Nicelikli bir sinema seyircisiyimdir. Bugüne kadar yaklaşık 2000 tane film izledim ama nitelik konusu soru işareti. Şu anda bir sinek ikilisiyim ama büyüyünce nitelikli sinema seyircisi olucam.
Ama lütfen kumda oynamama izin verin de şu Nuri Bilge Ceylan’ın Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye alan son filmi “Kış Uykusu” üzerine iki kelam edeyim.
Stalin’in bir sözü vardır: “Amerikan film endüstrisini kontrol edebilseydim, komünizm fikrini yaymak için başka hiçbir şeye ihtiyaç duymazdım”.
Sinema bu kadar önemli ve etkili bir şeydir işte. Lenin de sinemayı geleceğin sanatı olarak görmüştür. “Lenin, Stalin falan ne oluyoruz?” demeyin lütfen, ben de onları “seviyorum”.
Amerika dedik. Bu ülke filmleri aracılığıyla sadece yaşam kültürünü satıp kendisi üzerine bir sempati toplamaz aynı zamanda ideolojisini de satar filmler aracılığıyla. Buradan elde ettiği ideolojik kazanım milyonlarca insan katlederek elde ettiği kazanımdan az değildir. Rambo, Rocky gibi bunu mal gibi yapanları da mevcut olup subliminal olarak etkileyici bir şekilde yapanları da mevcuttur. IMDB Top 250 listesine bakabilirsiniz bu örnekler için. İstisnalarla gelenin ağzına kürekle vururum. Tablonun bütünü bizi ilgilendiriyor ve ilgilendirmelidir de.
Bu tarz sinema anlayışının karşısında bir de Avrupa sineması denen bir tarz vardır. “Karşısında” kelimesi yanlış oldu, bu tarzın yanında diyelim. Bu tarz sinema anlayışı ise “büyük” meselelerle ilgilenmeyip ayrıntılarla ilgilenir. Hatta onlara boğulur. Bu tarz sinemanın en favori karakteri bireyci, çıkışsız, kötücül, pesimist karakterdir. Favori atmosferi “kasvetli” atmosferdir. Dinginlik ve dingillik çok görülür bu tarzda. Bu filmleri çok az kişi seyreder. Bu filmler fonlarla desteklenir. Onların er meydanı festivallerdir.
Peki sen nicelikli ve de büyüyünce nitelikli olmayı düşünen bir sinema izleyicisi olarak ne öneriyorsun diye sorulabilir.
Yetmez-ama-evet’çi, dönek, pesimist, gerici, misantropik yönetmen Zeki Demirkubuz’un bir cümlesi vardır: “Marksist olamamak benim trajedimdir.” diyor.
Marksist sinema sever olmak da benim trajedimdir. Yanlış anlaşılmasın Marksist olmak değil trajik olan. O, bir insanın başına gelebilecek en güzel şeydir. Marksist olup sinema sever olmak trajik bir şeydir.
En büyük düşmanı olarak Marksizmi gören dünyadaki egemen ideoloji hele hele bu kadar etkili olan sinema alanında Marksizme alan bırakmamaktadır. Bu yüzden benim önerdiğim, en çok sevdiğim tarz olan toplumcu gerçekçi tarza sinema alanında fazla yer bırakılmamaktadır.
GÖSTERMEK, ANLATMAK
Bazı filmler gösterir, bazıları da anlatır. En iyisi anlatıp, harekete geçirendir bu arada. Nuri Bilge Ceylan’ın bütün filmleri göstermek üzerine yapılmıştır. Bunu sadece çok iyi sinematografiye sahipler anlamında söylemiyorum. Son üç filmi haricindeki bütün filmleri bu sinematografi dininin müritleriydi. Son üç filmi ise bu formatı biraz aştı. Manzara göstermenin ötesinde insanı da göstermeye başladı.
Hangi insanı?
Elbette ki düzen insanını. Yani başlıkta söylediğim gibi mutsuz ve bireyci düzen insanını. Bunları her gün yanı başımızda görüyoruz, biz de önemli ölçüde böyleyiz.
Peki bana bunun neden olduğunu anlatmıyorsa bir filme o kadar para vermeye ne gerek var? Sadece “anlatmamakla” yetinse yine iyi. Bu tarz filmlerin, bu düzenin ve bu insanın kanıksanması, sorgulanmaması gibi çıktıları oluyor. Kaç kere bu cümleyi kurdum, hayatta sanattan ve sinemadan çok daha önemli şeyler var.
İYİ UYKULAR TÜRKİYE
Gelelim “Kış Uykusu”na. Böyle bir film işte. Kasvetli atmosferde, boktan hayatı süreklileştiren bir misantropik var. Dar çevresindeki herkese bir nevi pasif faşizm uygulayan bir “tanrı” kişilik. Dayatmacı, belirleyici, erk sahibi bir misantropik. Eski tiyatrocu olması, adının aydın olması, okur yazar olması ise kimse kusura bakmasın tam bir olta. Filmi canlı tutmak için, karakter üzerine daha fazla egzantiriklik dökmek için kurgulanmış. Olmuyor işte, filmi sonuna kadar izliyorsunuz ve en başından beri hissettiğiniz diken üstüne olma hali sizi esir alıyor. Birkaç gün boyunca esir alıyor. Bu film de böyle etkili işte.
Bu filmin ideolojik çıktılarını size söylersem beni komplo teoriciliğiyle suçlarsınız.
AKP KARŞITI MI DEĞİL Mİ?
Değil. Olamaz da. İnsanlara umut, mücadele azmi, kararlılık aşılamayan onlara yaşadıkları gerçek çelişkilerin kaynağı konusunda hiçbir fikir vermeyen bir film AKP karşıtı olamaz. Bir iki yerde geçen çapulcu ve ayyaş kelimeleri derseniz ben de size egzantrik, derin imam karakteri derim. Bu AKP döneminde özellikle Kültür Bakanlığı’ndan fon alan bazı filmlerde ortaya çıkan egzantrik, derinlikli, demokratik imam karakterlerinden kıllanmıyor değilim. “Hep türbanlıları ötekileştiriyorsun, neden dindar erkekleri ötekileştirmiyorsun” diye soranlara gelsin: Derinlikli bir imam o-la-maz! Kadın-erkek fark etmiyor işte. İnsan dini hayatına soktuğu oranda özgür ruhlu, sorgulayan, sığ olmayan birey olmaktan uzaklaşır.
Bu film AKP karşıtı falan değil. AKP rejiminin arayıp bulamadığı bir psikolojiyi insanlara yükleyen bir film “kötü” bir filmdir.
Bu durumda Nuri Bilge’nin filmi “öldürülen çocuklara” armağan etmesi de bir noktadan sonra anlamsızlaşıyor.
KADIN DÜŞMANI MI?
Bu konuda da kıllanmıyor değilim. Kadın düşmanlığı zayıf bir argüman ama filmdeki kadınların rahatsız edici düzeyde güçsüz olmaları hiç hoşuma gitmedi. Tamam Nuri Bilge anlatmaz, sadece gösterir ama o kadar da değil. Olmamalı.
SONUÇ
Sinema hem pahalı bir iş hem de çok etkili. Bu yüzden sanatçı kendisini konforlu hissedecek diye bazı filmlerin ortaya çıkardığı olumsuz ideolojik çıktıları yalayıp, yutmamaya devam edeceğim. Hem o kadar da çaresiz değiliz. Çünkü insan asla boyun eğmez ve yaratıcı bir çözüm mutlaka bulunur. Marksistler bulur çoğunlukla…Sinema diniyle hesaplaşan yönetmenler ortaya çıkar falan. Lütfen “Sınıf Dostu Filmler” albümüme bir bakınız.
Bunu paylaş:
Paylaş
Tweet
Yazdır
WhatsApp
Bu yazı AKP, Devrimci sinema, Lenin, Marksizm, nuri bilge ceylan, Stalin, tetikçi sinema kategorisine gönderilmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.	
← Sosyal medyada yardırmak üzerine
“The Day I Became a Woman” (2000) →
İnsanlar mutsuz ve bireyci, Ee? için 5 cevap
ikikisilikorkestra der ki:	
11 Temmuz 2014, 09:33	
Merhaba Yılmaz Bey;
İnternette "tystnaden" filmi ile ilgili bir araştırmadan sonra; sizin daha önce yazmış olduğunu düşündüğüm bir blogla karşılaştım. O blogta "tystnaden" filmi ile ilgili şöyle bir ifade var: "Tystnaden de Sinema dergisinde dvd klasik bölümünde tanıtılmıştı ve yazı o kadar güzeldi ki hayatımın filmi olacağını düşünüyordum." işte ben de aynı durumdayım. o dergideki yazıyı ben de okum ve aslında o dergideki yazıyı bulmak istiyorum. Derginin kaçıncı sayısı, yazı kime ait hatırlamıyorum. Bana bu konuda yardımcı olabilir misiniz? Yazıyı istemememin sebebi; filmi tekrar izleyeceğim ama o yazıyı okuduktan sonra,.
Yardımcı olursanız çok sevinirim.
Not: bu arada eski blogunuzdaki "film" eleştirilerinin çok samimi bulduğumu eklemek isterim. Aki Karusmaki'den bahsettiğiniz yazıda "son filmi 2011 de çıkacak ve ben o son filmi muhtemel üç sene sonra izleyeceğim" diye bir ifadeniz bu samimiyeti ve size olan yakınlığımı anlatacak kadar yeter bence.
Bu bloğunuzu elimden geldiğince takip etmeye çalışıyorum, ben de az buçuk bir şeyler karalıyorum, takip etmek isterseniz veririm adresimi. Sinemayla ilgili değil ama. Çünkü zaten bir sürü bloglar var, filmlerle ilgili yazan. Ben yeni bir şey söylemeyeceğim sonuçta. Bloğum kişisel biraz.
Neyse.
İyi Çalışmalar,
Cevapla	
Yılmaz Elver der ki:	
11 Temmuz 2014, 10:01	
Değerli dostum,
O derginin hangi sene hangi sayı olduğunu sana maalesef söyleyemiyorum. Dergileri biriktirmiyorum çünkü. Yardımcı olamadım kusura bakma. Olumlu eleştirilerin için teşekkür ederim. Blogunu takip edeceğim. Görüşmek üzere
Cevapla	
Yılmaz Elver der ki:	
11 Temmuz 2014, 10:09	
Bir yanlışlık oldu, giderildi 🙂 Kolay gelsin.
Cevapla	
ikikisilikorkestra der ki:	
11 Temmuz 2014, 20:48	
Bu yorum yazar tarafından silindi.
Cevapla	
ikikisilikorkestra der ki:	
14 Temmuz 2014, 09:39	
Sorun değildi. İyi çalışmalar.
Cevapla	
Bir cevap yazın Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak.
Yorum
İsim
E-posta
İnternet sitesi
Bir dahaki sefere yorum yaptığımda kullanılmak üzere adımı, e-posta adresimi ve web site adresimi bu tarayıcıya kaydet.
Beni sonraki yorumlar için e-posta ile bilgilendir.
Beni yeni yazılarda e-posta ile bilgilendir.
Arama:
Facebook Hesabım
baran.dogan.5209 kişisinin Facebook üzerindeki profilini görüntüle
Ben kimim?
Mesleğim İngilizce öğretmenliği olmakla beraber, bu sitenin İngilizce öğretmenliğiyle alakası yoktur. 2008 yılından beri blog yazarlığı yapıyorum. İlk başlarda sadece sinema yazıyordum. Sonra daha çok siyaset yazmaya başladım. İki, üç senedir ise (şu anda 2016'nın sonundayız) "her şeyi" yazıyorum. Sitenin üstündeki görselin altında yer alan sekmeler benim ilgi alanlarım ve bu alanlarda yazılar yazıyorum. Eski yazılarım, yeni yazılarım hepsi bu sitede olacak artık. Keyifli okumalar dilerim... Baran Doğan
Sinek İkilisi Ne Demek?
Sinek ikilisi, briçteki en değersiz kağıttır. "Sinek ikilisi muamelesi yapmak" gibi bir deyime malzeme olmuştur. Birisini önemsememek anlamındadır. Kendimle dalga geçmeyi sevdiğim için bu ismi tercih ettim.
Yazı Arşivim
Yazı Arşivim Ay seçin Kasım 2021 (1) Ekim 2021 (2) Eylül 2021 (2) Ağustos 2021 (1) Temmuz 2021 (2) Haziran 2021 (2) Mayıs 2021 (3) Nisan 2021 (3) Mart 2021 (4) Şubat 2021 (7) Ocak 2021 (2) Aralık 2020 (3) Kasım 2020 (5) Ekim 2020 (4) Eylül 2020 (3) Ağustos 2020 (7) Temmuz 2020 (5) Haziran 2020 (2) Mayıs 2020 (7) Nisan 2020 (7) Mart 2020 (7) Şubat 2020 (6) Ocak 2020 (6) Aralık 2019 (6) Kasım 2019 (6) Ekim 2019 (4) Eylül 2019 (4) Ağustos 2019 (3) Temmuz 2019 (5) Haziran 2019 (2) Mayıs 2019 (3) Nisan 2019 (5) Mart 2019 (5) Şubat 2019 (5) Ocak 2019 (6) Aralık 2018 (7) Kasım 2018 (5) Ekim 2018 (4) Eylül 2018 (8) Ağustos 2018 (7) Temmuz 2018 (9) Haziran 2018 (12) Mayıs 2018 (15) Nisan 2018 (8) Mart 2018 (12) Şubat 2018 (11) Ocak 2018 (6) Aralık 2017 (10) Kasım 2017 (10) Ekim 2017 (9) Eylül 2017 (14) Ağustos 2017 (6) Temmuz 2017 (3) Haziran 2017 (20) Mayıs 2017 (6) Nisan 2017 (6) Mart 2017 (10) Şubat 2017 (6) Ocak 2017 (20) Aralık 2016 (25) Kasım 2016 (1) Ekim 2016 (10) Eylül 2016 (17) Ağustos 2016 (9) Temmuz 2016 (4) Haziran 2016 (17) Mayıs 2016 (18) Nisan 2016 (6) Mart 2016 (6) Şubat 2016 (10) Ocak 2016 (12) Aralık 2015 (6) Kasım 2015 (9) Ekim 2015 (11) Eylül 2015 (13) Ağustos 2015 (11) Temmuz 2015 (5) Haziran 2015 (6) Mayıs 2015 (12) Nisan 2015 (13) Mart 2015 (8) Şubat 2015 (7) Ocak 2015 (10) Aralık 2014 (9) Kasım 2014 (16) Ekim 2014 (16) Eylül 2014 (6) Ağustos 2014 (6) Temmuz 2014 (11) Haziran 2014 (7) Mayıs 2014 (7) Nisan 2014 (8) Mart 2014 (6) Şubat 2014 (1) Ocak 2014 (7) Aralık 2013 (8) Kasım 2013 (7) Ekim 2013 (6) Eylül 2013 (6) Ağustos 2013 (8) Temmuz 2013 (12) Haziran 2013 (4) Mayıs 2013 (5) Nisan 2013 (7) Mart 2013 (8) Şubat 2013 (9) Ocak 2013 (7) Aralık 2012 (9) Kasım 2012 (4) Ekim 2012 (6) Eylül 2012 (5) Ağustos 2012 (15) Temmuz 2012 (19) Haziran 2012 (9) Şubat 2012 (1) Ocak 2012 (1) Aralık 2011 (5) Kasım 2011 (12) Ekim 2011 (10) Eylül 2011 (18) Ağustos 2011 (20) Temmuz 2011 (19) Haziran 2011 (19) Mayıs 2011 (13) Mart 2011 (1) Şubat 2011 (13) Ocak 2011 (12) Aralık 2010 (12) Kasım 2010 (21) Ekim 2010 (17) Eylül 2010 (15) Ağustos 2010 (12) Temmuz 2010 (14) Haziran 2010 (14) Mayıs 2010 (12) Nisan 2010 (9) Mart 2010 (7) Şubat 2010 (12) Ocak 2010 (13) Aralık 2009 (5) Kasım 2009 (7) Ekim 2009 (8) Eylül 2009 (12) Ağustos 2009 (12) Temmuz 2009 (11) Haziran 2009 (6) Mayıs 2009 (6) Nisan 2009 (10) Mart 2009 (16) Şubat 2009 (15) Ocak 2009 (39) Aralık 2008 (24) Kasım 2008 (15) Ekim 2008 (10) Eylül 2008 (14)