Australia Azərbaycan Bǎlgariya Belgium Bolivia Bosnia & Herzegovina Brasil Canada Chile Colombia Cuba Deutschland Danmark España Ελλάδα France Hrvatska India Ireland Italia لبنان Lëtzebuerg México Nederland New Zealand Norge Österreich Pakistan Pakistan Perú Россия Portugal Singapore Srbija Suomi Sverige Swiss Türkiye United Kingdom U.S.A Venezuela World
Categories
Sources
AAeon Al JazeeraAEAmérica Economía Deutsche Welle DnevnikDEDuvar English E-International Haaretz Il Manifesto Global Japan TodayKPKhaama Press Middle East Monitor New Eastern Outlook Nikkei Asian ReviewOCOped Column Pravda.sk Project Syndicate Psychology Today qolumnist RT.com SME.skSCSouth China Morning Post The Asahi Shimbun The Diplomat The Japan News The Japan Times The Korea Times The Times of Israel The Times of Israel (Blogs) Večer
login who are we? contact us qosheapp
Popular
Toi Staff Agencies Judah Ari Gross Gideon Levy Lazar Berman Jacob Magid Ricky Ben-David Nathan Jeffay Amy Spiro Stuart Winer Tom Fowdy Shira Hanau Cnaan Liphshiz Matt Lebovic Haaretz Editorial Marwan Bishara Andrew Mitrovica Aaron Boxerman Brahma Chellaney Hamid Dabashi Ron Kampeas Luke Tress Paul Nuttall Amira Hass Rosebell Kagumire Patrick Gathara Yonatan Touval Haidar Eid Aeon Video Jessica Steinberg Scott Ritter Julia Gergely Tal Schneider Michael Bachner Vanessa Beeley Debasish Roy Chowdhury Mikael Nilsson Ahmed Soliman Ramona Wadi Asa Winstanley Motasem A Dalloul Yvonne Ridley Andrew Lapin Neil Newman Philissa Cramer Nebojsa Malic David Horovitz Damian Wilson Zehava Galon Frank Furedi
favourites archive
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE
More information . Close
Aa Aa Aa
- A +
ABD Afganistan'dan çekilirken Çin-2: Çin, Afganistan’da neyin peşinde?
Kamuran Kızlak
Birgün
15 8 0
24.07.2021
Çin Komünist Partisi (ÇKP) kaynaklarına göre “Afganistan’da doldurulması gereken hiçbir şey yok. Çünkü o topraklar Afgan halkının... Afganistan’ı Afgan halkı yönetir ve ülkenin sahibi Afgan halkıdır. Bu ilke Afganistan’ın sorunlarının sadece Afganların kendileri tarafından çözülebileceği ve başka bir ülke tarafından yönetilemeyeceği anlamına gelir. Bu aynı zamanda Afganistan’ın bir boşluk olmadığı, kendi kendisinin efendisi olduğu anlamı taşır. Afganistan büyük bir ülkenin avı değildir ve büyük ülkeler arasında devredilemez ve bölünemez. Afganistan’ın bir komşusu ve dostu olarak Çin, Afganistan’da uzlaşmayı teşvik etmeye devam edecek ve halkın iradesine saygı duyacaktır.” Görüldüğü üzere, Çin, ne Afganistan’da bir boşluk olduğunu kabul ediyor ne de birilerinin oluşacağını varsaydığı o boşluğu doldurma niyeti taşıyor. “Boşluk doldurma” üzerine döktürenlere gözlerini Çin’e değil Hindistan’a çevirmelerini öneririm.
ÇİN-AFGANİSTAN İLİŞKİLERİ
Çin, sanırım iki tarafla (mevcut Afgan hükümeti ve Taliban) da konuşabilen, iyi ilişkilere sahip ve iki tarafın da saygı duyduğu tek ülke. Afganistan hükümetiyle görüşmeyi yıllarca reddeden Taliban’ın ABD’nin çekilme kararının ardından hükümetle görüşmeye ikna edilmesinde Çin’in (ve Pakistan’ın) büyük payı olduğunu düşünmek yanlış olmaz.
Çin ile Taliban arasında ilk temas ve görüşmelerin ne zaman başladığı epeyce sis-pus arasına gizlenmiş olsa bile, 2016’nın biraz daha öncesinden beri Taliban’ın Çin’e ziyaretler yaptığı ve Çin hükümet yetkilileriyle görüştükleri biliniyor. Fakat bu ziyaret ve temaslar Çin tarafından hiçbir zaman “resmi ziyaret” olarak anılmadığı gibi bu konuda bir açıklama da yapılmadı. Bu konuda bilinenler Taliban yetkililerinin ziyaret sonrası yaptıkları açıklamalardan ibaret.
Bildiğim kadarıyla Çin, bugüne kadar Taliban’ı Afganistan’daki 20 kadar İslamcı terörist gruptan ayrı tuttu ve hiç “terörist” olarak anmadı. Bu konuda Taliban’ın Uygur bölgesindeki radikal İslamcı-gruplarla işbirliği yapmasını ve yardım etmesini önlemek için “yapıcı” bir dil kullanmak ve sürekli ilişkide kalmak isteği, Talibansız bir Afganistan’ın hayalden ibaret olduğunu görüp gelecekteki ilişkilere yatırım yapma öngörüsü, gelecekte Afganistan’ı Pakistan üzerinden Kuşak ve Yol girişimine dâhil etme niyeti gibi faktörlerin rol oynadığı söylenebilir. Bunların dışında, biraz spekülatif olmakla birlikte, çok önemli bir faktör daha olduğunu düşünüyorum. Şöyle ki, Çin, Sovyetler Birliği’nin (SB) Afganistan’ı işgal etmesine (1979) hep karşı çıktı ve Babrak Karmal hükümetini tanımadı. Bunda o yıllarda Mao’nun “Üç Dünya Teorisi”nin ÇKP içinde yüksek kabul gören dış politika ilkesi olmasının payı olduğu gibi, işgalin Çin’in rakip ve tehdit olarak gördüğü Hindistan tarafından desteklenmesinin ve........