Diskoid lupus eritematozus (DLE) özellikle güneşe maruz kalan bölgelerde görülen ve skarlaşmaya neden olabilen bir deri hastalığıdır. Cilt lupus eritematozus’unun tüm formları en sık doğurganlık yaşındaki kadınlarda görülür ki bu, talidomid ve asitretin gibi doğum defektlerine neden olabilen bazı tedaviler açısından önem taşıdığı gibi, hidroksikolorokin de göz ve kulağa zarar verebiliyor. DLE’nin psikolojik bir etki de yapabilen kronik ve skarlaşma yapan özelliğinin yanında bazı tedavilerin ciddi yan etkilerinin de olması nedeniyle belirsizliği gidermek ve en iyi ve güvenli tedaviyi belirlemek gerekiyor. Kanıtlar 2016 Eylülüne kadar güncel.
Derleme sorusu
DLE hastalarında skarlaşma riskini ve muhtemel psikolojik etkileri azaltmak için en iyi tedaviyi belirlemeyi amaçladık. Steroid, pimekrolimus ve takrolimus gibi topikal ilaçlar ve hidroksikinon, retinoidler, metotreksat, azatiyoprin, lenalidomid ve biyolojikler gibi oral tedaviler dâhil tüm tedavileri araştırdık. Potansiyel olarak bu ilaçlardan herhangi biri plaseboya ya da bir diğerine karşı kıyaslanmış olabilir. Ameliyat, lazer, ışıktan korunma, ışık tedavisi ve başka tip fizik tedavileri ilaç olarak düşünmediğimizden dışladık.
Çalışma özellikleri
17 – 82 yaşları arasında toplam 197 katılımcıyla yapılan 5 araştırma bulduk. Katılımcılar Avrupai İskandinavya, İran ve ABD’den derlendi. Cilt lezyonları en sık yüz, kulaklar ve saçlı derideydi. Hastalık süreleri 1 ayla 16 yıl arasındaydı. Tedavi olarak farklı güçlerde steroid kremleri, oral hidroksiklorokin ve asitretin, takrolimus, pimekrolimus ve salbutamol kremleri kullanıldı. Takrolimus ve salbutamol tedavilerinde kontrol koluna plasebo verildi.
Anahtar sonuçlar
78 katılımcılı bir araştırmada flusinonid %0.05 kremi, DLE’yi komple temizlemede hidrokortizon %1 kremine göre neredeyse 3 kat kadar daha etkili bulundu (%10’a karşı %27). Lezyonlarındaki kızarıklığı en az %50 azalan hasta oranı ve hasta tatmini raporlanmadı. Hidrokortizon kullanan 3 hastada ciltte iritasyon görüldü ve bir hastada akne gelişti; flusinonid kullanan 2 hasta yanmadan yakındı. Hiç bir katılımcı yan etkiler nedeniyle tedaviyi bırakmadı.
Komple rezolüsyon anlamında 400 mg hidroksikolorokin ve 50 mg asitretin eşit fayda sağlar görünüyor (sırasıyla %50’ye karşı 46). Kızarıklıkta fark edilir azalma asitretinle daha az olabiliyor (%68’e karşı 42) ancak ikisi de plaseboyla kıyaslanmadı. Hasta tatmini ölçülmedi. Asitretin grubunda ters etkiler daha sıktı ve bunlar, 4 hasta dudak kuruması ve mide barsak belirtileri nedeniyle tedaviyi bıraksa da minör olarak nitelendi.
8 hafta süren 10 katılımcılı küçük bir araştırmada %1 pimekrolimus kremi, %0.1 betametazonla kıyaslandı ancak bu çalışmada derlememizin primer sonuç ölçütlerinden hiçbirisi ve ters etkiler raporlanmadı.
Daha uzun süren ve %0.1 takrolimus kremini plaseboyla kıyaslayan bir çalışmada da primer sonuç ölçütlerimiz raporlanmadı. Takrolimus kullanan 5 katılımcıda hafif yanma ve kaşıntı olduğu raporlandı, bir katılımcıda da herpes simpleks nüksü görüldü. Takrolimus kremiyle görülen yanma ve iritasyon yakınmaları tedavi terkine neden olmadı.
37 katılımcılı bir araştırmada %0.5 R-salbutamol kremi plasebo kremine karşı kıyaslandı, bunda da derlememizin primer sonuç ölçütleri raporlanmadı. Her iki grupta da sadece küçük yan etkiler olduğu raporlandı. Plasebo grubunda 15, salbutamol grubunda 24 yan etki bildirildi.
Kanıt kalitesi
Primer sonuç ölçütümüz olan temizlenme ya da mükemmel iyileşme için kanıt kalitesi, %0.05 flusinonid %1 hidrokortizon kıyaslaması için düşük. Bu kıyaslamayı yapan tek çalışmadan çok sayıda hasta eksildi.
Asitretin 50 mg ve hidroksikolorokin 400 mg kıyaslamasında, primer sonuç ölçütlerimizden kızarıklıkta azalma ve komple rezolüsyon için kanıt kalitesine düşük değer biçtik. Çalışmaya az sayıda katılımcı alındı ve gruplar arasında DLE dışı lupus formları olan katılımcı sayıları farklıydı
Ters olaylar için kanıt kalitesi genel olarak orta bulundu.
Kaynak
Jessop S, Whitelaw DA, Grainge MJ, Jayasekera P. Drugs for discoid lupus erythematosus. Cochrane Database of Systematic Reviews 2017, Issue 5. Art. No.: CD002954. DOI: 10.1002/14651858.CD002954.pub3