Aracın markası henüz belli değil. Şimdilik geçici olarak TOGG logosunu kullandık. Marka 2020 sonlarına doğru belirlenecek. Şimdilik ismi de belli değil, şu an, da 150 isim var üzerinde çalışılan.
2) Araçlar ne zaman piyasada?
Araçlar 2022 sonlarında satışa sunulacak. Piyasaya girdiğimizde Avrupa’da klasik otomobil üreticisi olmayan, ilk elektrikli SUV araç üreticisi olacağız. İlk olarak SUV aracımız satışa sunulacak. Ardından sedan ve diğer modelleri de belirli aralıklara piyasaya sürmeyi planlıyoruz.
3) Neden ilk SUV üretilecek?
Her zaman hedef kitleler bir üst araca binmek ister. SUV aileler için de uygun, bireysel kullanım için de uygun. Son 5 senesinde ve önümüzdeki 5 senesinde büyüyen bir segment. Aynı zamanda marka oluşturmak için çok uygun. İç piyasada satılan SUV’ların çoğu ithal. Doğuştan SUV ya da doğuştan elektrikli araç tanımı çok önemli. Piyasaya girdiğimizde klasik otomobil üreticisi olmayan, ilk SUV üreticisi olacağız.
4) Fiyatı ne olacak?
Aracın fiyatıyla ilgili şu an bir rakam vermek mümkün değil. Fakat piyasa ile rekabetçi bir fiyatı olacağını söyleyebiliriz. Bu da en azından şimdilik fikir verecektir.
5) Tanıtılan prototipler İtalya’da üretildiyse araç nasıl yerli olacak?
Biz bunları Pininfarina ile beraber İtalya’da ürettik. Yeni kurulan bir şirketiz. Böyle bir imkanımız yok. Bundan sonra İtalya’da üretime ihtiyacımız olmayacaktır. Fabrika üretimi ile prototip üretimi arasında fark var. Dünyanın en iyi tasarımcılarından biri olan Murat Günak, sadece tasarım konusunda değil, her alanda bize önemli katkılarda bulundu. Tasarım da en önemli şey üretilebilir olmalı. Aracın fikri mülkiyet hakları yüzde 100 Türkiye’ye ait.
6) “Başka araçlara benziyor” eleştirileri var mı?
Biz bu eleştirilerin hepsini biliyoruz. Tasarımı hedef kitle doğrultusunda kendi arkadaşlarımızla belirledik. Eylül ayında tasarımlarımızı ayrıca tescil ettirdik. Tasarım ekibinde 6 arkadaşımız var. Hedef kitlemiz yalın ve prestijli otomobil görmek ister. Bizim otomobilimiz elektrikli olması sebebiyle aks mesafesi olmalı. Ortada bir tünel engelimiz yok. İçi düz ve geniş. Aks aralığı geniş olunca, otomobil daha uzun görünecek.
7) Testler nasıl yapılacak, güvenlikte hedef ne?
Belki 150 tane daha araç üreteceğiz. Yaz-kış testleri, çarpışma testleri birçok test olacaktır. Aracın içinde kullanıcıyı saran ve güven bir tasarım görüyoruz. Dışarıdan yalın ve sade olan otomobilin içinde kullanıcıya yüksek teknoloji sunuyoruz. Aracın içinde güvende hissediyorsunuz. Güvenlik açısından üst düzey bir otomobil. Euro NCAP testlerinde 5 yıldız alacağız.
8) Tasarımda ilham alınan noktalar neler?
Dimdik duran bir otomobil görünüyor. Türk baharatı olarak simgelediğimiz bir yer var. Ön kısma baktığımızda laledir. Lalenin ellerini açmış halidir. Otomobilimizin içinde de görmeye devam ediyoruz. Farlar aynı şekilde ister Osmanlı bıyığı, ister ‘Pala Bıyık’ deyin. Araçlar arasındaki farklılık çeşitlilik göstermek amacıyla yapıldı. İkisi de yapılabilir. Üzerinde lale stilize edilen ızgara daha çok beğenildi. Gözümüz alışacak. Birçok araç desen amaçlı, karakterleri yansıtmak amaçlı kullanılacak. Sedan’da ön kısmı yükseltip, incelttik.
9) Siparişler ne zaman toplanacak?
Doğru zamanı geldiğinde siparişler olur. Pazartesi ön siparişini çıksam çok güçlü PR olur. 6-8 ay sonra 1 sene sonra olan siparişlerde bizim insanımızda değişiklik oluyor. Fabrikamızın temelini atalım bir şeyler ortaya çıksın, yaklaşalım. O talep bir yere gitmeyecek.
10) İhracat ne zaman başlayacak?
İmalata başladıktan sonra 2 sene bekleyelim diyoruz. Organizasyonun da hazır olması gerekiyor.
11) Bu araç ne kadar yerli?
Pil teknolojisi gelişen teknolojiler başında, seri imalata hazır ve en son seride pil teknolojisini kullanıyoruz. Gerçekle başlamak önemli Türkiye’de üretilenlerin yerlilik oranı yüzde 19 ile yüzde 63 arasında. Biz yüzde 51 sözü verdik ilk model için. Sonrasında ise ikinci, üçüncü modellerde yüzde 68’e çıkaracağız dedik. İmalat başladıktan 3 sene sonra 68.8 oranına geleceğiz.
12) Yerli otomobile kadın eli değdi mi?
Kadın tasarımcılar her konuda yardım ediyor. Daha yaratıcı ve daha sahipleniciler. Hedefimiz yüzde 35 şu anda yüzde 25 civarında. Daha güvenli bir otomobil. Kazalarda da özellikle yandan çarpmalarda daha yukarıdasınız. Geniş iç hacmi nedeniyle çocuklarıyla, alışverişte kullanımda daha uygun.
13) Araca tepkiler nasıl?
Yurtiçinde yurtdışında büyük beğeni aldık. Çin’den eski bir çalışma arkadaşım aradı ‘ne oluyor orada’ diye sordu. Almanya’dan da yine eski çalışma arkadaşım aradı, ‘şu an ana haberlerdesiniz’ dedi. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’ndan da çok farklı, güzel tepkiler geldi, birçok yerden. Hatta siparişler verildi.
14) Bu araçlar zamanında yola çıkacak mı, gecikme olur mu?
Biz projeye başlamadan önce dünyanın en büyük strateji şirketlerinden biriyle başladık. Ortaklarımızla çalışmalar başlattık. İyi yapan neden iyi yapmış, kötü yapan neden kötü yapmış diye. 15 yıllık geniş kapsamlı plan yaptık. Aylık haftalık bazda arkadaşlarımızın neler yapacağını belirledik.
15) Yedek parça ihtiyacı nasıl karşılanacak?
Elektrikli otomobilin içten yanmalı otomobillere göre açılan kısmı az olduğundan çok fazla yedek parça problemi olmayacak.