Helal Arapça bir kelimedir.Yasal, meşru, geçerli manasınadır. Onun karşıtı olan Haram kelimesi ise yasal olmayan, gayrımeşru, geçersiz manasınadır. Yemek ve tüketmek için bir şey geldiği zaman Helal şartı, müslümanın standart sınırıdır. Çok az istisnalarla, tüm saf ve temiz şeyler Helal kılınmıştır. Ancak aşağıdaki istisnalar kesinlikle Haramdır.
Helal meşru manasına gelen bir Arapça kelimedir. Allah (c.c.) Kuran-ı Keriminde Müslümanlara ve bütün insanlara helâl olan şeyleri yemelerini emrediyor. Bu mesajı bildiren pekçok ayetin arasında yer alan birkaç ayet meali şöyledir:
“Ey İnsanlar ! Yeryüzünde bulunan gıdaların güzel ve temiz olanlarından yiyin, şeytanın peşine düşmeyin, zira şeytan sizin apaçık bir düşmanınızdır.” (2/168)
“Ey İman edenler! Size verdiğimiz rızıkların iyilerinden yiyin, eğer siz gerçekten yalnız Allah’a kulluk ediyorsanız, O’na şükrediniz.” (2/172)
“Allah’ın size helâl ve temiz olarak verdiği rızıklardan yiyin ve kendisine iman etmiş bulunduğunuz Allah’tan korkun.” (5 /88)
Aşağıdaki gıda maddeleri kesin Helâldir:
– İnek,koyun deve ve keçi sütü
– Bal
– Balık
– Sarhoşluk vermeyen bitkiler
– Taze veya tabii olarak dondurulmuş meyveler
– Yer fıstığı, antep fıstığı, fındık, ceviz gibi kabuklu ve reçineli meyveler
– Buğday, arpa, pirinç, çavdar, yulaf gibi taneli gıdalar.
Sığır, deve, koyun, keçi, geyik, tavuk, ördek gibi hayvanların ve av kuşlarının etleri de Helâldir. Ancak İslâmi usule göre kesilmiş olmaları şarttır.
İslami usulle kesme ise şöyle yapılmaktadır:
Öncelikle hayvanı kesecek olan insan Müslüman olmalıdır. (Ehl-i Kitab’da olabilir). Hayvan yere yatırılmalıdır. Gırtlağı üç ana kan damarının kesilebilmesi için keskin bir bıçakla yarılmalıdır. Hayvanın gırtlağının acı vermeden kesimi esnasında, kesen şahıs Allah’ın adını zikretmeli veya “Bismillah Allah-u Ekber” gibi duayı tekrar etmelidir.
HARAM NEDİR?
Haram; gayri meşru, meşru olmayan manasına gelen bir Arapça kelimedir. Kuran-ı Kerim ve Peygamberimiz (s.a.v.) in sünnetinin ışığında fakihlerin Haram olduklarında ittifak ettikleri maddeler aşağıda çıkarılmıştır:
– Domuz, domuz eti ve domuz ürünleri,
– Kan ve kandan yapılmış ürünler,
– Etobur hayvanlar, yırtıcı kuşlar, sürüngenler,
– Kesilmeden önce ölmüş hayvanın parçaları
– İslâmi usulle kesilmemiş, Allah(cc)’ dan başkası adına kesilmiş eti helâl hayvanlar,
– Sürüngen ve böcekler
– Şarap, etil alkol ve ispirto, alkol ve tüm sarhoşluk veren maddeler,
– Yukarıda belirtilen ürünlerden her hangi biri ile karıştırılmış gıdalar.
Yukarıda zikredilmiş maddeler Haramdır ve bütün müslümanlar tarafından kaçınılmalıdır.
“Ey İnsanlar! Yeryüzünde temiz ve helâl şeylerden yiyin, şeytana ayak uydurmayın, zira o, sizin için apaçık bir düşmandır.” (Bakara 168) âyet-i kerimesine dikkat edilirse Cenab-ı Hak bu husuta sadece Müslümanlara değil, bütün insanlara hitab etmektedir. Ayrıca Maide sûresi üçüncü ayetinde de Cenab-ı Zül Celâl hazretleri iman edenlere şöyle buyurmaktadır:
“Leş, kan, domuz eti, Allâh (c.c.)’dan başkası adına kesilenler, boğulmuş, bir yerine vurularak öldürülmüş, düşüp yuvarlanmış, başka bir hayvan tarafından yenmiş olanlar (canları çıkmadan önce kesmemişseniz) ve dikili taşlar üzerinde boğazlananlar haram’dır.”
Helâl ve haram hususunda İslâm’ın temel kaideleri ise şöyledir:
– Helâl eşyanın aslındadır.
– Helâl ve haram kılma hakkı yalnız Allah (c.c.) ındır.
– Helâl’i haramlaştırmak, Allah (c.c.) ‘a ortak koşmanın eşidir.
– Haram emri, bir şeyin çirkin ve zararlı oluşuna göredir.
– Helâl’de, haram’dan kaçınmak için her şey vardır.
– Harama götüren herşey haramdır.
– Haramı helalleştirmek için hile yapmak haramdır.
– Sadece iyi niyet haramı helal yapmaz.
– Şüpheli olan herşeyden kaçınmak esasdır.
– Haram herkes için haramdır.
– Zaruretler mahzurları mübah kılar.
Kısaca özetlersek;
Helal olma şartları: Alkol kullanmadan, eti helal ve kesimi İslami usulle yapılan hayvani veya bitkisel tabanlı katkı maddeleri %100 helal kabul edilir.
Haram olma şartları: Yenmesi haram kılınmış veya kesimi İslami usulle yapılmamış hayvani kaynaklı veya bitkisel olduğu halde alkolle muamele görmüş maddelerden yapılmış katkı maddeleri %100 haram kabul edilir.
Şüpheli olma şartları: Pek çok şeylere açıkça helal, ya da açıkça haram denemeyebilir. Bazı şeyler tam açık bilinemeyebilir. Bunların sorgulanması gerekebilir veya helal mi, haram mı tesbitini tam yapabilmek için daha fazla bilgiye ihtiyaç duyulabilir. Mesela sanayi ürünü gıda maddeleri, ihtiva ettikleri,jelatin gibi, enzim gibi, lesitin gibi, mono ve digliserid gibi katkı maddelerinin kökenleri hakkında veya üretim safhasında kullanılan yöntemler hakkında net bir bilgiye sahip olunamadığı zaman da Şüpheli bir durum söz konusu olur. Yenmesi haram kılınmış veya İslami usulle kesilip kesilmediği, bitki kökenli olduğu halde alkolle muamele yapılıp yapılmadığı bilinmeyen katkı maddeleri de şüpheli kabul edilir.
HELAL SERTİFİKA NEDİR?
Helal sertifikalama, muteber, ehil ve tarafsız bir kurumun, söz konusu üretimi denetlemesini, helal standartlarla uygunluk içerisinde üretimin yapıldığını teyit etmesini ve buna bağlı olarak, onaylanmış bir belge vermesini kapsayan bir yöntemdir. Gıdalarda helal olma şartı ile birlikte, sağlığa uygunluk ve safiyet de olması gereken şartlardır. Ayrıca Helal Sertifikalama. Ülke yönetiminin kontrol birimlerine gıda emniyeti konusuında destek hizmeti de sağlar.
NİÇİN HELAL SERTİFİKASINA İHTİYACIMIZ VARDIR?
Helal sertifikalama, Müslüman tüketici için, kabul edilebilir gıdanın ve tüketilebilir ürünün üretilmesi için gereklidir. Bu husus dünyadaki 1.5 milyar Müslümanı ve de helal ürün yemeği tercih eden diğer milyonlarca insanı kapsamaktadır.
Ziya Gökalp Mahallesi Süleyman Demirel Bulvarı Sinpaş İş Modern E-11 H-11 Blok No:11 İkitelli/Başakşehir/İstanbul