Tiroid uptake ve tiroid sintografisi nükleer tıp alanında uygulanan yeni nesil test teknolojileridir. Yaklaşık 2 gün süren testlerde tiroid bezlerinin yapısı ve işlevi incelenir.
Tiroid Uptake Testi ve Tiroid Sintigrafisi
Hastanın Teste Hazırlanma Süreci
Sonuçların Değerlendirilmesi
Tiroid Uptake Testi ve Tiroid Sintigrafisi
Uptake ve Sintigrafi Testleri Sonrası Tarama Görüntüleri
Nükleer tıp uygulamaları çağımızın gelişen tanı ve tedavi yöntemlerini içermektedir. Radyoaktif ajanların kullanıldığı bu yöntemler organ fonksiyonlarının ölçülmesinde kullanılır. Tiroit uptake ve sintigrafi testleri hipertiroid, hipofiz bezi tümörü, toksik adonom, kanser ya da Basedow-Graves şüphesi olan hastalarda kesin tanı konulmadan önce istenen testler arasında yer alır. Bu testler ile vücudun moleküler düzeydeki aktivitesini saptama imkanı olduğundan hastalığın erken dönem tanısında önemli rol oynarlar. Tiroit kanseri hastalarında hastalığın kemiğe metastaz yapıp yapmadığı sintigrafik testler ile anlaşılabilir. Hastalığın metastaz yaptığı bölgeler tespit edilebilir.
Tiroid Uptake Testi; Radyoaktif iyot içeren bir kapsülün oral yolla alınmasının ardından 4. ve 24. saatlerde 10 dakikalık testler ile tiroid fonksiyonlarının işlevleri kontrol edilmektedir. Bu test aynı zamanda İyot Uptake Testi olarak da bilinmektedir. Bu test sırasında hasta aç olmalıdır.
Tiroid Sintigrafisi; Uptake testinden 24 saat sonra yapılan enfeksiyon uygulamasıdır. Radyoaktif madde damar yolundan vücuda zerk edilir. Enjeksiyon işleminden 1 saat sonra 10 dakikalık gamma kamera ile görüntüleme testi uygulanır.
Tanı sürecinin dışında kullanılan bazı ilaçların etkilerinin değerlendirilmesi, ameliyat sonrası kontrolleri, radyoterapi veya kemoterapi uygulamalarının takibi için de bu testler istenebilir. Üniversitelerin araştırma hastanelerinde, nükleer tıp merkezlerinde ve nükleer tıp bölümü olan devlet hastanelerinde uygulanabilir. Balık yağı, vitamin hapları, kalp ilaçları ve iyot alımı test sonuçlarının yanlış çıkmasına neden olabilir. Bu testlere hazırlanma süreci yaklaşık 6 haftalık bir diyet programını kapsamaktadır. Diyete uyulmaması ve fazla iyot alınması durumunda hatalı sonuç veren testler en az 6 ay boyunca yeniden tekrarlanamaz.
Uptake ve Sintigrafi testlerinin yan etkileri normal bir röntgen filminden fazla olmamakla birlikte hamilelik ve emzirme döneminde olan kadınların bu testleri yaptırmaları önerilmez.
Test sonuçları tam kan sayımı, hormon tahlili ve diğer kan tahlili sonuçları ile BT tarama sonuçlarının karşılaştırılması ile elde edilir.
Hastanın Teste Hazırlanma Süreci
8 Hafta Önce;
Tiroid taramasından en az 8 hafta önce iyot içeren bilgisayarlı tomografi ve X- Ray muayeneleri yapılmaktadır. Doktorunuz hastalığın evresine ve test sonuçlarına göre uygun ilaçları reçete edecektir. Ayrıca, uptake ve sintigrafi testlerine kadar devam edecek uygun bir diyete bu haftalar içinde başlamanız istenebilir. Takip eden haftalarda ilaç ve diyetin hormonlar üzerindeki etkilerinin incelenmesi açısından kan testi talep edilebilir. Doktorunuz yapılacak uptake ve sintigrafi testleri hakkında sizi bilgilendirici ve soru sormanıza fırsat tanıyan bir muayene günü ayarlayacaktır. Bununla birlikte kullanılacak radyoaktif maddelere karşı bir alerjiniz olup olmadığını anlamak açısından alerji testi yapılabilir.
4 Hafta Önce;
Synthroid, Cytomel, Lrothyroxine, lithyronine içeren herhangi bir ilaç kullanımı varsa bu ilaçların kullanımına testler yapılana kadar ara verilir.
1 Hafta Önce;
İyot değerlerini etkileyecek vitamin hapları ile Propothyouracil (PTU), Methimazole veya Tapazole içeren ilaçların alınması bırakılmalıdır. Son 4 gün içinde balık ürünlerinin tüketilmesi önerilmez.
Tarama Günü
Randevunuzdan 2 saat önce yemek yemeyi bırakmış olmanız önerilir. Fakat su içebilirsiniz. Gebe kalma ihtimali olan kadınlarda testten önce gebelik testi yapılması istenebilir.
1. gün Tiroid Uptake Testi yapılmaktadır. Test sırasında radyoaktif bir kapsül yutmanız istenebilir yada bu kapsül sıvı olarak verilebilir. Sıvı olarak verildiğinde üstünüze dökmeden hepsini içmeniz önemlidir. Takip eden 2 saat içerisinde herhangi bir şey yemeniz önerilmez. Sadece su içebilirsiniz. 4. saat içerisinde 10 dakikalık bir görüntüleme testi için test odasına dönmeniz beklenir.
2. gün Uptake testinin 24. saatinde yeniden ölçüm yapılması gerekmektedir. Bu ikinci ölçümün ardından Tiroit Sintigrafisi için damardan radyoaktif madde enjekte edilir. Enjeksiyondan sonraki ilk 10-15 dakika içinde birinci görüntüleme testi, 1 saat sonra da 2. bir görüntüleme testi istenir. Görüntüleme sırasında gamma kameralar vücuda temas etmeden fotoğraf çekimini gerçekleştirir.
Tüm bu işlemler bittikten sonra vücudunuzda radyo aktif madde kalmaması için terapötik etkili I131alı madde verilerek bol su içmeniz istenir.
Gün içinde 3 litreye yakın su tüketildiğinde enjeksiyondan 30 saat sonra radyoaktif maddenin büyük çoğunluğu vücuttan idrarla temizlenir. İşlem acı ve ağrı verici değildir.
Doz aşımı olmadığı sürece herhangi bir yan etki görülmez. Emzirme döneminde olan annelerin en az 42 saat bebeklerini emzirmeleri önerilmez.
Sonuçların Değerlendirilmesi
Tiroid Uptake Testi ve Tiroid Sintigrafisi nükleer tıp uzmanı ve uzman doktor ile birlikte diğer test sonuçları ile karşılaştırılmalı olarak değerlendirilir. Test sonuçları farklı kurumlarda farklı zaman dilimleri içerisinde çıkabilmektedir. Bu testler ile birlikte tiroid bezlerinin boyutu, şekli, duruş pozisyonu, işlevsel fonksiyonları hep birlikte incelenebilecektir. Nodül gelişimi varsa erken müdahale ile hastalığın ilerlemesi önlenmektedir. Basedow-Graves hastalarında Uptake değerleri normalden yüksektir. Toksik adenom varlığında sintigrafi ve uptake testlerindeki radyoaktif madde lokalize olarak tek bölgede toplanmış olarak görülür. Hipertiroid hastalarında ise görüntüleme test sonuçları dağınık ve parçalı bir yapı halinde gözlenir.
RADYOLOJİ UZMANI
Uzm. Dr. Nahas Hikmet KESKİNEĞE Mrtomografi.com'da yayınlanan tüm makaleler, Özel Ankara Cerrahi Tıp Merkezi uzmanlarının kontrolünde doğrulanır, düzenlenir ve yayına uygun hale getirilir. MRTomografi.com web sitesinde okuduğunuz makaleler ile ilgili tüm şikayetlerinizi, önerilerinizi ve düşüncelerinizi iletişim sayfamızdaki formu doldurarak gönderebilirsiniz.