"İ’lem eyyühe’l-aziz! Her şeyin bâtını zahirinden daha âli, daha kâmil, daha lâtif, daha güzel, daha müzeyyen olduğu gibi, hayatça daha kavî, şuurca daha tamdır..." Devamıyla izah eder misiniz? | Sorularla Risale
Ana içeriğe atla
Bu siteyi kullanarak, Çerez Politikamızı kabul etmektesiniz.
Bu siteyi kullanarak, Çerez Politikamızı kabul etmektesiniz.
Giriş yap Kaydol Yayın Akışı Soru Sor Rastgele Soru Hızlı Git
Risale-i Nur Külliyatı
Oku
Dinle
?... Soru - Cevaplar Makaleler Kaynak Eserler Nurpenceresi Bediüzzaman Said Nursî
Kaydol Giriş yap
Yayın
Akışı
Hızlı Git Soru Sor
Giriş yap Kaydol Soru Sor Rastgele Soru Hızlı Git
Risale-i Nur Külliyatı ?... Soru - Cevaplar Makaleler Kaynak Eserler Nurpenceresi Bediüzzaman Said Nursî
Tüm Sitede
Risale-i Nur'da
Risale-i Nur Külliyatı
Oku Dinle
?...
Soru - Cevaplar
Makaleler
Kaynak Eserler
Nurpenceresi
Bediüzzaman Said Nursî
Ana Sayfa > Soru ve Cevaplar >
Cümle Açıklamaları
>
Mesnevi-i Nuriye
>
Zerre
>
"İ’lem eyyühe’l-aziz! Her şeyin bâtını zahirinden daha âli, daha kâmil, daha lâtif, daha güzel, daha müzeyyen olduğu gibi, hayatça daha kavî, şuurca daha tamdır..." Devamıyla izah eder misiniz?
Tarih: 16.04.2009 - 00:00 | Güncelleme: 03.06.2021 - 09:50
Okuma süresi: 6 dk
    
Cevap
Değerli Kardeşimiz;
"İ’lem Eyyühel-Aziz! Her şeyin bâtını zâhirinden daha âlî, daha kâmil, daha latif, daha güzel, daha müzeyyen olduğu gibi; hayatça daha kavî, şuurca daha tamdır. Ve zâhirde görünen hayat, şuur, kemal ve saire ancak bâtından zâhire süzülen zaîf bir tereşşuhtur. Yoksa bâtın camid, meyyit olup da ilim ve hayatı dışarıya vermiş olduğuna zehaba ihtimal yoktur."
"Evet, karnın (miden) evinden; cildin, gömleğinden ve kuvve-i hâfızan, senin kitabından nakş ve intizamca daha yüksek ve daha garibdir. Binaenaleyh, âlem-i melekût âlem-i şehadetten, âlem-i gayb dünya ve âhiretten daha âli ve daha yüksektir."(1)
“İnsan şu kâinat ağacının en son ve en cemiyetli meyvesi,..”(2)
“Âlemde ne varsa numunesi mahiyet-i insaniyede vardır.”(3)
Nur Külliyatı'nda yer alan bu iki cümleden hareket ederek, bu İ’lemde geçen hakikatleri önce insan merkezli olarak anlamaya çalışalım. Daha sonra düşüncemizi genişletir, kâinat ağacına tatbik edebiliriz,
İnsanın bir zahiri var, bedeni; bir de batını var, ruhu.
Üstat Hazretleri "Beden ruhun hanesidir." buyurur. O hanede vazife gören ruh haneden daha mükemmeldir. Zira, efendi odur, beden onun hizmetine verilmiştir. Padişah, saraya göre değil, saray padişaha göre şekillenir.
Ruh bedenden daha kâmil, daha latif, daha güzeldir. Nitekim, bedendeki güzellikler bir bakıma ondan gelmektedir; yani bütün organlar ona göre ve onun faydalanabileceği şekilde yaratılmışlardır.
Ruhta görme sıfatı var da göz ona göre yapılmış; gözlüğümüzün göze göre, ayakkabımızın ayağımıza göre şekillenmesi gibi.
Bedendeki her şey ruha göre ayarlanmış. Ruhta yazma özelliği var da el ona göre hazırlanmış. Hayvana böyle bir ruh verilmediği için böyle bir el de verilmemiş.
Ruhumuzda hayret etme ve secde etme kabiliyeti var da, alnımız ona göre yapılmış.
Bizde en mükemmel şekliyle kendini gösteren bu kanun, başka varlıklarda da hükmünü icra ediyor. Ruhlu varlıklarda bedenler ruha göre şekillenirken, bitkilerde, hatta bir yönüyle cansız varlıklarda bile madde âlemi o varlığın mahiyetine, vazifesine göre şekil alıyor.
Bir ağaca bakalım. Ağacın içinde bir tezgâh çalışıyor. Orada manevî bir fabrika var. Ağacı kestiğimizde böyle bir fabrikaya rastlamıyoruz, ama o ağacın dallarından asılan meyveler “Biz bu fabrikanın mahsulleriyiz.” diyorlar.
İşte ağacın maddesi olan odundan öte, onda bir manevi fabrika faaliyet gösteriyor. Bu odun maddesi ağacın zahiri, fabrika ise batınıdır; beden ve ruh gibi.. Ve o batınî fabrika bu ağaçtan, onun zahirinden daha harikadır; ruhumuzun bedenimizden daha mükemmel olması gibi.
Bir makalede okumuştum: Ağacın içinde, kökten tâ en üst yapraklara, meyvelere kadar uzanan su boruları var. Bir tanesinin eni milimetrenin yüzde ikisi kadar; 0.02 mm. Kökün emdiği sular bu ince borularla ağacın en üstüne kadar gidiyor.
Üstad Hazretleri bu su pompalaması ameliyesinin manevî asansörler ile yapıldığını ifade ediyor. Asansörü yukarı çıkaran elektrik enerjisi yerine burada da akıl almaz bir enerji iş görmektedir; hem de yer çekimine rağmen. Bu büyük engeli aşıp suyu en yukarıdaki yaprakların imdadına yetiştirmek, o incecik damarların işi değil.
Elektrik telleri gibi, bu damarlar da bir kuvvetin nakline vesile olmaktalar. Bu kuvvet, dünyayı Güneş etrafında gezdiren kuvvettir; bu kuvvet, gezegenleri döndüren kuvvettir ve bu kuvvet, yerdeki bütün cisimleri çekip semaya fırlamalarını engelleyin kuvvettir. Bu kuvvet, insanın bir yükü kaldırmasını, atın, devenin insanı taşımasını, aslanın avını yakalamasını temin eden kuvvettir.
“La havle vela kuvvete illa billah” / "Kimsede Allah’ın lütfu ve ihsanı dışında, bir havl ve kuvvet yoktur." hükmünce, bütün bu kuvvetler Allah’ın yaratmasıyladır, hepsi Onun bir kudret tecellisidir.
Bunlara Üstad’ın ifadesiyle “fenni bir nam takmak” meselenin izahına yetmiyor.
Bizim sadece su sevkiyatı yönüne nazar ettiğimiz bu harika fabrika, ağacın dışından daha mükemmeldir. Biz bu manevi fabrikayı göremiyoruz da, ağacın yaprağına, çiçeğine bakmakla yetiniyoruz.
Bakışlar birbirinden ne kadar farklı !?.. Ben bazen çiçeklere bakıyorum da, arıların hep çiçeklerin ortalarına konduklarını görüyorum. Biz çiçeğin yaprağına bakarız, ondaki renk uyumuna, harika nakşa nazar ederiz. Arı ise bunlara hiç bakmaz. Çiçeğin tam ortasına konar, işini orada görür ve uçup gider.
Cenab-ı Hak herkese ayrı bir zevk vermiş. Arı da çiçeği seviyor, ben de seviyorum, bülbül de seviyor.
O çiçek gibi, arının kendisi de bir tezgah, bir fabrika. Onun içinde kurulan fabrika da arıdan daha güzel.
Diğer bütün bitkileri ve hayvanları da insan ve ağaç gibi düşünebiliriz.
Bu kâinat da bir ağaç gibi. Meyveleri muhtelif bir ağaç. İnsanlar onun en mükemmel meyvesi, ama her bir hayvan, her bir çiçek de yine “kâinat tezgahında dokunuyor.” Bu kâinatın manevi tezgahları da gayb âleminde. Ve o gayb âlemi bu şahadet âleminden daha güzel; tıpkı ruhun bedenden güzel olması gibi.
"Ve zâhirde görünen hayat, şuur, kemal ve saire ancak bâtından zâhire süzülen zaîf bir tereşşuhtur. Yoksa bâtın camid, meyyit olup da ilim ve hayatı dışarıya vermiş olduğuna zehaba ihtimal yoktur."
İnsanın ilmi var da eline kalemi alıp bir şeyler yazıyor. O yazı onun ilminden tereşşuh ediyor. Her kelime bir reşha, her cümle bir damla gibi.
Reşha, bir damlanın sert bir zemine vurmasıyla hasıl olan küçük damlacıklar, sıçrantılardır.
İ’lemin son kısmında, içlerin dışlardan daha sanatlı ve daha mükemmel olduğuna insanın kendi varlığından üç misal veriliyor:
"Evet, karnın (miden) evinden; cildin, gömleğinden ve kuvve-i hâfızan, senin kitabından nakş ve intizamca daha yüksek ve daha garibdir."
Ve bu üç misalden gaybî âlemlere geçiliyor:
"Binaenaleyh âlem-i melekût, âlem-i şehadetten; âlem-i gayb, dünya ve âhiretten daha âli ve daha yüksektir..."
Melekler, arş, kürsi hep gayb âlemindendirler. Öte yandan, iman gayb için olduğuna göre, İlahi isimler ve sıfatlar da gayba dahildir. Buna göre Rezzak ismi rızıktan daha güzeldir, Muhyi ismi hayattan daha güzeldir. Hâlık ismi mahlukattan daha güzeldir.
Zahirde gördüğümüz bedenin hayatını ve faaliyetlerini, cansız bir batına vermek mümkün değildir. Bedenin hareket etmesi ruhun hayat sahibi olmasının bir sonucudur. Asıl hayat ruhtadır, ondan bedene sirayet etmiştir. Bunun aksi düşünülemeyeceği gibi, bu kâinattaki hikmetli, rahmetli, sanatlı,..., eserler de kör kuvvete, sağır tabiata verilemez.
Bu zahir eşyadan daha mükemmel bir batın âlemi bir melekut âlemi bir gayb âlemi var. Ve o âlemlerden çok daha latif ve nurani bir “esma ve sıfatlar âlemi” var.
Dipnotlar:
(1) bk. Mesnevi-i Nuriye, Zerre.
(2) bk. Şualar, On Birinci Şuâ, Yedinci Mesele.
(3) bk. Sözler, Yirmi İkinci Söz.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü
Önceki Soru-Cevap Sonraki Soru-Cevap
    
Yazar:
Alaaddin BAŞAR (Prof. Dr.)
Kategorileri:
Zerre
Okunma sayısı : 18.131
Word indir Pdf indir
Bu içeriği faydalı buldunuz mu?
Yorumlar
drerkan
Pt, 31/01/2011 - 00:00
Yazı yazma kabiliyeti batın,kitaba dökülmesi zahirdir diyebiliriz.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Yusuf123321
Pt, 08/11/2021 - 01:24
Ey kardeş bil ki!
Bâtın, zâhirden şu'urca daha a'la ve etemm olduğuna ve hayatça daha kavi, daha müzeyyen, daha bilgili, daha mükemmel, daha güzel, daha latif bulunduğuna;
hem zâhirin üstünde görünen hayat, şuur, kemal ve emsali gibi şeyler ise, ancak bâtından gelen zaif bir tereşşuh olmasına..
ve bâtın ise, ölü ve camid olup da, zâhiri hayattar ve şuurkâr bir surette semere vermiş olmadığına delil budur ki:
• senin karnın intizamca evinden daha mükemmeldir;
• ve cildin, elbisenden daha güzel dokunmuştur..
• Ve kuvve-i hâfızan, yazdığın kitabdan nakışca daha etemmdir. Ve daha şu cüz'î misale:
• âlem-i melekût ile âlem-i şehadeti; ve
• âlem-i gayb ile dünya ve âhireti kıyas eyle!
İşte hasretler olsun emmare olan nefislere ki; heva ve heves güzüyle baktığı için; bâtını ölü, derinliklerde gizlinmiş, zulmetli ve ürkütücü görüp; zâhiri ise, onun üstünde hayatdar, munis bir şekilde mefruş görüyor.
Mesnevî-i Nurîye(Bd.)
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
"Âlem" kelimesinin içinde geçtiği kavramları izah eder misiniz?
"Hem insan ruh, kalb, akıl cihetiyle ve hayat ve letâif sahifeleriyle Hayy, Kayyûm ve Muhyî gibi ne kadar esmâ-i kudsiye-i nuraniyeyi okur ve okutturur, kıyas edebilirsin." Misaller verir misiniz?
İnsan küçük bir alem olup, büyük alemin nümunelerini taşıyor. Buna göre ruhun, sırrın, hafinin, ahfanın asılları büyük alemde nedir? Yani "hafi", "ahfa", "sır" latifeleri büyük alemde neyi temsil eder?
"İnsan-ı ekber olan kâinat dahi, mütedahil ve birbiri içinde bulunan daireler gibi, binler âlemleri ihtiva ediyor." Kâinata neden "büyük insan" denilmiş ve "evrenin binler âlemi içine alması" ne demektir?
"Herhangi bir şeyin sonu ve âhiri intizam ve güzellikçe evvelinden aşağı olmadığı gibi; zâhiri ve sûreti de san'at ve hikmetçe bâtınından güzel değildir... Binaenaleyh, Sâni-i Zülcelâl hem Evveldir, hem Âhir, hem Zahirdir, hem Bâtın..." İzah eder misiniz?
"Sabık beyanatınızda diyorsunuz ki: Âlem-i ulvîye çıkmak, şu âlem-i arziyedeki âsarların makinelerini, destgâhlarını ve netaicinin mahzenlerini görmek için urûc etmiştir." Bu ne demektir?
"Mahiyet-i insaniye, şu kâinatın bir misal-i musağğarı olduğundan, adeta âlemde ne varsa insanda nümunesi vardır." cümlesini açar mısınız?
"Her bir ağacın evveli, öyle bir sandukça ve program ve âhiri, öyle bir târifename ve nümune ve zahiri, öyle bir musannâ hulle ve bir münakkaş libas ve bâtını, öyle bir fabrika ve tezgâhtır ki, bu dört cihet öyle birbirine bakıyorlar..." İzahı?
"Bu kaide arş ile kevn hakkında da tatbik edilir. Şöyle ki: Arş; Zâhir, Bâtın, Evvel, Âhir isimlerinin halita ve karışığıdır. Bu halitada dâhil olan İsm-i Zâhir itibariyle arş, mülk; kevn, melekût olur..." İzah eder misiniz?
Âlem-i misal, âlem-i melekût ve uhrevî âlemler ne mânaya gelmektedir ki; bu fani dünyadan o âlemlere mahsulât gönderiliyor? Gönderilen mahsulât nelerdir ve nasıl anlaşılmalıdır?
Yükleniyor...
Haber Grubumuza abone olun
Soru Cevaplar
Cümle Açıklamaları Kavram Açıklamaları Risale-i Nur Hakkında Bediüzzaman Said Nursi Hizmet Düstur ve Esasları Said Nursi Gerçeğine Cevaplar Risale-i Nur Külliyatı'na Yönelik İtirazlar ve Cevaplar Bediüzzaman Said Nursi'ye Yönelik İtirazlar ve Cevaplar
Makaleler
Hizmet Risale-i Nur İman Konuları İslami Konular Hz. Muhammed (sav) Akademik Çalışmalar Bediüzzaman Said Nursi Risale-i Nur'dan Hutbeler Risale-i Nur'dan Derlemeler Kısa Yazılar Muhtelif
Kaynak Eserler
Kitaplar Osmanlıca Lügat Kavramlar Lügatı Tanıyanların Dilinden Risale-i Nur Konu Fihristi Risale-i Nurların İçerikleri Fihrist (Envar Neşriyat, Baskı: 2006) Kavramlar ve Ansiklopedik Bilgiler Risale-i Nur'u Okuma ve Anlama Teknikleri Sunum Dosyaları
Hakkımızda
İletişimYazarlarBiz Kimiz?Telif HaklarıYayın PolitikasıZiyaretçi DefteriGizlilik PolitikasıSite ile ilgili sık sorulanlarDestek olmak ister misiniz?Çerez (Cookie) Politikamız