Bebek-Çocuk Beslenme Uzmanı Uz. Dyt. Eftal Geçgil, diyabetli çocuklarda beslenme ile ilgili önemli bilgiler paylaştı.
ANNELERE ÖNERİLER
Çocukluk çağı diyabeti olarak da bilinen Tip 1 diyabet, vücutta insülin hormonunun eksikliği ya da tükenmesi sonucu ortaya çıkan bir bozukluktur. İnsülin hormonu, pankreas bezinin beta hücrelerinden salgılanır. Beta hücrelerinin çoğunlukla hasara uğraması sonucu, insülin hormonu salgılanamaz. Bunun sonucunda diyabetli çocuklar yaşamlarını sağlıklı bir şekilde sürdürebilmek için günde 4 ya da daha fazla insülin enjeksiyonu olmaları, düzenli ve sağlıklı beslenmeleri gerekir.
Tip 2 diyabette ise, insülin normal ya da normalden fazla miktarda üretilmesine karşın, insüline karşı hücrelerde direnç olduğundan vücuda şekeri kullanması için gerektiği kadar yardım edemez. İnsülin görevini yapamadığı için hap ya da insülin enjeksiyonuna ihtiyaç duyulur. Tip 2 diyabetli kişiler uzun yıllar boyunca diyabet bulgularını göstermeden kan şekeri yüksekliği yaşayabilirler. Uzun yıllar sonra pankreasın fonksiyonları azalıp yeterli insülin üretemediği durumda diyabet bulguları ortaya çıkar. Tip 2 diyabet genellikle erişkinlerde görülmesine rağmen, çocukluk çağında obezitedeki artışla birlikte çocuklarda da görülmeye başlanmıştır. Tip 2 diyabet en fazla ergenlik döneminde görülürse de daha erken yaşlarda da ortaya çıkabilir.
Tip 1 veya Tip 2 diyabetli çocukların beslenmesi, tamamen sağlıklı beslenme ilkelerine dayanır. Beslenme planı kısıtlayıcı bir diyet değil, aslında diyabeti olmayan bireylerin de uyması gereken sağlıklı ve dengeli bir beslenme tarzıdır. Ancak çoğunlukla, çocuklar diyabet öncesinde sağlıklı beslenmek yerine karın doyurmak amacı ile beslendikleri için, diyabet tanısı konulduktan sonra zorluk çekebilirler.
Diyabetik beslenme planında çocuğa verilen günlük toplam kalori miktarı aynı yaştaki diyabeti olmayan bir çocuğun alması gereken miktar kadardır. Beslenme yaş, cinsiyet, fiziksel aktivite, besin tercihi, kültürel farklılıklar, aile gelenekleri, etnik köken, okul yaşamı, psiko-sosyal gereksinimler gibi pek çok faktör dikkate alınarak, bir beslenme uzmanı tarafından çocuğa özgü düzenlenir.
Günlük öğün sayısı
Bir yandan yeterli ve dengeli beslenebilmek, diğer yandan kan şekerini dengede tutabilmek için öğünlerin düzenli olması ve atlanmaması gerekir. Besinlerin zamanında ve önerilen miktarlarda yenilmesi hipoglisemi (kan şekeri düşüklüğü) ve hiperglisemiyi (kan şekeri yüksekliği) önler. Uzun aralıklarla düzensiz yemek yenmesi hipoglisemiye ve hiperglisemiye yol açar. Öğün sayısı diyabetin tipine, alınan medikal tedaviye (insülin tipine), fiziksel aktivite düzeyine, o andaki kan şekeri düzeyine ve her şeyden önemlisi yaşam koşullarına bağlı olarak değişir.
Tip 2 diyabetlilerin ana ve ara öğünler dahil olmak üzere 4-6 öğünde beslenmeleri ve düzenli olarak aynı saatlerde öğün yapmaları önerilir. Bir gün içinde yenilmesi gereken yiyecekleri gün boyunca yayarak sık ve az yemek yeme, alınan öğünden sonra kan şekerinin daha az yükselmesini sağlar. Öğünlerde yenilen yiyeceklerin porsiyon ölçüsünü azaltarak, küçük öğünler halinde yenilmesi fazla enerji alınmasını önler ve açlığı kontrol altına alır. Böylece hem kan şekeri kontrolü sağlanır hem de kilo alımı önlenir.
Diyabetli çocuklar için ara öğün önerileri
Ara öğünde tüketilmesi önerilen standart bir besin veya yemek listesi yoktur. Çocuk ve ergenlerin beslenme alışkanlıkları değerlendirildikten sonra, hem ana öğün hem de ara öğün planı yapılmalı ve öneriler uygulanabilir olmalıdır. Ara öğün denildiğinde akla abur-cuburlar, yağlı ve şekerli yiyecekler gelmemelidir. Bu tür besinleri tüketmek, hem kan şekerinin aşırı yükselmesine hem de vücut ağırlığında artışa neden olacaktır. Ara öğünlerde kek, bisküvi, çikolata ve gazlı içecekler yerine taze sebze-meyveler, küçük sandviçler, galeta, grisini ile süt, yoğurt, ayran gibi besinlerden seçilebilir.
Tuz tüketimi
Sağlıklı beslenmede, şeker gibi dikkatli tüketilmesi gereken besin ögelerinden birisi sodyumdur. Sodyum, sodyum klorür (NaCl) şeklinde sofra tuzunun içinde bulunur. Fazla tüketildiğinde, yüksek tansiyon hastalığına yol açar. Diyabetli olsun ya da olmasın tüm çocukların, yemeklerin tadına bakmadan tuzluğu ellerine almamaları, tuzluğu masadan uzak tutmaları, tuzdan zengin besinleri (peynir, zeytin, turşu, salça, salamura, cips vb ) dikkatli tüketmeleri önemlidir.
Diyabetik ve light ürünler
Diyabetik veya light ürünler konusunda dikkatli olunmalıdır. Bazı besinlerin ambalajı üzerinde “şekersiz”, “şekeri azaltılmış”, “şeker katkısız” veya “şeker ilave edilmemiştir” ibareleri bulunmaktadır. Bu ibarelerin bulunması o besinin sağlıklı besin olduğu veya serbestçe tüketilebilir olduğu anlamına gelmez.
Diyabetik ürünlerde kullanılan tatlandırıcılar, şeker tadı veren ancak şekerin verdiği enerjiyi içermeyen maddelerdir. Bu yiyecekler Tip 2 diyabetli obez hastalarda kullanılabilmelerine karşın, besin değerlerinin düşük olması ve metabolik kontrole katkılarının olmaması nedeniyle çocukluk yaş grubundaki diyabetlilerde tercih edilmemelidir.
Diyet ürünleri yeterli ve dengeli beslenmeye katkıda bulunabilecek ürünler değildir. Daha ötesi diyet olmayan benzerlerine kıyasla daha fazla yağ ve enerji içerebilmektedir. Tüketilecek miktar bireylere göre farklılık gösterir. Bu nedenle diyetisyen danışmanlığı önemlidir.
Diyabetli çocuklar hangi besin gruplarını tüketmeli?
Besinler, içerdikleri besin öğelerinin tür ve miktarı yönünden farklıdır. Bazıları proteinden, bazıları karbonhidratlardan, bazıları vitaminler ve minerallerden zengin iken, diğer bazıları fakir olabilmektedir. İşte bu nedenle besinler, içerikleri ve vücuttaki görevlerine göre 6 grupta toplanır.
Süt ve süt ürünleri: Süt, yoğurt, kefir, ayran bu gruba girer. Bu gruptaki besinler kalsiyumun en iyi kaynağıdır. Her yaş grubu için, özellikle de büyümekte olan çocuklar için önemlidir.
Et, Yumurta: Kırmızı et, tavuk, balık, hindi, yumurta ve peynir bu gruba girer. Bu besinler protein ve demirden zengindir. Kırmızı et yerine balık, tavuk ya da hindi yenilebilir.
Ekmek, Tahıllar: Tüm ekmek çeşitleri, pilav, bulgur, makarna, şehriye, un ve bunlardan yapılmış yiyecekler, çorbalar, kuru fasulye, nohut gibi kuru baklagiller, patates gibi nişastalı sebzeler bu grubun en temel besinleridir. Bu gruptaki yiyecekler temel enerji kaynağımızı oluşturur.
Sebzeler: Domates, salatalık, lahana, ıspanak, taze fasulye, kabak, patlıcan gibi tüm sebzeler bu gruba girer. Bileşimlerinin önemli kısmı sudur. Bu nedenle günlük enerji, yağ ve protein gereksinmesine çok az katkıda bulunurlar. Bunun yanında mineraller ve vitaminler bakımından zengindirler. Ayrıca posa içeriklerinden dolayı, tokluk hissi verir barsak hareketlerini artırırlar. Bu gruptaki besinlerden ana öğünlerde mutlaka tüketilmelidir.
Meyveler: Elma, armut, kivi, muz, portakal, çilek gibi tüm meyveler bu gruba girer. Meyveler, sebzeler gibi C vitamini başta olmak üzere birçok vitamin, mineral ve posadan zengin besinlerdir. Ayrıca karbonhidrat (früktoz şekeri) içerikleri nedeniyle günlük enerjiye katkıda bulunurlar.
Yağ-şeker, reçel, bal, pekmez grubu yiyecekler: Sıvı ve katı yağlar, zeytin, şeker ve şekerli yiyecekler, içecekler, tatlılar, çikolata, bal, reçel, pekmez bu grup altında toplanmıştır.
Tabak modeli
Diyabetin yönetiminde ve ağırlığın korunmasında basit ve etkili bir yöntem olan tabak modelini kullanabilirsiniz.
Tabak modeli için; yemek tabağınızın ortasına bir çizgi çekiniz. Daha sonra bir bölümü tekrar ikiye bölünüz, bu şekilde tabağınız üç bölüm olacak. Büyük bölümünü nişasta olmayan; ıspanak, lahana, taze fasulye, brokoli, karnabahar vb. besinlerle doldurunuz. Daha küçük bölümlerden birine nişastalı besinlerden; tam tahıllı ekmek, erişte, bulgur, pirinç, makarna, nohut, patates vb. besinler ekleyiniz. Diğer küçük bölüme ise; tavuk, hindi, balık, peynir veya yumurta gibi et ürünleri koyunuz. Son olarak yanına bir bak süt veya yoğurt, bir porsiyon taze veya kurutulmuş meyve ekleyerek yemek listenizi oluşturabilirsiniz.
Diyabetli olsun ya da olmasın yağ-şeker, reçel, bal, pekmez grubu besinlerin fazla miktarda tüketilmesi, ağırlık artışına ve dolayısıyla kullanılan insülinin etkisinin azalmasına neden olabilir. O nedenle bu gruptaki besinlerin tüketim sıklığı ve miktarı sınırlandırılmalıdır.
Karbonhidrat içeren besinlerin kan şekerine etkisi
Karbonhidrat içeren besinlerin kan şekerini etkileme hızları (glisemik indeks) birbirinden farklıdır. Şeker ve şeker içeren besinlerin glisemik indeksi yüksektir ve bu tür besinler kana hızlı karışır, kan şekerini hızlı yükseltir. Kana daha yavaş karışan tam tahıl ekmeği, sebze, meyve, esmer pirinçten yapılmış pilav, makarna, kuru baklagiller gibi besinlerden porsiyon kontrolü yaparak tüketmek, kan şekeri kontrolünü kolaylaştırır.
Aynı miktarda karbonhidrat içerse bile farklı besinler farklı kan şekeri cevabı oluştururlar. Kuru baklagiller, meyve ve süt ürünlerinin glisemik indeksi karbonhidrat içeren diğer besinlerden daha düşüktür. Günlük beslenmede, yüksek glisemik indeksli besinler yerine düşük glisemik indeksli besinlerin tercih edilmesi, daha düşük kan şekeri yanıtı oluşturur. Bu nedenle diyabetli çocukların, beyaz ekmek, patates, muz, pilav gibi yüksek glisemik indeksli besinleri tüketirken, aşırıya kaçmadan uygun miktarda tüketmeleri önerilir.
Whatsap
KATEGORİLER
HAMİLELİK ÖNCESİ
HAMİLELİK
HAFTA HAFTA GEBELİK
DOĞUM
DİYETİSYEN ÖNERİLERİ
ÇOCUK
BEBEK
AYIN RÖPORTAJI
ANNELERE ÖNERİLER
EN ÇOK OKUNANLAR
Çocuklarda Tuvalet Eğitimi
Notice: Undefined variable: post in /home/u0292762/public_html/wp-content/themes/hamileyim3/functions.php on line 288
Notice: Trying to get property 'ID' of non-object in /home/u0292762/public_html/wp-content/themes/hamileyim3/functions.php on line 288
Tuvalet alışkanlığı kazanma, çocuğun hayatında önemli bir gelişimsel olaydır. Tuvalet...
Çocuklar Ameliyata Nasıl Hazırlanmalı?
Notice: Undefined variable: post in /home/u0292762/public_html/wp-content/themes/hamileyim3/functions.php on line 288
Notice: Trying to get property 'ID' of non-object in /home/u0292762/public_html/wp-content/themes/hamileyim3/functions.php on line 288
Çocukların doktor korkusu, hastane deneyimlerini aileler için travmatik bir hale getirebiliyor....
2 Köfte Çocukların Günlük Demir Ve Çinko İhtiyacını Karşılıyor
Notice: Undefined variable: post in /home/u0292762/public_html/wp-content/themes/hamileyim3/functions.php on line 288
Notice: Trying to get property 'ID' of non-object in /home/u0292762/public_html/wp-content/themes/hamileyim3/functions.php on line 288
Çocukluk döneminde erişkinlere nazaran enfeksiyon hastalıkları daha sık görülüyor. Bunun...
Göz Hastalıklarının Erken Tedavisi Çocuğun Hayatını Değiştiriyor
Notice: Undefined variable: post in /home/u0292762/public_html/wp-content/themes/hamileyim3/functions.php on line 288
Notice: Trying to get property 'ID' of non-object in /home/u0292762/public_html/wp-content/themes/hamileyim3/functions.php on line 288
“Bebeğim beni ne zaman görmeye başlayacak?” Yeni bebek sahibi olan ailelerin en merak...
Fazla TV İzleyen Çocuk Kendi Kendine Konuşuyor
Notice: Undefined variable: post in /home/u0292762/public_html/wp-content/themes/hamileyim3/functions.php on line 288
Notice: Trying to get property 'ID' of non-object in /home/u0292762/public_html/wp-content/themes/hamileyim3/functions.php on line 288
Kendi kendine konuşan birini görünce yadırgar, endişeleniriz. Çocuklarda çok daha sık...
Anne Sütü Nasıl Artırılır?
Notice: Undefined variable: post in /home/u0292762/public_html/wp-content/themes/hamileyim3/functions.php on line 288
Notice: Trying to get property 'ID' of non-object in /home/u0292762/public_html/wp-content/themes/hamileyim3/functions.php on line 288
“Bu bebek aç”, “Sütün yetmiyor mu?”, “Anne sütünü artırmak için ben bunları...
Amniyosentez nedir?
Notice: Undefined variable: post in /home/u0292762/public_html/wp-content/themes/hamileyim3/functions.php on line 288
Notice: Trying to get property 'ID' of non-object in /home/u0292762/public_html/wp-content/themes/hamileyim3/functions.php on line 288
Bebek anne karnında amniyon sıvısının içinde bulunmaktadır. Amniyon sıvısı çoğu...
Bebeklerde Reflü Nedenleri ve Tedavisi
Notice: Undefined variable: post in /home/u0292762/public_html/wp-content/themes/hamileyim3/functions.php on line 288
Notice: Trying to get property 'ID' of non-object in /home/u0292762/public_html/wp-content/themes/hamileyim3/functions.php on line 288
Reflü, yetişkinlerden çok bebeklerde görülüyor. Üstelik beklenenden erken doğan bebeklerde...
BENZER MAKALELER
ÇOCUK
Sigara Dumanı Çocukları Nasıl Etkiliyor?
Doç. Dr. İsmail Yıldız, sigaranın çocuk sağlığı üzerindeki etkileri hakkında bilgi verdi.
HAMİLELİK ÖNCESİ
Polikistik Over Sendromu Olanlar Nasıl Beslenmeli?
Uz. Dyt. Merve Yüksek, polikistik over sendromu olan hastaların beslenmesinde dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgi verdi.
BEBEK
Düz Kafa Sendromu Nedir, Nasıl Tedavi Ettirilmelidir?
Uz. Dr. Elif Erdem Özcan, düz kafa sendromu ve nedenleri hakkında bilgi verdi.
HAMİLELİK ÖNCESİ
HAMİLELİK
DOĞUM
BEBEK
ÇOCUK
VİDEOLAR
İLETİŞİM
HAKKINDA
KÜNYE
GİZLİLİK
KULLANIM SÖZLEŞMESİ
2018 © www.hamileyim.net Diversffect
Hamileliğinizin kaçıncı haftasındasınız?
Şu an hamileliğinizin kaçıncı haftasında olduğunuzu bir kereliğine seçerek, sitemizin sizi hatırlamasını sağlayabilirsiniz. Bu sayede gelecekte size bulunduğunuz hafta ile ilgili yeni içerikler sunabiliriz.
1. Haftasındayım2. Haftasındayım3. Haftasındayım4. Haftasındayım5. Haftasındayım6. Haftasındayım7. Haftasındayım8. Haftasındayım9. Haftasındayım10. Haftasındayım11. Haftasındayım12. Haftasındayım13. Haftasındayım14. Haftasındayım15. Haftasındayım16. Haftasındayım17. Haftasındayım18. Haftasındayım19. Haftasındayım20. Haftasındayım21. Haftasındayım22. Haftasındayım23. Haftasındayım24. Haftasındayım25. Haftasındayım26. Haftasındayım27. Haftasındayım28. Haftasındayım29. Haftasındayım30. Haftasındayım31. Haftasındayım32. Haftasındayım33. Haftasındayım34. Haftasındayım35. Haftasındayım36. Haftasındayım37. Haftasındayım38. Haftasındayım39. Haftasındayım40. Haftasındayım
Hastaneler
Bulunduğunuz il ve ilçeye göre en yakın hastane listesi için seçiminizi yapın.
İl Seçiniz AdanaAdıyamanAfyonAğrıAksarayAmasyaAnkaraAntalyaArdahanArtvinAydınBalıkesirBartınBatmanBayburtBilecikBingölBitlisBoluBurdurBursaÇanakkaleÇankırıÇorumDenizliDiyarbakırDüzceEdirneElazığErzincanErzurumEskişehirGaziantepGiresunGümüşhaneHakkariHatayIğdırIspartaİstanbulİzmirKahramanmaraşKarabükKaramanKarsKastamonuKayseriKilisKırıkkaleKırklareliKırşehirKocaeliKonyaKütahyaMalatyaManisaMardinMersinMuğlaMuşNevşehirNiğdeOrduOsmaniyeRizeSakaryaSamsunŞanlıurfaSiirtSinopSivasŞırnakTekirdağTokatTrabzonTunceliUşakVanYalovaYozgatZonguldak
İlçe Seçiniz
İsim Bulucu
Cinsiyet Kız Erkek
Harf A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z
Doğum Tarihi Hesaplama
Gebelik haftanız ve muhtemel doğum tarihinizi hesaplayın!
Son adet tarihinizin ilk gününü girin.
Gün 12345678910111213141516171819202122232425262728293031	
Ay Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık
Yıl 20212022	
Doğum tarihi hesaplama
Normal şartlar altında gebeliğin 40 hafta sürmesi öngörülür. Girmiş olduğunuz tarihe göre muhtemel doğum tarihiniz;
Alınacak Kilo
Hamilelik başlangıcındaki
Boyunuz
Kilonuz
Alınacak kilo hesaplama
Hamilelik (Gebelik) döneminde alınan kilolar, anne adayının fiziksel yapısına ve bireysel vücut özelliklerine göre kişiden kişiye değişiklik gösterir. Hamilelik dönemi boyunca hiç kilo almayan ya da sadece birkaç kilo alan anne adayları olabileceği gibi 25-30 kilo gibi ortalamanın üzerinde kilo alan gebelerde olabilir. Bununla birlikte hamilelik (gebelik) dönemi boyunca ortalama 12-16 kilo alımı normal kabul edilir. Aşağıda hamilelik (gebelik) öncesi vücut kitle indeksinizi (vki), her hafta ortalama alınacak kilonuzu ve hamilelik boyunca kaç kilo almanız gerektiğini görebilirsiniz.
Gebelik öncesi vücut kitle indeksiniz:
Gebelikte almanız gereken kilo: ile kg arası
Ortalama haftalık alınacak kilo miktarı: kg
Gebe Kalma Dönemi
Son bir kaç adet tarihinizi girerek gebe kalmak için en uygun tarihleri öğrenebilirsiniz.
Son adet tarihiniz:
Gün 12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Ay Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık
Yıl 2021	
Sondan bir önceki adet tarihiniz:
Gün 12345678910111213141516171819202122232425262728293031	
Ay Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık
Yıl 2021
Sondan iki önceki adet tarihiniz:
Gün 12345678910111213141516171819202122232425262728293031	
Ay Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık
Yıl 2021
Gebe kalma dönemi
Yumurtlama (ovulasyon), her adet döneminin ortasında yumurtalıkta döllenmeyi bekleyen olgunlaşmış yumurtaların döl yatağından serbest kalması ve çatlaması ile meydana gelir. Yumurtlama dönemi hamile kalmak için en uygun zamanlardır. Bu tarihlere yakın günlerde bulunulan cinsel ilişki sonucunda hamile kalma ihtimali daha yüksektir.