Yemek yedikten hemen sonra dişlerinizi fırçalar mısınız? Aksi takdirde, dişlerinizi kaplamaya başlayan ince, yapışkan bir film fark edebilirsiniz. Plak olarak adlandırılır ve fırçalama ve diş ipi ile çıkarılmazsa, diş taşı olarak da adlandırılan tartara dönüşerek sertleşir. Tartar, birden fazla dişi kaplayarak bir diş taşı köprüsü oluşturabilir. Buna tıpta calculus bridge yani kalkülüs köprüsü denir. Dişlerinizin ve diş etlerinizin sağlığını etkilememesi için sertleşmiş diş taşı çıkarılması işlemi, sadece diş hekimleri tarafından gerçekleştirilebilir. Bu yüzden plakların sertleşmeden müdahele edilmesi gerekir.
Plak nasıl bir kalkülüs köprüsü olabilir?
Dişlerinizde çok kolay plak oluşur. Bu yapışkan film, bir şeyler yedikten veya içtikten kısa bir süre sonra(genellikle nişastalı veya şekerli bir şey) oluşur.
Plak oluşumu şöyle gerçekleşir: Yiyeceğin kalıntıları ağzınızdaki bakterilerle karışarak yiyecek ve içeceklerinizdeki karbonhidratları parçalayan asitleri açığa çıkarır. Artık dişlerinizin üzerinde renksiz bir tabaka oluşturmaya başlayan bir karbonhidrat, asit ve bakteri kombinasyonuna sahip olursunuz, bu plaktır.
Ancak süreç burada bitmez. Plak kendi kendine gitmez. Yapışkan filmi çıkarmak için kısa süre sonra dişlerinizi fırçalayıp diş ipi kullanmazsanız , sonunda tartar adı verilen bir maddeye dönüşebilir .
Bu kireçlenmiş diş plağına diş taşı da denir. Süreç de o kadar uzun sürmez. Araştırmalar, bunun 1-14 gün içerisinde gerçekleştiğini göstermektedir.
Tehlikelidir çünkü tartar sadece dişlerinizde kalmaz. Diş eti çizginize yayılmaya ve ilerlemeye başlar. Dişlerinizde leke ve ten renginde veya kahverengi görünebilen bu diş taşı, diş eti çizginizin altındaki dokuyu etkileyebilir ve diş eti hastalığına ve diş çürümesine neden olabilir.
Genel olarak, bir diş taşı köprüsü, diş çizginiz tarafından dişlerinizin kenarı boyunca kahverengi veya ten rengi bir bordüre benzer. Daha şiddetli vakalarda, diş eti çizgisine kadar veya dişlerin yüzeyi boyunca daha da yukarıya uzanabilir.
Sonuç olarak toparlamak gerekirse;
Yedikleriniz, ağzınızdaki bakterilerle parçalanarak plak adı verilen yumuşak bir tabakaya, ardından da bu tabakanın sertleşmesiyle tartar yani diş taşına dönüşür. Diş taşının yayılması sonucu, diş etleri üzerinde dişten bir diğer dişe bağlanan köprüler oluşur. Bu tıp literatüründe calculus bridge olarak bilinir.
Diş Taşı Köprüsü(Calculus Bridge) Sorunları
Dişlerinizin alt kısımlarında başlayan tartar köprüleri şu sorunlara yol açabilir:
Ağız kokusu
Plak ve tartar birikmesi de nefesinizin kokmasına neden olabilir.
Diş eti iltihabı
Diş etleriniz kızarabilir veya iltihaplanabilir. Dişlerinizi fırçalarken veya diş ipi kullanırken bir miktar kanama yaşadığınızda bunu ilk fark edebilirsiniz. Tedavi edilmezse, periodontitis adı verilen daha ciddi bir diş eti hastalığına ilerleyebilir .
Diş etlerinin çekilmesi
Diş etlerinin çekilmesi de bir tür hastalıktır. Diş etleriniz dişlerinizden çekilmeye başlayarak daha fazla dişinizi açığa çıkarabilir ve bakterilerin diş etleriniz ile dişleriniz arasındaki boşluklara girmesine izin verebilir. Bunun yanı sıra diş sızlamasına da sebep olur.
Çürük oluşumu
Dişlerinizde oluşan tartar, bakterileri diş fırçanızdan koruyabilir. Plak ve tartar aynı zamanda diş minesinde minik deliklerin oluşmasına neden olarak bakteri ve asidin dişin içine sızmasına ve çürük oluşumuna neden olabilir.
Diş kaybı
Diş taşı tedavi edilmezse, sonunda bir veya daha fazla dişin kaybına yol açabilen diş eti hastalığına neden olabilir.
Kalkülüs Köprüsü Tedavisi
Dişlerinizde kireçlenmiş plak veya diş taşı köprüsü olduğunda, onu fırçalayamazsınız. Bir diş hekimi veya diş sağlığı uzmanının onu çıkarması gerekecektir. Profesyonel bir temizlik bazen tamamını veya büyük çoğunluğunu ortadan kaldırabilir.
Diş taşı dişeti çizgisinin içine veya altına inmişse, onu çıkarmak için profesyonel bir temizlik yeterli olmayacaktır.
Bu noktada, bir diş sağlığı uzmanı, diş eti hattınızın etrafındaki sertleşmiş plak ve tartarı kazıyıp dikkatlice çıkarmak için ucunda küçük bir kancaya sahip olan diş taşı temizleyicisi adı verilen el tipi bir alet kullanabilir.
Dişlerinizi ölçeklendirdikten sonra, hijyenist daha sonra kök planlaması adı verilen bir işlemle kök yüzeylerindeki alanları düzeltebilir. Taş oluşumunu kaldırabilen ultrasonik aletler de vardır.
Diş taşı geniş ise, bunu ele almak için birden fazla seans gerekebilir . Bu kapsamlı temizlik sonrasında diş etleriniz ağrıyabilir.
Kalkülüs köprüsü(Diş Taşı Köprüsü) nasıl önlenir?
Diş taşı oluşumunu ve diş taşı köprüsü oluşumunu önlemek söz konusu olduğunda diş hijyeni çok önemlidir. Diş taşı, plak oluşumundan sadece birkaç gün sonra oluşmaya başlayabileceğinden, çözümü zorlaşmadan önlem almanız gerekir.
Florür içeren bir diş macunu ile dişlerinizi günde iki kez iyice fırçalayın. Her seferinde tam 2 dakika fırçaladığınızdan emin olun. Diş Macunu Renk Kodları ilginizi çekebilir.
Her gün dişlerinizin arasını temizleyin. Diş arası temizleme olarak bilinen bu adım, diş ipi kullanmayı veya dişleriniz arasında saklanabilecek kalıntıları temizlemek için başka bir aracın kullanılmasını içerebilir.
Şekerli içecekleri ve atıştırmalıkları sınırlayın. Şekerli yiyecekleri azaltırsanız, ağzınızdaki bakterilerin geride kalan şekerle karışması ve dişlerinizde plak oluşturması için daha az fırsat olacaktır.
Kontrol için düzenli olarak bir diş hekimine görünün. Diş hekimi, diş eti iltihabı veya diş eti çekilmesi gibi diş eti hastalığı belirtileri ve diş çürüğü için dişlerinizi ve diş etlerinizi dikkatle izleyebilir.
Kaynaklar
Balaji VR, vd. Diş taşlarının alışılmadık bir sunumu.
ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6737844/
Evde ağız bakımı. (2020).
ada.org/en/member-center/oral-health-topics/home-care
Kinaston R, vd. (2019). Bölüm 21 – Dişlenme: Gelişim, rahatsızlıklar, hastalık, diyet ve kimya. Ortner’ın İnsan İskelet Kalıntılarındaki Patolojik Koşulları Tanımlaması (Üçüncü Baskı).
doi.org/10.1016/B978-0-12-809738-0.00021-1
Lewis M. (2018). Bölüm 4 – Diş hastalıkları, kusurlar ve diş morfolojisindeki varyasyonlar. Çocukların paleopatolojisi.
doi.org/10.1016/B978-0-12-410402-0.00004-7
Riley P, vd. (2013). Ağız sağlığı için diş macunu içeren triklosan / kopolimer.
ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6775959/
Ölçekleme ve kök planlaması. (nd).
mouthhealthy.org/en/az-topics/s/scaling-and-root-planing
Schiff T, vd. (2008). Supragingival diş taşı oluşumunun azaltılması için iki diş macununun etkinliğinin klinik bir araştırması.
pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19301516/
Paylaş
Facebook
Twitter
Pinterest
Etiketlerdiş taşı kalkül plak tartar
Hakkında Selim Çayır
80'lerin son kuşağından, bilginin satılamayacak veya satın alınamayacak olduğunu düşünen, bildiklerini bu mecra vasıtasıyla misafirlerine aktarmayı hedeflemiş Bilgi Rehberi yazarı...
@bilgirehberinet
Önceki Fethiye Gezi Rehberi
Sonraki 1 Yıl Garantili BUDERUS Kombi Servisi
Benzer Yazılar
Propolis Nedir? Propolis Hakkında Bilgi
30 Kasım 2020
Hiperemezis Gravidarum Nedir, Belirti Ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
23 Ekim 2020
Biobellinda Çamaşır Suyu Beyazlatıcı
12 Ekim 2020
İlginizi Çekebilir
Maddeler Halinde Sık Yapılan Beslenme Hataları
Sağlıklı beslenme konusunda iki ana problemle karşılaşırız. Birincisi açken yemeğe başlamada aşırı istek. İkincisi ise …