Megakolon (doligomegakolon, megarektum), kolonda mekanik bir obstrüksiyon olmadan kolonun genişlemesi (dilatasyonu) demektir. Çap vermek gerekirse; çekum > 12 cm, inen kolon > 8 cm, rektosigmoid kolon > 6.5 cm.
Megakolon deyince başlıca 3 çeşit hastalık akla gelir.
Akut Megakolon (Kolonik psödoobstrüksiyon, Ogilvie Sendromu)
Kronik Megakolon
Konjenital Megakolon
Edinsel Megakolon
Toksik Megakolon
Kronik Megakolon
Kolonun kronik olarak dilate olması (geniş), uzaması (doligo) ve hipertrofiye olmasıdır (duvarı kalınlaşmış). Doligomegakolon da denir. En çok kronik konstipasyona bağlı olarak gelişir. Chagas hastalığında, trypanosoma cruzi, ganglion hücrelerine zarar verir ve megakolon bazan megaözofagusa neden olur (Güney Amerika’da görülür, seyahat hastalığıdır).
Kronik Megakolonun Belirtileri
Çok uzun süren kabızlık (1-2 hafta), karında şişkinlik, karın ağrısı, rektal muayenede sert (taşlaşmış) gaita tespit edilir.
Kronik Megakolonun Tanısı
Kolonik transit time ölçülür; hastaya radyoopak PVC ip parçaları içirilerek, günlük grafiler çekilir (1-3-5 gün gibi atlanarak da çekilebilir). İp parçalarının bağırsakta oyalandığı görülür. Mekanik obstrüksiyon varsa, ip parçaları obstrüksüyonun olduğu tek bir bölgede birikir.
Kronik Megakolonun Tedavisi
Önce medikal tedavi yani lifli gıdalar ile diyet ve laksatifler denenir. Kronik megakolonda bazan saptırıcı ileostomi (diversiyon ileostomisi) ya da subtotal kolektomi + ileorektostomi gerekebilir.