Alzheimer hastalığı beyin hücrelerinin küçülerek ölmesine neden olan, ilerleme hızı yüksek bir hastalıktır. Demansın en önemli nedenlerinden biri olan Alzheimer, genetik bazı durumların dışında oldukça sinsi şekilde ilerler.
Alzheimer özellikle hastalarda bilişsel, davranışsal ve sosyal becerilerde gerilemeye neden olup, çoğu zaman kişinin tek başına yaşamını sürdürmesini zorlaştırmaktadır. Alzheimer hastalığında erken belirtileri fark etmek hastalığın ilerleme hızını kontrol etmek için son derece önemlidir. Çoğu zaman farklı hastalıklar ve yaşlılıkla karıştırılan Alzheimer hastalığında hangi evrede olunduğunun netleşmesi, hastalığa zamanında müdahale etmek ve hastanın yaşam kalitesini artırmak için gereklidir.
Alzheimer Hastalığının Evreleri
Genellikle, Alzheimer hastalığında görülen belirtilerin farklılaştığı evreler 3 ana aşamaya ayrılır.
Alzheimer’ın Erken Evre Belirtileri
Alzheimer hastalığının erken belirtileri arasında genellikle hafıza kaybı bulunmaktadır. Özellikle yakın dönem hafızada boşluklar oluşabilir. Çoğunlukla hastalar
Son konuşmaları, randevuları ve aktiviteleri unutur,
Lokasyon ve yer bulma konusu zorlaşır,
Mekân ve nesnelerin isimlerini unutur,
Cümle içinde kullanması gereken doğru kelimeyi bulmakta zorlanır,
Benzer soruları sık sık sormaya başlar,
Rutin yargılarında ve kararlarında farklılaşma olabilir,
Daha içe kapanık olur ve yeni şeyler denemekten kaçar,
Çoğu Alzheimer hastasında bu maddelere benzer belirtiler gözlenmektedir. Bunun yanı sıra Alzheimer hastalığının erken döneminde anksiyetede artış, her şeyi birbirine karıştırma ve ajitasyon da fark edilebilir.
Alzheimer’ın Orta Evre Belirtileri
Alzheimer hastalığı ilerledikçe hafıza sorunları giderek kötüleşmeye başlayacaktır. Alzheimer’ın orta evre belirtileri arasında en belirgini hastanın eş, çocuk ve yakın arkadaşlarının isimlerini unutmaya başlamasıdır. Kimi zaman fiziksel olarak da tanıdıklarını hatırlamakta zorlanmaya başlarlar. Alzheimer hastalığının orta evre belirtileri arasında;
Günün hangi saatinde olduğunu bilememek, kaybolmak ve amaçsız şekilde dolaşmak,
Obsesif davranışların artması, sürekli tekrar içeren ya da dürtüsel davranışların çoğalması,
Paranoyanın artması, kendisine bakan kişiler ya da yakınları hakkında sanrılar görmek, gerçek olmayan şeylere inanmak,
Konuşma ve dil ile ilgili sorunlar,
Rahatsız bir uyku,
Ruh halinin sürekli değişmesi ve depresyon. Endişeli, heyecanlı ve sinirli olma durumlarının normalden daha abartılı hale gelmesi,
Diğer insanların duymadığı şeyleri duymak ya da görmek (Halüsinasyonlar) sayılabilir. Çoğu Alzheimer hastası bu dönemde günlük yaşamını sürdürebilmek için yardıma ihtiyaç duyar. Tek başına yemek yemek, tuvalet ihtiyacını gidermek, banyo yapmak gibi rutin işleri ancak bir yakınının yardımı ile yapabilir.
Alzheimer’da İleri Evre Belirtiler
Alzheimer hastalığında bir süre sonra hastalığın getirmiş olduğu etkiler giderek ağırlaşabilir. Alzheimer’ın ağır etkileri hem hastayı hem de kendisine bakan kişiler ve yakınlarını zaman zaman çok üzebilir. Özellikle var olan halüsinasyonların durumu giderek kötüleşir. Hastalar çevrelerine karşı şüpheci, talepkar ve öfkeli olabilirler. Alzheimer hastalığı ilerledikçe hastada daha pek çok farklı etki gözükmektedir. Bunlar;
Yeme ve yutma güçlüğü,
Pozisyon değiştirmede veya yardım almadan hareket etmede zorluk,
Kilo kaybı,
İdrar ya da dışkı kaçırma,
Konuşma kaybı,
Kısa ve uzun dönemli bellekte önemli bir hafıza kaybı
Alzheimer hastaları hastalığın en şiddetli yaşandığı bu dönemde yemek yemek, tuvalet ve banyo ihtiyacını karşılamak için tam zamanlı bir bakım ve yardıma ihtiyaç duyarlar.
Alzheimer’da En Geç Kaybedilen Beceriler
Alzheimer hastalığının en şiddetli döneminde bile pek çok beceri uzun süre sağlıklı şekilde işlemeye devam eder. Korunan bu beceriler arasında kitap okuma veya dinleme, hikâye anlatma, şarkı söyleme, müzik dinleme, dans etme, çizim yapma ve el sanatları sayılabilir. Bu beceriler Alzheimer hastalarında çok uzun süre korunabilir. Çünkü beynin bu beceriler ile ilgilenen kısmı hastalıktan en son etkilenir.