Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış sabit fiyatlarla perakende satış hacmi 2015 yılı Aralık ayında bir önceki aya göre aynı seviyede kaldı. Aynı ayda; gıda, içecek ve tütün satışları %1,6 azalırken, gıda dışı satışlar (otomotiv yakıtı hariç) %0,1, otomotiv yakıtı satışları %1,6 arttı.
Gıda dışı sektörlerin bir önceki aya göre değişimi incelendiğinde; bilgisayar, kitap ve iletişim aygıtları satışları %0,9 arttı, elektrikli eşya ve mobilya satışları %1,7 azaldı, tekstil, giyim ve ayakkabı satışları %1,9 arttı, tıbbi ürünler ve kozmetik satışları %0,2 azaldı, posta veya internet üzerinden satışlar ise %2,5 arttı.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış perakende satış hacim endeksi (2010=100), Aralık 2015
Perakende satış hacmi bir önceki yılın aynı ayına göre %3,7 arttı
Takvim etkilerinden arındırılmış sabit fiyatlarla perakende satış hacmi 2015 yılı Aralık ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %3,7 arttı. Aynı ayda; gıda, içecek ve tütün satışları %3,3, gıda dışı satışlar (otomotiv yakıtı hariç) %0,2, otomotiv yakıtı satışları ise %12,7 arttı.
Gıda dışı sektörlerin bir önceki yılın aynı ayına göre değişimi incelendiğinde; bilgisayar, kitap ve iletişim aygıtları satışları %1,4 azaldı, elektrikli eşya ve mobilya satışları %1,8 arttı, tekstil, giyim ve ayakkabı satışları %2,4 arttı, tıbbi ürünler ve kozmetik satışları %1,2 arttı, posta veya internet üzerinden satışlar ise %12,1 azaldı.
Takvim etkilerinden arındırılmış perakende satış hacim endeksi (2010=100), Aralık 2015
Perakende ciro bir önceki aya göre %1,3 arttı
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış cari fiyatlarla perakende ciro 2015 yılı Aralık ayında bir önceki aya göre %1,3 arttı. Aynı ayda; gıda, içecek ve tütün satışları aynı seviyede kaldı, gıda dışı satışlar (otomotiv yakıtı hariç) %0,3, otomotiv yakıtı satışları %5,1 arttı.
Perakende ciro bir önceki yılın aynı ayına göre %10,7 arttı
Takvim etkilerinden arındırılmış cari fiyatlarla perakende ciro 2015 yılı Aralık ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %10,7 arttı. Aynı ayda; gıda, içecek ve tütün satışları %12,2, gıda dışı satışlar (otomotiv yakıtı hariç) %10,2, otomotiv yakıtı satışları %9,7 arttı.
Perakende satış hacim ve ciro endeksleri (2010=100), Aralık 2015
Perakende satış hacmi bir önceki çeyreğe göre %1,4 arttı
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış sabit fiyatlarla perakende satış hacmi 2015 yılı IV. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre %1,4 arttı. Takvim etkilerinden arındırılmış perakende satış hacmi bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %3,5 artarken, 2015 yılında ise bir önceki yıla göre %3,6 oranında arttı.
Perakende ciro bir önceki çeyreğe göre %3,6 arttı
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış cari fiyatlarla perakende ciro 2015 yılı IV. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre %3,6 arttı. Takvim etkilerinden arındırılmış perakende ciro bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %9,2 artarken, 2015 yılında ise bir önceki yıla göre %6,8 oranında arttı.
Bu konu ile ilgili bir sonraki haber bülteninin yayımlanma tarihi 08 Mart 2016’dır.
_____________________________________________________________________________________
AÇIKLAMALAR
“Otomotiv yakıtı” endekslerinde takvim etkisi gözlenmemiştir. Bu nedenle “takvim etkilerinden arındırılmış” seriler yerine “arındırılmamış” seriler kullanılmıştır.
Tablolar
Tablo-1 Takvim Etkilerinden Arındırılmış Perakende Satış Hacim Endeksi ve Yıllık Değişim Oranları (Sabit Fiyatlarla, KDV Dahil) (2010=100)
Tablo-2 Mevsim ve Takvim Etkilerinden Arındırılmış Perakende Satış Hacim Endeksi ve Aylık Değişim Oranları (Sabit Fiyatlarla, KDV Dahil) (2010=100)
Tablo-3 Perakende Satış Hacim Endeksi (Sabit Fiyatlarla, KDV Dahil) (2010=100)
Tablo-4 Takvim Etkilerinden Arındırılmış Perakende Ciro Endeksi ve Yıllık Değişim Oranları (Cari Fiyatlarla, KDV Hariç) (2010=100)
Tablo-5 Mevsim ve Takvim Etkilerinden Arındırılmış Perakende Ciro Endeksi ve Aylık Değişim Oranları (Cari Fiyatlarla, KDV Hariç) (2010=100)
Tablo-6 Perakende Ciro Endeksi (Cari Fiyatlarla, KDV Hariç) (2010=100)
Bülteni İndir
Tablolar ve Bülteni İndir
İstatistiksel Tablolar
Perakende Satış Endeksleri (2015=100)
Perakende Ciro Endeksi (Cari Fiyatlarla) (2015=100)
Mevsim ve Takvim Etkilerinden Arındırılmış Perakende Ciro Endeksi ve Aylık Değişim Oranları (Cari Fiyatlarla) (2015=100)
Takvim Etkilerinden Arındırılmış Perakende Ciro Endeksi ve Yıllık Değişim Oranları (Cari Fiyatlarla) (2015=100)
Perakende Satış Endeksi (Sabit Fiyatlarla) (2015=100)
Mevsim ve Takvim Etkilerinden Arındırılmış Perakende Satış Endeksi ve Aylık Değişim Oranları (Sabit Fiyatlarla) (2015=100)
Takvim Etkilerinden Arındırılmış Perakende Satış Endeksi ve Yıllık Değişim Oranları (Sabit Fiyatlarla) (2015=100)
Perakende Satış Endeksi ve Değişim Oranları (2015=100)
Raporlar
Bültene ait rapor bulunmamaktadır.
Önceki Haber Bültenleri
Perakende Satış Hacim Endeksi, Kasım 2015 - 08 Ocak 2016 Perakende Satış Hacim Endeksi, Ekim 2015 - 07 Aralık 2015 Perakende Satış Hacim Endeksi, Eylül 2015 - 06 Kasım 2015 Perakende Satış Hacim Endeksi, Ağustos 2015 - 08 Ekim 2015 Perakende Satış Hacim Endeksi, Temmuz 2015 - 08 Eylül 2015 Perakende Satış Hacim Endeksi, Haziran 2015 - 07 Ağustos 2015 Perakende Satış Hacim Endeksi, Mayıs 2015 - 07 Temmuz 2015 Perakende Satış Hacim Endeksi, Nisan 2015 - 08 Haziran 2015 Perakende Satış Hacim Endeksi, Mart 2015 - 08 Mayıs 2015 Perakende Satış Hacim Endeksi, Şubat 2015 - 07 Nisan 2015 Perakende Satış Hacim Endeksi, Ocak 2015 - 06 Mart 2015 Perakende Satış Hacim Endeksi, Aralık 2014 - 06 Şubat 2015
Metaveri
Analitik Çerçeve, Kapsam, Tanımlar ve Sınıflamalar
Amaç: Perakende Satış Endeksleri, Perakende Ticaret sektöründe farklı tür ve büyüklükteki girişimlerin satışlarını aylık olarak ölçen bir endekstir. Ayrıca, Perakende Sektörünün zaman içindeki gelişiminin takibi, aylar ve yıllar itibariyle değişimlerinin izlenebilmesi, Avrupa Birliği mevzuatına uyumlu ve uluslararası karşılaştırmalara olanak sağlayan veri üretilmesi amaçlanmaktadır.
Perakende Satış Endeksleri, Perakende Ticaret sektörünün gelişimini ölçmesinin yanı sıra tüketici güveninin ve hanehalkı talebinin de göstergesi olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle ekonominin durumunu gözlemlemek adına en önemli göstergelerden birisi olarak değerlendirilmektedir.
Perakende Satış Endeksleri, Avrupa Ana Ekonomik Göstergeleri (Principal European Economic Indicators – PEEIs) arasında yer almaktadır. AB dışında diğer gelişmiş ülkelerde de önemli ekonomik göstergeler arasında değerlendirilmektedir.
Kapsam: Gelir İdaresi Başkanlığı’na KDV beyannamesi veren bütün girişimler endeks hesabına dahil edilmektedir.
Sınıflamalar: Ekonomik faaliyetlerin istatistiksel sınıflandırılmasında (NACE Rev. 2) kapsama alınan sektörler aşağıda verilmektedir.
Perakende ticaret
Gıda, içecek ve tütün
Gıda dışı (otomotiv yakıtı hariç)
Bilgisayar, bilgisayar donanım ve yazılımları, kitap, iletişim aygıtları v.b.
Ses ve görüntü cihazları, hırdavat, boya ve cam, elektrikli ev aletleri, mobilya v.b.
Tekstil, giyim ve ayakkabı
Eczacılık ürünleri, tıbbi ve ortopedik ürünler, kozmetik ve kişisel bakım malzemeleri
Posta yoluyla veya internet üzerinden
Otomotiv yakıtı
Verinin kapsamı
Coğrafi kapsam: Türkiye
Faaliyet kapsamı: Endeks, NACE Rev.2 faaliyet sınıflamasına göre “Bölüm 47-Perakende Ticaret (Motorlu Kara Taşıtları ve Motosikletler hariç)” sektörünü kapsamaktadır.
Avrupa Birliği Kısa Dönemli İş İstatistikleri mevzuatına göre kapsanan NACE Rev. 2 faaliyet grupları aşağıdaki tabloda verilmektedir.
Kod
Özel Düzeyler İçin NACE Rev.2 Kapsamı
Yayımlarda Kullanılan Tanım
G47
Perakende ticaret
G47_FOOD
G4711, G472
Gıda, içecek ve tütün
G47_NFOOD_X_G473
G4719, G474'ten G479'ye
Gıda dışı (otomotiv yakıtı hariç)
G47_NF_OTH1
G4741, G4742, G4753, G4761, G4762, G4764, G4765, G4776, G4777, G4778
Bilgisayar, bilgisayar donanım ve yazılımları, kitap, iletişim aygıtları v.b.
G47_NF_OTH2
G4743, G4752, G4754, G4759, G4763
Ses ve görüntü cihazları, hırdavat, boya ve cam, elektrikli ev aletleri, mobilya v.b.
G47_NF_CLTH
G4751, G4771, G4772
Tekstil, giyim ve ayakkabı
G47_NF_HLTH
G4773'ten G4775'e
Eczacılık ürünleri, tıbbi ve ortopedik ürünler, kozmetik ve kişisel bakım malzemeleri
G4791
Posta yoluyla veya internet üzerinden
G473
Otomotiv yakıtı
Hesaplama Kuralları
A- Referans dönemi ve sıklık: Referans dönemi her ayın birinci gününden son gününe kadar olan dönemdir ve veriler aylık olarak derlenmektedir.
B- Göstergelerin niteliği
Ciro (KDV hariç): Ciro, referans ayında girişim tarafından fatura edilmiş mal ve hizmetlerin toplam değerini kapsar ve bu üçüncü kişilere sunulan hizmet ve mal piyasa satışlarına karşılık gelir. Ciro birim tarafından müşteriye fatura edilmiş, (Katma değer vergisi ve ciroya bağlı çıkarılabilir vergiler hariç) tüm vergileri ve resimleri içerir. Müşteriye yüklenmiş (ulaşım, paketleme vb. gibi) tüm diğer masraflar faturadan ayrı olarak gösterilmiş olsa bile ciroda kapsanır.
Fiyatlardaki azalma, indirimler ve iskontolar, geri dönüşümlü ambalaj değerleri ciroya dahil değildir. Şirket hesaplarında diğer işletme geliri, mali gelir ve olağan dışı gelir olarak sınıflandırılmış gelir cirodan hariç tutulur. Devletten elde edilen işletme sübvansiyonları da dahil değildir.
C- Hesaplama yöntemi
1- Endeks türü: Her düzeyde toplamların ilgili düzeyin temel yıl ortalamasına oranlanarak hesaplandığı basit endeks yöntemi kullanılmaktadır.
2- Hacim endeksi hesabı: Perakende satışlarını ölçmeye yönelik endeksler sabit fiyatlarla üretilmektedir. Hacim ölçümü, fiyat etkilerinden arındırılarak elde edilmektedir.
Cari fiyatlarla hesaplanan Ciro Endekslerinden, sabit fiyatlarla Perakende Satış Hacim Endeksi hesaplanması için endeksler fiyat değişimlerinden arındırılmaktadır. Bu amaçla “Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması (COICOP)” düzeyinde üretilmekte olan TÜFE sonuçları NACE Rev. 2 sınıflamasına göre hesaplanmaktadır. Bu dönüşüm için ”Hanehalkı Bütçe Anketi” verileri kullanılmaktadır.
Cari fiyatlarla Ciro Endekslerinin uygun düzeyde fiyat hareketlerinden arındırılması sonucunda sabit fiyatlarla Perakende Satış Hacim Endeksine ulaşılmaktadır. Kullanılan fiyat endekslerinin KDV dahil derlenmesinden dolayı arındırma işleminde KDV dahil Ciro Endeksleri kullanılmaktadır. Böylelikle hacim ölçümünün KDV oranlarındaki olası değişimlerden de etkilememesi sağlanmaktadır.
3- Ağırlıkların kaynağı: Tamsayımdan dolayı ağırlık kullanılmamaktadır.
4- Etki katkı analizi: Girişim bazında sektöre ilişkin etki ve katkı analizi yapılmaktadır.
5- İmputasyon: İdari kayıtta bulunan hatalı ya da aykırı veriler istatistiki yöntemlerle düzeltilmektedir. Cevapsızlık kaynaklı imputasyon yapılmamaktadır.
Temel Veri Kaynaklarının Niteliği
Veri kaynakları: Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan alınan KDV beyannamesi verileri
Ağırlıklandırma metodu: Kullanılmamaktadır.
Örnekleme ve tamsayım: Tamsayım yöntemi kullanılmaktadır.
Toplulaştırma: Perakende Satış Endeksleri NACE Rev. 2 sınıflamasının gıda, içecek ve tütün; gıda dışı (otomotiv yakıtı hariç);otomotiv yakıtı ve Perakende Ticaret geneli için toplulaştırılmaktadır.
Derleme uygulamaları
Veri derleme sistemi: Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan KDV beyannamesi verileri aylık olarak derlenmektedir.
Revizyonlar
Bu haber bülteni kapsamında üretilen istatistikler için cari yıl içerisinde gerçekleştirilecek revizyonlara ilişkin bilgi formuna aşağıdaki linkten ulaşılabilir.
https://www.tuik.gov.tr/indir/revizyon/2020_RBF_TR_KDIIDB_CHGG_PSE.pdf
Mevsimsel Düzeltme
Mevsimsel Düzeltme
Mevsim ve takvimden kaynaklanan etkiler, geçici nitelikte olduklarından, verinin genel eğiliminin gözlemlenmesini engellemektedirler. Bu nedenle, kısa dönemli göstergelerdeki mevsimsel yapının belirlenmesi; ardışık dönemler arasında güvenilir karşılaştırmalar yapmak için son derece önemli rol oynar.
Kullanılan Yöntem
Perakende Satış Endekslerinin mevsim ve takvim etkilerinden arındırılması TRAMO-SEATS (Gomez ve Maravall, 1996) yöntemi ile gerçekleştirilmektedir. Bu yöntemin uygulanmasında Almanya Merkez Bankası ve Avrupa Birliği İstatistik Ofisi işbirliği ile Belçika Merkez Bankası tarafından Avrupa İstatistik Sistemi yönergeleri doğrultusunda geliştirilmiş olan JDemetra+2.2.2 yazılımı kullanılmaktadır.
Mevsimsel Düzeltme Süreci
Perakende Satış Endekslerinin mevsimsel düzeltme süreci, her yılın sonunda bir sonraki yılın model spesifikasyonlarının belirlenmesi ile başlamaktadır. Mevsim ve/veya takvim etkilerinden arındırma işlemi için belirlenen bu model yapısı, yıl boyunca sabit tutulmaktadır. Yıl sonunda ise bir önceki yıla benzer şekilde gelecek yılın ekonometrik model spesifikasyonları belirlenmektedir. Bu işlem her yıl döngüsel bir şekilde tekrarlanmaktadır.
Endeksler perakende ticaret geneli; gıda, içecek ve tütün, gıda dışı (otomotiv yakıtı hariç), bilgisayar, bilgisayar donanım ve yazılımları, kitap, iletişim aygıtları vb., ses ve görüntü cihazları, hırdavat, boya ve cam, elektrikli ev aletleri, mobilya vb., gıda dışı perakende ticaret( otomotiv yakıtı hariç), uzmanlaşmamış mağazalar ve otomotiv yakıtı detaylarında mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmaktadır. Perakende Satış Endekslerinin tüm alt kalemleri mevsimsellik içerirken 20 alt kalemi takvim etkisi içermektedir.
Doğrudan ya da Dolaylı Yaklaşım
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış Perakende Satış Endeksleri, dolaylı yaklaşım kullanılarak üretilmektedir. Şöyle ki; perakende satış serilerinin alt kalemleri mevsimsel düzeltildikten sonra mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış toplamları elde etmek için toplulaştırılmaktadır. Dolaylı yaklaşımın; alt bileşenlerin toplam büyümeye katkılarını kolaylıkla hesaplayabilme ve toplamsallık ilişkisini sağlama avantajları vardır.
Revizyon Politikası
Mevsimsel düzeltme prosedürü, seriye yeni gözlemler eklendiğinde mevsimsel bileşenin yeniden tahmin edilmesi nedeniyle zaman içinde revizyonlara maruz kalmaktadır. Bu revizyonlar, cari yıl ve önceki üç yıllık veriye uygulanmaktadır.
Yayımlama
Arındırılmış veri 3 farklı şekilde kamuoyu ile paylaşılabilmektedir.
Arındırılmamış veriden, takvim ve tatilden kaynaklanan etkiler arındırıldığında “takvim etkisinden arındırılmış” veri elde edilmektedir. Takvim etkisinden arındırılmış veriler, bir önceki yılın aynı ayına/dönemine göre yapılan kıyaslamalarda kullanılmalıdır.
Arındırılmamış veriden, mevsimsel etkilerden kaynaklanan hareketler arındırıldığında “mevsim etkilerinden arındırılmış” veri elde edilmektedir. Mevsim etkilerinden arındırılmış veriler, bir önceki aya/döneme göre yapılan kıyaslamalarda kullanılmalıdır.
Arındırılmamış veri, hem mevsim hem de takvim ve tatil etkilerinden arındırıldığında “mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış” veri elde edilmektedir. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış veriler, bir önceki aya/döneme göre yapılan kıyaslamalarda kullanılmalıdır.
Perakende Satış Endeksleri mevsimsel düzeltme süreci hakkında daha detaylı bilgi için bakınız
Takvim etkileri yöntem dokümanı için tıklayınız
Takvim etkileri regresörlerine ulaşmak için tıklayınız
Diğer konular
/tuikbilgi
bilgi@tuik.gov.tr
|
ALO 124
/tuikbilgi
|
/tuikbilgi
` var table = document.getElementsByTagName("table")[0]; table.style.alignSelf = "center"; table.style.height = "fit-content"; table.style.fontSize = "11px"; table.getElementsByTagName("tbody")[0].remove(); table.innerHTML = bilgi; if (moveElementAdd != null && moveElementAdd != undefined) { var endElement = moveElementAdd.children[1]; moveElementAdd.insertBefore(table.cloneNode(true), endElement); table.remove(); } }