BulunduÄumuz yüzyÄ±lÄ±n baÅÄ±ndan günümüze kadarki süreçte gözlemlediÄimiz görselleÅtirme ve yazÄ±lÄ±m alanÄ±ndaki geliÅmeler hayatÄ±mÄ±za iki yeni kavramÄ± da beraberinde getirdi. Bunlar; ArtÄ±rÄ±lmÄ±Å Gerçeklik ( Augmented Reality – AR) ve Sanal Gerçeklik ( Virtual Reality – VR ) kavramlarÄ±. Bu yazÄ±mÄ±zda DOLMEN BIM-Lab olarak AR-VR kavramlarÄ±nÄ±n ne olduÄunu ve inÅaat sektöründeki kullanÄ±m biçimlerini ele almaya çalÄ±ÅacaÄÄ±z.
Her ne kadar biz bu kavramlarÄ± hayatÄ±mÄ±zda yeni yeni duymaya baÅlamÄ±Å olsak da, geçmiÅi uzun yÄ±llar öncesine dayanÄ±yor. Bir takÄ±m araçlarla insan duyularÄ±nÄ±n kandÄ±rÄ±labileceÄi fikri ilk olarak 1965 senesinde Ivan Sutherland tarafÄ±ndan bilimsel bir makale olarak ortaya atÄ±lÄ±yor. Bu fikrin gerçekleÅebilmesi için geliiÅmesi gereken teknolojileri de makalesinde kaleme alan Sunderland, özellikle ekran teknolojisinin geliÅiminin çok önemli olduÄunun altÄ±nÄ± çiziyor.
Sanal Gerçeklik, gerçek hayatta var olan ya da olmayan mekanlarÄ±n, tamamen sanal ortamda oluÅturularak, özel gözlükler gibi bazÄ± araçlar vasÄ±tasÄ±yla insanÄ±n o mekandaymÄ±Å gibi hissetmesini saÄlayan teknolojiye verilen isim.
Bu teknolojiyi kullanmamÄ±zÄ± saÄlayan en etkin araçlar sanal gerçeklik gözlükleri. Bu gözlüklerle Åu an sadece sanal mekanÄ± görebilme, sesleri duyabilme ve sanal objeleri hareket ettirebilme olanaÄÄ±mÄ±z olsa da teknolojik geliÅmeler çok yakÄ±nda tüm duyu organlarÄ±mÄ±zla sanal mekanÄ± hissedebilmeyi amaçlÄ±yor.
ArtÄ±rÄ±lmÄ±Å Gerçeklik ise içinde bulunduÄumuz dünya ile sanal dünyayÄ± birleÅtiren ve etkileÅim içine sokan bir teknoloji. EsasÄ± obje tanÄ±ma teknolojisine dayanan AR, cep telefonu, tablet ya da özel gözlükler gibi araçlar vasÄ±tasÄ±yla çevremizdeki objeler ya da mekanlarla sanal ortamda oluÅturulmuÅ objeleri, mekanlarÄ± ya da bilgileri bir araya getiriyor.
Bu teknoloji ilk olarak savaÅ pilotlarÄ±nÄ±n kasklarÄ±na takÄ±lan akranlarda baktÄ±klarÄ± hedefin bilgilerini görebilmeleri için kullanÄ±lÄ±yor. Åu sÄ±ralar sÄ±kça rastladÄ±ÄÄ±mÄ±z en güzel örneklerinden birisi ise, gittiÄimiz yol, çevremizdeki araçlar ile mesafe ve araç hÄ±zÄ± gibi bir çok bilgiyi aracÄ±mÄ±zÄ±n ön camÄ±nda bize gösteren HUD sistemi.
Dünya üzerinde bir çok dev yazÄ±lÄ±m firmasÄ± artÄ±rÄ±lmÄ±Å gerçeklik ve sanal gerçeklik teknolojilerine ciddi oranda yatÄ±rÄ±m yapmakta. Ä°nÅaat sektörü de tabii ki teknolojiyle paralel olarak bu iki kavramdan nasbini almaya baÅladÄ±. Autodesk firmasÄ±nÄ±n, mimarlarÄ±n sanal gerçeklik gözlüÄüyle müÅterilerini tasarladÄ±klarÄ± projelerin içinde gezdirmeleri için çÄ±kardÄ±ÄÄ± Revit-Live programÄ± gibi programlar karÅÄ±mÄ±za çÄ±karken, DOLMEN BIM-Lab’Ä±n da ICARUS AR/VR markasÄ±yla aralarÄ±nda olduÄu bir çok yerel Åirket de inÅaat sektörü için AR/VR yazÄ±lÄ±mlarÄ± geliÅtiriyor.
Ä°nÅaat sektöründe AR/VR yazÄ±lÄ±mlarÄ±nÄ±n kullanÄ±mlarÄ±na baktÄ±ÄÄ±mÄ±zda ilk olarak karÅÄ±mÄ±za çÄ±kan pazarlama amaçlÄ± kullanÄ±m. Bir çok inÅaat firmasÄ± artÄ±k örnek daire inÅa etmek yerine, müÅterilerini, sanal ortamda hazÄ±rlanmÄ±Å örnek dairelerin içinde gezdirmeyi tercih ediyor. Bunun yanÄ±sÄ±ra, cep telefonu veya tabletlere indirilebilen özel AR yazÄ±lÄ±mlarÄ±yla, projelerin kataloglar üzerinden her ortamda üç boyutlu olarak incelenebilmesi, metraj ve fiyat bilgilerine ulaÅÄ±labilinmesi ve hatta satÄ±Å yapÄ±labilmesi bile mümkün.
Ä°kinci olarak karÅÄ±mÄ±za proje aÅamasÄ±nda kullanÄ±m çÄ±kmakta. Az önce bahsettiÄimiz gibi mimari projenin içinde gezme olanaÄÄ± dÄ±ÅÄ±nda, BIM altyapÄ±sÄ± da kullanÄ±larak tasarÄ±m aÅamasÄ±nda disiplinler arasÄ± koordinasyon amaçlÄ± ya da planlama aÅamasÄ±nda plan üzerinde dört boyutlu çalÄ±Åma amacÄ±yla geliÅtirilmiÅ AR/VR yazÄ±lÄ±mlarÄ± bulunmakta.
Son zamanlarda sÄ±kça karÅÄ±mÄ±za çÄ±kmaya baÅlayan baÅka bir AR/VR kullanÄ±mÄ± ise Åantiye yönetimi ve Åantiye koordinasyonu amaçlÄ±. Bu amaçla geliÅtirilmiÅ özel yazÄ±lÄ±mlarla, yine BIM altyapÄ±sÄ± kullanÄ±larak, Åantiyede imalatÄ± tamamlanmÄ±Å kÄ±sÄ±mlarÄ±n doÄruluÄu kontrol edilebileceÄi gibi, imalatÄ±na baÅlanmamÄ±Å elemanlarÄ±n tamamlanmÄ±Å kÄ±sÄ±mlarla entegrasyonunda çÄ±kabilecek sÄ±kÄ±ntÄ±larÄ± önceden görmek ve revizyon alternatiflerini sanal olarak yeride inceleyebilmek de mümkün oluyor.
Görünen o ki AR/VR ilerleyen dönemlerde hayatÄ±mÄ±zÄ±n vazgeçilmez bir parçasÄ± olacak. DOLMEN BIM-Lab olarak “inÅaat sektöründe teknoloji kullanÄ±mÄ±” odaklÄ± bakÄ±Å açÄ±mÄ±zla biz de AR/VR yazÄ±lÄ±mlarÄ± konusunda araÅtÄ±rma ve geliÅtirme yapmaya devam ediyoruz.