Önceki doğum ile takip eden gebeliğin başlangıcı arasındaki süreyi ifade eden "gebelik aralığı"na etki eden faktörlerin belirlenmesi amacıyla çalışma planlandı.
Yöntem
Ocak-Haziran 1995 tarihleri arasında Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniğine başvuran, canlı, miadda bir doğumu takiben gebe kalmış 280 olgu ile görüşüldü. Gebelik aralığı 24 ay ve altında olan 102 olgu çalışma grubu, 24 ayın üzerinde olan 178 olgu kontrol grubu olarak alındı. İstatistiksel değerlendirmeler x2 ve Student t testi ile yapıldı. Anlamlılık sınırı olarak p < 0.05 alındı.
Bulgular
Gebelik aralığı 24 ay ve altında olanlarda eğitim düzeyi anlamlı olarak düşük bulundu (p < 0.05) Daha önce kontrasepsiyon kullanımı ile gebelik aralığı arasında anlamlı ilişki saptandı. Gebelik aralığı 24 ay ve altında olanların %40.2'si daha önce hiç kontrasepsiyon kullanmamış iken bu oran gebelik aralığı 24 ayın üzerinde olanlarda %9.0 bulundu (p<0.001). Gebe kalma nedeniyle laktasyonu kesen 26 olgunun tümünde gebelik aralığı 24 ay ve altında idi. Doğumdan sonra kontraseptif yöntem kullanmayı düşünmeyen gebelerin oranı kısa gebelik aralığı olanlarda %8.8 ile uzun gebelik aralığı alanlardan (%2.2) anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.01). Uzun gebelik aralığı olanlarda istenmeyen gebelik nedeniyle tahliye küretaj yaptırma oranı, kısa gebelik aralığı olanlardan iki misli yüksek bulundu (%15.7'ye karşılık %29.2, p<0.05). Kısa gebelik aralığı olanlar daha genç ve evlilik süresi daha kısa iken parite iki grup arasında anlamlı bir farklılık göstermedi.
Sonuç
Kısa gebelik aralığı anne ve fetus üzerindeki olumsuz etkilerinin yanısıra erken laktasyondan kesme nedeniyle kardeşi de olumsuz etkilemektedir. Kısa gebelik aralığından sorumlu önemli faktörler eğitim ve yetersiz kontrasepsiyon kullanımıdır. Kontrasepsiyon kullanımının etkili hale getirilmesi ve bu konuda verilecek eğitim sadece kısa gebelik aralığını önlemekle kalmayacak planlı olmayan gebelik nedeniyle olan tahliye küretaj olgularını da engelleyecektir.