BAHRİYE DENİZ KÜLTÜRÜ DENİZ SPORLARI IMO ve AB HABERLERİ DENİZ TURİZMİ SERBEST KÜRSÜ DIŞ BASINDAN NAKLİYAT RÖPORTAJ ÖZEL HABER KONUK YAZAR Editorden Piyasalar Lojistik DENİZ TV GUNDEM KARİKATÜR KİM KİMDİR? Genel Spor KÜLTÜR-SANAT Ekonomi Politika Sağlık MAGAZİN ASAYİŞ DÜNYA BİLİM VE TEKNOLOJİ EĞİTİM ÇEVRE GURUR MADALYASI HABERDE İNSAN
Ana Sayfa Yazarlar Alıntı Yazarlar Röportajlar Biyografiler Video Galeri Foto Galeri Karikatürler Künye İletişim Sitene Ekle DenizTV
GÜNCEL
KAZALAR
SEKTÖRDEN
LİMANLAR
BOĞAZLAR
GEMİ İNŞA
MAGAZİN
BALIKÇILIK
Bildirimler
Henüz bir bildirim bulunmuyor!
Tüm Bildirimler
Kaydettiklerim
Henüz kaydedilmiş bir içerik bulunmuyor!
Tüm Kaydettiklerim
01.07.2019, 08:18 485
ABD’nin tehlikeli Körfez hamlesi
Kaydet
A- A+
CEM GÜRDENİZ
Tüm Makaleleri
ABD’nin tehlikeli Körfez hamlesi
24 Haziran günü ABD Başkanı Donald Trump bir ‘tweet’ yayınladı. Bu mesajında şunları yazdı: “Çin, kullandığı petrolünün yüzde 91’ini; Japonya yüzde 62’sini ve pek çok diğer ülke benzer şekilde petrol ihtiyacını Basra Körfezi’nden alıyor. Pekala o halde biz neden uzun yıllardır hiç karşılık almadan deniz ulaştırma rotalarını başka ülkeler için koruyoruz. Bütün bu ülkeler kendi rotalarını geçmişte olduğu gibi kendileri koruyor olmalıdır...” ABD’nin neredeyse 100 yıllık Mahanist jeopolitik doktrinine tamamen aykırı bu fikriyat, her seviyede büyük akıl karışıklığına neden oldu.
KUMPAS TANKER SALDIRILARI
Bu mesaj öncesi yaşananları hatırlayalım. 13 Haziran’da Japon Başbakanı’nın İran ziyareti sırasında Umman Körfezi Hürmüz Boğazı yaklaşma sularında, Japonya’ya ham petrol taşıyan iki tankerde patlama oldu. ABD, derhal bu patlamaları İran’ın yaptığını iddia etti. Bu olaydan 1 ay önce de 12 Mayıs’ta BAE’nin Fujerat limanı açıklarında dört tankere benzer saldırı yapılmıştı. (Bu saldırıların ABD tarafından iddia edildiği üzere İran tarafından yapıldığına inanmak, saflıktan öte bir akıl tutulması olacağından, bu yazıda analizine girmeyeceğim.) Bu gelişmelerden kısa bir süre sonra 20 Haziran’da İran, ABD’ye ait 110 milyon dolarlık RQ 4A Global Hawk istihbarat dronunu 7 kilometre irtifada imha etti. Böylesine bir kayba ABD’nin askeri bir tepkisi beklenirken, Trump’un cevabı İran’ın ruhani lideri Hamaney’i hedef alan yeni yaptırım kararı oldu. Ardından yukarıdaki mesaj geldi.
BU MESAJIN İKİ STRATEJİK SONUCU VAR
Birincisi ABD ilk kez dünyanın en kritik suyolu olan Hürmüz Boğazı’nda elinde tuttuğu deniz güvenlik tekelini söylem düzeyinde terk ediyor. Bu kritik suyoluna başka devlet savaş gemilerini davet ederek, güvenliği kendi tekeli dışına çıkaracak bir hamlede bulunuyor. ABD, günde 22 milyon varil petrolün geçtiği kritik bir düğüm noktasında, savaş gemilerinin yığılmasını teşvik ediyor. İkincisi en büyük rakibi Çin’i Körfez’e çekiyor. Hindistan’ın Fujerat patlamaları sonrası bölgeye zaten savaş gemisi gönderdiğini ve petrol alımlarını Suudi Arabistan’a kaydırdığını hatırlatalım. Bu sürece şüphesiz Japonya da katılacaktır.
ABD SENARYOLARINA KİMSE İNANMIYOR
Diğer taraftan ABD, körfez petrolünde çıkarı olan ülkelerin çok sayıda savaş gemisinin bölgede yığınak yapmasını kendi yarattığı tehditler üzerinden teşvik ederek İran’a gözdağı vermeyi ve aynı zamanda gereken şartlar oluştuğunda denizde İran’a karşı bir koalisyon kurmayı hedefliyor. Aslında bu beklentisi Fujerat ve Umman Körfezi’ndeki tanker patlamaları sonucu artmıştı. Bu gelişmenin kendiliğinden oluşmasını beklerken, dünyanın artık ABD senaryolarına inanmadığı ortaya çıktı. Gemisi ağır yara alan Japon armatör bile, patlamanın ABD’nin iddia ettiği gibi limpet mayın olmadığını deklare etti. ABD aslında İran-Irak Savaşında tarafların başlattığı tanker savaşının değişik bir metodunu uygulamaya koyuyor. Hatırlayalım. Irak, batı desteği ile yürüttüğü savaşta İran ekonomisine zarar vermek için tanker savaşlarını başlatmış; bu savaşa sonra İran da katılmıştı. ABD de Suudi Arabistan, Kuveyt, Katar ve BAE’ye ait tankerlere Amerikan bayrağı çektirerek bu gemilere koruma sağlamıştı. Şimdi böylesine dar bir deniz alanında, günde 250’den fazla tanker hareketinin yaşandığı bir ortamda ABD, “Ben burada artık güvenlik sağlamam. İran size kötülük yaparsa, sizi ben korumam” diyor. Tabi asıl mesaj Çin’e gidiyor. Zira Çin, İran’a uygulanan ambargoya ABD’nin istediği şekilde boyun eğmiyor. 12 Mayıs ve 13 Haziran saldırıları aslında bunun ön işaretiydi. Son saldırıda Japonya’ya da mesaj verilmişti. Bu durumda her ülkenin kendi limanlarına giden ve kendi yükünü taşıyan tankerlere refakat ve koruma sağladığını hayal edelim ve şunu soralım.
TEHDİT NEREDE?
Tehdit olarak İran gösteriliyor, ancak İran kendi ekmek kapısını neden kapatsın? Her ne kadar İran geçmişte, ambargo olursa Hürmüz’ü kaparım tehdidinde bulunmuşsa da, Çin’in İran’dan LNG ve petrol alımına devam etme kararı bu söylemi ortadan kaldırıyor. Zaten bugünkü konjonktürde boğazı kapamanın ABD’nin ve dünyanın müdahalesini davet etmek olduğunu en iyi İran biliyor. O zaman geriye ABD’nin tek başına değil; bir koalisyon ile müdahalesine imkan tanıyacak büyük bir kurgunun sahnelenmesi kalıyor. Bu denizde öyle bir kaos çıkmalı ki, İran’a karşı bloklaşma hızlansın. Yarın Körfez’den aldığı petrolü ya da LNG’yi Çin’e götüren bir tanker ve yanındaki Çin savaş gemisine asimetrik bir saldırı yapılsa, bunun sonucunu tahmin edebilir miyiz? Ya da Hint Okyanusu’nda karşılaşmaktan imtina eden Hint ve Çin savaş gemilerinin dar Körfez alanında karşı karşıya gelmesini sağlayacak kumpas senaryolar kurgulanamaz mı? (USS Liberty skandalı akıllarımızda.) ABD, böylesine bir senaryo için son 100 yıldır uyguladığı Mahanist doktrini terk etme aldatmasını, en güçlü makam, yani başkan üzerinden yapabiliyor. Zira ABD Donanması’nın var oluş nedeni, ticaret rotlarının ve düğüm noktalarının kontrolüdür. Amerikalı stratejist George Friedman ‘Gelecek On Yıl’ isimli kitabında şöyle söylüyor: “Amerikan gücünün temeli okyanuslar... Küresel ticaret okyanuslara bağımlıdır. Okyanusları kim kontrol ediyorsa küresel ticareti de o kontrol eder… ABD tüm okyanusları kontrol etmektedir. Tarihte hiçbir güç bunu yapamamıştır. Bu kontrol sadece ABD güvenliğinin temeli değil, aynı zamanda uluslararası sisteme şekil verme gücünün temelini oluşturur. Eğer ABD onay vermezse, hiç kimse denizlerde hiçbir yere gidemez.”
TRUMP’UN BİR TWEET’İ İLE ABD BU DOKTRİNİ TERK ETMEZ
ABD, “Ben burada güvenlik üretmem, İran da gelir gemilerinizi batırır” gibi çok basit bir mantık silsilesi kurmaya çalışıyor olabilir. Yani yarın Çin veya Japonya’ya petrol taşıyan bir gemi batarsa sürpriz olmayacaktır. İran, bu tip sürprizlere hazır olmalıdır. Bu tip söylemlerin ham petrol fiyatları kadar, körfezdeki gemi sigortası primlerini de çok artırdığını hatırlatalım. Bu artıştan en çok kazananların Amerikan sigorta firmaları olması da tesadüf değildir. Kısacası ABD, İran’a tek başına değil, bir koalisyon ile müdahale etmenin yollarını arıyor. Amaç İsrail’e tehdit olacak İran ateş gücüne azami zarar vermek ve İran’da bir iç ayaklanmayı başlatmaktır. Türkiye, bu tuzaktan uzak durmalı, Türk-İran ilişkilerinin zarar görmesine izin vermemelidir.
Yazarın Önceki Makalesi Yazarın Sonraki Makalesi
HARUN ŞİŞMANYAZICI
Deniz Taşımacılığında Sonuç Sebep Sarmalı
02 Şubat 2016
HARUN ŞİŞMANYAZICI
Büyük %11,Küçük %6.4 Hadi Gel Buradan Yak
01 Temmuz 2019
Yorumlar (0)
@name kişisine cevap olarak
×
Yorumunuz başarılı bir şekilde gönderilmiştir. Editörlerimizin onayının ardından yayınlanacaktır!
Gönder
Köşe Yazarlarımız Tümü
Müh. İlker Meşe
İLKFER Müzesi’ndeki yanmış anahtarların hikayesi
HARUN ŞİŞMANYAZICI
ENFLASYON CANAVARININ İHMAL EDİLEN YÖNÜ; ENFLASYONDA ATALET
Müh. Fahrettin Küçükşahin
Bir Deniz Serüveni ve M/V Regeborg’un Batışı
Gürhan AKTÜRK
Denizcilik 4.0
ALİ BOZOĞLU
1 TEMMUZ DENİZCİLİK VE KABOTAJ BAYRAMI
Aret TAŞCIYAN
Deniz sigortalarına genel bir bakış
18
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K. Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak Kıbrıs Famagusta Girne Güzelyurt Lefkoşa
açık
Röportaj & Söyleşi Tümü
ALİ KURUMAHMUT
Ali Kurumahmut ile Montrö ve Türk Boğazları Üzerine
Prof.Dr.Oral ERDOĞAN
"Denizciliği büyük milli ülkü olarak hissetmeye ve hissettirmeye çalışıyorum"
Cem SEVEN
"Türkiye, kaliteyi rekabetçi fiyata sunuyor"
Kapt. Refik Akdoğan
Duayen Kaptan Refik Akdoğan
Bülent Dandin
Deniz teknolojilerine yatırım...
Dr. Özkan Poyraz
Ar-Ge faaliyetlerine büyük önem...
Yeni Sayımız
SeaNews dergisi 78. Sayı. Özel Röportaj; Kapt. Seda Turhan
Ekim 2021
SeaNews Dergisi 77. Sayı Özel röportaj Pınar Kalkavan
Ekim 2021
SeaNews Dergisi 76. sayı özel röportaj; Müh. Fahrettin Küçükşahin
Ekim 2021
SeaNews 75. sayı; Özel röportaj Kapt. Ersan Gürgül
2021
SeaNews 74. sayı; Özel röportaj Kapt. Kutlay Ünlü
2021
SeaNews Dergisi 73. Sayı; Özel röportaj Yusuf Kanıcı
2021
Günün Karikatürü Tümü
Alıntı Yazarlar Tümü
Ergun Arpaçay
Boğaz'ın Cambazları
Mehmet KARABEL
Yaptırdığı okulu mızıka ile açacak
M. Cem Ateş
Gemi, Yat ve Teknelerin Yıldırımdan Korunması
Prof. Dr. Sema Kalaycıoğlu
Karadeniz ısınıyor mu?
Çetin Ünsalan
Piri Reis'e Ne Oldu?
Bu sitede yayınlanan tüm materyalin her hakkı saklıdır. Kaynak gösterilmeden alıntılanamaz. Sitemiz İhlas Haber Ajansı üyesidir.
Kamer Sokak No: 12/1 Kandilli / Küçüksu Üsküdar İstanbul 34684
+90 534 684 01 05 (24 Saat Açık)
editor[@]denizhaber.com
Güncel Haberler
İMEAK DTO'dan İskenderun’a ziyaret!
TCG Fatih fırkateynine BM personelinden ziyaret!
İstanbul İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği Uzmar Denizcilik’e taziye mesajı
DEÜ Denizcilik Fakültesi 26. Kış Kariyer Günleri başlıyor
Popüler Haberler
Hint Okyanusu'nda korkunç cinayet: Yük gemisinin aşçısı kaptanı öldürdü!
Denizcilik camiasının acı kaybı: Beybaba Kapt. Altay Altuğ vefat etti
Tayf Ajans ve Vira Haber'in sahibi Hakkı Şen vefat etti!
Mozart'ın kaptanı Mustafa Kaya’ya ‘Cesaret’ ödülü!
#26. Geleneksel Kış Kariyer Günleri #kruvaziyer sorununa karşı dernek kurdu #aldırmıyor #LAFİCO #Adana #tatil #STILL ARSER #Gisan Tersanesi #ilk hedefiniz Akdeniz #kilit #Kış kruvaziyer #Dr. Vincent Power #panel #banka #Arkas Holding ortaklarından Jean Pierre Icard vefat etmiştir. #Martı Marina Federasyon Kupası Sonuçları #Akdeniz havzası #Kepez Limanı #Dışişleri Bakanlığı #sahil
Copyright © 2021
Her hakkı saklıdır. Haber Yazılımı: TE Bilişim
Künye İletişim RSS Sitene Ekle
Kapat
Sitede Ara
Ara
#26. Geleneksel Kış Kariyer Günleri #kruvaziyer sorununa karşı dernek kurdu #aldırmıyor #LAFİCO #Adana #tatil #STILL ARSER #Gisan Tersanesi #ilk hedefiniz Akdeniz #kilit #Kış kruvaziyer #Dr. Vincent Power #panel #banka #Arkas Holding ortaklarından Jean Pierre Icard vefat etmiştir. #Martı Marina Federasyon Kupası Sonuçları #Akdeniz havzası #Kepez Limanı #Dışişleri Bakanlığı #sahil