Çağlar boyunca geleneksel eğitim yaklaşımları eğitimin yaşama hazırlık olduğunu dile getirmiştir. Oysaki çağdaş yaklaşımlarda eğitim yaşama hazırlıktan öte yaşamın ta kendisidir. (John Dewey). Ülkemizdeki en yaygın tanıma göre ise eğitim; bireyin davranışlarında kendi yaşantısı yoluyla kasıtlı olarak istendik yönde değişiklik meydana getirme süreci olarak ifade edilmiştir. (http://melikeyigit.weebly.com/)
Tarihin her evresi için eğitimin yüzlerce tanımı yapılabilir. Eğitim kavramı her bir olgu üzerinden farklı yetilerin öğretimi ve geliştirilmesi olarak ele alınabilir; birikim, deneyim, gözlem ve araştırma temelli değerlendirilerek sonsuz tanıma ulaşılabilir.
Özel eğitim kavramını tanımlayacak olursak, çeşitli nedenlerle, bireysel özellikleri ve eğitim yeterlilikleri açısından akranlarından beklenilen düzeyden anlamlı farklılık gösteren birey, özel eğitim gerektiren bireydir. Özel eğitim; bu bireylerin eğitim ve sosyal gereksinimlerini karşılamak için özel olarak yetiştirilmiş personel, geliştirilmiş eğitim programları ve yöntemleri ile onların bireysel yeterliliklerine dayalı, gelişim özelliklerine uygun ortamlarda sürdürülen eğitimdir.
Eğitimi tüm bireyler için nitelikli bir süreç olarak yürütebilmek adına her ülkenin kendi kültürel ve siyasal yapısı doğrultusunda tüm detaylarıyla planlanmış programları mevcuttur. Ancak neredeyse iki yıldır tüm dünyayı derinden etkileyen pandemi süreci; iş, eğitim, üretim, sanat, spor gibi tüm sektörleri, en az kayıpla, minimum düzeyde bir araya gelerek bu süreci yönetmenin çaresini aramaya zorlamıştır. Bu beklenmedik yeni normal olgusu, salgın hastalığın ilk görüldüğü 1 Aralık 2019 tarihinden bugüne, salgının yayılım hızını düşürebilmek ve bu süreçte bir araya gelmeden eğitimi nitelikli yürütmeyi imkanlı hale getirmek için üst düzey çaba gerektirmiştir.
Tam da bu noktada Türkiye'de eğitim modeli olarak karma öğrenme, hibrit öğrenme, karışık öğrenme olarak da bilinen harmanlanmış öğrenme konuşulmaya başlanmıştır. En sade tanımıyla geleneksel eğitim metodunun çevrimiçi (online) eğitim materyalleriyle zenginleştirilmesi olarak tanımlanan bu sisteme, bugüne kadar Türk eğitim sisteminin her kademesinde yüz yüze eğitim ağırlıklı öğrenim gören öğrencilerin çok hızlı bir şekilde uyum sağlaması beklenmiştir. Nitekim bakanlık, öğretmen, öğrenci ve veli ile birlikte bu süreç eksiklikleri ve verimi üst düzeye taşıma çabasıyla tamamlanmıştır.
Peki, normal gelişim gösteren öğrencilerin dahi çevrimiçi ve hibrit olarak yürütmekte zorlandığı eğitimden özel gereksinimli öğrencilerimiz nasıl etkilendi ve bu süreçte neler yaşadı?
Özel eğitimde kullanılan yöntem teknikler bazında değerlendirdiğimizde bile bu öğrencilerimiz için çevrimiçi eğitimin zorluklarını tahmin etmek zor olamayacaktır.
Bireyselleştirilmiş eğitim planı ile her öğrenci için uygulanan bireyselleştirilmiş öğretim planlarına göre işlenen ders içeriklerinde, öğrenci ile ekran aracılığı ile iletişime geçmek oldukça zorlayıcı bir süreç olmuştur. Örneğin bağımsız yaşam becerileri dersi için diş fırçalama becerisi kazandırmak, fiziksel yardım tekniğini kullanmayı gerektirmiş ancak bu ailenin desteği ile mümkün olmuştur. Özetle özel eğitim öğrencileri için çevrimiçi eğitim velinin rehber değil tam olarak öğretmen olarak derslerde bulunmasını gerektirmiş, bu durum velilerin yükünü arttırmış ve derse katılım oranını oldukça düşürmüştür.
Hibrit eğitim ise özel gereksinimli bireyler için bambaşka bir deneyime dönüşmüş ancak bu da bazı zorlukları beraberinde getirmiştir. Çevrimiçi olarak derslere katılmakta zorluk yaşayan öğrenciler okula belirlenen günlerde gelmekte ciddi uyum sorunları yaşamış, davranış problemleri artış göstermiş ve bu süreci yönetmek düzenli olarak eğitim yapamayan öğretmen için fazlasıyla yıpratıcı olmuştur. Elbette öğrencilerimizin engel durumlarıyla birlikte eşlik eden fizyolojik hastalıkları salgın hastalığı daha tehlikeli hale getirmiş, dolayısıyla hibrit eğitimin yüz yüze olarak yürütülmesi gereken müfredat bölümü de sekteye uğramıştır.
Peki, yeni eğitim öğretim yılında özel gereksinimli çocuklarımızla ekrandan sınıfa uyum sürecini yönetirken sanat terapisi bize nasıl rehberlik edebilir?
Sanat terapisi, insanın içsel dünyasına anlam vermesine, bilinç dışı duygularını da dışa vurarak yansıtmasına yardımcı olan bir ifade biçimidir. Bu yönüyle yaratıcı problem çözme faaliyetlerini de harekete geçirir. 21. yüzyılın başlarından beri sanat terapisi duygusal çatışmaları uzlaştırması, farkındalığı arttırması, sosyal becerileri geliştirmesi, davranışları yönetmesi, problemleri çözmesi, kaygıyı azaltması, gerçeğe yöneltmesi ve öz-saygıyı arttırması anlamında terapötik olarak değerlendirilmektedir. Sanat terapisi, sanat alanının resim, heykel, müzik, tiyatro-drama, sinema, edebiyat, fotoğraf, hareket ve dans gibi birçok medya uygulamalarını içerir (Case ve Dalley, 2006. Akt: Çakmak, Biçer, Demir,2020).
Sanat terapisi, kişinin içsel yaşantıları, bastırdığı ve sözel olarak ifade edemediği duygularını sanatsal unsurlar yardımıyla ifade etmesi sürecidir. Terapistin odağı, sanat yapmanın ya da ortaya çıkan sanatsal malzemenin estetik değerleri ile ilgili değil, performans olmaksızın, kişinin ifade edebileceği terapötik ihtiyaçları üzerinedir (Malchiodi, 2011. Akt: Çakmak, Biçer, Demir,2020). Sanat terapistleri genellikle yaratıcı sürecin kendi doğasının, doğal olarak iyileştirici güce sahip olduğu inancıyla motive olurlar (Spaniol, 2001. Akt: Çakmak, Biçer, Demir,2020).
Öncelikle her öğrencinin akademik ve sosyal gelişim düzeylerini tespit edebilmek için değerlendirme raporlarını güncellemek gerekebilir. Uzun bir süre yüz yüze eğitimden ve her türlü sosyal iletişimden uzak kalan özel gereksinimli çocuklar için sosyal uyum süreci titizlikle planlanmalı, her bir öğrenci bireysel özelliklerine göre ayrı ayrı değerlendirilip bireysel eğitim planı hazırlanmalıdır. Ancak bu noktada dersin içeriği fark etmeksizin maruz bırakarak değil, kademeli bir alıştırma yöntemi izlenerek öğrencinin ruh, beden ve zihin bütünlüğünü zedelemeden hareket etmek önemlidir. Bu noktada, sanatın iyileştirici gücünü kullanmak, öğrenciyi kaygıya sürüklemeden dahil olma duygusunu güdülemek hedeflenmelidir. Öğrencinin ihtiyacına göre ders içerikleri bahçe ve ya gerekli izinler alınarak okul dışı etkinlik olarak planlanabilir. Tüm ortam düzenlemeleri sağlandığında sanat, terapi olarak her öğrenci için nasıl uygulanmalı ve öğrencinin uyum sürecini hangi yöntemlerle nitelikli olarak onarmalı, bu; okul yönetimi, eğitimci ve veli ile organize edilmelidir.
Bu aşamada sanatı disiplinler arası etkileşimle öğrencinin ihtiyacı temelinde profesyonelce kurgulamak önem arz etmektedir. Örneğin, öğrenci okula gelirken servis süresince okul içerikli şarkılar dinleyebilir, okul bahçesinde sınıf arkadaşları ile geçmiş yıllarda sınıfında çekilmiş fotoğraflara bakabilir ve öğretmen rehberliğinde hatırlatıcı anılarla desteklenerek özlem duygusu tetiklenebilir. Özellikle otizmli öğrenciler için, ön hazırlıklı olarak, okul bahçesine öğrencinin kişisel masası taşınabilir, okul saatleri içerisinde yaptığı etkinlikler kolajlanarak sunulabilir. Öğrencinin talebine göre okulun spor salonu, müzik sınıfı ya da diğer bölümleri gezdirilerek hikayelendirilebilir veya yeni dönem içerisinde yapılması planlanan etkinlikler isteklendirme amaçlı anlatılabilir. Öğrenciden gördüğü her şey için bir renk seçmesi istenip gelişigüzel boyamalar yapılabilir.
Öğrencinin engel durumu ve düzeyi, öğretmeni ile kurduğu iletişim dili ve aile ile olan bağı göz önüne alınarak hareket edilmelidir. Örneğin otizmli veya ağır bedensel engelli öğrenci direkt olarak sınıfına çıkmak ve hiçbir aksiyonda bulunmadan sırasında oturmak isteyebilir. Bu süreçte planlı bir şekilde öğrencinin sınıfı gözlemlemesine izin vermek ve sabırlı olmak gerekir. Özetle ders zili çaldığı gün; eğitimcinin hedefi müfredat düzleminde ders işlemek değil, öncelikle öğrencinin zihinsel, ruhsal ve bedensel uyum sürecini planlamak ve uygulamak olmalıdır.
Yukarıda aktarılan durumların varsayımsal olduğu ve örnek olarak ifade edildiği unutulmamalıdır. Önemli olan öğrencinin ihtiyacını doğru belirlemek; müziği, resimi, canlandırma sanatını veya dans hareket bütünlüğünü öğrencinin uyum ve iletişim sürecini destekleyecek şekilde harmanlayıp, bireyselleştirilmiş bir uyum duygusu oluşturmak ve en kısa sürede kaygıyı yok edebilmektir.
KAYNAKÇA
https://www.aksam.com.tr/egitim/hibrit-egitim-modeli-ne-demek-hibrit-yuz-yuze-ve-uzaktan-egitim-etkileri-nelerdir/haber-1128919 (21.07.2021 tarihinde erişildi).
Cavkaytar, A. (2000). Zihin Engellilerin Eğitim Amaçları, Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 10
Çakmak, Ö., Biçer, İ., Demir, H. (2020). Sağlıkta Sanat Terapisi Kullanımı: Literatür Taraması, Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi 2020, Cilt 2, Sayı 2.
MEB (2013). Özel Eğitim Hizmetleri Tanıtım El Kitabı, MEB Yayını, Ankara
Eğitimgen Blog Kategorisindeki Konular
Ailece Eğlenerek Oynayabileceğiniz Kutu Oyunları
Eğitimgen
20/03/2020
Eğitimgen tarafından hazırlanan " Ailece Eğlenerek Oynayabileceğiniz Kutu Oyunları " başlıklı yazımız.
Blog Yazımızı Okuyunuz
Bir Kavram Bir Çocuğa Ne Verir?
Kardelen ÖZDEMİR
19/02/2021
Kardelen ÖZDEMİR tarafından hazırlanan " Bir Kavram Bir Çocuğa Ne Verir? " başlıklı yazımız.
Blog Yazımızı Okuyunuz
Birlikte Karar Verelim Mi?
Niket ÇELİK
19/02/2021
Niket ÇELİK tarafından hazırlanan " Birlikte Karar Verelim Mi? " başlıklı yazımız.
Blog Yazımızı Okuyunuz
Bugün 3 Aralık Dünya Engelliler Günü! Yarına Daha Farkında Uyanalım!
Cansu AYBAKAN
03/12/2021
Cansu AYBAKAN tarafından hazırlanan " Bugün 3 Aralık Dünya Engelliler Günü! Yarına Daha Farkında Uyanalım! " başlıklı yazımız.
Blog Yazımızı Okuyunuz
BÜTÜN ÇOCUKLAR AYNI MI?
Süleyman ÖZDEMİR
19/02/2021
Süleyman ÖZDEMİR tarafından hazırlanan " BÜTÜN ÇOCUKLAR AYNI MI? " başlıklı yazımız.
Blog Yazımızı Okuyunuz
Çocuğunuzun 'Hayır' Direnişine Karşı 7 Akıllıca Yöntem İle Başetmenin Yolları
Eğitimgen
03/04/2019
Eğitimgen tarafından hazırlanan " Çocuğunuzun 'Hayır' Direnişine Karşı 7 Akıllıca Yöntem İle Başetmenin Yolları " başlıklı yazımız.
Blog Yazımızı Okuyunuz
Çocuğunuzun Kaygılarının Farkında Mısınız?
Burcu Sinem CİVEK
19/02/2021
Burcu Sinem CİVEK tarafından hazırlanan " Çocuğunuzun Kaygılarının Farkında Mısınız? " başlıklı yazımız.
Blog Yazımızı Okuyunuz
Çocuk ve Aidiyet Bağı
Dilek TURAN ERYETLİ
18/02/2021
Dilek TURAN ERYETLİ tarafından hazırlanan " Çocuk ve Aidiyet Bağı " başlıklı yazımız.
Blog Yazımızı Okuyunuz
Çocuklar Gizli Düşmana Karşı
Eğitimgen
07/04/2020
Eğitimgen tarafından hazırlanan " Çocuklar Gizli Düşmana Karşı " başlıklı yazımız.
Blog Yazımızı Okuyunuz
Çocuklara Ne İyi Gelir?
Kardelen ÖZDEMİR
13/04/2020
Kardelen ÖZDEMİR tarafından hazırlanan " Çocuklara Ne İyi Gelir? " başlıklı yazımız.
Blog Yazımızı Okuyunuz
Çocuklarda İhtiyaçlar Hiyerarşisi Ve Önemi
Dilek TURAN ERYETLİ
18/02/2021
Dilek TURAN ERYETLİ tarafından hazırlanan " Çocuklarda İhtiyaçlar Hiyerarşisi Ve Önemi " başlıklı yazımız.
Blog Yazımızı Okuyunuz
Çocuklarda Sosyal Duygusal Gelişim
Niket ÇELİK
19/02/2021
Niket ÇELİK tarafından hazırlanan " Çocuklarda Sosyal Duygusal Gelişim " başlıklı yazımız.
Blog Yazımızı Okuyunuz
Sayfalar :
«
1
2
3
4
5
»
Ana Blog Ana Kategorisine En Son Eklenenler
Bugün 3 Aralık Dünya Engelliler Günü! Yarına Daha Farkında Uyanalım!
Eğitimgen Blog
Duygu Koçu Ebeveyn Olmak
Eğitimgen Blog
Çocukta Rezilyans Nedir?
Eğitimgen Blog
Özel Çocuklarımızla Sanat Terapisi ile Ekrandan Sınıfa
Eğitimgen Blog
Doğa ve Çocuk
Eğitimgen Blog
Öğrenme Sürecinde Yaşanılan Zorluklar Nelerdir?
Eğitimgen Blog
Eğitimgen Blog
Eğitimgen
Ana Blog
Eğitimgen Blog
Eğitimgen / Eğitimgen Blog
Eğitimgen ailesine katılmak için bizimle iletişime geçin!
Aktivite Ana Kategorisine En Son Eklenenler
Eğitimgen 6-15 Kasım Deneme Sınavı Başarı Belgeleri
Sertifikalar
İleriye-Geriye Ritmik Saymalar Merdiven Etkinliği
Araçlar
MEB Temassız Oyunlar Kitabı
Oyun Köşesi
Dargın Eşyalar-Dargın Kapı-Bölüm 4
Dargın Eşyalar
Define Macerası - Banka - Bölüm 4
Define Macerası
Ramazan Bayramı Tebrik Kartları
Belirli Gün ve Haftalar
Konu Etiketleri
EĞİTİM
OKUL
AİLE
ÇOCUK
ÖĞRENME
GEREKSİNİM
SANAT
TERAPİ
Blog Yazıları
Bugün 3 Aralık Dünya Engelliler Günü! Yarına Daha Farkında Uyanalım!
Eğitimgen / Eğitimgen Blog
Duygu Koçu Ebeveyn Olmak
Eğitimgen / Eğitimgen Blog
Çocukta Rezilyans Nedir?
Eğitimgen / Eğitimgen Blog
Özel Çocuklarımızla Sanat Terapisi ile Ekrandan Sınıfa
Eğitimgen / Eğitimgen Blog
Oyun Önerileri
MEB Temassız Oyunlar Kitabı
Eğitimgen / Oyun Köşesi
Nostaljik 6 Oyunla Çocukluğunuza Dönmeye Ne Dersiniz?
Eğitimgen / Oyun Köşesi
Balon Sektirme Oyunu
Eğitimgen / Oyun Köşesi
Mobil Destekli Eğitsel Oyunlar
Eğitimgen / Oyun Köşesi
Film Önerileri
Eğitimciler Ve Ebeveynlerin Mutlaka İzlemesi Gereken Birbirinden Etkileyici 15 Film
Eğitimgen / Film Köşesi
Çocuklarınızla Birlikte İzleyebileceğiniz Animasyon Filmleri
Eğitimgen / Film Köşesi
Eğitimciler Ve Ebeveynler İçin En Uzun Eğitici Film Listesi
Eğitimgen / Film Köşesi
Film Etkinliği (İnsan Hakları ve Demokrasi Haftası)
Eğitimgen / Film Köşesi
Alt Kategoriler
Eğitimgen Blog
Üst Kategoriler
Ana Blog
Eğitimgen Blog
Bizi Takip Edin
Eğitimgen
Instagram
Eğitimgen
Facebook
Eğitimgen
Youtube
Eğitimgen
Twitter
Eğitimgen
Pinterest
Eğitimgen: Tüm bilgi birikimimizi paylaşıyoruz
Eğitimde fırsat eşitliğini destekleyen, yeni fikirler üreten, özgün ve farklı içerikler oluşturmaktayız.
İletişime Geçiniz
Eğitimgen ailesi olarak sevginin, mutluluğun, bilginin paylaştıkça çoğaldığına inanıyoruz. Amacımız; öğrendiklerimizi, deneyimlediklerimizi, keşfettiklerimizi, kısacası tüm bilgi birikimimizi eğitime gönül veren herkesle paylaşmaktır.