Şimdiye dek bu konuda, sayısını anımsayamadığım kadar çok yazı okudum, yazı yazdım. Yalçın Küçük’ün “Aydın Üzerine Tezler” isimli, tuğla kalınlığındaki kitaplarının ilk dört cildini Ankara Merkez Kapalı Cezaevi’nin siyasi koğuşunda okumuş, incelemiştim.
Geçtiğimiz günlerde katıldığım bir toplantıda, bir akademisyen arkadaşım “aydınların aymazlığı” ndan söz etti.
Server Tanilli de, Ankara’da bir kitapçı dükkânında düzenlenen sohbet toplantısında buna benzer şeyler söylemişti.
Yekta Güngör Özden, 5-6 yıl önce Zonguldak Ereğli’de yapılan bir söyleşide “Aydınlarda bir pısırıklık gözleniyor” demişti.
“Aydın insan” kimdir?
Birisine “aydın” sıfatını vermişsek, ona “aymaz” veya “pısırık” diyebilir miyiz?
Veya tersine bir deyişle “aymaz” veya “pısırık” bir insandan “aydın” diye söz edebilir miyiz?
12 Eylül’ün darbeci paşası bir konuşmasında, aydınlara çatmış ve her konuda sergilediği o engin kültürüyle(!), “aydın” tanımı yaparak, Türk yazınının en büyük şairlerinden birini hainlikle suçlamış, vatanını düşmana teslim eden Vahdettin’i ise “aydın”olarak tanımlayarak “Bu milleti yönetmek için aydınlık gerekmez” diyebilmişti.
Çoğu kişi ‘aydın’ı “cahil” sözcüğünün zıddı olarak görüyor.
12 Eylül’ün darbeci paşası da konuşmasını bu mantığa oturtmuştu.
İşte yanlışlık burada!
Arapça bir sıfat olan “cahil”, belli bir konuda yeterli bilgisi olmayan anlamına gelir. Çoğu kişi birçok konuda cahildir. Örneğin ben “futbol” konusunda hiçbir bilgiye sahip değilim. Bir takım kaç kişiden oluşur, oyuncuların görevleri nelerdir, futbol sahasının boyutları nedir, vb. bilmem. Yani ben futbol konusunda cahil bir insanım.
Bir insanın her şeyi bilmesi olanaksızdır. (Evren Paşa hariç)
Düşünün, Niksar’da, İlhanlılar’dan kalan Çöreğibüyük Camii’nin kapısındaki o taşları bir oya gibi işleyen usta belki okur-yazar bile değildi. Ama işini çok iyi biliyor ve yapıyordu. Bir insanın ne iş yaptığı değil, o işi nasıl yaptığı önemlidir.
Aydın kişi, üstlendiği görevi –yaptığı işin olumlu olması ön koşuluyla- en iyi şekilde yapar.
Aydın, genelde “sıfat”, bazen de “ad” olarak kullanılır. Ad olarak sözlük anlamı “ışık alan”, “ışıklı”, “ileri düşünceli, çağın gereksinimlerini benimseyen (kimse)” demektir. Arapça “münevver” sözcüğünün karşılığıdır. Münevver, “tenvir” edilmiş, yani ışıklandırılmış, aydınlatılmış demektir.
İnsanlığın aydınlanmasını isteyen ve de bu isteği yaşama geçirmek için çaba gösteren kişiye “aydın” denir.
Bu tanım “aydın” ın genel çerçevesini çizmekte, onun nitel özelliklerini açıklamamaktadır.
Peki, “aydınlanma” nedir?
Biz, 18. yüzyılda yaygınlaşan aydınlanma felsefesini, “dogmatik düşünceye” (yani deneysel ve eleştirisel olmayan katı inançlara) karşı “rasyonel düşüncenin” (akılcı düşüncenin) üstünlük sağlaması olarak tanımlayabiliriz.
Aydın insan, eleştirici ve araştırıcı bir akla sahiptir. Bu aklını tüm inanç ve duygularına lokomotif yapar. Elde ettiği bilgi ve becerisini, insanlığın yararına dönüştürme çabası gösterir.
Aydın insan, demokrasiye yürekten inanır. Bu yöndeki inançlarını cesurca savunur. Bunu yaparken ukalalıktan kaçınır, hoşgörülü ve alçakgönüllü davranır. Eleştiri oklarını ilk önce kendisine yöneltir.
Aydın insan, dürüsttür. Çıkarları için kimseye yalakalık yapmaz.
Türk aydını Atatürkçüdür. Laik Cumhuriyetin tüm ilke ve değerlerine sahip çıkar ve bunları canı pahasına korur, savunur.
Gerçek aydın, “yabancı bir devletin ya da devletler grubunun doğrudan denetiminden kurtulmak gerektiğine” inanır.Siyasal ve ekonomik bağımsızlığı savunur. Emperyalizmi iyi tanır, ona karşı çıkar.
Gerçek aydın, “aydın etiketli” insandan eylemiyle ayırt edilir.
Aydın insan, “aydınlatma” eylemini yaşama geçiren insandır.
Aydın etiketli insan ise gerçekte aydın olmadığı halde aydın görünmekten çıkar sağlayan insandır.
Bir kişi, çevresinde olup bitenlerin, olayların ayrımına varmıyorsa, gerçekleri göremiyorsa yani “aymaz” (gafil) iseaydın değildir.
Bir kişi, çekingen, tutuk, utangaç, beceriksiz yani “pısırık” ise aydın değildir.
Sonuç olarak, bir kişi dünyanın tüm üniversitelerini bitirmiş, adının başına uzun prof. sıfatları eklemiş olsa bile, eğerhalkının ve yurdunun çıkarlarını cesurca savunma becerisini göstermiyorsa ona “aydın” demek doğru değildir.
Bunu paylaş:
Twitter üzerinde paylaşmak için tıklayın (Yeni pencerede açılır)
Facebook'ta paylaşmak için tıklayın (Yeni pencerede açılır)
İlgili
Eleştirel Bakış | Hami KARSLI 25 Mayıs 2011
Bir cevap yazın Cevabı iptal et
Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.
Site İçi Arama
Arama:
Son Yazılar
10 KASIM 2017’DE ATATÜRKÇÜLÜK’ÜN NERESİNDEYİZ? (Devrim ve Karşıdevrim)
HASAN BASRİ ALP (33 yaşında yaşamını yitiren Niksarlı yiğit bir şair)
ADAMIN BİRİ VE DİĞERLERİ…
KİME İNANACAKSINIZ?
ATATÜRKSÜZ TÜRK TARİHİ
TİYATRO KURAN DÜŞÜNÜŞTEN, TİYATRO YOKEDEN DÜŞÜNÜŞE…
(Köy Enstitüleri’nin kuruluşunun 76. yıldönümü nedeniyle) “ANTİGONE’DEN MIZRAKLI İLMİHAL’E…”
Kategoriler
Eleştirel Bakış (237)
Genel (27)
İŞTE TÜRKİYE …. 2006 (12)
İŞTE TÜRKİYE …. 2007 (12)
İŞTE TÜRKİYE …. 2008 (11)
NİKSAR'DA İZ BIRAKANLAR ve Niksar üzerine bazı yazılar (46)
RESİMLER (2)
En çok okunanlar
“HER TOPLUM, LAYIK OLDUĞU ŞEKİLDE YÖNETİLİR” (17422)
ÇOK KISA TÜRKİYE SİYASİ PARTİLER TARİHİ… (2) (1960’tan günümüze kadar) (7283)
CAHİT KÜLEBİ ‘NİN ŞİİRLERİNDE TOKAT VE ANADOLU ‘YA AİT ÖZGÜN MOTİFLER (5509)
NİKSAR-TOKAT DOLMUŞ (!) REZALETİ (5387)
İletişim (4136)
Son Yorumlar
Dr. ALİ NEJAT ÖLÇEN(*) için ADAM ARIYORUM – cumhuriyetciyorum
TÜM TOKATLI HAYVANSEVERLERE… için T Konal
1940’LI YILLARDA TOKAT… için T Konal
Hami Karslı Ev Yasası için vlale
“KİMSENİN HİÇ KİMSESİ OLMAMAK!” için T Konal
Bloga e-posta ile abone ol
Bu bloga abone olmak ve e-posta ile bildirimler almak için e-posta adresinizi girin.
E-posta Adresi
Abone ol
Kullanıcı Girişi
Kayıt ol
Giriş
Yazılar RSS
Yorumlar RSS
WordPress.org
Users on page
Now online: 2
Today: 587
This week: 587
Overall: 1228167
Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.
Etiketler
Alınteri Gazetesi Atatürk Aziz Ülker AŞIK VEYSEL Bakış Cahit Külebi CEMALETTİN AYKIN CHP Cumhuriyet Dr. NADİR AYDIN Eleştirel EMPERYALİZM Faruk Sükan Gazi Ahmet Danişmend İlkokulu haber Halkevi Hami Henry Ilgaz karaman Karslı KÖY ENSTİTÜLERİ Kırıkkanat Mine Mustafa Kemal Mustafa Özden Niksar Niksar Gençlik Kulübü Niksar İdman Yurdu Ortanın Solu Rıfat SODEP Sosyal Demokrasi Süleyman Onur TARIK KONAL Tokat Tokat Öğretmen Okulu Türkiye ULUSÇULUK UĞUR MUMCU YCHP Çamiçi İMAM HATİP İzzettin Çağpar Şükrü Turan
Kasım 2021
P
S
Ç
P
C
C
P
« Kas
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30
Arşivler
Arşivler Ay seçin Kasım 2017 (1) Eylül 2016 (1) Mayıs 2016 (2) Nisan 2016 (4) Mart 2016 (5) Şubat 2016 (4) Ocak 2016 (4) Aralık 2015 (1) Mart 2015 (1) Şubat 2015 (4) Ocak 2015 (4) Aralık 2014 (5) Kasım 2014 (5) Ekim 2014 (5) Eylül 2014 (4) Ağustos 2014 (3) Temmuz 2014 (5) Haziran 2014 (4) Mayıs 2014 (4) Nisan 2014 (5) Mart 2014 (5) Şubat 2014 (4) Ocak 2014 (5) Aralık 2013 (4) Kasım 2013 (5) Ekim 2013 (5) Eylül 2013 (4) Ağustos 2013 (6) Temmuz 2013 (5) Haziran 2013 (4) Mayıs 2013 (5) Nisan 2013 (4) Mart 2013 (4) Şubat 2013 (4) Ocak 2013 (5) Aralık 2012 (5) Kasım 2012 (4) Ekim 2012 (5) Eylül 2012 (4) Ağustos 2012 (5) Temmuz 2012 (4) Haziran 2012 (4) Mayıs 2012 (5) Nisan 2012 (4) Mart 2012 (4) Şubat 2012 (5) Ocak 2012 (5) Aralık 2011 (6) Kasım 2011 (8) Ekim 2011 (4) Eylül 2011 (5) Ağustos 2011 (5) Temmuz 2011 (4) Haziran 2011 (5) Mayıs 2011 (4) Nisan 2011 (4) Mart 2011 (5) Şubat 2011 (4) Ocak 2011 (1) Aralık 2010 (1) Mart 2010 (2) Eylül 2009 (1) Aralık 2008 (1) Kasım 2008 (1) Ekim 2008 (1) Eylül 2008 (1) Ağustos 2008 (1) Temmuz 2008 (1) Haziran 2008 (1) Mayıs 2008 (1) Nisan 2008 (1) Mart 2008 (1) Şubat 2008 (1) Ocak 2008 (1) Aralık 2007 (2) Kasım 2007 (2) Ekim 2007 (4) Eylül 2007 (2) Ağustos 2007 (2) Temmuz 2007 (1) Haziran 2007 (2) Mayıs 2007 (5) Mart 2007 (1) Şubat 2007 (2) Ocak 2007 (2) Aralık 2006 (5) Kasım 2006 (2) Ekim 2006 (6) Eylül 2006 (2) Ağustos 2006 (1) Temmuz 2006 (4) Haziran 2006 (3) Mayıs 2006 (2) Nisan 2006 (4) Mart 2006 (2) Şubat 2006 (2) Ocak 2006 (1) Ağustos 2005 (1) Mayıs 2005 (2) Nisan 2005 (1) Mart 2005 (1) Şubat 2005 (1) Kasım 2004 (1)
Popüler Yazılar & Sayfalar
“HER TOPLUM, LAYIK OLDUĞU ŞEKİLDE YÖNETİLİR”	
“KİMSENİN HİÇ KİMSESİ OLMAMAK!”	
CAHİT KÜLEBİ 'NİN ŞİİRLERİNDE TOKAT VE ANADOLU 'YA AİT ÖZGÜN MOTİFLER	
Aşık Veysel	
“YİĞİT MUHTAÇ OLMUŞ KURU SOĞANA”	
NİKSAR – TOKAT DOLMUŞ TAŞIMACILIĞI (NİKSAR BELEDİYESİ MİNİBÜSÇÜLER DERNEĞİ)	
Tüm Yazılar	
KİME İNANACAKSINIZ?	
NİKSAR’DA SPOR	
ADAMIN BİRİ VE DİĞERLERİ…	
Blog İstatistikleri
200.138 tıklama
Gizlilik ve Çerezler: Bu sitede çerez kullanılmaktadır. Bu web sitesini kullanmaya devam ederek bunların kullanımını kabul edersiniz.
Çerezlerin nasıl kontrol edileceği dahil, daha fazla bilgi edinmek için buraya bakın: Çerez Politikası	