Yazıya bu soru ile başlamamın nedeni şudur: Türkiye’de İlk Öğretim seviyesinde eğitim görmüş hemen herkes Milli Mücadele döneminin ünlü belgesi “Misakı Milli”’ yi duymuştur ama ne olduğunu pek bilemez, hatırlayamazlar. Ama hepsi de Misakı Milli Hudutlarını bilir ve Türkiye’nin bölünmez bütünlüğü ile ilgili bir şeyler söylemek, hamasi bir konuşma yapmak istediği zaman da genellikle Misakı Milli Hudutları ifadesini kullanmaktan büyük keyif alırlar. Oysa bu belge: en az ABD Halkının ünlü “Bağımsızlık Bildirgesi” veya Fransız Halkının “İhtilal Bildirgesi” kadar önemsenmesi gereken bir belge olup, 1920 yılında Sevr Barış görüşmeleri devam ederken, Türk Halkının hangi şartlarda barışı kabul edebileceğini bütün dünyaya açıklayan, 6 maddelik bir bildirgedir. Bu gün bu Tarihi belgenin ne olduğunu ve nasıl oluşturulduğunu işlemek istiyoruz.
Sivas Kongresinden sonra İstanbul Hükümet temsilcileri ile yapılan görüşmeler sonucunda Osmanlı Mebuslar Meclisinin yeniden açılması karar altına alındı, açılışın Ocak ayında yapılabilmesi için çalışmalar başlatıldı. Sivas Temsil Heyeti Başkanı Mustafa Kemal ve arkadaşlarının Anadolu’dan seçilip gönderilecek mebusları oryante etmek ve gelişmeleri yakından izleyebilmek amacıyla, Aralık 1919 sonunda Ankara’ya geldiğini hatırlıyoruz. Ankara’ya uğrayan Milletvekilleri ile görüş alışverişinde bulunularak İstanbul’da nasıl bir politika izleneceği kendilerine anlatıldı. En önemli görevleri; Mecliste bir “Müdafaa-i Hukuk” grubu kurmak ve Mustafa Kemal’i Meclis Reisi seçmeye gayret göstererek” Erzurum ve Sivas Kongrelerinde alınan kararların Meclis Üyeleri ve İstanbul Hükümeti tarafından benimsenmesini sağlamaktı.
Böylece Mustafa Kemal Paşa Anadolu’da, halkın kurduğu bir “Milli Meclis”in başkanlığı yanında, Anayasal bir kuruluş olan “Millet Meclisi”nin de başkanı olarak güçlü bir siyasi söz hakkına sahip olabilecekti.(1) Ne yazık ki milletvekilleri Mecliste her iki hususu da gerçekleştirememiş, ancak “Felahı Vatan” adında yeni bir siyasi grup kurabilmişlerdi.(2) Bu grubun teşebbüsleri ile Erzurum ve Sivas Kongrelerinde alınan kararlar, Ankara’da kararlaştırıldığı gibi, Ulusal Ant (Misak-ı Milli) adı ile 28 Ocak 1920’de Milletvekillerine onaylatılmış(3) ve 17 Şubat 1920 günkü oturumda da ilkeler açıkça ilan edilmiştir.(4)
Metin esasta 8 madde olarak Ankara’da hazırlanmış ve Trabzon mebusu Hüsrev Sami Gerede’ye teslim edilerek İstanbul’a gönderilmiştir. Ankara metninde ayrı maddeler halinde yazılan “Mütareke sınırı” ve “ Müslüman halkın bölünmezliği” maddelerinin diğer maddelerle birleştirilmesi sonunda metin 6 maddeye indirilmiştir.
“Ahd-ı Milli” (Milli Yemin) Beyannamesi, 17 Şubat 1920 tarihinde, Edirne Milletvekili Mehmet Şeref ( Aykut) Bey’in verdiği önergenin kabul edilmesi ile Mecliste okunmuş ve aynı gün kabul edildiği gibi, alınan kararların basına verilerek bütün Dünyaya duyurulması kararlaştırılmıştır. Bu isimle kabul edilen bildiri daha sonra Misakı Milli olarak adlandırılmıştır. Bu terim de (Ulusal Yemin) anlamına gelmektedir. Misakı Millinin içerdiği maddeler şunlardır:
1. Osmanlı Devletinin yalnız Arap çoğunluğuna sahip topraklardan 30 Ekim 1918 Mondros Mütarekesinin imzalanması sırasında düşman kuvvetlerin işgali altında kalan bölgelerin geleceği halkın özgürce vereceği oylarla kararlaştırılmalıdır. Aynı antlaşma sırasında Türk askerinin kontrolü altında bulunan bölgeler ayrılmaz bir bütündür. ( Hatay ve Musul bu sınırlama içinde kalmaktadır.)
2. Halk oylaması ile anavatana katılan Kars, Ardahan ve Batum illerinde gerekirse yeniden bir halk oylaması yapılmasını ve sonucun herkes tarafından kabul edilmesini istiyoruz.
3. Batı Trakya’nın hukuki durumu özgürce yapılacak bir halk oylaması ile tespit edilmelidir.
4. Hilafet Merkezi ve Osmanlı İmparatorluğunun başşehri İstanbul ve Marmara Denizinin güvenliği esastır. Bu ilke esas alınmak suretiyle Boğazların ticari geçişlere açılabilmesi için diğer devletlerlerle birlikte alacağımız karara uymağa hazırız.
5. Yapılacak barışta azınlıkların hakları; komşu ülkelerde yaşayan Müslüman halklara da benzer hakların tanınması şartı ile teminat altına alınacaktır.
6. Ekonomik gelişmemize imkân sağlamak için her devlet gibi bizimde özgür ve bağımsız olmaya hakkımız var. Bu nedenle mali, ekonomik ve hukuksal kısıtlamalara karşıyız. Ancak ekonomik gelişmelerimiz için her ülke ile görüşmeye hazırız.(5)
“Misakı Milli” İngiliz emperyalistlerin asi Türklere karşı duyduğu hoşnutsuzluğu arttırdı. 19 Şubat 1920’de General Milne, müttefiklerin kararı gereği İstanbul’un Türkiye’nin başkenti olarak kalacağını duyurdu ve Türk birliklerinin harekâtının durdurulmasını istedi. Aslında İngiliz hükümeti, İstanbul’un Padişah’ın oturduğu yer olarak kalmasını, Boğazların uluslararası bir statüye kavuşturulmasını ve her hususta kontrolün İngilizlerde bulunmasının menfaatlerine daha uygun olacağını kabul ediyordu.(6)
Mustafa Kemal Paşa’nın Meclis’in açılmasına rağmen ısrarla sürdürdüğü mücadele işgal güçlerini olduğu kadar Ali Rıza Paşa hükümetini de rahatsız ediyordu. Bursa Valisi iken 8 Şubat’ta İçişleri Bakanlığına getirilen Ebubekir Hazım Tepeyran anılarında bu konuya temas etmektedir:
“Sadrazam Paşa-bugün Mecliste Felahı Vatan Grubu ile görüşüp konuşacağız, Salih Paşa’da (Bahriye Nazırı) gelecek siz de bulunsanız iyi olur deyince toplantıya ben de katıldım. Sadrazam Paşa’yı Meclis’te okuduğu nutkun mahut fıkrasıyla, vilayetlere çekilen telgrafın sebep olduğu teessür ve hiddet içinde şiddetli sözlerle hayli sıktılar. Hücum edenlerin başında Heyeti Temsiliye’den Rauf (Orbay) Bey vardı. Sadrazamın biri Anadolu’da, biri İstanbul’da olmak üzere iki hükümetle memleket idare edilmez sözü gürültüyü arttırdığı bir sırada İstanbul’un bize bırakıldığına dair gelen telgraf sadrazamın imdadına yetişti. Bu iyi fırsattan istifade ile Babıâli’ye gitti.”(7)
Okumaya devam et DOĞU PERİNÇEĞİN MUHTEŞEM HUKUK ZAFERİ
DİPNOTLAR:
(1) B. Kurtuluş, a.g.e. s.86
(2) Atatürk Özel Arşivinden Seçmeler, s.120–123
(3) Komutan, Devrimci ve Devlet Adamı Yönleriyle Atatürk, s.239 (Genkur Basınevi, Ankara–1980); M. Gönlübol, Cem Sar, a.g.e. s.6–12
(4) T.Z. Tunaya, Devrim Hareketleri İçinde Atatürk ve Atatürkçülük, s. 71 (İst–1984); S. Ağaoğlu, Kuvayı Milliye Ruhu, s.16, 17 (İstanbul)
(5) Alev Coşkun: Kuvayı Milliyenin Kuruluşu, s.276 ( En Uzun 15 gün–1997)
(6) Johannes Glasneck, Kemal Atatürk Çağdaş Türkiye, s.118, 119 (Çeviren Arif Gelen, Onur Yayınları, Ankara–1976)
(7) Ebubekir Hazım Tepeyran, Belgelerle Kurtuluş Savaşı Anıları, s.16 (Çağdaş Yayınları, İstanbul–1982)
Dr. M. Galip Baysan
Yayım tarihi 03 Mart 2014 TNN tarafından
Genel olarak sınıflandırılmış Dr. Galip Baysan ile etiketlenmiş
Yorum Gönderin Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak.
Yorum
İsim
E-posta
İnternet sitesi
Δ
{{#message}}{{{message}}}{{/message}}{{^message}}Gönderiminiz başarısız oldu. Sunucu, {{status_text}} ({{status_code}} kodu) ile yanıt verdi. Bu mesajı iyileştirmek için lütfen bu form işlemcisinin geliştiricisiyle iletişime geçin. Daha Fazla Bilgi{{/message}}
{{#message}}{{{message}}}{{/message}}{{^message}}Gönderiminizin başarılı olduğu görünüyor. Sunucu TAMAM yanıtı göndermiş olsa da gönderim işlenmemiş olabilir. Bu mesajı iyileştirmek için lütfen bu form işlemcisinin geliştiricisiyle iletişime geçin. Daha Fazla Bilgi{{/message}}
Gönderiliyor…
This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.
Yazı dolaşımı
Previous post
Rezil Ettiniz Türkiye’yi Be!
Next post
KIRIM’I HATIRLADINIZ MI?
Bu Haftanın Konuları
Laiklik
AİHM
Gıda
Güney Azerbaycan
Kategoriler
Kategoriler Kategori seçin AB AB Dışı ABD Abdülkadir Çapanoğlu Afganistan Ahmet K. Aytar Ali Eralp Ali İhsan HASIRCIOĞLU Almanya Amerika Arjantin Arnavutluk Asya ve Pasifik Atakan Kartaltepe Avrupa Avustralya Avusturya Ayhan Kılıç Ayla Çokbudak Azer Hasret Azerbaycan Bahattin Ayhan Bahreyn Balkanlar Bangladeş Bedri Baykam Belarus Belçika Bilim Bosna-Hersek Brezilya Bülent ESİNOĞLU Bulgaristan Çek Cumhuriyeti Cezayir Çin Cumhuriyet Tarihi Danimarka Dış Politika Doç. Dr. Shurubu Kayhan Doğu Asya ve Pasifik Doğu Avrupa Doğu Perinçek Dr. Ahmet Güler Dr. Mustafa Ataç Dr. Noyan Umruk Dünya Dünya Tarihi Ebru Oğuzhan Yeter Ekonomi Emin Eğri Endonezya English Erdem Akyüz Erdil Ünsal Eren Talha Altun Ermenistan Estonya Ferruh Demirmen Fevzi Moray Finlandiya Fransa Gülay Karaoğlu Güney Afrika Güney Asya Güney Kafkasya Güney Kore Gürcistan Haberler Habip Hamza Erdem Halil Karaman Haluk Dural Harut Sassounian Hilal Ay Hindistan Hırvatistan Hollanda Hümeyra TURAN Hüseyin Mümtaz İç Politika İngiltere Irak İran İrlanda İskoçya İspanya İsrail İsveç İsviçre İtalya İzlanda Japonya Kanada Katar Kazakistan Kenan Mutlu Gürses Kenya Kerem Özakman Kırgızistan Kolombiya Kosova Kültür/Sanat Kuveyt Kuzey Kore Kuzey Makedonya Libya Limunet Emrahlı Litvanya Lübnan M. Fevzi Küçükkahveci Macaristan Malta Mehmet Boz Mehti Saraç Meksika Metin Atamer Mısır Moldova Naci Kaptan Nazım Peker Necdet Buluz Newsletter Norveç Ömer Sağlam Oraj Poyraz Orhan Afacan Orta Asya Orta Doğu ve Afrika Osmanlı Tarihi Özbekistan Pakistan Polonya Portekiz Prof. Dr. A. Yalçınkaya Prof. Dr. Anıl Çeçen Prof. Dr. Ata Atun Prof. Dr. Hakkı Keskin Prof. Dr. İbrahim Ortaş Prof. Dr. M. Seyfettin Erol Prof. Dr. Mehmet Ali KÖRPINAR Prof. Dr. Rıdvan Karluk Prof. Dr. Süleyman Çelik Prof. Tolga Yarman Refhan İrtem Refik Mor Remzi Uysal Reyhan Dikmen Rıfat Serdaroğlu Romanya Roza Kurban Rusya Sefa Yürükel Selen Atasoy Senegal Serendip Altındal Sırbistan Slovakya Slovenya Somali Spor Sudan Suriye Suudi Arabistan Tacikistan Tamer Uysal Taner Ertunç Temel Sağıroğlu Tünay Süer Tuncay Erciyes Tunus Türk Tarihi Türkiye Türkmenistan Ukrayna Ümran Ünlü Ürdün Uruguay Venezuella Video Yasemen Karakoyunlu Yazarlar Yemen Yeni Zelanda Yunanistan Yurdagül ATUN Zahide Uçar Zekeriya Tümer { Bölgeler }