( Giriş notu : Yerelden evrensele dergisi 8. sayısında İbrahim Çenet’ in ‘ Güneşe saygı anlayışı nereden gelir ‘ adlı felsefi yazısı üzerine , bende çağrışanlar… kısa bir not, kısa bir yorum. )
Türkmen olan babaannem, uzaklardan biri gelirken;” teni bakim” “Bi teniyiver” derdi. Bu teni-mak; tanımak, tan’dan geliyordu. Tan, güneşin doğduğu aydınlattığı, ısırığı, yeşerttiği, aynı zamanda gün doğunca neler doğduğu felsefesindeki umudu niteliyordu… Çok yönlüydü yani… Derin bir felsefe, derin bir sosyoloji, derin bir kültür, 3 harfe sığdırılmıştı. Tan… Tabi babaannem, ki biz ona anne derdik, Yörük olunca, tan’dan ziyade, Türkmen ağzıyla, teni, derken güneşin, bilinmez de bilinir kıldığını ifade ediyordu aslında… Güneş o halde, bilinir kıldığı için de, aynı zamanda bilgi güç olduğundan, insan özünü güçlendirip, yaşamı dirençli hale getiriyor ve emin kılıyor… İnsanın adım atacağı yeri aydınlatıyor, şaşırtmıyor, dost oluyor… Dostu düşmanı ayırt ettiriyor… Yönümüzü gösteriyor… Evreni ısıtarak, toprağın çığrışarak çıplaklığını soyunmasını, ve ilk yazı giyinmesini, hayvanların üreyip çoğalmasını sağlıyor… O halde biraz ezidi, biraz şaman, biraz devrimci bir ruhu giyiniyor oluşumuz doğamız gereği oluyor ki; güneşin bu noktada kutsanması çok olağanlanıyor… Anlatımlarınız bizi zenginleştiriyor İbrahim ÇENET… Dergi de kendimi esas üniversitede hissetmemi sağlayan paylaşımlarınız, zenginleştiğim için kendimi çok şanslı hissediyorum…kurşun kalemiyle, karanlığımı yırtan tüm yereldenevrensele emek verenlere sonsuz teşekkür. …..
İbrahim Çenet :
Gülden Mahmut’un bu yorumuna bir değinme, yorum içerisinde kullandığı bir kavram hakkında görkemli bir tanı :
Gülden yorum yazısında diyor ki ; ‘ Güneş , evreni ısıtarak, toprağın çığrışarak çıplaklığını soyunmasını, ve ilk yazı giyinmesini, hayvanların üreyip çoğalmasını sağlıyor… diyor. Bu tümceyi kısaltıp , daha da özünü alalım :
‘ — toprağın çığrışarak çıplaklığını soyunmasını, ve ilk yazı giyinmesini,( Gülden Mahmut ) .Burada ‘toprağın ‘ kavramına bitkileri de ekleyelim .
‘ — toprağın ( bitkilerin ) çığrışarak çıplaklığını soyunması , ilk yazı giyinmesi. ‘
Yaşar Kemal’le defalarca bir araya geldiğimizin birinde , Karacoğlan’a ilişkin bir kavramı konuşmuştuk, bir gurup yazın ve bilim insanıyla birlikte.
‘ Çukurova bayramlığın geyerken
Çıplaklığın üzerinden soyarken
Şubat ayı kış yelini kovarken
Cennet dense sana yakışır dağlar ‘
Karacoğlan’ın bu dörlüğünün bir tümcesini yatırmıştık masaya, Yaşar Kemal’le ( 2007 yılında ):
‘ — Çıplaklığın üzerinden soyarken ! ‘
Buraya bir parantez ; İki gün önce , 28 şubat 2021 Yaşar Kemal’in ölüm yıldönümü . Halk tv ,Yaşar Kemal ‘in köyü Hemite’den 3 saatlik canlı yayın yapıyor. Bir ara Zülfü Livaneli ile canlı konuşuyor, diyor ki.:Yaşar Kemal’le Karacoğlan’ın bir dizesini uzunca konuşmuştuk anlamaya çalışmıştık,diyor.
‘ — Çıplaklığın üzerinden soyarken ! ‘
Bu kavram , betimleme çok önemli , başka kimsede bulmak zordur, diye anlatıyor….
Şimdi Gülden Mahmut’ un benim ve Zülfü Livaneli’ nin Yaşar Kemal’le Karacoğlan’ a ilişkin tahlil ettiğimiz , etimolojik analize tuttuğumuz : ‘ — Çıplaklığın üzerinden soyarken ! ‘ kavramını kullanmasını ve kendine göre açıklamasını görünce sevindim.
Gülden Mahmut benim güneş’le ilgili yazıma ilişkin ekleme , yorum yaparken, belkide o an Karacoğlan’ı hiç düşünmeden, Karacoğlan’ın bu felsefi söylemini o an aklına getirmeden, — çıplaklığın soyunulması ‘ kavramını açıklaması beni etkiledi.
Sonuç olarak , Gülden Mahmut’un konu olan felsefi kavramı nasıl kullandığı, daha doğrusu , algıladığını tekrar edelim :
‘ Güneş , evreni ısıtarak, toprağın çığrışarak çıplaklığını soyunmasını, ve ilk yazı giyinmesini, hayvanların ve bitkilerin üreyip çoğalmasını sağlıyor… diyor. Bu tümceyi kısaltıp , daha da özünü alalım :
‘ — toprağın çığrışarak çıplaklığını soyunmasını, ve ilk yazı giyinmesini.
Çok yaşayasınız Karacoğlan, Yaşar Kemal, Zülfü Livaneli, İbrahim Çenet, Gülden Mahmut…. Doğa, insan, felsefe ve dilimiz gelişiyor.
Gönderiyi paylaş
Facebook Twitter LinkedIn Google + Email
Yazar
Muzaffer Yüksel Kaya
İlgili Yazılar
18Kas 18 Kasım 2021
SORULARLA İSLAMİYET	
Soru : Gelinlik giymek dinen caiz mi? Cevap... devamı
20Ağu 20 Ağustos 2021
BİR AVŞAR ÇOCUĞUNUN ÖLÜMÜ!.. -Kadirli’de yaşayan Mustafa Paşaoğlu,... devamı
28Eki 28 Ekim 2021
İlçemiz’de orman yangını kontrol altına alındı	
Kadirli ilçesinde çıkan orman yangını, havadan ve... devamı
16Eki 16 Ekim 2021
ÇANAKKALE KANLISIRT’TA ADANALILAR BAYIRI	
-Çanakkale Savaşının en kanlı çarpışmalarına sahne oldu... devamı
05Kas 5 Kasım 2021
TEKNOFEST finalistlerinden, Albak’a ziyaret	
Osmaniye'den TEKNOFEST 2021'e katılarak finale kalan öğrenciler,... devamı
15Tem 15 Temmuz 2021
DOĞU ÇUKUROVA DA AZ BULUNAN BİTKİ VE HAYVANLARDAN ÖRNEKLER	
Akademimizin bulunduğu Doğu Çukurova ve özellikle Amanos... devamı
04Eki 4 Ekim 2021
SORULARLA İSLAMİYET	
SORU : Dua etmeden önce yapılması gereken... devamı
03Kas 3 Kasım 2021
HEMİTE (AMUDA) KALESİ	
Osmaniye- Kadirli arasında Gökçedağ tepesinin üstüne kurulmuş... devamı
30Eki 30 Ekim 2021
KDAKP 2022 yılı çalışma plan ve bütçe toplantısı yapıldı	
KDAKP Projesi kapsamında Osmaniye İl Tarım ve... devamı
02Eyl 2 Eylül 2021
MUAYTHAİ TÜRKİYE 1’İNCİSİ OLDU…	
Kadirli Çukurova Spor Kulübü sporcusu, 18 yaşındaki... devamı
Kategoriler
Basın İlan
Eğitim
Genel
Gündem
Kültür – Sanat
Siyaset
Spor
Tarih
Tarım
BİLGİ
Hava Durumu
Önemli Telefonlar
Künye
HABERLER
Köşe Yazarları
Basın İlan
YENİ EKLENEN HABERLER
Son Yazılar
KADİRLİ’DE ŞEHİT ÖĞRETMENLER PARKI AÇILDI 26 Kasım 2021
ŞEKERLİK SOKAK 26 Kasım 2021
MUHTELİF BİTKİ ALIMI İHALE İLANI KADİRLİ BELEDİYESİ PARK VE BAHÇELER MÜDÜRLÜĞÜ 26 Kasım 2021
Sitemizdeki yazı , resim ve haberlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz veya kaynak gösterilemeden kullanılamaz.
2021 © Kadirli Gazetesi Tüm Hakları Saklıdır.
Anasayfa
blog
Facebook Twitter LinkedIn Google + Email
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK ve GDPR kapsamında toplanıp işlenir. Detaylı bilgi almak için Veri Politikamızı / Aydınlatma Metnimizi inceleyebilirsiniz. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.Tamam