Barış Manço Türk Milletinin kazandığı gelmiş geçmiş en başarılı, en iyi yürekli sanatçılarından biridir. Uzun Saçlı Dev Adam, Barış Ağabey, Barış Çelebi unvanlarıyla da tanınan sanatçı aynı zamanda televizyon programcısı, söz yazarı, şarkıcı ve bestecidir. Bu yazıda Barış Manço’nun biyografisi, albümleri ve televizyon programları hakkında bilgi edinebilirsiniz.
Bazı insanlar vardır hayattayken sevildiği kadar, vefatından sonra da aynı ölçüde sevilir ve anılırlar. Çünkü yaşadıkları süre boyunca öye güzel işler yapmışlardır ki, insanlar her durumda onu yad etmek ve tebessümle anmak isterler. İşte o isimlerden birinden bahsedeceğiz şimdi sizlere… Barış Manço, Türk müziğinde çok önemli bir yere sahip, unutulmaz eserlere imza atan bir sanatçıdır. Bestelediği ve söylediği şarkıların yanında, yaptığı televizyon programları ile de her daim takdir toplamıştır.
Barış Manço, Türk müziği için çok önemli isimlerdendir. Kendisinin yaptığı programları, çok satan albümleri, miras bıraktığı anlamlı cümleleri ile birçok nesil yetişmiştir. Vefatının ardından bile günümüzde büyük yere ve öneme sahip olan Manço, şarkılarıyla, filmleriyle hala yaşatılmaktadır. O kadar beğenilen bir sanatçıydı ki şarkılarının bazıları sonradan Arapça, Bulgarca, Almanca, İngilizce, Yunanca olarak bile yorumlanmıştır. Hazırladığı programlarıyla, Dünya’nın çeşitli ülkelerine de ulaşmış ve dünyada “Barış Çelebi” olarak anılmıştır.
Savaş sırasında dünyaya geldiği içinse Barış ismi kendisine uygun görülmüştür. Gençlik dönemini, savaştan yeni çıkan bir dünya düzeninde geçiren Barış Manço, müzik eğitimine başlamış ve birçok albüm piyasaya çıkarmıştır. Müzikle uğraşmakla kalmamış, programcılığa ve sinema alanına da el atmıştır. Büyük başarılara imza atan bu özel isim 1999 yılının 31 Ocak gecesinde hayata gözlerini yummuştur.
Barış Manço Kimdir?
Barış Manço, 2 Ocak 1943 tarihinde, İstanbul’un Üsküdar ilçesinde dünyaya gelmiştir. Şarkıcı, besteci, TV programı yapımcısı, söz yazarı ve sinema oyuncusudur. Müziğe başlaması, Galatasaray Lise’sinde olmuştur. Türk rock müziğinin öncü isimlerinden olan Manço, aynı zamanda Anadolu Rock türünün de kurucuları arasında yer alır.
Sayısız bestesi, birçok albümü ve buna ek olarak tek sinema filmleriyle çok beğenilmiştir. Barış Manço, 1991 yılında Türkiye Cumhuriyeti Devlet Sanatçısı unvanını almaya hak kazanmıştır. Barış Manço için Türkiye’nin en aykırı ve en fazla ilgi çeken müzisyenlerinden biri olduğunu söyleyebiliriz. Özellikle uzun saçlaır, asla çıkarmadığı iri yüzükleri ile hafızalara kazınan sevilen isim, şarkı söylerken kullandığı jest ve mimiklerle de kendine özgü bir tarza sahipti.
Barış Manço’nun Hayatı
İstanbul’da Rikkat ve Hakkı çiftlerinin dördüncü çocuğu olarak dünyaya gelen Barış Manço, ilkokula Kadıköy Yeldeğirmeni Mustafa Kemal Paşa İlkokulu’nda başlamış, dördüncü sınıfı Ankara Maarif Koleji’nde okuduktan sonra, beşinci sınıfta yine başladığı okula dönerek buradan mezun olmuştur.
Daha sonra eğitim hayatına Galatasaray Lisesi’nde devam eden Barış Manço, abisi Savaş Manço ile aynı okula gider. Hatta burada kendilerine “büyük ayı” ve “küçük ayı” diye lakap takıldığı bilinmektedir. Lale Manço ile hayatını birleştiren ünlü müzisyenin Doğukan ve Batıkan adında iki erkek çocuğu vardır.
Barış Manço’nun Müziğe Atılması
Annesinin bir ses sanatçısı olması, Barış Manço’nun müzikle çok küçük yaşlarda başlamasını sağlamıştır. Öyle ki, 14 yaşına geldiğinde lisedeki arkadaşlarıyla birlikte Kafadarlar, daha sonra da Harmoniler adındaki müzik gruplarını kurar. 1957 yılında babaannesi Nimet Hanım’ı kaybeden Manço, o çok bildiğimiz ve severek dinlediğimiz Gülpembe şarkısını babaannesi için yazmıştır.
Liseden mezun olduktan sonra 1963 ve 1971 yılları arasında Belçika Kraliyet Güzel Sanatlar Akademisi’nde iç grafik, resim ve mimari konularda dersler aldı. Yurt dışında yaşadığı sürece boyunca .eşitli gruplarda müzik deneyimi yapan ve kendini geliştirmeye başlayan unutulmaz sanatçı, Türkiye’ye döndükten sonra Mazhar Alanson ve Fuat Güner ile birlikte Kaygısızlar adındaki grubu kurdular.
Dağlar Dağlar şarkısı ile büyük çıkış yapan Manço’nun bu albümü beş ay gibi kısa bir süre içerisinde 700 bin satışa ulaştı. Aynı zamanda bu plak ona Altın Plak Ödülü‘nü kazandırdı. Bir dönem yine Anadolu rock tarzında müzik yapan Moğollar grubu ile birlikte Kurtalan Ekspres‘u kurdu. 1980 yılına geldiğinde başarısı artık yurt dışına taşan Manço, Nick The Chopper ve Ben Bir Şarkıyım isimli eserleri sayesinde altın madalyalar aldı.
Barış Manço’nun müzik hayatında yaptığı çalışmalarına ve eserlerine yazımızın devamında yine vereceğiz. Ünlü şarkıcı kendine ait olan 200’den fazla bestesi, 12 altın ve 1 platin ödül ile müzik dünyasında varlığını harika bir şekilde göstermiştir. Söylediği şarkılar halen sevilmekte, özellikle de çocuklar için yaptıkları okullarda bile Barış abinin şarkıları diye tanıtılmaktadır.
Barış Manço’nun Vefatı
Barış Manço 1999 yılında, 31 Ocağı 1 Şubata bağlayan gece, İstanbul’daki evinde kalp krizi geçirerek hayatını kaybetmiştir. Önceki yıllarda da kalp rahatsızlığı olan Barış Manço’nun cenazesi, Devlet sanatçısı unvanı olduğundan, devlet töreniyle defnedildi. Töreni birçok kanal canlı olarak yayınladı ve sevenlerinin düşünceleri gün boyu paylaşıldı. Naaşı, önce Atatürk Kültür Merkezi’ne getirildi ve devlet törenin ardından Levent Camisi’nde cenaze töreni yapıldı.
Naaşı Mihrimah Sultan Mezalığı’na defnedilmiştir. Ölmeden hemen önce hazırladığı 40. yıl şarkısını besteledi fakat sözlerini yazamadı. Bu şarkının ve birçok şarkının içinde yer aldığı Mançoloji, 1999 yılında çıkartıldı ve 2 milyon üzerinde sattı. 2006 yılında Barış Manço’nun unutulmadığını anlatmak ve anısını sürdürmek için Barış Manço Derneği kurulmuştur. Barış Manço’nun ölümünün ardından Kurtalan Ekspress yeni bir albüm yayımlamış ve iki yıl süresince Manço’yu anma konserlerine katılmıştır.
Unutulmaz sanatçı bir röportajı sırasında şu sözleri söylemiştir;
“Ayrıca sanatçı olduğumu iddia etmiyorum. Ben öldükten sonra torunlarım ansiklopedilerde Barış Manço’yu sanatçı diye okurlarsa, galiba sanatçı olduğum da tescil edilmiş olacak. Geleceğe ne bıraktığınız önemli. Yoksa insan yaşarken kendi kendine “Ben sanatçıyım” dememeli“.
Barış Manço’nun Müzik ve Müzik Dışı Çalışmaları
Barış Manço ilk klibini Hey Koca Topçu isimli şarkısına 1973 yılında çekmiştir. Klipte, Manço asker kıyafetleriyle karşımıza çıkmıştır. 1980 yıllarına gelindiğinde henüz gelişmemiş bir klip kültürümüz olduğundan Manço, kendi programı için şarkılarını görsel açıdan hareketlendirmeye başladı. En dikkat çekici görseli ise İşte Hendek İşte Deve olmuştur.
Can Bedenden Çıkmayınca ve Arkadaşım Eşek şarkılarının klipleri için birçok şehirde gezmiş ve kliplerinde her zaman sosyal mesajlar vermiştir. Şarkıcının klipleri, TRT’nin ardından birçok özel televizyon kanalı tarafından yayınlanmaya başlanmıştır. Ülkemizde 1950 yıllarında Erkin Koray öncülüğünde başlayan, Cem Karaca ve Moğollar gibi ünlü isimlerle devam eden rock müziğinin kurucu isimleri arasında yer alır. Sentezlerden oluşan Anadolu Pop ve Anadolu Rock müzik türleri konusunda da Manço’nun ismi sık sık duyulmuştur.
Manço yaşamına devam ederken müzik çalışmaları kadar, müzik dışı yaptığı çalışmalarla da adını duyurmuştur. 1988 yılında, TRT’de çocuklara ve ailelere yönelik bir eğlence programı hazırlayan Manço, “7’den 77’ye” isimli TV programı ile ününe ün katmıştır. Bu programı 378 bölüm yayınlanarak; Türkiye televizyon tarihinde rekor kırdı. 1975 yılında ilk ve tek sinema filmi olan Baba Bizi Eversene’de başrol oynadı.
Bunların haricinde; Adam Olacak Çocuk, İkinci Kahvaltı, Dönence, Dere Tepe Türkiye isimli programları ile de televizyon ekranlarında yer aldı. Barış Manço’nun hafızalarımıza kazınan ve halen severek söylediğimiz şarkılarını şöyle bir toparlayacak olursak; Gülpembe, Dağlar Dağlar, Arkadaşım Eşek, Kol Düğmeleri, Dönence, Gamzedeyim, Can Bedenden Çıkmayınca, Geçti Dost Kervanı, Alla Beni Pulla Beni, Domates Biber Patlıcan, Uunutamadım, Nane Limon Kabuğu, Halhal, Hapşu, Bugün Bayram, Lambaya Püf De, Kara Sevda, İşte Hendek İşte Deve ve Aynalı Kemer olmak üzere daha nice harika şarkıyı seslendirmiştir.