Türk lirası, “psikolojik” bir engel olarak kabul edilen 10 seviyesinin oldukça üzerinde, dolar/tl kuru gün içerisinde 13.49 ile rekor seviyeye yükseldi.
Satışlar, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın artan çift haneli enflasyon ortamında merkez bankasının devam eden tartışmalı faiz indirimini savunmasının ardından başladı. Hareketi “ekonomik bağımsızlık savaşının” bir parçası olarak nitelendirerek, yatırımcılardan ve analistlerden gelen rotayı değiştirme çağrılarını reddetti.
Türk Lirasındaki Değer Kaybı Enflasyon Baskılarını Artırıyor
Türkiye’de enflasyon şu anda %20 civarında, bu da 85 milyon vatandaşın temel ihtiyaçlarının hızla arttığı ve yerel para birimindeki maaşlarının büyük ölçüde değer kaybettiği anlamına geliyor.
Karşılaştırma için, 2019’da şu anda lira dolar başına yaklaşık 5,6’dan işlem görüyordu. Bu zaten bir şoktu, çünkü 2017 ortasında dolar başına 3.5’ten keskin bir düşüş oldu.
Türkiye’nin para birimi, Batı ile jeopolitik gerilimler, ödemeler dengesi açığı, azalan döviz rezervleri ve artan borçlar nedeniyle 2018’in başından beri düşüyor. Buna bağlı olarak en önemli gelişme Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının dolar kurundaki fiyat artışını engellemek için faiz oranlarını artırmayı reddediyor.
Erdoğan uzun süredir faiz oranlarını “düşman” olarak nitelendiriyor ve ekonomik ortodoksluğu reddediyor ve faiz artırımlarının aslında enflasyonu daha da kötüleştirdiğinde ısrar ediyor.
Yatırımcılar, para politikasının büyük ölçüde Erdoğan tarafından kontrol edildiğine inanılan Türkiye’nin merkez bankasının bağımsız olmamasından korkuyor. Yaklaşık iki yıl içinde, para politikası konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle üç merkez bankası yöneticisini görevden aldı.
Erdoğan tarafından Ekim ayında görevden alınan merkez bankası eski başkan yardımcısı Semih Tümen, cumhurbaşkanının eylemlerini sert bir dille eleştirdi.
Tümen, “Başarı şansı olmayan bu mantıksız deneyi terk ederek, Türk lirasının değerini ve Türk halkının refahını koruyacak bir kalite politikasına dönmeliyiz” dedi.
En son keskin düşüş, geçen Perşembe günü merkez bankasının faizleri 100 baz puan indirerek %15’e düşürmesiyle başladı. Sadece Eylül ayından bu yana faizleri 400 baz puan indirdi.
Derecelendirme kuruluşu Fitch’e göre, Ağustos ayında Türkiye’nin devlet borcunun %57’si sabitlendi veya döviz cinsinden belirlendi, bu da liranın değer kaybetmeye devam etmesiyle bu borcun ödenmesinin daha acı verici hale geldiği anlamına geliyor.
Bluebay Asset Management’ın yükselen piyasalar için kıdemli stratejisti Tim Ash “Merkez bankası gerçekten para politikası uygulamadığında ne olduğuna dair ters bir ekonomik deneye tanık oluyoruz” dedi.
Döviz Kurundaki Artışa İlişkin TCMB Açıklama Yaptı
Dolar/TL kurunda haftalık bazda yaklaşık olarak yüzde 24 artış meydana geldi. Bugün itibariyle ise ABD Doları, Türk Lirası karşısında yaklaşık yüzde 7 değer kazandı.
Kurdaki oynaklığın ciddi boyutlara ulaşması sebebiyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası spekülasyonlara ilişkin açıklama yaptı.
TCMB tarafından yapılan açıklamada; “Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının uygulanmakta olan dalgalı kur rejimi altında kur seviyesine ilişkin bir taahhüdü yoktur. Döviz kurları, serbest piyasa dinamiklerince arz ve talep koşullarınca belirlenmektedir. Merkez Bankası belli koşullar altında kalıcı yön amacı taşımadan sadece aşırı oynaklığa müdahale edebilmektedir. Döviz piyasalarında gerçekçi olmayan ve iktisadi temellerden tamamen uzak, sağlıksız fiyat oluşumları gözlemlenmektedir.
Şirketlerimiz ve vatandaşlarımızın aşırı oynak piyasa koşullarında iktisadi temellerden tamamen uzak değerlerden işlem yaparak olası kayıplara karşı uyarılması lüzumu üzerine bu açıklamaya gerek duyulmuştur.” denildi.