Doktor GeldiDoktor Geldi Bölümleri Arşivi Her şeyin başı sağlık deriz ama çoğu zaman hasta olmadan da doktora gitmeyiz. Evde, işte, sokakta bizi neyin hasta ettiğini bilmez, yiyip içtiklerimize, yattığımız yatağın özelliklerine, giysilerimizin uygunluğuna fazla dikkat etmeyiz. Oysa hasta olmayı önlemek, tedavi olmaktan çok daha kolaydır. Hasta olmayı önleyen yepyeni program Doktor Geldi TRT 1’de! Hafta içi her gün Doç.Dr. Halit Yerebakan’nın sunduğu Doktor Geldi hafta içi her gün TRT1 ekranlarında sağlıktaki yeni rehberiniz ve tek adresiniz olacak. Sağlık Bakanlığı’nın katkıları ile hazırlanan programda, a dan z ye sağlık ve sağlıklı yaşama dair her şey bu programda konuşulacak. Alanında uzman doktorlarla daha bilinçli ve daha sağlıklı olmanın tüm tüyoları ekranlara gelecek. Sokaktaki insanlar soracak, uzmanlar yanıtlayacak. Dr. Halit Yerebakan’dan deneyler, hastalardan hikayeler, evde uygulanabilecek sağlık testleri, hangi rahatsızlık neyin habercisi bu programda anlatılacak. Türkiye’nin en genç kalp ve damar cerrahisi doçentlerinden, Dr Halit Yerebakan’ın sunduğu Doktor Geldi, sürprizlerle pazartesiden itibaren hafta içi her gün TRT 1’de… Hafta içi her gün saat 12:45 de TRT 1 ekranlarında ve tekrarlar web sitemizde, bu sayfada!
Kitaplar
Videolar
YouTube Videolarım
Güvenilir Ortaklarımız
Uzmanına Sorun
English Articles
Hayatın Ritmi
İletişim
Bilinçli hasta
Ağız Kokusunun Nedenini Saptayabilen Yeni Yöntem
Tarih:
3 sene önce
on
3 Nisan 2019
Yaza
Basın Bülteni
Paylaş
Tweet
Ağız kokusunun öyle çok nedeni var ki, tüm nedenlerin tek tek tetkik edilerek gerçek soruna ulaşılması, neredeyse yılları alan uzun bir süreç yaşanması anlamına gelebiliyor. Acıbadem Taksim Hastanesi Kulak, Burun ve Boğaz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Aytuğ Altundağ’a göre, hasta açısından bazen bıktırıcı bazen de sonuçsuz kalan bu süreç, artık yeni ve akıllı bir teknoloji olan “smart chroma” ile 4 dakikaya indi. Sonuca ulaşmak için ağız kokusu olan kişinin, bir nefes vermesi yeterli oluyor. 4 dakika sonra çıkan test sonuçları adeta navigatör gibi; burundan akciğere, mideden sinüslere, dişlerden bademciklere gerçek neden hangi bölgeden kaynaklanıyorsa orayı işaret ediyor ya da hastalıkları tespit ediyor. Üstelik sadece tespit etmekle kalınmıyor, kokunun şiddet derecesi de bu yöntemle ölçülüyor. İşte ağız kokusunun nedenini saptayabilen yeni yöntem…
Japonya’da geliştirilen ve ülkemizde yeni kullanılmaya başlanan yeni nesil ve akıllı teknolojiye sahip “smart chroma” yöntemi sayesinde gerçek nedenin saptanabildiğini söyleyen Doç. Altundağ, bu yöntemin ayrıca çok ciddi hastalıkların da erken teşhis edilmesine yardımcı olduğunu belirtiyor. Altundağ, 3-4 Mayıs 2019 tarihleri arasında İstanbul’da gerçekleştirilecek Koku ve Tat Zirvesi öncesinde hem yeni yöntemi anlattı, hem de bu zirveye katılacak olan davetlileri bu yeni yöntemle tanıştıracaklarını belirtti.
Ağız Kokusuna En Sık Yol Açan 3 Ayrı Kimyasal Bileşik Var
Kişinin doktor doktor gezerek nedenini bulmaya çalıştığı ağız kokusu sorununun gerçek kaynağını çok kısa süre içinde saptayan yöntemin bir başka avantajı ise çok ciddi hastalıkların da tespit edilip tedavi sonrası başarı oranını da ölçmesi.KBB Uzmanı, tedavinin başarısını ölçmek için kişinin tekrar smart chroma yöntemiyle ağız kokusunun değerlendirilerek ilk sonuçla karşılaştırıldığını ve böylece tam tedavi olup olmadığına dair bilgi edinildiğini belirtiyor. “Teknolojinin gelişmediği dönemlerde hekimler hastasının nefesini koklayarak tespit ediyordu” diyen Uzman, “Teknolojinin gelişmesiyle ağız kokusunu test eden cihazlar çıktı. Ancak nefesimizde 3 bin 481 tane nefes gazı var. Bu gazların üç tanesi en sık ağız kokusuna yol açan gazlar. Eski nesil cihazlar sadece tek bir gazı tespit edebiliyordu. Yeni nesil bir cihaz olan smart chroma ise bir aparat yardımıyla bu üç gazı analiz ederek ağız kokusunun gerçek nedenini saptıyor, böylece tedaviye başlanmasını sağlıyor” diyor.
Ağız Kokusunun Nedeni Mide Fıtığı Bile Çıkabilir!
Ağız kokusundan kurtulmak için en önemli basamak, şüphesiz nedenini doğru tespit etmek. Zira; ağız kokusu fizyolojik nedenlerden kaynaklanabildiği gibi; alerjiden geniz akıntısına, mide ve bağırsak hastalıklarından böbrek ve karaciğer sorunlarına dek pek çok hastalığın sonucu olarak da karşımıza çıkabiliyor.
Doç. Altundağ, yeni yöntem sayesinde, ağız kokusundan muzdarip bir hastanın mide kanseri olduğunun erken teşhis edilip tedavisine başlandığını söylüyor. Kendilerinin de ağız kokusu şikayetiyle gelen bir hastalarına 4 dakikalık test sonrasında mide fıtığı teşhisi, bir başka hastalarına ise reflü teşhisi koyduklarını ve gastroenterolojiye yönlendirdiklerini belirtiyor.
Ağzının Koktuğunu Sananlar Var
Kokuya neden olan bölgeye ve şiddetine göre 5 farklı ağız kokusu tipi olduğuna dikkat çeken KBB uzmanı, bu koku tipleri hakkında şu bilgileri veriyor:
“Tip 1’de hastalar kendi ağız kokusunu fark eder. Nedeni ise genellikle ağız ve diş sağlığında oluşan sorunlardır. Tip 2’de ise kokuyu fark edenler, hastanın yakınları olur. Genellikle alerji, sinüzit, nazofarenjit ve tonsillit gibi hastalıklardan kaynaklanır. Tip 3’de koku belirgin olmadığından hasta ya da yakınlarının şüphesi ile tespit edilebilir. Genellikle reflüden kabızlığa kadar sindirim sistemindeki pek çok sorun bu kokuya yol açabilir. Tip 4 ise, aslında bir nefes kokusudur. Metabolik hastalıklar, bazı ilaçlar ve akciğerde kaynaklanan çeşitli hastalıklar yol açar. Tip 5’de ise neden tamamen psikolojikdir. Bu kişiler ağız kokusu sorunu olmadığı halde sanki böyle bir sorun varmış gibi hissediyorlar ve ikna edilmeleri güç oluyor hatta ikna edilemiyorlar. İşte bu yöntem sayesinde bu hastalara da ölçümlerle net bilgi veriyoruz ve ikna oluyorlar.”
Multiıdisipliner Tedavi Şart!
Ağız kokusu sorununu ortadan kaldırmada tanı ve tedavi için mutlaka multidisipliner bir merkez gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Aytuğ Altundağ “Yani bu sadece KBB’cinin ya da sadece diş hekiminin, gastroenteroloğun çözeceği bir hastalık değildir. Mutlaka multidisipliner bir yaklaşımla hekimler ortak hareket etmelidir. Yöntem, her yaştan kişiye, çocuklara hatta bebeklere de yapılabiliyor. Çocuklardaki ağız kokusu da çeşitli hastalıkların sinyali olabilir ve tanısı doğru konularak tedavi edilebilir” diyor.
‘Smart Chroma Yöntemi’ Ne Sağlıyor?
4 dakika gibi kısa bir sürede sonuç veriyor.
Pek çok hastalığa tanı konmasına yol açıyor.
Her yaşta, her hastalıkta, hamilelere dahi yapılabiliyor.
Girişimsel bir yöntem değil. Anesteziye, iğneye gerek olmadan uygulama yapılabiliyor.
Testten Önce Bu Kurallara Uyun!
Test yaptırmadan 3-4 saat önce sigara ve kahve içmeyi kesin.
Yaklaşık 1 saat önce su içmeyi bırakın.
Çok aç ya da çok tok karnına gitmeyin. 3-4 saat önce yemeyi kesin.
Dişinizi 3 saat önce fırçalayın.
3-4 saat önce soğan, sarımsak, baharat gibi baskın tatlarla sütlü gıdalar (dondurma, sütlü tatlı dahil) tüketmeyin.
Konuyla ilgili farklı bir yazıya burayı tıklayarak ulaşabilirsiniz.
Konu Başlıklarıağız kokusuAğız Kokusunun Nedenini Saptayabilen Yeni YöntemFeaturedreflüSmart Chroma Yöntemi
Sonraki
Diyabetik Ayak Tedavisi Ekip Işidir
Önceki
Bahar Alerjisine Dikkat
Basın Bülteni
Okumaya Devam Et
Bunlarıda Beğenebilirsin
Sindirim Problemleri Çözümsüz Değil
Bazı Yiyeceklerle Ayrılık Vaktiniz Gelmiş Olabilir
Hayatın Ritmi 26. Bölüm
Türkiye’de ilk Kez Uygulanan Yöntemle Reflü Tedavisi
Hindistan Cevizi Yağının Bilinmeyen Faydaları
Oruç Tutmanın Sakıncalı Olduğu Durumlar
Yorum yapmak için tıklayın
CEVAP BIRAKIN
Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir
Yorum
İsim *
E-posta *
İnternet sitesi
Δ
Bilinçli hasta
Uzun Süren Öksürükten Kurtulun
Tarih:
11 ay önce
on
14 Ocak 2021
Yaza
Halit Yerebakan
Bir solunum yolu enfeksiyonu ile karşılaştığınızda öksürük diğer belirtilerden daha uzun süre devam edebilir. Hiç bitmeyecek gibi görünen öksürüğü önlemenin bazı yolları var.
Son haftalarda en çok Covid-19’dan korkuyoruz, konuşuyoruz ve korunuyoruz. Ancak kış mevsimi geldi. Bu kış kendinizi fazladan koruyor olsanız da grip veya soğuk algınlığına yakalanabilirsiniz.
Daha önce yaşayanlar bilir. Soğuk algınlığı veya gripten sonra kalan öksürük hiç bitmeyecek gibi görünebilir. Belirtilerin çoğu 7 ila 10 gün içinde kaybolur. Ancak araştırmalar, çoğu kişide 18. günde hala öksürük olduğunu gösteriyor. Peki, bu öksürükten nasıl kurtulacaksınız?
Öksürüğü önleyecek en önemli kural: hastalanmaktan kaçının
Bir solunum yolu enfeksiyonu ile karşılaştığınızda öksürük diğer belirtilerden daha uzun süre devam edebilir. Bunun anlamı bağışıklık sistemi hava yollarını normale döndürmeye çalışıyor. Tıkanıklığınız düzelirken geniz akıntısı da öksürüğü tetikleyebilir.
Hiç bitmeyecek gibi görünen öksürüğü önlemenin bazı yolları var. En kolay yolu da ilk başta hastalanmaktan kaçınmak. Halka açık yerlerde bulunduktan, ortak yüzeylere dokunduktan veya hasta insanların yanında olduktan sonra ellerinizi yıkamak konusunda dikkatli olun. Semptomların arttığını hissederseniz, çinko veya mürver deneyin.
Vücut uykuda kendini onarır ve hasta olduğunuzda bağışıklık sisteminize savaşması için zaman verir. Dinlenerek belirtilerin genel süresini azaltabilirsiniz. Eğer öksürüğünüz sizi uyutmuyorsa, başınızın altına fazladan yastık koyun. Bu, hava yollarını açmaya yardımcı olur, böylece daha kolay nefes alabilir ve boğazınızda mukus birikmesini önleyebilirsiniz.
Öksürüğünüzü kötüleştirebilecek tahriş edici maddelerden kaçının. Duman, parfüm ve alerjiniz olan her şeyden uzak durun. Hava temizleyicileri, boğazınızı gıdıklayabilecek tozu, tüyleri ve diğer parçacıkları temizleyebilir. Isıtıcılarsa havayı kurutur, bu da öksürüğü arttırır.
Öksürük iki aydan uzun sürerse dikkat!
Ballı ılık çay boğazın kaşınmasını yatıştırır. Sıcak sıvı göğüs ve sinüslerdeki mukusu parçalar ve bal da doğal antibakteriyel özellikleri sayesinde enfeksiyonla savaşmaya yardımcı olur. Yapılan bir çalışmada, 2 yaş ve üzeri çocuklarda balın öksürük baskılayıcılarının ana bileşenlerinden biri olan dekstrometorfan kadar etkili olabileceği bulundu. Yani bir kaşık bal kendi başına öksürüğü hafifletebilir.
Sıcak bir duşun temizlenmek ve vücudu rahatlatmak dışında da faydaları var. Sıcak, nemli hava, öksürüğe neden olan mukusu temizlemeye yardımcı olur ve daha kolay nefes almak için burun geçişlerini ve solunum yollarını nemlendirir. Bir diğer önerim de kaynar suya birkaç damla okaliptüs yağı ekleyin ve buharı soluyun.
İnatçı bir öksürükle mücadele ediyorsanız öksürük kesici ve balgam söktürücü içeren reçetesiz ilaçları deneyin. Reçetesiz satılan soğuk ilaçlarını sadece bir hafta kullanmalısınız. Bundan sonra, bu ilaçlar daha az etkili hale gelir.
Elbette unutulmaması gereken önemli noktalar var. Öksürük iki aydan daha uzun sürerse bu durum başka bir sorunun sebebi olabilir. Tabi bir de bu dönemde öksürüğün yanında herhangi bir Covid-19 belirtisi yaşarsanız bir sağlık kuruluşuna başvurmanızda fayda var.
Konuyla ilgili farklı bir yazıya burayı tıklayarak ulaşabilirsiniz.
www.sabah.com.tr’de orjinalini bulabileceğiniz bu yazıya buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.
Okumaya Devam Et
Bilinçli hasta
Coronavirüs Yeniden Enfekte Edebiliyor
Tarih:
1 sene önce
on
17 Kasım 2020
Yaza
Halit Yerebakan
Covid-19’a bir kez yakalanan yeniden yakalanır mı yakalanmaz mı diye düşünülürken, bilim adamları bu konuda araştırma yaparken Hong Kong’da bir kişinin yeniden enfekte olduğu haberi geldi.
Clinical Infectious Diseases dergisinde vaka raporu olarak ele alınan olayda, söz konusu 33 yaşındaki adamın ilk olarak 26 Mart’ta Covid-19’a yakalandığı bilgisi yer aldı. Virüsü hafif belirtilerle hastanede atlatan adam, 14 Nisan’da testi negatif sonuçlandıktan sonra izolasyondan çıkarıldı. Öte yanda yapılan antikor testinde antikor oluşmadığı görüldü.
15 Ağustosta İspanya gezisinden dönen adama havaalanında virüs için tükürük testi yapıldı ve sonuç pozitif çıktı. Vaka raporunun yazarlarına göre adamın ikinci kez yakalandığı virüs, ilkinin farklı bir versiyonu. Araştırmacılar virüsün dizilenmiş genomlarını her iki enfeksiyonda karşılaştırarak adamın bunu doğruladı. Covid-19’a neden olan corornavirüsün bu alt türüne Temmuz ve Ağustos aylarında Avrupa’da sıkça rastlandı. Adam ikinci enfeksiyonu sırasında hiçbir belirti yaşamadı.
Covid-19’a karşı bağışıklığın süresi bilinmiyor
Bu durum biraz endişe verici ancak panik yapmaya gerek de yok. Şu ana kadar resmi olarak açıklanan tek vaka var. Bu vakada da adamın ikinci enfeksiyon sırasında belirti göstermemesi bir çeşit bağışıklık tepkisi olabilir. Ancak ilk enfeksiyonun ardından antikor üretmemesi nasıl bir bağışıklık edindiği sorusunu akla getiriyor. Adamın ikinci kez geçirdiği hastalığın ardından ise antikor oluştu.
Coronavirüs hakkında öğrenilen her yeni bilgi bu olayda olduğu gibi başka soru işaretleri bırakıyor. Bağışıklık burada nasıl çalıştı? Bir de tabii tek kişide görülmüş olması, bu soru işaretleri konusunda veri sağlamıyor. Şu anda bir kişinin SARS-CoV-2’ye karşı ne kadar süre bağışıklığa sahip olacağı bilinmiyor. Ancak soğuk algınlığına neden olan diğer insan coronavirüsleri ile enfekte olmuş kişilerin üç ay içinde yeniden enfekte olma olasılığının çok düşük olduğunu biliyoruz. Covid-19 hastalarında nasıl bir bağışıklık koruması gözlenecek bunu da zaman gösterecek.
Şu anda Covid-19’dan iyileşen ya da virüse yakalanan bir kişiyle temasta bulunanlar virüs bulaştıktan sonra üç aya kadar semptomları olmadığı sürece karantinaya alınmıyor veya yeniden test yapılmıyor.
Maske, mesafe ve hijyen şart
İkinci kez enfekte olan adamın bu sırada bulaştırıcı olup olmadığı ya da başkalarına bulaştırıp bulaştırmadığı bilinmiyor. Ancak Dünya Sağlık Örgütü bu konuda uyarıyor: Semptomları olmayan kişiler bile virüsü bulaştırabilir.
Bu sebeple Covid-19’a yakalanmamak veya tekrar enfekte olmamak ya da başkalarına yaymamak için tüm korunma önlemleri uygulanmaya devam edilmeli. Daha önce enfekte olmuş olmanız sizin için de çevrenizdekiler içinde bir garanti değil. Yani maske, mesafe ve hijyen şart.
Konuyla ilgili farklı bir yazıya burayı tıklayarak ulaşabilirsiniz.
www.sabah.com.tr’de orjinalini bulabileceğiniz bu yazıya buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.
Okumaya Devam Et
Bilinçli hasta
Grip İçin Riskli Gruplar
Tarih:
1 sene önce
on
6 Eylül 2020
Yaza
Halit Yerebakan
Yüksek risk sınıflaması Amerikan Hastalık Kontrol Merkezi tarafından yapılan araştırmalar ile hastalığa yakalanma ihtimali ve komplikasyon ihtimalinin eş zamanlı artış gösterdiği grupların tanımlanması ile hazırlanmıştır. Bu sınıflamaya göre 4 temel grubun daha dikkatli bir şekilde grip sezonuna girmesini tavsiye etmektedir.
Grip için riskli gruplar; griple veya soğuk algınlığı ile güne başlamak gerçekten hiç hoş bir durum değil. Ani başlangıçlı ateş, boğaz ağrısı üşüme-titreme, ve bedeninize yayılan kas ve eklem ağrıları yüzünden günlük rutininizi aniden bir kenara koyma isteği gribe yakalanan herkes için normal bir durum. Boşuna paçavra hastalığı demiyorlar. Gripten hastalanan çoğu insan tıbbi bakıma veya anti-viral ilaçlara ihtiyaç duymayacak hafif bir hastalığa yakalanmıştırlar, ve iki haftadan daha kısa sürede iyileşirler. Her ne kadar hastaların çoğu iki haftadan daha kısa bir sürede gripten iyileşebilseler de, bazı yüksek riskli kişilerin, hastaneye yatışına yol açabilecek zatürre veya bronşit gibi daha ciddi bir hastalık haline gelmesi de olasılıklar içerisindedir. Ayrıca, astım veya özellikle kalp kapak hastalığı gibi sağlık durumlarınız varsa, grip olmak semptomlarınızı kötüleştirebilir.
Öyle ki bizler için tedavi olmamış bir orta-ileri seviye mitral kapak yetersizliği hastası için gribe yakalanmak hayatını tehdit edebilecek bir hastalık durumunu beraberinde getirir. Kendinizin veya ailenizden birinin böyle bir riskli gruba dahil olup olmadığını merak ediyorsanız, özellikle hangi grup insanlara bakmanız gerektiğini beraber inceleyelim. Yüksek risk sınıflaması Amerikan Hastalık Kontrol Merkezi tarafından yapılan araştırmalar ile hastalığa yakalanma ihtimali ve komplikasyon ihtimalinin eş zamanlı artış gösterdiği grupların tanımlanması ile hazırlanmıştır. Bu sınıflamaya göre 4 temel grubun daha dikkatli bir şekilde grip sezonuna girmesini tavsiye etmektedir.
Hamile kadınlar
Hamilelik, anneleri bronşit veya zatürre gibi griple ilgili komplikasyonlara daha yatkın hale getiren bağışıklık sistemini içine alan bununla birlikte dolaşım yani kalpte ve solunum yani akciğerlerde önemli değişikliklere neden olur. Bu değişiklikler artan kan hacmi, kalp performansı, solunum yapısı, dokularda ödem, ve doğrudan bağışıklık sistemi zayıflaması olarak sıralanabilir. Gribin en çok korkulan bu kompilasyonları aslında başlı başına ciddi birer hastalık oldukları için bu durumlar hamileleri düşük riski, prematüre doğum, ve düşük doğum ağırlığı gibi risklerle karşı karşıya bırakabilmektedir.
2 Yaş altı çocuklar
Grip, daha büyük çocuklara veya yetişkinlere kıyasla beş yaşın altındaki çocuklarda (ve özellikle 2 yaşın altındaki çocuklarda risk en yüksek olup, hastane yatış oranı ve ölüm riski ise 6 ay altındaki bebeklerde en yüksektir) tehlikeli bir hastalığa dönüşme olasılığı yüksektir. Bu çocuklar henüz daha bağışıklık sistemleri gelişmekte olduğundan, enfeksiyonlarla mücadelede oldukça zayıftırlar. Bu, bir grip vakasının zatürree veya enfsefelopati adını verdiğimiz beyin enfeksiyonu gibi daha ciddi bir komplikasyonlu hastalığa dönüşmesi veya yüksek ateş sebebi ile aşırı su kaybına yol açması ihtimalini artırır.
65 Yaş üzeri erişkinler
Yaşlandıkça, bağışıklık sisteminiz zararlı mikroplardan kurtulmak için daha zorlu bir mücadeleye girer ve bu sebeple daha fazla kronik bir sağlık sorunu geliştirebilirsiniz. Bu, durum tabi diğer taraftan gribe yakalanma olasılığınızı arttırdığı gibi bronşit, zatürre veya viral gribin üzerinde ikincil bakteriyel enfeksiyonlar gibi komplikasyonlar geliştirme ihtimalinizi de arttırmaktadır. Bu nedenle 65 yaş üstü kişilerin grip aşıları için yüksek öncelikli bir grup olduğu düşünülmektedir.
Kronik hastalığı veya bağışıklık sistemi güçsüz olan kişiler
Astım, kalp damar veya kapak hastalığı, kalp yetersizliği, KOAH, diyabet, kan, karaciğer veya böbrek hastalıkları gibi kronik bir sağlık sorununuz varsa, grip kaynaklı komplikasyon geliştirme riskiniz diğer hastalara göre daha yüksektir. Komplikasyonlar zatürre, bronşit, sinüs ve kulak enfeksiyonları gibi şeyleri içerebilir. Özellikle ileri salgın diye tabir edebileceğimiz belirli coğrafi bölgeye yayılmış salgınlarda bu tip komplikasyonlar daha çok bildirilmiştir. Peki bu riskli gruptaki kişiler ne yapmalı?
Amerikan Hastalık Kontrol Merkezi’nin yayınladığı kılavuzlara göre bu riskli gruptaki herkesin grip aşısı olması gerekiyor. Hatta son yayınlanan bildirisine göre ise 6 ay yaş üzeri herkesin olması lazım. Ancak grip aşısının koruyuculuğu konusunda pek çok spekülasyon elbette yapılıyor fakat gerçeği merak edenlere yine cevabı aynı merkez kendi çalışmalarında veriyor.
Grip aşısı tam olarak korumuyor!
Amerikan Hastalık Kontrol Merkezi bir çok araştırma yapıyor ve elde ettiği verilerle yapılan aşıların etkisini raporluyor. Bu raporlamada risklerden arındırılmış yani seçilere ayıklanmış verilerle elde edilen sonuca göre 5 yıl öncesine kadar %50 oranında bir koruma sağlıyordu aşılar. Günümüzde bu oranın daha da azaldığını görüyoruz (zaman zaman yüzde %20’lerin altına düştüğü bile rapor ediliyor). Tabi ki, hiçbir aşı mükemmel değildir. Yine de, yüzde 50 korunma sağlayan bir aşıyı yaptırmak bence son derece etkilidir. Bu tabi şahsi yorumum, bugüne kadar grip ile ilişkili bir çok hastanın hayatını kaybetmesine şahitlik eden bir kalp doktoru olarak söylüyorum. Bu sebeple aşı tartışmasında kendinizi daha ciddi hastalıklara karşı korumanıza yardımcı olabileceği için koruma etkisi düşük olduğunu düşünsek de evet diyorum.
Tabi bu genel olarak standart tip grip aşısı ile yapılan çalışmaların sonuçları, ancak ilaç endüstrisi burada yine farklı arayışlara girerek özellikle risk grubundaki kişileri daha çok koruyabileceği hipotezini ortaya koyarak iki farklı daha etkili aşı geliştirdiler. Bunların biri yüksek doz grip aşısı verilen bir doz, daha fazla antikor cevabı oluşturmak adına 4 kat antijen içeriyor. Diğer aşı ise adjuvan yani bana göre destekli aşı. Bunda ise MF59 denilen bir madde var ve daha fazla bağışıklık yanıtı olacağı vurgulanıyor.
Yüksek doza bakıldığında hastalık koruması %24 daha artmış ama tabi ki seçtiğiniz aşı ilave riskleri beraberinde getiriyor. Açıktan söylenen riskler baş ağrısı, kas ağrısı, uygulama bölgesinde hassasiyet artışı, ve günlük yaşantınızdan alıkoyma gibi grip benzeri bulgular olarak adlandırılıp sıralanıyor, ancak bahsedilmeyenleri pek bilmiyoruz!
Grip aşısının tehlikesi varmı?
Grip aşısının tehlikeli olduğuna ve insanlığa aslında büyük zararı olduğuna dair bir çok komplo teorisini özellikle internette sizde okuyorsunuzdur. Gerçek şu ki, grip aşısı teorik ve pratik olarak gribin kendisinden daha güvenli sayılabilir. Bu, grip hastalığının amansız bir hastalık olması veya aşının tamamen güvenli olduğu anlamına elbette gelmez. Tıpta şahsen tamamen güvenli olan hiçbir şey yoktur aslında, olasılık bilimi üzerine karşıt verilerle hasta için hep en doğrusu yapılmaya çalışılır. Bu nedenle söyle özetleyebiliriz, grip aşısından zarar görmek mümkündür, ancak bu oldukça uzak bir ihtimaldir. Ben kendim için her yıl bu “riski” kolayca kabul ediyorum. Ufak bir hatırlatma yapalım, grip aşısı oldum ve hemen hasta oldum acaba aşı ile ilgisi var mı diye soranlara kısa ve net cevap vermek gerekirse grip aşısı gribe neden olmaz. Aşılamadan hemen sonra hastalanırsanız, muhtemelen benzer bir hastalık zaten vücudunuzda kuluçka dönemindeydi, yani aşıdan bağımsız bir durum yaşıyorsunuz demektir.
Grip tehdidini ciddiye alın
1918’deki grip salgını, I. Dünya Savaşı ve II. Dünya Savaşı’nın toplamından daha fazla ölüme neden olduğunu vurgulayan bir çok makaleye denk gelmişsinizdir. Ancak, gündelik hayatımızda karşılaştığımız grip bile Hastalık Kontrol Merkezi verilerine göre yalnızca ABD’de her yıl yaklaşık 30.000 ölüme neden olmaktadır. Bu rakamları korkutmak ve panik oluşturmak için vermiyorum. Grip tehdidini ciddiye almanız ve önüne geçmeniz için önleyici stratejiler oluşturmak adına vermek istedim.
Aşı olmanın dışında gerçek olarak hayatınızı doğru yaşarsanız yani uygun şekilde dinlenirseniz, günde ortalama 7 saat uyursanız, özellikle hijyenik olmayan alanlarda ve toplu yaşam alanlarında sık sık ellerinizi yıkarsanız, ellerinizler göz burun ağız gibi mikropların rahat girebilecekleri alanlara dokunmazsanız, hasta insanlarla yakın temastan kaçınırsanız, ve sağlıklı beslenirseniz gripten pek ala korunabilirsiniz. Yine de bulaştı mı? Bunları yaptığınız için bağışıklığınız sizi yarı yolda bırakmayacaktır emin olabilirsiniz.