bazı noktalardan detaylı açıklamalar yapılmış, genel olarak toparlamak gerekirse de şu an için 4 ana durumun etkili olduğu düşünülmektedir.
buharlaşma
sıcak şu, ılık olan suyun başlangıç sıcaklığına kadar işi kaybederken, bir yandan da daha fazla miktardaki molekülünü buharlaşma yoluyla kaybedecektir.
bu noktadan itibaren değerlendirildiğinde daha az kütleyle başlangıç sıcaklığı ılık olan sudan daha kısa sürede donma noktasına ulaşıp donmaya başlayabilecektir. ancak genel durumlarda geçerli olan bu durum, kapalı ortamlarda yapılan ve kütlenin korunduğu deneylerdeki durumu açıklayamamaktadır.
çözünmüş gazlar
gazların sudaki çözünürlüğü egzotermik olduğu için sıcak suda ılık suya göre başlangıçta daha az gaz çözünmüş durumdadır. bu durumun da suyun özelliklerini değiştirip moleküller arasında konveksiyon akımları oluşturduğu düşünülmektedir (bkz: ısı taşınımı); böylece soğuma ya da belirli bir kütledeki suyu dondurmak için gereken işinin azalabileceği tahmin edilmektedir. bunu destekleyen deneyler olsa da kanıt niteliğinde değildir ve teorik hesaplamaları tamamlanmamıştır.
konveksiyon
çözünmüş gazlar değil direkt konveksiyon yönünden incelenirse; su soğudukça konveksiyon akımları ortaya çıkacak homojen olmayan bir işi dağılımı yaratacaktır. +4° c'den itibaren de ısınan suyun yoğunluğu azaldığı için sıcak kısımlar yüzeyde toplanacak, suyun üst kısmı sıcak kalacaktır. suyun da yüzeyden ısı kaybettiğini düşünürsek; başlangıçta sıcak olan suyumuz, ılık suyun başlangıç sıcaklığına ulaştığında ondan farklı olarak daha sıcak bir yüzeye sahip olduğundan soğuma hızı daha fazla olacaktır. bu durum sıcak suyumuza arap atı gibi sonradan açılmak özelliğini kazandırıyor olabilir.
çevre
bu ilginç olay sadece suların kendisi değil de, çevreleriyle ilişkili olarak da bazı özellikler taşır. başlangıçta sıcak olan şu, etrafındaki çevreyi (daha fazla olan sıcaklık farkından dolayı) ılık suya göre daha fazla değiştireceğinden, bu da durumu etkiliyor olabilir.
son olarak bir de supercooling denen mevzu var ki bu da suyun tam 0° c'de değil de biraz daha altında donmasıyla alakalı bir durum ve bazı deneyler gösteriyor ki sıcak suyun donması sırasında bu "süperdonma" olayı daha az gerçekleşiyor, yani ortalamada sıcak şu daha yukarı bir sıcaklıkta donma gerçekleştiriyor, bu da belki de tek başına yeterli olmasa da sonucu etkileyebilecek bir etken olarak karşımıza çıkıyor.
sonuç olarak, yapılan deneyler göstermiştir ki bu olay gerçekten doğrudur ancak her sıcaklık ve her ortamda olacak diye bir şart yoktur.
benim için gösterdiği en önemli sonuç ise suyun özelliklerinden öte insanların bilime yaklaşım biçimiyle alakalı. bu örnekten gördüğümüz üzere ne "owww bilim dünyası sarsılıyor" diyip mpemba etkisi'ni mucizevi bir işaret olarak görmek doğru, ne de "olur mu lan öyle şey q=mc(t - t') işte" diye kestirip atmak zekice bir yaklaşım.
basitçe suyun donması bile olabildiğince karışık birçok alt etkeni bünyesinde barındırırken ve bu tarz deneylerde çok ufak değişiklikler sonucu etkileyeceğinden ölçüm yapmanın zorlaşmasından dolayı "aha da işte bu yüzden" demek ve basitçe bir formülle bunu ifade etmek zordur. dahası işin içine moleküler yapılar da girdiğinden durum iyice karmakarışık bir hal almaktadır.
bu da suyun donmasını ortaokulda kareli defterine çizdiği lineer grafikle açıkladığını düşünen ve artık bundan ötesini göremeyenlere muhtemelen iyi bir ders olmuştur bilim tarihinde.
marsec
kaynak
kaynak
BUNLARI DA BEĞENEBİLİRSİNİZ
BİLİM
21,1b
Aşının Babası Maurice Hilleman'ın 1957 Grip Salgınına Çare Bulmasının Öyküsü
BİLİM
13,7b
Einstein'ın Kuantum Mekaniğinin Doğuşuna Yol Açan Nobel Ödüllü Tek Çalışması: Fotoelektrik Etki
BİLİM
10,5b
James Webb Uzay Teleskobunun Fırlatılması Neden Sürekli Erteleniyor?
Ekşi Şeyler
#bilim kategorisini keşfet
DAHA FAZLA İÇERİK
SAĞLIK 5,7b
Bulaşıcılığı ve Bağışıklığa Direnci Yüksek Olan Yeni COVID Türevi: Nu Varyantı Nedir?
SPONSORLU 13,1b
Teknolojinin Sağlık İçin Faydalı Kullanımının 5 Önemli Örneği
BİLİM 6b
İnsan Beyninin Gelişmesinde Yemek Pişirmeyi Öğrenmenin Muazzam Etkisi
BİLİM 8,4b
Yerin 660 Km Altında Bir Elmasın İçinde Bulunan Yeni Mineral: Davemaoit
EĞİTİM 10,5b
Dünyanın En İyi Üniversitelerinden Online Şekilde Alabileceğiniz Bedava Dersler
POPÜLER İÇERİKLER
BİLİM
973
Tübitak'ın Yıllara Göre Değişen Bilim Algısı
BİLİM
647
Dağıtılan Hiçbir İskambil Kağıdı Destesinin Aynı Şekilde Sıralanamayacağının Matematiksel Gerçekliği
BİLİM
304
Cevabında Uzlaşılamayan Bu Matematik Sorusunun Sonucu Nedir?
HAYVANLAR
100
Penis, Vajina ve Anüse Kaçabilen Korkutucu Bir Balık: Candiru
EĞİTİM
25
Eksi (-) ile Eksinin Çarpımının Sonucu Neden Artı (+) Olur?
UZAY
7,2b
Hubble'dan Daha Kaliteli Görüntü Elde Edecek Olan Dev Proje: Doğu Anadolu Gözlemevi
BİLİM
9,8b
Bebekler Neden Size Gülümser?
SAĞLIK 10,2b
Wi-Fi Açıkken Uyumak Sağlığa Zararlı mı?
PSİKOLOJİ 8,8b
Freud'un Modern Psikologlar Tarafından Ciddiye Alınmadığı İddiası Doğru mu?
DAHA FAZLA YÜKLE
KATEGORİ
#KÜLTÜR
#SPOR
#EĞLENCE
#BİLİM
#YAŞAM
#HABER
KOŞULLAR
Kullanım Koşulları / Gizlilik
İletişim
TAKİP ET
©2018 ekşi şeyler site içerisindeki tüm içerikler ekşi sözlük ve yazarlarına aittir izinsiz kullanılamaz. tüm hakları saklıdır