Osman Nuri TOPBAŞ Hocaefendi Makaleleri ile Yüzakı Dergisi, Osman Nuri TOPBAŞ Kitapları, Edebiyat, Şiir, Aruz Vezni, Hece Vezni, Şair, Sanat, Kültür, Tarih
SESLİ MAKALELER
YAYINLARIMIZ
ANA SAYFA
HABERLER
YAZARLAR
Osman Nûri TOPBAŞ Hocaefendi Makaleleri
M. Ali EŞMELİ
Mustafa Asım KÜÇÜKAŞCI
Prof. Dr. NİHAT ÖZTOPRAK
Sami GÖKSÜN
Fatih GARCAN
İrfan ÖZTÜRK
AHMET ZİYLAN
Mağaza
Gizlilik Sözleşmesi
Hesabım
Ödeme
Sepet
ABONELİK
KÜNYE
SANAL ÂLEM KULLANMA KILAVUZU!
2 Kasım 2014
Paylaş;
Facebook
Twitter
Pinterest
YAZAR : Aynur TUTKUN aytutkun@gmail.com
İnsanlık tarihine bakıldığında ateş, bıçak, yazı, silâh, otomobil, uçak, televizyon ve nihayetinde bilgisayar, internet gibi pek çok harikaların icadının birtakım endişeleri de beraberinde getirdiği görülür. İnsanoğlu; yakıp kül edebilen ateşi, şiddete sebep olabilen bıçağı, kötü fikirlerin yayılmasına sebep olabilen yazıyı, masum ölümlerin âleti silâhı, kazaların ve ölümlerin müsebbibi olabilen otomobilleri, modern savaşların taşıtı uçağı, müstehcen ve zararlı fikirlerin yayılmasına sebep olabilen televizyonu ve bilgisayarı zararlarından dolayı kullanmamayı göze alamamıştır hiç. Çünkü doğru kullanıldığında icatların yararları zararlarından daha çoktur. Önemli olan insanın her konuda doğruyu, doğru olanı gözetmesidir.
Her yeni buluş gibi facebook ve twitter ve benzeri sosyal paylaşım sitelerinin de yararları yanında zararları da vardır. Tıpkı diğerleri gibi doğru kullanılması öğrenilene kadar doğru mu yanlış mı olduğu konusunda gelgitler yaşanılması kaçınılmazdır. İnsan denen varlık; erdemli olmayı düstur edinmişse, kendisinin ve insanlığın iyiliği için gayret etmeyi hedef olarak görmüşse, her yeni şey insan denen o harikanın elinde daha çok fayda getirecektir.
Uzmanların şiddetli tavsiyelerinden yola çıkarak; ilk defa ekran karşısına oturmanın, araba kullanmanın yaşından bahsediliyorsa; silâh, bazılarının elinde lüzumlu, bazılarının elinde tehlikeli görülüyorsa; televizyon ve bilgisayar kullanmanın saatine vurgu yapılıyorsa; yani her şeyin bir edebi, âdâbı var deniliyorsa sanal ortamın da kurallarından bahsetmek mümkündür, hattâ gereklidir.
Ve aslında sanal hayatın kuralları gerçek hayatın kurallarından hiç de farklı değildir. Fakat insan; tüm dünyayla iletişim hâlinde olduğunu bilmesine rağmen, bilgisayarın karşısında yalnız olduğunu algılamasından dolayı olsa gerek, çok rahat oluvermektedir. Duygu ve düşüncelerini ifade eden paylaşımlar ve diyaloglar gerçek hayattakinden daha kolay olmaktadır. Çünkü sanal âlemde insan kendiyle baş başadır. Ve bu kendilik hâli şuuraltındakilerin meydana çıkmasına fırsat verir. Bu yüzden facebook, twitter gibi sosyal paylaşım adreslerinden; insanların duygu ve düşüncelerini, zayıf ve güçlü yönlerini fark etmek, bastırılmış duygularını, beklentilerini, ego seviyelerini tahmin etmek çok zor olmamaktadır. «Bana facebook adresini söyle, sana kim olduğunu söyleyeyim.» demek zannımızca doğru bir tespittir. Bunun farkında olarak gerçek hayatta şuuraltındakileri ortaya dökmeden insanlık erdemiyle davranmaya çalıştığımız gibi, sanal âlemde de bu erdemle bağımlılık oluşturmayacak kadar süre boyunca, paylaşımlarda bulunmak en doğrusu olsa gerektir. Bu icadın doğru kullanma kılavuzu da budur.
Yeni olmasına rağmen bu konuda da yapılan araştırmalar mevcuttur. Kaliforniya Üniversitesinden Larry Rosen’in araştırmasına göre sosyal ağlarda çok fazla vakit geçiren çocukların iletişim zorluğu yaşadığı tespit edilmiştir. Genel özelliklerine bakıldığında, bu çocukların; aşırı derecede bencil, sabırsız, hırçın ve kibirli oldukları görülmüştür. 2008 yılında Georgia Üniversitesi tarafından yapılan araştırmaya göre, yine sosyal ağlarda profillerini sık sık güncelleyenlerin; uzun süreli sağlıklı ilişki yeteneksizliğine yol açan narsistik eğilimde oldukları saptanmıştır. Yani sosyal ağlar, bu kişilerin narsizmini beslemektedir.
Üniversite öğrencileri üzerinde yapılan bir başka araştırma ise, gençler üzerindeki olumlu etkileri açıklaması bakımından önemli ipuçları sunar. Araştırma sonuçlarına göre, sosyal ağlarda yer alan gençler; bu yolla kendilerini daha kolay ifade edebildiklerini, olaylara bakış açılarının değiştiğini ve zenginleştiğini, kişilik gelişimlerinin ilerlediğini, özgüvenlerinin ve iletişim becerilerinin arttığını, streslerinin azaldığını, sosyal ilişkilerinin geliştiğini, istedikleri bilgiye çok hızlı ve kısa yoldan ulaşabildiklerini ifade etmişlerdir.
Bir başka araştırma sonucuna göre ise, Cornell Üniversitesinden uzmanlar, sosyal ağ kullanıcılarının; bütün arkadaşlarının kendileriyle aynı düşüncede olduğunu varsayma eğiliminde olduğunu tespit etmiştir. Buna rağmen, İngiliz Bilgisayar Topluluğu (BCS), sosyal ağlarda çok fazla zaman geçirmenin insanları tecrit ederek gerçek hayattan kopardığı görüşüne karşı çıkmaktadır. BCS’nin araştırmasında sosyal ağların kullanımının hayattan zevk alma yolunda istatistikî olarak kayda değer bir pozitif etki yaptığı görülmüştür. Araştırmaya göre özellikle kadınlar, düşük gelirliler ve düşük eğitim seviyesindekilerde bu pozitif etki daha yüksek çıkmıştır.
Amerika’daki Utah Valley Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyeleri Hui-Tzu Grace -Chou ve Nicholas Edge, yaptıkları araştırmada sosyal ağlar üzerinden paylaşılan bilgilerin insanları mutsuz edebileceğini belirtmişlerdir. Bunun gerekçesinin de bağlantıda olunan arkadaşların eklediği fotoğraflar/videolar olduğu söylenmiştir. Sosyal ağ üzerinde sadece mutlu, keyifli ve eğlenceli fotoğraflar gören kişi; karşısındaki insanın kendisinden çok daha mutlu olduğu yanılgısına düşmekte ve kendisinin onlardan daha az mutlu olduğuna inanmaktadır.
Profesör Baroness Greenfield’in araştırmasına göre de sosyal paylaşım siteleri gençleri «kimlik krizi»ne sokmaktadır. Bu paylaşım ağlarında fotoğraflarını paylaşan ya da bir görüşünü yazan kullanıcıların; “Bakın ben buradayım!” diyerek devamlı insanların dikkatini çekme istekleri vardır.
Sosyal ağları kullanmanın hem olumlu hem de olumsuz etkilerini ispatlayan araştırmaları göz önünde bulundurarak tespitlerde bulunmak daha doğrudur. «Yazının icadı muhteşem bir olaydır.» diyerek çocukları «her yazıya» ulaşabilir kılmak nasıl doğru değilse, onları televizyona, internete ve sosyal ağlara da sansürsüz ve sınırsız ulaşabilir kılmak doğru değildir. Bunun aksi olduğunda elbette çocuklarda iletişim güçlükleri, bencillik, sabırsızlık, sinirlilik, kibirlilik gibi hâller görülecektir. Zararlı etkilerinden koruma maksadıyla; çocukların bu tür çağın icatlarını kullanmalarında, iyi bir iletişim ile ebeveyn kontrolünde olmaları bir zarurettir. Küçük çocukların sosyal hesap açmak istediklerinde; ebeveynleriyle ortak hesap açmaları, ebeveynlerin aile hesabı oluşturmaları, bu hesaba akrabalarını, dürüst insanları dâhil ederek doğru paylaşımlara çocuklarını muhatap etmeleri ve böylelikle onlara doğru kullanımı bizzat yaşayarak öğretmeleri en doğrusu olacaktır.
Tabiî ki çocuklar biraz daha büyüdüklerinde ebeveynleriyle aynı hesabı kullanmak istemeyeceklerdir. Bir bakıma kim olduğunu ispatlama dönemi olan ergenlikte onların kendi hesaplarını açmaları en tabiî haklarıdır. Fakat bu dönemde ebeveynler ergen çocuklarıyla öyle sağlıklı ilişkiler geliştirmelilerdir ki onlar açtıkları hesabı anne-babalarından saklama ihtiyacı hissetmesin. Ailedeki herkesin kendi hesabı olmalı, fakat paylaşımlar birbirlerine açık olmalıdır. Böylelikle tıpkı gerçek hayattaki gibi birbirlerinin fikirlerinden istifade etme imkânı olur. Ergen; gerçek hayatta bir yanlış yaptığında nasıl ebeveyn onu tatlı dille uyarıyorsa, sanal âlemde de yanlış bir paylaşımı üzerine yapıcı diyaloglar yaşanabilmelidir. Fakat bu diyaloglarda üslûp hatası yapıldığında ergenin küsüp hesabını saklama ihtimali de gözden kaçırılmamalıdır. Evlâdının nasıl bir kişilik ve fikir dünyası geliştirdiğini keşfedebilmede onun sosyal paylaşımlarından haberdar olmak ebeveyn için çok kıymetlidir. Zira ergen, bir yetişkinin aksine sosyal paylaşımlarında kendini olduğu gibi gösterme eğilimindedir. Özellikle kız ergenlerin türlü türlü fotoğraflarıyla; «ben buradayım, ben varım»ı ispatlama gayretleri ya sevgi ve onaylanma ihtiyacından ya da çok fazla pohpohlandıkları için narsistik duygulardan kaynaklanmaktadır. Hiçbir şey paylaşamayan ergenler de özgüven ve sosyallik açısından yardımcı olunması gerekenlerdir. Her önüne çıkanı paylaşan ergenler de kimlik karmaşası yaşıyor olabilir.
Çalkantılı bir dönem olan ilk ergenlikten sonra, sağlıklı bir kişilik oluşturma yolunda olan üniversite çağındaki gençler için ise sosyal ağlar; kendilerini geliştirmede bulunmaz fırsatlar sunmaktadır. İnsan denen varlık; sağlıklı olduktan sonra, önüne çıkan imkânları da sağlıklı kullanabilmektedir. Olaylara bakış açılarını geliştirmesi, kişilik gelişimlerini desteklemesi, özgüvenlerini ve iletişimlerini güçlendirmesi, bilgiye ulaştırabilmesi gibi konularda elbette sosyal paylaşım sitelerinin olumlu katkıları vardır.
Fakat kimlik ve kişilik problemi yaşayan, bir gayeden mahrum olan gençler için de yetişkinler için de sosyal ağlar elbette tehlikelidir. Arkadaşlarının mutluluk fotoğraflarını gördüğünde bunalıma girenler, gerçek hayatta da arkadaşlarını mutlu gördüklerinde bunalıma girebilecek tiplerdir. Ya da böyleleri bunalıma girmek için sebepler bulmakta zorlanmayacaktır. Yediklerini, içtiklerini, aşklarını sosyal ağlarda paylaşanların da psikopatolojileri incelenmeye değerdir. Sürekli başarılarını ve fotoğraflarını paylaşmaktan büyük zevk duyanlar da üzerinde düşünülmesi gereken insanlardır.
Sosyal ağlarda daha çok «kendi»yle alâkalı olandan başka şeyleri, yani «erdem»i ve belli bir «gaye»yi paylaşmak ve sınırlı sürelerde vakit geçirmek, onları en sağlıklı kullanma şeklidir. Zira teknolojik âletlerin hepsi, bağımlılık oluşturacak haz potansiyeline sahiptir. Gerçek hayattan sağlanabilecek doyum, sanal âlemden sağlanan doyumdan her zaman daha doğrudur; çünkü insan sanal değil gerçek bir varlıktır. Her türlü kullanım şekli; bizzat icat edilen şeyden ziyade, insan denen varlığın doğru ya da yanlış olmasıyla alâkalıdır.
İnternetin hayata girmesiyle yaşananlar, bu asrın insanının çok büyük imtihanıdır. Sosyal gelişimde de şahsî gelişimde de çok büyük fırsatlar sunabildiği gibi, çok büyük tehlikelere de kapı açabilmektedir. İnsanın bu dünyada yaşama gayesini belirlemesiyle alâkalı olarak, her yeni icat ya fayda ya da zarar getirecektir.
edebiyatFACEBOOKgençinsanlıknesilşairSANAL ÂLEMşiirtarihTWİTTERyüzakıdergisi
Yazı dolaşımı
« DİPLOMA BAŞKA, USTALIK BAŞKA…
«Allah kimseyi, iyi görünen kötülerden eylemesin!»
MEHMED SAİD HOCAEFENDİ »
Search for:
Kategoriler
DOSYA
EDEBİYAT
GENEL
KARAKTER
KÜLTÜR-SANAT
ŞİİR
TARİH
TOPLUM
Alışveriş Sepeti
en çok rağbet gören eserler
YILLIK ABONELİK 200,00 TL
EMEKLİ BİR HAKİMİN HATIRALARIYLA ANADOLU İRFANI 28,00 TL 22,40 TL
EN BÜYÜK NİMET 7,00 TL 5,60 TL
AKLIN CİNNETİ DEİZM (Ciltli) 59,00 TL 47,20 TL
SALİHA HANIM 20,00 TL 16,00 TL
HİDAYET GÜNEŞİ 7,00 TL 5,60 TL
AİLEDE İKİ CİHAN SAÂDETİ 35,00 TL 28,00 TL
Ara:
Ara
seyrî’nin kaleminden ve sesinden
https://www.yuzaki.com/wp-content/uploads/2021/04/unutmam_hic.mp3
TÂLÎ’NİN KALEMİNDEN VE SESİNDEN
https://www.youtube.com/watch?v=uJS2tAzkj84
https://www.youtube.com/watch?v=kIxQOTrxE7Y
Yüzakı Yayınları uygulamamıza erişmek için tıklayınız.
Arşivler
Arşivler Ay seçin Kasım 2021 (44) Ekim 2021 (48) Eylül 2021 (46) Ağustos 2021 (40) Temmuz 2021 (45) Haziran 2021 (49) Mayıs 2021 (48) Nisan 2021 (46) Mart 2021 (49) Şubat 2021 (47) Ocak 2021 (46) Aralık 2020 (49) Kasım 2020 (46) Ekim 2020 (44) Eylül 2020 (41) Ağustos 2020 (41) Temmuz 2020 (42) Haziran 2020 (41) Mayıs 2020 (43) Nisan 2020 (40) Mart 2020 (38) Şubat 2020 (41) Ocak 2020 (43) Aralık 2019 (45) Kasım 2019 (42) Ekim 2019 (47) Eylül 2019 (42) Ağustos 2019 (45) Temmuz 2019 (45) Haziran 2019 (41) Mayıs 2019 (41) Nisan 2019 (42) Mart 2019 (48) Şubat 2019 (47) Ocak 2019 (41) Aralık 2018 (41) Kasım 2018 (43) Ekim 2018 (42) Eylül 2018 (38) Ağustos 2018 (41) Temmuz 2018 (40) Haziran 2018 (40) Mayıs 2018 (42) Nisan 2018 (38) Mart 2018 (43) Şubat 2018 (46) Ocak 2018 (41) Aralık 2017 (45) Kasım 2017 (42) Ekim 2017 (42) Eylül 2017 (41) Ağustos 2017 (35) Temmuz 2017 (33) Haziran 2017 (49) Mayıs 2017 (43) Nisan 2017 (42) Mart 2017 (43) Şubat 2017 (42) Ocak 2017 (41) Aralık 2016 (45) Kasım 2016 (42) Ekim 2016 (36) Eylül 2016 (44) Ağustos 2016 (43) Temmuz 2016 (43) Haziran 2016 (42) Mayıs 2016 (44) Nisan 2016 (43) Mart 2016 (42) Şubat 2016 (49) Ocak 2016 (44) Aralık 2015 (43) Kasım 2015 (43) Ekim 2015 (42) Eylül 2015 (41) Ağustos 2015 (38) Temmuz 2015 (46) Haziran 2015 (42) Mayıs 2015 (41) Nisan 2015 (44) Mart 2015 (42) Şubat 2015 (47) Ocak 2015 (50) Aralık 2014 (42) Kasım 2014 (40) Ekim 2014 (42) Eylül 2014 (41) Ağustos 2014 (46) Temmuz 2014 (42) Haziran 2014 (44) Mayıs 2014 (41) Nisan 2014 (44) Mart 2014 (43) Şubat 2014 (41) Ocak 2014 (42) Aralık 2013 (45) Kasım 2013 (40) Ekim 2013 (45) Eylül 2013 (43) Ağustos 2013 (42) Temmuz 2013 (44) Haziran 2013 (44) Mayıs 2013 (43) Nisan 2013 (42) Mart 2013 (45) Şubat 2013 (43) Ocak 2013 (42) Aralık 2012 (41) Kasım 2012 (43) Ekim 2012 (42) Eylül 2012 (41) Ağustos 2012 (48) Temmuz 2012 (43) Haziran 2012 (42) Mayıs 2012 (44) Nisan 2012 (45) Mart 2012 (48) Şubat 2012 (49) Ocak 2012 (44) Aralık 2011 (48) Kasım 2011 (46) Ekim 2011 (42) Eylül 2011 (44) Ağustos 2011 (44) Temmuz 2011 (44) Haziran 2011 (43) Mayıs 2011 (44) Nisan 2011 (39) Mart 2011 (46) Şubat 2011 (45) Ocak 2011 (45) Aralık 2010 (45) Kasım 2010 (45) Ekim 2010 (42) Eylül 2010 (43) Ağustos 2010 (48) Temmuz 2010 (49) Haziran 2010 (46) Mayıs 2010 (49) Nisan 2010 (49) Mart 2010 (46) Şubat 2010 (47) Ocak 2010 (43) Aralık 2009 (43) Kasım 2009 (44) Ekim 2009 (48) Eylül 2009 (45) Ağustos 2009 (46) Temmuz 2009 (49) Haziran 2009 (45) Mayıs 2009 (45) Nisan 2009 (46) Mart 2009 (48) Şubat 2009 (47) Ocak 2009 (52) Aralık 2008 (46) Kasım 2008 (45) Ekim 2008 (43) Eylül 2008 (49) Ağustos 2008 (53) Temmuz 2008 (45) Haziran 2008 (54) Mayıs 2008 (51) Nisan 2008 (51) Mart 2008 (51) Şubat 2008 (53) Ocak 2008 (54) Aralık 2007 (52) Kasım 2007 (53) Ekim 2007 (49) Eylül 2007 (52) Ağustos 2007 (47) Temmuz 2007 (49) Haziran 2007 (46) Mayıs 2007 (49) Nisan 2007 (49) Mart 2007 (45) Şubat 2007 (49) Ocak 2007 (52) Aralık 2006 (47) Kasım 2006 (46) Ekim 2006 (43) Eylül 2006 (46) Ağustos 2006 (53) Temmuz 2006 (57) Haziran 2006 (43)
Etiketler
15 TEMMUZ (89) adalet (87) aile (77) anadolu (71) edebiyat (2999) hakikat (86) HASRET (100) hayat (149) Hazret-i Mevlânâ (73) hikmet (91) huzur (121) ibadet (125) imtihan (69) istanbul (78) M.ALİ EŞMELİ (85) medine (74) mekke (88) mesnevi (80) mevlana (109) Mustafa Asım KÜÇÜKAŞCI (70) namaz (124) nesil (71) osmanlı (85) osman nuri topbaş (276) peygamber (925) ramazan (93) sabır (84) Servet YÜKSEL (168) sevda (65) sevgi (75) seyri (155) takva (86) tarih (1701) tefekkür (78) TÂLÎ (111) türk (80) vatan (162) vuslat (100) YÜZAKI DERGİSİ (2008) yüzakı (1237) yüzakıdergisi (2870) ömür (98) Şair Seyrî (73) şair (2670) şiir (2687)