28-29 Nisan 2011 tarihlerinde Marmara Üniversitesi’nin Haydarpaşa Yerleşkesi’nde gerçekleştirilen Uluslararası Anayasa Hukuku Kongresi’nin sadece ilk gününe katılabildim. İlk günün sonunda baş gösteren baş ağrısı hem günün son iki konuşmasını, hem de ertesi günü takip etmemi engelledi. O yüzden her ne kadar tüm konuşmaları not etmek istemiş olsam da bunu başaramadım. Üzgünüm.
Organizasyonun adım adım nasıl büyüdüğüne bizzat şahidim. En başında küçük bir yuvarlak masa toplantısı olması planlanan toplantı en sonunda yüzlerce öğrencinin katıldığı bir kongreye dönüştü. Bu kadar büyüyen organizasyonun olabildiğince az sorunla atlatılabilmesinde Marmara Üniversitesi Hukuk Kulübü’nün yoğun çabasının olduğu çok açıktı. Bu kadar istekli ve çalışkan öğrencileri olduğu için İbrahim Kaboğlu Hoca’yı kıskanmamak mümkün değil.
Ancak yine de dosta acı söyler diyerek organizasyonel sorunlara değinmekte gelecek kongrelerde aynı sorunlarla karşılaşmamak adına fayda var. Öncelikle, Kongre’nin yapıldığı Reşat Kaynar Salonu’nda bilgisayarların takılabileceği yalnızca bir (1) adet priz olması çok önemli bir sorundu. O priz de sahnenin üzerinde olduğundan laptop’ımı taktığımda artık konuşmacıları göremiyordum. Aynı prizden cep telefonunu şarj etmek isteyen bir katılımcının ve haber yazmak için kendi bilgisayarını prize takmak isteyen Zaman Gazetesi muhabirinin de yararlanmak istemesi ise durumumu daha da acıklı bir hale getirdi.
Salonda kablosuz internet olanağının olmaması da ayrı bir sorundu. Özellikle bu kadar çok yabancı katılımcının olduğu organizasyonlarda internet hayati önemdedir. Değil ücretsiz ve şifresiz, Türkiye’nin en büyük üniversitelerinden birinin en büyük toplantı salonlarından birinde hiçbir internet bağlantısının olmaması büyük eksiklik. Bunu, laptop’ım olduğunu görerek sahnenin arkasına kadar gelen ve “internet bağlantınız var mı?” diye soran yabancı bir Anayasa hukukçusunun olmadığını öğrendiğindeki yüz ifadesinden de anlamak mümkündü.
Bunun dışında mekansal eksiklikler de yok değildi. Kongre’nin yapıldığı salon son derece aydınlık ve ferah olmasına karşın akustik açısından felaketti. Sadece konuşma üzerine kurulu bir Kongre’nin sesin arkalara doğru anlaşılamadığı bir salonda yapılmaması gerekirdi. Öyle ki, arka sıradaki dinleyiciler Türkçe yapılan sunumlarda dahi kulaklıklarını çıkarmadı ve hoparlör olarak kullandı. Konuşurken ağızlarını açma gereği duymayan bazı konuşmacıların dediklerinin ise yalnızca yarısı anlaşıldı.
Önemli bir sorun da özellikle II. Oturum’da çok sayıda konuşmacı olması nedeniyle konuşma sürelerinin kısa tutulması oldu. Türkiye’nin en önemli anayasacılarına Türkiye’nin en önemli anayasal sorunlarını tespit etmek ve çözmek için yalnızca yedi dakika verirseniz aşağıda okuyacağınız gerekçesiz ve derine inemeyen sunumları bulursunuz. O yüzden her zaman az katılımcının çok konuşabildiği ve hatta karşılıklı müzakere edebildiği toplantıları tercih etmişimdir. Bir gün bu tür bir organizasyon gerçekleştirebilirsem ben öyle yapacağım 🙂
Fuaye olarak kullanılan alanın ve yemek için ayrılan bölümün küçüklüğü de ikincil sorunlar olarak göze çarptı.
Son olarak, kişisel bir sorun. toplantı henüz kongre aşamasına geçmemiş ve yuvarlak masa seviyesindeyken kaydolmuş olmama rağmen adımın konuk listesinde yazılı olmaması ironikti. Kongre’den henüz iki gün önce haberdar olmuş olanların listede olması, benimse kapıdaki güvenliğe ve içeride kayıt alan öğrenci arkadaşlara ad yazdırıyor olmam “adımı o listeden kim sildiyse çıksın karşıma!” hissi yarattı 😛
Bütün bu olağan sorunları bir kenara koyduğumuzdaysa Türkiye Anayasa Hukuku camiası ve literatürü için çok önemli bir Kongre’nin gelip geçtiğini söyleyebiliriz. Son derece önemli isimleri dinleme fırsatı bulduk. Bu önemli isimlerin sözlerinin uçup gitmemesi ve Kongre’ye katılma fırsatı bulamayanların da düşüncelerinden yararlanabilmesi için elimden geldiğince konuşulanları not aldım. Elbette eksik şekilde. Öncelikle yukarıda bahsettiğim nedenden ötürü ilk günün son iki konuşmasını ve ertesi günü tümden kaçırdım. Not tuttuklarımı da duyabildiğim ve yetişebildiğim kadarıyla yazabildim. Şimdiden tüm eksiklik ve hatalar nedeniyle özür dilerim.
İyi okumalar.
Metindeki kısaltmalar:
– AY: Anayasa
– AYM: Anayasa Mahkemesi
– AB: Avrupa Birliği
– CB: Cumhurbaşkanı
– CHP: Cumhuriyet Halk Partisi
– HSYK: Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu
– İHAM: İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi
– KHK: Kanun hükmünde kararname
– MGK: Millî Güvenlik Konseyi
– MV: Milletvekili
– OHAL: Olağanüstü hal
– TBMM: Türkiye Büyük Millet Meclisi
– TC: Türkiye Cumhuriyeti
– THÖ: Temel hak ve özgürlükler
– yy: Yüzyıl
Uluslararası Anayasa Hukuku Kongresi
Anayasa’nın Yenilenmesi – Anayasal Düzenin Devamlılığı İçerisinde Kurucu İktidar
Marmara Üniversitesi – Haydarpaşa Yerleşkesi
28-29 Nisan 2011
28 Nisan 2011 Perşembe
Başlangıç Tebliğleri
Prof. Jean Marcou, Grenoble Üniversitesi
Türkiye’de Anayasacılık ve Anayasal Hareket
Türk Anayasacılığı son derece zengin ve etkileyici. Sunumum bu sürecin dışarıdan görünüşüyle ilgili olacak. Buradaki yabancı konukların da konuyla ilgili daha derin bilgileri olacaktır böylece.
Kemalist mirasın etkisi çok önemli. 1982 Anayasası bir darbe AY’sı ancak o zamandan bugüne çok önemli değişiklikler geçirdi. Ve bugün yeni sivil bir AY’dan bahsediyoruz.
Osmanlı ve Kemalist mirastan bahsederek başlarsak, Türk AY’cılığı tarihi olarak oldukça eski. Tanzimat zamanındaki reform hareketine kadar uzanıyor. O zamanlar yapılan 1789 AY’sı Osmanlı’nın ilk ve tek AY’sı. Daha sonra gelen Jön Türk devrimi “Yaşasın Anayasa” sloganına sahipti. Kemalist hareket yeni bir vatandaşlık yaratmak istedi. Hatırlatmak gerekir ki Türk kadınları diğer Avrupa kadınlarına göre çok daha erken bir tarihte oy verme hakkına sahip oldu.
1960’da askerin AY’cılık hareketine girdiğini görüyoruz. 1961 AY’yla kuvvetler ilk kez ayrılıyor. 1982 AY’sının ardından 1997’deki post-modern darbede de askerin rolünü görüyoruz.
1982 AY’sı AB ‘ye üyelik süreci içerisinde 3 dalga sayesinde oldukça değişti. Özellikle 2001 değişiklikleri çok sayıda ve önemli maddeyi değiştirdi. MGK’nın yapısının değiştirilmesi özellikle önemliydi. Bunlar AB’ye girmek amacıyla yapıldı. 2004-2005’ten bu yana ise yeni bir vatandaşlık arayışı mevcut. 2007 Ekim’indeki değişiklikler Cumhurbaşkanı’nin göreviyle ilgili önemli reformlar içerdi. 2008 ve 2010’daki değişikliklerle de yargıda bazı reformlar gerçekleştirildi.
Bugün hiç olmadığı kadar yeni bir AY tartışması var. 2007 seçimlerinden sonra yeni bir AY yapımı için çaba sarf edildi. Bugün Kemal Kılıçdaroğlu da yeni bir AY projeleri olduğundan bahsediyor.
Prof. İbrahim Ö. Kaboğlu, Marmara Üniversitesi
Anayasa : Yenileme Arayışı ve Değişikliklerin Sürekliliği Arasındaki İkilem
Türkiye çok yoğun şekilde sıcak bir AY gündemini yaşamaktadır. Yakın zamanla sınırlı olmayan bir gündem bu. 1982 AY’sı yürürlüğe girişinin dördüncü yılından itibaren değiştirilmektedir ancak 1991’den bu yana yeni bir AY arayışı da devam etmektedir. Siyasal aktörlerle sivil aktörler şöyle bir paralellik ve ayrışma var. Herkes yeni bir AY arıyor ancak siyasal partiler, TBMM’de çoğunluğa sahip olan tüm partiler daha çok AY değişikliklerini tercih etmiştir. Siviller ise bir o kadar yeni AY taslağı hazırlamıştır. Bu iki grup hiç bir araya gelmiş değil.
Sorun nerede? 20.yy’da Türkiye dört AY yaptı. İlk ikisi sivil, son ikisi ise askerîdir. Şu anda şöyle bir sorunla karşı karşıyayız. Türkiye 2011’de 20.yy’da uyguladığı AY tekniği dışında yeni bir teknikle AY yapacak: Rejimin kesintiye uğramadığı bir teknik bu. Dünyanın diğer noktalarındaki örnekler gibi büyük kopuşlar ve rejim değişiklikleri 20.yy’a mal olmuştur. 21.yy’da ise toplumlar olağan dönemde AY yapım sürecine tanık olacak. Kurucu iktidar kavramı üzerinde yeniden düşünmek lâzım. Buradaki sorun 20.yy’daki kopuşlardan sonraki yeni güç dengelerine karşılık 21.yy’da daha çok demokratik süreç ve u.arası düzenle etkileşim önemli. Karşımıza hemen insan hakları çıkmaktadır. Demokratik süreçte kopma olmadan yapılacak yeni AY.
Yeni bir AY’dan ne anlıyoruz ve ne istiyoruz, bunlar önemli. Ama nasıl hazırlayacağımız da çok önemli. Usul ve içerik diyalektiği karşımıza çıkıyor. İçerik ve uygulama arasındaki ilişki de buna bağlı. Uygun olursa AY daha uzun ömürlü olur. Üçüncü diyalektik boyut, ulusalla uluslararası boyut arasındaki ilişki. Gerçi Birleşmiş Milletler şartı bir dünya AY’sı olamadı ama dünya AY’cılarının birbiriyle ilişkisi ve AYM’lerin katkısı AY’ları ulusal olmaktan çıkarmıştır. Bu üçüncü boyut, esasen, bu iki günlük yuvarlak masa toplantısının temel sorunsalıdır. Bu nedenle bu programı hazırlarken özellikle ilk oturumdan itibaren asli-türev kurucu iktidar, teori ve uygulamadır. Kurulu ve kurucu iktidarlar arasındaki ilişki de incelenecektir. İkinci oturumun konusu ise, daha önceki AY çalışmalarını da göz önüne alarak, somut öneriler üzerine olacaktır. En tartışmalı hükümlerden biri olan değişmez maddeleri de bu oturumda tartışılacak.
Yeni AY bugünün değil, gelecek kuşakların metnidir. O yüzden bugünkü çekişme ve çatışmalardan bağımsız düşünülmelidir. Bu toplantı buradaki yüzlerce gence bir armağandır.
I. Oturum
Kurucu/Kurulu İktidar: Teori ve Uygulama
Başkan: Prof. Vicki C. Jackson, Georgetown Üniversitesi Hukuk Merkezi
Prof.Thomas Fleiner, Fribourg Üniversitesi
Anayasalarda kısmî değişiklik, toplu değişiklik ve Anayasaların yenilenmesi
Montesquieu’nün bir cümlesiyle başlamak istiyorum. Bence bu bütün kurucu iktidarlar için geçerli. Kanunların Ruhu’nun 5. cildinde diyor ki: Yönetimin ilkelerine aykırı gelmediği sürece ulusun ruhuna uymak gerekir (Sauf les principes de gouvernement…) . Montesquieu hem ulusun ruhundan bahsediyor hem de yönetimin evrensel ilkelerinden bahsediyor. Peki ulus ne demektir? AY’nın değişmesiyle ilgili ise şunu diyor: Nasıl ulusun ruhunu bulacağız? Ulus homojen değil. Hangi yönetimsel ilkelere uymak gerekir ve bu ilkeler nelerdir? Bir diğer soru da kurucu iktidarlardan ulustan farklı bir şey midir?
Ulus nedir? Türkiye kime aittir? İsviçre kime aittir? İkinci soru ise ulusun ruhunu nasıl buluruz? “Biz kimiz ulus olarak?” ünlü sorusu. Alman halkı bir kurucu iktidar sahibidir. AKPM yakın zamanda aldığı bir kararla üye devletleri “tüm vatandaşlarını kapsayan demokratik bir AY” yapmaya teşvik etti. Peki ulusun ruhunu nasıl buluruz? Öncelikli olarak Anayasa konusunda yanlış bilgilendirmeye sahip olmayan bir ulusa sahip olmamaız lazım bunun için. Ve yeni nesilleri de düşünmemiz lazım. Sadece bugünküleri değil.
Homojen olmayan bir ulus için nasıl AY yapılır? Çoğu ulus homojen değil. Bu uluslar için nasıl bir kurucu iktidar yaratabviliriz? Bu konuda özellikle Hindistan ve Kanada örneklerine bakmamız lazım.
Değişmez maddeler meselesi var bir de. Almanya’da ve Türkiye’de var. Özellikle Romanya AY’sında da milli nitelik değişmez durumda. Takip edilesi ilginç bir akım bu. Bu nitelikte maddeler çok iyi incelenmeli. Acaba riskleri var mı? “articles éternelles”
Diğer soru olarak, nedir bu yönetim ilkeleri? Ve hatta kurucu iktidarın ruhunu idare etmek durumunda olan ulus nedir?
Prof. Ergun Özbudun, Bilkent Üniversitesi
Anayasa Değişikliği Yöntemleri
Aslî / talî kurucu iktidar ayrımı Fransız kamu hukukundan kaynaklanmaktadır. Ancak bazı zamanlarda ikisi arasındaki sınır neredeyse yok gibidir. Örneğin AY’nın toptan değiştirilebildiği ülkelerde AY’nın Meclis trafından toptan değiştirilmesi halinde hangisinden bahsetmeliyiz?
Katı AY’lar için avantajlardan bahsedilir. Örneğin denmektedir ki azınlıklar katı AY’lar altında daha iyi korunabilir.
Bir AY’nın toptan değiştirilmesi için şiddetli bir kopukluğun gerçekleşmesi gerektiği iddia edilmektedir. Örneğin bir darbe, ayaklanma, vs. Bu benim için kabul edilmezdir. Kurucu iktidar halktır. Şiddetsiz örnekler Avrupa’da vardır: İsveç, Lüksemburg, vb.
AY’nın değişmez maddeleriyle ilgili konu da en ilginç konulardan. Bazı sosyolojik ve tarihi nedenlerle AY’lar bu tür maddeler içerebilir. Örneğin Fransa AY’sında Cumrhuiyet’in değiştirilemez olduğu yazmaktadır. Bence bu kötü bir fikiridir. Çünkü eski nesilin gelecek nesilleri hukuken, siyaseten veya ahlaken bağlamak gibi bir hakkı veya yetkisi yoktur. Avrupa’daki çok sayıdaki AY’da bu tür maddeler yoktur.
Anayasal demokrasiler tüm tartışmalara açık olmalıdır. Değişiklk için sert kurallar konulmamalıdır.
Kısmî değişiklikler konusunda da bir iki kelime etmek isterim. Daha çok kabul edilen, olağan yasama organının değişiklik yapmasıdır. Bazı durumlarda değişiklikler referanduma gider. Bazen ise birden fazla müzakere zorunluluğu vardır.
Prof. Lech Garlicki, İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi
Anayasa Değişikliklerinin Anayasal Denetimi
AY değişiklikleri teknik olabilecekleri gibi bazen de daha derin değişiklikler de yapabilir. Bazı değişiklikler eski AY’yı daha demokratik hale getiren düzenlemeler içerebilir. Hatta bazı değişiklikler, bazı fikirlerin konuşulabilmesi için siyasal bir diyalog aracı olarak da kullanılabilir. Peki eski düzenle uyum haline olmayan bir AY değişikliğiyle ilgili ne yapmalıyız?
Bir AY değişikliğinin düzenle uyumlu olmadığı kanaati varsa yeni soru: Bunu denetleme gücü kime aittir? AYM’leri “evet, bunu denetleme yetkimiz var” diyebilir. Avusturya, Doğu Avrupa’da bazı ülkeler ve Türkiye’deki AYM bunu söylüyor. Almanya’da hiç olmadı ama Avusturya ve Türkiye’de AYM AY değişikliğini iptal etmekte duraksamadı. Carl Schmitt’in “AY’nın kimliği” teorisi çok sayıda ülkede hala hayatta.
Bazı ülkelerde ise Mahkemeler AY değişikliğini iptal etmek yerine “evet denetim yapabilirim, ama burada iptale gerek görmüyorum” dedi. Eğer bir ülkedeki bir AY değişikliği insan haklarını ihlal ediyorsa uluslararası organlar tarafından mahkum edilmeli ve o ülke üzerinde baskı oluşturulmalıdır.
Fleiner, Özbudun’a cevaben:
Özbudun dedi ki geçmiş nesiller gelecek nesilleri bağlayamaz. Halbuki bugün nükleer proje kararı verdiğinizde gelecek nesilleri bağlıyorsunuz. Sizin yarattığınız ekonomik şartlar nedeniyle gelecek kuşaklar krizle boğuşuyor. Demek ki onları bağlıyorsunuz.
Özbudun, Fleiner’e cevaben:
AYM’lerinin “evet denetim yapabilirim” dediği örnek kadar “hayır yapamam” dediği örnek de var. Değişmez maddelerin varlığı ve AYM’lerin bunlara dayanarak denetim yapması demokratik ilkelere aykırıdır.
II. Oturum
Yeni Bir Anayasa İçin Somut Öneriler
Başkan: Prof. Ioanna Kuçuradi, Maltepe Üniversitesi
Prof. Rainer Arnold, Regensburg Üniversitesi
Değişmez Maddeler
1949 Almanya AY’sı birçok defa değişti. Değişiklikler AY’nın 79. Maddesi uyarınca gerçekleştirildi. AY değişikliği referanduma gidemez, temsili rejimin tipik bir özelliğidir. 79/3.maddede değiştirilemez maddelerden bahsedilir. Ülkenin federal yapısı ve federe devletlerin yasamaya katılma hakları değiştirilemez maddelerdir. Ayrıca insan onurunun çiğnenememesini, demokrasi ve sosyal devleti öngören 1. madde de değiştirilemez.
Değiştirilemez maddeler içerisinde aynı zamanda egemenlik de vardır. 79/3.maddenin kendisi de kaldırılamaz veya değiştirilemez.
Anayasal olmayan Anayasa değişiklikleri kavramı Almanya’da kabul edilmiştir. Fransa ve İtalya’da Cumhuriyet niteliğinin değiştirilemez olduğuna dair konuşmalar dinledik. Almanya’da Anayasa’da yazmayan insan haklarına dair ilkelerin de değişmezlik niteliği olup olmadığı tartışılmaktadır. Almanya Federal AYM değişmez maddelere ilişkin düzenlemeyi bir istisna olarak kabul etmekte ve doğrudan ve ciddi bir değişiklik talebi varsa kullanma eğilimindedir.
Prof. Meltem Caniklioğlu, Dokuz Eylül Üniversitesi
Hak ve Özgürlükler
AY bütünlüklü olarak değerlendirilmeli, bu yüzden sadece THÖ konusunda konuşmak doğru olmaz. En sonda söyleyeceğimi en başta söyleyeyim: Neden yeni bir AY’ya ihtiyacımız var? Çünkü 1982 AY’sı ağır meşruiyet sorunu yaşamaktadır. Yürürlüğe girdiğinden bu yana 84 maddesi değiştirildi. Yeni bir devlet kurmak üzere bir toplumsal mutabakat kurmaya çalışıyoruz. Biz var olan bir devlet içerisinde yeni bir AY ile siyasal yapıyı yeniden kurgulayacağız. Bir AY’nın işlevi de bu olmalıdır. THÖ’leri karşılıklı olarak korumak bu AY’nın görevidir. Bu amaçla, hukuk devletini yapılandırmak için AY yapacaksak ben bir AY hukukçusu olarak bu mutabakatın bir parçası olurum. Ama bana TC’nin yeniden yapılanması, yeni bir toplum modeli için yeni bir AY yapmalıyız dendiği zaman Türkiye’nin bugünkü şartlarını düşünerek cevap veririm. AYM başkanıCHP’ye “dava açarak kolaya kaçıyorlar” dedi. Halbuki hak arama özgürlüğü bir AY hükmüdür. Yargı makamı davaya bakmaktan kaçamaz. Bir başbakan %10 barajını demokrasiyle bağlantılı bulmuyor ve kaldıracaksak da size sormayız diyorsa olmaz. Nasıl THÖ’lerin nasıl düzenlendiğini konuşuyorsak aynı AY’nın siyasi iktidarı nasıl yapılandırdığını da konuşmalıyız. Eğer denge kurulamazsa hiçbir şeyi başaramayız. AY’yla hem devletin organizasyon şemasını hem de THÖ’leri oluşturacağız. Devletin THÖ’leri korumak gibi bir görevi var. Bunu yerine getirebilmek için devletin kurumları vardır.
Ben yeni bir AY yapılması gerektiğini düşünüyorum. Nasılsa son yapılan iki değişiklikle bu AY öyle bir ucubeye dönüştü ki her yeni değişiklikle bu garabet büyüyecektir. O yüzden yeni bir AY kaçınılmaz olmuştur. Ama bunun sebebini iyi belirlemeliyiz. Yeni bir toplum düzeni mi? Yoksa THÖ’lerin artırılması mı? Sadece AY’lar bunları gerçekleştirmek için yeterli değildir. Önemli olan bunların etkin şekilde uygulanmasıdır. Bu ülkede basın özgürlüğüne rağmen basılmamış kitaplar toplanmıştır.
Prof. Sibel İnceoğlu, İstanbul Bilgi Üniversitesi
Yargı Bağımsızlığı
Türkiye bakımından bu konunun tartışılması çok eski. 1961 AY’sında kısmen daha iyi bir seviyeye geldi. Ancak 82’den itibaren yargı bağımsızlığı bir sorundur. Oldukça geniş değişiklikler yapıldı, tabi burada AYM noktası da var. Ama ben daha çok HSYK üzerinde duracağım. 2010 değişikliği AYM’nin daha bağımsız hareket edebilmesi için bir geriye gidiştir. Ancak HSYK açısından aynı şeyi düşünmüyorum. Daha yapılacak çok şey var.
Burada HSYK’yi tanımayanlar var. Hatırlatmak isterim. Hakimlerin atamasından tutun, yükselmelerine veya disiplin, yer değiştirme meselelerine kadar çok değişik konuşlarda karar veriyor. Bu kurulun bağımsız olması hakimlerin de bağımsız olmasını getirir.
Nasıl bir yapıda olmalı HSYK? Yargıç olmayanlara da yer verilmesi gerektiğini düşünüyorum. Bu, mesleki dayanışmayı engeller. Üniversite üyeleri, avukatlar, vb. olabilir. Peki bunları kim seçecek? Oranı bana göre çok düşük olmalıdır. 4’te 1’i geçmemelidir. Yargıç olmayanların seçiminde CB etkil olmamalı. Cumhurbaşkanının seçmesi son derece sakıncalı. Yasama organı daha çoğulcudur. Daha anlamlı onun seçmesi. Ama nitelikli çoğunluk aranmalıdır. Sadece iktidar üyeleri tarafından seçilememelidir.
HSYK’de hala Adalet Bakanı ve müsteşarı bulunmakta. Kesinlikle çıkmalıdırlar. Oy hakkı olmadan toplantıya katılabilirler. Özel bir bütçesinin ve sekretaryasının olması önemli. Bugün bunları Adalet Bakanı belirliyor. Kurul kendi genel sekreterini kendisi doğrudan seçmelidir. Adalet Bakanı’nın rolü olmamalıdır.
Hakim ve savcı olmak isteyenlerin sınavları adalet bakanlığı bünyesinde gerçekleştiriliyor. Bunlarda HSYK etkin olmalı. Mesleğe kabul sırasında cinsiyet eşitliğine dair bir maddenin AY’da yer alması gerekir. Şu anda erkek hakim sayısı kadınlara göre çok fazla.
Yargıçların görevden alınamaması son derece önemli. Yargıçların görev yerlerinin kendi iradeleri dışında değiştirilebiliyor olması bağımsızlığa ciddi tehdittir. Buraya bir süre sınırı konulmalı.
Disiplin yargılamalarını da HSYK yapıyor. Disiplin sürecinde hala Adalet Bakanı’nın rolü vardır sınırlanmış olsa da, oysa hiç olmaması gerekir. Ayrıca yargıcın hak arama özgürlüğü de yoktur. Disiplin cezasına karşı adil yargılanma hakkı tanınmalıdır. HSYK’nin tüm kararları yargı denetimine açık olmalıdır.
HSYK hala şeffaf değildir. Yasadan kaynaklanan gizlilik sorunu kalkmış olmasına rağmen bu uygulamada yürümüyor. Kararlar verilmiyor. Bu bir AY hükmü olmalıdır.
Yargıçların dış müdahaleden korunabilmesi için adli kolluğun kurulması gerekmektedir. Böylece soruşturma aşamasında idari kolluğun yargıyı yönlendirmesi önlenecektir. Bugün bunu yaşıyoruz.
Doç.Dr. Murat Yanık
Yasama
2010 değişikliklerini genel olarak olumlu buluyorum. Topluma vesayet kurumlarından arınmış yeni bir AY vaadi ortaya bu sayede çıkmıştır.
Yasama organıyla ilgili sorunlar çok sayıda, sadece bazılarına dayanacağım. Bir tanesi, demokratik temsil sorunudur. Bir önceki seçimlerde oy verenlerin %45’i temsil edilemedi. %10 barajlı sistemden kaynaklanan bir sorundur bu. Ne yapılmalı? Dünyada benzeri olmayan %10 barajı kaldırılmalı veya indirilmeli. Dünya AY’larında olduğu gibi %2-3 veya en fazla %6-7 gibi bir şey olmalı. Bunun kaynağı daha çok seçimlerle ilgili kanunlardır. Bu AY’da düzenlenmiş değildir. Bu konuda AY’nın ilkesi “temsilde adalet, yönetimde istikrar”. Bu iki ilkeyi birlikte –nasıl olacaksa- sağlamalı yeni AY’mız. Ancak araştırmalar bunun mümkün olamadığını gösteriyor. Benim kişisel kanaatim yönetimde istikrarın ön planda tutulması. Ancak temsilde adalet de bu durumda olmamalı. Benim önerim daha önce AYM’nin iptal ettiği Türkiye milletvekilliğidir.
Bir diğer önemli sorun, yasama organının üyelerinin belirlenmesi yöntemidir. Gerçekte kime karşı kendilerini sorumlu hissettikleri sorunudur. Türkiye’de yaşanan şu: MV adayları aday olurken ve seçilirken tamamen parti liderlerinin güdümündedir. Bazı partiler kısmî şekilde ön seçim yapsalar da genelde uygulama bu. Bu da milletvekillerinde “hesap vereceksem parti liderine borçluyum, halka değil” düşüncesi hasıl olmakta. milletvekilleri gerçekten milletin vekili yapacak bir yöntemin –ön seçimin- zorunlu tutulması gerekir. Elbette liderlere belli bir kontenjan tanınabilir ama bu hegemonyanın son bulması gerekmektedir.
Bir başka sorun ise yasama organının kaç meclisli olması gerektiğidir. 1961 döneminde iki meclisli yöntem uygulandı. Şu anda tek meclisli. Bu konuda bence tek meclisli yapı devam etmeli. İki meclisi yapının elbette bazı yararları olabilir ama aynı zamanda hantallık da getirecektir.
Parlamento üye sayısı konusunda da tartışmalar var. Makul sayının 400-450 civarında olduğunu düşünüyorum.
Milletvekili seçilme yeterliği konusunda ise, devlete karşı ve siyasal suçlardan hüküm giyenlerin de MV olabilmesi gerekmektedir. Bu konuda sınırlamalar daraltılmalıdır.
Seçimlerin yönetim ve denetiminde de çok çeşitli sorunlar var. Bir takım aksaklıklar var. YSK’nın yapısı son derece çağ dışıdır. Kararlarına karşı mutlaka etkili ve adil yargılamaya uygun idari ve yargısal başvuru yollarının getirilmesi gerekir. Bugünkü hali kabul edilebilir değildir.
Yasama dokunulmazlığı ve sorumsuzluğu konusunda ise, sorumsuzluk bu şekilde korunabilir. Dokunulmazlık ise mutlaka revize edilmeli ve sınırlandırılmalıdır. Hem suçlar, hem de içerik açısından. Milletvekillerinin tutuklanmaması, yakalanmaması ve gözaltına alınmaması ancak yargılanabilmesi gerekir.
Son olarak, yasa yapım konusuna değinmek istiyorum. Yasaların %90’dan fazlası yürütme kaynaklıdır. Artık yasama organının hiçbir işlevi kalmamıştır. Oysa yasama organının asli işlevi yasa yapmaktır. Yasa yapmayan bir yasama ne yapacaktır? Sadece yasama değil, halk girişimi gibi değişik yöntemlerin de değerlendirilmesi gerekir. Aksi halde şu anda yaşanan sorunlar devam eder. Çarpıcı bir örnek olarak: Türk Ticaret Kanunu’nda ilginç bir durum var. Yasama organının kabul ettiği metinle Resmî Gazete’de yayınlanan metin arasında 100’lerce değişiklik var. Anlam değişmemiş ancak noktalama konusunda değişiklikler yapılmış bazı memurlar tarafından.
Doç.Dr. Sultan Uzeltürk, Yeditepe Üniversitesi
Yürütme
1961’den 1982 AY’sına gelindiğinde bir soru karşımıza çıkıyor. Yürütme bir görev mi yetki midir? 82’deki KHK düzenlemesi 61!den farklıdır. 61’de hangi kanunların değiştirileceği yer alırken 82’de bu yoktur. Bu da KHK kurumunu daha farklı bir statüye taşıyor. OHAL KHK’lerin kaldırılması gerekir. CB kararnamesinin de kaldırılması gerekir. 82 AY’sında danışma meclisinin metninde de bu yoktur.
OHAL KHK’lerinin CB kararnamelerinin kaldırılması yürütmenin yetkisizleştirilmesi demek değildir çünkü bu alanlar BK kararnameleriyle düzenlenecektir ve bu sosyal devletin bir gereğidir.
Moniste mi düalist mi yoksa kolajyal bir yürütme mi kabul etmeliyiz? Daha önce de bu tartışma Özal döneminde gündeme geldi. Bugün yeniden başkanlık rejimi gündeme geldi. Şu ana kadar hazırlanan AY taslaklarının ve çalışmalarının çoğunda parlamenter rejimin korunması gerektiği belirtilmiş durumda.
Başkanlık Osmanlı’da veya Almanya’da var denmiştir CB ve başbakan tarafından. Bu, konunun ne kadar bilinmediğini gösteriyor. Bunlar doğru örnekler değil. Osmanlı’da kuvvetler ayrılığı yoktu, basıl başkanlık olsun? Başkanlık modeli gelince hangisinin geleceğini bilmiyoruz. ABD mi yoksa diğer başkanlıklardan bir tanesi mi? Veya iki parti olsun deniyor ancak hangi iki parti? Bunu bilemiyoruz.
Şu anda CB halk tarafından seçiliyor. Bütün metinlerde bunun terk edilmesi gerektiği söyleniyor. Müzakereci sistemin olmadığı ülkelerde bu sistem işlememektedir.
Parlamenter sistemlerin istikrarsızlık yarattığı iddiasıyla ilgili olarak, koalisyon hükümetleri gördük 2000’den önce. Ancak birbirine benzemeyen kardeşler 1995 ve 2001’de çok iyi şekilde işleyebildi. Bunlar çok önemli AY değişiklikleridir. 2002 sonrasına baktığınızda da tek bir parti var. Yani istikrar var. Demek ki sorun istikrar sorunu değil. Belki Alman modelindeki gibi kurucu güvensizlik sistemi getirilebilir.
Bakanlar Kurulu’nda iktidarın kişiselleşmesinin önlenmesi gerekir. 2002 seçiminde %45 oy meclis dışı kalmıştır. Bu da lider sultasına aynen yansıyor ve iktidar kişiselleşiyor. Başbakanın yetkisinin nasıl sınırlanması gerektiği noktasındayız.
Doç.Dr. Selin Esen, Ankara Üniversitesi
Laiklik
Laiklik bu ülkenin sürekli meselesidir. 82 AY’sında hem doğrudan hem de dolaylı olarak bir çok maddede düzenlenmiş. Üç önemli mesele üzerinden çözüm önerilerinde bulunacağım: Din ve vicdan özgürlüğü, din eğitimi ve öğretimi ve Diyanet İşleri Başkanlığı.
Din ve vicdan özgürlüğü AY’nın 24.maddesinde düzenlenmiş. Özgürlüğün içeriği veya tanıumı yer almıyor. Tanım fıkraya eklenebilir. Çünkü bu özgürlük aynı zamanda inanmamayı da içerir. Kimsenin bir inanç veya din sistemine mensup olmaya zorlanamayacağı hükmü de bu fıkraya eklenebilir. Negatif statü hakları arasındadır. Ama aynı zamanda bireylerin o haklarını etkin şekilde kullanabilmesi için devlete bir yükümlülük getirir. Hem kamu gücünün tüm din ve inançlara eşit mesafede durması hem de devletin farklı inançlarla inanan ve inanmayanlar arasında hoşgörü ve saygıyı sağlaması yükümlülüğü AY ile verilebilir.
24/2 ibadet özgürlüğüne ilişkin. Bunun sınırlaması AY’nın 14. maddesidir. Kötüye kullanma yasağı. Yeni AY’da şimdikine benzer bir sınırlamaya ihtiyaç yoktur. 14. maddenin içeriği sorunludur. Muğlak ifadeler içermekte. Tabii ki belli bir sınırı olmalı ibadet özgürlüğünün. Ancak bunun yeni AY’da bunun o ilgili maddede sınırlanacağı ilkesine uygun davranılacağını varsayarak, tek tek sınırlama nedenlerinin belirlenmesi gerektiğini düşünüyorum. Diğer AY’lara ve u.arası belgelere baktığımızda hep aynı sınırlama nedenleri vardır, biz de bunları koyabiliriz.
Bizim AY’mızda düzenlenmemiş olan vicdani hak yasaklanmamıştır. Ama tanınmamıştır da. Yasaya bırakmış. Bu zamana kadar böyle bir alternatif içeren bir yasa yapılmadı. Ancak vicdani ret son zamanlarda bir anayasal hak halini almıştır. AB içinde bu hakkı tanımayan bir ülke kalmadı. Biz de AB’ye gireceğini düşünen bir ülke olarak yeni AY’da vatan hizmetinin silah altında ve kamu hizmeti şeklinde yapılabileceğini düzenlemeliyiz. Vicdani ret bir hak olarak tanınmasa da bir seçme hakkı tanınmalı.
24/son fıkrası: Bu fıkra kısaltılmalı ve sadeleştirilmeli.
Din eğitim ve öğretimi konusunda, zorunlu din dersine değineceğim. Bu, din ve vicdan özgürlüğüne, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi’ne ve devletin her dine eşit uzaklıkta olması ilkesine aykırılık teşkil ediyor. Bu ders isteğe bağlı olmalıdır.
Son olarak DİB: Laiklik doğrultusunda ve milletçe dayanışma için kurulmuş. Din işlerini genel olarak idare ediyor. Bence bu bir oksimoron oluşturuyor. Din işlerinden sorumlu bir kurumun laiklik doğrultusunda hareket edemez. Aynı zamanda devletin dinlere eşit mesafede olması gerektiği ilkesiyle çatışıyor. Alevilerin içinde yer alması da laikliğe aykırılığı gidermez.
Prof. Naz Çavuşoğlu, İstanbul Üniversitesi
Kimlik
Vatandaşlık ulusal kimlikten bağımsız düşünülebilir mi? Çok farklı açılardan tartışılan bir konu.
Hukuk vatandaşlığı nasıl tanımlıyor? Bireyle devlet arasındaki kutsal bağ. Vatandaşlık kişinin etnik kökenine işaret etmez. TC AY’larına baktığımızda cümlenin vurgulanış biçiminin esasında 1876 KE ile benzer olduğu görülüyor: “Osmanlı tabiyetindeki herkes Osmanlı’dır.” 1924 bir fark koymuştur: “Vatandaşlık bağı itibariyle Türk denir.” Neden böyle bir ayrım var? Meclis genel kurulundaki tartışmalara bakmak lazım. Türklük Türkiye ahalisi olmayan kişilerle paylaşılmak istenmemiştir.
Osmanlı’nın çok etnili yapısından bir ulus devlet yaratma çabası içerisinde buradaki vurgunun etnik olmadığı düşünülmektedir genelde doktrinde.
61 ve 82’nin formülü aynıdır. AYM nasıl yorumluyor? Ayrımcılığı önleyen birleştirici bir unsur olarak görüyor ve vatandaşların etnik kökeninin yok sayılmadığını ifade ediyor. Bu düzenlemelerin amacının kültürel zenginliklerin ve özelliklerin yasaklanması değildir der AYM ama aynı zamanda bölünmenin de bu şekilde engellendiğini düşünmekte.
Vatandaşların bir kısmının ana dili bir dönem yasaklanmıştı. Aynı zamanda “yerli yabancı” gibi kavramlar da mahkemeler tarafından kullanılmıştır. Aynı şekilde “türk soylu yabancılar” da gizli yönetmeliklere konu olmuştur. Örneğin batı Trakya’dan gelen Türkler.
İHAM, Dink kararında Yargıtay’ın Türklük kavramına getirdiği yorumu dışlayıcı buldu. Bu yüzden Türk vatandaşları” yerine “Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları” teriminin kullanılması öneriliyor.
Yeni AY’da yurttaşlık maddesi nasıl olmalı? İçeriği sadece hukuken vatandaşlığın kazanılması ve kaybedilmesiyle ilgili olmalı. Öznesi “Türk” olan maddelerde “yurttaş” veya “vatandaş” denilerek sorunlar çözülebilir. Örnek madde: “Türkiye Cumhuriyeti yurttaşı ana ve babadan olan herkes Türkiye Cumhuriyeti yurttaşıdır.”
Bir gün konsensüs sağlanacaksa bu noktaya büyük bedeller ödenerek gelindiği unutulmamalı.
Prof.Turan Yıldırım
Merkez-çevre İlişkileri
Anayasa’nın 9. ve 21. maddelerinden bahsedeceğim. Merkezi idarenin yetkileri azaltılmalıdır. Erzurum MEB yetkilisi 19 defa görevden alınmış. Bu olmamalıdır.
(Sunum, konuşmacının kendi isteği doğrultusunda kısa tutulmuştur.)
Doç.Dr. Eric Sales
Hangi Yenilenme Yöntemi
Bana verilen konu nedeniyle biraz şaşırdım çünkü Türkiye’yle ve Türklerle ilgili bir konu ancak ben bir Fransız’ım. Yabancı ama Türkiye’de 5 seneden beri yaşayan bir gözlemci olarak söz söyleyebilirim. 82 AY’sının değiştirilmesi konusunda birçok formül öne sürüldü. Anayasacılar veya sivil toplum tarafından önerilen yöntemler oldu.
İçerik açısından çok sayıda değişiklik önerisi olsa da yöntem olarak çok fazla öneri yok. İlk öneri TBMM’nin yeni AY’yı yapabilir. 2007’deki öneride de TBMM’nin yeni AY’yı yapmak için meşruiyete sahip olduğu ve yetkisi olduğu belirtildi. Ancak tabi ilk üç madde ve onları koruyan 4.madde var. Bu ilk önerinin kabul edilmesi ilk üç maddenin etkisiz kılınması tartışması başlatır.
İkinci öneri, bana ilginç ve orijinal geliyor. Yeni bir kurucu meclis ki diğer meclis olan TBMM ile aynı anda var olacak. Kurucu meclis daha şeffaf olacak ve çeşitli çevrelerden üyeler barındıracak. Kadın-erkek arasında eşit dağılım olacak. Yeni metni yazacak. Ve metni TBMM’ye, AYM’ye ve halka sunacak. Bu öneri dört avantaj içeriyor: Son derece demokratik çünkü başta ve sonda halkın tam katılımı var. İkinci olarak katılımcı bir yazım var. Tüm süreç boyunca halk internet yoluyla katılabilir ve müdahalede bulunabilir. Üçüncü olarak, sivil toplumun temsilcilerinin katılması askeri bir AY olmasını engeller. Son olarak, bu kurucu meclis yeni metni yazarken TBMM normal yasama sürecine devam edebilir.
İki olumsuzluğu var bu yöntemin. Bir, konsensüsün sağlanması zor. İkinci olarak da kısa bir sürede çok sayıda halk oylamasının olması seçimlere katılımı düşürebilir. Bunun sonunda da halk metni reddebilir ve bu nedenle sürece en baştan yeniden başlamak gerekebilir.
Son olarak, bu sürecin yaratılması halinde sadece Arap ülkelerine değil, tüm dünyaya demokratik AY yazımı konusunda bir örnek teşkil edecektir.
Nasıl paylaşmak istersiniz?:
E-posta
Facebook
Twitter
Yazdır
Pocket
Daha fazla
Tumblr
Bunu beğen:
Beğen Yükleniyor...
İlgili
From → Anayasa'yla ilgili, Konferans notları
Yorum Yapın
Bir Cevap Yazın Cevabı iptal et
Yorumunuzu buraya yazın...
Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:
E-posta (zorunlu) (Adres hiçbir zaman paylaşılmayacaktır)
İsim (zorunlu)
Web sitesi
WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz.	( Çıkış Yap / Değiştir )
Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz.	( Çıkış Yap / Değiştir )
Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz.	( Çıkış Yap / Değiştir )
Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz.	( Çıkış Yap / Değiştir )
Vazgeç
Connecting to %s
Yeni yorumları bana e-posta ile bildir.
Eposta yoluyla yeni yazıları bana bildir.
Δ
« TEPAV’dan Anayasa için karar konferansı
Uluslararası Anayasa Hukuku Kongresi’nin programı belli oldu »
Girizgâh
Bu blog, Türkiye ve dünyadaki anayasalara ve insan haklarına ilişkin gelişmeleri takip etmek isteyenlere yardımcı olmak amacıyla, tamamen gönüllülük esasına göre ve kadın hukuk fakültesi öğrencilerinin desteğiyle bağımsız yayın yapmaktadır.
Yazarlar
Rica
Anayasa Gündemi, Av. Benan Molu ve Yard. Doç. Dr Serkan Köybaşı tarafından hazırlanmaktadır. Bu blogta yayınlanan herhangi bir içerik veya yorum yazarının izni olmadan herhangi bir şekilde kullanılamaz ve bu halde de ancak kaynak gösterilerek kullanılabilir.
İletişim için:
anayasagundemi@gmail.com
Güncellemeleri takip etmek için
Aşağıdaki butona tıklayarak güncellemeleri mail yoluyla takip edebilirsiniz.
E-posta Adresi:	
Beni güncellemelerden haberdar et!
Bu sitede rastlayabileceğiniz kısaltmalar
AY: Anayasa
AYM: Anayasa Mahkemesi
BB: Bireysel başvuru
İHAS: İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi
İHAM: İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi
KHK: Kanun hükmünde kararname
STK: Sivil toplum kuruluşu
TBMM: Türkiye Büyük Millet Meclisi
THÖ: Temel hak ve özgürlükler
İlgili linkler
1982 Anayasası
Anayasa Mahkemesi
Avrupa Konseyi
Dünya Anayasaları
Osmanlı – Türkiye Anayasa Metinleri
TBMM
Venedik Komisyonu
İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi
İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi
İlgili siteler
Anayasa 2011
Anayasa Hukuku Araştırmaları Derneği
Anayasa Platformu
Anayasal Haber
Anayasaya Dair
AİHM Günlüğü
AİHM Kararlarının Uygulanmasının İzlenmesi
Özgürlükçü Anayasa Platformu
Bizsiz Anayasa Olmaz
British Institute of International Law
CoE Human Rights Commissioner
Constitute Project
Constitution Making
Critical Legal Thinking
Cyber Rights
Demokratik Anayasa Hareketi
Doç. Dr Burak Gemalmaz
ECHR Blog
ECHR Press
ECHR Sexual Orientation Blog
EJIL: TALK!
EU Law Analysis
EU Observers
European Case-Law Blog
European Courts
European Human Rights Advocacy Center
European Implemantation Network
Fair Trials
HUDOC
Human Rights In Ireland
I-Connect Blog
International Journal of Constitutional Law
International Law Observer
Law and Religion
Leiden Law Blog
Liberté, Libertés chéries
LSE Human Rights Blog
Opinio Juris
Osman Doğru & Atilla Nalbant – İHAM Karar Çevirileri
Osman Doğru – İHAM Karar Çevirileri
Oxford Human Rights HUB
PHD Studies In Human Rights
Prof.Dr. Kemal Gözler
Protection and Safety of Journalists
Rights Info
SAÜ – Anayasa Çalışmaları Merkezi
Strasbourg Observers
The Constitution Society
The Int. Association of Constitutional Law
UK Constitutional Law Group
UK Human Rights Blog
Verfassungsblog
Yard.Doç.Dr. Abdullah Sezer
Yaşayan Anayasa
İnsan Hakları Ortak Platformu
Önceki yazılar
Önceki yazılar Ay Seçin Kasım 2021 Ekim 2021 Eylül 2021 Ağustos 2021 Temmuz 2021 Haziran 2021 Mayıs 2021 Nisan 2021 Mart 2021 Şubat 2021 Ocak 2021 Aralık 2020 Kasım 2020 Ekim 2020 Eylül 2020 Ağustos 2020 Temmuz 2020 Haziran 2020 Mayıs 2020 Nisan 2020 Mart 2020 Şubat 2020 Ocak 2020 Aralık 2019 Kasım 2019 Ekim 2019 Eylül 2019 Ağustos 2019 Temmuz 2019 Haziran 2019 Mayıs 2019 Nisan 2019 Mart 2019 Şubat 2019 Ocak 2019 Aralık 2018 Kasım 2018 Ekim 2018 Eylül 2018 Ağustos 2018 Temmuz 2018 Haziran 2018 Mayıs 2018 Nisan 2018 Mart 2018 Şubat 2018 Ocak 2018 Aralık 2017 Kasım 2017 Ekim 2017 Eylül 2017 Ağustos 2017 Temmuz 2017 Haziran 2017 Mayıs 2017 Nisan 2017 Mart 2017 Şubat 2017 Ocak 2017 Aralık 2016 Kasım 2016 Ekim 2016 Eylül 2016 Ağustos 2016 Temmuz 2016 Haziran 2016 Mayıs 2016 Nisan 2016 Mart 2016 Şubat 2016 Ocak 2016 Aralık 2015 Kasım 2015 Ekim 2015 Eylül 2015 Ağustos 2015 Haziran 2015 Mayıs 2015 Nisan 2015 Mart 2015 Şubat 2015 Ocak 2015 Aralık 2014 Kasım 2014 Ekim 2014 Eylül 2014 Ağustos 2014 Temmuz 2014 Haziran 2014 Mayıs 2014 Nisan 2014 Mart 2014 Şubat 2014 Ocak 2014 Aralık 2013 Ekim 2013 Eylül 2013 Ağustos 2013 Temmuz 2013 Haziran 2013 Mayıs 2013 Nisan 2013 Mart 2013 Şubat 2013 Ocak 2013 Aralık 2012 Kasım 2012 Ekim 2012 Eylül 2012 Ağustos 2012 Temmuz 2012 Haziran 2012 Mayıs 2012 Nisan 2012 Mart 2012 Şubat 2012 Ocak 2012 Aralık 2011 Kasım 2011 Ekim 2011 Eylül 2011 Ağustos 2011 Temmuz 2011 Haziran 2011 Mayıs 2011 Nisan 2011 Mart 2011 Şubat 2011
Nelerden bahsediyoruz?
18. madde 46. madde adil yargılanma hakkı Anayasa Mahkemesi Avrupa Birliği Avrupa Konseyi avukat avukatla temsil hakkı AYM ayrımcılık yasağı Ayşenur Keskiner açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle kabul edilemezlik kararı basın özgürlüğü bireysel başvuru bireysel başvuru hakkı Birleşmiş Milletler BÜLTEN cezaevi cezaevi koşulları cezasızlık din ve vicdan özgürlüğü disiplin cezası Esin Bozovalı etkin soruşturma yükümlülüğü ev içi şiddet eğitim hakkı FETÖ forum gazeteci hakaret hükmün açıklanmasının geri bırakılması ifade özgürlüğü insan hakları insanlık dışı muamele yasağı internet iç hukuk yolları tüketilmediği için kabul edilemezlik kararı işkence yasağı kabul edilemezlik kadına yönelik şiddet konferans kovuşturmaya yer olmadığı kararı kötü muamele yasağı LGBT mahkemeye erişim hakkı makul sürede yargılanma hakkı masumiyet karinesi mülkiyet hakkı OHAL para cezası Polat Yamaner rapor referandum Rumeysa Budak serbest seçim hakkı Serde Atalay sınırdışı tazminat toplantı ve gösteri hakkı tutuklama yaşam hakkı yeni Anayasa zamanaşımı zorunlu askerlik Özel Hayata Saygı Hakkı çeviri örgüt propagandası yapma suçu örgüt üyesi olma suçu özel hayatın ve aile hayatının korunması özgürlük ve güvenlik hakkı İdil Özcan İHAM İHAS İlkay Nadir İnsanlıkdışı Muamele Yasağı İrem Şanlı
Nisan 2011
P
S
Ç
P
C
C
P
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30
« Mar May »
Popüler Yazılar ve Sayfalar
İHAM’ın Turan ve diğerleri v. Türkiye kararının çevirisi: “Yargı mensuplarının darbe girişimi sonrası özel usuli güvencelere uyulmadan suçüstü hali gerekçe gösterilerek tutuklanması, özgürlük ve güvenlik hakkının ihlalidir.”	
İHAM’ın Mucha v. Slovakya kararının özet çevirisi: “Suç ortaklarının davasında mahkumiyet kararı veren aynı mahkeme heyetinin daha sonra bu cezayı gerekçe göstererek başvurucuyu da mahkum etmesi, adil yargılanma hakkının ihlalidir.”	
İHAM’ın Akgün v. Türkiye kararının çevirisi: “FETÖ/PDY örgütüne mensup olduğundan şüphelenilen polis memurunun ByLock mesajlaşma uygulamasını kullandığı iddiasıyla tutuklanması özgürlük ve güvenlik hakkının ihlalidir.”	
FORUM - Av. Revşan Deniz Çobanoğlu - Mahkemelerin Git Gide Daha Şekilci Ele Aldığı Anayasa Mahkemesine ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Bireysel Başvuru Usulünde Avukatların Başvuru Formu İle İmtihanı	
İHAM’ın Üçdağ v. Türkiye kararının özet çevirisi: “Bir imamın Facebook paylaşımları nedeniyle örgüt propagandası suçundan mahkum edilmesi ve AYM’ye bireysel başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddedilmesi, mahkemeye erişim hakkı ile ifade özgürlüğünün ihlalidir.”	
Macaristan’da muhalefetin ortak adayı Orbán’ı yenmesi halinde yeni anayasa sözü verdi	
İHAM’ın Eminağaoğlu v. Türkiye kararının çevirisi: “YARSAV başkanı başvurucunun gündemdeki davalarla ilgili açıklamaları nedeniyle HSYK tarafından disiplin cezasıyla cezalandırılması, adil yargılanma hakkı, özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı ve ifade özgürlüğü ihlalidir.”	
İHAM'ın Şorli v. Türkiye kararının çevirisi: "Facebook paylaşımları nedeniyle kişiye Cumhurbaşkanına hakaret suçundan hapis cezası verilmesi, ifade özgürlüğü ihlalidir. TCK'nin 299. maddesi değiştirilmeli."	
Eylül ve Ekim 2021 - İHAM Kararları Bülteni	
Madde 7/2 - Örgüt propagandası yapma	
Hangi başlıklar altında yazdık?
Adil Yargılanma Hakkı Anayasa'yla ilgili Avukatla Temsil Hakkı AYM kararları AYM ve İHAM'a Bireysel Başvuru Ayrımcılık Yasağı Bireysel Başvuru Hakkı Dernek Kurma ve Toplantı Özgürlüğü Diğer Etkin Soruşturma Yükümlülüğü forum Genel Haberler Kabul Edilebilirlik Kararı Konferans notları Kölelik ve Zorla Çalıştırma Yasağı Mahkemeye Erişim Hakkı Makul Sürede Yargılanma Hakkı Mülkiyet Hakkı Serbest Seçim Hakkı Tedbir Kararı Vicdan ve Din Özgürlüğü Yaşam Hakkı Özel Hayatın ve Aile Hayatının Korunması Özgürlük ve Güvenlik Hakkı İfade Özgürlüğü İnsan hakları İşkence Yasağı