üyelerin bilgi, görgü ve deneyimlerini arttırmak için kurslar, seminerler düzenlemek, eğitim faaliyetlerinde bulunmak,
e) Oda görevlilerinin atanmasını, işten ayırma ve el çektirmelerini terfi ve cezalandırılmasını yapmak,
f) Kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı davranışları görülen meslek mensupları hakkında disiplin soruşturması açılması için olayı Disiplin Kuruluna sevk etmek ve Disiplin Kurulunca alınan kararları uygulamak,
h) Hakem ve Bilirkişi listelerini hazırlamak ve bu listeleri istendiğinde ilgili kuruluşlara bildirmek,
i) Oda İç Yönetmeliklerini hazırlayarak Genel Kurulun onayına sunmak,
j) Odanın kayıt ücreti ve yıllık aidat tarifesini hazırlayarak Genel Kurula sunmak ve Birliğe göndermek,
k) Her yıl yeminli mali müşavirlerin yapacakları iş ve işlemler karşılığında alacakları asgari ücretleri gösterir bir tarife önerisini Birliğe göndermek,
1) Mevzuata ve Genel Kurul kararlarına uygun olarak Oda işlerini yürütmek, bütçe ve Genel Kurul kararlarına uygun olarak gerekli harcamaları yapmak,
m) İşlerin daha düzenli bir şekilde yapılmasını sağlamak amacıyla talimatlar ile imza yetkisine sahip olanları gösterir imza sirküleri hazırlamak ve ilgili kuruluş ve mercilere göndermek.
Yönetim Kurulu Başkanının Görevleri
Madde 13- Yönetim Kurulu Başkanının görev ve yetkileri şunlardır;
a) Odayı hukuki bakımından temsil etmek,
b) Kanun, Tüzük ve bu Yönetmelik ile diğer yönetmeliklerle verilen görevleri yapmak ve uygulanmasını sağlamak,
c) Yönetim Kurulunu olağan veya olağanüstü toplantıya davet etmek,
d) Yönetim Kurulu toplantılarına başkanlık etmek, müzakereleri yönetmek,
e) Tutanaklarını, sağlıklı olarak düzenlenmesini sağlamak,
f) Yönetim Kurulunca alınan kararların yerine getirilip getirilmediğin denetlemek ve izlemek,
g) Mevzuat hükümleri gereğince verilen görevlerle ilgili diğer yetkileri kullanarak Odanın sevk ve idaresini sağlamak.
Yönetim Kurulu Toplantıları
Madde 14- Yönetim Kurulu, normal olarak ayda bir defa toplanabileceği gibi Oda Yönetim Kurulu Başkam tarafından doğrudan doğruya veya üyelerden en az ikisinin görüşme konusunu taşıyan yazılı isteği üzerine toplantıya çağırılır.
Yönetim Kurulu salt çoğunlukla toplanır ve üye tam sayısının salt çoğunluğu ile karar verir. Oylarda eşitlik halinde, Başkanın bulunduğu taraf üstün tutulur.
(17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 3 üncü maddesiyle değişen şekli.) Oda yönetim kurulu başkanı ve yönetim kurulu üyeleri, üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dahil) kayın hısımları, eşleri ve kendileri ile ilgili işlerin görüşülmesine ve soruşturmasına katılamazlar.
Yönetim Kurulu kararları hakkında düzenlenen tutamak Başkan ve üyeler tarafından imzalanır.
Yönetim Kurulu üyeleri (17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 3 üncü maddesiyle eklenen ibare.)teyitli eposta, teyitli faks veya mektup ile toplantıya çağırılır. Ardı ardına üç olağan toplantıya özürsüz olarak katılmamış olan üye, Yönetim Kurulu karan ile istifa etmiş sayılır.
Bu karara karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Birliğe itiraz olunabilir.
Yönetim Kurulu toplantıları gizlidir. İstisnai ve zorunlu haller dışında evvelce kararlaştırılmış olmadıkça görevli olanların dışında hiçbir kimse Yönetim Kurulu toplantılarına alınmaz.
İstisnai ve zorunlu hallerin neler olduğunu Yönetim Kurulu takdir eder.
Yönetim Kurulu toplantılarında görüşülecek konuların bir gündemi yapılır. Gündemi, Oda Sekreteri Başkana danışarak hazırlar.
Gündemler, toplantıdan bir gün önce veya en geç toplantı sabahı üyelere verilir. Rapor ve tasarılarla ilgili gündemler en az üç gün önce üyelere gönderilir.
Yönetim Kurulu üyeleri, olağanüstü haller dışında gündeme alınmasını isteyecekleri maddeleri üç gün evvel Oda Sekreterine bildirirler.
Gündem maddeleri gündemdeki sıraya göre müzakere edilir.
Müzakeresi biten bir mesele hakkındaki önerileri Başkan oya koyar. Başkan ve Başkan vekilleri seçimleri dışında, oylama işaret oyu ile yapılır.
Yönetim Kurulu herhangi bir konuda oylamanın gizli olarak yapılmasına karar verebilir.
Yönetim Kurulu toplantılarında alınan kararlar, görüşme konusu ve alınan karar belirtilmek suretiyle karar defterine geçirilir. Kararlar Oda Sekreterince incelenip, parafe edildikten sonra Kurulun aynı oturumunda veya bir sonraki oturumunda okunarak üyelerin imzasına sunulur. İmzalanan kararlar düzenli bir şekilde korunur.
Alman karara muhalif olan Yönetim Kurulu üyeleri karar metninin altına muhalefet şerhi verebilirler. Bu şerhin geçerli olması şarttır.
Karara bağlanan hususlar Oda Sekreteri tarafından yerine getirilir. Yönetim Kurulu, Kanun, Tüzük ve Yönetmeliklerde yazılı hükümlere aykırı karar alamaz.
Bütçe
Madde 15- Odanın bir yıllık tahmini gelir ve gider bütçesi; Yönetim Kurulunca Kanuna, Tüzük ve Yönetmeliklere uygun olarak Nisan ayı içinde hazırlanır ve gerekçesiyle birlikte Genel Kurula sunulur.
Genel Kurulca kabul edilen bütçe Haziran ayının birinci gününden itibaren yürürlüğe konulur ve uygulanır.
Bütçe zorunlu nedenlerle yapılamaz ve Haziran ayının birinci günü yürürlüğe konulamaz ve evvelki yıl bütçesinin 1/12\’si esas alınarak ve 1-2 ve 3 aylık geçici bütçeler yoluyla Odanın mali işleri buna göre yürütülür.
Odanın Gelirleri
Madde 16- (17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 4 üncü maddesiyle değişen şekli.) Odanın gelirleri aşağıda gösterilmiştir:
a) Odaya giriş (kayıt) ücreti: Odaya kaydolan her üyeden ve Oda çalışanlar listesine kaydedilecek ortaklık büroları ve şirketler ile bunların şubelerinden kayıt anında bir kere alınır. Kayıt ücreti miktarı memur maaşı taban aylığı katsayısının 300 rakamı ile çarpımı sonucu bulunacak tutardır.
b) (19.12.2007 tarih ve 26735 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle değişen şekli.)Yıllık üye aidatları: Maktu ve nispi olarak iki şekilde tespit olunur.
c) Yardım ve bağışlar: Odaya ihtiyari olarak bağış yardımda bulunulabilir.
d) Çeşitli gelirler:
1) Oda gayrı menkullerinin kira gelirleri, her türlü faiz ve menkul kıymet gelirleri, Oda aracılığıyla üyelere sağlanan tahkim, bilirkişilik ve benzeri işlerden elde edilen ücretlerin % 4’ü ve çeşitli gelirlerdir. Mesleki kimlik belgesi bedeli olarak memur maaşı taban aylığı katsayısının 200 rakamı ile çarpımı sonucu bulunacak tutar; Oda mensuplarına dağıtılacak ve bürolarına asmaları zorunlu tasdikli fiyat tarifesi karşılığı olarak, memur maaş taban aylığı katsayısının 100 rakamı ile çarpımı sonucu bulunacak tutar alınır.
2) Oda için gerekli taşınmaz mal edinimi için oda genel kurulu tarafından belirlenecek katkı payları ile çalışanlar listesinin şirketler bölümüne kayıtlı şirketlerden alınacak yıllık ödentiler.
3) Genel Kurulca belirlenecek diğer gelirler.
4) Kurs ve mesleki eğitim gelirleri
Harcamalar
Madde 17- Oda bütçesinden her türlü harcama, Yönetim Kurulu Başkanı veya Başkan Yardımcısı ile Oda Sekreterinin, Oda Sekreterinin bulunmadığı hallerde muhasip üyenin müşterek imzalarıyla yapılır.
Yönetim Kurulunun önerisi üzerine, Genel Kurulca tespit edilen miktar kadar sarfiyat, ilk toplantıda Yönetim Kurulunun onayına sunulmak şartıyla Oda Sekreteri tarafından re\’sen yapılır.
Huzur Hakkı
Madde 18- (19.12.2007 tarih ve 26735 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 2 nci maddesiyle değişen şekli.)Oda Yönetim, Denetim ve Disiplin Kurulu üyeleri ile Oda bünyesinde oluşturulan komite, kurul ve komisyonlarda üye olarak görev yapanlara katılacakları toplantılar için huzur hakkı verilir.
Huzur hakkı miktarları her yıl Oda Genel Kurulunca tespit olunur.
Oda Disiplin Kurulu
Madde 19- Oda Disiplin Kurulu, üye sayısı 50\’ye kadar olan Odalarda üç, üye sayısı 50\’den fazla olan Odalarda beş üyeden oluşur. Ayrıca, Disiplin Kurulu üyesi 3 olan Odalarda 1, 5 olan Odalarda 3 yedek üye seçilir.
Disiplin Kurulu iki yıl için seçilir. Süresi dolan üye yeniden seçilebilir.
Üyeler kendi aralarında bir başkan seçerler. Üyelerin ayrılmaları halinde yerlerine en çok oy alan yedek üyeler getirilir.
Disiplin Kurulu en az üç kişinin hazır bulunmasıyla toplanır. Kararlar üye tam sayısının salt çoğunluğu ile verilir. Oylarda eşitlik halinde Başkanın bulunduğu taraf üstün tutulur.
Başkanın bulunmadığı zamanlarda meslekte en kıdemli üye Kurula Başkanlık eder.
Oda Disiplin Kurulunun kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde Birlik Disiplin Kuruluna (Geçici Kurula) itiraz edilebilir.
Oda Disiplin Kurulunun Görevleri
Madde 20- Disiplin Kurulunun görevleri, Oda Yönetim Kurulunun disiplin soruşturması açılması kararı üzerine üyeler hakkında disiplin soruşturması yaparak disiplinle ilgili kararlan ve cezalan vermek ve Kanunla verilen diğer yetkileri kullanmaktır.
Oda Denetleme Kurulu
Madde 21- Denetleme Kurulu, Genel Kurul üyeleri arasından iki yıl için seçilecek üç üyeden oluşur. Ayrıca bir yedek üye seçilir. Yönetim Kurulu üyeleri ile Disiplin Kurulu üyeleri Denetleme Kuruluna seçilmezler.
Denetleme Kurulu üyeleri ilk toplantılarında kendi aralarından bir başkan seçerler.
Denetleme Kurulu; Odanın işlem ve hesaplarını denetlemek ve bu hususta Genel Kurula rapor vermekle görevlidir.
Oda Organlarının Seçim Esasları
Madde 22- Oda organ seçimleri gizli oyla yapılır ve seçim işlemleri aşağıdaki esaslara göre yargı gözetimi altında gerçekleştirilir.
Seçim yapılacak Genel Kurul toplantısından en az 15 gün önce Oda seçimleri için üyeleri belirleyen liste, üç nüsha olarak toplantının gündemi, yeri, günü, saati ile çoğunluk olmadığı takdirde yapılacak ikinci toplantıya dair hususları belirten bir yazıyla birlikte o yer ilçe seçim kurulu başkanına tevdi edilir. Bir yerde birden fazla ilçe seçim kurulu bulunduğu takdirde görevli ilçe seçim kurulu, Yüksek Seçim Kurulunca belirlenir. Toplantı tarihlerinin, gündemde yer alan diğer konular gözönünde bulundurularak, görüşmelerin bir Cumartesi günü akşamına kadar sonuçlanmasını ve seçimlerin ertesi günü olan Pazar gününden dokuzonyedi saatleri arasında yapılmasını sağlayacak şekilde düzenlenmesi zorunludur.
Hakim, gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de getirtip incelemek suretiyle varsa noksanları tamamlattırdıktan sonra seçime katılacak üyeleri belirleyen liste ile yukarıdaki fıkrada belirtilen diğer hususları onaylar. Onaylanan liste ile toplantıya ait diğer hususlar Oda ve Birlik ilan yerlerinde asılmak suretiyle üç gün süre ile ilan edilir.
İlan süresi içinde listeye yapılacak itirazlar hakim tarafından incelenir ve en geç iki gün içinde kesin karara bağlanır.
Bu suretle kesinleşen listeler ile toplantıya ait diğer hususlar onaylanarak ilgili Oda veya Birliğe gönderilir.
Hakim, kamu görevlileri veya aday olmayan üyeler arasından bir başkan ile iki üyeden oluşan bir seçim sandık kurulu tayin eder. Aynı şekilde ayrıca üç yedek üye de belirler. Seçim sandık kurulu başkanının yokluğunda kurula en yaşlı üye başkanlık eder.
Seçim sandık kurulu, seçimlerin Kanunun öngördüğü esaslara göre yürütülmesi, yönetim ve oyların tasnifi ile görevli olup bu görevleri seçim ve tasnif işleri bitinceye kadar aralıksız olarak devam eder.
Dörtyüz kişiden fazla üye bulunması halinde her dörtyüz kişi için bir oy sandığı bulunur ve her seçim sandığı için ayrı bir kurul oluşturulur. Seçimlerde kullanılacak araç ve gereçler ile seçim kurulundan sağlanır ve sandıkların konacağı yerler hakim tarafından belirlenir.
Seçim süresinin sonunda seçim sonuçlan tutanakla tespit edilip seçim sandık kurulu başkan ve üyeleri tarafından imzalanır; Birden fazla sanık bulunması halinde tutanaklar, hakim tarafından birleştirilir. Tutanakların birer örneği seçim yerinde • asılmak suretiyle geçici seçim sonuçları ilan edilir. Kullanılan oylar ve diğer belgeler tutanağın bir örneği ile birlikte üç ay süreyle saklanmak üzere ilçe seçim kurulu başkanlığına tevdi edilir.
Seçimin devamı sırasında yapılan işlemler ile tutanakların düzenlenmesinden itibaren iki gün içinde seçim sonuçlarına yapılacak itirazlar, hakim tarafından aynı gün incelenir ve kesin olarak karara bağlanır. İtiraz süresinin geçmesi ve itirazların karara bağlanmasından hemen sonra hakim yukarıdaki hükümlere göre kesin sonuçları ilan eder ve ilgili Oda ile Birliğe bildirir. \’
Oy verme işlemi, gizli oy açık tasnif esaslarına göre yapılır. Listede adı yazılı bulunmayan meslek mensubu oy kullanamaz. Oylar oy verenin kimliğini Oda veya resmi kuruluşça verilen belge ile ispat etmesinden ve listedeki isminin karşısındaki yerin imzalanmasından sonra kullanılır. Oylar, üzerinde ilçe seçim kurulu mühürü bulunan ve oy verme sırasında sandık kurulu başkanı tarafından her seçim için ayrı ayrı verilecek kağıtlara yazılmak ve mühürlü zarflara konulmak suretiyle kullanılır. Bunların dışında yazılan veya mühürsüz zarflara konulan oylar geçersiz sayılır.
Hakim, seçim sonuçlarını etkileyecek ölçüde bir usulsüzlük veya Kanuna aykırı uygulama sebebiyle seçimlerin iptaline karar verdiği takdirde, süresi bir aydan az ve iki aydan fazla olmamak üzere seçimin yenileneceği Pazar gününü tespit ederek Oda ve Birliğe bildirir. Belirlenen günde yalnız seçim yapılır ve seçim işlemleri bu madde ile Kanunun öngördüğü diğer hükümlere uygun olarak yürütülür.
İlçe seçim kurulu başkanı hakime ve seçim sandık kurulu başkanı ile üyelerine Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunda belirtilen esaslara göre ücret ödenir. Bu ücret ve diğer seçim giderleri Birlik ve ilgili odaların bütçelerinden karşılanır.
Seçimler sırasında sandık kurulu başkan ve üyelerine karşı işlenen suçlar, Devlet memurlarına karşı işlenmiş gibi cezalandırılır.
Seçimlerin düzen içerisinde ve sağlıklı biçimde yürütülmesi amacıyla hakimin ve sandık kurulunun aldığı tedbirlere uymayanlara eylemin ağırlığına göre bu Kanunda yazılı disiplin cezaları verilir.
Odaların Yurt Dışında Temsili
Madde 23- Odaları temsil etmek üzere milletlerarası toplantı ve kongrelere katılmak, 17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 2 nci maddesiyle değişen şekli.) Maliye Bakanlığı\’nın iznine tabidir.
Oda Nitelikleri ve Faaliyet Sınırları
Madde 24- Oda, Kanunda yazılı esaslar uyarınca meslek mensuplarının ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleriyle ve iş sahipleri ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadıyla kurulan, tüzel kişiliğe sahip, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşudur.
(17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 5 inci maddesiyle değişen şekli.) Odalar kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamazlar.
Odalara üye olmayan meslek mensupları mesleki faaliyette bulunamazlar.
(17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 5 inci maddesiyle değişen şekli.)Amaçları dışında faaliyet gösteren odaların sorumlu organlarının görevlerine son verilmesine ve yerlerine yenilerinin seçilmesine Maliye Bakanlığı’nın veya bulundukları yer cumhuriyet başsavcılığının istemi üzerine, o yerdeki asliye hukuk mahkemesince basit usule göre yargılama yapılarak karar verilir ve dava en geç üç ay içinde sonuçlandırılır.
Mahkemece altıncı maddede yazılı organların görevlerine son verilen organları bu Kanunda yazıl usullere göre seçecek organları toplamak üzere, Oda Yönetim Kurulu için Oda Genel Kurulu üyeleri arasından, beş kişi görevlendirilir. Seçim, görevlendirilen bu beş kişi tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır. Görevlendirilen bu beş kişi bu fıkrada yazılı süre içinde görevlerine son verilen organlar gibi görevli ve yetkili olup aynı şekilde sorumludurlar. Bu fıkra hükmüne göre seçilecek yeni organlar eski organların görev sürelerim tamamlarlar.
Maliye Bakanlığı\’nın bu Kanun uyarınca Oda organlarının işlemleri hakkında onay mercii olarak verdiği kararları görevli Oda organları aynen yerine getirmekle yükümlüdürler. Bakanlık kararını, idari yargı merciinin yürütmenin durdurulmasına veya esasına ait kararı veya kanuni bir sebep olmaksızın yerine getirmeyen veya eski kararda direnme niteliğinde yeni bir karar veren veya Kanunun mecburi kıldığı işlemleri Bakanlığın uyarısına rağmen yerine getirmeyen Oda organları hakkında da yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır.
Görevlerine son verilen organların yerine en geç bir ay içerisinde yenileri seçilir. Yeni seçilenler eskilerin süresini tamamlarlar.
Görevlerine son verilen organ üyelerinin Kanunda yazılı cezai sorumlulukları saklıdır. Bu organların yukarıdaki fıkra gereğince görevlerine son verilmesine sebep olan tasarrufları hükümsüzdür.
(17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 5 inci maddesiyle değişen şekli.) Ancak, milli güvenliğin, kamu düzeninin, suç işlenmesine veya suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği hallerde gecikmede sakınca varsa, odalar, vali tarafından faaliyetten men edilebilir. Faaliyetten men kararı yirmidört saat içinde görevli hakimin onayına sunulur. Hakim, kararını kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, bu idari karar kendiliğinden yürürlükten kalkar.
Göreve son verme ve görevden uzaklaştırma hükümleri Oda Genel Kurulu hakkında uygulanmaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ODANIN İÇ YÖNETİMİ
Oda Hizmetlerinin Yürütülmesi
Madde 25- Oda hizmetleri mevzuat hükümleri ile Genel Kurul ve Yönetim Kurulu kararlarına uygun olarak İç Yönetmelikle belirlenen birimler tarafından yürütülür.
Oda Sekreterinin Görevleri ve Yetkileri
Madde 26- Oda işlerini yürütmekle Oda Sekreteri görevlidir. Ancak, Oda Sekreterinin teklifi ve Yönetim Kurulunun onayı ile Genel İdare Müdürü atanabilir. Oda Sekreteri görev ve yetkilerini Genel İdare Müdürüne devredebilir.
Oda Sekreteri, Oda personelinin amiri olup başlıca görevleri ve yetkileri şunlardır;
a) Yönetim Kurulu kararlarını uygulamak,
b) Odanın işlem ve yazışmalarını yönetmek, müdürlüklere ait görevlerin noksansız olarak yürütülmesini sağlamak ve denetlemek,
c) Oda personelinin; atanması, yükselmesi, ödüllendirilmesi, cezalandırılması ve işine son verilmesi konularında Yönetim Kuruluna öneride bulunmak, Oda personelinin özlük işlerine ait sicil kütüklerini düzenlemek ve saklanmasını sağlamak,
d) Odaca verilecek belgeleri düzenlemek ve bu belgelerin düzenlenmesine esas olacak bilgilerin toplanması ile ilgili işlem hizmetlerinin yürütülmesini sağlamak,
e) Odanın bütçe taslağını (17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 6 ncı maddesiyle eklenen ibare.) oda saymanı ile birlikte hazırlamak ve Yönetim Kuruluna sunmak.
f) Demirbaş ve ayniyat kayıtlarının düzenlenmesini, saklanmasını sağlamak,
g)Yayın organları ve basınla ilişkileri düzenlemek,
h) Yönetim Kurulu tarafından devredilecek yetkileri kullanmak,
i) Genel Kurul ve Yönetim Kurulunca verilecek diğer işleri yapmak,
Oda Sekreteri, Odaya herhangi bir yükümlülük getirmeyen ve resmi makamlarla yapılacak yazışmaları kapsayan ve Oda kayıtları ile ilgili belgelerin örneklerinin onayına ait bulunan hususlarda re\’sen imzaya yetkilidir.
Oda saymanının görev ve yetkileri
Madde 26/A- (17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 7 nci maddesiyle eklenmiştir.) Oda saymanın görevleri şunlardır:
a) Odanın bütçe taslağını oda sekreteri ile birlikte hazırlamak ve Yönetim Kuruluna sunmak.
b) Odanın muhasebe kayıt ve işlemlerinin, kendi gözetiminde düzgün tutulmasını sağlamak.
c) Gelir ve giderleri usulüne uygun belgelere istinaden kayda aldırmak.
d) Demirbaş ve ayniyat kayıtlarının düzenlenmesini, saklanmasını sağlamak.
e) Bütçe ödenekleri arasındaki aktarma tekliflerini hazırlayarak Yönetim Kurulunun onayına sunmak.
f) Dönem sonu mali tablolarını hazırlayarak Yönetim Kuruluna sunmak.
g) 29.11.1991 tarihli ve 21066 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odaları ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Üye Aidatları ile Birlik Paylarının Tespitine Ait Yönetmelikte belirtilen süre sonunda maktu ve nispi aidatlarını ödemeyenleri belirleyerek Yönetim Kuruluna sunmak.
h) Kâr amaçsız işletmeler muhasebe standardına uygun olarak finansal tabloları hazırlamak.
Genel İdare Müdürünün Nitelikleri
Madde 27- Genel İdare Müdürlüğüne atanacaklarda aşağıdaki nitelikler aranır:
a) Personel Yönetmeliğinde aranan şartları taşımak,
b) İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Fakültesi, Hukuk Fakültesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi ve benzeri Fakülte veya bölümleri ile bunların yetkili makamlarca onaylanmış yabancı ülkelerdeki eşitlerinden birini bitirmiş olmak,
c) İngilizce, Almanca ve Fransızca dillerinden birini iyi derecede bilmek.
d) (17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 8 inci maddesiyle eklenmiştir.)Kamu haklarından yoksun bulunmamak,
(17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 8 inci maddesiyle eklenmiştir.)Affa uğramış olsalar bile yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, devlet sırlarını açığa vurma suçlarından dolayı hüküm giymiş olmamak.
Müşavirler
Madde 28- Müşavirler Oda işlerinin yürütülmesinde bilimsel ve teknik yönden görevli mütehassıs elemanlardır.
Hangi konular için müşavir çalıştırılacağı ve bunlarda aranacak özel şartlar Yönetim Kurulunca belli edilir.
Personel Disiplin Cezaları
Madde 29- Disiplin cezaları; hizmetin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacı ile kanunların, tüzüklerin, yönetmeliklerin, Odanın yetkili makamlarının kanuni talimatlarının emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere, uyulması zorunlu kılman hususlara uymayanlara, yasaklanan işleri yapanlara, durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre verilen cezalardır.
Personele verilecek disiplin cezaları ile bu cezalan gerektiren fiil ve haller hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.
Disiplin cezası verme yetkisi Genel İdare Müdürü için Yönetim Kurulu\’na, diğer personel için Oda Sekreterine aittir.
Müdürler
Madde 30- Oda Sekreterinin teklifi ve Yönetim Kurulu kararıyla müdürlükler oluşturulabilir. Bu müdürlüklerin çalışma usul ve esasları ayrı yönetmeliklerle düzenlenir.
Defterler
Madde 31- (17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 9 uncu maddesiyle değişen şekli.) Noterden tasdikli genel kurul karar defteri, yönetim kurulu karar defteri ve üye kayıt defteri, çalışanlar listesi defteri ile gerekli sair tasdiksiz yardımcı defterler, yönetim kurulu sorumluluğunda oda sekreterliğince; noterden tasdikli yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defteri ise yönetim kurulunun sorumluluğunda ve oda saymanının gözetiminde, düzenlenir ve saklanır.
Gelir ve giderler usulüne uygun belgelere istinaden kayda alınır. Defterlerin elektronik ortamda da tutulması mümkündür.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
MESLEK MENSUPLARINA İLİŞKİN ESASLAR
Mesleğin Konusu
Madde 32- Yeminli Mali Müşavirlik mesleğinin konusu gerçek ve tüzel kişilere ait teşebbüs ve işletmelerin;
a) Muhasebe sistemlerini kurmak, işletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek veya bu konularda müşavirlik yapmak,
b) Yukarıdaki bentte yazılı konularda, belgelerine dayanılarak, inceleme, tahlil, denetim yapmak, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik (17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 10 uncu maddesiyle eklenen ibare.)değerleme, derecelendirme ve benzeri işleri yapmak.
c) Mali tabloların ve beyannamelerin mevzuat hükümleri, muhasebe prensipleri ile muhasebe standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre incelendiğini tasdik etmek,
d) İlgili mevzuat ile Maliye Bakanlığı ve diğer resmi mercilere verilecek görevleri yapmak.
Yeminli mali müşavirler muhasebe ile ilgili defter tutmazlar, muhasebe bürosu açmazlar ve muhasebe bürolarına ortak olmazlar.
Meslek Unvanlarının Haksız Kullanılması
Madde 33- Kanunen kullanılmaya yetkisi olmayanlar tarafından yeminli mali müşavir unvanının veya bu unvan veya kavrama karışacak veya onlara benzer her türlü, ibare veya remizlerin kullanılması yasaktır.
Oda, yukarıdaki fıkraya aykırı davranışları öğrendiğinde Cumhuriyet Savcılığına bildirmek mecburiyetindedir. Cumhuriyet Savcılığına tahkikatın sonucu, Odaya ve ilgililere bildirilir.
Üyelik
Madde 34- Yeminli mali müşavirlik ruhsatı alan her meslek mensubu Odaya kaydolmak ve ödevlerini yerine getirmek zorundadır. Odaya kaydını yaptırmayanlardan ruhsatı geri alınır.
Üyelik aidatını ödemeyen üyelerin listesi her mali yılın sonunda Oda tarafından çıkartılır. Zamanında ödenmeyen aidatlar genel hükümlere göre tahsil edilir. (*)
(17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 11 inci maddesiyle eklenmiştir.)Oda üyeliğinden istifa edenler, Birliğe iade edilmek üzere ruhsatlarını ve varsa mühürlerini odaya teslim etmek zorundadırlar.
(*) (Bu kısımda yer alan \”Aidat borcu olanlar Genel Kurul\’da oy kullanamazlar ve Oda organlarına seçilemezler.\” şeklindeki cümle; 17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 11 inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.)
Yemin
Madde 35- Yeminli mali müşavirlik mesleğine kabul edilenler, görevlerine fiilen başlamadan önce, Oda\’dan alacakları bir belge ile ilgili Asliye Ticaret Mahkemesine başvurarak Kanunda gösterilen şekilde yemin ederler.
Yasaklar
Madde 36- Meslek mensupları çalışmalarında Kanunun 43, 44, 45 ve 46\’ncı maddelerinde ve Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmelikte belirtilen yasaklara uymak zorundadırlar.
Mesleki Faaliyet İçin Başvurma
Madde 37- Ruhsat almış olan meslek mensupları; bağımsız olarak tek başına veya ortaklık veyahut şirket kurarak mesleki faaliyette bulunmak istedikleri takdirde; \”çalışanlar listesine\” kayıt olmak üzere Odaya başvururlar.
Başvurma dilekçe İle olur. Başvurma dilekçesi 2 nüsha düzenlenir.Kayıt ve tarih numarasına havi nüshası İlgiliye verilir. Diğer nüsha dosyada saklanır. Dilekçeye aşağıdaki belgeler eklenir.
1- İlgili Yönetmelikte düzenlenmiş bildirim formu,
2- Ruhsatın verildiği tarihten, ruhsatın verildiği tarihte kamu görevlisi ise kamu görevinden ayrıldığı tarihten itibaren 12 ay geçtikten sonra yapılacak başvurular için Cumhuriyet Savcılığından alınacak sabıka kaydı belgesi.
3- Yeminli mali müşavirlerin yemin ettiklerine dair yemin belgesi.
Ortaklık Bürosu veya Şirketin Bildirilmesi
Madde 38- Meslek Mensupları ortaklık bürosu veya şirket kurdukları takdirde;
a) Ortaklık bürolarında; ortaklık sözleşmesinin noterden tasdikli bir örneği;
b) Şirketlerde; şirket sözleşmesinin yayınlandığı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi\’nin bir örneği (17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 12 nci maddesiyle eklenen ibare.) veya aslı görülerek ilgili odaca onaylanmış bir örneği,
c) (17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 12 nci maddesiyle eklenmiştir.) Şirket ortaklarının, ortaklık paylarının ve adresinin değişmesi halinde, konuya ilişkin kararın noterden onaylı nüshası ile kararın yayınlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin aslı veya ticaret sicilinden alınmış onaylı bir örneği veya aslı görülerek ilgili odaca onaylanmış bir örneği,
bu ortaklık bürosu veya şirketlerin merkez ve şubelerinin bağlı olduğu Odaya ortaklar tarafından bir ay içinde bir dilekçe ekinde verilir.
Büro Edinme Zorunluluğu
Madde 39- Her meslek mensubu mesleki faaliyetine başlamadan önce bağlı olduğu Oda bilgisinde işyeri açmak zorundadır.
Ortaklık bürosu veya şirket kurulması halinde de işyeri açılması mecburidir. Mesleki faaliyette bulunmayan meslek mensupları ikametgahlarının bulunduğu bölgenin Odasına kaydolurlar.
İşyerini ve ikamet adresini değiştiren meslek mensupları ile bunların kurdukları ortaklık büroları ve şirketler onbeşgün içinde yeni adreslerini bağlı oldukları odalara bildirmek zorundadırlar.
Tabela Asılması Zorunluluğu
Madde 40- Her meslek mensubu; İşyerinin bulunduğu binanın herkesin kolaylıkla görebileceği biçimde bir yerine, sadece adı ve soyadı ile meslek unvanını taşıyan bir tabela asmak zorundadır.
Birden çok \”meslek mensubu çalışmalarını ortaklık bürosu veya şirket şeklinde birleştirdikleri takdirde; tabelaya ayrıca ortaklık bürosu veya şirket unvanı yazılır. Ayrıca ortaklar ad ve soyadları ile unvanlarım da tabelaya yazabilirler.
Kimlik Belgesi Alınması ve Değiştirilmesi
Madde 41- (17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 13 üncü maddesiyle başlığı ile birlikte değişen şekli.)Meslek mensuplarına bağlı oldukları odalar tarafından kimlik belgesi verilir. İşyerinin başka bir odaya nakli halinde yeni kimlik belgesi verilir ve eskisi iptal edilir. Meslek unvanından başka nüfus hüviyet cüzdanında belirtilen bilgiler ile iş ve ikamet adreslerini içeren bu kimlik belgesi oda başkanı tarafından imzalanır ve mühürlenir. Kimlik belgeleri, tek tip olarak Birlik tarafından bastırılır. İstifa ve diğer sebeplerle meslekten ayrılanlar kimliklerini iptal edilmek üzere odaya teslim eder.
Müşterilerin Odaya Bildirimi
Madde 42- Meslek mensupları hizmet verdikleri müşterilerini, kayıtlı oldukları odalara 6 ayda bir bildirmek zorundadırlar.
İşin Reddi Halinde Meslek Mensubunun Belirlenmesi
Madde 43- (17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 14 üncü maddesiyle eklenmiştir.)Meslek mensubu gerekli gördüğü takdirde kendisine gelen müşterinin kim olduğunu önceki meslek mensubundan sorup öğrenerek, gerekli görüşmeleri de yaptıktan sonra işi kabul eder.
Meslek mensupları getirilen iş teklifini gerekçe göstermeden reddedebilir. Red kararları meslek mensubunca iş sahibine yazılı olarak bildirilir.
İki meslek mensubu tarafından reddedilen iş sahibi ilgili Odaya müracaat eder. Oda kendisine meslek mensubu belirler.
(17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 14 üncü maddesiyle eklenmiştir.) İş kabulü ve reddi ile ilgili uygulama esasları Birlik tarafından bir mecburi meslek kararı ile belirlenir.
Odalararası Nakil
Madde 44- (17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 15 inci maddesiyle değişen şekli.) Mesleki faaliyette bulunan meslek mensupları nakil için yeni iş yeri merkezinin bulunduğu oda yönetim kuruluna yazı ile başvurur. Mesleki faaliyette bulunmayan meslek mensuplarının ikametgah değişikliklerinde nakil suretiyle kayıt yaptırmaları ihtiyaridir.
İşyeri ve ikametgah değişikliklerinde başvuru yazısında, istekte bulunan meslek mensubunun kayıtlı olduğu odanın adı, sicil numarası, ruhsatname numarası ve günü, nakletmek istediği oda bölgesi içindeki işyeri ve ikamet adresi bildirilir. Adres değişikliğinin Odaya bildirilmesi zorunludur.
İnceleme ve Nakil Talebinin Kabulü
Madde 45- Başvurulan Oda yönetim kurulu nakil başvurusu üzerine gerekli incelemeleri yapar. Talebin kabulü halinde meslek mensubunu Odaya kayıt eder. Kayıt günü (17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 16 ncı maddesiyle değişen ibare) Birliğe ve meslek mensubunun önceden kayıtlı olduğu Odaya bildirilir. Eski Oda bu bildiri üzerine meslek mensubunun adını kayıtlardan siler ve dosyasını naklettiği Odaya gönderir. Varsa, devam eden disiplin soruşturması eski Odaca sürdürülür. Sonuçları ayrıca (17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 16 ncı maddesiyle eklenen ibare.) nakil gittiği odaya bildirilir.
Başvurulan Oda yönetim kurulu nakil talebinin odaya varış tarihinden itibaren 1 ay içinde bir karar vermezse nakil talebi kabul edilmiş sayılır.
Nakil Talebinin Reddi
Madde 46- Nakil talebinin başvurulan Odaca reddi halinde, nakil isteğinde bulunan meslek mensubu bu kararın kendisine tebliğinden itibaren on beş gün içinde (17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 16 ncı maddesiyle değişen ibare)Birliğe itiraz edebilir.
(17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 16 ncı maddesiyle eklenmiştir.) Birlik bu itirazı onbeş gün içinde karara bağlar. Birliğin vereceği karar kesindir.
Meslek üye kütüğü, çalışanlar listesi ile çalışanlar listesinin şirketler bölümüne kaydolma ve silinme
Madde 47-(17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 18 inci maddesiyle başlığı ile birlikte değişen şekli.) Odada, odaya kayıtlı her meslek mensubunun kaydedildiği meslek mensubu üye kütüğü ile fiilen mesleki faaliyette bulunacakların yazıldığı çalışanlar listesi tutulur. Çalışanlar listesinin ayrı bir bölümüne ortaklık büroları ve şirketler kaydolunur.
Aşağıdaki hallerde meslek mensubunun adı çalışanlar listesinden Yönetim Kurulu kararı ile silinir:
a) Meslek mensubunun, mesleki faaliyette bulunmayacağını yazılı olarak bildirmesi veya çalışma bürosunu kapatmış olması.
b) Çalışma bürosunu oda bölgesi dışına nakletmiş bulunması.
c) Kanuna göre meslekten çıkarmayı gerektiren cezalara çarptırılması.
d) Meslek mensubu olmak için Kanunun aradığı şartların sonradan kaybedilmiş olması.
e) Ruhsatnamenin verildiği tarihte, verilmemesini gerekli kılan sebeplerin varlığının sonradan tespit edilmiş olması.
f) Mesleki faaliyetine son verdiğinin odaca tespit ve tevsik edilmiş olması.
Yukarıdaki (c), (d), (e) ve (f) bentlerine göre verilen çalışma listesinden silme kararı, gerekçeli olmak zorundadır. Bu karara karşı meslek mensubu odada kayıtlı en son adresine tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Birliğe itiraz edebilir. İtiraz oda kanalıyla yapılır. İtiraz üzerine Birlikçe alınan kararlar, ilgili odaya da bildirilir.
Meslek mensubu, silme kararı kesinleşinceye kadar mesleğini yapma hakkına sahiptir. Kesinleştikten sonra mesleki faaliyette bulunamaz. Oda disiplin kurulu, kamu yararı bakımından gerekli gördüğü hallerde, yönetim kurulunun çalışanlar listesinden silme kararı üzerine, meslek mensubunun geçici olarak mesleki faaliyette bulunmasını yasaklayabilir. Çalışanlar listesinden silinmeyi gerektiren hallerin sona erdiğini ispat eden meslek mensubu bu listeye yeniden yazılmaya hak kazanır.
Mesleki şirketlerin, tasfiyesine karar verildiği halde, tasfiye işlemlerinin üç yılda tamamlanmaması veya şirketin üç yıl gayri faal durumda olduğunun tespit edilmesi halinde, bu şirketlere ait kayıtlar yönetim kurulu kararıyla şirketler sicilinden silinir. Üye olmanın hukuki yükümlülüklerini yerine getiren şirketler gayri faal sayılmaz.
Hizmet Sözleşmesi
Madde 48- Meslek mensupları ile müşteriler arasında meslekî konularda yapılacak sözleşmelerle ilgili tip sözleşmeler odalar tarafından bastırılır ve çalışanlar listesine kayıtlı meslek mensuplarına ihtiyaçları ölçüsünde dağıtılır.
Tip sözleşmelerde, en az aşağıdaki hususlara yer verilir.
a) Tarafların açık adresleri, vergi daireleri ve vergi daireleri sicil numaraları,
b) Yapılacak işlerin amacı ve kapsamı (Ücret tespiti soru belgesinde yer alan hususlar da gözönüne alınarak verilecek hizmetler ayrıntılı olarak belirtilir.)
c) Tarafların karşılıklı sorumluluk ve yükümlülükleri (Sorumluluk ve yükümlülükler, Kanun ve buna ilişkin yönetmeliklerde düzenlenmiş hususlara ve ilkelere aykırı olarak değiştirilmez. Sorumluluk ve yükümlülükleri
etkileyecek uyarı ve öneriler yazılı yapılır. Sorumluluk ve yükümlülükler maddede ayrı ayrı hukuki sonuçları da belirtilerek düzenlenir.)
d) Ücretin tutarı ve ödeme şekli (Ücretin ödenmesi, Çeşitli durumlara göre ücret tutarının ne kadar olduğunu, işle ilgili giderlerin nasıl karşılanacağı hususları düzenlenir.) (17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 19 uncu maddesiyle eklenen cümle.) Sözleşme ücretinin rakamla ve yazıyla belirtilmesi zorunludur.
e)Yapılan denetim sözleşmesi ise denetim kapsamı, hazırlanacak tablolar, başlama ve bitiş tarihleri, raporun verileceği tarih v.b. diğer hususlar dikkate alınır. Sorumluluk ve yükümlülükler ayrıntılı olarak belirtilir.
f) Sözleşmenin yeri, süresi ve tarihi,
Odalar, tip sözleşmelerin hazırlanmasında, o İlde bulunan ticaret ve sanayi odaları ile esnaf ve kefalet kooperatiflerinin tip sözleşme konusundaki görüşlerim de alır. Ücret tespit soru belgesi, tip sözleşmesinin ekini oluşturur.
Ücret
Madde 49- Ücret meslek mensuplarının hizmetlerine karşılık olan meblağı ifade eder. Ücretin asgari miktarı tarife ile belirlenir.
Tarifedeki asgari miktar altında ücret karşılığında iş kabulü yasak olup, aksine hareket, disiplin cezasını gerektirir.
Her Oda yönetim kurulu, her yıl Ocak ayından geçerli olmak üzere yeminli mali müşavirlerin yapacakları iş ve işlemler karşılığında alacakları ücretleri gösterir birer tarife hazırlayarak Geçici Kurul\’a (Birliğe) gönderir.
Görevle İlgili Suçlar
Madde 50- Meslek mensupları, görevleri sırasında veya görevleri sebebiyle İşledikleri suçlardan dolayı, fiillerinin niteliğine göre Türk Ceza Kanununun Devlet Memurlarına ait hükümleri uyarınca cezalandırılırlar.
Disiplin Cezalan
Madde 51- Mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil hareketlerde bulunanlarla, görevlerini yapmayan veya kusurlu olarak yapan yahut da görevinin gerektirdiği güveni sarsıcı hareketlerde bulunan meslek mensupları hakkında, muhasebe ve müşavirlik hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesi maksadı ile durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre aşağıdaki disiplin cezalan verilir.
Disiplin cezaları şunlardır:
a) Uyarma; meslek mensubuna mesleğinin icrasında daha dikkatli davranması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.
b) Kınama; meslek mensubunun görevinde ve davranışında kusurlu sayıldığının yazı ile bildirilmesidir.
c) Geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma; mesleki sıfatı saklı kalmak şartıyla altı aydan az bir yıldan çok olmamak üzere mesleki faaliyetten alıkoymadır.
d) Yeminli sıfatını kaldırma; yeminli mali müşavirlerin yeminli sıfatının kaldırılmasıdır.
e) Meslekten çıkarma; meslek mensubunun ruhsatnamesinin geri alınarak bir daha bu mesleği icra etmesine izin verilmemesidir.
Mesleki kurallara, mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve harekette bulunanlarla, görevinin gerektirdiği güveni sarsıcı harekette bulunan meslek mensupları hakkında, ilk defasında uyarma, tekrarında ise kınama cezası uygulanır.
Görevini bağımsızlık, tarafsızlık ve dürüstlükle yapmayan veya kusurlu olarak yapan veyahut ta bu Kanunda yer alan mesleğin genel prensiplerine aykırı harekette bulunan meslek mensupları için geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası uygulanır.
Tasdik yetkisini gerçeğe aykırı olarak kullandığı (17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 2 nci maddesiyle değişen ibare)Maliye Bakanlığınca ilk defa tespit edilen ve rapora bağlanan yeminli mali müşavirler hakkında geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma, bu husus tekerrür edip, bunun mahkeme kararıyla kesinleşmesi halinde de yeminli sıfatını kaldırma cezası verilir.
Mükellefle birlikte kasden vergi ziyanına sebebiyet verdikleri mahkeme karan ile kesinleşen meslek mensuplarına, meslekten çıkarma cezası verilir.
Üç yıllık bir dönem içinde iki veya daha fazla disiplin cezasını gerektiren davranışta bulunan meslek mensubuna, her yeni suçu için bir öncekinden daha ağır ceza uygulanabilir.
Beş yıllık dönem içinde iki defa mesleki faaliyetten alıkoyma cezası ile cezalandırılmasından sonra bu cezayı gerektiren fiili yeniden işleyen meslek mensupları hakkında meslekten çıkarma cezası uygulanır.
Disiplin Kurulları bir derece ağır veya bir derece hafif disiplin cezasının uygulanmasına karar verebilirler.
Takibat ve hüküm tesisi disiplin soruşturması yapılmasına ve disiplin cezası uygulanmasına engel değildir.
Meslek mensubu hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Yetkili disiplin kurulunun 10 günden az olmamak üzere verdiği süre İçinde savunma yapmayanlar, savunma hakkından vazgeçmiş sayılırlar.
Disiplin cezaları kesinleşme tarihinden itibaren uygulanır.
Yönerge düzenleme
Ek Madde 1-(17.09.2007 tarih ve 26646 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 20 nci maddesiyle eklenmiştir.) Odalarca, bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanması ile ilgili olarak aşağıda belirtilen hususlar için yönergeler düzenlenir.
a) Oda birimlerinin oluşumu ile bu birimlerce yürütülecek iş ve işlemler.
b) Oda personelinin niteliği, işe alınmaları, görev ve sorumlulukları, ücret ve sair hakları, çalışma koşulları, görevlerine son verilmesi ve sair hususlara ilişkin usul ve esaslar.
c) Oda tarafından yapılacak ihalelere ilişkin usul ve esaslar.
d) Disiplin kovuşturmaları ile ilgili ön incelemenin usul ve esasları ile kesinleşen disiplin cezalarının uygulanmasının usulü.
e) Geçici olarak yurt içinde ve yurt dışında başka bir yerde görevlendirileceklere ödenecek harcırahın miktarı, usul ve esasları.
f) Meslek mensupları ile mükellefler arasındaki çeşitli uyuşmazlıkların tahkim usulü ile çözülmesinin usul ve esasları.
Odalar, gerekli gördükleri sair hususları da yönergelerle düzenleyebilirler.
Geçici Madde 1- Birlik kurulup, Yönetmeliği yayımlanıncaya kadar bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.
Geçici Madde 2- Oda yönetim kuruluna seçilecek üyelerde odaların kurulmasından itibaren 6 yıl için 5 yıllık kıdem şartı aranmaz.
Yürürlük
Madde 52- Bu Yönetmelik yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 53- Bu Yönetmelik hükümlerini Yeminli Malî Müşavirler Odaları Yönetim Kurulları yürütür.
3568 SAYILI MESLEK YASASI
http://www.bursaymmo.org.tr/dosyagonder/upload/3568sayiliyasa-1359710925.doc indirmek için tıklayınız.
SM, SMMM VE YMMLERİN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
SERBEST MUHASEBECİ, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİR VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN
ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
(03.01.1990 tarih ve 20391 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç ve Kavramlar
Amaç
Madde 1 – Bu Yönetmeliğin amacı, serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali müşavirlerin çalışma usul ve esaslarını belirlemektir.
Hukuki Dayanak
Madde 2 – Bu Yönetmelik, 3568 sayılı Kanunun 50 nci maddesi ve Geçici 4 üncü maddesi hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.
Kavramlar
Madde 3 – Bu Yönetmelikte geçen:
Kanun : 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nu,
Bakan : (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle değişen şekli.) Maliye Bakanını,
Geçici Kurul: (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.)
Odalar: Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odaları ile Yeminli Mali Müşavirler Odalarını,
Birlik: (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle değişen şekli.) Türkiye Serbest Muhasebeci Malî Müşavirler ve Yeminli Malî Müşavirler Odaları Birliğini (TÜRMOB),
Meslek Mensubu : Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ile Yeminli Mali Müşaviri,
Mesleki Faaliyet : Kanun hükümleri uyarınca, Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavir ünvanı ile faaliyette bulunmayı,
Serbest Muhasebeci : Kanunun 2/A-a maddesinde belirtilen işleri yapan meslek mensuplarını,
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir: Kanunun 2/A-a-b-c maddesinde belirtilen işleri yapan meslek mensuplarını,
Yeminli Mali Müşavir: Kanunun 2/B maddesindeki işleri yapan meslek mensuplarını,
Ortaklık Bürosu veya Şirket: Kanunun 45. maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen aynı ünvana sahip birden çok meslek mensubunun kurduğu adî ortaklıklar veya şirketleri,
Ruhsat : Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Ruhsatlarını veya İzin Belgelerini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Meslek Mensuplarının Çalışma Usul ve Esasları
A – GENEL MESLEKİ STANDARTLAR
Meslek Ünvanı ile Yeterlilik İlkesi
Madde 4 – Mesleki ünvanları alarak, Kanunun belirttiği mesleki yeterliliği kanıtlamış olan meslek mensupları meslek ünvanlarının gerektirdiği saygı ve güvene yakışır bir şekilde hareket etmek zorundadırlar.
Mesleki Eğitim ve Bilgi
Madde 5 – Mesleki bilgi, mesleki konularda eğitim yapılarak geliştirilir.
Bu eğitim çalışmaları Birlik ve Odalarca yürütülür.
Dürüstlük, Güvenilirlik ve Tarafsızlık
Madde 6 – Dürüstlük, güvenilirlik ve tarafsız olma şartı mesleğin temelini oluşturur.
Meslek mensuplarının, mesleki konulardaki çalışmalarında başarıya ulaşmaları dürüstlük, güvenilirlik ve tarafsız olmaları ile mümkündür.
Meslek mensupları çalışmaları sırasında çıkar çatışmalarından uzak kalırlar ve görevlerini sürdürürken gereken mesleki özen ve titizliği gösterirler.
Sır Saklama
Madde 7 – Meslek mensupları ve bunların yanlarında çalışanlar mesleki faaliyetleri dolayısıyla öğrendikleri bilgi ve sırları mesleki faaliyetlerine son verseler bile ifşa edemezler, çeşitli kanunlarla muhbirlere tanınan hak ve menfaatlerden faydalanamazlar; ancak adli yargıya göre suç teşkil eden hallerin yetkili mercilere duyurulması mecburidir.
Adli veya idari her türlü inceleme veya soruşturma birinci fıkra hükmünün dışındadır.
Tanıklık sırrın ifşası sayılmaz.
Yukarıdaki hükümler Odalar ve Birlik personeli hakkında da uygulanır.
Sorumluluk
Madde 8 – a) Sosyal Sorumluluk:
Meslek mensupları; mesleği ifa ederken toplum ve Devlete karşı sorumluluk taşırlar.
b) İşletme sahip ve yöneticilerine karşı sorumluluk:
Meslek mensupları, işletme sahip ve yöneticilerine, isabetli karar alabilmeleri için doğru ve güvenilir bilgiler sağlarlar.
c) Meslektaşlara karşı sorumluluk:
Meslek mensupları, ilgili yönetmelikler çerçevesinde ve mesleki eğitimde birbirlerine her türlü bilgiyi vermek ve aktarmak sorumluluğunu taşırlar. Mesleğin gelişmesi ve sağlam temellere oturtulması için aralarında gerekli dayanışmayı kurarlar.
Bağımsızlık
Madde 9 – Meslek mensupları, çalışmalarını kendi sorumlulukları altında tam bir bağımsızlıkla yürütürler. Bağımsızlık mesleğin temeli ve vazgeçilmez bir unsurudur.
Meslek mensupları bağımsızlıklarına gölge düşürecek ilişkilerden ve davranışlardan kaçınmalıdırlar.
Haksız Rekabet
Madde 10 – Meslek mensupları, mesleki dayanışma sorumluluğunun bilincinde olarak haksız rekabete neden olacak durum ve davranışlardan kaçınırlar.
Meslek mensupları, başka bir meslek mensubu ile mesleki sözleşmesi devam eden gerçek ve tüzel kişilere mesleki hizmet vermeye girişemezler.
Aynı şekilde ücret ve eleman temini gibi konularda meslek mensupları birbirlerine zarar verecek davranışlarda bulunamazlar.
B – BAŞVURMA USUL VE ESASLARI
Başvurma ve Eklenecek Belgeler
Madde 11 – Ruhsat almış olan meslek mensupları; bağımsız olarak tek başına veya ortaklık veyahut şirket kurarak mesleki faaliyette bulunmak istedikleri takdirde; “çalışanlar listesine” kayıt olmak üzere işyerlerinin bağlı olduğu ilgili odaya başvururlar.
Başvurma dilekçe ile olur. Başvuru dilekçesi 2 nüsha düzenlenir. Dilekçenin, kayıt ve tarih numarasını havi nüshası ilgiliye verilir, diğer nüsha dosyada saklanır ve dilekçeye aşağıdaki belgeler eklenir.
1- (Örnek 1)’de gösterilen şekilde düzenlenmiş bildirim formu.
2 – Ruhsatın verildiği tarihten, ruhsatın verildiği tarihte kamu görevlisi ise kamu görevinden ayrıldığı tarihten itibaren 12 ay geçtikten sonra yapılacak başvurular için Cumhuriyet Savcılığından alınacak sabıka kaydı belgesi.
3 – Yeminli mali müşavirlerin yemin ettiklerine dair yemin belgesi.
Dosyanın Getirilmesi
Madde 12 – Ruhsat aldığı odadan başka bir odaya başvuranların dosyası getirtilerek incelenir. Noksan belge varsa tamamlattırılır.
Kurulan Ortaklık Bürosu veya Şirketin Bildirilmesi
Madde 13 – Meslek Mensupları ortaklık bürosu veya şirket kurdukları takdirde;
a) Ortaklık bürolarında; ortaklık sözleşmesinin noterden tasdikli bir örneği,
b) (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 2 nci maddesiyle değişen şekli.)Şirketlerde; şirket sözleşmesinin yayımlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin aslı veya Ticaret Sicilinden alınmış onaylı bir örneği veya aslı görülerek ilgili odasınca onaylanmış bir sureti,
c) (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 2 nci maddesiyle eklenmiştir.) Şirket ortaklarının, ortaklık paylarının veya adresinin değişmesi hâlinde, konuya ilişkin kararın noterden onaylı nüshası ile kararın yayımlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin aslı veya Ticaret Sicilinden alınmış onaylı bir örneği veya aslı görülerek ilgili odasınca onaylanmış bir sureti,
Bu ortaklık bürosu veya şirketlerin merkez ve şubelerinin bağlı olduğu odalara ortaklar tarafından bir ay içinde bir dilekçe ekinde verilir.
Büro Edinme Zorunluluğu
Madde 14 – (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 3 üncü maddesiyle değişen şekli.)Her meslek mensubu meslekî faaliyetine başlamadan önce bağlı olduğu oda bilgisinde iş yeri açmak zorundadır.
Büro standartları ve buna ilişkin usul ve esaslar Birlik Genel Kurulu’nda belirlenir. Açılan işyerleri bağımsız büro şeklinde olup, başka bir serbest meslek faaliyeti veya ticarethane ile içiçe olamaz. Meslekî faaliyetler aynı zamanda ev olarak kullanılan ikametgâhlarda yürütülemez. Bir meslek mensubunun birden fazla bürosu olamaz. Birlikte çalışan meslek mensupları da ayrı büro edinemezler.
Ortaklık bürosu veya şirket kurulması hâlinde de işyeri açılması mecburidir. Meslekî faaliyette bulunmayan meslek mensupları ikametgâhlarının bulunduğu bölgenin odasına kaydolurlar.
Meslek mensuplarının Türk Ticaret Kanununa göre bir meslek şirketi kurmaları hâlinde, şirket, kayıtlı olduğu odanın bulunduğu ilin sınırları içinde şube ve irtibat bürosu açamaz. Bir şirketin bir başka ilde şube açabilmesi, o ildeki ilgili meslek odasının çalışanlar listesine kayıtlı, şirketi temsil ve ilzama yetkili bir ortak görevlendirmesi hâlinde mümkündür.
İşyerini veya ikamet adresini değiştiren meslek mensupları ile bunların kurdukları ortaklık büroları ve şirketler, onbeş gün içinde yeni adreslerini bağlı oldukları odalara bildirmek zorundadırlar.
İşyeri açılışına ilişkin gerekli yoklama odalar tarafından yapılır. Vergi dairelerince mükellefiyet tesisinde oda sicil belgesi aranır. Büro edinen meslek mensupları odaya kayıt olduktan itibaren üç ay içinde Büro Tescil Belgesi almak zorundadırlar. Büro Tescil Belgeleri iki yılda bir vize ettirilir.
Tabela Asılması Zorunluluğu
Madde 15 – Her meslek mensubu; işyerinin bulunduğu binanın herkesin kolaylıkla görebileceği biçimde bir yerine, sadece adı ve soyadı ile meslek ünvanını taşıyan bir tabela asmak zorundadır.
Birden çok meslek mensubu çalışmalarını ortaklık bürosu veya şirket şeklinde birleştirdikleri takdirde; tabelaya ayrıca ortaklık bürosu veya şirket ünvanı yazılır. Ayrıca ortaklar ad ve soyadları ile ünvanlarını da tabelaya yazabilirler.
Kimlik Cüzdanı Alınması ve Değiştirilmesi
Madde 16 – (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 4 üncü maddesiyle başlığı ile birlikte değişen şekli.) Meslek mensuplarına, bağlı oldukları odalar tarafından kimlik belgesi verilir. İşyerinin başka bir odaya nakli hâlinde yeni kimlik belgesi verilir ve eskisi iptal edilir.
Meslek unvanından başka nüfus cüzdanında belirtilen bilgiler ile iş ve ikamet adreslerini içeren bu kimlik belgesi oda başkanı tarafından imzalanır ve mühürlenir.
Kimlik belgeleri, tek tip olarak Birlik tarafından bastırılır ve odalara dağıtılır.
İstifa ve diğer sebeplerle meslekten ayrılanlar, kimlik belgelerini iptal edilmek üzere odaya teslim eder.
C – ÇALIŞMA KONULARI
Serbest Muhasebecilerin Çalışma Konuları
Madde 17 – (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 5 inci maddesiyle değişen şekli.) Serbest muhasebecilerin çalışma konuları, gerçek ve tüzel kişilere ait teşebbüs ve işletmelerin; genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince defterlerini tutmak, malî tablolar ve beyannameleri ile diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işleri yapmaktır.
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Çalışma Konuları
Madde 18 – Serbest muhasebeci mali müşavirlerin çalışma konuları şunlardır:
a) (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 6 ncı maddesiyle değişen şekli.) Gerçek ve tüzel kişilere ait teşebbüs ve işletmelerin, genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince defterlerini tutmak, malî tablolar ve beyannameleri ile diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işlerini yapmak.
b) Gerçek ve tüzel kişilere ait teşebbüs ve işletmelerin, muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek, işletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek veya bu konularda müşavirliklerini yapmak,
c) (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 6 ncı maddesiyle değişen şekli.) Yukarıdaki bentte yazılı konularda, belgelerine dayanılarak, inceleme, tahlil, denetim yapmak, malî tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik, değerleme, derecelendirme ve benzeri işleri yapmak.
d) (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 6 ncı maddesiyle eklenmiştir.) İlgili mevzuatın öngördüğü işler ile resmî mercilerce belirlenecek işleri yapmak.
Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Konuları
Madde 19 – Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Konuları şunlardır:
a) Gerçek ve tüzel kişilere ait teşebbüs ve işletmelerin, muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek, işletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek veya bu konularda müşavirliklerini yapmak,
b) (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 7 nci maddesiyle değişen şekli.)Yukarıdaki bentte yazılı konularda, belgelerine dayanılarak inceleme, tahlil, denetim yapmak, malî tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik, değerleme, derecelendirme ve benzeri işleri yapmak.
c) Mali tabloların ve beyannamelerin mevzuat hükümleri, muhasebe prensipleri ile muhasebe standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre incelendiğini tasdik etmek,
d) (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 7 nci maddesiyle değişen şekli.) İlgili mevzuatın öngördüğü işler ile resmî mercilerce belirlenecek işleri yapmak.
D – BİLDİRİM MECBURİYETİ
Bildirim Zorunluluğu
Madde 20 – Meslek mensupları hizmet verdikleri müşterilerini kayıtlı oldukları odalara 6 ayda bir ilişikteki form ile bildirmek zorundadırlar.
Serbest muhasebeciler, serbest muhasebeci, mali müşavirler teşebbüs veya işletme sahiplerinin defterlerini kendi bürolarında tutarlar.
Serbest muhasebeciler ve serbest muhasebeci mali müşavirler teşebbüs veya işletme sahiplerinin defterlerini kendi bürolarında tutarlar.
Serbest muhasebeci mali müşavirler Kanunun 2 nci maddesinin a ve b fıkralarında belirtilen işleri bürolarında yapabilecekleri gibi teşebbüs veya işletme sahiplerinin işyerlerinde de yapabilirler.
Serbest muhasebeciler ve serbest Muhasebeci mali müşavirler tuttukları defterleri ve bunlarla ilgili belgeleri itinalı şekilde muhafaza altına almak zorundadırlar.
Hukuki Sorumluluk
Madde 21 – Meslek mensupları verdikleri hizmet sırasında Vergi Usul Kanununda yer alan iştirak, teşvik ve yardım hükümlerine uyan fiilleri sebebiyle sorumludurlar. Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen ceza hükümleri ayrıca uygulanır.
İşyerlerinde Çalıştırılabilecek Kişiler
Madde 22 – Meslek mensupları; yalnız mesleki faaliyetlerini yapabilmek için gerekli olan yardımcı elemanları çalıştırabilirler. Yetkili mercilerce bu mesleği yapmaları yasaklananları, yanlarında çalıştıramazlar. 21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 8 inci maddesiyle eklenen cümle.) Çalıştırılacak kişilerde öncelik, ruhsatlı meslek mensubu veya stajyer meslek mensubunundur.
İş Kabulü
Madde 23 – (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 9 uncu maddesiyle değişen şekli.)Meslek mensubu, gerek duyması hâlinde, kendisine gelen müşterinin kim olduğunu önceki meslek mensubundan sorup öğrenerek, gerekli görüşmeleri yaptıktan sonra işi kabul eder.
Meslek mensupları getirilen iş teklifini gerekçe göstermeden reddedebilirler, red kararı iş sahibine gecikmeden bildirilir.
İki meslek mensubu tarafından reddedilen iş sahibi ilgili odaya müracaat eder. Oda kendisine meslek mensubu belirler.
Staj ve sınav sürecini tamamlayarak, mesleği yapmaya hak kazanan meslek mensupları, meslek ruhsatlarını aldığı tarihten itibaren iki yıl geçmedikçe, staj yaptıkları meslek mensuplarının rızası olmadan onların müşterilerine hizmet veremezler.
İş kabulü ve reddi ile ilgili uygulama esasları, Birlik tarafından bir mecburi meslek kararı ile belirlenir.
Sözleşme Yapılması
Madde 24 – Taraflar, mesleki konularda yapılacak işler için sözleşme yapabilirler.
Aşağıdaki çalışma konularında sözleşme yapılması zorunludur.
a) Defter tutmak,
b) Süreklilik arz eden müşavirlik hizmetinde,
c) İnceleme, tahlil ve denetim yapmak ve bunlarla ilgili, rapor ve benzerlerini düzenlemek,
d) Yeminli Mali Müşavirlerin tasdik işlemleri.
Sözleşmede Bulunması Gereken Asgari Bilgiler
Madde 25 – Sözleşmelerde, en az aşağıdaki yazılı hususlara yer verilir;
a) Tarafların açık adresleri, vergi daireleri ve vergi daireleri sicil numaraları,
b) Yapılacak işlerin amacı, kapsamı,
c) Tarafların karşılıklı sorumluluk ve yükümlülükleri,
d) Ücret tutarı ve ödeme şekli,
e) Sözleşme yeri, tarihi ve süresi.
Sözleşmenin Feshi
Madde 26 – (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 10 uncu maddesiyle değişen şekli.) Taraflar haklı nedenlerle veya karşılıklı rızaları ile aralarındaki sözleşmeyi her zaman feshedebilirler.
Bu takdirde alınmış olan defter ve belgeler bir ay içinde devir teslim tutanağı düzenlenmek suretiyle sahiplerine geri verilir. Devir teslim gerçekleşmediği takdirde durum meslek mensubu tarafından odaya bildirilir.
Tarafların tazminat hakları genel hukuk kurallarına tabidir.
Ücretin ödenmemesi ve meslek mensubuna tevdi edilen belgelerin sağlıklı ve güvenilir olmaması fesihde meslek mensubunun haklı gerekçesidir.
Defter ve Belgelerin Saklanması ve İadesi
Madde 27 – Meslek mensupları kendilerine tevdi edilen defter ve belgeleri işlerinin gerektirdiği süre içinde iyi niyetle muhafaza etmek ve işin bitiminde iade etmek zorundadırlar. Şu kadar ki, defter ve belgelerin geri alınması, sahibine yazı ile bildirilmiş olduğu hallerde saklama mükellefiyeti bildirme tarihinden itibaren bir ay içinde sona erer. İşin bitiminden itibaren bir ay içinde sahipleri tarafından alınmayan defter ve belgeler bir yazı ile ilgililerin bağlı olduğu vergi dairesine teslim edilir.
Dosya Düzeni
Madde 28 – Meslek mensupları işlerini yaptığı gerçek ve tüzel kişiler için düzenli dosya tutmak zorundadırlar. Bu dosyalarda çalışma kâğıtları, yazışmalar ve diğer lüzumlu bilgileri kapsayan belgeler saklanır.
Meslek Mensuplarının Yapabileceği İşler ve Unvanların Kullanılması
Madde 29 – Kanunun 2 nci maddesindeki mesleğin konusuna giren işleri, serbest meslek faaliyeti olarak yalnız mesleki faaliyette bulunan meslek mensupları yapabilirler.
Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre yetkili olmayanlar, meslek mensuplarının çalışma konularına giren işleri yapamazlar.
Kanunen kullanmaya yetkisi olmayanlar tarafından meslek unvanlarının veya bu unvan veya kavramlara karışacak veya onlara benzer her türlü unvan, ibare veya remizlerin kullanılması yasaktır.
Ortaklık Bürosu veya Şirket Kurarak Mesleki Faaliyette Bulunma
Madde 30 – Birden çok meslek mensubu, ortaklık bürosu veya şirket kurarak mesleki faaliyette bulunabilirler.
Bu takdirde;
a) Meslek mensuplarının bu büro veya şirketlerde sürdürdükleri faaliyetler ticari faaliyet sayılmaz.
b) Ortaklık bürosu veya şirket ancak aynı unvana sahip meslek mensupları arasında kurulabilir.
c) Kanunda belirtilen kendi faaliyet konuları dışında başka işlerle uğraşamazlar.
d) Şirket veya ortaklık bürosu, mesleğin icrasına taalluk eden işlerde ancak ortak veya ortaklar tarafından temsil edilebilir.
e) Varislere intikal eden hisselerin en geç bir yıl içinde tasfiye edilmeleri gerekir. Bu müddet içinde mirasçılar meslek mensubu sayılmaz ve mesleki faaliyette bulunamazlar.
f) Ortaklık bürosu veya şirketlerde yapılan işlerden doğacak cezai sorumluluk işi yapan meslek mensubuna aittir.
g) Ortaklık bürosu veya şirketlerin unvanında meslek unvanının açık şekilde kullanılması zorunludur.
h) Ortaklık bürosu veya şirketlerin unvanlarında yabancı isim ve unvanlar kullanılmaz. Kanunun 8 inci madde hükmü saklıdır.
Görevle İlgili Suçlar
Madde 31 – Çalışan meslek mensupları görevleri sırasında veya görevleri sebebiyle işledikleri suçlardan dolayı fiillerin niteliğine göre Türk Ceza Kanununun Devlet Memurlarına ait hükümleri uyarınca cezalandırılırlar.
Başka Odaya Nakil
Madde 32 – (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 11 inci maddesiyle değişen şekli.) Meslekî faaliyette bulunan meslek mensupları nakil için yeni iş yeri merkezinin bulunduğu oda yönetim kuruluna yazı ile başvurur. Meslekî faaliyette bulunmayan meslek mensuplarının ikametgâh değişikliklerinde nakil suretiyle kayıt yaptırmaları ihtiyaridir.
İşyeri ve ikametgâh değişikliklerinde başvuru yazısında, istekte bulunan meslek mensubunun kayıtlı olduğu odanın adı, sicil numarası, ruhsatname numarası ve tarihi, nakletmek istediği oda bölgesi içindeki işyeri ve ikamet adresi bildirilir.
İnceleme ve Nakil Talebinin Kabulü
Madde 33 – (1. Fıkranın: 21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 12 nci maddesiyle değişen şekli.) Başvurulan oda yönetim kurulu, nakil başvurusu üzerine gerekli incelemeleri yapar. Talebin kabulü hâlinde meslek mensubunu odaya kayıt eder. Kayıt günü, Birliğe ve meslek mensubunun önceden kayıtlı olduğu odaya bildirilir. Eski oda, bu bildiri üzerine meslek mensubunun adını kayıtlardan siler ve dosyasını naklettiği odaya gönderir. Varsa, devam eden disiplin soruşturması eski odaca sürdürülür. Sonuçları ayrıca nakil gittiği odaya bildirilir.
Varsa, devam eden disiplin soruşturması eski odaca sürdürülür. Sonuçları ayrıca bildirilir.
Başvurulan oda yönetim kurulu nakil talebinin odaya varış tarihinden itibaren 1 ay içinde bir karar vermezse nakil talebi kabul edilmiş sayılır.
Nakil Talebinin Reddi
Madde 34 – (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 13 üncü maddesiyle değişen şekli.) Nakil talebinin, başvurulan odaca reddi hâlinde, meslek mensubu kararın kendisine tebliğinden itibaren onbeş gün içinde Birliğe itiraz edebilir.
Birlik bu itirazı onbeş gün içinde karara bağlar. Birliğin vereceği karar nihaidir.
Çalışanlar Listesinden Silinmeyi Gerektiren Haller
Madde 35 – (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 14 üncü maddesiyle değişen şekli.) Aşağıdaki hâllerde meslek mensubunun adı çalışanlar listesinden yönetim kurulu kararıyla silinir.
a) (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 14 üncü maddesiyle değişen şekli.)Meslek mensubunun, meslekî faaliyette bulunmayacağını yazılı olarak bildirmesi veya çalışma bürosunu kapatmış olması ya da bu durumun oda tarafından tespit edilmiş olması,
b) Çalışma bürosunu oda bölgesi dışına nakletmiş bulunması,
c) Kanuna göre meslekten çıkarmayı gerektiren cezalara çarptırılması,
d) Meslek mensubu olmak için Kanunun aradığı şartların sonradan kaybedilmiş olması,
e) Ruhsatnamenin verildiği tarihte, verilmemesini gerekli kılan sebeplerin varlığının sonradan tesbit edilmiş olması.
(21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 14 üncü maddesiyle eklenmiştir.) Meslekî şirketlerin, tasfiyesine karar verildiği hâlde tasfiye işlemlerinin üç yılda tamamlanmaması veya şirketin üç yıl gayri faal durumda olduğunun tespit edilmesi hâlinde, bu şirketlere ait kayıtlar yönetim kurulu kararıyla çalışanlar listesinin şirketler bölümünden silinir. Üye olmanın hukukî yükümlülüklerini yerine getiren şirketler gayri faal sayılmaz.
Çalışanlar Listesinden Silinme
Madde 36 – Çalışanlar listesinden, silinmeyi gerektiren hallerin sona erdiğini ispat eden meslek mensubu bu listeye yeniden yazılır. Karar yazılı olarak ilgiliye tebliğ edilir.
(21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 15 inci maddesiyle değişen şekli.) Bu Yönetmeliğin 35 inci maddesinin (c), (d) ve (e) bentlerine göre verilen çalışma listesinden silme kararı, gerekçeli olmak zorundadır. Meslek mensubu kendi talebi doğrultusunda alınan çalışanlar listesinden silme kararı dışındaki kararlara karşı kararın tebliği tarihinden itibaren onbeş gün içinde Birliğe itirazda bulunabilir. Birlik, bu itirazı onbeş gün içinde karara bağlar. Birliğin kararına karşı itiraz mercii Bakandır. İtiraz süresi, Birlik kararının ilgiliye tebliğ tarihinden itibaren onbeş gündür. Bakanın vereceği karar nihaidir.
Meslek mensubu, silme kararı kesinleşinceye kadar mesleğini yapma hakkına sahiptir, ancak, karar kesinleştikten sonra mesleki faaliyette bulunamaz. Şu kadar ki; oda disiplin kurulu, kamu yararı bakımından gerekli gördüğü hallerde, yönetim kurulunun çalışanlar listesinden silme kararı üzerine, meslek mensubunun geçici olarak mesleki faaliyette bulunmasını yasaklayabilir.
Çalışanlar Listesine Yeniden Yazılma
Madde 37 – Çalışanlar listesinden silinmeyi gerektiren hallerin sona erdiğini ispat eden meslek mensubu, bu listeye yeniden yazılmaya hak kazanır.
E – YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERE İLİŞKİN HÜKÜMLER
Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar
Madde 38 – (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 16 ncı maddesiyle değişen şekli.)Yeminli malî müşavirlerin tasdik edecekleri belgeler, tasdik konuları ile tasdike ilişkin usul ve esaslar, gerçek ve tüzel kişilerin mükellefiyet şekilleri, iş kolları ve ciroları, döviz kazandırıcı işlemleri, ithalat ve ihracatları, yatırım miktarları ve nevileri ile belgelerin ibraz edileceği merciler esas alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.
Tasdik Edemeyeceği İşler
Madde 39 – Yeminli mali müşavirler kendisinin, eşinin (boşanmış dahi olsa) usul ve füruundan birinin ve 3 üncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve sıhri hısımlarının veya bunların yönetici oldukları veya yönetimde görev alarak ortak oldukları firmaların işlerine bakamazlar. Yukarıda sayılan yakınlıktaki akrabaları olan serbest muhasebecilerin ve serbest muhasebeci mali müşavirlerin baktığı işleri tasdik edemezler.
Yeminli Mali Müşavirlik Mühürünün Şekil ve Temini
Madde 40 – (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 17 nci maddesiyle değişen şekli.) Yeminli malî müşavirler tasdik işlerinde mühür kullanırlar. Mühürler çalışma izni olan yeminli malî müşavirlere Birlik tarafından verilir. Mühürler içiçe iki daireden müteşekkil olup; en üste “T.C.” rumuzu, ay ve yıldız ile 1923 tarihini ve Yeminli Malî Müşavir ibaresini ve mühür numarasını taşır.
Meslekten ayrılanlar veya herhangi bir nedenle yeminli malî müşavir sıfatını kaybedenler, mühürlerini ayrılma veya yapılacak tebligat tarihinden itibaren on gün içinde Birliğe iade etmek zorundadırlar.
Vefat hâlinde, aynı yükümlülük yasal mirasçıları tarafından yerine getirilir. Bu takdirde iade süresi, yapılacak tebligat tarihinden itibaren bir aydır.
Sorumluluk
Madde 41 – Yeminli mali müşavirler, ilgili Kanunlar, yönetmelikler ve tebliğlere göre yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumludurlar. Yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Yeminli mali müşavirler yaptıkları tasdikin kapsamını raporda açıkça belirtirler.
F – YASAK HALLER VE İSTİSNALARI
Meslekle ve Meslek Onuru İle Bağdaşmayan Haller
Madde 42 – Meslek mensuplarının aşağıda belirtilen davranışlarda bulunmaları meslekle ve meslek onuruyla bağdaşmayan hallerden sayılır.
a) Yanında çalıştırdığı kişilere karşı uygunsuz davranışlarda bulunmak,
b) Aşırı içki ve kumar düşkünlüğü ile tanınmak,
c) (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 18 inci maddesiyle değişen şekli.) İlgili mevzuat gereğince meslektaşlarına, müşterilerine ve kanunlara göre bilgi vermek zorunda olduğu kişi ve kuruluşlara bilgi vermemek veya kasten yanıltıcı bilgi vermek.
d) Kanunlara göre yapılması yasak olan işlerden herhangi birini yapmak.
(21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 18 inci maddesiyle eklenmiştir.) Meslekî etik ve meslekî bağımsızlık kurallarını ihlal etmek.
Ticari Faaliyette Bulunamama
Madde 43 – Meslek mensupları, Türk Ticaret Kanununa göre (Tacir) veya (esnaf) sayılmalarını gerektirecek bir faaliyette bulunmazlar. Meslek mensupları kendi mesleki faaliyetleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunamazlar. Ticari mümessillik, ticari vekillik ve acentelik yapamazlar. Adi ve kollektif şirketlerde ortak veya komandit şirketlerde komandite ortak olamazlar. Limited ve anonim şirketlerin yönetim kurulu üyeliği ve başkanlığı görevinde bulunamazlar.
Hizmet Akdi ve Çalışamama
Madde 44 – Serbest muhasebeciler, serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler gerçek ve tüzel kişilere tabi ve onların işyerlerine bağlı olarak hizmet akdi ile çalışamazlar.
Reklam Yasağı
Madde 45 – Meslek mensupları; iş elde etmek için, açık ve kapalı dolaylı veya dolaysız yöntemlerle reklamlarını yapamazlar ve yaptıramazlar.
(21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 19 uncu maddesiyle değişen şekli.) Meslek mensuplarının; tabelalarına, kartvizit, rapor ve bunlara benzer diğer yazışma kâğıtlarına; meslek unvanlarını, akademik unvanlarını, iletişim araçlarının numaralarını, açık adreslerini, internet adresi ile elektronik posta adresini yazmaları reklam sayılmaz.
Meslek mensupları, unvanlarını kullanarak mesleki konularda ve bilimsel nitelikte, gazete ve dergilerde devamlılık arz etmemek üzere yazı yazabilirler. Yayıncılık yapamazlar.
Sadece iş tekliflerinde kullanılmak ve yazılı, sözlü ve görüntülü yayın araçları ile yayınlanmamak üzere kendilerinin, ortaklık veya şirket kuruluşlarında görev yapan diğer meslek mensuplarının öz geçmişlerini kapsayan tanıtıcı broşür bastırabilirler. Bu broşürlerde evvelce veya halen iş yaptıkları müşteriler açıklanamaz.
Kendileri veya mesleki ortaklık veyahut şirketleri adına işin gerektirdiği ciddiyet ve boyutta eleman arama ilanı verebilirler.
İş ilişkisinde bulunduğu firmalar adına bu ilanları veremezler.
En az ücretin Altında İş Kabul Edememe
Madde 46 – Meslek mensuplarının hizmetlerine karşılık alacakları ücretin enaz miktarının tesbitine dair usul ve esaslar ayrı bir yönetmelikle belirlenir. Bu miktarın altında iş kabulü yasak olup, bunun üzerindeki ücret, meslek mensubu ile iş sahipleri arasında serbestçe belirlenebilir.
Meslekle Bağdaşan İşler
Madde 47 – Aşağıda belirtilen işler meslekle bağdaşan işlerden olup yapılmasında bir sakınca yoktur.
a) Bilirkişilik, tasfiye memurluğu, hayri ve ilmi kuruluşların yönetim kurulu üyeliği görevlerinde bulunmak,
b) Limited ve anonim şirketler’de ortak, komandit şirketlerde komanditer ortak olmak veya murakıplık yapmak,
c) Meslek mensuplarının, üyesi oldukları ve kurumlar vergisinden muaf olan yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri ve yardım sandıklarının yönetim ve denetim kurulları üyelikleri görevlerinde bulunmak,
d) Kadrolu olarak çalışmamak şartıyla öğretim ve eğitim amacı ile ders vermek,
e) Devamlılık arzetmemek kaydı ile gazete ve dergilerde yazı ve makale yazmak,
f) Seminer ve konferanslara katılmak.
g) (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 20 nci maddesiyle eklenmiştir.)Her türlü yazılı ve görsel sanat ve edebiyat faaliyetinde bulunmak.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ile Yeminli Mali Müşavirlerin
Yapacakları Denetimlerle İlgili Çalışma Usul ve Esasları
Denetimin Tanımı
Madde 48 – Muhasebe; kurum ve kuruluşların ekonomik faaliyetlerinin rakamsal kayıtlarını düzenler, bu bilgileri faaliyetler ve sonuçları ile ilgililere doğru ve açık şekilde iletir.
Denetim ise; bu bilgilerin ilgili mevzuat ve Genel kabul görmüş muhasebe prensiplerine uygun olarak ekonomik olayların gerçek mahiyetinin kayıtlarda yer alıp almadığını tarafsız olarak kanıtları ile araştırarak sonuçlandıran ve onaylayan sistematik çalışmadır.
Denetimin Amacı
Madde 49 – Firma, kurum ve kuruluşların sahip ve ortaklarına, alacaklıları ile kredi kuruluşlarına, işçi ile işveren kuruluşlarına, Devletin ekonomik ve idari birimleri ile ayrıca vergi idaresine bunların mali tablolarında yer alan kayıtların gerçeğe uygun, doğru ve güvenilir olduğunu ortaya koymaktır.
Denetim Faaliyetleri
Madde 50 – Kurum ve kuruluşların ilgililere sundukları bilgilerin gerçeğe uygun, doğru ve güvenilir olduğu tarafsız meslek mensubunca;
a) Kurum ve kuruluşların varlıklarının kurum ve kuruluşların yararına kullanılıp kullanılmadığının,
b) Varlıkların adet ve değer olarak kayıtlarda gösterilip gösterilmediğinin,
c) Varlıkların ilgili mevzuat ve muhasebe prensiplerine uygun ve doğru olarak değerlendirilip, değerlendirilmediğinin,
d) Varlıklara giren ve çıkan değerlerin kayıtlarda tam ve doğru olarak yer alıp almadığının,
e) İşletmenin borç ve alacaklarındaki artış ve azalışların tam ve doğru olarak gösterilip gösterilmediğinin,
f) Kurum ve kuruluşların ekonomik faaliyetleri sonucu varlık artış ve azalışlarının kayıtlar ile mali tablolarda tam ve doğru olarak hesaplanıp hesaplanmadığının,
g) Mali tabloların ilgili mevzuat ve genel kabul görmüş muhasebe prensiplerine uygun düzenlenip düzenlenmediğinin,
h) (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 21 inci maddesiyle değişen şekli.) Malî tablolara dayalı vergi beyannameleri ile diğer beyanname ve belgelerin ilgili mevzuata uygun olup olmadığının denetim standartlarına göre,
tespiti ile gerçekleşir.
Denetim Sözleşmesi
Madde 51 – (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 22 nci maddesiyle değişen şekli.) Firma, kurum ve kuruluşların serbest muhasebeci malî müşavirler ile yeminli malî müşavirlere yaptıracakları denetim, yazılı sözleşme ile belirlenir. Bu sözleşmenin yapıldığı tarih ile sözleşmede yer alan ve Birlikçe lüzum görülen hususlar, bağlı oldukları odalara bilgi formu ile bir ay içinde bildirilir.
Yeminli mali müşavirlerce sözleşmelerde denetimin tasdik işlemine bağlı olup olmadığı denetime başlamadan önce tespit edilir ve her husus sözleşmede açık olarak belirtilir.
Sözleşmede en az aşağıdaki hususların gösterilmesi mecburidir.
Sözleşmeyi yapan ilgililer,
Denetimin kapsamı,
Hazırlanacak tablolar,
Hesaplanan insan/saat,
Denetimin yapılacağı yerler,
Denetim kapsamına alınacak süre ve dönem,
Varsa önceki dönem denetim yapan meslek mensubu,
Denetimin başlama ve bitiş tarihleri,
Raporun teslim edileceği tarih,
Denetimde görev alacak elemanlar.
Denetim Öncesi Saptanacak Hususlar
Madde 52 – Meslek mensupları, uzmanlık deneyimlerini ve yeteneklerini gözönünde bulundurarak, teklif edilen işi kabul edip etmemekte serbesttirler. Bunun için denetlenecek kurum ve kuruluş hakkında araştırma yaparak aşağıdaki bilgilerden yararlanırlar.
a) Genel bilgi;
aa) Şirketin ünvanı,
bb) Hissedarlar ve hisse nispetleri,
cc) Faaliyet konusu,
dd) İşyerlerinin adresleri,
ee) Özetlenmiş mali bilgiler (Bir önceki yıl),
Sermaye
İhtiyatlar
Vergi öncesi kâr
Cirolar
ff) Organizasyon şeması,
b) Personel Durumu;
aa) Ödeme metodu,
bb) Yan ödemeler,
cc) Personel sayısı ve dağılımı,
c) Muhasebe departmanı;
aa) Çalışan muhasebe personel sayısı,
bb) Muhasebe organizasyon şeması,
cc) İdari ve muhasebe prosedürleri,
dd) Hesap planı,
ee) Muhasebe uygulama araçlarının tespiti (elle yazım veya bilgisayar),
ff) Yönetime verilen raporlar,
gg) İç kontrol organizasyonunun durumu.
d) Satışlar;
aa) Satış cirosunun mamullere göre dağılımı,
bb) Satış ve tahsil metodları,
cc) Satış sözleşmeleri ile ihracat dosyalarının düzeni,
dd) Ortalama müşteri sayısı,
ee) Kendi grubuna dahil şirketlere satışlar,
e) Satın alma;
aa) Yıllık satın almanın parasal değeri,
bb) Satıcıların adet olarak miktarı,
cc) Satın alma departmanının çalışma usulü,
dd) İthalat dosyalarının düzeni,
ee) Kendi grubuna dahil şirketlerden satın almalar,
f) Envanter;
aa) Envanter sayımı metodu,
bb) Fiziki sayımın süresi,
cc) Fiziki sayımın denetimi,
g) Üretim faaliyetlerinin muhteviyatı.
h) Maliyet sisteminin saptanması.
i) Sabit kıymetlerin durumu;
aa) Yıllara göre dağılımı,
bb) Değer kayıpları,
cc) Sayımların kontrolü,
j) Şirket borç ve alacaklarının durumu.
k) Vergi idaresi ve diğer resmi kuruluşlarla ilişkileri.
l) Son iki yıl bilanço ve kâr/zarar tablolarının fotokopileri.
m) Özel bilgiler.
Meslek mensupları yukarıda belirtilen bilgilerin ışığında denetim ücretini, denetiminin kapsamı ve planlamasını tespit ederler.
Denetimin Planlaması
Madde 53 – 52 nci maddede belirlenen hususlar bu değerlendirmede dikkate alınarak planlama yapılır. Denetimin zaman sürecini, denetimde görevlendirilecek eleman sayısını ve iş bölümünü, iç kontrol organizasyonundan yararlanıp yararlanılmayacağını, denetimde ağırlık verilecek hususları içeren yazılı bir denetleme programı yetkili meslek mensubu tarafından hazırlanır ve çalışma dosyası açılarak denetime başlanır.
Denetim Kontrolü
Madde 54 – Meslek mensupları denetimin her safhasında planlama ve kontrolü etkin ve yeterli şekilde yerine getirmelidirler. Denetim faaliyetinde görev alan elemanların çalışmaların yönlendirilmesi ve denetimin amacına uygun bitirilmesi, denetim sorumluluğunu üstlenen meslek mensubunun görevidir.
Bilgi ve Belgelerin Toplanması
Madde 55 – Meslek mensubu, kurum ve kuruluşların mali tablolarında yer alan; varlık, kaynak, gelir ve giderlerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının ve kayıtlara doğru geçirilip geçirilmediğinin tespiti için gerekli bilgi ve belgeleri toplamak ve değerlendirmek amacı ile aşağıdaki çalışmaları yerine getirmelidir.
a) Muhasebe denetimi;
aa) Muhasebede kayıt ve matematiksel hataların tespiti,
bb) Muhasebe hesaplarında hata ve hilelerin tespiti,
cc) Muhasebe hesaplarına intikal etmeyen kayıt dışı işlemlerin tespiti,
dd) Muhasebe kayıtlarının genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ile mevzuata uygunluğunun tespiti,
ee) Muhasebe yöntem ve politikalarının geçmiş yıllar ile mukayesesi ve değişikliklerin nedeninin araştırılması.
b) Bilanço denetimi;
aa) Aktif ve pasif hesapların denetimi,
bb) Dönem içi mizanlar ile hesapların bilançoya doğru yansıtılıp yansıtılmadığının kontrolü,
cc) Bilanço gününden önce meydana gelen ve sonradan tespit edilen işlemlere ait kayıtların kontrolü,
dd) Envanter işlemlerinin yapılması ve kontrolü,
ee) Kapanış kayıtlarının kontrolü.
c) Gelir tablosunun denetimi;
aa) Hasılat ve maliyet hesapları ile randıman ve firelerin kontrolü,
bb) Gelirlerle bu gelirlerin elde edilmesinde yapılan giderlerin karşılaştırılması,
cc) Gelir ve gider hesaplarının ilgili mevzuata uygunluğunun kontrolü.
d) Vergi Denetimi;
aa) Muhasebe belgelerinin mevzuata uygunluğu,
bb) Muhasebe defterleri ve kayıtlarının mevzuata uygunluğu,
cc) Muhasebe kayıtlarına geçmeyen işlemlerin ve belgelerin tespiti,
dd) Aktif ve pasif hesapların değerlemelerinin mevzuata uygunluğu,
ee) Alış, satış, dış ticaret, gelir ve giderlerde hata ve hilelerin tespiti,
ff) Vergi matrahının doğruluğunun tespiti,
gg) Vergi beyannamelerinin (yıllık, münferit ve özel) mevzuata uygunluğunun tespiti.
e) Tabloların mali analizleri.
f) Bilançoların muhasebe kayıtlarına uygunluğunun kontrolü.
g) Bilanço kalemlerinin standart şekle uygunluğunun kontrolü.
h) Dönem sonuçlarının yıllık beyannameye intikalinin mevzuata uygunluğunun kontrolü.
Kurum ve kuruluşlarca istenilecek denetim hizmetlerinde yukarıda belirtilen denetim ilkelerinden, ilgili olanları uygulanır.
Denetim Çalışma Kâğıtları ve Çalışma Dosyası
Madde 56 – Meslek mensubu, denetimini düzenli bir kayıt sistemi içinde yapmalıdır. Bu kayıt düzeni, çalışma kâğıtları ve bunları toplayan çalışma dosyası ile yerine getirilir.
Çalışma kâğıtları; meslek mensuplarının denetleme yöntem ve teknikleri ile toplanan kanıt ve değerlendirmeleri sonucu ulaşılan kanaatı ihtiva eden kâğıtlar olup uygulamada kullanılması mecburidir. Ayrıca, yeminli mali müşavirlerin yaptığı tasdik işlemi ile ilgili denetimlerde, resmi defterler ile gerekli görülen belge ve kayıtlar tarih ve imza atılarak mühürlenir.
Çalışma kâğıtlarının formu, en az aşağıdaki bilgileri ihtiva etmesi şartı ile; meslek mensubunca serbestçe düzenlenebilir.
a) Denetlenen müşteri, denetimin dönemi, hazırlandığı tarih, hazırlayan meslek mensubunun adı ile sorumlu meslek mensubunun imzası yer almalıdır.
b) İleride denetim faaliyeti araştırıldığında; meslek mensubunun savunmasını temin edecek şekilde; yapılan denetim çalışmalarının tüm safhalarını ve sorumluluk safhalarını göstermelidir. Bir yılı kapsayan denetimlerde denetimin en az her ay yapılması ve çalışma kâğıtlarının aylık denetim faaliyetlerini göstermesi zorunludur.
c) Hesapların tetkikinde kullanılan özel işaretlerin açıklanması, hesap teyitleri, meslek mensubunun iç kontrol sisteminden yararlanıp yararlanmadığı veya düşünceleri açıkça gösterilmelidir.
d) Denetim programına göre denetimi yapılan hususlar ile aksayan denetim faaliyeti konuları nedenleri ile belirtilmelidir.
Çalışma kâğıtları çalışma dosyası içinde on yıl süre ile yetkililerin isteği ile ibraz edilmek üzere saklanmalıdır.
Çalışma dosyası: Çalışma kâğıtlarının, doğruluk testlerinin, yazışmaların, denetlenen kuruluşa ait mukavelelerin, talimatların, yönetim karar suretleri gibi meslek mensubunun denetlenen kurum ve kuruluştan ibrazını istediği belgelerin muhafaza edilmesi amacıyla kullanılan denetim dosyasıdır.
Kanunsuz İşlemleri Bildirim Yükümlülüğü
Madde 57 – Meslek mensupları; mesleki sorumluluğunun bilincinde, denetim faaliyeti sırasında mevzuat hükümlerine aykırı hatalı ve hileli işlemleri tespit ettikleri takdirde, müşterilerine hata ve hilelerin düzeltilmesini teklif ederler. Bu teklife rağmen, hata ve hilelerin düzeltilmemesi halinde durum Yönetmeliğin 59. maddesinin (c) bendinde belirtilen olumsuz raporla ilgili mali mercilere aksettirilir. Adli yargıya, intikali gerekli olan ve suç teşkil eden hallerin yetkili mercilere duyurulması mecburidir.
Denetim Raporu
Madde 58 – Denetim Raporu;
a) Genel bilgi bölümü; ilgililerin belirtildiği,
b) Denetim kapsam bölümü; dönemi belirtilen mali tabloların genel kabul görmüş denetim standartlarına göre düzenlenip düzenlenmediğinin belirtildiği,
c) Meslek mensubunun açıklama ve görüş bölümü, denetiminin sonucunda meslek mensubunda oluşan kanaatının belirtildiği,
d) Rapor tarihi bölümü; denetimin bittiği tarihin gösterildiği,
e) Meslek mensubunun imzası; sözleşmeyi imzalayan denetimin sorumluluğunu yüklenen meslek mensubu tarafından raporun imzalandığı
bölümleri içerir.
Denetim Raporu Çeşitleri
Madde 59 – Denetim raporları meslek mensubunun denetim sonucu oluşan görüşüne göre;
a) Olumlu rapor; denetim faaliyetinin bitiminde meslek mensubunun olumlu görüşünü ihtiva eden raporudur.
b) Şartlı denetim raporu; meslek mensubunun denetim sırasında karşılaştığı denetim kapsamındaki sınırlamalar ile denetlenmesini istediği halleri ihtiva eden rapordur.
c) Olumsuz rapor; meslek mensubunun, denetim sırasında incelenen yerlerin ve kuruluşların gerçek durumunu yansıtmadığı kanaatına varması sonucu düzenlediği rapordur.
Denetleme Raporu ile İlgili Diğer Hususlar
Madde 60 – Serbest muhasebeci mali müşavirlerce düzenlenen raporlar ile yeminli mali müşavirlerce tasdiki ihtiva etmeyen raporlarda “ilgili mevzuata uygundur” ibaresi kullanılmaz. Bunun yerine ilgili olan mevzuat hükümlerinin açıkça yazılması zorunludur. Bu ibare ancak yeminli mali müşavirlerce tasdiki ihtiva eden raporlarda kullanılır.
Tasdik işlemine bağlı olsun olmasın denetim raporlarının denetimden sorumlu meslek mensubunca bizzat imzalanması esastır. İmzaları yanında meslek unvanı, bağlı olduğu oda ve oda sicil kayıt numarası belirtilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ruhsat Alan Meslek Mensuplarının Hak ve Ödevleri
Haklar
Madde 61 – Ruhsat almış olan meslek mensupları bağımlı veya meslek konusu dışında başka işlerde çalıştıkları, ya da mesleki faaliyette bulunmadıkları hallerde;
a) Meslek kütüğündeki kayıtları, kanunlarında mani bir durum yoksa veya kendi istekleri dışında silinemez.
b) Meslek kütüğüne kayıtlı olmaları halinde;
aa) Odalar ve birliğin faaliyetlerine katılırlar,
bb) Üyelikten doğan haklarını kullanırlar.
Ödevler
Madde 62 – Ruhsat alan meslek mensupları bağımlı veya meslek dışında çalıştıkları ya da mesleki faaliyette bulunmadıkları takdirde unvanlarını ve tasdik yetkilerini kullanamazlar. (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 23 üncü maddesiyle değişen cümle.) Oda ve Birliğe karşı üyelikten doğan ödevlerini yerine getirirler.
Ruhsat Alan Meslek Mensuplarının Meslek Kütüğünden Silinmesi
Madde 63 – Ruhsat alan meslek mensupları aşağıdaki hallerde meslek kütüğünden silinir.
a) Bu Yönetmeliğin 35. maddesinin b, c, d ve e bentlerinde yazılı hallere göre meslek mensuplarının çalışanlar listesinden silinmesi,
b) Ruhsatın herhangi bir sebeple iptal edilmesi,
c) Kendi isteği ile kaydını sildirmesi,
d) Ölümü,
e) Diğer sebepler.
Yeniden müracaat edenlerden istenecek belgeler kaydın silinme nedenleri dikkate alınarak ilgili odaca belirlenir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Tebliğlerle Uygulama Birliğini Sağlamak
Madde 64 – (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 24 üncü maddesiyle değişen şekli.) Kanunun 2’nci maddesinde belirtilen meslekî konularla ilgili olarak yapılacak çalışmalar hakkında, meslek mensupları arasında uygulama birliğini sağlamak için Birlik tebliğler çıkarmak suretiyle düzenlemeler yapabilir
Madde 65 – Kanunun 2 nci maddesinin (a), (b) ve (c) fıkralarında sayılan işleri, meslek mensubu unvanını kazanmaksızın birden fazla müessese veya kuruluşta yapanların faaliyetleri, Kanunun 3 üncü maddesinde hükme bağlanan meslek unvanlarının haksız kullanılması sayılır.
Geçici Maddeler
Geçici Madde 1 – Çalışmaları Maliye ve Gümrük Bakanlığı dışındaki Bakanlık, kurum ve kuruluşlarca düzenlenen bağımsız denetleme kuruluşları ve denetçiler 30/06/1990 tarihine kadar Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine göre gerekli düzenlemeleri yapmaları halinde mesleki faaliyetlerine devam edebilirler.
Geçici Madde 2 – Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, serbest muhasebeci ve serbest mali müşavir gibi çeşitli sıfatlarla Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen mesleki faaliyetlerde bulunan kişiler Geçici Kurul’dan izin almadıkça; kuruluşlar ise Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine göre ortaklık bürosu veya şirket olarak çalışmak üzere gerekli düzenlemeleri yapmadıkça 01/01/1990 tarihinden itibaren hiçbir mesleki faaliyette bulunamazlar.
Geçici Madde 3 – Birlik kurulup, Yönetmeliği yayınlanıncaya kadar, bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.
Geçici Madde 4 – (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 25 inci maddesiyle eklenmiştir.) Bu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihte faaliyette bulunan şirketlerden daha önce ortaklık yapısındaki değişiklikleri bildirmeyenler, Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten itibaren üç ay içinde değişikliğin yapıldığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin aslını bir dilekçe ekinde bağlı oldukları odalara vermek zorundadırlar.
Meslek mensupları, bu Yönetmelikle yapılan düzenlemelere, Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde durumlarını uygun hale getirmek zorundadırlar.
Yürürlük
Madde 66 – Geçici Kurul tarafından hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 67 – Bu Yönetmelik hükümlerini Maliye ve Gümrük Bakanı yürütür.
SM, SMMM VE YMM DİSİPLİN YÖNETMELİĞİ
SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK
KANUNU DİSİPLİN YÖNETMELİĞİ
(31.10. 2000 tarih ve 24216 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır)
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç ve Kapsam
Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı, meslek mensupları ve aday meslek mensupları hakkında, disiplin kovuşturması yapılmasına karar verecek yetkili organları, disiplin cezalarını vermeye yetkili organları, disiplin cezalarına karşı yapılacak itirazların usul ve esasları ve disiplinle ilgili diğer hususları düzenlemektir.
Hukuki Dayanak
Madde 2 — Bu Yönetmelik, 3568 sayılı Kanunun 50’nci maddesi hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3 — Bu Yönetmelikte geçen ;
Kanun : 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununu,
Bakanlık : Maliye Bakanlığını,
Birlik: (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle değişen şekli) Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğini (TÜRMOB),
Odalar : Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odaları ile Yeminli Mali Müşavirler Odalarını,
Meslek Mensubu : Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşaviri,
Aday Meslek Mensubu : Meslek mensubu olmak için staj yapan kimseyi,
Müşteri : İş sahibini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Disiplin Cezaları
Disiplin Cezası Türleri
Madde 4 — Meslek mensuplarına ve aday meslek mensuplarına uygulanacak disiplin cezaları şunlardır:
a) Uyarma : Meslek mensubuna ve aday meslek mensubuna, mesleğin yürütülmesinde daha dikkatli davranması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.
b) Kınama : Meslek mensubuna ve aday meslek mensubuna, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir.
c) Geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma : Mesleki sıfatı saklı kalmak koşuluyla altı aydan az, bir yıldan fazla olmamak üzere, mesleki faaliyetten alıkoymadır.
d) Yeminli sıfatını kaldırma : Yeminli Mali Müşavirin yeminli sıfatının kaldırılması ve mührünün geri alınmasıdır.
e) Meslekten çıkarma : Meslek mensubunun ruhsatnamesinin geri alınarak bir daha mesleği yürütmesine izin verilmemesidir.
Uyarma Cezası
Madde 5 — Uyarma cezası aşağıdaki durumlarda uygulanır:
a) (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 2 nci maddesiyle değişen şekli.) Müşterilerin işlerine karşı, kayıtsız ve ilgisiz kalınması, müşterilerle mesleki konularda yapılacak sözleşme hükümlerine aykırı davranılması, sözleşmenin taraflarca fesh edilmesi hâlinde, iş sahibinin defter ve belgelerinin otuz gün içinde devir ve teslim tutanağı düzenleyerek teslim edilmemesi (Devir ve teslim işleminin gerçekleşemediğinin meslek mensubu tarafından Odaya bildirilmesi durumu hariç.),
b) Birlikçe yayımlanan, genelge ve yönerge hükümlerine aykırı olarak, meslek disiplinini bozucu hareketlerde bulunulması,
c) Aday meslek mensubunun, mesleğin vakar ve onuru ile bağdaşmayan işler yapmasına neden olunması veya bilerek izin verilmesi veya bu eyleme göz yumulması,
d) (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 2 nci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.)
e) Yasal düzenlemelere uygun tabela asılmaması,
f) (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 2 nci maddesiyle değişen şekli.) Müşteri bildirim listelerinin tam ve doğru olarak Odaya süresinde verilmemesi,
g) Kanun ve Yönetmeliklerde öngörülen sosyal sorumluluk hükümlerine uyulmaması,
h) En az iki kez yazı ile istenmesine rağmen, oda aidat borçlarının haklı gerekçe olmaksızın ödenmemesi,
i) Adres değişikliklerinin, Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak süresinde bildirilmemesi,
j) Mesleğin yürütülmesi esnasında; görevi ile ilgisi olmayan konularda, çıkar çatışmalarına taraf olunması,
k) (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 2 nci maddesiyle değişen şekli.) Meslek mensuplarınca, Oda yönetim, denetim, disiplin kurulu tarafından görevleri ile ilgili olarak istenen her türlü belge ve bilginin verilmemesi,
l) (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 2 nci maddesiyle eklenmiştir.) Bir diğer meslek mensubunun çalışanlarına her türlü vasıtayla meslektaşın veya müşterilerinin iş sırlarını ele geçirmeye veya açıklamaya yöneltmesi,
m) (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 2 nci maddesiyle eklenmiştir.) Yukarıda sayılanlar dışında, mesleğin vakar ve onuruna aykırı davranışlarla, görevin gerektirdiği güveni sarsıcı hareketlerde bulunulması.
Kınama Cezası
Madde 6 — Kınama cezası, aşağıdaki durumlarda uygulanır:
a) (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 3 üncü maddesiyle değişen şekli.) Üç yıllık bir dönem içinde uyarma cezası gerektiren herhangi bir eylemin yinelenmesi,
b)Meslek mensuplarınca, sahip olunmayan unvanların kullanılması,
c)Yeminli mali müşavirlerce, kendisinin, eşinin (boşanmış dahi olsa) usul ve füruundan birinin ve üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve sıhri hısımlarının veya bunların ortak veya yönetiminde oldukları firmaların işlerine bakılması veyahut bu yakınlıktaki akrabalarından olan Serbest Muhasebecilerin ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin baktığı işlerin, tasdik edilmesi,
d) Meslek mensuplarınca, Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte öngörülen yazılı hizmet sözleşmesi yapmadan iş kabul edilmesi,
e) Meslek mensuplarınca, sahte veya içeriği itibariyle yanıltıcı belge düzenlediği resmi kurum ve kuruluşlarca saptanan iş sahiplerinin (zorunlu olarak oda tarafından görevlendirmeler hariç), odalar ve Birlik tarafından ilanından sonra defterlerinin tutulması ve işlerinin görülmesi,
f) Meslek mensuplarınca, reklam yasağına uyulmaması,
g) (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 3 üncü maddesiyle değişen şekli.) Meslek mensuplarınca, asgari ücret tarifesinde yer alan ücretlerin altında iş kabul edilmesi, ücret yönetmeliğine aykırı olarak, ücretini tahsil etmediği hâlde daha sonraki yıllarda işin sürdürülmesi,
h) Ücret Yönetmeliğine aykırı davrandığı için işi geri verilmiş ve oda ve Birlikçe ismi ilan olunmuş iş sahiplerinin (zorunlu olarak oda tarafından görevlendirmeler hariç) işlerinin kabul edilmesi,
i) Çalışanlar listesine kaydolmadan unvan kullanarak, mesleki faaliyette bulunulması,
j) Yeminli Mali Müşavirlerce, kendi defterleri hariç, defter tutulması, muhasebe bürosu açılması veya muhasebe bürosuna ortak olunması,
k) Başka bir meslek mensubu ile sözleşmesi bulunan müşterilere, bilerek iş önerilmesi ve diğer meslek mensubu hakkında olumsuz yorumlarda bulunulması,
l) Aynı unvan sahibi meslek mensubunun sorumluluğundaki işlerle ilgili, görev ve sorumluluk almadan, bir başka meslek mensubunun görüş bildirmesi, uygulamaları hakkında iş sahiplerine karşı olumsuz eleştiriler yapması,
m) Mesleğin gereği gibi yürütülmesini sağlayacak şekilde; şubenin bağlı bulunduğu odanın çalışanlar kütüğüne kayıtlı sorumlu ortak görevlendirmeden ve bu ortak sayısından fazla şube açılması,
n) Meslek mensuplarınca, kasıt olmaksızın gerekli özen ve titizlik yeterince gösterilmeden; yasal düzenlemelere ve ilan olunmuş norm ve standartlara aykırı olarak beyanname ve bildirimlerin imzalanması, denetlenmesi ve tasdik edilmesi,
o) Oda ve birlik kurulları başkan ve üyelerinin; bu görevleri dolayısıyla kanun ve yönetmeliklere aykırı davrandıklarının tespit edilmesi,
p) Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerce; çalışanlar kütüğüne kayıt olmadan birden fazla beyanname imzalanması,
q) Bu Yönetmelikte yer almayan; 3568 sayılı Kanuna aykırı diğer eylemlerde bulunulması ve Birlikçe çıkarılmış diğer yönetmelik hükümlerine ve zorunlu meslek kararlarına uyulmaması.
r) (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 3 üncü maddesiyle eklenmiştir.) Büro Tescil Belgesi alınmaması, süresinde vize ettirilmemesi,
s) (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 3 üncü maddesiyle eklenmiştir.)Birlik Genel Kurulunca belirlenen \”büro standartları\”na uyulmaması, açılan işyerlerinin bağımsız büro şeklinde olmaması, başka bir serbest meslek faaliyeti veya ticari faaliyet ile iç içe olması, ev olarak kullanılan ikametgâhların aynı zamanda büro olarak kullanılması, bir meslek mensubunun (ortaklık durumu hariç) birden fazla bürosunun olması,
ş) (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 3 üncü maddesiyle eklenmiştir.)Stajını tamamlayarak mesleği yapmaya hak kazanan meslek mensuplarının, meslek ruhsatlarını aldıkları tarihten itibaren iki yıl geçmedikçe staj yaptıkları meslek mensuplarının rızası olmadan onların müşterilerine hizmet vermesi,
t) (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 3 üncü maddesiyle eklenmiştir.) Meslek mensubunun, kendisi, hizmetleri ve faaliyetleri hakkında gerçekdışı veya yanıltıcı açıklamalarda bulunması,
u) (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 3 üncü maddesiyle eklenmiştir.) Üçüncü kişilere ücret ya da herhangi bir çıkar sağlanması veya vaat edilmesi sureti ile iş alınması,
ü) (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 3 üncü maddesiyle eklenmiştir.)Mevzuat hükümlerinin emredici kurallarına aykırı davranmak sureti ile rekabette avantaj yaratılması,
v) (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 3 üncü maddesiyle eklenmiştir.) Diğer meslek mensubu hakkında, ilgili kuruluşlara asılsız ihbar veya şikâyette bulunulması,
y) (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 3 üncü maddesiyle eklenmiştir.) Bir diğer meslek mensubunun çalışanlarına ve vekillerine onları işlerini yerine getirirken yükümlülüklerine aykırı davranmaya yöneltebilecek çıkarlar sağlayarak veya önererek doğrudan veya dolaylı olarak menfaat sağlaması.
Geçici Olarak Mesleki Faaliyetten Alıkoyma Cezası
Madde 7 – (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 4 üncü maddesiyle değişen şekli.) Geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası, her bir eylem için altı aydan az, bir yıldan çok olmamak üzere aşağıdaki hâllerde uygulanır.
a) Üç yıllık bir dönem içinde kınama cezası gerektiren herhangi bir hâl ve eylemin yinelenmesi.
b) Çalışanlar listesinde kayıtlı bulunan meslek mensuplarınca sahip olunan unvanla Kanunun 2 nci maddesinde yer alan işlerin yürütülmesi amacıyla gerçek veya tüzel kişilere bağlı ve onların işyerlerine bağımlı olarak açık veya gizli hizmet sözleşmesi ile çalışılması.
c) Meslek mensuplarınca; meslek mensubu olmayan veya mesleği yapmaları yasaklanmış kişilerle Kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı olarak işbirliği yapılması.
d) Müşterilerden makbuz düzenlemek veya her türlü yöntem ile topladıkları para veya para hükmündeki değerleri kendisine veya bir başkasına mal edilmesi veya emanetin inkar edilmesi.
e) Ticari faaliyet yasağına uyulmaması.
f) Meslek mensuplarınca, beyanname ve bildirimlerin imzalanması ve denetimi ile ilgili yasal düzenlemelerdeki ilke ve kurallarla, ilan olunmuş norm ve standartlara kasten aykırı davranılması veya beyanname imzalama ve denetim yetkisinin kasten gerçeğe aykırı olarak kullanılması.
g)Yeminli mali müşavirlerce, tasdike ilişkin yasal düzenlemelerdeki ilke ve kurallarla, ilan olunmuş norm ve standartlara kasten aykırı davranılması veya tasdik yetkisinin kasten gerçeğe aykırı olarak kullanılması.
h)Geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası kesinleştiği hâlde, mesleki faaliyete doğrudan devam edilmesi.
Yeminli Sıfatını Kaldırma Cezası
Madde 8 — Yeminli Mali Müşavirlerin, mükerrer şekilde, tasdike ilişkin yasal düzenlemelerdeki ilke ve kurallarla, ilan olunmuş norm ve standartlara kasten aykırı davrandıklarının veya tasdik yetkilerini mükerreren kasten gerçeğe aykırı olarak kullandıklarının anlaşılması ve bu durumun mahkeme kararı ile kesinleşmesi halinde, Yeminli sıfatını kaldırma cezası verilir ve mühürü geri alınır.
Meslekten Çıkarma Cezası
Madde 9 — Meslekten çıkarma cezası aşağıdaki hallerde uygulanır:
a) Beş yıllık dönem içinde iki defa mesleki faaliyetten alıkoyma cezası ile cezalandırılmasından sonra bu cezayı gerektiren eylemin yeniden işlenmesi,
b) Mesleğin yürütülmesi sırasında, meslek dolayısıyla işlenen suçlardan dolayı ağır hapis cezası ile cezalandırılmış olunması,
c) Meslek mensuplarının kasten vergi zıyaına sebebiyet verdiklerinin mahkeme kararı ile kesinleşmesi,
d) (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 5 inci maddesiyle değişen şekli.) Meslek ruhsatnamesinin bir başkasına kiraya verilmesi, herhangi bir şekilde bir başkasına kullandırılması veya meslek mensubunun mesleki konulardaki yetkilerini genel vekâletname ve/veya düzenleme şeklinde vekâletname ile veya muvazaa yoluyla yahut da başka kanunlardaki düzenlemeleri kötüye kullanarak, mesleğini bizzat yapmayıp, yetkilerini devamlı ya da geçici olarak meslek mensubu olmayan kişilere kullandırması, kendi adına müşteri kabul etmesine, resmî belgelerde mühür ya da kaşesinin kullanılmasına izin verilmesi
e) Başka meslek mensuplarının ad ve unvanları kullanılarak, beyanname düzenlenmesi ve imzalanması,
f) Meslek mensuplarının Kanunun 4 üncü maddesindeki koşulları taşımaması veya bu koşulların sonradan kaybedilmesi.
g) (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 5 inci maddesiyle eklenmiştir.) Affa uğramış, ertelenmiş veya paraya çevrilmiş olsa dahi Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan suçlardan biri ile hüküm giymiş olunması.
Aday Meslek Mensuplarının Disiplin Esasları
Madde 10 — Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Serbest Muhasebecilik Staj Yönetmeliği uyarınca, Kanunun ve bu Yönetmeliğin meslek mensupları hakkında düzenlemiş olduğu disiplin esasları aday meslek mensuplarına da uygulanır.
Disiplin Cezalarında Farklı Uygulama
Madde 11 — Üç yıllık bir dönem içinde iki veya daha fazla disiplin cezasını gerektiren davranışta bulunan meslek mensubuna her yeni suçu için bir öncekinden daha ağır ceza uygulanabilir.
Ancak, disiplin cezası kesinleşip ilgiliye bildirildikten sonra, aynı cezayı gerektiren bir eylemin yinelenmesi durumunda bir üst ceza uygulanır.
Disiplin kurulları, her iki durumda da; yaptıkları incelemeler sonucu bir derece ağır veya bir derece hafif disiplin cezası uygulamasına karar verebilirler.
Disiplin Cezalarının Uygulanması
Madde 12 — Disiplin cezaları kesinleşme tarihinden itibaren ilgili oda yönetim kurulu başkanlığınca uygulanır. Oda disiplin kurulu kararlarının birer onaylı örneği, karar tarihinden itibaren 30 gün içerisinde Birlik Disiplin Kurulu Başkanlığına gönderilir.
(27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 6 ncı maddesiyle değişen şekli.) Uyarma ve kınama cezaları hariç diğer disiplin cezaları; Maliye Bakanlığı ile diğer ilgili kurum ve kuruluşlara duyurulur. Duyuru yapılan ilgili kurum ve kuruluşlar gerekli önlemleri alırlar. Geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma, meslekten çıkarma ve yeminli sıfatının kaldırılması cezaları; Resmî Gazete’de ve meslek mensubunun bağlı olduğu Oda ve Birlik internet sayfasında yayımlanır ve yöresinde uygun araçlarla ilan olunur. Disiplin cezaları, meslek mensubunun dosyasında saklanır.
(27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 6 ncı maddesiyle değişen şekli.) Geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma, yeminli sıfatının kaldırılması ve meslekten çıkarma cezalarının, bu Yönetmeliğin 29 uncu maddesine göre kesinleşmesinden sonra serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali müşavirler iş kabul edemez ve mühür ya da kaşe kullanamazlar. Bu konuda Odalarca, Maliye Bakanlığı ile diğer ilgili kurum ve kuruluşlara bildirim yapıldıktan sonra önlem olarak yeminli mali müşavirin mühürlerinin, serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirlerin ise ruhsatlarının ve kaşelerinin geri alınması sağlanır.
Uyarma ve kınama cezaları dışındaki geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma, yeminli şifalının kaldırılması ve meslekten çıkarma cezalarının, bu Yönetmeliğin 29 uncu maddesine göre kesinleşmesinden sonra Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirler iş kabul edemez ve mühür kullanamazlar. Bu konuda odalarca Maliye Bakanlığı ile diğer ilgili kurum ve kuruluşlara bildirim yapıldıktan sonra önlem olarak Yeminli Mali Müşavirin mühürlerinin. Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin ise ruhsatlarının geri alınması sağlanır.
(27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 6 ncı maddesiyle eklenmiştir.) Mesleki faaliyetten alıkoyma, yeminli sıfatının kaldırılması ve meslekten çıkarma cezalarının yargı organlarınca iptal edilmesinin kesinleşmesi ve ilgilinin istemi hâlinde durum ilgili kurum ve kuruluşlara bildirilerek Oda ve Birlik internet sayfasında yayımlanır.
Disiplin Cezaları İle İlgili Yasaklara Uymama
Madde 13 — Meslekten çıkarılanlar, yeminli sıfatı kaldırılanlar ve geçici olarak mesleki faaliyetten alıkonulanlar; bu yasakların gereklerini derhal yerine getirirler. Bu gerekleri yerine getirmeyenler hakkında odalar veya Birlik tarafından Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Disiplin Kovuşturması
Genel Hükümler
Madde 14 — (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 7 nci maddesiyle değişen şekli.) Meslek onuruna veya mesleki standartlara aykırı eylem ve davranışlarda bulunanlarla, görevlerini yapmayan veya kusurlu olarak yapan veyahut görevinin gerektirdiği güveni sarsıcı hareketlerde bulunan meslek mensupları ve aday meslek mensupları hakkında; muhasebe ve müşavirlik hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesi amacı ile durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre Kanunda yazılı disiplin cezaları uygulanır.
Meslek mensubunun meslekten ayrılması ve Oda’dan kaydının silinmesi, mesleği ifa sırasındaki eylem ve davranışlarından dolayı disiplin kovuşturması yapılmasına engel değildir.
Soruşturma
Madde 15 — Meslek mensupları hakkında soruşturma:
a) İlgilinin ihbar ve şikayeti,
b) İlgili oda kurullarından herhangi birinin isteği,
c) Birlik Kurullarından herhangi birinin isteği,
d) Sorumlu görülen oda veya birlik kurul başkan ve üyeleri hakkında; ilgili oda veya Birlik Genel Kurulunun kararı,
üzerine yapılır.
Oda ve Birlik Kurulu Üyeleri Hakkında Soruşturma
Madde 16 — Oda kurullarının başkan ve üyeleri hakkında (bu görevleri ile ilgili olarak), ilgili oda genel kurulunun disiplin soruşturmasına karar vermesi halinde; bu odanın disiplin kurulu, Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine göre gerekli inceleme ve araştırmaları yaparak kararını verir.
(08.01.2002 tarih ve 24634 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan yönetmeliğinin 1 inci maddesiyle değişen şekli.)Birlik kurulları başkan ve üyeleri hakkında yapılacak soruşturma ise, Birlik Genel Kurulu\’nun kararı üzerine Birlik Disiplin Kurulu\’nca yapılarak karara bağlanır.
İhbar ve Şikayet
Madde 17 — İhbar veya şikayet sözlü veya yazılı olmak üzere iki türlü yapılır.
a) Sözlü ihbar veya şikayet : Herhangi bir kişinin oda veya birlik kurullarına başvurarak, hakkında ihbar veya şikayette bulunduğu meslek mensubunu belirtip iddialarını açıklaması ile yapılmış olur.
b) Yazılı ihbar veya şikayet : Odalara veya Birliğe verilecek dilekçe ile yapılır. (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 8 inci maddesiyle eklenen cümle.) İhbar veya şikâyette bulunanın kimliği, adresi ve imzası bulunmayan ihbar ve şikâyetler işleme konulmaz.
Her iki durumda da başvuran kişinin açık kimliği ve adresi, ihbar veya şikayet olunan meslek mensubunun kimliği, ihbar veya şikayet konusu, maddi olaylar ve ihbar gününün belirtilmesi zorunludur. Sözlü ihbar veya şikayette aynı hususlar oda veya birlik kurulları başkanları veya kurul üyelerinden biri ile ihbar veya şikayette bulunan kişi tarafından imzalanacak bir tutanakta gösterilir.
Birlik kurullarına yapılan sözlü veya yazılı ihbar ve şikayetler gerekli görülürse 30 gün içinde ilgili odaya gönderilir.
İlk İnceleme
Madde 18 — (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 9 uncu maddesiyle değişen şekli.) İlgili Oda yönetim kurulu, ivedi durumlar hariç olmak üzere, ihbar, şikâyet veya istem konusunun bildirilmesinden itibaren en geç iki ay içinde ihbar, şikâyet veya istem konusunu incelemek zorundadır.
İhbar veya şikayette bulunanın kimliği, adresi ve imzası bulunmayan ihbar ve şikayetler işleme konulmaz. Şu kadar ki; Oda yönetim kurulu gerek gördüğü durumlarda, ihbar veya şikayet konusu hakkında kendiliğinden soruşturma yapabilir.
Soruşturma Yapılması
Madde 19 — (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 10 uncu maddesiyle değişen şekli.) Şikâyet veya ihbar veyahut istek konusu olan hususlar; ilgili Oda yönetim kurulunun; üyeleri arasından görevlendireceği bir veya birkaç kişi tarafından incelenip soruşturulur. Oda yönetim kurulu, gerekli gördüğü hâllerde disiplin soruşturmalarını Oda üyeleri arasından görevlendireceği kişiler marifeti ile de yaptırılabilir.
Soruşturma ile görevlendirilenler kanıtları toplar, ihbar veya şikâyette bulunanları ve hakkında ihbar veya şikâyet yapılan meslek mensubunu dinlemek üzere süre belirler ve bu sürenin ilgililere duyurulmasını sağlar.
Görevli kişi veya kişiler, bu süre dolana kadar veya sürenin dolmasından sonra da gerekli göreceği kimselerin ifadelerini alabilir, gerekli gördüğü defter ve belgeleri inceleyebilir.
Odaya bildirdiği adreslerine tebligat yapılamayan meslek mensubu hakkında dosya üzerinden yapılan inceleme üzerine yetinilir.
Görevli kişi veya kişiler; yapılan incelemelerle birlikte, hakkında soruşturma yapılan meslek mensubunu da dinledikten veya dinlemek için verilen süre dolduktan veyahut da Odaya bildirdiği adreslerine tebligat yapılamaması nedeniyle meslek mensubuna ulaşılamaması durumunda dosyayı bir raporla; Oda yönetim kuruluna verir.
Görevli kişi veya kişiler; Oda yönetimi aracılığı ile soruşturma maksadıyla her türlü adlî ve idarî mercilerden bilgi ve belge isteyebilirler, ilgili dosyaları veya örneklerini isteyip, inceleyebilirler.
Oda yönetim kurulu; soruşturma raporunu eksik görürse, raporu düzenleyeni veya başka kişileri eksikliği tamamlattırmak üzere görevlendirebilir. Tamamlanan soruşturma raporu yönetim kurulunca uygun görülmesi hâlinde disiplin kuruluna gönderilir.
Ancak, yönetim kurulu bu madde gereğince yapmış olduğu soruşturma ve kovuşturmayı ihbar, şikâyet veya istek tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.
Genel kurulların istediği soruşturmaları ilgili disiplin kurulu yapar.
Disiplin Kovuşturması Başlatılması Yer Olmadığına İlişkin Karar
Madde 20 — İlgili oda yönetim kurulu veya disiplin kurulları dosyayı ve raporu inceleyerek, hakkında şikayet veya ihbarda bulunulan meslek mensubu için disiplin kovuşturması başlatılmasına yer olmadığına ilişkin karar verebilir.
Bu kararda ihbar veya şikayette bulunanın adı ve adresi, şikayet olunan meslek mensubunun kimliği, atılı olan eylem ve kanıtlar ile gerekçe gösterilir.
Disiplin kovuşturmasına yer olmadığına ilişkin oda yönetim veya disiplin kurulu kararı; hakkında soruşturma açılmış meslek mensubuna ve varsa ihbar, şikayet veya istemde bulunana, soruşturma tarihinden itibaren en geç 3 ay içerisinde yazılı olarak bildirilir.
Disiplin Soruşturmasına ve Kovuşturmaya Yer Olmadığına İlişkin Kararlara İtiraz
Madde 21 — İlgili oda yönetim kurulu veya disiplin kurullarının, kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararlarına karşı; bu kararların bildirim tarihinden itibaren 30 gün içinde şikayetçi tarafından Birlik Disiplin Kuruluna itiraz edilebilir.
Oda Yönetim Kurulunca kovuşturma açılması gerekli görülen hallerde Oda Disiplin Kurulunca soruşturmaya yer olmadığına karar verildiği takdirde, Yönetim Kurulu tarafından bildirim tarihinden itibaren 30 gün içinde Birlik Disiplin Kuruluna itiraz edilebilir.
Birlik Disiplin Kurulu tarafından dosya üzerinde yapılacak inceleme sonunda şikayet, ihbar veya istem konusu incelemeye değer görülürse, ilgili oda yönetim veya disiplin kurulu kararı kaldırılarak, disiplin kovuşturması açılması için dosya tekrar ilgili odaya gönderilir. Birlik Disiplin Kurulunun bu kararı kesindir.
(08.01.2002 tarih ve 24634 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan yönetmeliğinin 2 nci maddesiyle eklenmiştir.) Birlik Disiplin Kurulu tarafından şikayetçinin itirazı red edilirse şikayetçi red kararına karşı idari yargı merciine başvurabilir.
Dosyanın Disiplin Kuruluna Gönderilmesi
Madde 22 — İlgili oda yönetim kurulunun disiplin kovuşturması açılmasına karar vermesi halinde, kovuşturma dosyası derhal disiplin kuruluna gönderilir. (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 11 inci maddesiyle eklenen cümle.)Disiplin kuruluna gönderilen dosya içinde şikâyet edilen meslek mensubu veya aday meslek mensubunun sicili de bulunur.
İlgili disiplin kurulu; hakkında disiplin cezası istenilen meslek mensubunun savunmasını aldıktan veya savunma için verilen süre bittikten sonra incelemesini evrak üzerinde yapar. Şu kadar ki, meslek mensubunun istemi veya disiplin kurulunun uygun görmesi halinde inceleme duruşmalı olarak yapılır. Duruşma gün ve saati en az 15 gün önce ilgiliye bildirilir. İlgilinin çağrıya uymaması halinde duruşmanın gıyabında yapılacağı belirtilir. Duruşma gizli olur.
(27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 11 inci maddesiyle değişen şekli.) Oda disiplin kurulu incelemeyi ivedilikle ve her hâlde kararın kendisine geliş tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde sonuçlandırmak zorundadır. Ceza davasının sonucunun beklenmesini gerektiren hâller saklıdır.
Meslek Mensubunun Savunmasının Alınması ve Gıyapta Duruşma
Madde 23 — Meslek mensubunun ve aday meslek mensubunun savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Yetkili disiplin kurulunun 15 günden az olmamak üzere bildirim hükümlerine göre verdiği süre içinde savunma yapmayanlar; savunma hakkından vazgeçmiş sayılırlar.
Savunma hakkından vazgeçmiş sayılan meslek mensupları hakkında gıyabında duruşma yapılır. Şu kadar ki; duruşmaya gelmediği takdirde duruşmanın gıyabında yapılacağının davetiyeye yazılması şarttır.
Kanıtların Gösterilmesi ve İncelenmesi
Madde 24 — Disiplin kurulu; kanıtların gösterilme ve incelenme şeklini serbestçe belirler.
Tanık ve Bilirkişilerin Dinlenmesi
Madde 25 — Tanık ve bilirkişilerin duruşmaya çağrılması veya yetkilendirme yolu ile dinlenmesi veyahut yazılı ifadelerin okunması ile yetinilmesi konularında ilgili disiplin kurulunun takdir hakkı mevcuttur. Ancak bir olayın kanıtı, yalnız bir tanığın şahsi bilgisinden ibaret ise; bu tanık her halde dinlenir.
Duruşma Tutanağı
Madde 26 — Duruşma tutanağı disiplin kurulu başkanının görevlendirileceği bir üye veya yazman tarafından tutulur. Duruşma dışında dinlenenlere ait tutanakların duruşmada okunması zorunludur.
Mevcut Kanıtlara Göre Karar Verilmesi
Madde 27 — Disiplin kurulu; çağrı yaptığı kişilerin çağrıya uymaması veya bilgi vermekten kaçınması yahut bilinen adreslerinde bulunmaması nedeniyle bilgi ve ifadelerini alamadığı hallerde mevcut kanıtlara göre karar verebilir.
Oda Disiplin Kurulu Kararlarına İtiraz
Madde 28 — Oda disiplin kurulunun kararlarına karşı ilgililer bildirim tarihinden itibaren 30 gün içinde ilgili oda aracılığı ile veya doğrudan Birlik Disiplin Kuruluna itiraz edebilirler. (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 12 nci maddesiyle eklenen cümle.) Posta ile yapılan itirazlarda, itiraz dilekçesinin iadeli taahhütlü olarak postaya verildiği tarih esas alınır.
Birlik Disiplin Kurulu; itiraza konu olan bu kararları dosya üzerinde inceler. Ancak geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma, yeminli sıfatının kaldırılması ve meslekten çıkarma cezalarına ilişkin disiplin kurulu kararlarının incelenmesi sırasında ilgili meslek mensubunun isteği halinde veya gerek gördüğü takdirde duruşma yapılmasına karar verebilir.
Birlik Disiplin Kurulu; inceleme konusu kararın onanmasına veya kararın bozularak kovuşturmanın derinleştirilmesi için ilgili odaya dosyanın geri gönderilmesine karar verebilir. Yeniden inceleme gerektirmeyen hallerde Birlik Disiplin Kurulu; uygun görmediği kararı kaldırarak işin esası hakkında karar verebilir veya verilmiş olan kararı düzelterek onaylayabilir.
Kararların Kesinleşmesi
Madde 29 — (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 13 üncü maddesiyle değişen şekli.) Birlik Disiplin Kuruluna otuz gün içinde itiraz edilmeyen ilgili Oda Disiplin Kurulu kararları, itiraz süresinin geçirilmesi ile kendiliğinden kesinleşir ve gereği ilgili Oda tarafından derhâl yerine getirilir. Süresinde itiraz edilen dosyalarda ise, Birlik Disiplin Kurulunun verdiği kararlar kesindir. Ancak, Birlik Disiplin Kurulunun itirazların reddine ait kararları, Maliye Bakanlığının onayı ile kesinleşir. İlgililer bu kararlara karşı, kararların iş veya ikametgâh adreslerine bildirim tarihinden itibaren idarî yargıya başvurabilirler.
Şu kadar ki; uyarma ve kınama cezasına ilişkin kararlar kesin olup Maliye Bakanlığının onayına tabi değildir.
Ceza Kovuşturmasının Disiplin Cezalarına Etkisi ve Meslek Mensupları Hakkında Tedbir Kararı Verilmesi
Madde 30 — Meslek mensubu hakkında başlamış olan ceza kovuşturması; disiplin işlem ve kararlarının uygulanmasına engel oluşturmaz. Şu kadar ki; disiplin işlem ve kararına konu olacak bir eylem ve işlemde bulunmuş olan meslek mensubu hakkında aynı eylemlerden dolayı Ceza Mahkemesinde dava açılmış ise; disiplin soruşturma ve kovuşturması bu davanın sonuna kadar bekletilir.
Meslek mensubu hakkında açılan ceza davası nedeniyle disiplin kovuşturması bekletiliyorsa disiplin kurulunun 22 nci maddedeki karar verme süresi, ceza davasının sonucu kurula ulaşana kadar kesilir.
Fiili, ceza davasına konu olsun veya olmasın hakkında \”Geçici Olarak Mesleki Faaliyetten Alıkoyma\” veya \”Meslekten Çıkarma\” cezasını gerektirecek nitelikte bir eylemden dolayı kovuşturma yapılan meslek mensubu; ilgili oda yönetim kurulunun isteği ve bu isteğin disiplin kurulunca uygun görülmesi veya disiplin kurulunun gerekli gördüğü hallerde, son karar verilene kadar, tedbir niteliğinde geçici olarak mesleki faaliyetten alıkonulabilir.
Oda yönetim kurulu; sonucu kendilerine ulaştırılmış olması koşuluyla hükümlülükle sonuçlanan bir ceza davasının konusunu oluşturan eylemden dolayı ayrıca disiplin soruşturması açmak zorundadır.
Aynı Eylemden Dolayı Yeniden İnceleme
Madde 31 — Disiplin kovuşturması açılmasına yer olmadığına ilişkin kararın konusunu oluşturan eylemlerden dolayı ilgili disiplin kurulunca yeniden inceleme yapılabilmesi için, yeni kanıtların elde edilmesi gereklidir.
Disiplin Kurulu Üyelerinin Reddi ve Çekilme
Madde 32 — Disiplin kurulu üyeleri; Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununda yazılı sebeplerle reddedilebilir veya duruşmadan çekilebilirler. Bunların yerine yedek üyeler kurullara katılırlar. Red istemi reddi istenen üyenin dışındaki üyelerin toplanması suretiyle incelenir. Red veya çekilme sebebiyle disiplin kurulunun toplanamaması halinde yetkili disiplin kurulunu Birlik belirler.
Kovuşturma Yetkisi ve Zamanaşımı
Madde 33 — Kovuşturmanın dayandığı ihbar veya şikayetin sabit olduğu veya Cumhuriyet Savcısının kovuşturma isteminde bulunduğu yahut kovuşturmayı oluşturan eylem ve davranışın re’sen haber alındığı tarihte meslek mensubu hangi odanın çalışanlar listesinde veya meslek kütüğünde kayıtlı ise; disiplin kovuşturmasına karar verme ve kovuşturmayı yürütme yetkisi ilgili odaya aittir.
Oda başkanları, yönetim ve disiplin kurulu üyeleri; kendileri hakkında başlatılan kovuşturmalarla ilgili görüşme ve kararlara katılamazlar.
Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin işlenmesinden itibaren beş yıl geçmiş ise kovuşturma yapılamaz. (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 14 üncü maddesiyle eklenen cümle.)Ancak, şikâyet dilekçesinin Oda kayıtlarına girdiği tarihten itibaren zamanaşımı durur.
(27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 14 üncü maddesiyle eklenmiştir.) Disiplin cezasını gerektiren eylem, aynı zamanda suç teşkil ediyorsa ve bu suç için Kanun daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüşse, bu zamanaşımı süresi uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Son Hükümler
Bildirim Hükümleri
Madde 34 — Bu Yönetmelik hükümlerine göre ilgiliye yapılması gereken her türlü bildirim yazılı olarak ilgilinin bizzat kendisine veya bilinen en son adresine posta, kurye, memur veya noter aracılığı ile yapılır. İlgilinin bilinen adresinin yanlış ve değişmiş olması veya bilinmemesi veyahut başkaca sebeplerden dolayı bildirim yapılma olanağı bulunmaması halinde, bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılması gereken bildirim aşağıdaki şekilde yapılır.
a) Bildirimi yapacak olan odanın bulunduğu ilin belediye sınırları içinde çıkan en az bir gazetede yayınlanır.
b) İlan yazısı, bildirim yapacak odanın ilan koymaya uygun görülebilecek bir yere asılır. (27.09.2007 tarih ve 26656 sayılı Resmi Gazete\’de yayımlanan Yönetmeliğin 15 inci maddesiyle eklenen cümle.) Ayrıca, varsa internet sayfasında ilan edilir.
c) Gazete ilanı üzerine ilgili, ilan tarihinden itibaren 15 gün içerisinde bildirimi almak için ilgili odaya bizzat başvurmamış ise bildirim yapılmış sayılır.
Bildirimle ilgili bu maddede belirtilmeyen hususlarda Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.
Kaldırılan Yönetmelik
Madde 35 — 22/6/1990 tarihli ve 20556 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan \”Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Disiplin Yönetmeliği\” yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 36 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 37 — Bu Yönetmelik hükümlerini Birlik Yönetim Kurulu Başkanı yürütür.
SM, SMMM VE YMM ÜCRETLERİNİN ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
SERBEST MUHASEBECİ, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİR VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR
ÜCRETLERİNİN ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
(02.01.1990 tarih ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır)
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu\’nun 46\’ncı maddesinde tanımlanan muhasebecilik ve müşavirlik ücretlerini düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2-Bu Yönetmelikte; ücretin tanımı, ücret tarifelerinin tespit ve ilanı, ücretin doğrudan ya da takipli olarak tahsili ve bu işlerle ilgili diğer hususlar düzenlenmiştir.
Hukuki Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik, 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 50\’nci maddesi hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;
Kanun : Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununu,
Bakanlık : Maliye Bakanlığı\’nı,
Bakan : Maliye Bakanı\’nı,
Geçici Kurul : Kanunun Geçici 4\’üncü maddesi ile ilgili önetmelik uyarınca kurulan Geçici Kurul\’u,
Odalar : Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odaları ile Yeminli Müşavirler Odalarını,
Meslek Mensubu : Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşaviri,
Ücret : Kanunun 46\’ncı maddesinde tanımlanmış olan muhasebecilik ve müşavirlik hizmeti karşılığı alınan para ve parayla ifade edilen değerleri;
Tarife : Kanunun 46\’ncı ve 50/i maddesine göre; çeşitli belge düzenlenmesi işlem yapılması, tasdik, denetim ve danışmanlık hizmetleri dolayısıyla alınacak en az ücretleri gösteren listeyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Ücret Tarifesi
Tarife
Madde 5- Serbest muhasebecilerin, serbest muhasebeci mali müşavirlerin ve yeminli mali müşavirlerin belge düzenlenmesi, işlem yapılması, tasdik, denetim ve danışmanlık hizmetleri dolayısıyla alacakları en az ücretlerin yer aldığı listedir.
Tarife, her yıl odalarca yeniden düzenlenip Geçici Kurul\’a yollanır. Geçici Kurul, takvim yılının son ayında bir sonraki yıl uygulanacak tarifeyi ilan eder. Yeni tarife kesinleşinceye kadar eski tarife uygulanır.
Tarifenin Yapısı
Madde 6- Tarife tespitinde danışmanlık, denetim, tasdik hizmetleri ve belge düzenlenmesi için ayrı ayrı tarife grupları tespit edilmesi zorunludur.
Tarifede, hizmetin bir başka meslek mensubu aracılığıyla yapılması halinde o meslek mensubunun, hizmeti asıl yapan meslek mensubundan alacağı ücretin oranı da belirtilir.
Tahkim, bilirkişilik ve tasfiye memurluğu ile yargı mercilerinin vereceği görevler ve benzeri durumlarda tarifedeki ücretler esas alınır.
Tarifenin Hazırlanması
Madde 7- Bir yılın tarifesinin hazırlanmasına önceki yılın Eylül ayında odalarca başlanır.
Odalar; hazırladıkları yeni tarifeleri Ekim ayı sonuna kadar Geçici Kurul\’a yollarlar.
Geçici Kurul, Kasım ayı sonuna kadar tarifeyi bütün ülke için bir tek ya da bölgelere göre birden çok tarife olarak düzenler ve Bakanlığa gönderir. Bakanlık bu tarifeleri aynen veya gerekli gördüğü değişikliklerle tasdik eder ve Resmi Gazete\’de yayımlar.
Yeni kurulan odalar, ayrıldıkları odanın tarifesini uygularlar.
Hazırlama İlkeleri
Madde 8- Tarifeler hazırlanırken; odalarca ve Geçici Kurul\’ca aşağıdaki ilkelere uyulur;
a) Serbest muhasebeciler, serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler için ayrı ayrı tarife hazırlanır.
b) Tarifelerde; danışma, denetim, tasdik ve belge düzenleme hizmetleri için ayrı ücretler tespit edilir.
c) Tarifeler düzenlenirken Kanunun 2\’nci maddesinde sayılmış hizmetler ayrı ayrı nazara alınır.
d) Tarifelerde denetim ücretleri denetim çeşitlerine göre kademelendirilir.
e) Tarifelerde;
aa- Münferit ya da şirket şeklinde firmalara göre,
bb- Hizmet-imalat ve inşaat faaliyetine göre,
cc- İşyeri ve şubeler sayısı, yardımcı defter sayısı, işlem hacmine göre
dd- Bilgisayarla ya da elle kayıt yapılmasına göre,
ee) Hizmetin işyerinde ya da meslek mensubunun bürosunda yapılmasına göre,
ücret farklılaştırılması yapılır.
Tarifedeki Ücretlerin Tespiti
Madde 9- Tarifedeki ücretler tespit edilirken, eleman/saat esasına göre hizmetlerin maliyeti, o bölgedeki genel ücret düzeyi ve yaşama standardı gözönünde tutulur.
Tarifelerde genel ilke olarak yüzde oranı biçimde ücret belirlenemez. Ancak, hizmetin özelliğine göre tarifelerdeki ücret, işin yüzdesi olarak belirlenebilir.
Tarifenin İlanı
Madde 10- Bir yıl sonra uygulanacak ücretlere ait tarife, en geç önceki yılın Aralık ayının 20\’sine kadar Resmi Gazete ile ilan olunur.
Kesinleşmiş tarifeler, ilgili odalarca da ayrıca ilan tahtalarına asılmak suretiyle ilan olunur.
Tarifeye Uyma
Madde 11- Ücretin tespitinde tarifeye uyulması zorunludur. Tarifedeki asgari miktar altında kalan ücretle çalışmak yasak olup; aksine hareket disiplin cezasını gerektirir. Meslek mensupları, ücretsiz işlem yapamazlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Muhasebecilik ve Müşavirlik Ücreti
Ücretin Serbestliği
Madde 12- Meslek mensubu ücreti, serbest muhasebeciler, serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirlerce yapılan hizmetler karşılığı alınan meblağları ifade eder.
Meslek mensubu ücretleri; meslek mensupları ile iş sahipleri arasında serbestçe kararlaştırılır.
Meslek mensubu, tarifedeki belgeleri düzenlemek ve işleri yapmakla, ücretin tümünü hak eder.
Ücret Sözleşmesi
Madde 13- Meslek mensubu ücret sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması ve belli bir meblağı kapsaması şarttır. Ücret sözleşmesine, yapılan hizmet karşılığı meslek mensubuna ortaklık payı verileceğine dair hüküm konulamaz.
Ücret sözleşmesinin sözlü yapıldığının belirlenmesi durumunda, meslek mensubu hakkında disiplin cezası uygulanır.
Yabancı firmalarla sözleşmelerin yabancı dilde ve yabancı paralı yapılması mümkündür. Bu takdirde, sözleşmenin yapıldığı andaki döviz kuruna göre tarifedeki en az ücret kontrolü yapılır.
Ücret Sözleşmesi Kapsamı
Madde 14- Ücret sözleşmeleri münferit ya da süreli olarak yapılabilir. Süreli sözleşmelerin en az bir yıllık olması şarttır.
Sözleşmeler; ait oldukları işlemeleri ve bunlara ait süreleri kapsayıp; diğer işlem ve sürelere uygulanamaz. Bu durumda, yeni sözleşme yapılması gerekir.
Ücret sözleşmelerine; ücrete mahsuben avans verileceğine iş sahibi adına yapılacak giderlerin sonradan iş sahibinden tahsil edileceğine ve sair hususlara dair özel hükümler konulabilir.
Ücretin Mahiyeti
Madde 15- Ücret sözleşmelerinin, kural olarak belli bir miktarı içermesi gerekir.
Ücretin belirlenmesi için; meslek mensupları iş sahiplerine ücret tespit soru belgesi uygulaması yapabilir. Sözleşmelerde hangi iş için, hangi şartlarla, ne miktar ücret alınacağı açıkça belirtilir. .
Bürolarda ve Ortaklıklarda Ücret
Madde 16- Bürolarda ücret sözleşmesi, büroyu oluşturan meslek mensuplarından birisi ile yapılabilir. Ortaklıklarda ücret sözleşmesi, ortaklık statüsüne göre yetkililerce imzalanır.
İşin Devri ve Ücret
Madde 17- Üzerine aldığı bir işi, haklı bir sebep olmaksızın bırakan meslek mensubu, hiç bir ücret talep edemez ve peşin aldığı ücreti geri vermek zorundadır. Buna avanslar da dahildir.
Sözleşmenin iş sahibince feshi halinde, meslek mensubunun ücretinin tamamının ödenmesi gerekir. Şu kadar ki; meslek mensubu, bu duruma kendi kusur ve ihmali ile yol açmış ise ücret ödenmez. Anlaşmaya göre peşin verilmesi gereken ücret ya da avans ödenmezse, meslek mensubu işe başlamak ya da işi sürdürmek zorunda değildir.
Bu durumlarda iş; meslek mensupları arasında devir ve teslim edilir ya da sahibine geri verilir.
Ücretin Paylaşılması
Madde 18- Meslek mensubu; işyeri merkezi dışındaki işler ve işlemleri, anlaştığı o yerdeki diğer meslek mensuplarına yaptırabilir. Böyle bir durumda; iş sahibinden sözleşmeyle belirlemiş ücrete ek bir ödeme talep edilmez.
Ücretin paylaşılması, tarifedeki esaslara göre yapılır. Bu esaslara aykırı sözleşme ile; diğer yerdeki meslek mensubunun ücreti azaltılamaz, fakat arttırılabilir.
Bu durumda meslek mensupları, işin o kesiminden müşterek ve müteselsil sorumludurlar.
İşin Sahibince Devir
Madde 19- İş sahibi; zorunlu durumlarda, meslek mensubunun faaliyetine başka meslek mensuplarım katmak isterse sözleşme yaptığı meslek mensubunun olurunu almak zorundadır. Ancak; böyle bir durumda, iş sahibi, sözleşmedeki ücretin azaltılmasını ya da yeni meslek mensubu ile paylaşılmasını isteyemez.
Muvafakat, bu konudaki yazılı istemden itibaren bir hafta içinde verilmezse ya da bu süre cevapsız geçerse, sözleşme sona ermiş sayılır ve iş sahibi, başka bir meslek mensubu ile yeni bir sözleşme yapabilir.
Keza, meslek mensubunun sözleşme şartlarına uymaması durumunda, bir hafta önceden yazılı olarak haber verilerek sözleşme fesh edilir ve iş başka bir meslek mensubuna verilir.
Ücretin Bir İşe Hasredilmesi
Madde 20- Sözleşmede aksine hüküm yoksa; kararlaştırılan ücret, yalnızca sözleşmede belirtilmiş iş ya da işlerin karşılığı olup; bu işlerle ilgili olarak sonradan ortaya çıkacak işler ya da işlemler ayrıca ücrete tabidir.
Meslek mensubunun işi yaparken ödemesi gerekli, iş sahibine ait bütün vergi, resim, harç ve giderler iş sahibinin sorumluluğundadır.
Bu giderler, talep halinde meslek mensubuna derhal ödenir. Bu giderler için, meslek mensubunca istenmesi halinde avans verilmesi zorunludur.
Meslek mensubunun işle ilgili seyahat giderlerinin de iş sahibince ödenmesi zorunludur.
Birden çok işe ait ücretlerle ilgili olarak, bir tek sözleşme yapılması mümkündür.
Ücretin Ödenmesi
Madde 21- Ücretin peşin olarak ödenmesi esastır. Ancak; sözleşmeye ücretin iş yapıldıkça taksit taksit ödeneceğine dair hüküm konulabilir.
Ücretin Ödenmemesi
Madde 22- Yazılı sözleşmedeki ödeme esaslarına uyulmazsa, meslek mensubu işe başlamaz ya da başlanmış ise işi sürdürmez. Bu durumda, sorumluluk iş sahibine aittir.
Ücreti ödemeyen iş sahipleri Geçici Kurul\’a bildirilir ve bunlar borcunu ödemedikçe, diğer meslek mensuplarının bu kişilerin işlerini yapması önlenir.
Geçici Kurul, bu durumda olanları derhal odalara ve Bakanlığa bildirir ve meslek mensuplarının haberdar edilmelerini sağlar. Odaların bildirmesine rağmen, bu türden kişilerin işlerini yapan meslek mensupları hakkında disiplin cezası uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
İş Sahiplerine Tebligat
Madde 23- İş sahibinin tebligat adresi, sözleşmede belirttiği adres olup; bu adrese yapılan tebligat kendisine yapılmış sayılır.
Adres değişiklikleri, en geç üç gün içinde, iş sahibi tarafından taahhütlü mektupla meslek mensubuna bildirilmelidir.
Meslek Mensubu Görevlendirme
Madde 24- Meslek mensubunun bulunmadığı illerde veya gerekli hallerde hangi meslek mensuplarının iş yapacağı, bu illerin bağlı olduğu odaca belirtilir.
Geçici Madde 1- Birlik kurulup Yönetmeliği yayımlanıncaya kadar, bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.
Yürürlük
Madde 25- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 26- Bu Yönetmeliği Maliye Bakanı yürütür.
SM VE SMMM´LERİN KAŞE KULLANMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
SERBEST MUHASEBECİ VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLERİN
KAŞE KULLANMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
(15.11. 2002 tarih ve 24937 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır)
Amaç
Madde 1— Bu Yönetmeliğin amacı, çalışanlar listesine kayıtlı bulunan meslek mensupları ile çalışanlar listesine kayıtlı olmamakla birlikte çalıştıkları mükelleflerin muhasebesinin sevk ve idaresinden sorumlu olan ve beyannamelerini imzalayan meslek mensuplarının düzenlemek durumunda bulundukları resmi ve mesleki belgelerde özel kaşe kullanmalarıyla ilgili usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 — Çalışanlar listesine kayıtlı bulunan meslek mensupları ile çalışanlar listesine kayıtlı olmamakla birlikte, çalıştıkları mükelleflerin muhasebesinin sevk ve idaresinden sorumlu olan ve beyannamelerini imzalayan meslek mensupları, düzenledikleri resmi ve mesleki belgelerde özel kaşe kullanırlar.
Hukuki Dayanak
Madde 3 — Bu Yönetmelik, 3568 sayılı Kanunun 50 nci maddesi hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;
Kanun : 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununu,
Bakan : Maliye Bakanını,
Birlik : Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğini,
Oda : Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasını,
Meslek Mensubu : Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşaviri,
Serbest Muhasebeci : Kanunun 2/A-a maddesinde belirtilen işleri yapan meslek mensuplarını,
Serbest Muhasebeci : Kanunun 2/A-a-b-c maddesinde belirtilen işleri yapan meslek Mali Müşavir mensuplarını,
Mesleki Faaliyet : Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik unvanı ile faaliyette bulunmayı,
Ruhsat : Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Ruhsatlarını veya İzin Belgelerini,
ifade eder.
Kaşenin Temini
Madde 5 — Çalışanlar listesine kayıtlı bulunan meslek mensupları ile çalışanlar listesine kayıtlı olmamakla birlikte çalıştıkları mükelleflerin muhasebesinin sevk ve idaresinden sorumlu olan ve beyannamelerini imzalayan meslek mensuplarına kaşeler Birlik tarafından, bedel karşılığında verilir. “Kaşe Talep Formları” Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin bağlı oldukları Odalar tarafından Birliğe gönderilir.
Kaşelerin Şekli
Madde 6 — Kaşeler kare şeklinde olup, en üste “TC” rumuzu, altına “TÜRMOB” yazısı ve “Mm” amblemi, Serbest Muhasebeci veya “Serbest Muhasebeci Mali Müşavir” ibaresi ile kaşe numarasını taşır. Kaşeler; Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından imal edilir.
Kaşe Ücreti
Madde 7 — Kaşe ücretleri Birlik Genel Kurulu tarafından tespit olunur. Kaşe ücretleri kaşelerin verilmesinden önce tahsil edilir.
Sorumluluk
Madde 8 — Meslek mensupları düzenlemek durumunda bulundukları resmi ve mesleki evrakta kullanacakları kaşelerin kullanımından ve saklanmasından sorumludurlar.
İbraz ve İade Mecburiyeti
Madde 9 — Meslek mensupları, bağlı oldukları Oda veya Birlik tarafından istendiğinde kaşeyi ibraz etmek zorundadırlar.
Ruhsatın iptali, meslekten ayrılma, ölüm ve diğer hallerde meslek mensupları veya mirasçıları kaşeyi 15 gün içinde bağlı oldukları Odalara tutanak karşılığında iade ederler.
İade edilen kaşeler, Odalar tarafından “Teslim Tutanağı” ile birlikte Birliğe gönderilir.
Unvan Değişikliği
Madde 10 — Unvan değişikliği olduğu takdirde eski kaşe iade edilerek yenisi alınır.
İade edilen kaşeler, Odalar tarafından “Teslim Tutanağı” ile birlikte Birliğe gönderilir.
Kaşe Kaybı
Madde 11 — Kaşelerini kaybeden meslek mensupları; 15 gün içinde gazetede yayımlanan kayıp ilanıyla birlikte bağlı oldukları Odalarına başvurarak bedeli karşılığında yeni kaşe talep ederler.
Meslek Kütüğü
Madde 12 — Birliğin meslek kütüğündeki Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin kaydının yanına kaşe numarası da yazılır.
Meslek Bilgi Formu
Madde 13 — Meslek Mensubunun Odadan alacağı mesleki bilgi formlarında (faaliyet belgesi ve benzeri) diğer bilgilerinin yanına kaşe numarası da yazılır.
Nakil
Madde 14 — Odalar arasında nakil yapılması kaşenin değiştirilmesini gerektirmez.
Kaşelerin Teslimi ve Kullanımı
Madde 15 — Kaşelerin şekli, imali, teslimi, kullanımı, yenilenmesi ve bedeli konularında sirküler yayınlamaya Birlik Genel Kurulu yetkilidir.
Geçici Madde 1 — Kaşe almamış meslek mensupları, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde, kaşe almak zorundadır.
Yürürlük
Madde 16 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 17 — Bu Yönetmelik hükümlerini Birlik Yönetim Kurulu Başkanı yürütür.
SMLER SMMMLER VE YMMLERCE TUTULACAK DEFTER VE KAYITLAR İLE MESLEK MENSUPLARININ BİLDİRİM MECBURİYETİ HAKKINDA YÖNETMELİK
SERBEST MUHASEBECİ, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU
GEREĞİNCE YAPILACAK BAŞVURULAR HAKKINDA YÖNETMELİK
(22.05.1992 tarih ve 21235 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır)
Amaç ve Kapsam
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, Kanun hükümlerine göre serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir, yeminli mali müşavir olmak isteyenlerin müracaatlarına, ruhsat verilmesine ve meslek unvanlarının kullanılmasına ilişkin usul ve esasları belirtmektir.
Hukuki Dayanak
Madde 2- Bu Yönetmelik, 3568 sayılı Kanununun 50 nci maddesi hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3- Bu Yönetmelikte geçen;
Kanun : 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununu,
Bakan : Maliye Bakanını,
Birlik : Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğini,
Odalar : Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odaları ile Yeminli Mali Müşavirler Odalarını,
Meslek Mensubu : Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ile Yeminli Mali Müşaviri,
Mesleki Faaliyet : Kanun hükümleri uyarınca Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavir unvanı ile faaliyette bulunmayı,
ifade eder.
Serbest Muhasebecilik İçin Başvuru
Madde 4- Serbest muhasebeci olmak için yapılan başvuruların usul ve esasları;
1- Başvuru, ilgilinin ikametgahının bulunduğu ildeki odaya, odası bulunmuyorsa bu ilin bağlı olduğu odaya yapılır.
2- Başvuru, dilekçe ve dilekçeye eklenecek \”Başvuru formu\” ile yapılır. Başvuru formunun şekli ve içeriği Birlikçe belirlenir.
3- Başvuru formuna aşağıdaki belgeler eklenir.
a) Onaylı nüfus cüzdanı örneği,
b) İkametgah ilmühaberi,
c) Sınav başarı belgesi (Kanunun 5/A Maddesinin (c) bendinin son fıkrası kapsamına girenlerde bu belge aranmaz) ve staj bitirme belgesi,
ç) 6 adet (4.5. x 6) ebadında renkli fotoğraf,
d) Diploma veya çıkış belgesinin aslı veya onaylı örneği,
e) Savcılıktan alınan sabıka kaydı belgesi,
f) Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamına girenlerin çalıştıkları kurum ve kuruluşlardan alacakları çalışma sürelerini gösterir belge,
g) Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde sözü edilen kamu kuruluşlarında çalışanların ilgili kuruluşlardan; özel kuruluşlarda Çalışanların ise bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtildiği şekilde birinci derecede imza yetkisine haiz olduğunu ve muhasebe biriminde muhasebeyi fiilen sevk ve İdare ettiği veya mali denetimden sorumlu olduklarını gösteren, çalışmış oldukları kurum ve kuruluşların yetkili organlarından alacakları belgeler İle sosyal güvenlik kuruluşlarından alacakları staj süresini kapsayacak kadar kuruma tabii olduğunu gösterir belge,
ğ) Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilenlerin ilgili yüksek öğrenim kurumlarından alacakları belge.
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik İçin Başvuru
Madde 5- Serbest muhasebeci mali müşavir olmak için yapılan başvuruların usul ve esasları:
1- Başvuru, ilgilinin ikametgahının bulunduğu ildeki odaya, ilde oda bulunmuyorsa, bu ilin bağlı olduğu odaya yapılır.
2- Başvuru, dilekçe ve dilekçeye eklenecek \”Başvuru Formu\” ile yapılır. Başvuru formunun şekli ve içeriği Birlikçe belirlenir.
3- Başvuru formuna aşağıdaki belgeler eklenir;
a) Onaylı nüfuz cüzdanı örneği,
b) İkametgah ilmühaberi,
c) Sınav başarı belgesi (Kanunun 5/A Maddesinin (c) bendinin son fıkrası kapsamına girenlerde bu belge aranmaz.) ve staj bitirme belgesi,
ç) 6 adet (4.5. x 6) ebadında renkli fotoğraf,
d) Diploma veya çıkış belgesinin aslı veya onaylı örneği,
e) Savcılıktan alınacak sabıka kaydı belgesi,
f) Kanunun 6\’ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamına girenlerin çalıştıkları kurum ve kuruluşlardan alacakları çalışma sürelerini gösterir belge,
g) Kanunun 6\’ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde sözü edilen kamu kuruluşlarında çalışanların ilgili kuruluşlardan, özel kuruluşlarda çalışanların ise bu Yönetmeliğin 8\’İnci maddesinde belirtildiği şekilde birinci derecede imza yetkisine haiz olduğunu ve muhasebe biriminde muhasebeyi fiilen sevk ve idare ettiği veya mali denetimden sorumlu olduklarını gösteren, çalışmış oldukları kurum ve kuruluşların yetkili organlarından alacakları belgeler ile sosyal güvenlik kuruluşlarından alacakları staj süresini kapsayacak kadar kuruma tabii olduğunu gösterir belge,
ğ) Kanunun 6\’ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilenlerin ilgili yüksek öğrenim kurumlarından alacakları belge.
Yeminli Mali Müşavirlik İçin Başvuru
Madde 6- Yeminli Mali Müşavirlik için yapılacak başvuruların usul ve esasları:
1- Başvuru İlgilinin ikametgahının bulunduğu ildeki odaya, odası bulunmuyorsa bu ilin bağlı bulunduğu odaya yapılır.
2- Başvuru dilekçe ve dilekçeye eklenecek \”Başvuru formu\” ile yapılır. Başvuru formunun şekli ve içeriği Birlikçe belirlenir.
3- Başvuru formuna aşağıdaki belgeler eklenir:
a) Onaylı nüfus cüzdanı örneği,
b) İkametgah ilmühaberi,
c) Staj bitirme ve sınav başarı belgesi,
ç) Son üç yıl içinde düzenlendiği vergi dairesince onaylı bilançolar,
d) Diploma veya çıkış belgesinin aslı veya onaylı örneği,
e) 6 adet (4.5 x 6) ebadında renkli fotoğraf,
f) En az on yıl serbest muhasebeci mali müşavirlik yaptığım gösterir belge.
g) Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış ve mesleki yeterlilik sınavlarını vermiş olanlar ile Kanunun 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında sayılan konularda profesörlük unvanı almış olanların ilgili kuruluşlardan alacakları belge.
Başvurunun İncelenmesi ve Ruhsatların Verilmesi
Madde 7- Başvurular, Birliğe gönderilmek üzere İlgili il odasına yapılır. Başvuru dosyalarındaki bilgi ve belgelerin tam ve doğru olarak düzenlenip düzenlenmediği ilgili oda tarafından incelenir. Tam ve doğru olduğu anlaşılanların başvuruları başvuru gününden en geç altmış gün içinde Birliğe gönderilir. Eksik yada yanlış bilgi ve belge olduğu görülürse bu durum aynı süre içinde gerekçesi ile birlikte Birliğe ve tamamlatılmak veya düzeltilmek üzere de ilgiliye gönderilir.
İlgili odalar tarafından Birliğe gönderilen dosyalar, Birlik tarafından değerlendirilir. Olumlu karara varılanların ruhsatları düzenlenir ve meslek mensubu olmaya hak kazananlara verilmek üzere ilgili odaya gönderilir.
Ruhsatnamenin muhatabı tarafından alınması için odaca iadeli taahhütlü tebligat yapılır. Tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde ruhsatlarını almayanlara on günden az olmamak üzere ikinci bir süre verilir. Bu süre içinde ruhsatlarını almayan meslek mensubunun ruhsatı Birliğe iade olunur.
İkinci tebligatta verilen sürede alınmaması halinde ruhsatnamenin Birliğe iade edileceği açıkça belirtilir.
Staj Süresinden Sayılan Hizmetlerdeki Yetkili İmza
Madde 8- Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde sözü edilen,
a) Kamu kuruluşlarında, noterce tasdik edilmiş ticaret sicili gazetesinde ve imza sirkülerinde birinci derecede imza yetkilisi olduğu ilan edilenler,
b) Özel Kuruluşlarda, bilanço esasına göre defter tutan muhasebe birimlerinin sevk ve idaresinden veya mali denetiminden sorumlu olanlar, imza sirkülerinin olmadığı halde bağlı oldukları kuruluşları temsil ve ilzama veya kambiyo senetleri düzenlemeye veya vergi daireleri ve diğer mali merciler nezdinde gerekli vesaiki imzalamaya, bunlardan bir veya birkaçını müştereken ve münferiden icra etmeye yetkili olduklarını gösterir vekaletnameyi haiz olanlar, birinci derecede imzaya yetkili sayılırlar.
İtiraz
Madde 9- Birlikçe ruhsatnamenin verilemeyeceğine dair karar alınmışsa, bu karar ilgili odaya ve müracaat sahibine en geç altmış gün içinde tebliğ edilir.
Birlik kararına karşı itiraz merci Bakan’dır. İtiraz süresi, Birlik kararının tebliğ tarihinden itibaren otuz gündür. İtiraz dilekçesi Bakanlığa iletilmek üzere Birliğe verilir. Birlik itiraz dilekçesini, ilgilinin dosyası ve kendi görüşü ile birlikte en geç on beş gün içinde Bakanlığa gönderir.
Bakanın vereceği karar nihaidir.
Mesleki Faaliyete Başlama
Madde 10- Ruhsatını alan meslek mensupları ilgili odanın çalışanlar listesine kayıt olduktan sonra, mesleki faaliyetlerine başlayabilirler. Ruhsatını almayanlar ile odanın çalışanlar listesine kayıt olmayanlar mesleki faaliyette bulunamazlar. Bulunanlar hakkında Kanunun cezai hükümleri uygulanır.
Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat
Madde 11- Geçici kurulca çıkartılmış bulunan 28.7.1989 gün ve 20235 sayılı Resmi Gazete\’de yayınlanan \”Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun Geçici Maddelerinin Uygulama Usul ve Esasları İle Başvurular Hakkında Yönetmelik\” yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1-1 Mart 1989 tarihi itibariyle, kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış olanlar ile kamu kuruluşlarının veya bilanço usulünde defter tutan kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derecede imza yetkisine haiz ve muhasebenin fiilen sevk ve idaresinden veya mali denetiminden sorumlu olarak çalışmış olanlar, kanunun 4 üncü maddesinde yazılı nitelikleri taşımaları kaydıyla, Kanunun 5 inci maddesinin (A/a) bendinde yeralan öğrenim şartı aranmaksızın 13.6.1989 tarihinden itibaren beş yıl içinde serbest muhasebecilik ruhsatı almak için bu Yönetmelik hükümlerine göre başvuruda bulunabilirler.
Geçici Madde 2- 13.6.1989 tarihinde Kanunun 4 üncü maddesinde yazılı şartlan taşımaları ve hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal bilimler dallarında lisans seviyesinde veya diğer yüksek öğrenim kurumlarından lisans seviyesinde mezun olmakla birlikte, sayılan bu bilim dallarında lisans üstü seviyede mezun olmaları şartıyla; Kamu kuruluşlarında veya bilanço usulünde defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derecede imza yetkisine haiz olarak, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden ya da mali denetiminden sorumlu olarak en az beş yıl çalışmış olanlar serbest muhasebeci mali müşavir olmaya hak kazanırlar. Bu kişiler 13.6.1989 tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili vergi dairelerinden veya ilgili kuruluşlardan alacakları çalışma sürelerini tevsik eden belgeleri ile odaya ibraz etmek suretiyle serbest muhasebeci mali müşavirlik ruhsatı almak için bu Yönetmelik hükümlerine göre müracaatta bulunabilirler.
Geçici Madde 3-13.6.1989 tarihinde, Kanunun 4 üncü maddesinde yazılı şartları taşımaları, 5 İnci maddesinde belirtilen konularda lisans seviyesinde veya diğer yüksek öğrenim kurumlarından lisans seviyesinde mezun olmakla beraber, sayılan bu bilim dallarından lisans üstü seviyesinde mezun olmaları şartıyla;
a) Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış ve yeterlilik sınavını vermiş olanlar da, inceleme yetkisini aldıkları tarihten itibaren, kamu hizmetlerinde geçen süreleri ile kamu hizmetlerinden ayrıldıktan sonra maliye, muhasebe ve işletme konularında geçen süreleri toplamı 8 yıl olanlar ile hukuk, iktisat, maliye, muhasebe, işletme, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal bilimler dallarından birinden profesör unvanı almış olanlar,
b) En az 12 yıldan beri; Kanunun 2 nci maddesinin (A) fıkrasında yazılı işleri, bir işyerine bağlı olmaksızın yapanlardan ve kamu kuruluşlarının veya bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derecede imza yetkisine haiz olarak sorumlu bulunanlardan, son üç yıllık dönemde düzenledikleri beyannamelerle ilgili mükelleflerin bilançolarının aktif toplamları yıllık ortalaması on milyar lirayı aşmış olanlar,
Yeminli mali müşavir olmaya hak kazanırlar ve bu Yönetmelik hükümlerine göre yeminli mali müşavirlik ruhsatı almak için başvurabilirler.
Geçici Madde 4- Kanunun Geçici 1, 2 ve 3 üncü maddelerine göre hak sahibi olup ta, 13.6.1989 tarihinde T.B.M.M. üyesi veya belediye başkanı oldukları için bu görevleri nedeniyle ilgili meslek mensubu unvanını alamayanların bu görevlerinin bitiminden itibaren 1 yıl içinde ilgili odaya başvurmaları halinde unvanları verilir.
Geçici Madde 5- Bu Yönetmeliğin yayınlandığı tarihte Odalar ve Birliğin elinde bulunan başvuru dosyaları ilgili maddede yazılı süreler içinde sonuçlandırılır.
Geçici Madde 6- Kanunun Geçici maddeleri hükümleri uyarınca yapılacak başvurularda 1.3.1989 tarihinden Önceki tarihlerde düzenlenmiş olmaları kaydı ile bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen belgeler veya Maliye Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ve bu bakanlıklara bağlı birimler nezdinde düzenlenmiş bulunan bilanço usulüne göre tutulan defterlere ait inceleme tutanakları ile, çalışma süreleri belgelenebilir.
Bu belgelerin tanzim tarihinden önceki dönemlerin de çalışma sürelerinden sayılabilmesi için; belgenin alındığı kurum ve kuruluşlarda başvuru sahibinin çalıştığını gösterir sosyal güvenlik kuruluşlarından belge alınması zorunludur. Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan belgelerin veya bu maddede yazılı inceleme tutanağına ilave olarak sosyal güvenlik kuruluşlarından alınacak belgelerin başvuruya eklenmesi gerekir. Bu durumda çalışma süresinin hesabında belgelerin tanzim tarihleri yerine sosyal güvenlik kuruluşlarının düzenledikleri başlangıç tarihi göz önüne alınır.
Yürürlük
Madde 12- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 13- Bu Yönetmelik hükümlerini Birlik Yönetim Kurulu Başkanı yürütür.
SMLER, SMMMLER VE YMMLERİN MESLEKİ FAALİYETLERİNDE UYACAKLARI ETİK İLKELER HAKKINDA YÖNETMELİK
SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER
VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MESLEKİ FAALİYETLERİNDE
UYACAKLARI ETİK İLKELER
(19.10.2007 tarih ve 26675 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; tüm üyeleri en üst derecede meslekî bilgiye sahip, sosyal sorumluluk bilinci olan, etik değerlere bağlı, rekabet anlayışı daha kaliteli hizmet sunumu biçiminde oluşmuş, güvenilir ve saygın bir meslek mensupları kitlesi oluşturmak hedefine ulaşmak için muhasebe meslek mensuplarının meslekî ilişkilerinde uymaları gereken asgari etik ilkeleri belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik ve Yeminli Malî Müşavirlik Kanununa göre bir meslek unvanına sahip olan, bağımsız veya bağımlı olarak çalışan tüm meslek mensupları ile bunların oluşturduğu şirketlerin faaliyetleri bu Yönetmelik kapsamındadır. Kapsama dâhil meslek mensupları ile bunların oluşturduğu şirketlerin faaliyetlerinde uyacakları etik ilkeler bu Yönetmeliğin \”Serbest Muhasebeciler, Serbest Muhasebeci Malî Müşavirler ve Yeminli Malî Müşavirlerin Meslekî Faaliyetlerinde Uyacakları Etik İlkeler\” başlıklı ekinde yer almaktadır.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik ve Yeminli Malî Müşavirlik Kanununun 50 nci maddesi hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bağımlı Çalışan Meslek Mensubu: Bir iş sahibine ücret karşılığı hizmet veren meslek mensubunu,
b) Bağımsız Çalışan Meslek Mensubu: Çalışanlar listesine kayıtlı meslek mensubu ile bunların kurdukları ortaklık bürolarını ve şirketleri,
c) Denetim Müşterisi: Finansal tabloları denetlenen müşteriyi,
ç) Denetim Sözleşmesi: Bağımsız çalışan meslek mensubunun finansal tabloların, finansal raporlama standartlarına uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığı ile ilgili görüş bildirdiği güvence sağlama amaçlı sözleşmeyi,
d) Finansal Çıkar: Bir işletmenin alacaklılık veya ortaklık hakkı temsil eden menkul kıymetleri ile ilgili bir çıkar ve böyle bir çıkarı elde etme hak ve yükümlülüğünü,
e) Firma: Meslek mensupları veya bunların kurduğu şirketleri,
f) Güvence Sağlama Sözleşmesi: Bağımsız çalışan meslek mensubunun, denetim ve diğer konularda güvence sağlamak isteyen müşterisinin sorumluluğunda olan bir konu hakkında, belirlenmiş uygun bir kritere göre değerlendirme yapması ve hedef kullanıcılara güvence sunması amacıyla düzenlenen sözleşmeyi,
g) Güvence Sağlama Sözleşmesi Ekibi:
1) Denetim ve diğer konularda güvence sağlama amaçlı sözleşmelerde, sözleşme ekibinin tüm üyelerini,
2) Güvence sağlama sözleşmesinin sonucunu doğrudan etkileyebilecek firma içindeki diğer kişileri,
h) Güvence Sağlama Sözleşmesi Müşterisi (Sorumlu taraf): Sözleşmeye konu olan olaydan sorumlu olan kişi ya da kişiler veya temsilcileri,
ı) Kanun: 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik ve Yeminli Malî Müşavirlik Kanununu,
i) Meslek Mensubu: Bağımlı veya bağımsız olarak çalışan Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Malî Müşavir ve Yeminli Malî Müşaviri,
j) Meslekî Hizmet: Muhasebe, denetim, vergi, yönetim danışmanlığı, finansal yönetim hizmetleri gibi muhasebe mesleği ile ilgili yetenek gerektiren hizmetleri,
k) Mevcut Meslek Mensubu: Bir müşterinin denetim işini veya muhasebe, vergi, danışmanlık ya da benzeri meslekî hizmetlerini yürütmekte olan bağımsız meslek mensubunu,
l) Sözleşme Ekibi: Bir sözleşme ile ilgili görev alan tüm firma personelini (sözleşme ile ilgili olarak bağlantı kurulan tüm uzmanlar da bu ekibe dâhildir),
m) Sözleşme Ortağı: Firma içinde belli bir sözleşme ve hazırlanan rapor ile ilgili olarak sorumlu olan ortak ya da kişileri,
n) Şarta Bağlı Ücret: Sunulan bir hizmetin veya bir işlemin sonucuna göre sonradan hesaplanan ücreti,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Etik Komitesi ve Son Hükümler
Etik Komitesinin teşekkülü
MADDE 5 – (1) Etik Komitesi, meslek mensupları arasından Türkiye Serbest Muhasebeci Malî Müşavirler ve Yeminli Malî Müşavirler Odaları Birliği Yönetim Kurulu tarafından atanacak biri Başkan, biri Başkan Yardımcısı olmak üzere en az yedi en fazla 11 üyeden oluşur. Üyelerin görev süresi iki yıldır. Herhangi bir nedenle üyeliğin boşalması halinde aynı usulle yeni üye ataması yapılır. Yeni atanan üye kalan süreyi tamamlamak üzere göreve başlar.
Etik Komitesinin toplantısı
MADDE 6 – (1) Etik Komitesi düzenli olarak yılda altı kez toplanır. Komite başkanı veya Türkiye Serbest Muhasebeci Malî Müşavirler ve Yeminli Malî Müşavirler Odaları Birliği Yönetim Kurulu gerekli gördüğü takdirde Etik Komitesini toplantıyla çağırabilir.
Etik Komitesinin görevleri
MADDE 7 – (1) Etik Komitesinin görevi; bu Yönetmelikle ilgili değişiklik önerileri ile yorum, sirküler ve benzeri konularda çalışmalar yaparak Yönetim Kuruluna sunmaktır.
Yürürlük
MADDE 8 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 9 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye Serbest Muhasebeci Malî Müşavirler Odaları ve Yeminli Malî Müşavirler Odaları Birliği Yönetim Kurulu yürütür.
Ek-1
SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER
VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MESLEKİ FAALİYETLERİNDE
UYACAKLARI ETİK İLKELER
GİRİŞ
(1) Meslek mensubunun belirleyici özelliklerinden biri kamu yararına uygun hareket etme sorumluluğudur. Bu sorumluluğun yerine getirilebilmesi için meslek mensubunun bu Yönetmelikle getirilen etik ilkelerine uyması gerekmektedir.
(2) Etik ilkeler üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm tüm meslek mensuplarının uyması gereken temel etik ilkelerini ve bu ilkelerin uygulanması için gereken kavramsal çerçeveyi sunmaktadır. Kavramsal çerçeve; meslek mensuplarının temel ilkelere uyum ile ilgili tehditleri belirlemeleri, bu tehditleri ortadan kaldırmak veya kabul edilebilir bir düzeye indirgemek için koruyucu önlemleri almaları için gerekli bir rehberdir.
(3) İkinci ve üçüncü bölümler kavramsal çerçevenin belirli özel durumlarda nasıl uygulanacağını ortaya koymaktadır. İkinci bölüm bağımsız çalışan meslek mensupları, üçüncü bölüm ise bağımlı çalışanlar için geçerli ilke ve durumları içermektedir.
BİRİNCİ KISIM
Tüm Meslek Mensuplarının Uyacakları Temel Etik İlkeleri
BİRİNCİ BÖLÜM
İlkelerin Genel Uygulanış Biçimi
Temel etik ilkeleri
MADDE 1 – (1) Tüm meslek mensuplarının uyması gereken zorunlu temel etik ilkeleri aşağıda sunulmuştur.
a) Dürüstlük: Meslek mensuplarının tüm meslekî ve iş ilişkilerinde doğru sözlü ve dürüst davranmalarıdır.
b) Tarafsızlık: Yanlı veya önyargılı davranarak; üçüncü kişilerin haksız ve uygunsuz biçimde yaptıkları baskıların meslek mensuplarının meslekî kararlarını etkilememesi veya engellememesidir.
c) Meslekî Yeterlilik ve Özen: Meslek mensubunun meslekî faaliyetlerini yerine getirirken teknik ve meslekî standartlara uygun olarak, özen ve gayret içinde davranmasıdır.
ç) Gizlilik: Meslek mensubunun meslekî ilişkileri sonucunda elde ettiği bilgileri açıklamasını gerektirecek bir hak veya görevi olmadıkça üçüncü kişi veya gruplara açıklamaması ve bu bilgilerin meslek mensubunun veya üçüncü kişilerin çıkarları için kullanılmamasıdır.
d) Meslekî Davranış: Meslek mensubunun mevcut yasa ve yönetmeliklere uymasını ve mesleğin itibarını zedeleyecek her türlü davranıştan kaçınmasını ifade etmektedir.
Kavramsal çerçeve
MADDE 2 – (1) Meslek mensuplarının içinde bulunduğu koşullar temel etik ilkelerine uymakla ilgili birtakım tehditlerin ortaya çıkmasına neden olabilir. Bu tür davranış, durum veya ilişki tehdit olarak adlandırılır. Tehdit oluşturacak bütün durumları tanımlamak ve tehdidi hafifletecek uygun davranışı belirleyebilmek mümkün değildir. Ayrıca, iş ilişkilerinin yapısının sürekli olarak değişmesi sonucu yeni tehditler ortaya çıkabilir. Bu nedenle meslek mensubunun temel etik ilkelere uymaya yönelik tehditleri belirlemesi ve değerlendirmesini gerektiren bir kavramsal çerçevenin hazırlanması kamu yararına olacaktır. Bu düzenleme, etik ilkelere uymaya yönelik tehditlerin belirlenmesi, değerlendirilmesi ve yanıtlanmasında meslek mensubuna yardımcı olacak bir çerçeve sunmaktadır. Saptanan tehditlerin önemsiz olmadığı durumlarda, meslek mensubu bunları ortadan kaldıracak veya kabul edilebilir bir düzeye indirecek önlemleri uygulamalıdır.
(2) Herhangi bir tehdit söz konusu olduğunda meslek mensubu, bu tehdidi ortadan kaldıracak koşul veya ilişkileri biliyor veya bilmesi bekleniyorsa, tehdidi ortadan kaldırma yükümlülüğü vardır.
(3) Meslek mensubu bir tehdidin önemini değerlendirirken hem niteliksel hem de niceliksel faktörleri dikkate almalıdır. Bağımsız çalışan meslek mensubu uygun önlemleri alamıyorsa, belirli bir hizmetin ifasını azaltmalı veya sona erdirmeli, bağımlı çalışan meslek mensubu işveren işletmedeki görevinden istifa etmelidir.
(4) Meslek mensubu bu etik ilkelerden birisini istemeyerek ihlal edebilir. Bu tür bir ihlal tespit edildiğinde kısa sürede düzeltilmeli ve gerekli önlemler alınmalıdır.
(5) Etik ilkelerin ikinci ve üçüncü bölümlerinde kavramsal çerçevenin uygulama biçimini açıklayıcı örnekler yer almaktadır. Bu örnekler temel etik ilkelerine uyma konusunda tehdit yaratabilecek tüm şartların tam listesi değildir. Kavramsal çerçeveyi her bir meslek mensubunun karşılaştığı özel durumlara uygulanması gerekir.
Tehditler
MADDE 3 – (1) Temel etik ilkelerine yönelik çok sayıda tehdit oluşabilir. Bu tehditlerin çoğu aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir.
a) Kişisel Çıkar Tehditleri: Meslek mensubunun kendisinin veya yakın ailesinden bir üyenin finansal veya diğer çıkarları sonucu ortaya çıkabilecek tehditlerdir.
b) Yeniden Değerlendirme Tehditleri: Daha önceden alınmış bir kararın o karardan sorumlu meslek mensubu tarafından yeniden değerlendirilmesi nedeniyle oluşan tehditlerdir.
c) Taraf Tutma Tehditleri: Meslek mensubunun bir durum ya da fikri, tarafsızlığını tehlikeye düşürecek bir noktaya taşıması sonucu oluşan tehditlerdir.
ç) Yakınlık Tehditleri: Üçüncü kişilerle kurulan yakın ilişkiler sonucu, meslek mensubunun bu kişilerin çıkarlarına uygun olacak şekilde davranması sonucu ortaya çıkabilecek tehditlerdir.
d) Yıldırma Amaçlı Tehditler: Meslek mensubunun gerçek veya hissedilen tehditler nedeniyle tarafsız davranmaktan kaçınmaya zorlanması (yıldırılması) sonucu ortaya çıkabilecek tehditlerdir.
Tehditlere karşı önlemler
MADDE 4 – (1) Tehditleri ortadan kaldıran veya kabul edilebilir bir düzeye indiren önlemler iki büyük gruba ayrılmaktadır.
a) Mevzuat ile oluşturulabilecek önlemler: Bu önlemlere verilebilecek örnekler aşağıda belirtilmiştir:
1) Mesleğe giriş için gerekli eğitim, meslekî eğitim (staj) ve tecrübe gereksinimleri,
2) Sürekli meslekî gelişim gereksinimleri,
3) Kurumsal yönetim gereksinimleri,
4) Meslekî standartlar,
5) Meslekî veya düzenleyici izleme ve disiplin prosedürleri,
6) Meslek mensubu tarafından üretilen rapor, sonuç, iletişim ve bilgilerin yasal yetkili üçüncü bir kurum tarafından dış kontrolden geçirilmesi.
b) İş çevresinden sağlanacak önlemler.
Etik Çatışmanın Çözümlenmesi
MADDE 5 – (1) Meslek mensupları, temel etik ilkelerinin uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklardan kaynaklanan çatışmaları bu düzenlemede yer alan temel etik ilkeleri esas alarak çözüme kavuşturmalıdır. Bu etik çatışmaların çözümlenmesi için oluşturulan formel ya da enformel çözüm sürecinde, meslek mensubunun ilgili verileri, çatışma konusu ile ilgili etik sorunları ve etik ilkeleri, yerleşik iç süreçleri ve alternatif hareket biçimlerini dikkate alarak temel etik ilkelerle uygun hareket biçimini belirlemesi gerekecektir. Eğer sorun hala çözümlenemez ise, meslek mensubu firma içindeki veya işveren işletmedeki diğer uygun kişilerden yardım isteyebilir. Herhangi bir konu işletme ile veya işletme içinde bir etik çatışma içeriyorsa, meslek mensubu Yönetim Kurulu veya Denetim Komitesi gibi işletmenin yönetiminden sorumlu organlarla görüşmeler yapmalıdır. Bir etik çatışma sorunu çözümlenemez ise, meslek mensubu bağlı olduğu meslek odasından meslekî öneriler alabilir. İlgili tüm seçenekleri değerlendirdikten sonra, etik çatışma hala çözümlenemiyorsa, meslek mensubu çatışmayı yaratan konu ile ilgisini sürdürmeyi reddedebilir. Meslek mensubu, şartlar çerçevesinde, sözleşme ekibinden ya da belirli bir görevden çekilmeye karar verebilir veya sözleşmeyle, firmasıyla veya işverenle ilişkisini tümüyle kesebilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Dürüstlük
MADDE 6 – (1) Dürüstlük ilkesi, tüm meslek mensuplarına meslekî ilişkilerinde doğru ve güvenilir olma yükümlülüğü getirmektedir. Dürüstlük ilkesi ayrıca adil davranmayı ve açık sözlülüğü ifade etmektedir.
MADDE 7 – (1) Meslek mensubu, herhangi bir bilginin önemli bir hata ya da yanıltıcı biçimde hazırlanmış veya gizlenmiş ifadeler içerdiğini düşünüyorsa, bu tür bilgiyi veya bu bilgiyle hazırlanmış bir rapor, haber veya sonucu dikkate almamalıdır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Tarafsızlık
MADDE 8 – (1) Tarafsızlık ilkesi, tüm meslek mensuplarına, yanlı olma, çıkar çatışması veya üçüncü kişilerin uygunsuz biçimdeki baskı ve etkileri nedeniyle meslekî kararlarından ödün vermeme sorumluluğunu yüklemektedir.
MADDE 9 – (1) Meslek mensupları tarafsızlıklarını olumsuz yönde etkileyebilecek durumlara maruz kalabilir. Bu tür durum ve baskıları tanımlamak veya öngörmek her zaman olası değildir. Dolayısıyla, meslek mensuplarının tarafsızlıklarını etkileyebilecek ortam ve ilişkilerden kaçınmaları gereklidir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Meslekî Yeterlilik ve Özen
MADDE 10 – (1) Meslekî yeterlilik ve özen ilkesi, meslek mensubuna müşteriler veya işverenlere etkin bir hizmet sunmak için gerekli meslekî bilgi ve beceri düzeyine sahip olmak ve hizmet sunarken teknik ve meslekî standartlara uygun olarak özenli davranmak sorumluluğunu getirmektedir.
MADDE 11 – (1) Meslekî yeterlilik iki aşamada ele alınabilir:
a) Meslekî yeterliliğin elde edilmesi: Meslekî yeterliliğin elde edilmesi, Kanun’da belirtilen mesleğe giriş şartlarının sağlanmasını gerektirmektedir.
b) Meslekî yeterliliğin korunması: meslekî konuların, meslek hayatıyla ilgili ulusal ve uluslararası gelişmelerin sürekli olarak izlenmesini ve anlaşılmasını gerekli kılar. Bu bağlamda, meslek içi eğitim programları meslek mensubunun, meslekî çevrede etkin olarak faaliyette bulunmasına elverişli olanakları sağlar.
(2) Meslekî özen, meslekî hizmetlerin yerine getirilmesinde dikkatli, derinlemesine ve zaman esasına göre hareket edilmesini öngörür.
(3) Meslek mensubu, kendi otoritesi altında çalışanların da uygun meslekî eğitim almalarını ve gözetim altında tutulmalarını sağlamalıdır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Gizlilik
MADDE 12 – (1) Gizlilik ilkesi, meslek mensubuna müşterisi ya da işveren ile ilgili edindiği bilgilerin gizliliğini koruma sorumluluğu yüklemektedir. Bu ilke uyarınca meslek mensubunun;
a) Yasal veya meslekî bir açıklama zorunluluğu ya da yetkisi olmadıkça veya yetkili makam bilgiyi açıklama yetkisi vermedikçe meslekî ilişkisi sonucu elde edilmiş bilgiyi müşteri veya işveren dışındaki kişilere açıklamaması,
b) Meslekî ilişkisi sonucu elde edilen gizli bilgiyi kişisel çıkar uğruna ya da üçüncü kişilerin yararına kullanmaması ya da kullanıyor izlenimi bırakmaması gerekmektedir.
MADDE 13 – (1) Meslek mensubunun gizlilik sorumluluğu müşteri ya da işveren ile ilişkisi sona erdiği zaman bile devam eder.
(2) Meslek mensubu, kendi kontrolü altında çalışan elemanların ve danışmanlık veya tavsiye hizmeti aldığı diğer meslek mensuplarının veya üçüncü kişilerin gizlilik ilkesinin gereklerine saygı göstermelerini sağlamakla yükümlüdür.
MADDE 14 – (1) Meslek mensubunun aşağıda belirtilen koşulların varlığı durumunda, sahip olduğu gizli bilgileri açıklaması gerekli veya uygun olabilir:
a) Kanun veya müşteri ya da işveren izni ile yapılan açıklama,
b) Kanun gereği açıklama istenilmesi. Kanun gereği yapılacak açıklamalar verilebilecek örnekler şunlar olabilir:
1) Yasal süreç esnasında belge veya diğer kanıtları sağlamak amacıyla açıklama yapmak,
2) Kanuna aykırı bir durumu ortaya çıkarmak için ilgili kamu otoritesine açıklama yapmak,
c) Kanunun yasaklanmadığı hallerde, meslekî bir görev ya da hak dâhilinde açıklama yapmak.
1) Bir meslek odasının veya meslek örgütünün kalite raporuna veri sağlamak.
2) Bir meslek odasının, meslek örgütünün veya düzenleyici bir organın yürüttüğü araştırma veya soruşturmaya veri sağlamak.
3) Yasal bir süreçte meslek mensubunun meslekî çıkarlarını korumak amacıyla açıklama yapması.
4) Muhasebe ve/veya denetim standartlarını ve etik gerekliliklerini karşılamak amacıyla açıklama yapmak.
MADDE 15 – (1) Gizli bir bilgiyi açıklama kararı verecek bir meslek mensubunun aşağıdaki noktaları dikkate alması gereklidir:
a) Bir bilginin müşterinin veya işverenin onayı dâhilinde açıklanması durumunda ilgili tüm tarafların (üçüncü kişi ve gruplar da dâhil olmak üzere) çıkarlarının zarar görüp görmeyeceği,
b) Açıklanacak bilgilerin tamamının uygun ve doğrulanmış bilgiler olup olmadığı (koşullar gereği meslek mensubu tamamlanmamış veya doğrulanmamış bilgilere sahip ise açıklamanın kapsamı hakkında meslekî yargısını kullanmalıdır).
c) Bilginin kime ve hangi yöntemle verileceği (meslek mensubunun, bilginin verileceği grubun ya da kişinin doğru grup veya kişi olduğu konusunda tatmin olması gereklidir).
ALTINCI BÖLÜM
Meslekî Davranış
MADDE 16 – (1) Meslekî davranış ilkesi, meslek mensuplarına, mesleğin itibarını zedeleyecek davranışlardan kaçınma ve ilgili kanun ve düzenlemelere uyma yükümlülüğünü getirmektedir. Mesleğin itibarını zedeleyecek davranışlar tüm gerekli bilgilere sahip üçüncü kişi ya da grup tarafından da, mesleğin adını olumsuz etkileyeceği düşünülen davranışları kapsar.
MADDE 17 – (1) Meslek mensubu kendisinin ve işinin tanıtımını yaparken mesleğe zarar vermemelidir. Meslek mensubu;
a) Dürüst ve güvenilir olmalı;
b) Sunduğu hizmetler, sahip olduğu özellik ve iş tecrübeleri ile ilgili abartılı iddialarda bulunmamalı;
c) Diğer meslek mensuplarına yönelik doğrulanmamış karşılaştırmalar ve küçültücü göndermeler (atıflar) yapmamalıdır.
İKİNCİ KISIM
Bağımsız Çalışan Meslek Mensuplarının Uyacakları Etik İlkeler
BİRİNCİ BÖLÜM
Giriş
MADDE 18 – (1) Etik ilkelerin bu bölümünde birinci kısımda sunulan kavramsal çerçevenin bağımsız çalışan meslek mensuplarına uygulanış biçimi açıklanacaktır. İzleyen kısımlarda bağımsız çalışan meslek mensupları için etik ilkelerine uyum konusunda tehdit yaratabilecek koşullara ait örnekler sunulmaktadır. Ancak, sunulan örnekler olası durumların tamamını temsil etmemektedir. Bu nedenle meslek mensubundan beklenen, birinci kısımda açıklanan kavramsal çerçevenin, karşılaşılan özel durum veya koşullara uygulanması olacaktır.
MADDE 19 – (1) Bağımsız çalışan meslek mensubu dürüstlüğe, tarafsızlığa ve mesleğin adına zarar verebilecek ve sonucunda meslekî hizmetlerin yerine getirilmesi ile bağdaşmayacak herhangi bir iş ya da faaliyete katılmamalıdır.
MADDE 20 – (1) Bağımsız çalışan meslek mensubunun karşılaşabileceği potansiyel tehditler birinci kısımda açıklanmıştır. Bu tehditlerin özellikleri ve önem dereceleri meslek mensubunun sunduğu hizmetlerin yöneltildiği müşteri gruplarına göre farklılaşabilir (Örneğin finansal tablo denetimi müşterisi, finansal tablo denetimi dışında güvence sağlama sözleşme müşterisi veya güvence amaçlı olmayan müşteri gibi).
MADDE 21 – (1) Bağımsız çalışan meslek mensubu için kişisel çıkar tehdidi yaratabilecek durumlara verilebilecek bazı örnekler şunlar olabilir:
a) Müşterisinden finansal çıkarı olması veya müşteri ile ortak bir finansal çıkarı paylaşması,
b) Tek bir müşteriden alınacak toplam ücrete aşırı bağlılık.
c) Müşteri ile yakın iş ilişkisi kurmak.
ç) Müşteriyi kaybetme olasılığını dikkate alma.
d) Müşteri tarafından istihdam edilme olasılığı.
e) Güvence sağlama sözleşmesi ile ilgili şarta bağlı ücretler.
f) Güvence sağlama müşterisinden veya yöneticilerden borç alınması ya da güvence sağlama müşterisine/yöneticilerine borç verilmesi.
MADDE 22 – (1) Bağımsız çalışan meslek mensubu için tekrar değerlendirme tehdidi yaratabilecek durumlara verilebilecek bazı örnekler şunlar olabilir:
a) Bağımsız çalışan meslek mensubunun yaptığı bir işin tekrar değerlendirilmesi sırasında önemli bir hatanın tespit edilmesi.
b) Bir finansal sistemin tasarım ve uygulamasına katıldıktan sonra sistemin işleyişi hakkında rapor verilmesi,
c) Bir sözleşmenin esas konusu olan kayıtların üretilmesinde kullanılan ilk verilerin bağımsız çalışan meslek mensubu tarafından hazırlamış olması.
ç) Güvence sağlama sözleşmesi ekibinin bir üyesinin daha önceden o müşterinin çalışanı olması.
d) Güvence sağlama sözleşmesi ekibinin bir üyesinin halen veya yakın geçmişte müşteri tarafından sözleşmenin esas konusu üzerinde doğrudan ve önemli bir etki yaratabilecek bir pozisyonda istihdam edilmiş olması.
e) Bir müşteriye güvence sağlama sözleşmesinin esas konusunu doğrudan etkileyen bir hizmet sunulması.
MADDE 23 – (1) Bağımsız çalışan meslek mensubu için taraf tutma tehdidi yaratabilecek durumlara verilebilecek bazı örnekler şunlar olabilir:
a) Borsaya kote olan finansal tablo denetimi müşterisinin kurucu hisse senedini almak.
b) Üçüncü taraflarla ilgili hukuki itilaf ve anlaşmazlıklarda güvence sağlama sözleşme müşterisi adına taraf olmak.
MADDE 24 – (1) Bağımsız çalışan meslek mensubu için yakınlık tehdidi yaratabilecek durumlara verilebilecek bazı örnekler şunlar olabilir:
a) Sözleşme ekibinin bir üyesinin, müşteri işletmenin bir yöneticisi veya memuru ile yakın veya birinci derece ailevi ilişkiye sahip olması.
b) Sözleşme ekibinin bir üyesinin, müşteri işletme ile yapılan sözleşmenin esas konusu üzerinde doğrudan ve önemli etki yapabilecek bir çalışanı ile yakın ya da birinci derece ailevi ilişkisinin olması.
c) Firmanın eski bir ortağının, müşterinin yöneticisi veya sözleşme konusu üzerinde direkt ve önemli bir etki yapabilecek çalışanı olması.
ç) Değeri önemsiz olanlar hariç, bir müşteriden hediye veya ayrıcalıklı hizmet alınması,
d) Üst düzey personel ile güvence sağlama müşterisi arasında uzun süreli arkadaşlık ilişkisinin olması.
MADDE 25 – (1) Bağımsız çalışan meslek mensubu için yıldırma tehdidi yaratabilecek durumlara verilebilecek bazı örnekler şunlar olabilir:
a) Müşteri sözleşmesi ile ilgili olarak azledilme veya görevi başkasına verme ile tehdit edilmek.
b) Daha düşük ücret ödenmesi için sunulan hizmetin kapsamının uygunsuz bir biçimde azaltılması yönünde baskıya maruz kalmak.
MADDE 26 – (1) Bağımsız çalışan meslek mensubunun maruz kalabileceği temel ilkelere uyumla ilgili bazı özel tehditler sınıflandırılamayabilir. Ancak meslek mensubu iş ilişkilerinde bu tür tehditlere karşı her zaman dikkatli ve uyanık olmalıdır.
MADDE 27 – (1) Tehditlerin ortadan kaldırılması veya kabul edilebilir bir düzeye indirilmesi için alınabilecek önlemler genel olarak iki gruba ayrılabilir.
a) Meslek, mevzuat veya düzenlemeler ile oluşturulabilecek önlemler.
b) İş çevresinden sağlanacak önlemler.
(2) Meslek mevzuatı veya düzenlemeleri ile oluşturulan önlemler, temel etik ilkelerine ilişkin bu düzenlemenin Birinci Kısım Birinci Bölüm 4 üncü maddesinde açıklanmıştır.
MADDE 28 – (1) İş çevresinden sağlanabilecek önlemler farklı koşul veya durumlara göre çeşitlilik gösterir. Bu tür önlemler firmaya veya sözleşmeye bağlı olarak oluşturulabilir. Meslek mensubu belirli bir tehditle nasıl başa çıkacağına karar vermelidir. Bu kararın verilmesinde meslek mensubu ortaya çıkabilecek tehdit hakkında gerekli tüm bilgilere sahip olan üçüncü kişi ya da grupların, verilen kararları nasıl değerlendireceğini de dikkate almalıdır. Bu değerlendirme; tehdidin önem derecesi, sözleşmenin niteliği ve firmanın yapısı gibi faktörlerden etkilenecektir.
MADDE 29 – İş çevresinde firma çapında alınabilecek önlemler şunlar olabilir:
a) Firmanın temel etik ilkelere uyumun önemini vurgulamak.
b) Güvence sağlama sözleşmesi ekibinin kamu çıkarına uygun hareket edeceği yönünde bir beklentinin oluşmasını sağlamak.
c) Sözleşmelerde kalite kontrolü uygulanması ve izlenmesini sağlayacak politika ve süreçler.
ç) Tehditlerin belirlenmesi, bu tehditlerin önem derecesinin değerlendirilmesi, önemsiz olanlar dışındaki tehditleri ortadan kaldıracak veya kabul edilebilir düzeye indirecek önlemlerin belirlenmesi ve uygulanmasına ilişkin belgeye dayalı politikalar.
d) Güvence sağlama sözleşmelerini kullanan firmalar için bağımsızlığa yönelik tehditlerin ve bu tehditlerin önem derecesinin belirlenmesi, tehditleri (önemsiz olanlar dışındaki) yok edecek veya kabul edilebilir düzeye indirecek önlemlerin değerlendirilmesi ve uygulanmasına yönelik belgeye dayalı bağımsızlık politikaları.
e) Temel etik ilkelere uyum gerektiren belgeye dayalı iç politika ve süreçler.
f) Firma veya sözleşme ekibi üyeleri ve müşteriler arasındaki çıkar ilişkilerinin belirlenmesini sağlayacak politika ve süreçler.
g) Tek bir müşteriden elde edilen gelirin izlenmesi ve gerektiğinde bu gelire olan bağımlılığın yönetilmesini sağlayacak politika ve süreçler.
ğ) Sözleşme ekibinin üyesi olmayan kişilerin sözleşmenin sonucunu uygunsuz bir biçimde etkilemesini engelleyecek politika ve süreçler üretmek.
h) Tüm ortaklar ve meslekî kadroya firmanın uyguladığı politika ve süreçlerle ile ilgili düzenli bilgi sağlamak ve eğitim vermek.
ı) Firmanın kalite güvence sisteminin yeterliliğinin denetlenmesinden sorumlu olacak üst yönetimden bir kişiyi görevlendirilmek.
i) Politika ve süreçlere uyumun sağlanabilmesi için gerekli disiplin mekanizmasını kurmak.
j) Firma personelinin temel etik ilkelere uyum hakkında kendilerini ilgilendiren herhangi bir konuyla ilgili olarak üst yönetimle iletişim kurmalarını teşvik edici ve yetki verici yayımlanmış politika ve süreçler yaratmak.
k) Güvence sağlama sözleşmesi müşterisine aynı zamanda güvence sağlamaya yönelik olmayan başka bir hizmet sunulmasında farklı ortakların ve sözleşme ekiplerinin ve ayrı raporlama zincirlerinin kullanılmasını sağlamak.
l) Güvence sağlama sözleşmesi müşterisine hizmet veren ortakları ve meslekî kadroyu bağımsız olmalarının zorunlu olduğu konusunda bilgilendirmek ve yönlendirmek.
MADDE 30 – (1) İş çevresindeki sözleşmeye özgü önlemler ise şunlar olabilir.
a) Başka bir meslek mensubunun yapılan işi gözden geçirmesi veya gerekiyorsa tavsiyelerde bulunmasını sağlamak.
b) Bağımsız bir üçüncü gruba danışmak (örneğin, bağımsız yöneticilerden oluşan bir komite, mesleği düzenleyici bir organ veya başka bir meslek mensubu).
c) Etik konuların, müşterinin yönteminden sorumlu kişilerle tartışmak.
ç) Müşteri yönetimine sunulan hizmetlerin özellikleri ve talep edilen ücretle ilgili açıklama yapmak.
d) Sözleşme konusu hizmetin bir kısmının başka bir firma tarafından ifa edilmesi veya yeniden yerine getirilmesini sağlamak.
e) Üst düzey güvence sağlama sözleşmesi ekibini rotasyona tabi tutmak.
MADDE 31 – (1) Sözleşmenin özelliğine bağlı olarak, bağımsız çalışan meslek mensubu, müşterisinin aldığı önlemlere de güvenebilir. Ancak, tehditlerin kabul edilebilir düzeye indirilmesinde sadece bu tür önlemlere güvenilmesi mümkün değildir.
MADDE 32 – (1) Müşterinin sistem ve süreçlerindeki önlemler şunlar olabilir:
a) Müşterinin yönetim kararlarını alacak personelinin deneyimli ve işinin ehli, kıdemli çalışanlar olması,
b) Müşterinin firmanın hizmetleri ile ilgili olarak uygun gözetim ve iletişimi sağlayacak kurumsal yönetişim yapısının mevcut olması.
İKİNCİ BÖLÜM
Meslekî Atamalar
Müşteri kabulü
MADDE 33 – (1) Bağımsız çalışan meslek mensubu yeni bir müşteriyi kabul etmeden önce, bu tür bir iş kabulünün temel etik ilkelere yönelik bir tehdit yaratmayacağından emin olmalıdır. Müşteri ile ilgili (sahipleri, yönetimi ve faaliyetleri) bazı kuşkulu noktalar dürüstlük veya meslekî davranış ilkelerine yönelik tehdit oluşturabilir.
(2) Müşterinin yasadışı faaliyetler içinde bulunması (para aklama gibi), dürüst olmaması veya tartışmalı finansal raporlama uygulamaları temel etik ilkeleri tehdit eden müşteri ile ilgili konulardır.
(3) Bu tür tehditlerin önemi değerlendirilmeli ve önemsiz olanlar dışındaki tehditleri ortadan kaldırmaya veya azaltmaya yönelik önlemler alınmalıdır.
(4) Alınabilecek uygun önlemler; müşterinin kendisi, sahipleri, yöneticileri ve faaliyetleri ile ilgili bilginin ve anlayışın geliştirilmesi, iç kontrolün veya kurumsal yönetimin geliştirilmesi yönünde müşteri taahhüdü sağlanmalıdır.
(5) Tehditlerin kabul edilebilir bir düzeye indirilememesi durumunda meslek mensubu müşteriyi kabul etmekten kaçınmalıdır.
(6) Müşteri kabulü ile ilgili kararlarda yenilenen sözleşmeler periyodik olarak gözden geçirilmelidir.
Sözleşme kabulü
MADDE 34 – (1) Bağımsız çalışan bir meslek mensubu sadece bağımsız meslek mensuplarının yapabileceği hizmetleri vermeyi kabul etmelidir. Meslek mensubu, belirli bir müşteri sözleşmesini kabul etmeden önce, kabulün temel etik ilkelere yönelik bir tehdit yaratıp yaratmayacağını dikkate almalıdır. Örneğin; sözleşme ekibinin sözleşme şartlarını yerine getirecek gerekli yeterliliğe sahip olmaması, meslekî yeterlilik ve özen ilkesine yönelik kişisel çıkar tehdidi yaratacaktır.
(2) Meslek mensubunun söz konusu tehditleri ortadan kaldırmak veya kabul edilebilir bir düzeye indirmek için alabileceği önlemler şunlar olabilir:
a) Müşterinin yaptığı işin özelliği, faaliyetlerinin karmaşıklığı, sözleşmenin özel şartları, sunulacak hizmetin özelliği, amacı ve yapısı ile ilgili yeterli bir bilgiye sahip olmak,
b) Kullanılacak düzenleme veya raporlama usulleri ile ilgili deneyim sahibi olmak,
c) Gerekli yeterliliğe sahip personeli atamak,
ç) Gerekli olduğunda uzman kullanmak,
d) Sözleşmeyi gerçekçi bir zaman diliminde yerine getirmek,
e) Sözleşmeleri, sadece yerine getirilebilirse kabul edilmesini sağlamaya yönelik kalite güvence sistemi geliştirmek.
Meslekî atamalardaki değişiklikler
MADDE 35 – (1) Başka bir meslek mensubunun yerine geçmesi istenen veya o anda başka bir meslek mensubu tarafından yerine getirilen bir sözleşme için teklif vermeyi düşünen bir meslek mensubu, sözleşmeyi kabul etmemesini gerektiren, temel etik ilkelere yönelik tehditler gibi, nedenler olup olmadığını belirlemelidir. Örneğin; bir meslek mensubunun, bir sözleşmeyi kabul etmeden önce, konuyla ilgili tüm gerçekleri bilmemesi meslekî yeterlilik ve özen ilkesini tehdit edebilir.
(2) Söz konusu tehditlerin önemi değerlendirilmelidir. Bu amaçla mevcut meslek mensubu ile doğrudan iletişim kurularak, önerilen değişim ile ilgili tüm gerçeklerin ortaya konulması ve böylece meslek mensubunun sözleşmenin kabul edilmesinin uygun olup olmayacağına karar vermesi sağlanır.
(3) Mevcut meslek mensubu gizlilik ilkesine uymakla yükümlüdür. Dolayısıyla mevcut meslek mensubunun işi alması önerilen meslek mensubuyla müşterisi konusunda yapabileceği görüşmenin kapsamı müşterisinin izin vermesine ya da bu tür bir iletişime izin veren yasal ya da etik gerekliliklere bağlı olacaktır (Bu gereklilikler Kısım 1 Bölüm 5’de yer almaktadır).
(4) Belirlenen tehditlerden açıkça önemsiz olanlar dışındakiler için önlem alınması gereklidir. Alınabilecek önlemler şunlar olabilir.
a) Mevcut meslek mensubuyla müşterinin işleri hakkında tümüyle ve özgürce konuşmak,
b) İş teklif edilen meslek mensubunun karar vermeden önce, mevcut meslek mensubundan, bilmesi gereken gerçeklerle ilgili bilgi istemek.
(5) Önlemlerin uygulanmasına rağmen, mevcut tehditler ortadan kaldırılamıyor veya kabul edilebilir bir düzeye indirilemiyorsa, meslek mensubu, mevcut verilerden tatmin olmadıkça, sözleşmenin kabulünden kaçınmalıdır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çıkar Çatışmaları
MADDE 36 – (1) Bağımsız çalışan meslek mensubu çıkar çatışmasına neden olabilecek durumları belirlemeye çalışmalıdır. Bu tür durumlar temel etik ilkelere uyulması konusunda sakıncalara neden olabilir. Örneğin, bir meslek mensubunun müşterisinin rakibiyle ortak bir yatırım veya bir anlaşma yapması tarafsızlık ilkesini tehdit edebilir. Aynı zamanda, meslek mensubunun çıkar çatışması içinde olan müşterilere hizmet sunması tarafsızlık veya gizlilik ilkesine yönelik tehdit yaratabilir.
(2) Bağımsız çalışan meslek mensubu her türlü tehdidin önemini değerlendirmelidir. Değerlendirme; meslek mensubunun bir müşteriyi kabul etmeden önce, potansiyel müşterisiyle arasında herhangi bir tehdit yaratabilecek çıkar ilişkisinin olup olmadığının tespit edilmesine dayanır. Önemsiz olanlar dışındaki tehditleri yok etmek veya kabul edilebilir düzeye indirmek için gerekli önlemler alınmalıdır.
MADDE 37 – (1) Çatışmaya neden olan koşullara bağlı olarak, meslek mensubu tarafından alınması gereken önlemler şunlardır:
a) Firmanın çıkar çatışması yaratabilecek faaliyetleri ile ilgili olarak müşteriye bilgi verilmesi ve onayının alınması,
b) Meslek mensubunun çıkar çatışması içinde olan iki ya da daha fazla müşteri için hizmet vermesi durumunda, durum hakkında ilgili tüm taraflara bilgi verilmesi ve onaylarının alınması,
c) Bağımsız çalışan meslek mensubunun hiçbir müşteriye özel hizmet sunmadığı konusunda müşteriye bilgi verilmesi ve onayının alınması,
ç) Farklı sözleşme ekiplerinin kullanılması,
d) Bilgiye ulaşımı engelleyen süreçler oluşturulması,
e) Güvenlik ve gizlilikle ilgili konularda sözleşme ekipleri için rehberler hazırlanması,
f) Firma ortakları ve çalışanları tarafından imzalanan gizlilik anlaşmaları yapılması.
MADDE 38 – (1) Bir çıkar çatışması tarafsızlık, gizlilik ve meslekî davranış da dâhil olmak üzere temel ilkelerden bir veya birkaçını tehdit ediyorsa ve bu tehditler sayılan önlemlerin uygulanmasıyla yok edilemiyor veya kabul edilebilir bir düzeye indirilemiyorsa, meslek mensubu belirli bir sözleşmenin kabul edilmesinin uygun olmayacağı veya çatışma yaratan sözleşmelerden vazgeçilmesi gerektiği sonucunu çıkarmalıdır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İkincil Görüşler
MADDE 39 – (1) Bağımsız çalışan meslek mensubundan müşterisi olmayan bir işletme adına, muhasebe, denetim, raporlama veya diğer standartların uygulanması konusunda ikincil görüş sağlaması istendiği durumlar, temel etik ilkelere uyumla ilgili tehditlere neden olabilir. Örneğin, meslek mensubunun ikincil görüşü mevcut meslek mensubuna sunulan aynı veri setine dayanmaz ise veya yetersiz kanıta dayanırsa, meslekî yeterlilik ve özen ilkesine yönelik tehdit oluşturabilir.
(2) Bu türde bir görüş istenen meslek mensubu, tehdidin önemini değerlendirmeli, bunu ortadan kaldıracak veya kabul edilebilir düzeye indirecek önlemleri almalıdır. Bu tür önlemler, müşteriden izin alınarak mevcut meslek mensubu ile görüşülmesi, herhangi bir görüşle ilgili sınırlamaların müşteri ile görüşülmesi ve mevcut meslek mensubuna bu görüşün bir kopyasının sunulması şeklinde gerçekleştirilebilir.
(3) İkincil görüş isteyen müşteri mevcut meslek mensubu ile iletişim kurmasına izin vermiyorsa, bağımsız çalışan meslek mensubunun tüm koşulları dikkate alarak görüş bildirmenin uygun olup olmayacağına karar vermesi gereklidir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Ücretler ve Diğer Gelirler
MADDE 40 – (1) Meslek mensubu, sunduğu hizmete göre uygun gördüğü bir ücreti talep edebilir. Bir meslek mensubunun diğerine göre daha düşük ücret talep etmesi kendi içinde etik olmayan bir davranış değildir. Bununla birlikte, talep edilen ücret düzeyi nedeniyle temel etik ilkelere uymaya yönelik tehditler ortaya çıkabilir. Örneğin, belirli bir hizmetin yerine getirilmesi için talep edilen ücret düzeyinin çok düşük olması meslek mensubunun hizmeti uygun teknik ve meslekî standartlara göre yerine getirmesini güçleştirecekse, meslekî yeterlilik ve özen ilkesine yönelik kişisel çıkar tehditleri ortaya çıkabilir. Bu nedenle; meslek mensupları sundukları hizmetler için uygun ücret düzeyini belirlemede serbest olmakla birlikte bu ücret, Birlik tarafından belirlenmiş ve ilan edilmiş asgari ücret düzeyinin altında olamaz.
MADDE 41 – (1) Bu tür tehditlerin önemi, talep edilen ücretin düzeyine ve karşılığında sunulan hizmet gibi faktörlere bağlı olacaktır. Bu tür tehditler için alınabilecek önlemler şunlar olabilir:
a) Müşterinin sunulacak hizmetlerin kapsamı karşılığında talep edilen ücretin hangi temele göre belirlendiği hususunda bilgilendirilmesi,
b) Görev için uygun süre ve kalifiye personel tahsis edilmesi.
MADDE 42 – (1) Güvence sağlamaya yönelik sözleşmelerin bazı türlerinde şarta bağlı ücret geniş ölçüde kullanılmaktadır. Ancak, bu tür ücretler temel etik ilkelere yönelik tehditlere, örneğin tarafsızlık ilkesine yönelik kişisel çıkar tehdidine neden olabilir. Bu tür tehditlerin önem derecesi sözleşmenin özelliğine, olası ücret aralığına ve hizmetin sonucunun bağımsız bir üçüncü grup tarafından incelenip incelenmeyeceğine bağlı olacaktır.
(2) Bu tür tehditler değerlendirilmeli ve önemli kabul edilenler için önlemler alınmalıdır. Alınabilecek önlemlerden bazıları şöyle sıralanabilir:
a) Müşteriyle ücret esaslarını gösteren ön anlaşma yapılması,
b) Bağımsız çalışan meslek mensubunun sunduğu işin ve ücretlendirme esaslarının hedeflenen kullanıcılara açıklanması,
c) Kalite kontrol politika ve süreçleri,
ç) Meslek mensubunun sunduğu hizmetin, tarafsız üçüncü bir grup tarafından incelenmesi.
MADDE 43 – (1) Belirli durumlarda meslek mensubu bir müşteri ile ilgili olarak müşteri gönderme bedeli veya komisyon alabilir. Örneğin, meslek mensubunun belirli bir hizmeti sağlayamaması ve müşterisini başka bir meslek mensubuna göndermesi sonucu ücret alması veya bir malın ya da hizmetin bir müşteriye satılması ile ilgili olarak (örneğin yazılım paketi) üçüncü bir gruptan komisyon alması bu durumlara örnek olarak verilebilir.
(2) Bu tür ücret veya komisyonların kabul edilmesi tarafsızlık ve meslekî yeterlilik ve özen ilkelerine yönelik kişisel çıkar tehditleri yaratabilecektir ve meslek mensubunun bu tür ücretleri ya da komisyonları alması veya ödemesi uygun değildir.
ALTINCI BÖLÜM
Meslekî Hizmetlerin Pazarlanması
MADDE 44 – (1) Bağımsız çalışan meslek mensubu reklam yapma veya diğer pazarlama yöntemleri ile yeni iş veya müşteri aradığında, temel etik ilkelere uyum konusunda potansiyel tehditler ortaya çıkabilir. Örneğin, meslek mensubunun başarılarını veya sunduğu hizmetlerin pazarlaması, meslekî davranış ilkesinin prensipleriyle ters düşecek biçimde yapılırsa, bu ilkeye yönelik kişisel çıkar tehditleri ortaya çıkabilir.
MADDE 45 – (1) Bağımsız çalışan meslek mensubu meslekî hizmetlerin pazarlamasında mesleğin itibarını zedelememelidir. Bağımsız çalışan meslek mensubu doğru ve dürüst olmalı ve
a) Sunduğu hizmetler, sahip olduğu özellikler ve iş tecrübesiyle ilgili abartılı iddialarda bulunmamalı veya
b) Diğer meslek mensuplarının hizmetleri ile ilgili asılsız karşılaştırmalar ve küçültücü atıflar yapmamalıdır.
(2) Bağımsız meslek mensupları, meslekî hizmetlerinin tanıtımı konusunda Haksız Rekabet ve Reklam Yasağı Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyar.
YEDİNCİ BÖLÜM
Hediyeler ve Ağırlama
MADDE 46 – (1) Bağımsız çalışan meslek mensubuna veya bir yakın aile üyesine bir müşteri tarafından hediye teklif edilebilir. Bu tür bir hediye temel etik ilkelerine yönelik tehditlere yol açabilir. Örneğin, müşteriden bir hediye kabul edilmesi objektiflik ilkesine yönelik kişisel çıkar tehdidi oluştururken, bu tür tekliflerin kamu tarafından bilinmesi durumunda tarafsızlık ilkesine yönelik yıldırma tehdidi oluşacaktır.
(2) Bu tür tehditlerin önem düzeyi hediye teklifinin özelliğine, değerine ve teklifin arkasındaki amaca bağlı olacaktır. Yapılan hediye teklifi bu teklifi bilen ve gerekli tüm bilgilere sahip üçüncü bir grup tarafından önemsiz olarak kabul ediliyorsa, bu durumda meslek mensubu teklifin bilgi edinme veya karar alıcıyı etkileme gibi bir niyetle yapılmadığı, iş hayatına özgü normal bir hareket olduğu ve temel etik ilkelerine yönelik bir tehdit oluşturmadığı sonucuna varılabilir.
(3) Oluşan tehditlerin önemli olarak görüldüğü durumlarda bu tehditleri ortadan kaldırmak veya kabul edilebilir bir düzeye indirmek için gerekli önlemler alınmalı ve uygulanmalıdır. Alınan önlemlere rağmen tehdit yok edilemiyor veya kabul edilebilir bir düzeye indirilemiyorsa, meslek mensubu bu tür bir hediye teklifini kabul etmemelidir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Müşteri Varlıklarının Muhafazası
MADDE 47 – (1) Yasal olarak izin verilmediği sürece bağımsız çalışan meslek mensubu, müşterisine ait para veya diğer varlıkları, emanet olarak alamaz.
(2) Müşteri varlıklarının muhafazası, temel etik ilkelere yönelik tehditler yaratır. Örneğin, meslekî davranış ve objektiflik ilkelerine yönelik kişisel çıkar tehdidi oluşturur.
(3) Bağımsız çalışan meslek mensupları, müşterilerine ait para ve diğer varlıkların emanet olarak alınmasını yasaklayan 26/10/1996 tarih ve 22535 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mecburi Meslek Kararına uymak zorundadır.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Tüm Hizmetlerde Tarafsızlık
MADDE 48 – (1) Bağımsız çalışan meslek mensubu, herhangi bir hizmet sunarken, müşteri, yönetici veya çalışanları ile olan ilişkilerinin tarafsızlık temel ilkesine yönelik tehdit oluşturmamasına dikkat etmelidir. Örneğin; ailevi veya kişisel bir ilişki ya da yakın bir iş ilişkisi tarafsızlık ilkesine yönelik yakınlık tehdidi oluşturabilir.
MADDE 49 – (1) Güvence sağlamaya yönelik bir hizmet sunan meslek mensubu güvence sağlama sözleşmesi müşterisinden bağımsız olmalıdır. Meslek mensubunun fikren ve görünüş itibarıyla bağımsız olması; yanlılık, çıkar çatışması yaşamadan veya başkalarının uygunsuz etkilerine maruz kalmadan görüş açıklayabilmesine olanak sağlar. Kısım 10, bağımsız çalışan meslek mensubunun güvence sağlama sözleşmesi hizmeti sunarken ihtiyaç duyacağı bağımsızlık gereksinimlerine yönelik özel bir rehber sunmaktadır.
MADDE 50 – (1) Meslek mensubunun sunduğu herhangi bir hizmette tarafsızlığa yönelik tehditlerin varlığı, sözleşmenin belirli şartlarına ve yapılan işin özelliğine bağlı olacaktır.
(2) Bağımsız çalışan meslek mensubu belirlenen tehditleri değerlendirmeli ve önemsiz olanlar dışındaki tehditleri yok edecek veya kabul edilebilir bir düzeye indirecek önlemler almalıdır. Bu önlemlerden bazıları aşağıda sunulmuştur:
a) Sözleşme ekibinden çekilme,
b) Gözetim süreçleri,
c) Tehdide neden olan finansal veya iş ilişkisinin ortadan kaldırılması,
ç) Konunun, firma içindeki daha üst yönetim düzeylerinde tartışılması,
d) Konunun, müşterinin yönetiminden sorumlu kişilerle tartışılması.
ONUNCU BÖLÜM
Güvence Sağlama Amaçlı Sözleşmeler, Bağımsızlık ve Sözleşme Dönemi
MADDE 51 – (1) Güvence sağlama amaçlı sözleşmeler kamu çıkarını ilgilendirdiği için güvence sağlama sözleşmesini yürüten ekibin, firmaların kararlarından ve güvence sağlama müşterisinden (sorumlu taraf) bağımsız olmaları, bu Yönetmeliğin temel gerekliliklerinden bir tanesidir.
(2) Güvence sağlama amaçlı sözleşmeler, hedef kullanıcıların sözleşmenin esas konusunun belli bir kritere göre değerlendirilmesi yoluyla ulaşılan sonuca duydukları güvenin arttırılması amacıyla tasarlanır.
(3) Güvence sağlama sözleşmeleri, Türkiye Denetim Standartları Kurulu tarafından yayımlanan standartlara göre, yoksa Uluslararası Güvence ve Denetim Standartları Kurulu tarafından yayınlanan Güvence Sağlama Amaçlı Sözleşmeler Uluslararası Çerçevesine göre düzenlenecektir. Bu çerçeve güvence sağlama amaçlı sözleşmelerin amaç ve unsurlarını açıklamaktadır.
MADDE 52 – (1) Güvence sağlama sözleşmeleri aşağıdaki bileşenlerden herhangi birisini içerebilir:
a) Malî ya da malî olmayan hususları içeren birçok konuda yapılan raporlamalar,
b) Yüksek ya da orta düzeyde güvence sağlaması öngörülen sözleşmeler,
c) Doğrudan raporlama ve tasdik işleri,
ç) İç ve dış raporlama sözleşmeleri,
d) Özel sektör ve kamu sektöründeki sözleşmeler.
MADDE 53 – (1) Bağımsızlık ilkesi; fikren bağımsızlık ve görünümde bağımsızlık olarak ikiye ayrılır. Fikren bağımsızlık, meslekî kararın dış etkilerden bağımsız olarak verilmesi, meslek mensubunun dürüstlük, tarafsızlık ve meslekî şüphecilik içinde davranmasıdır. Görünümde bağımsızlık ise, gerekli tüm bilgilere sahip, uygulanan önlemleri bilen üçüncü bir grup tarafından da firmanın ve sözleşme ekibinin dürüstlük, tarafsızlık ve meslekî şüpheciliğinin onaylanmasını ifade etmektedir.
MADDE 54 – (1) Güvence sağlama sözleşmesi ekipleri ve firmalar birinci kısımda açıklanan kavramsal çerçeve yaklaşımını, bağımsızlıkla ilgili belirli durumlara uygulamalıdır. Firma, güvence sağlama sözleşmesi ekibiyle, güvence sağlama müşterisi arasındaki ilişkilerin belirlenmesinin yanı sıra sözleşme ekibi ya da müşteriler dışındaki kişilerin de bağımsızlığa tehdit oluşturup oluşturmadığını dikkate almalıdır.
MADDE 55 – (1) Güvence sağlama sözleşmeleri beyana dayalı ya da doğrudan raporlama biçiminde olabilir. Her iki durumda da üç farklı grubun varlığı söz konusudur. Bağımsız çalışan meslek mensubu, güvence sağlama sözleşmesi müşterisi (sorumlu taraf) ve hedef kullanıcılar.
(2) Meslek mensubu hedef kullanıcıya, sorumlu tarafın sorumluluğunda olan konuyla ilgili güvence sağlar. Sorumlu taraf, sözleşmeye konusundan sorumlu olan kişiler veya temsilciler olabilir. Örneğin yönetim; malî tabloların hazırlanmasından ve iç kontrolün kurulmasından sorumludur. Hedef kullanıcı ise; meslek mensubu tarafından kendisine belirli bir kullanım ve amaç için rapor hazırlanan kişi veya kişilerdir.
MADDE 56 – (1) Bağımsızlığa yönelik tehditler ve alınabilecek önlemler her bir güvence sağlama sözleşmesinin özelliğine göre (finansal tablo denetimi sözleşmesi veya başka bir çeşit güvence sağlama amaçlı sözleşme olması) değişir.
(2) Finansal tablo denetimi sözleşmelerinde hem fikren hem de görünümde bağımsızlık oldukça önemlidir. Bu tür sözleşmelerde, sözleşme ekibinin ve firmanın finansal tabloları denetlenen müşteriden bağımsız olması gerekmektedir. Bu tür bir bağımsızlık, sözleşme ekibinin üyeleri ve müşteri işletmenin malî tablolar üzerinde doğrudan ve önemli etki yapabilecek yönetici ve çalışanları arasındaki belirli ilişkilere sınırlama getirilmesini gerektirir.
(3) Finansal tablo denetimi dışındaki diğer beyana dayalı güvence sağlama sözleşmelerinde sözleşme ekibi üyelerinin ve firmanın, güvence sağlama müşterisinden bağımsız olması gerekmektedir. Bu tür bir bağımsızlık, sözleşme ekibi üyeleri ile müşterinin sözleşme konusu ile ilgili bilgisi üzerinde doğrudan etki yapabilecek müşterinin yönetici ve çalışanları arasındaki belirli ilişkilere sınırlama getirilmesini gerektirir.
MADDE 57 – (1) Bu bölümün amacı;
a) Bağımsızlığa yönelik tehditlerin tespiti,
b) Bu tehditlerden önemsiz olanlarının belirlenmesi ve
c) Önemsiz olmayan tehditler için uygun önlemlerin neler olduğunun saptanması ve uygulanmasıdır.
(2) Bir tehdidin kabul edilebilir bir düzeye indirilmesi için alınabilecek bir önlemin olmadığı durumlarda tehdidi oluşturan faaliyetlere son verilmesi ya da güven sağlama sözleşmesinin kabul edilmemesi gerekmektedir.
MADDE 58 – (1) Bağımsızlığa yönelik tehditlerin ortadan kaldırılması veya kabul edilebilir düzeye indirilmesinde kullanılacak önlemlerin belirlenmesinde meslek mensubunun meslekî yargısı kullanılmaktadır. Bağımsızlığa yönelik tehditlerin çok yoğun ve önemli olduğu bazı örneklerde alınabilecek tek önlem tehdidi doğuran faaliyetin ortadan kaldırılması veya sözleşmenin kabul edilmemesidir.
(2) Bağımsızlığa yönelik tehditlerin mevcut olduğu durumlarda, firma güvence sağlama amaçlı sözleşmeyi kabul etme kararı verirse, bu kararın belgelenmesi gereklidir. Bu belgelemede saptanan tehdit ve uygulanan önlemler tanımlanmalıdır.
(3) Bağımsızlığa yönelik tehditlerin ve alınacak önlemlerin değerlendirilmesi, kamu çıkarını dikkate almaktadır. Bazı işletmeler, faaliyetleri, büyüklükleri ve şirket statüleri gereği çok sayıda hissedara sahip olmaları nedeniyle kamu çıkarı için çok önemli olabilirler. Bu tür işletmelere verilebilecek örnekler borsaya kota işletmeler, kredi kuruluşları, sigorta işletmeleri ve emeklilik fonları olabilir.
MADDE 59 – (1) Sözleşme dönemi süresince, güvence sağlama sözleşmesi ekibi ve firma, güvence sağlama sözleşmesi müşterisinden bağımsız olmalıdır. Sözleşme dönemi, sözleşme ekibinin güvence hizmetlerini yerine getirmeye başlamasıyla başlar ve güvence raporunun yayınlanmasıyla son bulur.
MADDE 60 – (1) Finansal tablo denetimi sözleşmelerinde, sözleşme dönemine finansal tabloların kapsadığı dönem de dâhil edilmektedir. Bir işletme, finansal tablolarının kapsadığı dönem sırasında veya sonrasında finansal tablo denetimi müşterisi olursa, firma aşağıdaki koşulların mevcudiyeti halinde bağımsızlığa yönelik bir tehdit yaratıp yaratmayacağını dikkate almalıdır:
a) Finansal tabloların kapsadığı dönem sırasında veya sonrasında, ancak finansal tablo denetimi sözleşmesinin kabulünden önce firma ile denetim müşterisi arasındaki finansal ilişkiler veya iş ilişkileri,
b) Denetim müşterisine daha önceden sunulan hizmetler. Benzer biçimde, finansal tablo denetim sözleşmesi olmayan güvence sağlama amaçlı sözleşmelerde firma; müşteri ile olan önceki ilişki veya hizmetlerinin, bağımsızlığa tehdit yaratıp yaratmayacağını dikkate almalıdır.
MADDE 61 – (1) Finansal tablo denetimi müşterisine finansal tabloların kapsadığı süre esnasında veya sonrasında ancak finansal tablo denetimi ile ilgili hizmetin başlamasından önce güvence sağlama amaçlı olmayan bir hizmet sunulmuş ise, bu hizmetin ifası denetim sözleşmesi süresince yasaklanmalı ve bağımsızlığa yönelik tehditler göz önüne alınmalıdır. Önemli olarak değerlendirilen tehditler için alınabilecek önlemler şunlar olabilir:
a) Güvence sağlama amaçlı olmayan hizmetlerin sağlanması ile ilgili bağımsızlık konularının, müşterinin yönetişimden sorumlu gruplarla (denetim komitesi gibi) tartışılması,
b) Güvence sağlama amaçlı olmayan hizmetlerin sonuçları için müşterinin sorumluluk onayının alınması,
c) Güvence sağlama amaçlı olmayan hizmet sunumunda görev alan firma personelinin finansal tablo denetimi hizmetinde görev almaması.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Bağımlı Çalışan Meslek Mensuplarının Uyacakları Etik İlkeler
BİRİNCİ BÖLÜM
Giriş, Tehdit ve Önlemler
MADDE 62 – (1) Yönetmeliğin bu Kısmında, Birinci Kısmında açıklanan kavramsal çerçevenin bağımlı çalışan meslek mensupları tarafından nasıl uygulanacağını açıklamaktadır.
(2) Kamunun yanı sıra yatırımcılar, kredi verenler, işverenler ve iş dünyasının diğer kesimleri bağımlı çalışan meslek mensuplarının hizmetlerine ihtiyaç duyarlar. Bağımlı çalışan meslek mensupları hem çalıştıkları işletmelerin hem de üçüncü kişilerin ihtiyaç duyduğu finansal ve diğer tür bilgilerin hazırlanması ve raporlanmasından tek başlarına ve ortak biçimde sorumlu olabilirler. Meslek mensupları ayrıca, etkin bir finans yönetimi ve mesleğe yönelik farklı konularda uzman tavsiyesi sağlamaktan da sorumlu olabilirler.
(3) Bağımlı çalışan meslek mensubu maaşlı bir işgören, bir ortak, yönetici, işletmenin sahibi ve aynı zamanda yöneticisi veya bir gönüllü olabilir. Meslek mensubunun işveren işletme ile ilişkisinin yasal biçimi, uyması gereken etik sorumlulukları üzerinde bir etki yapmamaktadır.
(4) Bağımlı çalışan meslek mensubunun işveren işletmenin yasal amaçlarını ileriye götürmek gibi bir sorumluluğu bulunmaktadır. Bu Yönetmelik bağımlı çalışan meslek mensubunun bu sorumluluğunu yerine getirmesini engellemeyi hedeflememekte, bunun yerine, temel etik ilkelere uyum konusunda çatışma yaratabilecek durum ve koşulları dikkate almaktadır.
(5) Bağımlı çalışan meslek mensubu genelde bir işletmede üst düzey bir pozisyona sahiptir. İşletme içinde pozisyonu ne kadar üst düzeyde ise, uygulama ve davranışları etkileyebilme fırsatı da o kadar fazla olacaktır. Bu nedenle, bağımlı çalışan meslek mensubunun işveren işletme içinde üst yönetimin etik konulardaki hassasiyetini vurgulayan etik temelli bir kültürün oluşmasını desteklemesi beklenmektedir.
(6) İlerleyen kısımlarda sunulan örnekler bağımlı çalışan meslek mensubunun temel etik ilkelerine uyum konusunda karşılaşabileceği durumlarla ilgilidir. Ancak, meslek mensubunun sadece bu örneklere uyması yeterli değildir. Bunun yanı sıra kavramsal çerçevenin karşılaşılan özel durumlara uygulanması gerekmektedir.
MADDE 63 – (1) Temel etik ilkelere yönelik tehditler Yönetmeliğin birinci kısmında açıklanmıştır.
(2) Bağımlı çalışan meslek mensubu için kişisel çıkar tehdidi yaratabilecek durumlara verilebilecek örneklerden bazıları şunlar olabilir:
a) Finansal çıkar, krediler ve garantiler,
b) Şirket varlıklarının uygunsuz biçimde kişisel amaçlar için kullanımı,
c) İstihdam güvenliği ile ilgili endişeler,
ç) İşveren dışından gelen ticari baskılar.
MADDE 64 – (1) Yeniden değerlendirme tehdidi yaratabilecek durumlara verilebilecek örneklerden bazıları işletme kararlarının ve verilerinin, bu kararları veren veya verileri hazırlayan meslek mensupları tarafından incelenmesi ve değerlendirilmesi olabilir.
MADDE 65 – (1) Bağımlı çalışan meslek mensupları, işverenin hedef ve amaçlarını gerçekleştirmek için çalışırken, hatalı ya da yanıltıcı olmaması kaydıyla çalıştıkları işletmelerin durumlarını daha iyi gösterecek ifadeler kullanabilirler. Bu tür hareketler genellikle taraf tutma tehdidi yaratmamaktadır.
MADDE 66 – (1) Bağımlı çalışan meslek mensubu için yakınlık tehdidi yaratabilecek durumlara verilebilecek örneklerden bazıları şunlar olabilir:
a) Bağımlı çalışan meslek mensubunun finansal ya da finansal olmayan raporlama, işlemlerini veya iş kararlarını etkileyecek bir pozisyonda olması veya bu meslek mensubunun birinci derece veya yakın aile üyelerinin bu etkiden fayda sağlayabilecek bir konumda bulunması,
b) Meslekî kararlarını etkileyen taraflarla uzun süreli ilişki,
c) Değeri açıkça önemsiz olmadıkça, bir hediye veya ayrıcalıklı hizmet kabul edilmesi.
MADDE 67 – (1) Bağımlı çalışan meslek mensubu için yıldırma tehdidi yaratabilecek durumlara verilebilecek örneklerden bazıları şunlar olabilir:
a) Bir muhasebe politikasının uygulanması veya finansal bilgilerin raporlanma biçimi ile ilgili bir anlaşmazlık sebebiyle bağımlı çalışan meslek mensubunun veya birinci derece/yakın bir aile üyesinin işten çıkarılması veya işinin değiştirilmesi ile tehdit edilmesi,
b) Karar verme sürecini etkilemeye yönelik baskın kişilikli bireyler.
MADDE 68 – (1) Sayılan tehditlerin ortadan kaldırılması veya kabul edilebilir bir düzeye indirilmesine yönelik önlemlerden meslek, mevzuat ve düzenlemelerle ilgili önlemler, Birinci Kısımda açıklanmıştır.
MADDE 69 – (1) İş çevresinde alınabilecek önlemlere verilebilecek örnekler şunlar olabilir:
a) İşverenin şirket gözetim ve kontrol yapıları,
b) İşverenin etik ve davranış programları,
c) İşverenin işe alma sürecinde kalifiye eleman istihdamının öneminin vurgulanması,
ç) Güçlü iç kontrol uygulamaları,
d) Uygun disiplin süreçleri,
e) Etik davranışın önemini vurgulayan ve çalışanların da aynı şekilde davranmasını bekleyen liderlik biçimi,
f) İşgören performans kalitesinin izlenmesi veya uygulanmasına yönelik politika ve süreçler,
g) İşverenin politika ve süreçleri konusunda tüm çalışanlarla zamanlı iletişim sağlanması ve eğitim verilmesi,
ğ) İşletmedeki işgörenlerin herhangi bir cezalandırılma korkusu duymadan, etik konular ile ilgili herhangi bir soru veya sorunlarını üst yönetimle paylaşmalarını destekleyen politika veya süreçler,
h) Bağımlı çalışan meslek mensubu, işletme içinde etik olmayan davranışların sürekli olarak devam edeceğine inanıyorsa, yasal tavsiye almayı düşünebilir. Tüm önlemlerin faydasız olduğu ve tehditlerin ortadan kaldırılamadığı bu tür olağanüstü durumlarda, bağımlı çalışan meslek mensubu işveren işletmeden istifa etmesinin uygun olacağına karar verebilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Potansiyel Çıkarlar
MADDE 70 – (1) Bağımlı çalışan meslek mensubunun işverene karşı sorumluluklarının temel etik ilkelere uymakla ilgili meslekî yükümlülükleriyle çatıştığı durumlar olabilir. Normal koşullarda, bağımlı çalışan meslek mensubu işverenin koyduğu yasal ve etik amaçları ve bu amaçlar ışığında belirlenen kural ve süreçleri desteklemelidir. Bununla birlikte, temel etik ilkelere yönelik tehditler belirlendiğinde, meslek mensubu bu duruma yönelik bir tepki verebilmelidir.
MADDE 71 – (1) İşverene karşı sorumlulukları nedeniyle, meslek mensubu temel etik ilkelerini doğrudan veya dolaylı olarak tehdit edecek biçimde hareket etme baskısı altında kalabilir. Bu tür baskılar açık veya örtülü biçimde olabilir. Baskı bir gözetmenden, bir yöneticiden veya işletme içindeki başka bir kişiden gelebilir. Meslek mensubunun karşılaşabileceği baskılar aşağıdaki konularla ilgili olacaktır:
a) Kanun veya düzenlemelere karşı gelecek biçimde hareket etmek,
b) Teknik ve meslekî standartlara karşı gelecek biçimde hareket etmek,
c) Yasal ve etik olmayan kazanç yönetimi stratejileri oluşturmak,
ç) İşverenin denetçilerine veya düzenleyici kuruluşlara yalan söylemek veya kasıtlı olarak yanlış yöne sevk etmek,
d) Finansal veya finansal olmayan raporlama faaliyetlerinde gerçekleri önemli ölçüde yanlış sunan işlemler yapmak veya bunlarla ilgili olmak,
e) Finansal tablolar, vergi beyannameleri veya diğer yasal yükümlülüklerde sermaye piyasasını düzenleyici kuruluşların istediği raporlarla ilişkili olarak yapılan ve gerçeklerin önemli ölçüde yanlış olduğu, finansal veya finansal olmayan raporlama işlemleri yapmak ve bu tür raporlarla ilgili olmak.
MADDE 72 – (1) Bu tür baskılar nedeniyle ortaya çıkacak tehditleri (yıldırma tehditleri gibi) değerlendirilmeli ve önemli kabul edilen tehditleri ortadan kaldırmaya veya kabul edilebilir bir düzeye indirmeye yönelik önlemler belirlenmeli ve uygulanmalıdır. Alınabilecek önlemlerden bazıları şunlar olabilir:
a) İşletme içinden, bağımsız bir meslekî danışmandan veya meslek örgütünden tavsiye almak,
b) Yasal tavsiyeler almak,
c) İşletmede formel bir anlaşmazlık çözüm sürecinin mevcut olması.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bilginin Hazırlanması ve Raporlanması
MADDE 73 – (1) Bağımlı çalışan meslek mensupları, kamuya açıklanan veya işveren içindeki veya dışındaki gruplar tarafından kullanılacak bilgilerin hazırlanması ve raporlanmasında sıklıkla görev alırlar. Bu tür raporlar tahminler ve bütçeler, finansal tablolar, yönetim analizleri ile finansal tablo denetiminin bir parçası olarak denetçiye sunulan yönetim temsil mektubu gibi finansal veya yönetim bilgileri içeren raporlar olabilir. Meslek mensubu bu tür bilginin hazırlanmasında ve sunulmasında dürüst olmalı ve geçerli meslekî standartlara ve finansal raporlama standartlarına uygun olarak hareket etmelidir.
MADDE 74 – (1) Bağımlı çalışan meslek mensubu dışarıdan gelen veya kendisine kişisel kazanç sağlama amaçlı baskılar sonucu yanıltıcı bilgi üretmek durumunda kalırsa temel etik ilkelerine yönelik tehditler (örneğin, tarafsızlık ilkesi veya meslekî yeterlilik ve özen ilkesine yönelik kişisel çıkar veya yıldırma tehdidi) ortaya çıkabilir.
(2) Söz konusu tehditlerin önemi, baskının kaynağı ve bilginin hatalı olma derecesine bağlı olacaktır. Tehditleri değerlendirilmeli ve açıkça önemsiz olanlar dışındaki tehditlerin ortadan kaldırılması veya kabul edilebilir bir düzeye indirilmesi için gerekli önlemler alınmalıdır. Alınabilecek önlemlerden bir tanesi işletme içinde üst düzey yetkililere (örneğin denetim komitesi veya meslek örgütüne) danışmak olabilir.
(3) Tehdidin makul bir düzeye indirilmesi mümkün olmadığında, meslek mensubu yanıltıcı olan bilgilerle ilişkisini sürdürmeyi reddedebilir. Yanıltıcı bilgi sunumunun önemli derecede ve sürekli olduğu durumlarda bağımlı çalışan meslek mensubunun Birinci Kısım ve Birinci Bölümünde yer alan Önlemler başlığındaki ilkeler ışığında ilgili otoritelere, durumu bildirme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bağımlı çalışan meslek mensubu aynı zamanda yasal tavsiye alabilir veya istifa edebilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yeterli Uzmanlık Bilgisi ile Hareket Etme
MADDE 75 – (1) Temel etik ilkelerden meslekî yeterlilik ve özen ilkesi, bağımlı çalışan meslek mensubunun sadece yeterli eğitim ve deneyimi olan konularla ilgili görevler üstlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Meslek mensubu sahip olduğu deneyim veya uzmanlık düzeyi ile ilgili işverenine yanıltıcı bilgi vermemeli ve gerektiğinde uzman tavsiye ve desteğine başvurmaktan kaçınmamalıdır.
MADDE 76 – (1) Bağımlı çalışan meslek mensubunun görevlerini uygun meslekî yeterlilik ve özen içinde yerine getirmesini tehdit eden durumlara verilebilecek örnekler şunlar olabilir:
a) Görevlerin uygun şekilde yerine getirilmesi için yeterli zaman verilmemesi,
b) Görevlerin uygun şekilde yerine getirilmesi için gerekli bilgilerin eksik, yetersiz veya sınırlı olması,
c) Yetersiz deneyim ve eğitim,
ç) Görevlerin yerine getirilmesinde kullanılacak kaynakların yetersizliği.
MADDE 77 – (1) Bu tehditlerin önemi; bağımlı çalışan meslek mensubunun başkaları ile birlikte çalışma derecesi, işletme içindeki kıdem durumu ve işe uygulanan gözetim ve inceleme düzeyi gibi faktörlere bağlı olacaktır. Söz konusu tehditlerden önemli kabul edilenleri için uygun önlemler alınmalıdır. Alınabilecek önlemlerden bazıları şunlar olabilir:
a) İlave danışmanlık veya eğitim sağlanması,
b) Görevlerin yerine getirilmesi için yeterli zamanın garanti edilmesi,
c) Konuyla ilgili uzmanlığa sahip bir kişiden destek alınması,
ç) Uygun olduğunda işletme içindeki üstlerden, bağımsız uzmanlardan veya meslek örgütünden danışmanlık sağlanması.
MADDE 78 – (1) Tehditler ortadan kaldırılamıyor veya kabul edilebilir bir düzeye indirilemiyorsa bağımlı meslek mensubu kuşku duyduğu bu görevleri yerine getirmeyi kabul etmeyebilir. Böyle bir durumda bu kararına ilişkin nedenleri açıklamalıdır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Finansal Çıkarlar
MADDE 79 – (1) Bağımlı çalışan meslek mensubunun kendisi veya yakını ya da birinci dereceden bir aile üyesinin temel etik ilkeleri tehdit eden finansal çıkarları bulunabilir. Örneğin, finansal kazanç elde etmek amacı ile fiyata duyarlı bilgilerin manipüle edilme isteği, tarafsızlık veya gizliliğe yönelik kişisel çıkar tehdidi yaratabilir. Kişisel çıkar tehdidi yaratabilecek durumlara verilebilecek önlemlerden bazıları şunlar olabilir:
a) Meslek mensubunun veya birinci dereceden yakın aile üyesinin işveren işletmede doğrudan veya dolaylı bir finansal çıkarı olması ve bu çıkarın değerinin bağımlı meslek mensubunun verdiği kararlardan doğrudan etkilenebilmesi,
b) Meslek mensubunun kâr üzerinden prim alması ve bu primin değerinin meslek mensubunun verdiği kararlardan doğrudan etkilenmesi,
c) İşverenin ana sözleşmesinde bağımlı çalışan meslek mensubunun kârdan pay almasına hak sağlayan maddeler olması.
MADDE 80 – (1) Bağımlı çalışan meslek mensubu bir tehdidin önemini değerlendirirken finansal çıkarın önem düzeyine ve doğrudan veya dolaylı bir çıkar oluşuna göre bir değerlendirme yapmalıdır.
MADDE 81 – (1) Saptanan tehditlerin, açıkça önemsiz olanlarının dışındakiler için alınabilecek önlemlerden bazıları şunlar olabilir:
a) Üst yönetimin alacağı ücreti belirlemek üzere yönetimden bağımsız bir komite oluşturulmak,
b) Gerekli olduğunda işletmedeki üstlere danışmak,
c) Gerekli olduğunda işletmenin yönetişimden sorumlu taraflara veya meslek örgütüne danışmak,
ç) İç ve dış denetim süreçleri,
d) Etik konularla ilgili güncel eğitimler verilmesi ve içeriden öğrenenlerin ticaretini önleyen yasal sınırlamalar.
MADDE 82 – (1) Bağımsız çalışan bir meslek mensubu bilgileri manipüle edemez ve gizli bilgileri kişisel çıkarı için kullanamaz.
ALTINCI BÖLÜM
Teşvikler
MADDE 83 – (1) Bağımlı çalışan bir meslek mensubuna veya birinci derece ya da yakın aile üyesine teşvik teklif edilebilir. Teşvikler; hediyeler, ağırlama, ayrıcalıklı davranış gibi çeşitli biçimlerde ortaya çıkabilir.
MADDE 84 – (1) Bağımlı çalışan meslek mensubuna teşvik teklif edilmesi temel etik ilkelere yönelik tehdit yaratabilir. Meslek mensuba ya da yakın bir aile üyesine bir teşvik sunulduğunda, durum çok dikkatli biçimde ele alınmalıdır. Bir teşvik, meslek mensubunun faaliyet veya kararlarını etkileme, yasal veya dürüst olmayan davranışları teşvik etme veya gizli bilgileri ele geçirme gibi amaçlarla yapılmış ise tarafsızlık ve gizlilik ilkelerine yönelik kişisel çıkar tehdidi oluşacaktır. Bu tür bir teşvik teklifinin kabul edilmesi ise tarafsızlık veya gizlilik tehdidi yaratacaktır. Teşvikin kabul edilmesinin ardından, teşvikinin kamuya açıklanması ve meslek mensubunun veya ailesinin adına leke düşürülmesine yönelik ilave tehditler de gelebilecektir.
(2) Bu tür tehditlerin önemi teşvikin özelliğine, değerine ve arkasındaki niyete bağlı olacaktır. Konuyla ilgili tüm bilgilere sahip üçüncü bir kişi sunulan teşviki önemsiz olarak değerlendirmekteyse, bu durumda bağımlı çalışan meslek mensubu temel etik ilkelere yönelik önemli bir tehdit oluşmadığına karar verebilir.
MADDE 85 – (1) Değerlendirilen tehditlerden önemli kabul edilenler için önlem alınmalıdır. Tehditler ortadan kaldırılamıyor veya kabul edilebilir bir düzeye indirilemiyor ise meslek mensubu teşviki kabul etmemelidir. Temel etik ilkelerine yönelik gerçek tehditler sadece teşvikin kabul edilmesinden kaynaklanmamaktadır. Bazen sadece teşvik teklifinin yapılmış olması bile ilave önlemlerin alınmasını gerektirebilir. Bağımlı çalışan meslek mensubu bu tür tekliflerin taşıdığı riski değerlendirmeli ve aşağıdaki önlemlerin alınıp alınmaması gerektiğine karar vermelidir:
a) Bu tür teklifler yapıldığında, hemen üst yönetime veya işverenin yönetişimden sorumlu olanlara bilgi verilmesi,
b) Meslek örgütüne veya teklifi yapan kişinin işverenine teklifle ilgili bilgi verilmesi ancak böyle bir adım atılmadan önce yasal tavsiye alınması,
c) Bu tür teklifleri alabilecek pozisyonda bulunan birinci derece veya yakın aile üyelerine tehditler ve önlemler hakkında bilgi verilmesi,
ç) Meslek mensubunun birinci derece veya yakın aile üyelerinin işveren işletmenin rakipleri ya da potansiyel tedarikçileri tarafından istihdam edilmeleri ile ilgili üst yönetime bilgi verilmesi.
MADDE 86 – (1) Bağımlı çalışan meslek mensubu başka bir bireyin ya da işletmenin haklarını geri plana itmek, karar alma sürecini etkilemek veya gizli bilgileri ele geçirmek gibi amaçlarla teşvik teklifi yapma baskısı altında kalabilir.
(2) Bu tür baskılar işletme içinden bir üst ya da meslektaştan veya işletme dışından gelebilir.
(3) Bu tür durumlara karşı dikkatli olunmalıdır.
MADDE 87 – (1) Bağımlı çalışan meslek mensubu üçüncü bir grubun meslekî kararını uygunsuz biçimde etkileyecek bir teşvik vermeyi teklif edemez.
MADDE 88 – (1) Etik olmayan bir teşvik verilmesi yönündeki baskılar işveren işletme içinden geliyorsa, bağımlı çalışan meslek mensubu, Yönetmeliğin birinci kısmındaki etik çatışmanın çözümlenmesiyle ilgili kısma uygun davranmalıdır.
SMLİK SMMMLİK VE YMMLİK MESLEKLERİNE İLİŞKİN HAKSIZ REKABET VE REKLAM YASAĞI YÖNETMELİĞİ
SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK
VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK MESLEKLERİNE İLİŞKİN
HAKSIZ REKABET VE REKLAM YASAĞI YÖNETMELİĞİ
(21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır)
BİRİNCİ KISIM
Haksız Rekabet
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 3568 sayılı Kanuna göre ruhsat almış, serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali müşavirlerin kendi aralarında ve müşterileri ile olan ilişkilerinde haksız rekabetin önlenmesi, bu suretle dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanması ve meslek mensuplarının iş elde etmek için reklam sayılabilecek eylem ve işlemlerinin kapsam, sınır ve esaslarının belirlenmesidir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 3568 sayılı Kanuna göre ruhsat almış, serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali müşavirleri ve meslek mensuplarının her türlü ortaklıklarını kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 29, 33, 44 ve 50 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Birlik: Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğini,
b) Denetim Standartları: Muhasebe kayıtları ve finansal tabloların denetimi sırasında esas alınması zorunlu olan ve Türkiye Denetim Standartları Kurulu tarafından belirlenen ilke, kural ve kavramları,
c) Kanun: 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununu,
ç) Haksız Rekabet: Meslek mensuplarının birbirleriyle ve iş sahibi ile olan ilişkilerini etkileyen aldatıcı veya diğer şekillerdeki dürüstlük kurallarına aykırı davranışları veya mesleki uygulamaları,
d) Haksız Rekabetle Mücadele Kurulu: Birlik ve odalar bünyesinde kurulan ve bu Yönetmelikte belirtilen görevleri yapan kurulu,
e) İş Sahibi: Meslek mensubu ile yazılı sözleşme yapmış gerçek kişiler ile her türlü ortaklık ve kuruluşu,
f) Mesleki Faaliyet: Serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali müşavir unvanı ile Kanun hükümleri uyarınca gerçekleştirilen faaliyetleri,
g) Meslek Mensubu: Kanuna göre ruhsat almış serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali müşaviri,
ğ) Muhasebe Standartları: Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu tarafından belirlenen muhasebe işlem ve kayıtları ile finansal tabloların hazırlanmasında işletmeler tarafından uyulması zorunlu olan ilke, kural ve kavramları,
h) Oda: Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odaları ile Yeminli Mali Müşavirler Odalarını,
ı) Ruhsat: Serbest muhasebecilik, serbest muhasebeci mali müşavirlik ve yeminli mali müşavirlik ruhsatlarını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Haksız Rekabet Sayılan Haller
Haksız rekabet yapmama yükümlülüğü
MADDE 5 – (1) Meslek mensupları, mesleki faaliyetleri kapsamında işin kabulü, reddi, yürütülmesi ve sona ermesi ile reklam yasağı kapsamına giren her türlü faaliyetlerine ilişkin olarak haksız rekabete neden olacak eylem ve davranışlarda bulunamazlar.
Meslek mensupları arasında ve iş sahipleriyle ilişkilerde haksız rekabet
MADDE 6 – (1) Meslek mensupları, mesleki dayanışma sorumluluğunun bilincinde olarak, kendi aralarında ve iş sahipleriyle olan ilişkilerinde haksız rekabete neden olacak eylem ve davranışlarda bulunamazlar. Aşağıda sayılı haller özellikle haksız rekabet teşkil eder:
a) Muhasebe ve denetim standartlarına uymamak, mesleki faaliyetlerin yürütülmesinde gereken mesleki özeni göstermemek.
b) Bir diğer meslek mensubu ile sözleşmesi bulunan iş sahiplerini sözleşme yapmak amacıyla mevcut sözleşmelere aykırı davranmaya veya bu sözleşmeleri feshetmeye yöneltmek.
c) İzinsiz olarak faaliyette bulunmak, yetki belgeleri ve ruhsatları iptal olduğu halde doğrudan veya dolaylı olarak mesleki faaliyete devam etmek veya faaliyetleri geçici olarak durdurulduğu halde mesleki faaliyetlere doğrudan devam etmek.
ç) Yetki belgeleri ve ruhsatları iptal olduğu veya faaliyetleri geçici olarak durdurulduğu halde unvanlarında, ilan ve reklamlarında, mesleki faaliyette bulundukları intibaını yaratacak kelime veya ibareler kullanmak.
d) Meslek ruhsatının kiralanması veya çeşitli menfaatler sağlayarak meslek mensubu olmayan kişilere faaliyette bulunma imkanı sağlamak.
e) Mesleği yapmaları yasaklananları çalıştırmak veya bu kişilerle her ne şekilde olursa olsun doğrudan veya dolaylı olarak mesleki işbirliği yapmak.
f) Üçüncü şahısları yanıltacak şekilde gerçeğe aykırı belge düzenlemek ve onaylamak,
g) Bir diğer meslek mensubunun çalışanlarına ve diğer yardımcı kişilere işlerini yerine getirirken yükümlülüklerine aykırı davranmaya yöneltebilecek şekilde doğrudan veya dolaylı menfaat sağlamak veya önermek.
ğ) Bir diğer meslek mensubunun çalışanlarını ve diğer yardımcı kişileri her türlü vasıtayla meslek mensuplarının veya iş sahiplerinin iş sırlarını ele geçirmeye veya açıklamaya yöneltmek.
h) Bağımlı çalışan meslek mensupları bakımından aynı anda birden çok işletmede mesleki sorumluluk üstlenmek.
ı) Mevzuat hükümlerinin emredici kurallarına aykırı davranmak suretiyle meslek mensupları karşısında haksız şekilde avantaj elde etmek.
Ücret ve diğer mali nitelikteki uygulamalar ile haksız rekabet
MADDE 7 – (1) Meslek mensupları, mesleki dayanışma sorumluluğunun bilincinde olarak, ücret ve mali nitelikteki uygulamalarda haksız rekabete neden olacak eylem ve davranışlarda bulunamazlar. Aşağıda sayılı haller özellikle haksız rekabet teşkil eder:
a) Asgari ücret tarifesinin altında ücret talep etmek veya ücretsiz hizmet vermek.
b) Ücret tarifesindeki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, yapılacak hizmet veya iş sonucu elde edilen menfaat üzerinden iş sahibi ile ortaklık pay anlaşmaları yapmak.
c) Bir meslek mensubuna olan ücret borcunu ödememiş iş sahibine hizmet vermek.
ç) İş sahiplerinden emanet para toplamak, alınan ücrete karşılık olmak üzere gerçeğe aykırı serbest meslek makbuzu veya fatura düzenlemek.
d) Sözleşme değerinin altında serbest meslek makbuzu veya fatura düzenlemek veya hiç düzenlememek; mali yükümlülüklerini yerine getirmemek.
e) Üçüncü kişilere ücret ya da herhangi bir menfaat sağlamak veya vaat etmek suretiyle iş almak.
f) İş sahiplerine menfaat sağlamayı vaat etmek veya menfaat sağlamak ve bu suretle iş almak.
g) İş sahiplerine ait veya iş sahiplerinden elde edilen bilgileri kullanmak suretiyle ekonomik çıkar sağlamak.
ğ) Çalışanlara iş mevzuatında öngörülen ücret ve sosyal hakları vermemek veya maliyetleri düşürmek için yasal zorunlulukları yerine getirmemek.
Reklam yoluyla haksız rekabet
MADDE 8 – (1) Meslek mensupları, mesleki dayanışma sorumluluğunun bilincinde olarak, reklam yoluyla haksız rekabete neden olacak eylem ve davranışlarda bulunamazlar. Aşağıda sayılı haller özellikle haksız rekabet teşkil eder.
a) Meslek mensuplarının dürüstlüğü, güvenirliği ve tarafsızlığı hakkında yanlış ve asılsız beyanlarda bulunmak.
b) Meslek mensuplarının hizmetlerini ve faaliyetlerini yanlış ve yanıltıcı veya yersiz açıklamalarla kötülemek.
c) Meslek mensupları hakkında asılsız ihbar ve şikayette bulunmak.
ç) Kendisi, hizmetleri ve faaliyetleri hakkında gerçek dışı veya yanıltıcı açıklamalarda bulunmak.
d) Sahip olmadığı meslek unvanını kullanmak.
e) Bu Yönetmelik ile belirlenen reklam ilke ve kurallarına aykırı davranmak.
f) Mesleki ve akademik unvan dışında sahip olunan başka unvanları kullanmak.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Hak, Yetki ve Sorumluluklar
Odaların hak ve yetkileri
MADDE 9 – (1) Odalar, meslek mensuplarının iktisadi menfaatlerini korumak amacıyla, haksız rekabetin varlığı halinde Kanunun 14 üncü maddesi ile 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 58 inci maddesi hükümlerine göre;
(a) Fiilin haksız olup olmadığının tespiti,
(b) Haksız rekabetin men’i,
(c) Haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılması ile haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesi,
davalarını açmaya yetkilidir.
Meslek mensubunun hakları
MADDE 10 – (1) Haksız rekabet nedeniyle, müşterileri, güvenirliği, mesleki itibarı, mesleki faaliyetleri veya diğer iktisadi menfaatleri zarar gören veya zarar görme tehlikesi olan meslek mensubu; ilgili odalara şikayette bulunabilir ve/veya 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununda düzenlenen dava haklarını kullanabilir.
İstihdam edenin sorumluluğu
MADDE 11 – (1) Meslek mensubu, istihdam ettiği personel tarafından gerçekleştirilen haksız rekabet eylemleri ve uygulamaları sebebiyle de bağlı bulunduğu odaya ve zarar görenlere karşı sorumludur.
İKİNCİ KISIM
Reklam Kuralları
Reklam yasağı
MADDE 12 – (1) Meslek mensupları, Kanunun 44 üncü maddesinde düzenlenen ve usul ve esasları bu Yönetmelikle belirlenen reklam yasağına uymakla yükümlüdürler.
İlkeler
MADDE 13 – (1) Meslek mensubu, nesnel ve mesleğine ilişkin olduğu sürece işi ve şahsı hakkında açıklama yapabilir.
(2) Bir meslek mensubu bilimsel, düşünsel tartışmalar, seminerler ve eğitim programları organize edebilir. Ancak, bu faaliyetleri basın ve yayın yoluyla üçüncü kişilere duyuramaz.
(3) Toplumun ilgilendiği konularda meslek mensubunun yaptığı yayınlara ve demeçlere haber programlarında yer verilmesi veya bunlar hakkında meslek mensubunca veya diğer kişilerce yazı ve haber yazılması reklam sayılmaz.
(4) Meslek mensubu, bürosunun tanıtımı için broşür bastırabilir. Meslek mensubu veya mesleki şirketin yayınladığı, sirküler, bülten ve işe alma broşürlerinin mesleki ilişkilerin sürdürüldüğü kimselere gönderilmesi reklam sayılmaz.
(5) Meslek mensubunun mesleki faaliyet ve meslek alanı dışında yerel, ulusal veya uluslararası düzeydeki herhangi bir faaliyetinin tanıtılması veya aldığı bir ödülün kamuya duyurulması veya üyesi olduğu bir kurumdaki üyeliğini açıklaması reklam sayılmaz.
Tabela
MADDE 14 – (1) Meslek mensupları kullanacakları tabelalarda; oda ve Birlik amblemi, meslek unvanı ile ad ve soyadı, ortaklık bürosu unvanı, şirket ise şirket unvanı varsa akademik unvanı, büronun adresi, telefon numarası, internet adresi ile elektronik posta adresi yer alabilir. Tabelada bu Yönetmelikte belirlenenlerin dışında unvan, deyim, yabancı dillerde yazılmış ifadeler ile sair şekiller, işaret, resim, fotoğraf ve benzerlerine yer verilemez.
(2) Aynı büroda birlikte çalışma halinde, birlikte çalışan meslek mensuplarının ad ve soyadlarının, ortaklık şeklinde çalışılması durumunda ise ortaklık unvanının tabelada yer alması zorunludur.
(3) Tabela, büronun bulunduğu binanın giriş kapısının yanına, giriş holü veya koridoruna ya da büro giriş kapılarının yanına asılabilir. Bina cephelerine, büro balkonu ve pencerelerine birden fazla tabela asılamaz, benzeri yazılar yazılamaz.
Basılı evrak
MADDE 15 – (1) Başlıklı kağıtlar, kartvizitler ve diğer basılı evrak, reklam niteliği taşıyacak şekilde düzenlenemez.
(2) Başlıklı kağıtlarda, kartvizitlerde ve diğer basılı evrakta, sadece mesleki unvan, varsa akademik unvan, ad ve soyad, adres, telefon ve faks numaraları, internet ve elektronik posta adresleri ile bağlı bulunulan odayla ilgili sicil numarası, büro sicil numarası, ruhsat numarası, vergi dairesi ve vergi sicil numarası yer alabilir.
(3) Ortaklık şeklinde çalışılması halinde ortaklığın unvanının yazılması zorunlu olup, ortakların ad ve soyadlarına da yer verilebilir.
(4) Ortak sıfatı taşıyan meslek mensuplarının, başlıklı kağıtlarında, kartvizitlerinde ve diğer basılı kağıtlarında, ortaklığın adı yanında, kendi ad ve soyadlarını da kullanmaları zorunludur.
(5) Başlıklı kağıtlarda, kartvizitlerde ve diğer basılı evrakta mesleki ve akademik unvan dışında unvan kullanılamayacağı gibi kamu ve özel kurum ve kuruluşlar ile siyasi partilerdeki geçmiş ve mevcut görevler belirtilemez. Odalar ve Birlik organlarında geçmişte görev alan meslek mensupları bu unvanlarını kullanamazlar. Halen görevli olanlar bu unvanlarını ancak bu görevin ifasında ve bu görevleri ile sınırlı olmak kaydıyla kullanabilirler.
(6) Başlıklı kağıtlarda, kartvizitlerde ve diğer basılı evrakta, meslek mensubu veya ortaklığın ad ve unvanını belirtme amacını aşan hiç bir yazı ve deyim yer alamaz.
Marka tescil yasağı
MADDE 16 – (1) Serbest muhasebecilik, serbest muhasebeci mali müşavirlik ve yeminli mali müşavirlik hizmeti, hiçbir sıfat altında marka olarak tescil ettirilemez.
Telefon rehberi
MADDE 17 – (1) Meslek mensupları, alfabetik sırada dizilmiş olmak ve diğer meslek mensuplarından, meslek faaliyetlerini yürüten ortaklıklarından ayırt edici her hangi bir ifade, sembol, işaret ve saire kullanmamak koşulu ile telefon rehberinin meslekler kısmında, ad, soyad, büro adresi, telefon ve faks numaraları, internet adresi ve elektronik posta adreslerini yayınlatabilirler.
Sirküler, kitapçık ve tanıtım broşürleri basımı
MADDE 18 – (1) Meslek mensubu, mesleki bilgi içeren sirküler, kitapçık, tanıtım broşürü ve benzeri dokümanları, mevcut müşterilerine ve diğer meslek mensuplarına posta ve elektronik posta gibi yöntemlerle dağıtabilir; bu yayınları, müşterisi olmayan kişi ve kurumlara ancak bunların yazılı talepleri halinde verebilir.
(2) Meslek mensubu sunduğu mesleki faaliyetlerin tanıtımı için hazırlayacağı kitapçık ve broşürlerde, mevcut ve geçmiş müşterilerinin isim ve unvanlarını açıklayamaz, gerçeğe dayanmayan, haksız ve reklam sayılabilecek ifadeler kullanamaz.
Kitap ve makale yayını
MADDE 19 – (1) Meslek mensupları, mesleki konularda hazırlayacağı kitap, makale ve benzeri bilimsel çalışmalarda mesleki ve akademik unvanlarını kullanabilir ancak, çalıştığı büro, şirket veya kurumun ad veya unvanını kullanamaz. Bağlı bulunulan büro, şirket veya kurumun faaliyetleri hakkında reklam sayılacak açıklama yapılamaz.
(2) Meslek mensupları yayıncılık yapamaz. Meslek mensuplarının tek başına veya diğer bir meslek mensubu ile birlikte yazdıkları kitapları bastırıp satmaları yayıncılık faaliyeti sayılmaz. Meslek mensupları mesleki faaliyetlerini icra ettikleri şirket veya ortaklığın unvanını yayınevlerine kullandıramaz.
Personel istihdamıyla ilgili duyurular
MADDE 20 – (1) Meslek mensupları büroları veya ortağı olduğu şirketlerin veya müşterilerinin mesleki personel ihtiyacı için ilan verebilir. Meslekle ilgili eğitim kurumlarında öğrencileri veya mezunları haberdar etmek amacıyla mesleği ve büro veya şirketini tanıtıcı bilgiler verebilir.
Medya ilişkileri
MADDE 21 – (1) Meslek mensupları;
a) Büro açılışlarını basın ve yayın yoluyla duyuramaz.
b) Yaşamları, kazançları, mesleki faaliyeti hakkında reklam niteliğinde yayınlarda bulunamaz; işlerine baktıkları veya eskiden hizmet verdikleri müşterileri hakkında tekzip yayınlayamaz; zorunlu haller dışında gazete, radyo ve televizyonlara ve internete görüntü, bilgi, demeç veremez, açıklama yapamaz.
c) Gazete, radyo, televizyon ve internette röportaj, sohbet, konuşma, tartışma ve benzeri programlara katıldıklarında; reklam sayılabilecek her türlü davranıştan ve açıklamadan kaçınmak zorundadır.
ç) Mesleğini icra ederken ya da gazete, radyo ve televizyonda veya internette kendisinin veya yapmakta olduğu işin ya da iş sahibinin adını reklam olabilecek nitelikte kullanamaz.
Internet uygulamaları
MADDE 22 – (1) Meslek mensupları, bağlı oldukları odaya bilgi vererek internet dahil, teknolojinin ve bilimin olanak tanıdığı her tür ortamda serbest muhasebecilik, serbest muhasebeci mali müşavirlik ve yeminli mali müşavirlik mesleğinin ilke ve kurallarına, meslek unvanının gerektirdiği saygı ve güvene, Kanun, yönetmelik ve mecburi meslek kararlarına aykırı olmayacak şekilde kendisini ifade etme hakkına sahiptir.
(2) Meslek mensupları, mesleki faaliyetlerini internet üzerinden sürdürmek, iş sahiplerini bilgilendirmek, mesleki makalelerini ve bilimsel çalışmalarını yayınlamak amacıyla yalnızca meslekiunvanı.tr uzantılı internet sitesi kurabilir. İnternet sitesi üzerinden mesleki faaliyetini yürütürken, mesleğin ilke ve kurallarına, meslek unvanlarının gerektirdiği saygı ve güvene aykırı olmamak şartı ve gerekli güvenlik tedbirlerini alarak sır saklama yükümlülüğüne uygun davranmak kaydı ile internetin kendine özgü araçlarını ve sadece ilgili kişinin ulaşabileceği, şifrealgoritma ile korunan internet sitesinin geri planında kişiselleştirilmiş sanal ofis benzeri uygulamaları kullanabilir. Bu uygulamalar ilgilisinin dışındakilerin kullanımına açılamaz.
(3) Meslek mensupları, internet sitelerinde;
a) Site sahibi ya da sahiplerinin adı, soyadı, varsa akademik unvanı, büro unvanı, mesleki şirket ise tescil edilmiş unvanı, bağlı olduğu oda, büro ve sicil numaraları, mesleğe başlama tarihi, mezun oldukları üniversite, bildikleri yabancı dil, mesleki faaliyetin yürütüldüğü büro adresi, telefon ve faks numaraları, elektronik posta adresi gibi bilgilerin bulunmasını sağlar.
b) İş sağlama amacına yönelik olmamak ve meslektaşlarıyla haksız rekabete yol açmamak kaydıyla internet sitelerini arama motorlarına kayıt ederken anahtar kelime olarak; adı, soyadı, büro unvanı, ortaklık büro unvanı, mesleki şirket unvanı, bulunduğu şehir ve kayıtlı oldukları oda dışında bir sözcük ya da tanıtım amaçlı herhangi bir ibare kullanamaz.
c) İş sağlama amacına yönelik ve meslektaşlarıyla haksız rekabete yol açacak şekilde, internet kullanıcılarını kendi sitesine veya kendi sitesinden bir başka siteye yönlendirecek internet kısa yolları kullanamaz, kullanılmasına izin veremez, reklam veremez ve alamaz.
Yükümlülükler
MADDE 23 – (1) Meslek mensupları, iş elde etmek için reklam sayılabilecek eylem ve davranışlarda bulunmamak; üçüncü kişilerin kendileri için reklam sayılabilecek eylem ve davranışlarına izin vermemek ve bunlara engel olmak için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Haksız Rekabetle Mücadele Kurulu
Haksız rekabet mücadele kurulu
MADDE 24 – (1) Odalar ve Birlik kendi bünyelerinde mesleki faaliyetlerin haksız rekabet teşkil etmeyecek şekilde ve reklam ilke ve kurallarına uygun olarak yürütülmesinin temini ile bu Yönetmeliğin uygulanmasını gözetmek üzere, Haksız Rekabetle Mücadele Kurulu teşkil eder.
(2) Kurul, oda ve Birlik yönetim kurullarının yetkilendirmesi ile ilgili yönetim kuruluna bağlı olarak faaliyetlerini yürütür.
Oda haksız rekabetle mücadele kurulunun teşekkülü
MADDE 25 – (1) Kurul, biri Başkan olmak üzere en az üç üyeden oluşur. Üye sayısı binden fazla olan odalarda kurul üye sayısı oda yönetim kurulu tarafından belirlenir.
(2) Kurul üyeleri en az beş yıl kıdemli meslek mensupları arasından oda yönetim kurulu tarafından görevlendirilir.
Oda haksız rekabetle mücadele kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 26 – (1) Kurulun görev ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir:
a) Oda yönetim kurulu tarafından görevlendirilmek kaydıyla, meslek mensuplarının haksız rekabete ve reklam ilkelerine ilişkin meslek kurallarını ihlâl edip etmedikleri konusunda denetim ve soruşturma yapmak.
b) Meslek mensuplarının haksız rekabet veya reklam ilke ve kurallarına aykırılık teşkil eden davranış ve uygulamalarının tespiti halinde, bundan sorumlu olanlar için uygun görülen yaptırım önerisi ile birlikte durumu ilgili oda yönetim kuruluna sunmak.
c) Kurul tarafından meslek mensubundan talep edilen ve kendisine veya müşterisine ait defter, evrak, dosya, kayıt ve diğer belgelerin meslek mensubu tarafından ibraz veya teslim edilmemesi halinde, gerektiğinde mahkemeye başvurulmasını, bunların ibraz veya tesliminin sağlanmasını oda yönetim kuruluna teklif etmek.
ç) Yıllık çalışma faaliyet raporunu, genel kuruldan önce oda yönetim kuruluna sunmak.
d) Mesleki faaliyetlerin haksız rekabet teşkil etmeyecek şekilde yürütülmesi ve haksız rekabete ilişkin her türlü yasal düzenlemenin uygulanması ile ilgili görüş, bülten ve sirküler yayınlanması konusunda oda yönetim kuruluna önerilerde bulunmak.
Oda haksız rekabetle mücadele kurulunun görev süresi
MADDE 27 – (1) Kurul üyelerinin görev süresi oda yönetim kurulunun görev süresi kadardır.
(2) Görev süresi biten üye yeniden görevlendirilebilir.
Birlik haksız rekabetle mücadele kurulunun teşekkülü
MADDE 28 – (1) Kurul, biri başkan olmak üzere en az beş üyeden oluşur.
(2) Kurul üyeleri, en az beş yıl kıdemli meslek mensupları arasından Birlik Yönetim Kurulu tarafından görevlendirilir.
Birlik haksız rekabetle mücadele kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 29 – (1) Birlik Haksız Rekabetle Mücadele Kurulu,
a) Odalarda kurulan haksız rekabetle mücadele kurulları arasında işbirliği ve koordinasyonu sağlar, uygulamada yeknesaklığı gözetir.
b) Yıl sonu itibariyle, oda haksız rekabetle mücadele kurulları tarafından hazırlanan faaliyet raporları ile görüş ve tavsiyeleri değerlendirir ve bunları Birlik Yönetim Kuruluna sunar.
c) Birlik Yönetim Kurulu bu konularda sirküler, bülten ve tebliğler yayınlayabilir.
Birlik haksız rekabetle mücadele kurulunun görev süresi
MADDE 30 – (1) Kurul üyelerinin görev süreleri Birlik Yönetim Kurulunun görev süresi kadardır.
(2) Görev süresi biten üye yeniden görevlendirilebilir.
Haksız rekabetle mücadele kurullarının çalışma esasları
MADDE 31 – (1) Kurulların çalışma usul ve esasları Birlik Yönetim Kurulu tarafından bir yönerge ile belirlenir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Çeşitli ve Son Hükümler
Disiplin soruşturması
MADDE 32 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırılık tespit edilmesi halinde, odalar tarafından resen veya şikayet üzerine disiplin soruşturması başlatılır.
Yürürlük
MADDE 33 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 34 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Birlik Yönetim Kurulu yürütür.
SM, SMMMLİK VE YMMLİK KANUNU GEREĞİNCİ YAPILACAK BAŞVURULAR HAKKINDA YÖNETMELİK
SERBEST MUHASEBECİ, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU
GEREĞİNCE YAPILACAK BAŞVURULAR HAKKINDA YÖNETMELİK
(22.05.1992 tarih ve 21235 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır)
Amaç ve Kapsam
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, Kanun hükümlerine göre serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir, yeminli mali müşavir olmak isteyenlerin müracaatlarına, ruhsat verilmesine ve meslek unvanlarının kullanılmasına ilişkin usul ve esasları belirtmektir.
Hukuki Dayanak
Madde 2- Bu Yönetmelik, 3568 sayılı Kanununun 50 nci maddesi hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3- Bu Yönetmelikte geçen;
Kanun : 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununu,
Bakan : Maliye Bakanını,
Birlik : Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğini,
Odalar : Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odaları ile Yeminli Mali Müşavirler Odalarını,
Meslek Mensubu : Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ile Yeminli Mali Müşaviri,
Mesleki Faaliyet : Kanun hükümleri uyarınca Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavir unvanı ile faaliyette bulunmayı,
ifade eder.
Serbest Muhasebecilik İçin Başvuru
Madde 4- Serbest muhasebeci olmak için yapılan başvuruların usul ve esasları;
1- Başvuru, ilgilinin ikametgahının bulunduğu ildeki odaya, odası bulunmuyorsa bu ilin bağlı olduğu odaya yapılır.
2- Başvuru, dilekçe ve dilekçeye eklenecek “Başvuru formu” ile yapılır. Başvuru formunun şekli ve içeriği Birlikçe belirlenir.
3- Başvuru formuna aşağıdaki belgeler eklenir.
a) Onaylı nüfus cüzdanı örneği,
b) İkametgah ilmühaberi,
c) Sınav başarı belgesi (Kanunun 5/A Maddesinin (c) bendinin son fıkrası kapsamına girenlerde bu belge aranmaz) ve staj bitirme belgesi,
ç) 6 adet (4.5. x 6) ebadında renkli fotoğraf,
d) Diploma veya çıkış belgesinin aslı veya onaylı örneği,
e) Savcılıktan alınan sabıka kaydı belgesi,
f) Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamına girenlerin çalıştıkları kurum ve kuruluşlardan alacakları çalışma sürelerini gösterir belge, Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde sözü edilen kamu kuruluşlarında çalışanların ilgili kuruluşlardan; özel kuruluşlarda Çalışanların ise bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtildiği şekilde birinci derecede imza yetkisine haiz olduğunu ve muhasebe biriminde muhasebeyi fiilen sevk ve İdare ettiği veya mali denetimden sorumlu olduklarını gösteren, çalışmış oldukları kurum ve kuruluşların yetkili organlarından alacakları belgeler İle sosyal güvenlik kuruluşlarından alacakları staj süresini kapsayacak kadar kuruma tabii olduğunu gösterir belge,
ğ) Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilenlerin ilgili yüksek öğrenim kurumlarından alacakları belge.
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik İçin Başvuru
Madde 5- Serbest muhasebeci maii müşavir olmak için yapılan başvuruların usul ve esasları:
1- Başvuru, ilgilinin ikametgahının bulunduğu ildeki odaya, ilde oda bulunmuyorsa, bu ilin bağlı olduğu odaya yapılır.
2- Başvuru, dilekçe ve dilekçeye eklenecek “Başvuru Formu” ile yapılır. Başvuru formunun şekli ve içeriği Birlikçe belirlenir.
3- Başvuru formuna aşağıdaki belgeler eklenir;
a) Onaylı nüfuz cüzdanı örneği,
b) İkametgah ilmühaberi,
c) Sınav başarı belgesi (Kanunun 5/A Maddesinin (c) bendinin son fıkrası kapsamına girenlerde bu belge aranmaz.) ve staj bitirme belgesi,
ç) 6 adet (4.5. x 6) ebadında renkli fotoğraf,
d) Diploma veya çıkış belgesinin aslı veya onaylı örneği,
e) Savcılıktan alınacak sabıka kaydı belgesi,
f) Kanunun 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamına girenlerin çalıştıkları kurum ve kuruluşlardan alacakları çalışma sürelerini gösterir belge,
g) Kanunun 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde sözü edilen kamu kuruluşlarında çalışanların ilgili kuruluşlardan, özel kuruluşlarda çalışanların ise bu Yönetmeliğin 8’İnci maddesinde belirtildiği şekilde birinci derecede imza yetkisine haiz olduğunu ve muhasebe biriminde muhasebeyi fiilen sevk ve idare ettiği veya mali denetimden sorumlu olduklarını gösteren, çalışmış oldukları kurum ve kuruluşların yetkili organlarından alacakları belgeler ile sosyal güvenlik kuruluşlarından alacakları staj süresini kapsayacak kadar kuruma tabii olduğunu gösterir belge,
ğ) Kanunun 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilenlerin ilgili yüksek öğrenim kurumlarından alacakları belge.
Yeminli Mali Müşavirlik İçin Başvuru
Madde 6- Yeminli Mali Müşavirlik için yapılacak başvuruların usul ve esasları:
1- Başvuru İlgilinin ikametgahının bulunduğu ildeki odaya, odası bulunmuyorsa bu ilin bağlı bulunduğu odaya yapılır.
2- Başvuru dilekçe ve dilekçeye eklenecek “Başvuru formu” ile yapılır. Başvuru formunun şekli ve içeriği Birlikçe belirlenir.
3- Başvuru formuna aşağıdaki belgeler eklenir:
a) Onaylı nüfus cüzdanı örneği,
b) İkametgah ilmühaberi,
c) Staj bitirme ve sınav başarı belgesi,
ç) Son üç yıl içinde düzenlendiği vergi dairesince onaylı bilançolar,
d) Diploma veya çıkış belgesinin aslı veya onaylı örneği,
e) 6 adet (4.5 x 6) ebadında renkli fotoğraf,
f) En az on yıl serbest muhasebeci mali müşavirlik yaptığım gösterir belge.
g) Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış ve mesleki yeterlilik sınavlarını vermiş olanlar ile Kanunun 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında sayılan konularda profesörlük unvanı almış olanların ilgili kuruluşlardan alacakları belge.
Başvurunun İncelenmesi ve Ruhsatların Verilmesi
Madde 7- Başvurular, Birliğe gönderilmek üzere İlgili il odasına yapılır. Başvuru dosyalarındaki bilgi ve belgelerin tam ve doğru olarak düzenlenip düzenlenmediği ilgili oda tarafından incelenir. Tam ve doğru olduğu anlaşılanların başvuruları başvuru gününden en geç altmış gün içinde Birliğe gönderilir. Eksik yada yanlış bilgi ve belge olduğu görülürse bu durum aynı süre içinde gerekçesi ile birlikte Birliğe ve tamamlatılmak veya düzeltilmek üzere de ilgiliye gönderilir.
İlgili odalar tarafından Birliğe gönderilen dosyalar, Birlik tarafından değerlendirilir. Olumlu karara varılanların ruhsatları düzenlenir ve meslek mensubu olmaya hak kazananlara verilmek üzere ilgili odaya gönderilir.
Ruhsatnamenin muhatabı tarafından alınması için odaca iadeli taahhütlü tebligat yapılır. Tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde ruhsatlarını almayanlara on günden az olmamak üzere ikinci bir süre verilir. Bu süre içinde ruhsatlarını almayan meslek mensubunun ruhsatı Birliğe iade olunur.
İkinci tebligatta verilen sürede alınmaması halinde ruhsatnamenin Birliğe iade edileceği açıkça belirtilir.
Staj Süresinden Sayılan Hizmetlerdeki Yetkili İmza
Madde 8- Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde sözü edilen,
a) Kamu kuruluşlarında, noterce tasdik edilmiş ticaret sicili gazetesinde ve imza sirkülerinde birinci derecede imza yetkilisi olduğu ilan edilenler,
b) Özel Kuruluşlarda, bilanço esasına göre defter tutan muhasebe birimlerinin sevk ve idaresinden veya mali denetiminden sorumlu olanlar, imza sirkülerinin olmadığı halde bağlı oldukları kuruluşları temsil ve ilzama
veya kambiyo senetleri düzenlemeye veya vergi daireleri ve diğer mali merciler nezdinde gerekli vesaiki imzalamaya, bunlardan bir veya birkaçını müştereken ve münferiden icra etmeye yetkili olduklarını gösterir vekaletnameyi haiz olanlar, birinci derecede imzaya yetkili sayılırlar.
İtiraz
Madde 9- Birlikçe ruhsatnamenin verilemeyeceğine dair karar alınmışsa, bu karar ilgili odaya ve müracaat sahibine en geç altmış gün içinde tebliğ edilir.
Birlik kararına karşı itiraz merci Bakandır. İtiraz süresi, Birlik kararının tebliğ tarihinden itibaren otuz gündür. İtiraz dilekçesi Bakanlığa iletilmek üzere Birliğe verilir. Birlik itiraz dilekçesini, ilgilinin dosyası ve kendi görüşü ile birlikte en geç on beş gün içinde Bakanlığa gönderir.
Bakanın vereceği karar nihaidir.
Mesleki Faaliyete Başlama
Madde 10- Ruhsatını alan meslek mensupları ilgili odanın çalışanlar listesine kayıt olduktan sonra, mesleki faaliyetlerine başlayabilirler. Ruhsatını almayanlar ile odanın çalışanlar listesine kayıt olmayanlar mesleki faaliyette bulunamazlar. Bulunanlar hakkında Kanunun cezai hükümleri uygulanır.
Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat
Madde 11- Geçici kurulca çıkartılmış bulunan 28.7.1989 gün ve 20235 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun Geçici Maddelerinin Uygulama Usul ve Esasları İle Başvurular Hakkında Yönetmelik” yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1-1 Mart 1989 tarihi itibariyle, kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış olanlar ile kamu kuruluşlarının veya bilanço usulünde defter tutan kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derecede imza yetkisine haiz ve muhasebenin fiilen sevk ve idaresinden veya mali denetiminden sorumlu olarak çalışmış olanlar, kanunun 4 üncü maddesinde yazılı nitelikleri taşımaları kaydıyla, Kanunun 5 inci maddesinin (A/a) bendinde yeralan öğrenim şartı aranmaksızın 13.6.1989 tarihinden itibaren beş yıl içinde serbest muhasebecilik ruhsatı almak için bu Yönetmelik hükümlerine göre başvuruda bulunabilirler.
Geçici Madde 2- 13.6.1989 tarihinde Kanunun 4 üncü maddesinde yazılı şartlan taşımaları ve hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal bilimler dallarında lisans seviyesinde veya diğer yüksek öğrenim kurumlarından lisans seviyesinde mezun olmakla birlikte, sayılan bu bilim dallarında lisans üstü seviyede mezun olmaları şartıyla; Kamu kuruluşlarında veya bilanço usulünde defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derecede imza yetkisine haiz olarak, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden ya da mali denetiminden sorumlu olarak en az beş yıl çalışmış olanlar serbest muhasebeci mali müşavir olmaya hak kazanırlar. Bu kişiler 13.6.1989 tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili vergi dairelerinden veya ilgili kuruluşlardan alacakları çalışma sürelerini tevsik eden belgeleri ile odaya ibraz etmek suretiyle serbest muhasebeci mali müşavirlik ruhsatı almak için bu Yönetmelik hükümlerine göre müracaatta bulunabilirler.
Geçici Madde 3-13.6.1989 tarihinde, Kanunun 4 üncü maddesinde yazılı şartları taşımaları, 5 İnci maddesinde belirtilen konularda lisans seviyesinde veya diğer yüksek öğrenim kurumlarından lisans seviyesinde mezun olmakla beraber, sayılan bu bilim dallarından lisans üstü seviyesinde mezun olmaları şartıyla;
a) Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış ve yeterlilik sınavını vermiş olanlar da, inceleme yetkisini aldıkları tarihten itibaren, kamu hizmetlerinde geçen süreleri ile kamu hizmetlerinden ayrıldıktan sonra maliye, muhasebe ve işletme konularında geçen süreleri toplamı 8 yıl olanlar ile hukuk, iktisat, maliye, muhasebe, işletme, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal bilimler dallarından birinden profesör unvanı almış olanlar,
b) En az 12 yıldan beri; Kanunun 2 nci maddesinin (A) fıkrasında yazılı işleri, bir işyerine bağlı olmaksızın yapanlardan ve kamu kuruluşlarının veya bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derecede imza yetkisine haiz olarak sorumlu bulunanlardan, son üç yıllık dönemde düzenledikleri beyannamelerle ilgili mükelleflerin bilançolarının aktif toplamları yıllık ortalaması on milyar lirayı aşmış olanlar,
Yeminli mali müşavir olmaya hak kazanırlar ve bu Yönetmelik hükümlerine göre yeminli mali müşavirlik ruhsatı almak için başvurabilirler.
Geçici Madde 4- Kanunun Geçici 1, 2 ve 3 üncü maddelerine göre hak sahibi olup ta, 13.6.1989 tarihinde T.B.M.M. üyesi veya belediye başkanı oldukları için bu görevleri nedeniyle ilgili meslek mensubu unvanını alamayanların bu görevlerinin bitiminden itibaren 1 yıl içinde ilgili odaya başvurmaları halinde unvanları verilir.
Geçici Madde 5- Bu Yönetmeliğin yayınlandığı tarihte Odalar ve Birliğin elinde bulunan başvuru dosyaları ilgili maddede yazılı süreler içinde sonuçlandırılır.
Geçici Madde 6- Kanunun Geçici maddeleri hükümleri uyarınca yapılacak başvurularda 1.3.1989 tarihinden Önceki tarihlerde düzenlenmiş olmaları kaydı ile bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen belgeler veya Maliye Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ve bu bakanlıklara bağlı birimler nezdinde düzenlenmiş bulunan bilanço usulüne göre tutulan defterlere ait inceleme tutanakları ile, çalışma süreleri belgelenebilir.
Bu belgelerin tanzim tarihinden önceki dönemlerin de çalışma sürelerinden sayılabilmesi için; belgenin alındığı kurum ve kuruluşlarda başvuru sahibinin çalıştığını gösterir sosyal güvenlik kuruluşlarından belge alınması zorunludur. Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan belgelerin veya bu maddede yazılı inceleme tutanağına ilave olarak sosyal güvenlik kuruluşlarından alınacak belgelerin başvuruya eklenmesi gerekir. Bu durumda çalışma süresinin hesabında belgelerin tanzim tarihleri yerine sosyal güvenlik kuruluşlarının düzenledikleri başlangıç tarihi göz önüne alınır.
Yürürlük
Madde 12- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 13- Bu Yönetmelik hükümlerini Birlik Yönetim Kurulu Başkanı yürütür.
TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ YÖNETMELİĞİ
TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALI MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER
ODALARI BİRLİĞİ YÖNETMELİĞİ
(11.06.1990 tarih ve 20545 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır)
BİRİNCİ KISIM
Amaç ve Kavramlar
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, Serbest Muhasebeciler, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirlerin mesleki faaliyetlerini Kanunun amacına uygun olarak gerçekleştirmelerini sağlamak, bu mesleklerin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesine yarayan tedbirleri almak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve iş sahipleri ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak, mesleki faaliyet konusunda uygulama birliğini sağlamak amacıyla ilke ve standartlar belirlemek üzere Birliğin ve organlarının görev ve yetkilerini, çalışma esaslarını, gelirlerini belirlemektir.
Hukuki Dayanak
Madde 2- Bu Yönetmelik 3568 sayılı Kanunun 33, 50 ve geçici 4’üncü maddeleri hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Kavramlar
Madde 3- Bu Yönetmelikte geçen;
Kanun : 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununu,
Bakan : Maliye Bakanı’nı,
Geçici Kurul : (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.)
Birlik : (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle değişen şekli.) Türkiye Serbest Muhasebeci Malî Müşavirler ve Yeminli Malî Müşavirler Odaları Birliğini (TÜRMOB),
Yönetim Kurulu : Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Yönetim Kurulu’nu,
Odalar : Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odaları ile Yeminli Mali Müşavirler Odalarım,
Yönetmelik : Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Yönetmeliği’ni,
İfade eder.
İKİNCİ KISIM
Birliğe İlişkin Esaslar
Birliğin Amacı
Madde 4- Birliğin amaçlan şunlardır:
a) Kanunda ve yönetmeliklerde Birlik tarafından yapılması öngörülen işleri yapmak,
b) Mesleki alanda çalışmalar yapmak ve mesleğin gelişmesini sağlamak,
c) Meslek onurunu, üye ve odaların haklarını korumak,
d) Mesleğin uygulanması ile ilgili normları geliştirmek, eğitim ve kamu kurumlarıyla işbirliği yaparak mesleki eğitimin gelişmesine katkıda bulunmak,
e) Üyeler ve odalar arasında dayanışmayı sağlamak ve haksız rekabeti Önlemek.
Amaç Dışı Faaliyetler
Madde 5- (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 2 nci maddesiyle değişen şekli.) Birlik, kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamaz. Amaç dışında faaliyette bulunan Birlik sorumlu organları hakkında Kanunun 15 inci maddesinin dördüncü ve müteakip fıkraları hükümleri uygulanır.
Birliğin Kuruluşu, Niteliği ve Merkezi
Madde 6- Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ile Yeminli Mali Müşavirler Odalarının katılacağı Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği kurulur.
Birlik tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşudur. Birliğin merkezi Ankara’dadır.
Birliğin Görevleri
Madde 7- Birliğin görevleri aşağıda gösterilmiştir.
a) Mesleğin geliştirilmesi ile ilgili çalışmalar yapmak,
b) Meslek mensuplarının menfaatlerini, mesleki ahlak, düzen ve geleneklerini korumak,
c) Odaları ilgilendiren konularda yetkili mercilere görüş bildirmek,
d) Odalar arasında çıkacak mesleki anlaşmazlıkları kesin olarak çözümlemek,
e) (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 3 üncü maddesiyle değişen şekli.)Uyulması zorunlu meslek kuralları ve meslekî standartları belirlemek, bu kapsamda, uluslararası standartlarla uyumlu meslekî etik standartları, denetim standartları, meslekî eğitim standartları ve kalite güvence standartları oluşturmak ve geliştirmek,
f) Kanun’a göre çıkarılacak yönetmelikleri hazırlamak,
g) Milli ve Milletlerarası mesleki kuruluşlara üye olmak, milletlerarası mesleki toplantılara katılmak,
h) Maliye ve Gümrük Bakanlığınca verilecek görevleri yerine getirmek,
i) Kanunlarla ve yönetmeliklerle verilen diğer görevleri yapmak,
j) Mesleki konularda resmi makamlarca istenen bilgi ve görüşleri vermek
k) (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 3 üncü maddesiyle eklenmiştir.)Denetim mesleğinin performansının ve kalitesinin yükselmesine, muhasebe mesleğinin bağımsızlığının ve tarafsızlığının korunmasına katkı sağlamak, ulusal ve uluslararası düzeyde, muhasebe denetimine ve meslek mensuplarına olan güveni sürdürülebilir kılmak,
l) (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 3 üncü maddesiyle eklenmiştir.)Meslek mensuplarının ve oluşturdukları ortaklık büroları ve şirketlerinin, onaylanmasını, tescilini, sicilinin takibini ve kamuya duyurulmasını sağlamak,
m) (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 3 üncü maddesiyle eklenmiştir.) Meslek mensuplarının sürekli eğitimini sağlamak,
n) (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 3 üncü maddesiyle eklenmiştir.) Üyeler ve odalar arasında dayanışmayı sağlamak ve haksız rekabeti önleyici önlemler almak,
Birliğin Gelirleri
Madde 8- Birliğin gelirleri şunlardır:
a) (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 4 üncü maddesiyle değişen şekli.)Birliğe dâhil odaların gelir bütçelerinin %10’unu geçmemek üzere, alınacak paylar,
b) Birliğe ait mal gelirleri,
c) Ruhsatname ücretleri,
d) Yeminli Mali Müşavirlik mühür ücretleri,
e) Genel hükümler çerçevesinde elde edilen bağış ve yardımlar,
f) Diğer gelirler.
(21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 4 üncü maddesiyle eklenmiştir.)Kurs ve eğitim gelirleri.
Mühür ve Ruhsatname Ücretleri ile Payların Ödenme Usul ve Zamanı
Madde 9- Mühür ve ruhsatname ücretleri; mühür ve ruhsatnamelerin hak sahiplerine verilmesinden önce tahsil edilir.
Her oda üç ay içinde tahsil ettiği bütçe gelirlerinden, Birliğin payına isabet eden tutarı, izleyen ayın 15’incİ günü akşamına kadar Birliğe ödemek zorundadır.
Birlik Yönetim Kurulu, ödemelerin usulünü bir yönerge ile belirler.
Birlik Organları
Madde 10- Birliğin organları aşağıda gösterilmiştir:
a) Genel Kurul,
b) Yönetim Kurulu,
c) Disiplin Kurulu,
d) Denetleme Kurulu.
ÜÇÜNCÜ KISIM
BİRİNCİ BÖLÜM
Birlik Genel Kurulu
Birlik Genel Kurulu Üyeleri
Madde 11- Birlik Genel Kurulu üyeleri, odaların kendi üyeleri arasından seçecekleri delegelerden ve Birlik Yönetim Kurulu üyelerinden oluşur. Her oda üyelerinin yirmi beşte biri oranında delege ile aynı oranda yedek delege seçer. Bu oranın yarısından az olanlar nazara alınmaz. Fazla olanlar ise, tüme tamamlanır. Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odalarının delegelerinin en az yarısının serbest muhasebeci mali müşavir olması zorunludur.
Delegeler, her odanın olağan genel kurul toplantısında iki yıl için seçilir. Yeniden seçilmek mümkündür.
Genel Kurulun Görevlen
Madde 12- Birlik Genel Kurulunun görevleri aşağıda gösterilmiştir:
a) Birlik yönetim, disiplin ve denetleme kurulu üyelerini seçmek,
b) Birlik yönetim kurulunca hazırlanacak yönetmelik ve raporları incelemek ve onaylamak,
c) Odalar arasında işbirliği kurmak ve bunların gelişmesini sağlayıcı tedbir ve kararlar almak,
d) Birlik bütçe ve kesin hesabını görüşerek karara bağlamak, odalardan alınacak pay miktarını, ruhsat ve mühür ücretlerini tesbit etmek,
e) Birlik İçin gerekli taşınmazların satın alınması veya mevcut taşınmazların satılması hususunda yönetim kuruluna yetki vermek,
f) Uyulması mecburi meslekî kararları almak,(26)
g) Yönetim Kuruluna ibra etmek, sorumlu görülenler hakkında disiplin soruşturması açılmasına karar vermek,
h) Kanunlar ve yönetmeliklerle verilen diğer görevleri yapmak.
Genel Kurulun Toplantıya Çağırılması
Madde 13- Genel Kurul her yıl Eylül ayında Birlik Yönetim Kurulu Başkanının daveti üzerine toplanır.
Birlik Yönetim Kurulu Başkam, Birlik Yönetim veya Denetleme Kurulunun gerekli gördüğü hallerde Genel Kurulu olağanüstü toplantıya çağırabilir. Ayrıca mevcut üyelerin beşte birinin yazılı talebi ile Genel Kurulun olağanüstü toplantıya çağırılması zorunludur.
Toplantının İlanı
Madde 14- Toplantıların günü, yeri, saati ve gündemi toplantı tarihinden en az yirmi gün Önce tüm Türkiye’de yayınlanan ve tirajı yüzbinin üzerinde olan en az bir gazete ile ilan edilir. Ayrıca taahhütlü bir mektupla üyelere bildirilir. Bu ilan ve mektupla çoğunluk sağlanamaması nedeniyle toplantı yapılmazsa, yapılacak ikinci toplantının günü, yeri, saati ayrıca belirtilir.
Toplantı Yeter Sayısı ve Kararlar
Madde 15- GeneJ Kurul, üyelerin, tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. İlk toplantıda yeterli çoğunluk sağlanamazsa ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak toplantıya katılan üye sayısı Birlik Yönetim ve Denetleme Kurulları asıl üyeleri toplamının iki katından az olamaz.
Genel Kurul toplantılarında, kararlar hazır bulunanların salt çoğunluğu ile alınır.
Toplantının Açılması
Madde 16- Genel Kurul toplantıları ilanda belirtilen gün, yer ve saatte yapılır. Üyeler Birlik Yönetim Kurulunca düzenlenen listedeki adları karşısında imza koyarak toplantı yerine girerler. Toplantı Birlik Yönetim Kurulu Başkanı veya görevlendireceği bir kurul üyesi tarafından açıldıktan sonra toplantıyı yönetmek üzere bir divan başkanı, bir başkan vekili ve iki katip üye seçilir.
Seçim ayrı ayrı işari oyla yapılır ve kullanılan oyların en çoğunu alanlar seçilir.
Birlik yönetim, disiplin ve denetleme kurulu üyeleri Başkanlık Divanına seçilemezler.
Gündemdeki Konuların Görüşülmesi
Madde 17- Genel Kurul toplantılarında önceden belirtilen konular gündemdeki sıraya göre görüşülür. Ancak, Birlik Genel Kurulu üyelerinin beşte ikisinin imzası ile teklif edilen konular gündeme ilave edilir. Toplantıda hazır bulunan üyelerin beşte birinin imzası ile gündeme yeni madde ilavesi teklif edilebilir.
Birlik Üyelerinin Konuşması
Madde 18- Hiçbir üye toplantı esnasında ismini kaydettirmeden veya başkandan müsaade almadan konuşamaz. Konuşmak isteyenlerin isimleri Divan Başkanı tarafından üyelere duyurulur.
Konuşma kural olarak, kürsüden Genel Kurula hitaben yapılır.
Konuşmalar kayıt sırasına göre yapılır. Üyeler söz sıralarını karşılıklı olarak birbirlerine bırakabilirler.
Yönetim, Denetleme ve Disiplin Kurulu üyeleri her zaman söz isteyebilirler. Bunlara sıra kaydına tabi olmaksızın her zaman söz verilir.
Başkan konuşma sırasında politika veya şahsiyete müteallik sözler söyleyen, yahut müzakere konusunun dışına çıkan üyenin derhal dikkatini çeker, üyenin ısrarı halinde başkan konuşmayı keser.
Başkan ayrıca hatibin konuşmasını engelleyici gürültü yapanları ve hatibe yerinden müdahale edenleri sükunete davet eder. Gerekirse salondan çıkartabilir.
Başkanın Oyu ve Konuşmacı
Madde 19- Başkan, mevzular konuşulur veya oya sunulurken görüş, beyan edemez ve oyunu ihsas edemez. Yalnız oylamada oyunu kullanır.
Tutanaklar
Madde 20- Katipler toplantı tutanağını düzenler ve Divan Başkam ile birlikte imzalar.
İKİNCİ BÖLÜM
Yönetim Kurulu
Yönetim Kurulunun Teşekkülü
Madde 21- Yönetim Kurulu beş yeminli mali müşavir, İki serbest muhasebeci mali müşavir ve iki serbest muhasebeciden teşekkül eder. Yedek üyeler de aynı şekilde teşekkül eder.
Genel Kurul üyeleri arasında yeterli sayıda yeminli mali müşavir bulunamadığı takdirde bu boşluk serbest muhasebeci mali müşavirlerden tamamlanır.
Yönetim kurulu asil ve yedek üyeleri Genel Kurul tarafından Genel Kurul üyeleri arasından iki yıllık süre için seçilir.
Yönetim Kurulu asil üyeleri arasında bir boşalma olursa en fazla oy almış olan aynı unvandaki yedek üye boşalan yeri alır. Yeni asil üye ilk toplantıya çağrılır.
Yönetim Kurulu Başkanı, Genel Sekreter ve Muhasip Üye
Madde 22- Yönetim Kurulu ilk toplantısında kendi üyeleri arasından bir Başkan, bir Başkan Yardımcısı, bir Genel Sekreter ile bir Muhasip Üye seçer. Yönetim Kurulu Başkanı, yeminli mali müşavirler arasından seçilir. Başkanın bulunmadığı hallerde Başkan Yardımcısı Yönetim Kurulu’na başkanlık eder.
Yönetim Kurulunun Görevleri
Madde 23- Birlik Yönetim Kurulu’nun görevleri şunlardır:
a) Genel Kurul kararlarını yerine getirmek,
b) Birlik adına kanun ve yönetmeliklerle tanınan yetkiler dairesinde iktisap ve yüklenmelerde bulunmak,
c) Birlik adına taşınır ve taşınmaz mal almak, satmak, ipotek etmek ve bunlar üzerinde her türlü ayni hak tesis etmek, kaldırmak; bu konularda Yönetim Kurulu Başkan veya üyesine yetki vermek,
d) Bütçeyi yapmak ve uygulamak,
e) Odalarca tesbit edilen giriş ve yıllık aidatların listesini Maliye Bakanlığının tasdikine sunmak,
f) Odaların görüşlerini almak suretiyle hazırlayacağı asgari ücret tarifelerini Maliye Bakanlığının tasdikine sunmak,
g) Bu Kanun ve yönetmelik hükümlerine göre yapılması gereken sınavları yapmak,
h) Mesleki ruhsatlan ve Yeminli Mali Müşavirlik mührünü vermek,
i) Kanun ve bu kanuna göre çıkarılan yönetmeliklerle verilen diğer işleri yapmak,
j) Mesleki standartları geliştirmek, meslek mensuplarının eğitimini sağlamak için seminerler düzenlemek, kurslar açmak,
k) Mesleki faaliyet alanına giren konularda çalışmalar yapmak üzere mesleki çalışma komiteleri oluşturmak ve bunların çalışma sonuçlarını odalar kanalıyla meslek mensuplarına duyurmak,
1) Meslek mensuplarının mesleki faaliyetlerini yürütmelerinde yardımcı olmak, mesleki konularda bilgi alışverişlerinde iletişim kurmak amacıyla merkezi Birlikte bulunan bilgisayar ağını oluşturmak.
Yönetim Kurulu Başkanının Görevleri
Madde 24- Birliğin hukuki temsilcisi Yönetim Kurulu Başkanı olup görev ve yetkileri şunlardır:
a) Birliği hukuki bakımından temsil etmek,
b) Yönetim Kurulunu olağan ve olağanüstü toplantıya çağırmak,
c) Yönetim Kurulu toplantılarına başkanlık etmek, müzakereleri yönetmek,
d) Tutanakların sağlıklı bir biçimde düzenlenmesini sağlamak,
e) Birlik Genel Kurulunca ve Yönetim Kurulunca alman kararların yerine getirilmesini sağlamak, denetlemek ve izlemek,
f) Kanun, tüzük ve yönetmeliklerle verilen diğer görevleri yapmak ve yetkilerini kullanmak.
Yetki Devri
Madde 25- Yönetim Kurulu işlerin süratle yürütülmesini temin amacı ile mevzuatın kendisine verdiği bir kısım icrai yetkileri Başkan’a, Genel Sekreter’e, Muhasip üyeye veya diğer Yönetim Kurulu üyelerine devredebilir.
Yetki devri halinde, bu yetkinin sınırları alınan kararlarda açıkça belirlenir.
Yönetim Kurulunun Sorumluluğu
Madde 26- Yönetim Kurulu kendisine tevdi edilen görevlerin ifa edilmemesinden veya eksik, yanlış veya geç ifa edilmesinden ve sarfiyatın usulüne uygun yapılmamasından sorumludur.
Siyasi Faaliyet Yasağı
Madde 27- Yönetim Kurulu Başkanı ve üyeleri siyasi faaliyette bulunamazlar.
Yetkili Olmaksızın Beyanatta Bulunamamak
Madde 28- Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı, Genel Sekreteri, Muhasip Üye ve diğer üyeler, Yönetim Kurulunca yetkili kılınmaksızın Birlik adına beyanatta bulunamazlar.
Gündem
Madde 29- Yönetim Kurulu toplantılarında görüşülecek konuların gündemi yapılır.
Gündemi Genel Sekreter, Başkanla görüşerek hazırlar. Gündemdeki konular önem derecelerine göre sıralanır.
Gündem yazılı hale getirilerek, toplantıdan en az bir gün önce üyelere gönderilir.
Yönetim Kurulu üyeleri, gündeme alınmasını isteyecekleri maddeleri en az üç gün evvel Genel Sekreterliğe bildirirler.
Müzakerelere başlamadan önce bir konunun gündeme alınmasını üyelerden birisi teklif edebilir.
Toplantının Açılması ve Toplantı Nisabı
Madde 30- Yönetim Kurulu en az beş üyenin katılması ile toplanır. Toplantıya katılan üye tam sayısının salt çoğunluğu ile karar verir. Oylarda eşitlik halinde Başkanın bulunduğu taraf üstün tutulur.
Yönetim Kurulu üyeleri, ilgili oldukları işlerin görüşülmesine katılamazlar.
Yönetim Kurulu toplantılarında alınan karar metinleri, toplantıda bulunan üyeler tarafından imza edilir.
Karar suretleri dosyalarına bağlanarak gereğinin yapılması için Genel Sekretere tevdi edilir.
Üzerinde paraf ve imza bulunan karar metinleri (maddi hatalar hariç) hiçbir şekilde düzeltilemez. Maddi hatanın düzeltildiği metinler toplantıda hazır bulunan üyelere imza ettirilir.
Kararların oylanmasından sonra karar değiştirilemez. Ancak bir sonraki oturumun başında, bir önceki oturumda alman karar için başkan ve üyelerden biri yeniden müzakere talebinde bulunabilir. Yeniden müzakere talebinin izahından sonra talep oylanır. Lehte karar verildiği takdirde konu gündemin başına alınır.
Toplantılar
Madde 31- Yönetim Kurulunca aksine karar alınmadıkça olağan toplantılar ayda bir gün yapılır. Bu günler Yönetim Kurulu tarafından tesbit olunur.
Yönetim Kurulu acele ve zaruri hallerde Başkan tarafından doğrudan doğruya veya üyelerden en az ikisinin görüşme konusunu taşıyan yazılı isteği üzerine olağanüstü toplantıya çağrılır.
Yönetim Kurulu üyeleri mektup İle toplantıya çağrılır. Ardı ardına üç olağan toplantıya katılmayan üye, Yönetim Kurulu kararı ile istifa etmiş sayılır.
Toplantılarda Usul
Madde 32- Yönetim Kurulu toplantıları gizlidir.
Yönetim kurulu toplantılarına katılacak oda personeli ve diğer kişiler Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.
Yönetim Kurulu Üyelerinin Konuşmaları
Madde 33- Hiçbir üye Başkandan izin almadan konuşamaz.
Konuşmalar talep sırasına göre yapılır. Üyeler söz sıralarını karşılıklı olarak birbirlerine bırakabilirler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
BİRLİK DİSİPLİN KURULU
Disiplin Kurulunun Teşekkülü
Madde 34- Birlik Disiplin Kurulu, Genel Kurul üyeleri arasından seçilecek beş asil ve beş yedek üyeden teşekkül eder. Disiplin Kurulunun asil ve yedek üyelerinin üçünün yeminli mali müşavir olması zorunludur.
Disiplin Kurulu üyeleri iki yıl İçin seçilir. Süresi dolan üye yeniden seçilebilir.
Yönetim Kurulu üyeleri Disiplin Kuruluna seçilemezler. Disiplin Kurulu, kendi üyeleri arasından bir başkan ve bir başkan yardımcısı seçer.
Disiplin Kurulunun Görevleri
Madde 35- Disiplin Kurulunun görevleri şunlardır:
a) Birlik Genel Kurulunun kararı üzerine veya re’sen, sorumlu görülen Birlik Yönetim Kurulu üyeleri hakkında soruşturma yapmak,
b) Oda disiplin kurullarının kararlarına karşı yapılacak itirazları incelemek,
c) Yukarıda belirtilen konularda gerekli kararlan vermek.
Disiplin Kurulu Toplantısı ve Karar Nisabı
Madde 36- Birlik Disiplin Kurulu, Disiplin Kurulu Başkanı tarafından mektupla toplantıya çağrılır.
Birlik Disiplin Kurulu üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve üye tam sayısının salt çoğunluğu ile karar verir. Oylarda eşitlik halinde Başkanın bulunduğu taraf üstün tutulur.
Birlik Disiplin Kurulunun Kararlarının Kesinleşmesi
Madde 37- (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 7 nci maddesiyle değişen şekli.) Birlik Disiplin Kurulunun, itirazların reddine ilişkin kararları Maliye Bakanlığının onayıyla kesinleşir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
BİRLİK DENETLEME KURULU
Denetleme Kurulunun Teşekkülü
Denetleme Kurulu üyeleri iki yıl için seçilir. Süresi dolan üye yeniden seçilebilir.
Üyeler arasında yeminli mali müşavir yoksa eksiklik serbest muhasebeci mali müşavirden tamamlanır.
Yönetim Kurulu üyeleri ile Disiplin Kurulu üyeleri Denetleme Kuruluna seçilemezler.
Denetleme Kuruluna seçilen yeminli mali müşavir, Denetleme Kurulunun Başkanıdır. Denetleme Kurulunda yeminli mali müşavir yoksa, Denetleme Kurulu üyeleri gizli oyla kendilerine bir başkan seçerler.
Denetleme Kurulunun Toplantısı
Madde 39- Denetleme Kurulu, Denetleme Kurulu Başkanı tarafından mektupla toplantıya çağrılır.
Toplantılar salt çoğunlukla yapılır.
Denetleme Kurulu üyeleri, Birlik Yönetim Kurulu toplantılarına katılabilirler. Ancak oy kullanamazlar.
Denetleme Kurulunun Görevleri
Madde 40- Denetleme Kurulu Birliğin işlem ve hesaplarını denetler ve bu hususta Genel Kurul’a rapor verir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
BİRLİK ORGANLARININ SEÇİM ESASLARI
Yargı Denetimi ve Gizli Oy
Madde 41- Birlik organlarının seçimleri gizli oyla ve yargı gözetimi altında gerçekleştirilir.
Listenin İlçe Seçim Kuruluna Verilmesi
Madde 42- Seçim yapılacak Genel Kurul toplantısından en az 15 gün önce Birlik organlarının seçimleri için üyeleri belirleyen listeler, toplantının gündemi, yeri, günü, saati ile çoğunluk olmadığı takdirde yapılacak İkinci toplantıya dair hususları belirten bir yazıyla birlikte üç nüsha olarak o yer ilçe seçim kurulu başkanına tevdi edilir.
Bir yerde birden fazla ilçe seçim kurulu bulunduğu takdirde, görevli ilçe seçim kurulu Yüksek Seçim Kurulunca belirlenir.
Görüşmelerin ve Seçimlerin Düzenlenmesi
Madde 43- Toplantı tarihlerinin, gündemde yer alan diğer konular gözönünde bulundurularak görüşmelerin bir Cumartesi günü akşamına kadar sonuçlanmasını ve seçimlerin ertesi günü Pazar gününün 0917 saatleri arasında yapılmasını sağlayacak şekilde düzenlenmesi zorunludur.
Hakimin Onayladığı Listenin İlanı
Madde 44- Hakim, gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de getirtip incelemek suretiyle varsa noksanları tamamlattırdıktan sonra seçime katılacak üyeleri belirleyen listeler ile bu Yönetmeliğin yukarıdaki maddede belirtilen diğer hususları onaylar. Onaylanan listeler ile toplantıya ait diğer hususlar Birlik ilan yerlerinde asılmak suretiyle üç gün süre ile ilan edilir.
Listelerin Kesinleşmesi
Madde 45- İlan süresi içinde listelere yapılacak itirazlar hakim tarafından incelenir ve en geç iki gün içinde kesin karara bağlanır.
Bu suretle kesinleşen listeler ile toplantıya ait diğer hususlar onaylanarak Birliğe gönderilir.
Hakimin Sandık Kurulunu Tayin Etmesi
Madde 46- Hakim kamu görevlileri veya aday olmayan üyeler arasından bir başkan ile iki üyeden oluşan bir seçim sandık kurulu tayin eder. Aynı şekilde ayrıca üç yedek üye de belirler. Seçim Sandık Kurulu Başkanının yokluğunda kurula en yaşlı üye başkanlık eder.
Sandık Sayısı Araç ve Gereç Temini
Madde 47- Dörtyüz kişiden fazla üye bulunması halinde her dörtyüz kişi için bir oy sandığı bulunur ve her seçim sandığı için ayrı bir seçim sandık kurulu oluşturulur. Seçimlerde kullanılacak araç ve gereçler ilçe seçim kurulundan sağlanır ve sandıkların konacağı yerler hakim tarafından belirlenir.
Seçim Sandık Kurulunun Görev ve Yetkileri
Madde 48- Seçim Sandık Kurulu, seçimlerin Kanunun Öngördüğü esaslara göre yürütülmesi, yönetimi ve oyların tasnifi ile görevli olup bu görevleri seçim ve tasnif işleri bitinceye kadar aralıksız olarak devam eder.
Seçim süresinin sonunda seçim sonuçlan tutanakla tespit edilip Seçim Sandık Kurulu Başkan ve üyeler tarafından imzalanır.
Birden Fazla Sandık Bulunması
Madde 49- Birden fazla sandık bulunması halinde tutanaklar, hakim tarafından birleştirilir.
Seçim Sonuçlarının İlanı ve İtiraz
Madde 50- Tutanakların birer örneği seçim yerinde asılmak suretiyle geçici seçim sonuçları ilan edilir.
Seçimin devamı sırasında yapılan işlemler ile tutanakların düzenlenmesinden itibaren iki gün İçinde seçim sonuçlarına yapılacak itirazlar, hakim tarafından aynı gün incelenir ve kesin olarak karara bağlanır. İtiraz süresinin geçmesi ve itirazların karara bağlanmasından hemen sonra hakim kesin sonuçları ilan eder ve Birliğe bildirir.
Oy Verme İşlemi
Madde 51- Oy verme işlemi gizli oy açık tasnif esaslarına göre yapılır. Listede adı yazılı bulunmayan meslek mensubu oy kullanamaz. Oylar, oy verenin kimliğini oda veya resmi kuruluşça verilen belge ile İspat etmesinden ve listedeki isminin karşısındaki yerin imzalanmasından sonra kullanılır. Oylar üzerinde ilçe seçim kurulu mührü bulunan ve oy verme sırasında sandık kurulu başkanı tarafından her seçim için ayrı ayrı verilecek kağıtlara yazılmak ve mühürlü zarflara konulmak suretiyle kullanılır. Sadece adayların isimlerinin yazıldığı maktu ve mühürlü listeler oy olarak kullanılabilir.
Bunların dışında yazılan veya mühürsüz zarflara konulan oylar geçersiz sayılır.
Oy pusulasına seçilecek asıl üye sayısının üçte ikisi oranında isim yazılması zorunludur. Bundan noksan isim yazılmışsa oy pusulaları geçerli değildir. Oy pusulasına seçilecek asıl üye sayısından fazla isim yazıldığı takdirde sondan başlanarak fazla isimler hesaba katılmaz.
Adaylar, aldıkları oyların sayısına göre sıralanır ve en çok oy alandan başlanmak üzere önce asıl, sonra yedek üye seçilmiş olanlar bu sıraya göre tespit edilir.
Adayların aldıkları oylarda eşitlik halinde aralarında kura çekilir.
Seçimlerin İptali
Madde 52- Hakim, seçim sonuçlarını etkileyecek ölçüde bir usulsüzlük veya Kanuna aykırı uygulama sebebiyle seçimlerin iptaline karar verdiği takdirde süresi bir aydan az ve iki aydan fazla olmamak üzere seçimin yenileneceği Pazar gününü tespit ederek Birliğe bildirir. Belirlenen günde yalnız seçim yapılır. Seçim işlemleri Kanunun öngördüğü hükümlere uygun olarak yürütülür.
Oy ve Belgelerin Saklanması
Madde 53- Kullanılan oylar ve diğer belgeler tutanağın bir örneği ile birlikte üç ay süreyle saklanmak üzere ilçe secini kurulu başkanlığına tevdi edilir.
Ücretin Ödenmesi
Madde 54- İlçe Seçim Kurulu Başkanına, Hakime ve.Seçim Sandık Kurulu Başkanı ile üyelerine Seçimlerin Temel Hükümlerine ve Seçmen Kütükleri Hakkındaki Kanunda belirtilen esaslara göre ücret Ödenir. Bu ücret ve diğer seçim giderleri Birlik bütçesinden karşılanır.
Cezalar
Madde 55- Seçimler sırasında Sandık Kurulu Başkan ve üyelerine karşı işlenen suçlar Devlet Memurlarına karşı işlenmiş suçlar gibi cezalandırılır.
Seçimlerin düzen içerisinde ve sağlıklı biçimde yürütülmesi amacı ile Hakim ve Sandık Kurulunun aldığı tedbirlere uymayanlara eylemin ağırlığına göre bu Kanunda yazılı disiplin cezaları verilir.
BEŞİNCİ KISIM
DİĞER ESASLAR
Bütçe
Madde 56- Birliğin bir yıllık tahmini gelir ve gider bütçesi; Yönetim Kurulunca Kanuna, tüzük ve yönetmeliklere uygun olarak Ağustos ayı içinde hazırlanır ve gerekçesiyle birlikte Birlik Genel Kuruluna sunulur.
Genel Kurulca kabul edilen bütçe Ekim ayının birinci gününden itibaren yürürlüğe konulur ve uygulanır.
Bütçe mücbir sebeplerle yapılmaz ve Ekim ayının birinci günü yürürlüğe konulmaz ise bir evvelki yıl bütçesinin 1/12’si esas alınarak ve 1,2 ve 3 aylık geçici bütçeler yolu ile Birliğin mali işleri yürütülür.
Harcamalar
Madde 57- Birlik bütçesinden her türlü harcama yetkisi; Yönetim Kuruluna aittir. Yönetim Kurulu bu yetkisini harcamanın nevi ve miktarını belirtmek suretiyle Birlik Başkanı, Genel Sekreteri ve Muhasip üyeye devredebilir.
Huzur Hakkı
Madde 58- (19.12.2007 tarih ve 26735 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle değişen şekli.)Birlik Yönetim, Disiplin ve Denetleme Kurulu üyeleri ile Birlik bünyesinde oluşturulan komite, kurul ve komisyonlarda üye olarak görev yapanlara, katılacakları toplantılar için huzur hakkı, harcırah ve yol giderleri verilir.
Bu ödemelerin nevi ve miktarı her yıl Birlik Genel Kurulunca tespit edilir.
Defter ve Belgelerin Tanzimi ve Muhafazası
Madde 59- Birlikle ilgili her türlü defter ve belgeler Yönetim Kurulunun sorumluluğunda Birlik Genel Sekreterliğinde tanzim ve muhafaza edilir.
Gelir ve giderler usulüne uygun belgelere İstinaden kayda alınır.
Birliğin Yurt Dışında Temsili
Madde 60- (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 8 inci maddesiyle değişen şekli.) Birliği temsil etmek üzere milletlerarası toplantı ve kongrelere katılmak Maliye Bakanlığının iznine tabidir.
ALTINCI KISIM
BİRLİĞİN İÇ YÖNETİMİ
Birlik Hizmetlerinin Yürütülmesi
Madde 61- Birlik hizmetleri mevzuat hükümleri ile Gene! Kurul ve Yönetim Kurulu kararlarına uygun olarak yürütülür.
Birlik Genel Sekreterinin Görev ve Yetkileri
Madde 62- Birlik işlerini yürütmekle Birlik Genel Sekreteri görevlidir.
Ancak, Birlik Genel Sekreterinin teklifi ve Yönetim Kurulunun onayı ile Genel İdare Müdürü atanabilir. Birlik Genel Sekreteri görev ve yetkilerinin tamamını veya bir kısmının Genel İdare Müdürüne devredebilir.
Birlik Genel Sekreteri, Birlik personelinin amiri olup başlıca görevleri ve yetkileri şunlardır;
a)Yönetim Kurulu kararlarını uygulamak,
b) Birliğin işlem ve yazışmalarını yönetmek, müdürlüklere ait görevlerin noksansız olarak yürütülmesini sağlamak ve denetlemek,
c) Birlik idare personelinin, atanması, yükselmesi, ödüllendirilmesi, cezalandırılması ve işine son verilmesi gibi özlük hakları ile ilgili konularda Yönetim Kuruluna öneride bulunmak,
d) Birlik idare personelinin özlük islerine ait sicil kütüklerim düzenlemek ve saklanmasını sağlamak,
e) Birlikçe verilecek belgeleri düzenlemek ye bu belgelerin düzenlenmesini esas alarak bilgilerin toplanması ile ilgili işlem ve hizmetlerin yürütülmesini sağlamak,
f) (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 9 uncu maddesiyle değişen şekli.) Birliğin bütçe taslağını Birlik Saymanı ile birlikte hazırlamak ve Yönetim Kuruluna sunmak,
g) Demirbaş ve ayniyat kayıtlarının düzenlenmesini, saklanmasını sağlamak,
h) Yayın organları ve basınla ilişkilerini düzenlemek;
i) Yönetim kurulu tarafından devredilecek yetkileri kullanmak,
j) Genel Kurul ve Yönetim kurulunca verilecek diğer işleri yapmak.
Birlik Genel Sekreteri, Birliğe herhangi bir yükümlülük getirmeyen ve resmi makamlarla yapılacak yazışmaları kapsayan ve Birlik kayıtları ile ilgili belgelerin örneklerinin onayına ait bulunan hususlarda re’sen imzaya yetkilidir.
Birlik saymanının görev ve yetkileri
Madde 62/A-(21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 10 uncu maddesiyle eklenmiştir.) Birlik Saymanının görev ve yetkileri şunlardır:
a) Birliğin bütçe taslağını Birlik Sekreteri ile birlikte hazırlamak ve Yönetim Kurulu’na sunmak.
b) Birliğin muhasebe kayıt ve işlemlerinin, kendi gözetiminde düzgün tutulmasını sağlamak.
c) Gelir ve giderleri usulüne uygun belgelere istinaden kayda aldırmak.
d) Demirbaş ve ayniyat kayıtlarının düzenlenmesini ve saklanmasını sağlamak.
e) Bütçe ödenekleri arasındaki aktarma tekliflerini hazırlayarak Yönetim Kurulunun onayına sunmak.
Kâr amaçsız işletmeler muhasebe standardına uygun olarak, finansal tabloları hazırlayarak Yönetim Kuruluna sunmak.
Genel İdare Müdürünün Nitelikleri
Madde 63- Genel İdare Müdürlüğüne atanacaklarda aşağıdaki nitelikler aranır :
a) Personel Yönetmeliğinde aranan şartları taşımak,
b) İktisadi ve İdari Bilimler, İktisat, Hukuk, Siyasal Bilgiler Fakülteleri ve benzeri fakülte veya bölümleri ile bunların yetkili makamlarca onaylanmış yabancı Ülkelerdeki eşitlerinden birini bitirmiş olmak,
c) İngilizce, Almanca ve Fransızca dillerinden birini iyi derecede bilmek.
Müşavirler
Madde 64- Müşavirler, Birlik işlerinin yürütülmesinde görevli mütehassıs elemanlardır.
Hangi konular için Müşavir çalıştırılacağı, bunlarda aranacak özel nitelikler ve atama şartlan Yönetim Kurulunca belirlenir.
Müdürler
Madde 65- Birlik Genel Sekreterinin teklifi ve Yönetim Kurulu Kararıyla müdürlükler oluşturulabilir. Bu müdürlüklerin çalışma usul ve esasları yönerge ile düzenlenir.
Personel Disiplin Cezaları
Madde 66- Disiplin cezaları; hizmetin gereği yürütülmesini sağlamak amacı ile kanunların, tüzüklerin, yönetmeliklerin, Birliğin yetkili makamlarının emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere, uyulması zorunlu kılınan hususlara uymayanlara, yasaklanan işleri yapanlara durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre verilen cezalardır.
Personele verilecek disiplin cezaları ile bu cezalan gerektiren fiil ve haller hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.
Disiplin cezası verme yetkisi Genel İdare Müdürü için Yönetim Kuruluna, diğer personel için Birlik Genel Sekreterine aittir.
Birlik meslek şirketleri kütüğü
Madde 66/A (21.11.2007 tarih ve 26707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 11 inci maddesiyle eklenmiştir.) Birlik, “Birlik Meslekî Ortaklık Bürosu ve Şirketler Kütüğü” adı altında merkezî bir kütük tutar. Ortaklık bürosu ve şirketler, Birlik tarafından tutulan Meslek Kütüğüne kayıt edilirler. Birlik, Meslek Kütüğüne kaydettiği ortaklık bürosu veya şirketlerin listesini, unvan, adres, şirket türü, kütük numarası, ortakların isimleri, adresleri, sicil numaraları, varsa internet siteleri ve uygun göreceği diğer bilgilerle birlikte kendi internet sitesinde yayımlar.
YEDİNCİ KISIM
SON HÜKÜMLER
Geçici Madde 1- Birlik kurulup, yönetmeliği yayınlayıncaya kadar, bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.
Geçici Madde 2- Birlik Genel Kurulunun ilk toplantısında Kanun ve Yönetmelik hükümleri uyarınca Geçici Kurul Birlik Yönetim Kurulu görevini yapar.
Yürürlük
Madde 67- Bu Yönetmelik yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 68- Bu Yönetmelik hükümlerini Birlik Yönetim Kurulu yürütür.
Madde 38- Birlik Denetleme Kurulu, Genel Kurulun üyeleri arasından seçilecek, biri yeminli mali müşavir ve ikisi de serbest muhasebeci mali müşavir olmak üzere üç üyeden oluşur. Ayrıca aynı usulle üç yedek üye seçilir.
SMMMLER VE YMMLER ODALARI İLE TURMOB ORGANLARININ DENETİMİ HAKKINDA YÖNETMELİK
SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI İLE TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ ORGANLARININ DENETİMİ HAKKINDA YÖNETMELİK
(24.11.1994 tarih ve 22121 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır)
BİRİNCİ BÖLÜM
AMAÇ, DAYANAK VE TANIMLAR
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, 3568 sayılı Kanuna göre kurulan Oda ve Birlik organlarının faaliyetleri ile mali işlemlerinin Maliye Bakanlığı\’nca denetlenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Hukuki Dayanak
Madde 2- Bu Yönetmelik 3568 sayılı Kanunun 41 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3- Bu Yönetmelikte geçen;
Kanun : 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu,
Bakanlık : Maliye Bakanlığı,
Bakan : Maliye Bakanı,
Denetim Elemanı : Maliye Müfettişi, Hesap Uzmanı ve Gelirler Kontrolörü,
Birlik : Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği,
Oda : Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları,
Organlar : Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği ile Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odaları ile Yeminli Mali Müşavirler Odalarının Genel Kurul, Yönetim, Disiplin ve Denetleme Kurulları ile bunlara bağlı olarak faaliyette bulunan kuruluşlar,
Meslek Mensubu : Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirler,
Ruhsat : Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Ruhsatlan veya İzin Belgeleri,
anlamında kullanılmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM
BİRLİK VE ODALARIN DENETİMLERİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR
Denetimin Amacı
Madde 4- Denetimin amacı, Oda ve Birlik organlarının Kanun ve yönetmeliklerle belirlenen düzenlemeler çerçevesinde faaliyette bulunmalarını sağlamaktır.
Denetimi Yapacaklar
Madde 5- Bu Yönetmelik çerçevesinde Birliğin ve odaların denetimi, Gelirler Genel Müdürlüğünün teklifi ve Bakanlık Makamının Onayı ile denetim elemanları tarafından yapılır.
Denetim Raporları
Madde 6- Birlik ve odaların denetimini yapan denetim elemanları, inceleme sonucunda düzenleyecekleri raporun aslını ve onaylı bir örneğini Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğüne; kanunun 14 üncü maddesi kapsamındaki haller hariç olmak üzere suç unsuru taşıyan hususları tespit ettikleri takdirde, düzenleyecekleri raporun bir örneğini ise il Cumhuriyet Savcılığına gönderirler.
Denetimin Zamanı
Madde 7- Bakanlık, Oda ve Birlik organlarının denetimini gerekli gördüğü hallerde ve zamanlarda topluca veya İller itibariyle yaptırabilir.
Birlik ve Odaların Yükümlülüğü
Madde 8- Birlik ve odalar, bu Yönetmelik çerçevesinde denetimle görevlendirilecek elemanlar isteyeceği her türlü bilgi ve belgeleri vermek ve uygun bir çalışma ortamı sağlamak zorundadırlar.
Denetim ve İnceleme Konuları
Madde 9- Oda ve Birlik organlarının faaliyetleri ile ilgili denetim aşağıdaki konulan kapsar.
a)Ruhsat işlemleri,
b) Sınavlara ilişkin işlemler,
c) Disiplin cezalarına ilişkin işlemler,
d) Birlik ve odaların gelirlerine ilişkin işlemler,
e) Birlik ve odaların harcama ve giderlerine ilişkin işlemler,
f) Tutulması gereken defter ve belgelere ilişkin işlemler,
g) Oda ve Birlik organlarının Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen hükümlere uyup uymadıkları,
h) Oda ve Birlik organlarının yukarıdaki bentlerde sayılan hususların dışında kalan diğer işlemleri.
Ruhsat İşlemlerinin Denetimi
Madde 10- Ruhsat verilmesine ilişkin işlemler denetim elemanlarınca incelenir. İncelemede Kanun ve Yönetmelik hükümlerine aykırı ruhsat verildiği sonucuna ulaşıldığı takdirde, bu şekilde ruhsat verilen meslek mensuplarının kimlikleri ve bağlı bulundukları odalar denetim raporunda belirtilir. Bakanlıkça yapılacak değerlendirme sonucunda, gereği yapılmak üzere rapor, Birlik ve odalara gönderilir.
Sınavlara İlişkin İşlemlerin Denetimi
Madde 11- Denetim elemanları, Kanunun 7 ve 10 uncu maddeleri gereğince Birlik bünyesinde oluşturulan Komisyon tarafından yapılan Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Sınavları ile Staj Değerlendirme Sınavlarının İlgili Sınav Yönetmeliğindeki usul ve esaslara uygun olarak yapılıp yapılmadığını, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik sınavına katılanların Kanunda aranılan şartlan taşıyıp taşımadığını ve sınavla ilgili diğer işlem ve belgeleri inceler.
Disiplin Cezalarına İlişkin İşlemlerin Denetimi
Madde 12- Denetimlerde, disiplin cezalarıyla ilgili olarak Birlik ve odaların, Kanun ve \”Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunun Disiplin Yönetmeliği\” hükümlerine uyup uymadıkları incelenir.
Birlik ve Odaların Gelirlerine İlişkin İşlemlerin Denetimi
Madde 13- Birlik ve odaların gelirlerinin, Kanunun 16 ve 30 uncu maddelerinde sayılan gelir kaynaklarına uygun olup olmadığı, gelirlerin kayıtlara doğru intikal ettirilip ettirilmediği ve nakdi varlıkların Birlik ve odaların hak ve menfaatlerini koruyacak şekilde değerlendirilip değerlendirilmediği incelenir.
Giderlere İlişkin İşlemlerin Denetimi
Madde 14- Gider ve harcamaların denetiminde, yapılan harcamalara ait gider belgelerinin doğru olarak defter kayıtlarına aktarılıp aktarılmadığı ve ilgili mevzuata göre geçerli belgelerden olup olmadığı; harcamaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı, Birlik ve oda bütçelerine uygun bulunup bulunmadığı ve Kanunun amacına uygun olarak yapılıp yapılmadığı, harcamalarda Kanun ve ilgili yönetmeliklere uyulup uyulmadığı ve harcamalarla İlgili diğer hususlar incelenir.
Defter ve Belgelere İlişkin İşlemlerin Denetimi
Madde 15- Birlik ve odalarda, Kanuna dayanılarak çıkartılan yönetmeliklerde sayılan defterlerin tutulup tutulmadığı ve kayıtların İlgili belgelere uygun olup olmadığı denetim elemanları tarafından incelenir.
Birlik ve Odaların Organlarının Kanunun 14 ve 43 üncü Maddeleri Yönünden Denetimi
Madde 16- Bu denetimde, Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen hususlara uyulup uyulmadığı, odalar ve Birlik Personelinin Kanunun 43 üncü maddesinde yer alan meslek sırları ile İlgili hükümleri yerine getirip getirmediği İncelenir.
Diğer İşlemlerin Denetimi
Madde 17- Birlik ve odaların menkul ve gayrimenkul varlıklarının fiziki envanterinin kaydı envantere uygun olup olmadığı, Birlik ve odaları temsil etmek üzere milletlerarası toplantı ve kongrelere katılanlar için Kanunun 42 nci maddesi gereğince Maliye Bakanlığından izin alınıp alınmadığı ve gerekli görülecek diğer hususlar da inceleme konusu yapılır.
Sürekli Bilgi Verme
Madde 18- Birlik tarafından ruhsat verilmesi uygun görülen meslek mensuplarının isim, adres, sicil numaralan ve unvanları ile Birlik disiplin kurulu kararlarının birer örneği her ay sonu; Birlik ve Büyükşehir Belediye sınırları içinde bulunan odaların genel kurul tutanakları, faaliyet raporları, denetleme kurulu raporları ve bütçelerinin birer örneği ile Birlik ve oda organlarına seçilenlerin listesi unvanlarıyla birlikte genel kurul toplantılarının tamamlanmasından itibaren bir ay içinde Bakanlığa gönderilir.
Birlik ve odalar yukarıda sayılanlar dışında kalan ve Bakanlıkça istenilen gerekli bilgi ve belgeleri en geç bir ay içinde Bakanlığa gönderirler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
YÜRÜRLÜK VE YÜRÜTME
Yürürlük
Madde 19- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 20- Bu Yönetmelik hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.
YMMLERİN TASDİK EDECEKLERİ BELGELER, TASDİK KONULARI, TASDİKE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN TASDİK EDECEKLERİ BELGELER, TASDİK KONULARI
TASDİKE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK
(02.01.1990 tarih ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır)
Amaç ve Kapsam
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, Yeminli Mali Müşavirlerce, gerçek veya tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs veya işletmelerinin mali tablo veya beyannamelerinin; vergi, istisna, muafiyet, iade, indirim, tecil, terkin veya zarar mahsubu işlemleri ve benzeri taleplerinin mevzuat hükümlerine, muhasebe ilke ve standartlarına uygunluğu esas alınarak hesapların gerçeğe uygun ve doğru bilgi verecek şekilde tutulmasını ve bu suretle mükelleflerin doğru beyanda bulunmalarını sağlamaktır.
Yeminli mali müşavirlerce, gerçek ve tüzel kişilerin mükellefiyet şekilleri, iş kolları ve ciroları, döviz kazandırıcı işlemleri, ithalat ve ihracatları, yatırım miktarları ve nevileri ile belgelerin ibraz edileceği merciler esas alınmak suretiyle tasdik edecekleri belgeler, tasdik konuları ve tasdike ilişkin usul ve esaslar bu Yönetmelikte belirtilmiştir.
Hukuki Dayanak
Madde 2- Bu Yönetmelik, 3568 sayılı Kanunun 12’nci maddesi hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.
Kavramlar
Madde 3- Bu Yönetmelikte geçen;
Kanun 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nu,
Bakanlık Maliye Bakanlığı,
Bakan Maliye Bakanı,
Muhasebe İlke ve” Standartları Muhasebe işlem ve kayıtları ile mali tabloların hazırlanmasında işletmeler tarafından esas alınması zorunlu olan ve Bakanlık tarafından Tebliğ ile açıklanacak olan düzenlemeleri,
Denetleme İlke ve Standartları Yeminli mali müşavir tarafından verilecek tasdik hizmetinde uyulacak ve Bakanlık tarafından belirlenecek esasları,
Rapor Standartları
İnceleme ve denetleme sonucu yeminli mali müşavir tarafından tasdik kapsamı ölçüsünde düzenlenecek ve Bakanlıkça bulunması zorunlu bilgileri içerecek rapor esaslarını,
Mali Tablolar Bu Yönetmenlik hükümlerine uygun olarak çıkarılacak bilanço ve gelir tablolarını,
ifade eder.
Tasdik
Madde 4- Tasdik, gerçek veya tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin yeminli mali müşavirlerce denetleme ilke ve standartlarına göre uygunluk yönünden incelenmesi, bu inceleme sonuçlarına dayanılarak tasdik kapsamına giren konuların ve belgelerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının imza ve mühür kullanmak suretiyle tespiti ve rapora bağlanmasıdır.
Tasdike esas alman denetleme ilke ve standartları ile muhasebe ilke ve standartları, mevzuat hükümleri ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri gözönüne alınarak, Bakanlıkça hazırlanan tebliğlerle belirlenir.
Bu Yönetmelik ve Bakanlık tarafından konuya ilişkin olarak yapılacak diğer düzenlemeler çerçevesinde tasdik edilmiş konu ve belgeler kamu idaresinin yetkililerince tasdikin kapsamı ölçüsünde incelenmiş olarak kabul edilir. Ancak, çeşitli kanunlarla kamu idaresine tanınan inceleme ve teftiş yetkilerinin kullanılmasına ve gerektiğinde tekrarına ait hususlar saklıdır.
Tasdik Amacı
Madde 5-Tasdikin amacı;
a) Gerçek veya tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin hesap ve kayıtlarının sonuçlarını gösteren mali tablolarının yanıltıcı olmayacak biçimde eksiksiz ve gerçeğe uygun şekilde düzenlenmesini sağlayarak kamunun istifadesine sunmak,
b) Gerçek veya tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin ilgili mevzuat yönünden olan taleplerin karşılanmasında çabukluğu sağlayarak hak ve yararlarını korumak,
c) Vergi idaresi ve mükellef ilişkilerinde güveni hakim kılmaktır.
Tasdik Talebinin Niteliği
Madde 6- Gerçek ve tüzel kişiler veya bunların teşebbüs ve işletmeleri tasdik işleri nedeniyle yeminli mali müşavirin ücret faktöründen ziyade tasdik amacını gerçekleştirecek uzmanlık ve deneyimini esas alarak seçimini yapar.
Yeminli mali müşavirler de üstlenecekleri tasdik işleminin kendilerine getirebileceği riski tespit etmek; tasdik kapsam ve programını belirlemek amacıyla gerekli araştırmalar yapmak zorundadırlar. Görevi üstlenecek yeminli mali müşavir, daha önce tasdik talebini karşılayan veya karşılamakta olan meslek mensubundan görüşme yapmak suretiyle bilgi toplayabilir.
Tasdik Kapsamı
Madde 7- Yeminli mali müşavirlerce vergi mevzuatı yönünden tasdiki yapılabilecek olan konu ve belgeler aşağıda belirtilmiştir.
A) Gelir Vergisi Yönünden:
a) Yıllık gelir vergisi beyannameleri ve bunlara ekli mali tablolar ve bildirimler.
b) Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi ile ilgili olarak verilen muhtasar beyannameler.
c) Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80 inci maddesi ve 82’nci maddesi ile ilgili olarak verilecek münferit beyannameler.
d) Geçici vergi bildirimleri.
B) Kurumlar Vergisi Yönünden:
a) Yıllık kurumlar vergisi beyannameleri ve bunlara ekli mali tablolar ve bildirimler.
b) Kurumlar Vergisi Kanununun 24 üncü maddesi uyarınca verilen muhtasar beyannameler,
c) Kurumlar Vergisi Kanununun 22’nci maddesi uyarınca verilen özel beyannameler.
d) Geçici vergi bildirimleri.
C) Katma Değer Vergisi Yönünden:
a) Katma değer vergisi beyannameleri ve ekleri,
b) İade hakkı doğuran işlem ve belgeler,
c) Maliye Bakanlığınca gerek görülecek katma değer vergisine ilişkin diğer işlem ve belgeler,
D) Veraset ve İntikal Vergisi Yönünden:
a) 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 10’uncu maddesinin (a) bendi uyarınca yapılmakta olan servet incelemelerine konu olan bilançolar ve bununla ilgili beyannameler.
b) Veraset ve İntikal vergisi beyannamelerinin ve eklerinin incelenmesi, takdir işlemlerinin yapılması ve tasdiki.
E) Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun Yönünden:
a) 6183 sayılı Kanunun 48. maddesi gereğince borcunun tecilini talep
eden mükelleflerin dolduracakları “Erteleme ve Taksitlendirme Talep ve
Değerlendirme Formları”
b) 6183 sayılı Kanunun 105’inci maddesi gereğince verilen terkin beyanlarının incelenmesi ve tasdiki,
F) Damga Vergisi Yönünden:
a) 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 18 ve 22’nci maddeleri uyarınca makbuz karşılığı ödemeler için verilecek damga vergisi beyannameleri ile 19 ve 23 üncü maddeleri uyarınca istihkaktan kesinti suretiyle tahsil edilen damga vergileri ile ilgili olarak verilecek beyannameler.
G) Mali Mevzuatta Yeralan Teşvik, İndirim, İstisna ve Muafiyetler
Yönünden:
a) Yatırım indirimi,
b) Döviz kazandırıcı işlemlerde vergi istisnası,
c) Yeniden değerleme,
d) Stok değerlemesi,
e) Eğitim, spor ve sağlık yatırımlarından elde edilen kazanç istisnası,
f) Dernek, tesis, vakıf ve kooperatiflere muafiyet tanınması,
g) Diğer teşvik, indirim, istisna ve muafiyetlerle ilgili işlemler,
Bakanlık, tasdik kapsamına alınan beyanname, bildirim ve belgelerin tasdik uygulamasını zaman ve konu itibariyle sınırlandırmaya veya genişletmeye yetkilidir.
Tasdik işlemi yapılırken aranacak asgari bilgi, şekil şartları ile tasdike ilişkin diğer usul ve esaslar Bakanlıkça çıkartılacak tebliğlerle belirlenir. Yukarıda belirtilen konuların ve belgelerin tasdikine ilişkin olarak Bakanlıkça tebliğ çıkartılmadıkça, yeminli mali müşavirler bu konu ve belgelerle ilgili olarak tasdik işlemi yapamazlar.
Denetleme
Madde 8- Gerçek veya tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin hesap dönemleri itibariyle çıkarılan mali tabloların tasdiki; bu tabloların kapsadığı dönemin başından itibaren sürekli denetleme sonucunda yapılabileceği gibi, dönemin kapanmasından sonra yapılacak denetim sonucunda da yapılabilir. Denetimin hangi duruma göre yapıldığı tasdik raporunda açıkça belirtilir.
Sürekli denetlemeyi kapsayan tasdik hizmetini veren yeminli mali müşavir, belirli aralıklarla haber vermeksizin kasa sayım ve stok tespiti yapabilir, yıl sonu envanter çalışmalarını denetleyebilir. Yeminli mali müşavirler, tasdik konuları ile ilgili olarak karşıt incelemeler yapabilir. Başka Oda çevrelerindeki karşıt incelemeler, ücreti Ücret Yönetmeliğindeki usul ve esaslar çerçevesinde ödenmek kaydıyla, o odaya mensup yeminli mali müşavirlere yaptırılabilir.
Tasdik Talebi
Madde 9- Tasdik kapsamına giren mali tablolar ve beyannameler ile diğer belgelerin yeminli mali müşavirlerce denetlenmesi ve tasdiki ilgilinin talebi üzerine yapılır.
Bankalar ve sigorta şirketleri, dış ticaret sermaye şirketleri, Sermaye Piyasası Kanunu’na göre menkul kıymetlerini halka arz etmiş olan veya arz etmiş sayılan şirketler, aracı kurumlar, yatırım ortaklıkları ve fonları ve Bakanlığın gerek gördüğü diğer şirketler ve kuruluşlar hesap dönemlerine ilişkin mali tablolarını ve beyannamelerini bu Yönetmelik çerçevesinde tasdik ettirirler.
Mali Tablolarının tasdiki zorunlu tutulan gerçek veya tüzel kişilerin yeminli mali müşaviri herhangi bir nedenle seçmemesi halinde bu seçim, Birlik (Geçici Kurul) tarafından ilgili Odaya yaptırılır ve ilgililere bildirilir. Yeminli mali müşavir seçmek zorunda bulunan gerçek ve tüzel kişiler; tasdiki zorunlu tutulan mali tabloların ilgili bulunduğu hesap döneminin başına kadar seçtikleri yeminli mali müşavirleri Birliğe (Geçici Kurul’a) bildirmedikleri takdirde, yeminli mali müşavir seçmemiş sayılırlar.
Tasdik Sözleşmesi
Madde 10- İlgililerce yaptırılacak tasdik hizmetinin tasdik sözleşmesine bağlanması ve sözleşme tarihinden itibaren 15 gün içinde bir örneğinin yeminli mali müşavirlerce Bakanlığa gönderilmesi zorunludur.
Tasdik sözleşmesinde en az aşağıda yazılı hususlara yer verilir.
a) Tasdikin amacı, kapsamı, varsa özel nedenleri,
b) Yeminli mali müşavirlerce verilecek hizmetin niteliği ve süresi,
c) Tarafların sorumluluk ve yükümlülükleri,
d) Ücret.
Tasdik sözleşmesi, yazılı gerekçe göstermek şartıyla taraflarca her zaman feshedilebilir. Feshedilen sözleşmeler, fesih tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde Bakanlığa bildirilir.
Sürekli denetimlerde yıllık beyannamelerin ve buna ekli mali tabloların beyan edileceği aydan önceki üç ay içinde tasdik sözleşmesi feshedilemez.
Yıllık Mali tablolarının tasdiki zorunlu tutulan işletmelerin, tasdik sözleşmesinin feshi halinde; bu işletmeler bir ay içinde diğer bir yeminli mali müşavirle sözleşme yapmak zorundadırlar.
Tasdik sözleşmesinin feshi halinde yeminli mali müşavir çalışma notlarını ve gerekli tüm bilgileri, yerine geçecek olan yeminli mali müşavire devretmek zorundadır.
(31.05.1995 tarih ve 22299 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle eklenen ve 23.02.1995 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren şekli.)Bu Yönetmeliğin 7/A- a ve 7/B-a maddelerinde belirtilen belgelerin tasdikine ilişkin sözleşmeler ilgili vergilendirme döneminin ilk ayı içinde düzenlenir.
İnceleme Yeri
Madde 11- Tasdik konusu inceleme ve denetleme, ilgilinin iş yerinde yapılır. İncelemenin iş yerinde yapılmasının imkansız olduğu hallerde inceleme, tasdiki yapacak yeminli mali müşavirin bürosunda yürütülür. Bu takdirde ilgili gerekli defter ve belgelerini yeminli mali müşavire bir tutanakla teslim eder.
Sürekli denetlemelerde, inceleme ve denetlemenin ilgilinin işyerinde yapılması esastır.
Yeminli Mali Müşavirlerin Yetkileri
Madde 12- İlgililer, bu Yönetmeliğe göre sözleşme yaptıkları yeminli mali müşavirleri;
a) Tasdik konularıyla ilgili tüm defter, kayıt ve belgeleri gizli olsalar dahi incelemek,
b) Tasdik işlemini ilgilendiren tüm bilgileri yöneticilerden, iç denetçilerden ve diğer ilgililerden istemek,
c) Şirketlerin Yönetim Kurulu ve Genel Kurul toplantılarına katılmak ve bu toplantılarda istenildiği takdirde tasdik faaliyetini ve sonuçlarını ilgilendiren konularda açıklamalarda bulunmak, ile yetkili kılınmış sayılırlar.
Kamu idare ve müesseseleri, yeminli mali müşavirlerin tasdik konusu ile sınırlı olmak üzere isteyeceği bilgileri vermekle yükümlüdürler. Bilgiler yazı ile istenir; yazı tasdik konusu ile ilgili husus ve sözleşme içeriği belirtilir.
Yeminli mali müşavirler, vergi incelemelerinde tarhiyat öncesi ve sonrası uzlaşmalarda vergi yargısında; mükellefle veya vergi sorumlusu ile beraber hazır bulunabilirler ve açıklamalar yapabilirler.
Araştırma ve İncelemenin Planlanması
Madde 13- Planlama, tasdikin mahiyeti, kapsamı ve zamanlanması dikkate alınarak, çalışmanın doğru bir biçimde yönlendirilmesi, sistemli bir şekilde yürütülmesi ve nihai amaca ulaştırılması için yapılır.
Tasdik çalışması ile ilgili olarak yapılacak planlamada;
a) İşletmenin organizasyonu, iç kontrol sistemi, çalışma tarzı, üretim süreci ve iş akışı ile işletmenin içinde bulunduğu sektör v.b. hususlarda gerekli araştırmaların yapılması,
b) Mali tablolar, önceki döneme ait çalışma kağıtları ve tasdik raporları, vergi inceleme raporları ve diğer işletme ile ilgili raporların gözden geçirilmesi,
c) İşletmenin muhasebe politikasının incelenmesi; yayınlanan muhasebe standart ve ilkelerine uygunluğunun araştırılması,
d) Tasdik çalışması sırasında bilgi alınabilecek ve veri hazırlayacak işletme personelinin belirlenmesi ve bunlar arasında koordinasyonun sağlanması,
e) Yazılı tasdik çalışma planının hazırlanması,
gerekir.
Kanıt Toplama
Madde 14- Yeminli mali müşavirler tasdik çalışmasının yürütülmesi sırasında tasdik konusu ve kapsamı ile ilgili yeterli miktarda güvenilir kanıtları toplamak zorundadırlar. Kanıt miktarlarının yeterli olup olmadığının belirlenmesinde, kanıtın nitelik ve nicelik açısından önemi; hatalı veya hileli olma riski, güvenirliği gibi hususlar gözönünde bulundurulur.
Kanıt toplamada amaç; tasdik konu ve kapsamı ile sınırlı olmak kaydıyla;
a) Tüm varlık, kaynak, gelir ve giderlerin gerçek olup olmadığı ve bunlara ilişkin bütün işlemlerin doğru kaydedilip, kaydedilmediği,
b) Mali tablolara yansıtılması gereken bütün işlem ve hesapların bu tablolarda gerçek şekliyle yer alıp almadığı.
c) Varlıklara ilişkin hakların ve borçlara ilişkin yükümlülüklerin işletmeye ait olup olmadığı,yönünden fiili durum ve belgelerin esas alınarak araştırılmasıdır.
Denetim Teknikleri
Madde 15- Yeminli mali müşavirler tasdik çalışmalarının yürütülmesinde kanıtları aşağıdaki ve benzeri tekniklerle toplarlar.
a) Sayım ve envanter incelemesi: İşletme kayıtlarında gösterilen mevcut ve borçların ilgili mevzuat hükümlerinde öngörülen belgelerle doğrulanması, fiili ve kaydi envanterlerin yapılması işlemidir.
b) Belge incelemesi: İşletme muhasebe kayıtlarının belgelere dayandırıldığının doğrulanması; ibraz edilen belgelerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının ve ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğunun araştırılmasıdır.
c) Bilgi toplama: İşletme muhasebe kayıtları ve belgeler konusunda gerekli açıklığın olmadığı hallerde ilgililerden bilgi alınması; alınan bilgilerin tutanakla tespit edilmesidir.
d) Doğrulama: İşletme kayıtlarında yer alan hususların ilgili üçüncü şahıslar nezdindeki defter ve belgeler üzerinde araştırılarak tespit yapılmak suretiyle doğrulanmasıdır.
e) Karşılaştırma ve puantaj: Aralarında uygunluk bulunması gereken tutarların karşılaştırılması; toptan aktarmaların kontrolü, kayıt ve belge üzerindeki her türlü aritmetik işlemlerin doğruluğunun araştırılmasıdır.
f) Analitik inceleme: İşletme hesap ve işlemlerinde ortaya çıkması gereken normal sonuçlarda, varsa sapmaların tespit edilmesi amacıyla, cari yıl hesaplarının aylık veya yıllık olarak randıman, verimlilik, üretim, tüketim, kapasite kullanımı v.b. bakımlardan; önceki yıl hesap ve işlemleriyle,kapasite raporlarındaki sonuçlarla, bütçe verileriyle veya sektör ortalamasıyla, teknolojik unsurlar dikkate alınarak oran ve trend analizi gibi istatistik yöntemler uygulanarak sonuçların olması gerekenlerle karşılaştırılması ve değerlendirilmesidir.
Sözü edilen bu teknikler, sürekli denetimlerde, hesapların niteliği, hacmi ve bu tekniklerin özellikleri gözönünde bulundurularak yeminli mali müşavirin belirleyeceği aralıklarla, tasdik sözleşmesi tarihinden tasdik raporu tarihine kadar uygulanır. Diğer denetimlerde ise denetimin her safhasında uygulanabilir.
Hataların Düzeltilmesi ve Hilelerin Ortaya Çıkarılması
Madde 16- Hata ve hilelerin önlenmesi veya ortaya çıkarılması konusundaki temel sorumluluk işletme yönetimi ve yeminli mali müşavire aittir. Yeminli mali müşavir, tasdik konusu ve belgelerin ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğu ve gerçek durumu yansıtması yönünden önemli etkileri olabilecek hata ve hileleri düzeltecek veya ortaya çıkaracak şekilde planlanmak ve yürütmekle yükümlüdür.
Yeminli mali müşavir, tasdik konusu ve belgelerin doğruluğu ve gerçeği yansıtmasına olan olumsuz etkileri giderebilecek hata ve hileleri, düzeltme önerisiyle birlikte işletme yönetimine bildirir. İşletme yönetiminin bunları düzeltmesi halinde tasdik konusu belgeler tasdik edilir. Hataların düzeltilmesi istendiği halde, düzeltilmez ise veya hileli bir durumun tesbiti halinde durum, bir raporla ilgili mercilere bildirilir.
Çalışma Kâğıtları
Madde 17- Yeminli mali müşavirlerin denetleme faaliyetleri ile ilgili olarak düzenli ve yeterli bir kayıt düzenine sahip olmaları gerekir.
Kayıt düzeni: Çalışma kağıtları ve bunların dosyalanması ile sağlanır. Çalışma kâğıtları, izlenen denetleme yöntem ve tekniklerini, uygulanan denetleme testlerini, toplanan bilgileri ve incelemelerle ilgili olarak ulaşılan sonuçları gösteren hazırlanması zorunlu belgelerdir. Çalışma kâğıtlarında en az aşağıdaki hususlar yer alır.
a) Her çalışma kâğıdında bir başlık bulunur. Bu başlık denetlenen müşteriyi, denetlemenin yapıldığı dönemi, çalışma kâğıdının konusunu, hazırlayan yeminli mali müşavirin ad ve paraflarını ve hazırlama tarihini içerir.
b) İyi bir dosyalamanın yapılması açısından kâğıtlar uygun bir düzenle kodlanır.
c) Tamamlanmış çalışma kâğıtlarında; yapılan denetleme yöntem ve teknikleri ile ilgili hususlar, puantaj işaretleri ve sembollerin anlamları açıkça gösterilir ve yeterli açıklamalara yer verilir.
d) Çalışma kâğıtları, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere, defter kayıtlarının ve buna göre düzenlenmiş mali tabloların genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine ne ölçüde uygun hazırlanmış olduğu hususlarında güven yaratacak şekilde açıklık taşır.
e) Her çalışma kâğıdında hazırlanma amacına uygun yeterli bilgi belirtilir.
Çalışma kâğıtlarının mülkiyeti yeminli mali müşavire aittir. Bunların, dosya içinde, düzenlenmelerini izleyen yıldan itibaren 10 yıl süreyle; bu süre içinde hukuki ihtilafa konu olan dosyaların ihtilafın sonuçlanmasına kadar, saklanması ve yetkili mercilerce istendiğinde ibraz edilmesi zorunludur.
Tasdik Sonuçları
Madde 18- Mali tablo ve beyannamelere veya tasdik konusuna ilişkin tasdik sonuçları, yeminli mali müşavirce bir rapora bağlanır.
Yeminli mali müşavirce 3 örnek olarak düzenlenecek tasdik raporlarının 2 örneği ilgili firma, kurum ve kuruluşların yetkililerine teslim edilir. Rapor ile mali tablo ve beyannameler arasındaki mutabakatın sağlanması yeminli mali müşavirin sorumluluğundadır. Düzenlenen raporların birer örneği, tasdik konusu belgelerle birlikte tasdiki isteyen mercie doğrudan yeminli mali müşavirce verilir.
Tasdik Raporları
Madde 19- Yeminli mali müşavirlerce düzenlenecek tasdik raporları, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesi ile tasdik kapsamına alınan konular itibariyle çeşitlendirilir.
Yeminli mali müşavirlerce düzenlenen bütün tasdik raporlarına meslek sicil numarası ile birlikte biri genel, di^. ı i özel iki sayı verilir. Genel sayı, yeminli mali müşavirin mesleki faaliyete başlamasından itibaren kendi imza ve mührü ile düzenlediği raporda (1) den başlatılmak suretiyle mesleki faaliyetten ayrılana kadar kesintisiz devam ettirilir. Mesleki faaliyetten ayrılıp, sonra bağlı oldukları odalara tekrar faaliyete başlayacaklarını bildirip faaliyete başlayanlar, genel sayıya, mesleki faaliyetten ayırdıkları tarihteki son sayıdan itibaren devam ederler. Özel sayı ise, her takvim yılı başında yeniden başlar ve yıl sonuna kadar devam eder. Tasdik raporlarına sayı verilmesinde, önce meslek sicil numarası, sonra genel sayı ve daha sonra özel sayı kullanılır.
Rapor sayısının başına yeminli mali müşavir deyimini ifade eden “YMM” rumuzu konulur.
Yeminli mali müşavirlerce düzenlenen raporların her sayfası paraf edilir, mühürlenir, son sayfası ise imzalanır ve mühürlenir.
Tasdik konu ve kapsamı itibariyle düzenlenecek raporlarda yer alacak asgari konular ve rapor dispozisyonları tasdike tabi tutulan konu ile ilgili olarak Bakanlıkça çıkartılacak tebliğlerde belirlenir.
Raporlar, tespit edilmiş dispozisyona uygun olarak, kolay anlaşılır, kısa cümleler halinde, açık bir üslup ile kaleme alınır. Raporlardaki açıklamalar tereddüde mahal vermeyecek nitelikte olur.
Sürekli denetlemeyi gerektiren tasdik raporlarında, mali tablo ve raporlar üzerinde doğrudan veya dolaylı etkisi olan veya olması muhtemel her türlü mevzuat aykırılıkları ve mali tabloların genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun hazırlanıp hazırlanmadığı belirtilir.
Yeminli mali müşavir, bir bütün olarak ele alınan mali tabloların gerçeğe uygunluğu ve doğruluğu hakkında edindiği kanaatini; tespit olunan beyanların ilgili mevzuat hükümleri ve mali tablolar ile uyumlu olup olmadığı yolundaki görüşünü ortaya koymakla yükümlüdür.
Yeminli Mali Müşavirlerin Sorumluluğu
Madde 20- Bu Yönetmelik kapsamına giren tasdik işlemlerinde imza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan dolayısıyla tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar. Tasdik konusu ile ilgili olarak Bakanlıkça tebliğlerle belirlenen hususların; tasdik kapsamı içinde mutlaka araştırılması ve incelenmesi zorunludur.
Yeminli mali müşavirler inceledikleri ve sonucunda tasdik raporu düzenledikleri konu ve belgelerin gerçeği yansıtmaması ve doğru olmaması halinde, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan Vergi Usul Kanunu ve 3568 sayılı Kanun hükümleri uyarınca mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludurlar. Bu sorumluluğun yerine getirilmesinde Borçlar Kanununun “Tam Teselsül” hükümleri uygulanır.
Tasdik raporunun düzenlenmesi ve incelemenin yapılması sırasında, başka bir ildeki bir inceleme ve bilgi toplama işinin, o ilde bulunan bir yeminli mali müşavire yaptırılmış olması halinde, bu kısmi incelemeden doğan sorumluluk incelemeyi yapan yeminli mali müşavire aittir.
Yeminli mali müşavirler tasdikten doğan sorumluluklarını yerine getirebilmeleri için doğabilecek zararların tazmini amacıyla sorumluluk sigortası yaptırabilirler.
Tasdik amacıyla yapılacak inceleme ve denetlemelerde doğacak zararların hukuki sorumluluğu yeminli mali müşavire aittir.
Diğer Hükümler
Madde 21- Kanun uyarınca düzenlenen yönetmeliklerin yeminli mali müşavirlerin çalışma usul ve esaslarına ilişkin hükümleri bu Yönetmelik için de geçerlidir.
Geçici Madde 1- Bu Yönetmeliğin 7/A-a ve 7/B-a maddelerinde belirtilen belgelerden 1995 vergilendirme dönemine ait olanların tasdikine ilişkin sözleşmeler 31.08.1995 tarihi sonuna kadar düzenlenir.
Yürürlük
Madde 22- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 23- Bu Yönetmelik hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.
Geçici Madde 1- (31.05.1995 tarih ve 22299 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 2 nci maddesiyle eklenen ve 23.02.1995 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren şekli.) Bu Yönetmeliğin 7/A-a ve 7/B-a maddelerinde belirtilen belgelerden 1995 vergilendirme dönemine ait olanların tasdikine ilişkin sözleşmeler 31 Mayıs 1995 tarihi sonuna kadar düzenlenir.
SMLİK, SMMMLİK VE YMMLİK GEÇİCİ KURULU İLE DEĞERLENDİRME VE SINAV KOMİSYONLARININ KURULMASI VE ÇALIŞMA ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK
SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK GEÇİCİ KURULU İLE DEĞERLENDİRME VE SINAV KOMİSYONLARININ KURULMASI VE ÇALIŞMA ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK
(15.06.1989 tarih ve 20196 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır)
BİRİNCİ BÖLÜM
AMAÇ, KAPSAM VE TANIMLAR
Amaç ve Kapsam Madde 1 – Bu Yönetmeliğin amacı, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Odalarının, Odalar Birliğinin ve bunların organlarının teşkiline kadar bu kuruluşlara verilen görevleri yapacak ve yetkileri kullanacak olan Geçici Kurul ile değerlendirme ve sınav komisyonlarının oluşturulmasına, bu komisyonların üyeliklerine atanacaklarda aranacak nitelikleri ve bunların çalışma usul ve esaslarını belirlemektir.
Hukuki Dayanak
Madde 2- Bu Yönetmelik 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nun 50’nci ve geçici 4’üncü maddeleri hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Kavramlar
Madde 3- Bu Yönetmelikte geçen;
Kanun Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununu,
Bakanlık Maliye Bakanlığını,
Bakan Maliye Bakanını,
Kurul Kanunun Geçici 4’üncü maddesi uyarınca Maliye Bakanı tarafından oluşturulacak Geçici Kurulu,
Başkan Maliye Bakanı tarafından belirlenen Geçici Kurul Başkanını
Odalar Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odaları ile Yeminli Mali Müşavirler Odalarını,
Birlik Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğini ,
Değerlendirme Komisyonu Geçici Kurul tarafından Maliye Bakanınca uygun görülecek il veya bölgelerde kurulacak ve en az üç üyeden oluşturulacak olan komisyonları,
Sınav Komisyonu Birliğinin kuruluşu tamamlanıncaya kadar Maliye Bakanı tarafından kurulacak ve ikisi üniversite öğretim üyesi biri Maliye Bakanlığı temsilcisi olmak üzere, üç üyeden oluşacak komisyonları
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
GEÇİCİ KURUL
Geçici Kurulun Teşekkülü
Madde 4 Kurul, Maliye Bakanınca seçilecek biri başkan ve biri başkan yardımcısı olmak üzere on üyeden oluşur.
Kurul Başkan, başkan yardımcısı ve üyeler Maliye Bakanınca görevlendirilirler.
Görevlendirilmeleri için gerekli şartları kaybettikleri, bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davrandıkları, görevlerinin yerine getirilmesinde kusur ve ihmalleri sabit olduğu takdirde Kurul Başkanı, Başkan Yardımcısı ve Üyeleri süreleri dolmadan Bakan tarafından görevden alınırlar.
Geçici Kurul Üyelerinde Aranılacak Şartlar
Madde 5- Kurul üyelerinin;
a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48’inci maddesinin (A) fıkrasının, 1, 4, 5 ve 7 numaralı bentlerinde belirtilen genel şartları taşımaları,
b) Lisans seviyesinde öğrenim görmüş olmaları ve ekonomi, maliye, muhasebe, siyasal bilimler, hukuk ve işletme dallarında toplam onbeş yıllık tecrübe sahibi bulunmaları,
şarttır.
Geçici Kurulun Görev Süresi
Madde 6- Kurul Başkan, başkan yardımcısı ve üyelerinin görevleri; Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Odaları ile Odalar Birliğinin organlarının teşekkülü ve göreve başlamaları ile sona erer.
Geçici Kurulun Yönetimi ve Çalışma Düzeni
Madde 7- Kurul, Başkan tarafından yönetilir. Başkanın bulunmadığı hallerde yetkiler başkan yardımcısı tarafından kullanılır. Başkan ve başkan yardımcısının bulunmadığı hallerde ise başkanın yetkileri en kıdemli üye tarafından üstlenilir.
Kurulun sekreteryası hizmetleri Gelirler Genel Müdürlüğünce yürütülür.
Kurul, haftada en az üç defa Başkan dahil en az yedi üyenin bulunması ile toplanır ve salt çoğunlukla karar verir. Oyların eşitliği halinde Başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır.
Mazeretsiz olarak arka arkaya üç toplantıya katılmayan üye, istifa etmiş sayılır. Yerine yeni üye Bakan’ca görevlendirilir.
Geçici Kurulun Görev ve Yetkileri
Madde 8- Kurulun görevleri şunlardır :
a) Kanunla, Odalara, Birliğe ve bunların organlarına verilen görevleri yapmak,
b) Değerlendirme komisyonlarının kurulacağı il ve bölgeleri tespit etmek ve kurmak,
c) Değerlendirme komisyonlarının yapacağı işleri belirlemek, çalışmalarını koordine etmek ve düzenlemek,
d) Değerlendirme komisyonları tarafından meslek mensubu olarak faaliyette bulunmaları önerilenler hakkında belgeler üzerinde gerekli incelemeler yapmak ve değerlendirmelerde bulunarak, uygun gördüklerine meslek unvanları ile izin belgelerini vermek,
e) Meslek mensuplarının çalışmaları sırasında uymaları gereken kuralları, prensipleri belirlemek ve sorumluluklarını tayin etmek,
e) Meslek mensuplarının yapacakları iş ve işlemleri karşılığında alacakları asgari ücreti gösterir tarife hazırlayarak Bakanın onayına sunmak,
f) Kanunlarla ve Maliye Bakanlığınca verilecek görevleri yapmak,
h) Odalar ve Odalar Birliğinin kuruluşlarına ve organlarının teşekkülüne kadar görev yapacak ve Bakan tarafından kurulacak sınav komisyonlarının oluşturulmasına ilişkin işlemleri yapmak,
ı) Odaların kurulması ile ilgili çalışmaları yapmak,
j) Yukarıda sayılan görevleri ile ilgili genelgeler hazırlamak.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
DEĞERLENDİRME VE SINAV KOMİSYONLARI
Değerlendirme Komisyonlarının Teşekkülü
Madde 9- Değerlendirme Komisyonları; Bakanca uygun görülecek il merkezlerinde kurulur ve dört üyeden oluşur. Komisyon defterdar veya tevkil edeceği yardımcısının başkanlığında, gelir müdürü, vergi dairesi müdürü ve bir vergi kontrol memurundan teşekkül eder.
Birden fazla gelir müdürü ve vergi dairesi müdürü bulunan illerde komisyona seçilecek üye defterdar tarafından belirlenir.
İllerin ihtiyaçlarına göre birden fazla komisyon kurulmasına veya bölge komisyonları oluşturulmasına ve bu komisyonların kimlerden oluşacağına bakanca karar verilir.
Değerlendirme Komisyonunun Görevi
Madde 10- a) Kanuna göre meslek mensubu olmak isteyenlerin başvurularını kabul etmek,
b) Başvurulan; vergi dairesi, sosyal güvenlik kurumları, kişinin çalıştığı müessese, bankalar, noterler gibi ilgili kuruluşlar ile gerek görülen diğer kurum ve kuruluşlardan bilgi alarak değerlendirmek,
c) Araştırma, inceleme ve değerlendirme sonucunda Kanun uyarınca meslek mensubu olması uygun görülenleri, belgeleri ile birlikte Kurula göndermek,
d) Araştırma, inceleme ve değerlendirme sonucu meslek mensubu olması uygun görülmeyenleri gerekçesi ile birlikte başvuru sahibine bildirmek,
e) Bakan ve Kurulca verilecek diğer işleri yapmak.
Sınav Komisyonunun Teşekkülü
Madde 11- Odalar ve Odalar Birliği ile bunların organlarının teşkiline kadar görev yapacak olan sınav komisyonu; ikisi üniversite öğretim üyesi, biri Maliye Bakanlığı temsilcisi olmak üzere üç üyeden oluşur.
Sınav komisyonunun iki üyesi; Yüksek Öğretim Kurumunca teklif edilecek hukuk, iktisat, maliye, muhasebe, bankacılık, işletme, idari bilimler dallarında öğretim üyesi yapan beş profesör aday arasından, Maliye Bakanlığı temsilcisi ise merkez denetim elemanları arasında Bakan tarafından seçilir.
Bakan’a gerek görülmesi halinde birden fazla sınav komisyonu kurulabilir.
Sınav Komisyonun Görevi
Madde 12- Kanun uyarınca Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik sınavlarını yapmaktır.
Sınav Konuları
Madde 13- Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik sınav konuları, Kurul tarafından belirlenen ve Bakan’ca onaylanan konulardan oluşur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER
Huzur Hakkı
Madde 14- Kurul Üyelerine Bakan’ca belirlenen huzur hakkı ödenir.
Başvuru Mercii ve Yeri
Madde 15- Kanun hükümleri uyarınca meslek mensubu olarak faaliyette bulunmak ve izin belgesi almak isteyenler, ikametgahlarının bulunduğu ildeki değerlendirme komisyonuna başvurmak zorundadırlar.
Birden fazla değerlendirme komisyonu bulunan illerde, başvurulacak komisyonu defterdar belirler.
Yetkili olmayan değerlendirme komisyonuna yapılan başvurular, komisyon başkanınca ilgili değerlendirme komisyonuna gönderilir. Değerlendirme komisyonlarının kararlarına karşı Geçici Kurula itiraz edilebilir. Geçici Kurulun kararlarına karşı itiraz merci ise Bakandır.
Yürürlük
Madde 16- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 17- Bu Yönetmelik hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.
BURSA YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI
Geleceğe yönelik projeleriyle, üyelerinin gelişimini sağlayan; Şeffaflığı, denetimi, yeniliği savunan ve çevre sorunlarına duyarlı; Toplumumuzun aydınlatılmasına, akademik, mesleki kamuoyuyla güçlü işbirliği yaparak ekonomik kalkınmaya katkı sunan, lider kurum olmak.
Bize Ulaşın
Adres: Odunluk Mh. Akademi Cad. No:8 (BAOB Yerleşkesi) A3 Blok K:3 Nilüfer / BURSA
Telefon: 0224 – 452 34 60 / 0224 – 452 34 61
E-Posta: info@bursaymmo.org.tr
E-Posta: bursaymmo@ttmail.com
E-Posta: bursaymmo@hs03kep.tr
Sosyal Medya
Bursa YMMO hakkında en güncel gelişmelerden haberdar olmak için lütfen bizi sosyal medya hesaplarımızdan takip edin.	Facebook Twitter Instagram