Karayolu trafik güvenliği; can ve mal kaybı ve trafik kazalar n önlemek amacıyla; yayaların, hayvanların ve araçların karayolları üzerindeki hal ve hareketlerinin tanzimi ile bu konuda verilerin toplanmasını ve değerlendirilmesini görüşür. Trafik Hizmetleri Başkanlığınca hazırlanarak, Karayolu Trafik Güvenliği Kurulunca uygun görülen önerileri değerlendirerek karara bağlar ve kararların yaşama geçirilmesi için gerekli koordinasyon önlemlerini belirler. Kurul yılda iki defa olağan, Başbakan’ın gerek görmesi halinde de olağanüstü olarak, gündemle toplanır. Gereği halinde diğer bakanlar da kurula çağrılabilir.
Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu’nun görevleri;
a) Karayolu trafik güvenliği konusunda hedefleri tespit etmek ve uygulatmak,
b) Tespit ettiği hedefler doğrultusunda gerekli mevzuat ve yasal düzenlemeleri hazırlatmak,
c) Bakanlıklararası koordinasyonu sağlamak,
d) Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu'nun önerilerini değerlendirip karara bağlamak ve kararların uygulanması için gereklikoordinasyonu belirlemek.
Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu
Kurul ayda bir kez toplanır, zorunlu hallerde başkan tarafından toplantıya çağrılabilir.
Kurulun görev ve yetkileri şunlardır;
a) Trafikle ilgili kuruluşlar arasında koordinasyon sağlanmasına ilişkin önerilerde bulunmak,
b) Trafik kazalarının azaltılmasına ilişkin önerilerde bulunmak,
c) Uygulamada görülen aksaklıkları tespit edip, giderilmesine yönelik önerilerde bulunmak,
d) Karayolu güvenliğinin geliştirilmesi için plan hazırlamak,
e) Karayollarının bakım, yapım ve işletmesinden sorumlu tüm kurum ve özel kuruluşların projelerini yapan ve uygulayan yetkili ve sorumlu kişilere çağdaş ilim ve teknik esaslarına uymaları konusunda önerilerde bulunmak.
2. T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Emniyet Genel Müdürlüğü
Trafik ile ilgili kuruluşların çalışma şartları, personel görev ve yetkileri Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Hizmetleri Başkanlığı'nca yürütülür. Emniyet Genel Müdürlüğü’ nün trafik kuruluşları ile bu kuruluşların görev ve yetkileri bu amaca yönelik hizmetleri yürütmek üzere her ilde ve gerekli görülen ilçelerde tescil şube veya büroları kurulur.
Emniyet Genel Müdürlüğü’nün Görevleri;
a) Araçlarda bulundurulması gerekli belge ve gereçleri, sürücüleri ve bunlara ait belgeleri, sürücülerin ve karayolunu kullanan diğer kişilerin kurallara uyup uymadığını, trafik düzenlemelerinin kanun hükümlerine uygun olup olmadığını denetlemek,
b) Duran ve akan trafiği düzenlemek ve yönetmek,
c) El koyduğu trafik kazalarında trafik kaza tespit tutanağı düzenlemek,
d) Trafik suçu işleyenler hakkında tutanak düzenlemek, gerekli işlemleri yapmak ve takip etmek,
e) Trafik kazası neticesinde hastalanan veya yaralananların bakımlarını sağlayacak tedbirlerin süratle alınmasına yardımcı olmak ve yakınlarına haber vermek,
f) Araçların tescil işlemlerini yaparak belge ve plakalarını vermek,
g) Sürücülerin belgelerini vermek
h) Taşıtların ve sürücülerin sicillerini tutmak, teknik ve hukuki değişikliklerini işlemek,
i) Trafik kazalarının oluş nedenleri ile ilgili tüm unsurları kapsayan istatistik verileri ve bilgilerini toplamak, değerlendirmek, sonuçlarına göre gereken önlemlerin alınmasını sağlamak ve ilgili kuruluşlara teklifte bulunmak,
j) Hasar tazminatı ödemelerini hızlandırmak amacıyla, sigorta şirketlerince istenecek gerekli bilgi ve belgeleri vermek.
3. JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞI Jandarma Teşkilatı Trafik Birimleri
Jandarma Genel Komutanlığı’ nın Trafik Hizmetlerinde Görev ve Yetki ve sorumlulukları şunlardır;
a) Kontrolünden sorumlu olduğu karayolları üzerindeki araçları, araçlarda bulundurulması gereken belge ve gereçleri, sürücüleri ve bunlara ait belgeleri kontrol etmek.
b) Sürücülerin ve karayolunu kullanan diğer kişilerin kural dışı hareketlerini denetlemek, sürücülerin ve karayolunu kullanan diğer kişilerin kural dışı hareketlerini denetlemek.
c) Duran veya akan trafiğin düzenlenmesini ve yönetilmesini sağlamak.
d) Meydana gelen trafik kazalarına el koymak, kazanın oluş nedenlerini tüm kusurlu unsurlara göre incelenerek, iz ve delillerini tespit etmek, adli işlemlere ve istatistikî bilgilere esas olmak üzere kaza tespit tutanağı tanzim etmek veya ettirilmesini sağlamak.
e) Trafik kazaları sonucu yolun trafiğe kapanmış olması halinde, kazaya ait iz ve delilleri kaybolmayacak şekilde işaretlemek, trafik güvenliği yönünden gerekli tedbirleri almak ve yolun trafiğe açılmasını sağlamak.
f) Ölüm veya yaralanma ile sonuçlanan trafik kazalarında, kazazedelere ilk ve acil yardımın yapılmasını, en yakın sağlık kuruluşuna götürülmesini, götürülmesi sağlık yönünden sakıncası bulunan yaralılar için de, sağlık personelinin olay mahalline getirilmesini sağlamak.
g) Şehirlerarası akaryakıt istasyonlarında bulundurulması mecburi görülen ilkyardım malzemeleri ile karayolları üzerinde açılacak tesislerle ilgili yönetmelik hükümleri uyarınca, taşıtlar için bulundurulması mecburi tutulan malzemeleri kontrol etmek, noksan veya uygun durumda bulundurmayanlar hakkında gerekli yasal işlemlerin yapılmasını sağlamak.
4. T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Görevleri;
a) Okul öncesi, okul içi ve dışı trafik eğitimini düzenleyen trafik genel eğitim planı hazırlamak ve ilgili kuruluşlarla işbirliği yaparak uygulamak.
b) Özel sürücü kursları açılmasına izin vermek ve bunları denetlemek. Motorlu araç sürücüleri yetiştirilmesi için sürücü kursları açmak.
c) Resmi ve özel kurslarda eğitilenlerin sınavları yapmak, başarılı olanlara sertifika verilmesini sağlamak.
d) İlköğretim ve ortaöğretim okullarında ders programlarına eğitim amaçlı zorunlu, uygulamalı trafik ve ilkyardım dersleri koymak.
e) Çocuklar için trafik eğitim parklarını açma, yapma, eğitim, denetim ve çalışma esaslarını belirlemek
5. T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI
Görevleri;
a) Karayollarında meydana gelen trafik kazaları ile ilgili ilk ve acil yardım hizmetlerini planlamak uygulamak.
b) Karayolları üzerinde ilkyardım istasyonları kurmak, personel, araç ve gereci sağlamak.
c) Her ilde trafik kazaları için eğitilmiş gerekli sağlık personeli ve yeteri kadar ilk ve acil yardım ambulans bulundurmak.
d) Araçlarda bulundurulacak ilkyardım çantalarının içeriğini belirlemek.
e) Trafik kazalarında ilkyardım uygulamalarına ait gerekli halk eğitimini yaptırmak ve yapmaktır.
6. T.C. ORMAN ve SU İŞLERİ BAKANLIĞI - T.C. TARIM ve HAYVANCILIK BAKANLIĞI
a) Köy yollarında;
• Trafik düzeni ve güvenliği açısından gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yaparak, tedbir almak ve aldırmak,
• Yol güvenliğini ilgilendiren konulardaki; kavşak, durak yeri, yol dışı parkyeri, aydınlatma ve benzeri tesislerin projelerini incelemek ve onaylamak,
• Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında, tesisler için bağlantıyı sağlayacak geçiş yolları yönünden izin vermek,
• Yetkili birimlerce veya trafik zabıtasınca tespit edilen trafik kaza analizi sonucu karayolu yapısı ve işaretlemeye dayalı kaza nedenleri göz önünde bulundurularak gerekli tedbirleri almak,
b) Orman yollarında;
• Trafik düzeni ve güvenliği açısından ana orman yolları ile gerekli görülen diğer orman yollarında işaretlemeler yaparak tedbirler almak ve aldırmak, trafik kanunu ve bu kanuna göre çıkarılan yönetmeliklerle orman yolları içine trafikle ilgili olarak verilen diğer görevleri yapmak.
7. T.C. ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK ve HABERLEŞME BAKANLIĞI
Görevleri;
a) Karayolları Trafik Kanunu açısından karayolu ile uluslararası ve şehirlerarası yük ve yolcu taşımacılığına ilişkin idari düzenlemeleri yapmak ve gerekli koordinasyonu sağlamak,
b) Tescile bağlı araçların muayenelerini yapmak veya yaptırmak, Araç muayene istasyonlarını denetlemek,
c) Karayolları Trafik Kanununa aykırı hareket edenler hakkında tutanak düzenleyerek idari para cezası vermek,
d) Karayolları Trafik Kanununda belirlenen idari tedbirleri almak,
e) Trafik zabıtasının görev ve yetkileri saklı kalmak üzere, araçların ağırlık ve boyut kontrollerini yapmak veya yaptırmak ve denetlemek, aykırı görülen hususlarla ilgili olarak sorumlular hakkında idari para cezasına dair tutanak düzenlemek.
8. KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Görev yetki ve sorumlulukları;
a) Görev bölgesinde yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında can ve mal güvenliği yönünden gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yaparak tedbirleri almak ve aldırmak.
b) Bütün karayollarındaki işaretleme standartlarını tespit etmek, yayınlamak ve kontrol etmek.
c) Trafik ve araç tekniğine ait görüş bildirmek, gereğinde karayolu güvenliğini ilgilendiren konulardaki projeleri incelemek ve onaylamak.
d) Erişme Kontrollü Karayollarında, yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında, İçişleri Bakanlığı’ nın uygun görüşü alınmak suretiyle, bu Yönetmelikte belirlenen hız sınırlarının üstünde veya altında hız sınırları belirlemek ve işaretlemek.
e) Trafik kazalarının oluş nedenlerine göre veriler hazırlamak ve karayollarında gerekli önleyici teknik tedbirleri almak veya aldırmak.
f) Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında trafik güvenliğini ilgilendiren kavşak, durak yeri, aydınlatma, yol dışı park yerleri ve benzeri tesisleri yapmak, yaptırmak veya diğer kuruluşlarca hazırlanan projeleri uygun olanları tasdik etmek.
g) Yetkili birimlerce veya trafik zabıtasınca tespit edilen trafik kaza analizi sonucu, altyapı ve yolun fiziki yapısı ile işaretlemeye dayalı kaza sebepleri göz önünde bulundurularak gerekli görülecek tedbirleri almak veya aldırmak,
h) Karayolları Trafik Kanununun hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında Cumhuriyet Başsavcılığı’na sevk tutanağı veya idari para cezasına dair tutanak düzenlemek; kural ihlallerinin tespiti halinde, durumu bir tutanakla belirlemek ve en yakın trafik kuruluşuna teslim etmek.
9. BELEDİYELER
Belediye trafik hizmet birimlerinin yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarındagörev, yetki ve sorumlulukları;
a) Yolun yapısını, trafik düzeni ve güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmak,
b) Yol ve kavşak düzenlemeleri yapmak,
c) Trafiği düzenleme amacı ile, Trafik işaret levhaları, ışıklı ve sesli trafik işaretleri, yer işaretlemeleri temin ve tesis etmek, bunların devamlılığını ve işlerliğini sağlamak,
d) Karayolları yapısı üzerinde ve kenarında yapılan çalışmalarda trafik düzen ve güvenliği için gereken tedbirleri almak, aldırmak ve çalışmaları denetlemek,
e) Açık ve kapalı park yerleri (otopark) alt ve üst geçitler yapmak, yaptırmak işletmek ve işletilmesine izin vermek,
f) Halkın trafik eğitimine katkıda bulunmak üzere; çocuk trafik eğitim parkları yapmak ve yapılmasına izin vermek,
g) Yaya ve taşıt yollarında yayaların ve araçların hareketlerini zorlaştıran ve trafiği tehlikeye düşüren, motorlu araçlar dışındaki her türlü engeli ortadan kaldırmak,
h) Yol yapısı veya işaretleme yetersizliği yüzünden trafik kazalarının vuku bulduğu yerlerde, yetkililerce teklif edilen tedbirleri almak.
i) Büyükşehirlerde UKOME (Ulaşım Koordinasyon Merkezi) kararları almak.
10. İL ve İLÇE TRAFİK KOMİSYONLARI
• Bu komisyon, İl sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almak, yönetmelikte gösterilen konular ve esaslar çerçevesinde, illerde Vali veya yardımcısının başkanlığında, Belediye, Emniyet, Jandarma, Milli Eğitim, Karayolları ve Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonuna bağlı ilgili odanın temsilcileri, valilikçe uygun görülen trafikle ilgili üniversite, oda, vakıf ve kamuya yararlı dernek veya kuruluşların birer temsilcisinden oluşan il trafik komisyonu, ilçelerde ise Kaymakamın başkanlığında, aynı kuruluşların yöneticileri veya görevlendirecekleri temsilcilerinin katıldığı ilçe trafik komisyonu kurulur.
• Gündem konularını Vali veya Kaymakamlar belirler.
• İl ve ilçe trafik komisyonu kararlarını bütün resmi ve özel kuruluşlar uygulamakla yükümlüdür.
• İlçe trafik komisyonu kararları, il trafik komisyonunca incelenip vali tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.
Görev ve Yetkileri;
a) İl sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almak,
b) Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve şartları, çalıştırılabileceği yerler ile güzergahlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek,
c) Gerçek ve tüzel kişiler ile resmi ve özel kurum ve kuruluşlara ait otopark olmaya müsait boş alan, arazi ve arsaları geçici otopark yeri olarak ilan etmek,
d) Karayollarının bir kısmının veya tamamının yoldan faydalananların bir kısmına veya tamamına kapatılmasına, park edilecek yerler ile zaman ve süresinin ve araçların geliş ve gidiş yollarının ve yollara konulacak trafik işaretlerinin yerlerinin belirlenmesine karar vermek,
e) Karayollarında gerekli hal ve yerlerde en çok ve en az hız limitine göre yeniden hız sınırlarını belirlemek.