İsmail Hakkı Tonguç Belgeliği Vakfı, Köy Enstitüleri kültürü üzerine kurulmuş en yeni kurumsal kimliği oluşturmaktadır. Engin Tonguç’un manevi vesayetçiliği üzerinde can ve hayat bulan Vakfın kuruluş haberini çok yeni öğrenmiş bulunuyorum. Ancak şuna da yürekten inanmaktayım ki, özellikle Vakıfın varlığını oluşturan belgeler ile yepyeni bir devir açılmaktadır. Bu devir, yalnızca bir Köy Enstitüleri külliyatına ulaşma, bilinmiyenleri açığa çıkarma devri olmayacak, aynı zamanda, İsmail Hakkı Tonguç’un mihverliğinde bir sosyal yaşam, bir aydın karakter, bir pedagog kronolojisi ve bir kültür hareketini ortaya koyma devri olacaktır.
Beraberinde bir çok konu ve kavrama yeni bakış açısı, yeni bir yorumlama ve betimleme imkanı tanıyacaktır.
İsmail Hakkı Tonguç
Bu yönüyle, İsmail Hakkı Tonguç’un hayatı boyunca biriktirdiklerinin ve koruduklarının bir genel sergisi kimliği ortaya konmuş olacaktır. Şimdiye değin kendisiyle hiç bir zaman bir araya geldiğine inanmadığım bir kimlik, bu Vakıf’ın oluşumuyla kendisiyle özdeş anlamlar ifade edecektir. Artık karşımızda muazzam bir koleksiyon yer alacaktır ve bu değerler, Koleksiyonun asıl sahibi İsmail Hakkı Tonguç ile yadedilecektir.
Çok büyük bir sevinç duyduğum Vakıf’ın kurulmasına ilişkin resmi duyuruyu paylaşmak isterim:
Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğünden:
VAKFIN ADI: İsmail Hakkı Tonguç Belgeliği Vakfı.
VAKFEDENLER: Engin Tonguç
VAKFIN İKAMETGAHI: Emek Mahallesi 67 Sokak No: 1/7 Çankaya-ANKARA
VAKFIN TESCİL KARARINI VEREN MAHKEMENİN ADI, KARAR TARİHİ VE NO’SU:
Ankara 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29/3/2011 tarih ve E:2010/529, K:2011/117 sayılı kararı.
VAKFIN KURULUŞ SENEDİNİN TARİH VE YEVMİYE NO’SU:
Soma Noterliğince düzenlenen 9/12/2010 tarih ve 17936 yevmiye nolu vakıf senedi.
VAKFIN AMACI: Cumhuriyet döneminin önemli eğitimcilerinden İsmail Hakkı Tonguç (1893-23.06.1960)’dan varisi Engin Tonguç’a intikal etmiş olan belgeler, kitaplar , her türlü yazılı metin, fotoğraflar , film ve ses kayıtları ile kişisel eşyalar bu belgeliği oluşturmaktadır. Bu birikim, kendisinin kuruluşlarında önemli rol oynamış olduğu Köy Enstitüleri başta olmak üzere, tüm çalışmaların doğru değerlendirilmesi, yorumlanması ve anlaşılması için önemli bir başvuru kaynağıdır. Belgeliğin bu niteliği ile gelecek kuşaklara bozulmadan, kaybolmadan ulaştırılması, o dönemin tüm eğitim hareketlerinin, atılımlarının da belgelere dayanarak bilinmesi için önem taşımaktadır. Bu nedenlere dayanarak Vakfın amaçları ve bu amaçlara uygun olarak çalışma konuları aşağıdaki gibidir:
a- Belgelikteki yukarıda sayılan tüm değerlerin korunması, düzenlenmesi, günümüz ve yarınlar için doğru ve verimli değerlendirilmesi için gereken her türlü çalışmaları yürütmek;
b- İsmail Hakkı Tonguç’un yaşamı, çalışmaları, eğitim qörüşü ve felsefesi üzerinde araştırma ve çalışmalar yapmak, yapılmasını teşvik etmek, bu çalışmalarda kullanılacak bilgilere ulaşılmasını kolaylaştırmak, sağlamak; yapılan araştırma ve çalışmaların Türkçe ve yabancı dillerde yayınlanmasını özendirmek, desteklemek;
c- İsmail Hakkı Tonguç’un düşüncelerini, çalışmalarını, eylemlerini tanıtmak , bu amaçla düzenlenecek her türlü etkinliğe katkıda bulunmak, gerektiğinde katılmak ; projeler üretmek ve gerçekleştirmek , projelerin amacına uygun etkinlikler düzenlemek, düzenlenmesin sağlamak ;
d- Aynı amaçla özellikle eğitim kurumlarında açılmış ve açılacak olan araştırma merkezleri ile iş birliği yapmak, onlara veri sağlamak; onların düzenleyecekleri bilimsel toplantılara ve çalışmalara katılmak, onlardaki bilgi, belgesel ve bilimsel verilerden yararlanmak;
e- İsmail Hakkı Tonguç’un çalışmaları ve özellikle köy enstitüleri konularında yapılan, yapılması planlanan çalışmaları izlemek, üretilen bilgi ve değerleri derlemek, incelemek, sonuçları paylaşmak ;
f- Kişi ve kuruluşlardan gerek İsmail Hakkı Tonguç’la ilgili gerekse yaşadığı döneme ait belgeleri, belge niteliğindeki yazılı metinleri, her türlü yazılı/basılı metni, kitapları , fotoğraf , film gibi görsel malzemeleri temin etmek ve çağdaşlarının anılarını derlemek vb. çalışmalarla belgeliği zenginleştirmek;
g- Benzer amaçlı Kuruluşların faaliyetlerine katılmak, gerekirse bunlara üye olmak ;
h- Yönetim Kurulu’nun belirleyeceği esas ve ilkeler doğrultusunda “Tonguç Armağanları” vermek;
i- Bülten, dergi, gazete, kitap ve bildiri yayınlamak; kitaplık , dökümantasyon ve yayın servisleri kurmak; araştırmacıların internet aracılığı ile yararlanacakları web alanları oluşturmak , amaç ve hizmet konularına uygun web yayımcılığı , sanal müze vb. faaliyetler gerçekleştirmek, sürekliliğini sağlamak. Bunların amaca uygun işletilmesi yönünde gereken çalışmaları yapmak ve günün gerektirdiği teknik alt ve üst yapı için gereken girişimlerde bulunmak, gerçekleştirilmesi için gerekli iş ve işlemleri yapmak;
j- Çalışma alanına giren konularda araştırma ve ihtisas bursları vermek ;
k- Amaç ve görevleri yerine getirebilmek için gerekli vakıf bina ve tesislerini inşa ettirmek, bakım ve onarımlarını yaptırmak ve işletmek ;
1- Yasa ve Resmi Senet hükümlerinin öngördüğü diğer işlem ve işlevleri yapmak.
VAKFIN MAL VARLIĞI : Ankara İli, Çankaya İlçesi, Emek Mahallesi Ada No: 5931 Parsel No: 2, 146 M2 Apartman Dairesi ve 30.000.-TL. Nakit