Kaz Dağları’nda protestolar sürerken bilim insanları da Türkiye’nin geleceği konusunda uyarıyor: Türkiye hızla çölleşiyor!
Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Murat Türkeş, Türkiye’deki çölleşme riskini, Kaz Dağları’nda yaşananları ve son IPCC raporunu değerlendirdi.
Kaz Dağları’nda ormansızlaşmaya ve “yasa dışı ağaç kıyımına” neden olan madencilik faaliyetlerine yönelik protestolar devam ederken, Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) 52 ülkeden 103 bilim insanı tarafından hazırlanan ve 192 ülke tarafından onaylanan son raporunu yayımladı.
Arazi kullanımı ve tarım ilişkisi hakkında şuna kadar hazırlanmış en kapsamlı çalışma olan rapora göre insanların neden olduğu sera gazı emisyonları topraklara eşi benzeri görülmemiş zararlar veriyor ve gıda güvenliğini tehdit ediyor. Toprakların büyük bir baskıyla karşı karşıya olduğunu ve bu baskının iklim değişikliğiyle giderek daha da fazla derinleştiğini gösteren çalışma, aynı zamanda sürdürülebilir arazi yönetiminin iklim krizinin çözümüne büyük katkı sağlayabileceğini de ortaya koydu.
Türkiye’ye dair önemli bulguların da yer aldığı raporun başyazarları arasında, Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Murat Türkeş de yer aldı. Aynı zamanda TEMA Vakfı Bilim Kurulu üyesi olan Türkeş, Türkiye’nin karşı karşıya olduğu çölleşme riskini, Kaz Dağları’nda yaşananları ve IPCC İklim Değişikliği ve Arazi Kullanımı Özel Raporu’nu Independent Türkçe’ye değerlendirdi.
Raporun önemine vurgu yapan Prof. Dr. Türkeş, “Rapor iklim değişikliği, arazi bozulumu ve çölleşmeyle savaşımı en geniş anlamıyla, çok disiplinli ve çok sektörlü olarak ele alıyor” diye konuştu.
Türkeş’e göre diğer ülkelerle birlikte Türkiye’nin de raporu dikkate almasında yarar var. Çünkü bu aynı zamanda, ekosistemlerin, insan sağlığının, su kaynaklarının ve gıda güvenliğinin güvence altına alınması açısından da çok önemli.
Ülkemiz kuraklık tehlikesiyle karşı karşıya
İklim değişikliği, çölleşme riskini her geçen gün artırıyor. Bilim insanları, dünyanın geri kalanında olduğu gibi ülkemizde de kuraklığın şiddetinin giderek arttığını söylüyor. IPPC’nin dün yayımladığı arazi kullanımı raporuna göre, küresel ortalama sıcaklıklar sanayi öncesi döneme göre bir derece eşiğini aştı.
Türkiye’de ise ortalama sıcaklık artışı 1,5 dereceyi şimdiden geçti. Bu sıcaklık artışı ve iklim değişikliğinin etkileri, Türkiye’de kuraklık ve çölleşme riskini her geçen gün daha da artırıyor. Daha önce, Çölleşmeyle Mücadele İlerleme Raporu da Türkiye’deki çölleşme tehdidini gözler önüne sermişti. 2018 yılında yayımlanan raporda, Türkiye topraklarının %25,5’i yüksek, %53,2’si ise orta derecede çölleşme riski ile karşı karşıya olduğu belirtilmişti.
Prof. Dr. Türkeş’e göre, IPCC’nin söz konusu raporunda çok açıkça hem çölleşmeyle hem arazi bozulumuyla hem de iklim değişikliğiyle savaşta arazi temelli uygulamaların, önlemlerin, politikaların olumlu sonuç verebileceği söyleniyor.
Türkeş, konuyla ilgili şu açıklamalarda bulundu: “Türkiye, iklim değişikliğiyle ve çölleşmeyle mücadelede doğru adımlar atarsa, yani ormanlarını korursa, arazi tahribatını ve amaç dışı tarım alanlarının açılmasını önlerse, iklim değişikliğiyle mücadeleyi sera gazı salımlarını azaltmanın yanında arazi temelli verirse çölleşme riskini azaltabilir, başarılı olabilir.”
En önemli nedenlerden biri ormansızlaşma
Raporda iklim değişikliğiyle mücadeleye fayda sağlayabilecek bir dizi arazi temelli girişim önerisi bulunuyor. Bunlardan en önemlileri arasında ormansızlaşmanın önlenmesi ve ekosistemlerin onarılması gibi önlemler var. TC. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın hazırladığı Türkiye İklim Değişikliği Eylem Planı 2011 – 2023 adlı raporda da arazi kullanımına dair şu hedefler yer alıyor:
“Ormansızlaşma ve orman zararlarını 2020 yılına kadar 2007 yılı değerlerine göre %20 azaltmak (…) 2013 yılı sonuna kadar arazi kullanımı ve ormancılık konularında iklim değişikliği ile mücadeleye yönelik gerekli yasal düzenlemeleri yapmak…”
Öte yandan Prof. Dr. Türkeş bu hedeflerin ne ölçüde başarılabildiğinden emin değil. Söz konusu hedeflerin ne kadarının gerçekleştirildiğine dair somut bilgilerinin olmadığını söyleyen Türkeş konuyla ilgili şu ifadeleri kullandı:
“Türkiye’de ormansızlaşmayla ilgili olup bitenlere ve uygulamalara baktığımızda madencilik, termik santraller, otoyollar, yol ve köprü yapımlarında doğal ormanların yok edildiğini biliyoruz. Bunu söyleyebilirim.”
Kaz Dağları’ndaki ormansızlaşma
Çevreci aktivistler bir süredir, Çanakkale’nin Kaz Dağları bölgesinde yer alan Kirazlı-Balaban’da ciddi boyutlarda ağaç kıyımı yaşandığını söylüyor. Bölgedeki ormansızlaşmaya karşı 26 Temmuz’dan beri nöbet tutan çevreciler, arazide altın arayan Kanadalı madencilik şirketi Alamos Gold’un yerli ortağı Doğu Biga Madencilik’i protesto ediyor.
“Su ve Vicdan Nöbeti” için 5 Ağustos’ta kitlesel bir yürüyüş düzenlenmiş ve yürüyüşün hedefi, söz konusu şirketlerin bölgedeki şantiyesi olmuştu. Bu yürüyüşle birlikte bölgedeki madencilik faaliyeti ülke gündemine oturmuş, madencilik çalışması da çok sayıda sanatçı ve politikacı tarafından tepkiyle karşılanmıştı.
Madencilik faaliyeti kapsamında kaç ağacın kesildiği henüz belirsizliğini koruyor. ÇED raporunda 45 bin 650 ağacın kesildiği söylenmesine rağmen TEMA Vakfı’nın verilerine göre bu sayı tam 195 bin.
Prof. Dr. Türkeş’e göre Kirazlı-Balaban’da 195-230 bin arasında ağaç kesildi. Bu kesimlerin yasa dışı olduğunu söyleyen Türkeş, “Ağaçların kesilmesiyle ilgili suç duyuruları yapıldı ve diğer ÇED’e aykırı, yasalara aykırı konularda da bu suç duyuları sürecek” diye konuştu. “Yargıda süren davalara rağmen orman kesimi yapıldı ve orman kesildikten, işler bittikten sonra ruhsatı verildi” diyen Türkeş, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Çanakkale’de şu anda protestoların sürdüğü Kirazlı-Balaban çok özel bir konu. Bölgede Kanadalı maden şirketi Alamos Gold’un yapmak istediği siyanürlü altın-gümüş madenciliği, 2017-2018’de yaşa dışı orman kesilerek, ruhsatı ancak iki yıl sonra alınarak gerçekleşti.”
“Türkiye su fakiri bir ülke olmaya yaklaşıyor”
IPCC’nin yayımladığı raporda, iklim değişikliğinin Türkiye’de su arzında azalmaya ve su kalitesinde düşüşe neden olduğunu belirtildi. Buna göre Türkiye her geçen yıl su fakiri bir ülke olmaya daha da yaklaşıyor. Şu an yaklaşık bin 500 metreküp olan kişi başına düşen su miktarının 2030’da yaklaşık bin 100 metreküpe düşeceği, 2040’larda ise 700 metreküpe kadar gerileyebileceği öngörülüyor.
İklim değişikliğinin yanında su fakirliğinin en önemli sebeplerinden biri de su kaynaklarının bilinçsizce tahrip edilmesi.
Örneğin Kaz Dağları’ndaki maden faaliyetiyle Çanakkale’nin biricik su kaynağının tehlikeye atıldığını söyleyen Türkeş, “Şu anda Çanakkale’nin biricik içme suyu kaynağı olan Sarıçay akarsuyunun su toplama havzasının üst bölümü tümüyle açılmış durumda. Yani buradaki doğal ve biyolojik çeşitlilik açısından zengin orman ekosistemi yok edildi. Ve burası demin de söylediğim gibi Çanakkale’nin biricik içme su kaynağını besleyen yukarı havzada bulunuyor” diye konuştu.
“Çanakkale açısından ciddi bir risk var. Hem susuz kalma hem de içme, kullanma suyunun azalması, zehirlenmesi bunlardan bazıları” diyen Türkeş, sözlerine şöyle devam etti:
“Kirazlı-Balaban ayrıca, Kaz Dağları’yla birlikte yörenin başlıca akarsularını besleme havzası rolü üstlenmiş durumda. Yani bir yandan orman ekosistemi tahrip ediliyor ve biyolojik çeşitlilik yok ediliyor, bir yandan da su kaynakları üzerinde çeşitli madencilik etkinlikleri özellikle siyanürlü altın-gümüş madenciliği bir yandan da termik santrallerle ciddi çeşitli riskler oluşturuluyor.”
Su kaynaklarındaki tahribin ülke tarımına etkisiyse verimde azalma, sulama suyu talebinde artış, dikim ve hasat zamanında değişiklikler, toprağın elverişliliğinde azalma ve daha fazla hastalık riski şeklinde görülüyor.
Buna göre Akdeniz bölgesinde hava sıcaklığı ve yağış rejimlerinde yaşanan değişiklikler önemli miktarda tarımsal ürün kaybına neden oldu. Raporda ayrıca, kentsel alanların büyümesinin özellikle Akdeniz iklimlerinde çölleşmeye yol açtı belgelendi. Raporda risk altındaki Akdeniz iklimi ülkeleri arasında Türkiye’nin yanı sıra İspanya, İtalya ve Yunanistan da sayıldı.
Kaynak: Independent
Share on Facebook Share
Share on TwitterTweet
Share on Pinterest Share
Send email Mail
Print Print
Etiketler ağaç katliamı çölleşme ekoloji Ekosistem iklim değişimi kazdağları ormanlar su kıtlığı su ve vicdan nöbeti
Ekoloji Birliği
Ekoloji Birliği; yaşama yönelik artan tehditlere karşı, yurt genelinde faaliyet gösteren bir çok ekoloji örgütünün bir araya gelmesi ile 2018 yılında oluşmuştur.
https://ekolojibirligi.org
Yazı dolaşımı
Önceki makale
16 yaşındaki iklim aktivisti Greta Thunberg’den Kaz Dağları mesajı
Sonraki makale
Küresel ısınma kontrolden çıkarsa kaybedeceğimiz 5 şey | Video
Bir cevap yazın Cevabı iptal et
Bir dahaki sefere yorum yaptığımda kullanılmak üzere adımı, e-posta adresimi ve web site adresimi bu tarayıcıya kaydet.
Sosyal Medya
Facebook 0Fans
Twitter 0Followers
Youtube 0Subscriber
Instagram 0Followers
Comment 244Comments
Post 2,603Post
Son Yazılar
Yangın mağduru köylülerin zeytin tarlalarına kamulaştırma şoku
Posted on 28 Kasım 2021 28 Kasım 2021 0
‘Özel’ ve yandaş şirketler için yapılan gizli kıyaklar
Posted on 27 Kasım 2021 26 Kasım 2021 0
Giresun’da patlayan atık havuzunun numune sonuçları açıklanmıyor
Posted on 26 Kasım 2021 26 Kasım 2021 0
Ekoloji Birliği: Kadına Yönelik Şiddete Hayır!
Posted on 25 Kasım 2021 26 Kasım 2021 0
Validebağ Korusu’nda belediyenin ihalesi mahkeme tarafından iptal edildi
Posted on 25 Kasım 2021 25 Kasım 2021 0
Turgutlu İzzettin köyündeki biyogaz projesi ile ilgili bilirkişi keşfinin karar duruşması yapıldı
Posted on 25 Kasım 2021 25 Kasım 2021 0
Son Yorumlar
İzmir Ve Manisa’nın Yeni Kabusu: Gördes Nikel Madeninin Sülfürik Asit Tesisi | Video-Haber için Nilgün aksoy
Asırlık bir zeytin ağacına adımın verilmesini neden kabul etmedim? | Özer Akdemir için Merih Yücel
En hızlı büyüyen bir ağaç türü: Kiri Ağacı için dilek
İnsanlar İçin Ormanlar için ormanların insanlar için önemi - Tontem
Ekoloji Birliği: Marmara Denizi’ndeki müsilaj, öldürülen bir denizin isyanıdır için Экологическая катастрофа в Турции: «Восстание убитого моря» - The Epoch Times
Arşivler
Arşivler Ay seçin Kasım 2021 Ekim 2021 Eylül 2021 Ağustos 2021 Temmuz 2021 Haziran 2021 Mayıs 2021 Nisan 2021 Mart 2021 Şubat 2021 Ocak 2021 Aralık 2020 Kasım 2020 Ekim 2020 Eylül 2020 Ağustos 2020 Temmuz 2020 Haziran 2020 Mayıs 2020 Nisan 2020 Mart 2020 Şubat 2020 Ocak 2020 Aralık 2019 Kasım 2019 Ekim 2019 Eylül 2019 Ağustos 2019 Temmuz 2019 Haziran 2019 Mayıs 2019 Nisan 2019 Mart 2019 Şubat 2019 Ocak 2019 Aralık 2018 Kasım 2018 Ekim 2018 Eylül 2018 Ağustos 2018 Temmuz 2018 Haziran 2018 Nisan 2018 Mart 2018 Aralık 2017 Kasım 2017 Mayıs 2017 Nisan 2017 Mart 2017 Şubat 2017 Ocak 2017 Mayıs 2016 Şubat 2016 Ekim 2015 Eylül 2015 Şubat 2015 Kasım 2014 Ağustos 2014 Mart 2014 Şubat 2014 Kasım 2013 Haziran 2013 Mayıs 2013 Nisan 2013 Mart 2013 Kasım 2012 Mart 2012 Ekim 2007
Kategoriler
Kategoriler Kategori seçinArkeolojiAv. Fevzi ÖzlüerBildirilerBileşen EtkinlikleriBilimCaner GökbayrakCoşkun ÖzbucakDünyaEğitimEkolojiEtkinliklerimizGençlik MeclisiHaberlerHukukİklimKadın MeclisiKategorisizKültürMakaleMehmet ÖzdağMetin SertMüzikÖne ÇıkanlarÖzer AkdemirPolitikaRaporlarSağlıkSanatSemra PurkisTarihTarımVideolarYard. Doç. Dr. Bülent ŞıkYazarlar
Ekoloji Birliği; yaşama yönelik artan tehditlere karşı faaliyet gösteren bir çok ekoloji örgütünün bir araya gelmesi ile oluşmuştur. Amacı; birlik ve dayanışma temelinde ekoloji mücadelesini yükselterek, daha güçlü şekilde doğayı ve yaşamı savunmaktır.