Yarışmanın adında ve önsözlerde vurgulandığı gibi, bu yapı bir “belediye hizmet binası” değildir. “Belediye Merkezi” kavramı ise aslında çok alışık olmadığımız fakat içinde potansiyeller barındıran bir kavramdır. Merkez olma, bir şeylerin odağında olma ve çeperlere eşit mesafede olmak gibi anlamları barındırmaktadır. Toplumun her katmanından insanın faydalanabileceği, görünür olabileceği, hizmet aldığı, eşit ve özgür bir biçimde temsil edildiği bir yaşam merkezidir burası. Bu nedenle programın barındırdığı fonsiyonlar ve eklediklerimiz ile bu yapı grubuna “Birlikte Yaşam Merkezi” demeyi uygun bulduk. Yerel yönetim kavramının yalnızca temsili demokrasi yoluyla değil katılım, paylaşım, iletişim gibi mekansal yansımaları olan kavramlarla ifade edilebilir bir boyutu olduğunu, programı bu yönde yorumlayarak öne çıkartmaya çalıştık. Bu anlamda en önemli hamle “birlikte yönetme”nin merkezi olan “meclis”i gelip geçilen, kolay ulaşılabilen bir noktaya, Fevzi Çakmak Caddesi’ne en yakın yere konumlandırdık.
Analizler/Yer Okumaları
“Yer” Van Gölü’nün doğusunda, mevcut kenti doğu batı doğrultusunda ikiye bölen İpekyolu Caddesi‘ne dik, Kazım Karabekir Bulvarı’nın uzantısı olan Fevzi Çakmak Bulvarı üzerinde yer almaktadır. Kentli trafiğinin yoğun olduğu ve üzerinde önemli çekim noktalarının bulunduğu Cumhuriyet Caddesi’ne yürüme mesafesindedir. Bu yol üzerinde Van Devlet Tiyatrosu, etrafta da çeşitli devlet kurumları bulunmaktadır. Birlikte yaşam merkezinin bu konumu kentli katılımının yüksek olduğu aktiviteler için fırsat sunmaktadır. Hemen yanı başındaki beş katlı zaferler ilkokulu kaliteli fiziksel çevre adına kaybedilmiş bir fırsat gibi görünmektedir. “Yer”in güneyinde, yer ile çok da ilişkisi olmayan yedi katlı konut blokları yükselmektedir. Mevcutta depo olarak kullanılan parsel de diğerleri gibi yedi kata ulaşmayı ve bünyesinde ticaret birimlerini barındırmayı bekliyor. Bu alanın birlikte yaşam merkezi ile bütünleştirilip kentlinin kullanabileceği, açık alanın devamı niteliğinde değerlendirilmesi (kamulaştırılması) oluşturulan kamusal mekânların sürekliliği açısından isabetli olacaktır.
Renk
“Her şeyden önce, ışık ve renk. Gölün de etkisiyle ve Van çevresinde en alçak yerleşimin 1.600 metre olduğu düşünülürse, havanın ne kadar berrak, renklerin ne denli canlı ve değişken olduğu tahmin edilebilir. Bu, yapılar ne kadar taşra işi olsa da onlara canlılık ve olumlu bir enerji veriyor. Çevre özelliklerinden biri de bu enerji ve 365 günün çoğunda güneşin varlığının da bunda rolü büyük. Kentin orta yeri çarşı, pazar; Kürt kadınları rengarenk giyiniyorlar; hareketli bir halk var sokaklarda. Ana caddede altın dolu, rengarenk giysili vitrinler parlıyor. Van insana umut veriyor. Sonsuz keşiflere açık bir deryada olduğunuzu hissettiriyor.”
*J.N. Erzen, Van: Mimari, Kültür, Doğa
“Birlikte Yaşam Merkezi”nin, zemine değen, halkla var olan, yanından geçip gidilen yapıları renklidir. Evler, gecekondular gibi. Merkezin iç sokağından geçip inkılap sokağına vardıklarında karşımıza çıkanlar gibi, ya da “dönüşüm”ün henüz uğramadığı herhangi bir sokak gibi.
Peyzaj-Sokak-Alana Sızmak
Mevcut haliye yapılaşma gerçekleştiği takdirde “yer”in kuzey ve güneyindeki yaya akışları, BYM’nin sokaklarından birbirine bağlanabilmektedir. Peyzajı var eden grid, güneşin olduğu yerde eriyerek yeşile, ağaca, suya dönüşmektedir. Yer yer bu gridden oturma birimleri, kimi zaman ise tek katlı kütleler yükselmektedir. Araçlar için girişler merkezin doğusundaki eksende çözülmüş, güneydeki otopark yatay düzlem sayesinde korunaklı hale gelmiştir.