Tüm Kategoriler KUR'AN-I KERÝMTEFSÝRHADÝS SAHABEFIKIH - ÝLMÝHAL-PEYGAMBER - SÝYER - TARÝHAÝLE-ÇOCUK EÐÝTÝMARAPÇA - DÝLLERLUGAT - SÖZLÜKTASAVVUFRÝSALE-Ý NUR ve ARAÞTIRMALARIDUA NAMAZ YASÝN ELÝFBA KARTELACEVÞEN - TESBÝHATKÝÞÝSEL GELÝÞÝMROMAN - HÝKAYE - ÞÝÝROKUL - HAZIRLIKGENEL ÝLAHÝYAT REHBER ÞAHSÝYETLER VE ESERLERÝSOHBET - VAAZ - HUTBESAÐLIK-ÞÝFALI BÝTKÝLERBESLENME YEMEKVCD-DVD-CD-FÝLM-SOHBET-HATÝM-ÝLAHÝTÜRK - DÜNYA KLASÝKLERRÜYA TABÝRLERÝUYGUN FÝYATLISTOK FAZLASI ÝNDÝRÝMLÝÇOK ÇOK UCUZ - KELEPÝRYENÝ KAMPANYA
Sepetim 0
KUR'AN-I KERÝM
ORTA BOY KUR'AN
KELÝME MEALÝ VE KUR'AN-I KERÝM
TECVÝD
MEAL TEFSÝR ÇALIÞMALARI
ÇANTA BOY KUR'AN
KUR'AN ARAÞTIRMALARI
SATIRARASI KELÝME MEAL
RAHLE BOY KUR'AN MEALÝ
HATM-Ý ÞERÝF CÜZLERÝ
CAMÝ BOY KUR'AN
ORTA BOY KUR'AN MEALÝ
MUSHAFSIZ SADECE MEAL
RAHLE BOY KUR'AN
CEP BOY KURAN
HAFIZ BOY KURAN MEALÝ
HAFIZ KURAN OKUYAN KALEM
CAMÝ BOY KURAN MEALÝ
HAFIZ BOY KURAN
TEFSÝR
TEK TEK TEFSÝR CÝLTLERÝ
TEFSÝR ARAÞTIRMALARI
TAKIM TEFSÝR SETLERÝ
HADÝS SAHABE
HADÝS ARAÞTIRMALARI
SAHABE VE ARAÞTIRMALARI
KARTON KAPAK
TAKIM HADÝS SETLERÝ
FIKIH - ÝLMÝHAL-
NAMAZ VE ARAÞTIRMALARI
ÝLMÝHAL
FIKIH
PEYGAMBER - SÝYER - TARÝH
SÝYER
TARÝH
PEYGAMBER ARAÞTIRMALARI
YAKIN TARÝH
AÝLE-ÇOCUK EÐÝTÝM
ÇOCUK 3-5 YAÞ
8 YAÞ ve ÜZERÝ
ANNE - BABA EÐÝTÝMÝ
10 YAÞ ve ÜZERÝ
6 YAÞ ve ÜZERÝ
ÇOCUK - OKUL ÖNCESÝ
CAMÝ BOY KUR'AN MEALÝ
14 YAÞ VE ÜZERÝ
GENÇLÝK
EVLÝLÝK
4 YAÞ ÜZERÝ
7 Yaþ ve Üzeri
ARAPÇA - DÝLLER
ARAPÇA ESERLER
ARAPÇA ÖÐRENME
ARAPÇA ÖÐRENME VCD DVD
LUGAT - SÖZLÜK
TASAVVUF
ÝMAM-I GAZALÝ (ra)
ÝMAM-I RABBANÝ (ra)
ABDULKADÝR GEYLANÝ (ra)
MEVLANA (ra)
MUHYÝDDÝN ÝBNÜL ARABÝ (ra)
TASAVVUF ARAÞTIRMALARI
EÞREFOÐLU RUMÝ (K.S)
RÝSALE-Ý NUR ve ARAÞTIRMALARI
BÜYÜK BOY TAKIM KÜLLÝYAT
OSMANLICA RÝSALEÝ NUR
KÜÇÜK BOY TAKIM KÜLLÝYAT
RÝSALE-Ý NUR VCD - DVD
RÝSALE-Ý NUR ARAÞTIRMALARI
TEK CÝLT RÝSALE-Ý NUR
BEDÝÜZZAMAN ARAÞTIRMALARI
ORTA BOY TAKIM KÜLLÝYAT
CEP BOY RÝSALE-Ý NUR
DUA NAMAZ YASÝN ELÝFBA KARTELA
NAMAZ ARAÞTIRMALARI
NAMAZ HOCASI
YASÝN ve AMME CÜZLERÝ
DUA
ELÝFBA CÜZLERÝ
KARTELA CEP BOY
CEVÞEN - TESBÝHAT
DUA
CEVÞEN
BÜYÜK CEVÞEN
TESBÝHAT
KÝÞÝSEL GELÝÞÝM
ROMAN - HÝKAYE - ÞÝÝR
HÝKAYE
ROMAN
ÞÝÝR
OKUL - HAZIRLIK
4 - 5. SINIF
1 - 2. SINIF
SINAV HAZIRLIK
3 - 4. SINIF
5 - 6 SINIF
GENEL ÝLAHÝYAT
ÖLÜM - AHÝRET - KIYAMET
ÝMAN AKAÝD KELAM
REHBER ÞAHSÝYETLER VE ESERLERÝ
REHBER ÞAHSÝYETLER ARAÞTIRMALARI
ÝMAM-I RABBANÝ (ra)
MEVLANA (ra)
MUHYÝDDÝN ÝBNÜL ARABÝ (ra)
ÝMAMI GAZALÝ (ra)
Muhammed Es'ad Erbili
BÝYOGRAFÝ VE HAYATLAR
ERZURUMLU ÝBRAHÝM HAKKI (ra)
ABDÜLKADÝR GEYLANÝ (ra)
DÝVANLAR
SOHBET - VAAZ - HUTBE
SOHBET
VAAZ - HUTBE
SAÐLIK-ÞÝFALI BÝTKÝLER
BESLENME YEMEK
VCD-DVD-CD-FÝLM-SOHBET-HATÝM-ÝLAHÝ
ÇÝZGÝ FÝLM VCD
BELGESEL
FÝLM VCD
KUR'AN HATÝM VCD - DVD
ÝLAHÝ - EZGÝ
FÝLM DVD
SOHBET - ANLATI
ARAPÇA ÖÐRENME VCD DVD
RÝSALE-Ý NUR VCD - DVD
ÇÝZGÝ FÝLM DVD
TÜRK - DÜNYA KLASÝKLER
RÜYA TABÝRLERÝ
UYGUN FÝYATLI
STOK FAZLASI ÝNDÝRÝMLÝ
ÇOK ÇOK UCUZ - KELEPÝR
YENÝ KAMPANYA
Tüm Kategoriler
Ýndirimli Ürünler
En Yeni Ürünler
DÝKKAT : Toplu Ürün Sipariþleri için 0535 224 37 24 whatsapp tan bilgi alýnýz. Yayýnevleri nin ZAM ÝHTÝMALÝ için tedarik sýkýntýsý var.
Gönderim Yaptýðýmýz Kargo Firmalarý Sürat , MNG ve PTT kargo dur. Uygun Fiyat ve Hýzlý Teslim ile ürün Sevkiyatýmýz sorunsuzca devam etmektedir. Kapýda Nakit Ödeme sistemi de var, Ürünü sepete atýp Adresi girdikten sonra Ödeme Seçenekleri ekranýnda karþýnýza çýkar. Taksit durumuda ayný þekilde çýkar.
Anasayfa
REHBER ÞAHSÝYETLER VE ESERLERÝ
Semerkand Yayýnlarý
Mektubatý Rabbani, 3 Cilt
Fiyat :
245,00 TL
Ýndirimli Fiyat (%37,1) :
154,00 TL
Kazancýnýz 91,00 TL
4.5 4
51,33 TL'den baþlayan taksit seçenekleri için týklayýn.
Adet
Telefonla Sipariþ
Favorilere Ekle
Fiyatý Düþünce Haber Ver
Arkadaþýna Öner
Ürünle Ýlgili Önerileriniz
Sayfayý Yazdýr
Ürüne Oy Verin
Ürün Açýklamasý
Taksit / Ödeme Seçenekleri
Ürün Yorumlarý
Teklif Ýste
Satýcýya Danýþ
Kitap Mektubatý Rabbani
Yazar Ýmamý Rabbani
Yayýnevi Semerkand Yayýnevi
Kaðýt Cilt Sarý Þamua - 3 Lüks Cilt
Sayfa Ebat 2.488 sayfa - 17,5x24
Yayýn Yýlý 2014 Temmuz
Semerkand yayýnlarý, Ýmamý Rabbani tarafýndan yazýlan Mektubatý Rabbani adlý kitabý incelemektesiniz.
3 cilt Mektubatý Rabbani kitabý hakkýnda yorumlarý okuyup kitabýn konusu, özeti, fiyatý, satýþ þartlarý bilgiyi geniþ bir þekilde edinebilirsiniz.
Yaratan Rabbinin adýyla oku . O, insaný " alak " dan yarattý. Oku, Senin Rabbin en cömert olandýr. Alak 1-2
MEKTUBATI RABBANÝ Mektubat-ý Rabbani
mektubatý rabbani
Altýn silsileye mensup Ýmam-ý Rabbani hazretlerinin en önemli eseri olan Mektubatýn tasavvuf edebiyatýnda da herkes tarafýndan kabul edilen müstesna bir yere sahip olduðu bilinmektedir. Ýmam-ý Rabbani, din ile tarikat ve hakikatýn ayrý þeyler olmadýðýný altýný çizerek vurgular. Þeriat, tarikat ve hakikati birbirini tamamlayan unsurlar olarak gören ve bu anlayýþý müslümanlar arasýnda yaymaya, hakim kýlmaya çalýþan bir kiþiliðe sahip olan Ýmam-ý Rabbani'nin Mektubatý bu yönüyle de ayrý bir önem taþýr.
Biz de bütün müslümanlar ve özellikle de tasavvuf yolunu önemseyenler için vazgeçilmez eserlerden biri olan Mektubat'ýn sahip olduðu bu müstesna yere uygun bir çalýþma ile eseri okuyucularla buluþturmak istedik. Bu maksatla uzunca bir süre üzerinde çalýþarak elinizdeki haliyle okurlara ulaþtýrdýk.
Bu kýymetli eserin, din ve tasavvufun doðru biçimde kavranarak yaþanmasýna katký saðlamasý bizleri sevindireceði gibi bu katkýnýn ahiretimiz için de önemli bir azýk olacaðýna inanýyoruz. Eseri okuyarak istifade eden kardeþlerimizden bizleri de hayýr dualarýnda unutmamalarýný diliyoruz.
ÝMAM-I RABBANÝ HAYATI, ÞAHSÝYETÝ VE GÖRÜÞLERÝ
Ýmâm-ý Rabbânî'nin Yaþadýðý Dönemde Hindistan'da Genel Durum:
Ýmam-ý Rabbânî'nin yaþadýðý döneme (1564-1624) bakýldý­ðýnda Hint Alt kýtasý Müslümanlarýnýn çok kritik ve sancýlý bir sü­reci yaþadýklarý görülür. Moðol hükümdarý Ekber Þah Ýslâmî haya­tý doðrudan etkileyen bir takým uygulamalar baþlatmýþtý. Ona göre Hz. Peygamber'in getirmiþ olduðu Ýslâm dîni miadýný doldurmuþ­tu ve bu din baþka bir din ile deðiþtirilmeliydi. Sonuçta da kendi ürettiði eklektik bir dini (dîn-i ilâhîyi) uygulamaya koydu. Diðer taraftan dönemin sûfîleri, sufilik adý altýnda farklý inançlarý yay-gýnlaþtýrýyor ve politeist (çok tanrýlý) Hindu kültüründen zaten et­kilenmiþ olan halk arasýnda þirke kapý aralayan sözde dînî oldu­ðunu sandýklarý bir dizi uygulamalarda bulunuyorlardý1.
Þeyh Mübarek Nagorî, Ebu'l-Fazl el-Allâmî, Feyzî-i Hindi, Fethullah Þirâzî ve Þerif Amûlî gibi kendilerinden dîni korumalarý beklenen âlimlerin büyük bir çoðunluðu da resmî ideolojinin ya­nýnda yer alarak birikimlerini, dindýþý olan bu uygulamalarý meþ­rulaþtýrmak için kullanmaktaydýlar.
Ýþte Ýmâmý Rabbânî Hazretleri böyle bir ortamda devasa bir gayretle yürüttü çalýþmalarýný. Toplum içinde önemli mevkiler edinmiþ olan müridlerinin de yardýmýyla toplumdaki dejenere ol­muþ Ýslâm anlayýþýný aslýna döndürerek tecdidi yenileme çalýþmala­rýna baþladý. Ayný þekilde Ýslâmî kanunlarý ve müesseseleri de ihya ederek Hindistan Müslümanlarýnýn toplum içinde aktif olmalarýný amaçladý. Bunlardan daha önemlisi Ýmamý Rabbâninin fikir ve düþünce sahasýndaki çabalarýydý. Dönemin yüksek mahkemesinde görevli olan bir grup din adamý, sultanýn nezdinde itibar ve nüfuz kazanmak adýna Ýslâm'ýn temel prensiplerine karþý çýkýyordu. Peygamberin gerekliliðini inkar ediyorlardý. Þerî'atýn gerekliliði konusunda halk arasýnda þüpheler uyandýrmýþlardý. Akim yegane kriter olduðunu, vahye ve peygambere gerek olmadýðýný ileri sü­rüyorlardý. Ýmam-ý Rabbânî vaaz, yazý ve mektuplarýyla tüm bun­lara karþý bir mücadele baþlatmýþtý. O, önde gelen þahsiyetlere yazdýðý mektuplarýnda îman konusunda aklýn sýnýrlarýný belirle­miþ, vahyin kaynaklýðýnýn altýný çizmiþ ve peygamberin gereklili­ðini ispat etmiþtir. Hatta bu isimde bir de kitap yazmýþtýr (Ýsbâtu'n-Nübüvve).
1 Ýmâm-ý Rabbânî Hazretleri bazý mektuplarda bu konuya deðinerek kendi dö­nemindeki sapkýn sûfileri sert bir dille eleþtirmektedir. Mesela bkz. Mektûbât, 266. Mektup.
O dönemin sûfîleri de tasavvufun aslýndan uzaklaþarak, de­jenere olmuþ ve þerî'atý yadsýyan yanlýþ bir sûfîlik anlayýþý geliþ­tirmiþlerdi. Þerî'atýn, hakikatten uzaklaþtýran anlamsýz bir þekil ol­duðuna inanmaktaydýlar. Onlar "keþfi, "vahy"in üstünde tutmak­tan çekinmiyorlardý. Vahdet-i vücûd felsefesini panteizmle karýþ­týrmýþlardý ve tamamýyla panteist bir tevhid anlayýþýný savunuyor­lardý. Ýmam-ý Rabbânî bunlarla mücadele etmeyi kendine amaç e-dindi. O þöyle der: "Hakikati serî'atýn dýþýnda arayan sûfî serabýn pe­þinden koþmaktadýr". O vahdet-i vücûd anlayýþýný da yeniden ele al­mýþ, Kur'ân ve Sünnet'e göre sýnýrlarýný belirleyerek ona vahdet-i þuhûd adýný vermiþtir. Dolayýsýyla bu tür konularla uðraþmak Ý-mam-ý Rabbânî'yi tasavvufun tabiatý, seyr u sülük mertebeleri, tevhid anlayýþý, bilgiye kaynaklýk etme noktasýnda sûfî ilhamlarý­nýn ve keþfin yeri vb. netameli konular üzerinde kafa yormaya gö­türmüþtür. Ýmamý Rabbani bu konularý incelerken tasavvuf tari­hinde eþi görülmemiþ bir netlikle konulara yaklaþmýþ ve önde gelen sûfî âlimler de olsa hatalý bulduðu yerlerde onlarý eleþtirmek­ten çekinmemiþtir.
Hz. Ýmam bir mektubunda bu konuya þöyle deðinir:
"Ýþin künhüne ve hakikatine varmadan önce sâlik, keþfi ve ilhamýna ters olsa bile Hak ehli âlimleri taklid etmeyi kendisi için zorunlu görmesi gerekir. Alimlerin doðru, kendisinin ise hatalý olduðuna inanmalýdýr. Çünkü âlimlerin dayanaðý, ke­sin vahiyle desteklenmiþ, hata ve yanýlgýdan korunmuþ olan peygamberleri taklittir. Sâlikin keþif ve ilhamý ise kesin hü­kümlere aykýrý olmasý durumunda hatalý ve yanlýþtýr.
Alimlerin sözleri karþýsýnda keþfi öncelemek gerçekte keþfi, Allah tarafýndan indirilmiþ olan kesin hükümlerin önüne ge­çirmektir. Bu ise katýksýz sapkýnlýk ve hüsrandýr.
Kitap ve Sünnetin gerektirdiði þekilde inanmak kaçýnýlmaz olduðu gibi müctehid imamlarýn çýkardýðý þekilde Kitap ve Sünnet'in gereðince amel etmelidir."2
Ýmâm-ý Rabbânî Hazretleri'nin yaþadýðý ortama ve ele aldýðý konulara biraz daha yakýndan bakýldýðýnda o ortamýn ve o dö­nemde tartýþýlan konularýn yer yer içinde bulunduðumuz þartlarla benzeþtiði görülür. Günümüzde de görüldüðü gibi o zaman da bir takým insanlar sýrtlarýný hakim güçlere dayayarak Sünnet'in hatta Kur'ân'ýn baðlayýcýlýðýný sorgulamýþlar ve dini dekonsakre (dünyevileþtirme) etme çabasý içine girmiþlerdi.
Ýmâm-ý Rabbânî Hazretlerinin Dünyaya Teþrifleri:
Ýmâm-ý Rabbânînin soyu Hz. Ömer'e (r.a) dayanýr. Hz. Ömer'in (r.a) yirmi sekizinci kuþaktan torunu olmasý sebebiyle ken­disine "el-Fârûkî" denmiþtir. Nesebi þöyledir:
2 Mektubat, 286. Mektup.
Þeyh Ahmed (el-Ýmâm Serhendî) b. Abdulahad b. Zeynelâbidîn b. Abdülhay b. Muhammed b. Habîbullah b. el-Ýmâm Rafîuddin b. Nasîruddin b. Süleyman b. Yusuf b. Ýshâk b. Abdullah b. Þu'ayb b. Ahmed b. Yusuf b. Þihâbuddin Ali Farah Þah b. Nured-din b. Nasreddin b. Mahmûd b. Süleyman b. Mes'ûd b. Abdullah el-Vâiz el-Asðar b. Abdullah el-Vaiz el-Ekber b. Ebi'1-Feth b. Ýshâk b. Ýbrâhîm b. Nasýr b. Abdullah b. Ömer b. el-Hattâb (r.a)3.
Ýmam-ý Rabbânî 15 Þevval 971 Cuma gecesi (Miladî 1563) yý­lýnda, þu anda Delhi'nin kuzeybatýsýnda, Pencap eyaleti sýnýrlarý i-çinde bir þehir olan Serhend'de doðdu. Küçüklüðünden itibaren parlak zekasýyla ve olgun davranýþlarýyla özellikle Ýmâm-ý Rabbâ-nî'nin babasý Þeyh Abdulahad es-Serhendî'yle çok yakýn iliþkileri olan Þeyh Kemâl baþta olmak üzere çevredeki hocalarýn, âlimlerin ve þeyhlerin dikkatini çekti. Bu âlimler ve þeyhler kendisine özel önem gösterdiler.
Ýmâm-ý Rabbânî'nin Tahsil Hayatý:
Tahsil hayatýna Kurân-ý Kerim'i ezberleyerek baþladý. Ýlk ho­casý, babasýydý. Babasýndan baþlangýç düzeyinde ilim tahsili yaptý. Bu arada çevredeki bazý hocalardan da dersler aldý. Daha sonra, dönemin büyük ilim ve eðitim merkezlerinden biri olan Siyalkot þehrine gitti. Burada, Usûl-i Fýkýh, Kelam, Mantýk ve Felsefe ilimle­rine vukûfiyetiyle tanýnan Þeyh Kemâl Keþmîrî'den dersler aldý. Þeyh Muhaddis Þihâbuddîn Ahmed b. Hacer el-Heytemî el-Mek-kî' nin talebesi olan Þeyh Yakûb es-Sarfî el-Keþmîrî'den hadis dersi alarak temel hadis kitaplarýný okudu. Kâdî Behlûl Bedahþânî'den tefsir ve hadis metinleri okudu4.
3 Ebu'l-Hasan Ali el-Hasenî en-Nedvî, Ricâlu'l-Fikri ve'd-Da'veti fî'l-îslâm, 3/120-121
4 Ebû'l-Hasan Ali el-Hasenî en-Nedvî, age., 3/128.
Tahsil hayatýný bu þekilde devam ettirerek aklî ve naklî ilim­leri, usûl ve fürû'u öðrenince talebe yetiþtirmeye baþladý. Bu arada Arapça ve Farsça risaleler yazdý. "er-Risâletu't-Tehlîliyye" ve "Risale fi'r-Reddi 'ala Mezhebi'l-Ýmâmiyye" bu dönemde yazdýðý risaleler­dendir. Bir süre sonra, muhtemelen hocasý Þeyh Yakûb'un aracýlý­ðýyla Ýmparator Ekber'in baþkenti ve o zamanki adý Ekberâbâd o-lan Agra'ya gitti. Burada Feyzî Hindî ve Ebu'1-Fazl ile dostluk kurdu. Ancak bu dostluk çok uyumlu deðildi. Aralarýnda zaman zaman tatsýz tartýþmalar yaþandý. Felsefecilerden fazlasýyla etki­lenmiþ olan Ebu'l-Fazl'm aðzýndan çýkan cüretkar ve ölçüsüz söz­ler karþýsýnda rahatsýz oldu ve kendisini terk etti. Bunun üzerine Ebu'1-Fazl, aracý göndererek kendisinden özür diledi. Bu arada "Sevâtý'u'l-Ýlhâm" adlý bir tefsir çalýþmasý yapmakta olan Feyzî Hindî'ye yardým etti. Feyzî'nin zorlanýp içinden çýkamadýðý yerleri çözüme kavuþturunca Feyzî, Ýmâm'ýn ilmî üstünlüðünü kabul etti.
Agra'da uzun süre kaldý. Ancak babasý, Ýmâm-ý Rabbânî'yi çok özlemiþti. Yaþýnýn ilerlemesine ve yolun uzunluðuna aldýrma­dan Agra'ya kadar geldi. Ýmam, babasýyla birlikte Serhend'e dön­meye karar verdi. Yollarý üzerinde, Delhi ile Serhend arasýnda yer alan Tehânîser þehrine uðradýlar. Burada kendilerini þehrin ileri gelen saygýn þahsiyetlerinden biri olan ve ayný zamanda ilim ve faziletiyle de tanýnan Þeyh Sultan aðýrladý. Þeyh Sultan Ýmâm-ý Rabbânî'ye kýzýný verdi ve böylece Ýmâm-ý Rabbânî evlendi5.
Derviþliðin Ýkmali ve Þeyh Abdulbâkî el-Bedahþî en-Nakþibendî ile Tanýþma:
Ýmâm-ý Rabbânî Hazretleri, Serhend'e geldi ve babasýnýn ve­fatýna kadar burada kalýp babasýna hizmet etti. Babasýnýn deneti­minde seyr u sülûkünü devam ettirdi. Babasýndan Kelâbâzî'nin et-Ta'arruf, Suhreverdî'nin 'Avârifu'l-Ma'ârif ve Muhyiddîn Ýbnu'l-
5 Muhammed Halim Þarkpûrî, Ýmâm Rabbânî, s. 17.
Arabi'nin Fusûsu 'l-Hikem adlý eserlerini okudu.6 Bir taraftan da dî­nî ilimleri tedris ve öðretme faaliyetlerini sürdürdü.
Bu arada kalbinde bir hacc arzusu belirdi. Beytullahý hac­cetmek ve Resûlullah'ýn (s.a.v) mescidini ziyaret etmek istiyordu. içindeki bu arzu kendisini o denli kaplamýþtý ki gözlerine uyku girmiyordu. Ancak babasýnýn yaþýnýn ilerlemiþ ve görünürde ece­linin yaklaþmýþ olmasý içindeki bu þevki ve arzuyu ertelemesine sebep oldu. Hicrî 1007 senesinde babasý vefat edince artýk hac yol­culuðuna çýkmamasý için hiçbir neden kalmamýþtý. Yolculuk hazýr­lýklarýný tamamladý ve 1008 yýlýnda hac yapmak üzere yola çýktý. Serhend'den Delhi'ye geçti. Delhi'ye geldiðinde daha önce ilmini ve faziletini duyan herkes kendisiyle tanýþmak ve selamlaþmak için Ýmâm-ý Rabbaninin huzuruna koþmuþtu.
Aralarýnda Ýmam'ýn önceden tanýdýðý Þeyh Hasan el-Keþmîrî de vardý. Ýmam, Þeyh Hasan el-Keþmîrî ile sohbet ederken Büyük Þeyh Abdulbâkî Hazretleri'nden sözaçýldý. Þeyh Hasan, Abdulbâkî Hazretlerinin faziletlerini, ilmini ve tasavvuftaki dirayetini anlattý. Imâm-ý Rabbânî Hazretleri'nin babasý hayattayken bazen Nakþi­bendî tarikatýný anlatýr ve ona olan meylini belli ederdi. Nakþiben­dîlikle ilgili babasýndan bir çok þey dinleyen Ýmâm-ý Rabbânî, Þeyh Abdulbâkî Hazretleri ile görüþmek istedi. Bu sohbetin (beraberli­ðin) hac yolculuðunun bir azýðý ve kaçýrýlmamasý gereken bir ni­met olabileceðim düþünmüþtü.
Ýmâm-ý Rabbânî, Þeyh Abdulbâkî Hazretlerine giderken Þeyh Hasan el-Keþmîrî kendisine refakat etti. Ýmâm-ý Rabbânî Hazretleri, Muhammed Bakî Billâh Hazretleriyle tanýþmasýna ve­sile olan Þeyh Hasan el-Keþmîrî'ye Mektûbatýnda teþekkür ederek kendisini minnetle anar:7
6 Hamid Algar, "Ýmâm-ý Rabbânî", Türkiye Diyanet Vakfý Ýslam Ansiklopedisi (DÝA), 22/195.
7 Bk. Mektubat, 279. Mektup.
Bu muhteþem karþýlaþmaya ve o esnada olanlara ve yaþanan hallere geçmeden önce Þeyh Abdulbâkî Hazretlerini tanýmaya ça­lýþalým:
Þeyh Bakî Billâh Hazretleri:
Ýsmi, Mueyyidu'd-Dîn er-Radî (Radýyyu'd-Dîn) Muhammed Bakî Kâbulî Nakþibendî Uveysî olup daha ziyade Bakî Billah ola­rak bilinir. Babasý Kâdî Abdusselâm Halacî Semerkandî Kabil'e ge­lip orada evlenmiþ ve Bakî Billah bu þehirde dünyaya gelmiþtir. Anne tarafýndan nesebinin Ubeydullâh Ahrâr'm (k.s) ecdadýndan Þeyh Ömer Bâðýstânî'ye ulaþtýðý söylenir. Bakî Billah 971 veya 972 senesinde doðdu. Küçük yaþlarýnda babasý Mevlânâ Sâdýk Hal-vâî'den ders okumaya baþladý, sonra Semerkand'a giden hocasýyla birlikte bu þehre gidip tahsiline orada devam etti. Ancak tasavvufa olan ilgisi, medrese tahsilini yarýda býrakmasýna sebep oldu. Hak­kýnda bilgi veren kaynaklara göre, önce Nakþibendiyye-Kâsâniy-ye'den Lutfullah Çûstî'nin halifesi Hâce Ubeyd Kâbulî'ye intisab etti. Sonra Semerkand'da Yeseviyye'den Kasým Þeyh Kemînegî'nin halifesi Ýftihar Þeyh'e, ardýndan da Yeseviyye ve Aþkýyye'den Emîr Abdullah Belhî'ye intisap etti. Ancak aradýðý mürþidi henüz bula­mamýþtý.
Hindistan'a doðru yola çýkan Bakî Billâh'a bazý arkadaþlarý devlet memurluðunda maddi imkanlarýn iyi olduðunu söyleyip askerlik mesleðim seçmesini tavsiye ettiler ama o bunu kabul et­medi. Bir süre ikâmet ettiði Lahor'da bir çok sûfînin sohbetinden istifade etti. O dönemde bir kýza aþýk olduysa da baþarýsýzlýkla so­nuçlanan bu maceradan sonra kendisini tamamen tasavvufa ve ta-savvufî eserleri okumaya verdi. Ayný dönemde rüyasýnda Bahâ-uddîn Nakþibend Hazretleri'ne intisap ettiðini gördü. Bu rüya o-nun Nakþibendîliðe olan ilgisini daha da arttýrdý. Sonra Keþmir'e gelip Nakþibendîlikten de icazeti olan Kubravî þeyhi Þeyh Baba Vâlî Bedahþânî Keþmîrî'ye (v. 1001/1592) intisap etti. Bir süre sonra Baba Vâlî vefat edince Mâverâunnehr'e doðru yola çýktý. Bu dönemde otuz yaþlarýnda idi. Mâverâunnehr'e bu ikinci yolculuðun­da Belh ve Bedahþân'a da uðradý. Kâsâniyye'den Mevlânâ Eke Þi-birgânî (v. 1004/15595-6) ile sohbet etti.
Semerkand'a geldiðinde rüyasýnda Ubeydullah Ahrâr'ý (k.s) gördü. Ahrâr, bu rüyada ona Hâcegî Imkenegî'ye intisap etmesini tavsiye etti, o da gidip Ýmkeneðî'ye mürîd oldu. Ýmkenegî onunla üç gün halvet halinde sohbet etti. Bu süre sonunda onu tasavvufi yönden yeterli görüp irþâd icazeti verdi ve Hindistan'a gidip Nak­þibendîliði orada yaymasýný tavsiye etti. Bakî Billâh kendisini bu göreve hazýr ve yeterli görmediði için kabul etmek istemedi. Bu­nun üzerine þeyhinin tavsiyesi ile istihare yaptý. Rüyasýnda dala konmuþ bir papaðan gördü ve "bu papaðan o daldan inip elime konarsa bu Hindistan seferi çok hayýrlara vesile olacaktýr" diye düþündü. Böyle düþünürken papaðanýn uçup eline konduðunu gördü. Aðzýnýn suyunu papaðanýn gagasýna akýttý, papaðan ko­nuþmaya baþladý ve Bakî Billâh'ýn aðzýna þeker döktü. Sabah uyandýðýnda rüyasýný Imkenegî'ye anlatýnca o: "Papaðan Hindistan kuþlarndandýr, hemen Hindistan'a gidiniz, orada sizin bereketli varlýðýnýzdan hakikatleri konuþan bir azîz meydana gelecek, bize de onun sayesinde bir bereket ulaþacaktýr" dedi.
Þeyhinin tavsiyesi ile Hindistan'a doðru yola çýkan Bakî Bil­lâh Hazretleri bir sene Lahor'da kaldý, sonra Delhi'nin Fîrûzâbâd mahallesine gidip tekke kurdu ve halký irþada burada devam etti. Delhi'deki tekkesinde iki üç sene kadar halký irþad ile meþgul olan Bakî Billâh ömrünün son yýllarýnda mürîdlerinin eðitimini halifelerine, özellikle de Ýmâm-ý Rabbânî Hazretlerine havale etti. Bakî Billâh'ýn tekkesinin masraflarýný Ekber Þah dönemi bü­rokratlarýndan Þeyh Ferîd Buhârî'nin karþýladýðý kaydedilmekte­dir. 1010 (1601) senesinde iki hanýmýndan birer erkek çocuðu dün­yaya geldi. Büyüðüne Ubeydullah (Hâce Kelân), küçüðüne Muhammed Abdullah (Hâce Hord) ismini verdi. Ýki sene sonra kýrk yaþýna geldiðinde hastalanan Bakî Billâh 25 Cemâziye'l-âhir 1012 (30 Kasým 1603) tarihinde genç yaþta vefat etti ve Delhi'de Kademgâh denen mevkide defnedildi.8
Ýmâm-ý Rabbânî'nin Þeyh Bakî Billâh'a Ýntisabý:
Ýmâm-ý Rabbânî Hazretleri nihayet Þeyh Bakî Billâh Hazret-leri'nin huzurundaydý. Hazret-i Þeyh sanki' kendisini bekliyor gi­biydi. Ýmâm-ý Rabbânî'yi güler yüzle karþýlayýp iltifatlarda bulun­du. Allah Teâlâ Hz. Ýmam'ýn sülûkunu bu büyük þeyhin sohbetin­de tamamlamayý taktir etmiþti. Nitekim yukarda zikredilen rüya­nýn yorumunda da Bakî Billah'ýn (k.s) þeyhi Ýmkenegî (k.s) "Papa­ðan Hindistan kuþlarýndandýr, hemen Hindistan'a gidiniz, orada sizin bereketli varlýðýnýzdan hakîkatleri konuþan bir azîz meydana gelecek, bize de onun sayesinde bir bereket ulaþacaktýr" diyerek rüyanýn Ýmâm-ý Rabbânî'yi müjdelediðine iþaret etmiþti. Hz. Þeyh Bakî Billâh Ýmâm-ý Rabbânî'ye hitap ederek "Bir ay, en azýndan bir hafta misafirimiz ol" dedi. Ýmâm-ý Rabbânî, Hz. Þeyh'in bu teklifini kabul etti ve nihayet bir buçuk ay tekkede kaldý. Bu süre içinde Nakþibendî tarikatýna olan raðbeti daha da arttý. Bu tarikatýn fay­dalarýndan ve feyizlerinden yararlanmak istedi. Bu isteðini Hz. Þeyh'e aktardýðýnda Hz. Þeyh hemen kabul etti ve onu halvetine alarak kalp zikrini öðretti. Hz. Ýmam'ýn kalbi adeta zikirle birlikte akmýþtý. Acayip bir tat ve gün geçtikçe artan ve kendisini manevi iklimlere uçuran bir neþe hissediyordu. Hz. Þeyh, Hz. Ýmamdaki bu halleri ve onun seyr u sülük yolundaki bu hýzlý yükseliþini gö­rünce rüyasýnda gördüðü papaðanýn Hz. Ýmam'a iþaret ettiðinden emin olmuþtu. Bu papaðan kadife sesiyle, ulvi naðmesiyle, güzel fýtratýyla Hint bahçesine, hatta Ýslam bahçesine baharý getirecekti. Ýki buçuk aylýk süre içinde Hz. Ýmam'ýn yaþadýklarý, manevi dere­celere yükselmesi, yaþadýðý kerametler, kalbî ve bâtmî keyfiyetler kelimelerle ifade edilemeyecek türden durumlardýr.
8 Necdet Tosun, Bahâeddîn Nakþbend, s. 200-202, Ýstanbul 2002.
Hz. Ýmam, yaþadýklarýný Hz. Þeyh'in oðullarýna yazdýðý bir mektupta tafsilatýyla anlatýr.9
Hz. imam bundan sonra Serhend'e döndü. Bu ilk görüþme­sinde Hz. Þeyh kendisine Nakþibendî nisbetine ulaþtýðýný müjde­lemiþti. Þeyhini ikinci defa ziyaret etmek üzere Delhi'ye geldiðinde Hz. Þeyh kendisine hilafet ve icazet hýrkasýný giydirerek onu mürîd yetiþtirmeye yetkili kýldý. Kendi seçkin dostlarýnýn ve müridlerinin bir kýsmýnýn manevi terbiyesini de kendisine havale etti.
Þeyhini üçüncü ve son defa ziyarete gittiðinde, þeyhi kendi­sini karþýlamak üzere uzun bir mesafeyi yürüdü, onu bir çok ma­nevi nimetle müjdeledi ve irþad halkasýnýn baþýna geçirdi. Dost ve müritlerine de þöyle dedi: "Bundan baþka hiç kimseye meyletmemeli-siniz".
Þeyh Bakî Billâh Hazretlerinin Ýmâm-ý Rabbânî ile ilgili þehâdeti: Þeyh Bakî Billâh Hazretleri dostlarýndan birine yazdýðý bir mektupta Ýmâm-ý Rabbânî Hazretlerinden þöyle söz eder:
"Serhend ahâlisinden olan derin bilgi sahibi ve âbid Þeyh Ahmed bir süre bu fakirle birlikte oldu. Bu fakir, kendisinin acayip hallerine ve yüce vasýflarýna þahit oldu. Þeyh Ahmed'in dünyayý aydýnlatan bir ýþýk olmasýný umuyorum. Ben, onun hallerinin kemâlinden ve makamýnýn yüksekli­ðinden eminim."
Imâm-ý Rabbânî Hazretleri bu ilmî üstünlüklerine ve seyr u sülükte bu derece ilerlemesine raðman þeyhinin huzurunda hiçbir zaman edepten taviz vermedi ve saygýda kusur etmedi. Hz. Þeyh kendisinden bir þey istediðinde rengi deðiþir ve titremeye baþlardý. Hz. Þeyh'in, Hz. Imam'a davranýþý da tipik mürid-mürþid iliþkisi þeklinde deðildi. Bir gün Hz. Ýmam'dan þöyle söz etmiþti: "Ahmed öyle bir güneþtir ki onun ýþýðýnda benim gibi binlerce yýldýz görünmez olur."
9 Mektýýbat, 266. Mektup. Ýmâm-ý Rabbânî Hazretleri'nin þeyhiyle son görüþme­sinde yaþadýðý hallerin kendi dilinden anlatýmý için bkz.290. Mektup.
Ýmâm-ý Rabbânî Hazretleri'nin Tekrar Serhend'e Dönüþü:
Hz. Ýmam þeyhiyle bu son karþýlaþmasýnda kendisine lütfedi­len ve iç eðitimini tamamladýðýný gösteren manevî hallerin müjde­sini aldýktan sonra irþad ve davet faaliyetlerini sürdürmek üzere memleketi Serhend'e döndü. Ancak burada bir takým manevi hal­ler yaþadý. Bu manevi hallerin yoðunluðu ve baskýnlýðý içinde mürîdleri ve talebeleri yönlendirmesi zorlaþmýþtý. Kemal basamak­larýnda çok hýzlý yükseliyordu. Dünyadan ve dünyaya ait olan her þeyden bütünüyle koparak zirveye/maksûda varmak istiyordu. Halbuki telebe ve müridlerini yönlendirip irþad etmesi için o ma­kamdan inmek gerekiyordu. Hz. Ýmam bu yüzden kendisini eksik ve yetersiz görüyordu. Bu yaþadýklarýný þöyle anlatýyor:
"Ýþin sonunda noksan olduðumu anladým. Büyüklerin, iþin sonu dediði þimþek tecellisinin (tecellî-i berkî) bu yolda bana hiç zuhur etmediði ortaya çýktý. Seyr fillâh ve seyr ilallâhýn ne olduðu da bana bildirilmedi. Bu kemâlâta mutlaka ulaþ­mak gerekmektedir. Bu vakitte ilim, noksan olduðumu gös­terdi. Bunun üzerine, etrafýmdaki derviþleri toplayarak, nok­sanlýðýmý bildirdim ve kendilerine veda ettim. Ancak onlar bunu tevazu olarak anladýlar ve nefsimi ezdiðime yordular. Hiçbir yere gitmediler. Sonunda Hak Sübhânehû, Habîbinin (s.a.v.) hürmetine, beklenen bu hâller ile beni rýzýklandýrý;"">
Hz. Ýmam irþad ve davet faaliyetlerine baþladý. Hak yolcula­rýný irþad ediyor, müridleri yönlendiriyor ve derviþlere rehberlik yapýyordu. Kendisinin ve müridlerinin yaþadýðý halleri, karþýlaþ­týklarý sorunlarý ve katettikleri manevî makamlarý Þeyh Abdulbâkî Hazretlerine mektupla bildiriyordu. Hz. Ýmam bu süre içinde bir çok ihsanla müjdelendi. Ýlâhi lütuflar ardý ardýna tecelli etti. Allah Teâlâ'nýn kendisini büyük bir iþ için hazýrladýðýna dair iþaretler al­dý ve rüyalar gördü. Ancak Hz. Þeyh'i dördüncü kez ziyaret etme­si, meclisinde ve sohbetinde bulunmasý nasip olmadý. Hz. Ýmam kendisine ulaþmadan önce Hz. Þeyh vefat etti.
10 Mektubat, 290. Mektup.
Hz. Ýmam, Þerhend'deki bu ikametinin ardýndan þeyhinin i-þaretiyle Lahor'a gitti. O zaman Lahor, Delhi'den sonra ikinci bü­yük ilim merkezi olarak kabul edilirdi. Þehirde bir çok âlim ve þeyh yaþýyordu. Hz. Ýmam'ýn geldiðini duyan bütün Lahor ulema ve meþâyýhý kendisini karþýlamýþ ve tanýþmak istemiþti. Hz. Ýma­mýn daha sonra en önemli halifelerinden olacak olan Þeyh Tâhir Lahorî, Þeyh Hacý Muhammed ve Þeyh Cemâluddîn et-Tulevî kendisine biat etmiþti.
Ýmâm-ý Rabbânî Hazretleri Hz. Þeyh'in vefat haberini La-hor'da aldý. Büyük bir üzüntüyle hemen Delhi'ye yola çýktý. Mem­leketi Serhend yolu üzerinde olduðu halde memleketine ve evine uðramayarak yoluna devam etti. Delhi'ye ulaþtýðýnda ilk duraðý þeyhinin kabri oldu. Ardýndan Hz. Þeyh'in çocuklarýna ve derviþ­lere giderek taziyede bulundu. Hz. Ýmam, Hz. Þeyh'in yakýnlarýnýn ve derviþlerin ricasý üzerine bir süre burada kalarak onlarý teselli etti. Ýrþadýnýn tesiri, feyzlerinin tazeliði derviþleri azimlendirdi, ruhlarýný dinçleþtirdi ve Hz. Þeyh'in saðlýðýnda olduðu gibi yeni­den çalýþmalarýna baþladýlar.11
Ýmâm-ý Rabbânî Hazretleri Delhi'deki bu kýsa ikametinden sonra memleketi Serhend'e döndü. Hz. Ýmam her sene þeyhinin kabrini ziyaret etmek üzere Delhi'ye gider sonra tekrar Serhend'e dönerdi. Ýki defa da Agra'ya gitmiþti. Bunun dýþýnda Serhend'den ayrýlmamýþtý. Ancak ömrünün sonlarýnda Sultân-ý Vakt'in ýsrarý üzerine iki üç sene kadar bazý þehir ve köylerde askerlerin arasýn­da bulunmuþtu. Uðradýðý her yerde davet ve irþad faaliyetlerini sürdürmüþtü. Böylece bir çok insan Hz. Þeyhin sohbetinden ve feyzinden istifade etmiþti.12
Muhammed Hâþim Kýsmî, nge, s. 155-156.
Davet Ve Ýrþad Faaliyetlerinin Yaygýnlaþtýrýlmasý:
Hicrî 1026 senesinde Hz. Ýmam bölgenin muhtelif yerlerinde davet ve irþad çalýþmasý yapmak üzere bir çok halife gönderdi. Þeyh Muhammed Kâsým'ýn önderliðinde yetmiþ kiþiyi Türkistan'a; Þeyh Farah Hüseyin önderliðindeki kýrk kiþiyi Hicaz, Yemen, Rum ve Þam bölgelerine; Þeyh Ahmed el-Berkî önderliðindeki on seçkin müridini Turan, Bedahþân ve Horasan'a gönderdi. Bu davet ekip­leri gittikleri her yerde çok önemli irþad çalýþmalarý yaptýlar. Bir çok insanýn hidâyete ermesine sebep oldular. Hidayet ehli olanla­rýn da dinle olan irtibatýný güçlendirerek davet ve irþad yolunda büyük baþarýlar kaydettiler.13
Ýmâm-ý Rabbânî'nin bu çalýþmalarýný duyan bir çok deðerli âlim ve þeyh yolculuðun zorluðuna raðmen Serhend'e doðru yola çýktý. Hz. Ýmama biat edip sohbetinden ve eðitiminden yararlandý­lar. Bedahþân sultanýnýn mutemedi, özel kâtibi ve sýrdaþý Þeyh Tâhir Bedahþî, büyük âlim Þeyh Abdulhak Þâdmânî, Þeyh Salih el-Kûlâbî, Þeyh Ahmed el-Bersî, Þeyh Yâr Muhammed ve Talekânlý Þeyh Yûsuf, Serhend'e gelerek Hz. Ýmam'dan istifade eden zatlar­dandýr. Hz. Ýmam bu deðerli zatlarm bir çoðuna halifelik ve icazet verdi ve memleketlerine dönerek davet ve irþad faaliyetleri yap­malarýný emretti.
Hindistan'ýn dört bir yanma öðrencilerini ve halifelerini gönderdi. Mesela Mîr Muhammed Nu'mân'ý hilafet ve icazet vere­rek Dekken'e göndermiþti. Mîr Muhammed'in dergahýnda yüzler­ce insan toplanarak Allah Teâlâ'yý zikir ve murakabe ederler ve i-lim okurlardý. Þeyh Bedîuddîn Sihârenpûrî'ye halifelik vererek ön-
12 Muhammed Hâþim Kýsmî, cýge, s. 156-157.
13 Ebû'l-Hasan Ali el-Hasenî en-Nedvî, age, 3/144.
ce Sihârenpür'a gönderdi, ardýndan da davet ve irþad faaliyetlerini Agra'da sürdürmesini emretti. Bir çok devlet görevlisi davet ve irþad halkasýna katýldý. Binlerce askerî görevli Hz. Ýmam'ýn elinde tevbe etti.
Imâm-ý Rabbânî Hazretlleri'nin etrafýndaki topluluk gün geç­tikçe daha da büyüyordu. Cemaat artýk o denli çoðalmýþtý ki dö­nemin eþraf ve yetkili þahsiyetlerinin Hz. Ýmam'ý ziyaret etmeleri izdiham sebebiyle oldukça zorlaþmýþtý. Þeyh Abdulbâkî Hazretle-ri'nin halifelerinden olan Mîr Muhammed Numân'ýn biatini yeni­leyip icazet vererek kendisini Burhanpûr'a gönderdi. Mîr Mu­hammed Numân burada davet ve irþad faaliyetlerini bütün hýzýyla sürdürdü. Bir çok insanýn durumu düzeldi. Bir çok kimse kötülük­lerden uzaklaþarak tevbe etti.
Þeyh Tâhir Lahorî'yi, Delhi'den sonra ikinci önemli siyasî ve ilmî merkez olan Lahor þehrinde görevlendirdi. Þeyh Nûr Mu­hammed el-Betnî'ye icazet vererek Betne'ye gönderdi. Þeyh Nûrün gayretleriyle burada muazzam bir eðitim ve irþad halkasý oluþtu. Medrese ve davet çalýþmalarý baþladý. Þeyh Nûr'u ayrýca Bengâl'e gönderdi. Þeyh Tâhir Bedahþî eðitimini tamamladýktan sonra Hz. Ýmam kendisine ilim ve tarikat icazeti vererek Cûnpûr'a gönderdi. Þeyh Ahmed el-Berkî'ye icazet vererek Berk'e gönderdi. Þeyh Ahmed el-Berkî burada önemli davet ve tarikat çalýþmalarý yaptý. Bu arada talebe ve derviþlerin durumunu mektuplar yazarak Hz. Ýmam'a bildirdi.
Mektûbât'ýn ikinci cildini toplayan ve düzenleyen Þeyh Ab-dulhay'a ilim ve tarikat icazeti vererek kendisini Betne þehrine gönderdi. Þeyh Hasan el-Berkî'yi memleketine göndererek sünnete ittibayý ve tarikatý yaygýnlaþtýrmasýný emretti. Seyyid Muhibbullah Mânkpûrî'ye hilâfet vererek önce Mânkpûr'a gönderdi, ardýndan da Âbâd'da ikamet etmesine izin verdi. Þeyh Kerîm Bâbâ Hasan el-Abdâlî kendi memleketinde irþad ve davet çalýþmalarýný sür­dürdü.
1027 yýlma gelindiðinde Ýmâm-ý Rabbânî Hazretleri'nin ünü, eðitiminin tesiri, irþad ve yönlendirme gücü bölge sýnýrlarýnýn dý­þýna taþmýþ, hareketi ve faaliyetleri çok uzak ülkelerde yanký bul­muþtu. Dünyanýn muhtelif uzak bölgelerinden insanlar fertler ve gruplar halinde Ýmâm-ý Rabbânî Hazretleri'ne gelip kendisini zi­yaret ediyor, sohbetinde bulunuyor, ilminden ve eðitiminden fay­dalanýyorlardý. Ýmâm-ý Rabbânî'nin Mâverâunnehir ülkelerinde, Bedahþan'da, Kabil'de ve diðer acem ülkelerinde bir çok halifesi olduðu gibi bu Rabbânî hareketin ünü Arap ülkelerine kadar da ulaþmýþtý. Hindistan'da ise Hz. Ýmam'ýn, insanlarý Allah'a davet eden, hayra yönlendiren ve eðiten talebelerinin, müridlerinin ve halifesinin bulunmadýðý hiçbir yer kalmamýþtý.14
Ekber Þah Dönemi ve Ýmâm-ý Rabbânî:
O günlerde, Ekber Þah namýyla meþhur padiþah Celâleddin Ekber Þah'ýn saltanatý Hindistan'ýn her tarafýnda en þaþaalý döne­mini yaþýyordu. Ekber Þah, idare iþlerinde Müslüman olmayanlara da büyük mevkiler vermiþti. Böylece herkes tarafýndan itibar gör­meyi umuyordu. Haremine Hindu kadýnlarý almýþtý. Bu kadýnlarýn akraba ve yakýnlarýna önemli araziler ve malikaneler tahsis edi­yordu. Onun yanýnda Ýslam âlimlerinin kýymeti, gayr-i Müslim bilginlerin kýymetinden daha azdý. Hatta zaman zaman Müslüman alimlerin tebliðlerine karþý çýkýyordu. Daha sonra Ýslâm dininin hükümlerini keyfince deðiþtirip "Dîn-i ilâhî" adýnda yeni bir din ortaya attý ve bu dini yaymaya baþladý. Daha da azýtarak büyüklük taslayýp kendisinse secde edilmesini emretmiþti. Halký zorla ken­disine secde ettiriyor, muhalefet eden ve secde etmek istemeyen kimseleri de öldürtüyordu.
Dünyaya baðlý, dünya-perest kimseler de kendileri için çýkar saðlamak ve siyasi nüfuzlarýný güçlendirmek için Ekber'e dalka­vukluk ediyor, yaptýðý her þeyi alkýþlayarak Ýslam'da daha fazla
Ebû'l-Hasan Ali el-Hasenî en-Nedvî, age, 3/146.
tahribat yapmasýna fýrsat veriyorlardý. Bazý Hindu ritüelleri kutsal ilan ediliyordu.
Çocuklara Ahmed ve Muhammed gibi isimlerin konulmasý kerih görülür olmuþtu. Paralarýn üzerine Dîn-i Ýlâhînin zorunlulu­ðuna dair ifadeler basýlmýþtý. Kelime-i tevhid, yeni din için, "Lâ i-lahe illallah, Ekber (Þah) halifetiullah" þeklinde deðiþtirilmiþti. Ýnek kesmek yasaklanmýþ. Nevruz günü þarap içmek farz olarak ilan edilmiþti. Dîn-i Ýlâhînin özelliklerinden biri de sakallan týraþ etme zorunluluðuydu. Domuz, helal, temiz ve son derece saygý duyul­masý gereken bir hayvan olarak kabul edilmiþti. Resmi dil Farsça'­dan Hintçe'ye çevrilmiþti. Helallar haram, haramlar da helal sa­yýlmýþtý. Zekat ve cizye uygulamasý kaldýrýlmýþtý. Hicrî takvim yü­rürlükten kaldýrýlmýþtý. Cuma hutbelerinde Hz. Peygamber ve as­habýnýn adlarýnýn okunmasý yasaklanmýþtý.
Ekber'in peygamber olduðu ima ediliyordu. Ebu'l-Fazl ve diðer bazý saray ulemasý Allah'a inanmak için peygambere inan­manýn þart olmadýðýna dair görüþleri ileri sürerek insanlarýn kafa­sýnýn karýþmasýna sebep oluyorlardý. Hz. Ýmam bu akýma reddiye olarak Ýsbâtu'n-nubuvve adlý eserini kaleme aldý. Ayný zamanda Hindistan'da Ýslam'ýn saygýnlýðýný yeniden kazandýrma amacýna yönelik dinî, tasavvufî ve siyasî görüþlerini yaymak için teblið amaçlý mektuplar yazdý. Bu mektuplarýn bir kýsmý Ekber'in uygu­ladýðý politikalarý açýk bir þekilde kýnýyordu.15
Ýþte böyle karanlýk bir dönemde Ekber Þah'ý ve avanesini . doðru yola çaðýrmak üzere Allah Teâlâ, Ýmâm-ý Rabbânî'yi müs-lümanlara ihsan etti. Ýmâm-ý Rabbânî Serhend'den Ekberâbâd'a geldi. Ekber'in yakýnlarýný çaðýrtýp:
- "Þah, Hak Teâlâ'ya ve O'nun Resulüne âsî olmuþtur. Benim tarafýmdan kendisine söyleyip hatýrlatýn ki; onun þahlýðý da, kudreti de, iktidarý da, ordusu da her þeyiyle birlikte büyük
15 Bk. Mektubat, 1. Cilt, 47. ve 163. Mektup, 2. Cilt, 92. Mektup.
bir bela ile daðýlýp periþan olacaktýr. Tevbe etsin, Allah ve Resulünün yolunu tutsun. Aksi halde Allah'ýn kahrýný, ga­zabýný beklesin!"16
Ýmâm-ý Rabbânî'nin bu sözlerini þaha ulaþtýrdýlar. Hân-ý Hâ-nân Bayram Han, Hân-ý A'zam Abdurrahim Han ve Murtaza Han, Ekber'in sarayýnda önemli mevkilerdeki bürokratlar idi. Ayný za­manda bunlar Hz. Ýmam'ýn da müridiydiler. Hz. Ýmam bu bürok­rat müridleri aracýlýðýyla Ekber'i yola getirmeye çalýþtýysa da Ekber'in nasipsizliði devam etti. Ekber kendi uydurduðu yeni di­nin muvaffak olmasýndan çok memnundu ve bu mutluluðun sar­hoþluðunu yaþýyordu. Ekber yeni dinin baþarýsýný sarayda törenler düzenleyip kutlamakla meþgul iken, ileri gelen müneccimler, ken­disini uyarýp devlet ve saltanatýnýn helakinin yakýn olduðunu ha­ber verdiler. Ekber'in kendisi de o günlerde korkunç bir rüya gör­dü. Rüyadan o kadar korkmuþ ve etkilenmiþti ki, eski sapýklýðýný kýsmen düzelterek þöyle bir ferman yayýnladý:
"Ýsteyen Müslümanlýða sarýlýr, isteyen Dîn-i Ýlâhî'ye baðlanýr. Zorlamak ve mecbur tutmak yoktur."17
Ýmâm-ý Rabbâniye atfedilen bir rivayette ilginç bir olay anla­týlýr. Ekber Þah bir tören tertipler. Çadýrlar kurdurur. Dîn-i Ýlâhî mensuplarýnýn çadýrlarýný süslü yapar ve bol yiyecek ve içecekle doldurur. Müslümanlarýnkini eski çadýrlardan yapar ve içlerine kuru ekmek koydurtur. Dîn-i Ýlâhînin bu çadýrlar gibi yeni ve süs­lü olduðunu, Ýslam'ýn da artýk eskidiðini ve durumunun eski ça­dýrlara benzediðini göstermek ister. Tören baþlayýnca, Ýmâm-ý Rabbânî, Müslümanlarýn bulunduðu bölümü bir çizgi içine alarak, elinde tuttuðu bir kesek parçasýný Ekber'in çadýrýna doðru fýrlatýr. Birdenbire þiddetli bir fýrtýna çýkar. Ekber'in saray çadýrlarýnda bir hengâme kopar. Herkes paniðe kapýlýr. Bu kargaþada, Dîn-i Ýlâhî mensuplarýnýn bulunduðu tarafta birkaç ölü, çok sayýda yaralý olmasýna raðmen, Müslümanlarýn bulunduðu tarafta en ufak bir za­yiat olmaz.
Muhammed Halim Þarkpûrî, age, s. 31. Muhammed Halim Þarkpûrî, age, s. 32.
Bu durumu gören Ekber Þah'ýn adamlarýndan çoðu, tevbe ile Ýmâm-ý Rabbânî'ye biat eder18.
Ekber Þah'ýn çok geçmeden oðullarý arasýnda þiddetli bir sal­tanat mücadelesi ortaya çýkar. Selim (Cihangir), sarayda babasýnýn dinî siyasetini benimsemeyen -ki bunlarýn bir kýsmý Hz. Ýmam'ýn mürîdleridir— üst düzey yöneticilerin desteðini arkasýna alýr. So­nunda Ekber Þah vefat eder (1014/1605). Selim (Cihangir) tahta çý­kar19.
Selim Cihangir Döneminde Ýmâm-ý Rabbânî ve Çalýþmalarý:
Ýmâm-ý Rabbânî Hazretleri bu karmaþa ve fitne döneminde yýkýlan deðerleri yeniden canlandýrma, Müslümanlarý bilinçlen­dirme, yani Ýslam'ý hayata hakim kýlma yolunda devasa bir müca­dele içindeydi.
Çok olumsuz þartlarýn kuþattýðý bir zamanda, fesada uðramýþ bir topluluk içinde yetiþmiþ olsa da Ýmâm-ý Rabbânî Hazretleri, mürþidinin verdiði müjdeyi doðruladý. Bilindiði üzere Bakî Billâh Hazretleri, Ýmâm-ý Rabbânî'nin "Ýslam bahçesine baharý getireceði" müjdesini vermiþti. Ýmâm-ý Rabbânî bu fitne ortamýna ve þirk egemenliðine karþý çýkan ve Hz. Peygamber'in (s.a.v) dinine yardým eden ön önemli isim idi.
Yönetim nezdinde dinin ihyasý için cihad etti. Hükümetin himayesi altýnda bulunan dinsizlik faaliyetlerine açýkça ve uygun yöntemlerle karþý çýktý. Þeriatýn hükümlerini ve iman esaslarýný hiç korkmadan ve çekinmeden savundu. Bu dönemde Hz. Ýmam'ýn iþbirliði içinde olduðu önemli bir þahsiyet daha vardýr. Hz. Ýmam­'ýn birinci ciltteki 115. Mektubu kendisine yazdýðý bu zat Þeyh
19-Muhammed Halim Þarkpûrî, age, s. 32-33. Ethem Cebecioðlu, Imam-ý Rabbani, s.75
Abdulhak ed-Dihlevî'dir. Þeyh Abdulhak 958/1551 yýlýnda Delhi'­de seçkin bir Türk ailesinin çocuðu olarak dünyaya gelmiþti. Ata­larý Buhâra'dan geldiði için Dihlevî Buhârî nisbesiyle de anýlýr. Ýlk öðrenimini âlim olan babasý Þey Seyfeddîn'den yapmýþtý. Daha sonra hocasý Muhammed Mukîm'den ve Delhi medresesindeki di­ðer hocalardan Ýslâmî ilimler tahsil etmiþti ve yirmi iki yaþýnda tahsilini tamamlamýþtý. Bir süre Hicaz'da ilmî faaliyetlerde bulun­muþtu. Daha sonra Delhi'ye dönerek burada bir medrese kurmuþ ve hadis öðretimiyle meþgul olmuþtu. Hükümetin ileri gelen þah­siyetlerini sünneti ihya etmeye ve bid'atlarý ortadan kaldýrmaya teþvik ederek bu konuda çeþitli kitaplar ve risaleler yazmýþ, dersler ve konferanslar vermiþti. Bu maksatla halk üzerinde ki etkinlikleri tartýþmasýz olan Þeyh Ahmed Serhendî (Ýmam-ý Rabbânî) ile iþ bir­liði yapmýþtý.20
Ancak yönetim, bütün araç ve imkanlarýný kullanarak Hz. Ýmam'ýn bu destansý direniþini kýrmak ve etkisiz hale getirmek istiyordu. Ekber'in ölüp yerine oðlu Cihangir'in geçmesiyle birlik­te Hz. Ýmam'ýn iþi biraz kolaylaþýr gibi oldu. Çalýþmalarý daha da hýzlandý.
Hz. Ýmam, ülkede Ýslamî deðerleri hakim kýlmak için büyük bir kampanya baþlattý. Ordunun ve halkýn Ýslama aykýrý hiçbir em­ri dinlememesi için yine ordunun yardýmýný saðladý.
Bir yandan Ýslamiyete dýþarýdan eklenmiþ yabancý düþünce­leri ortadan kaldýrmak, halkýn Ýslam'la irtibatýný güçlendirmek i-çin, yetiþtirdiði talebe ve müridlerini halk arasýna gönderirken, bir yandan da kendisi ülkede ve yönetimde söz sahibi olan hemen herkesle geniþ münasebetlere giriþmiþti. Her tarafa yayýlan mek­tup ve risalelerinde þeriata ve Hz. peygamberin sünnetine uymanýn önemini açýklýyor, serdettiði fikirleriyle zihinlerde adeta bir devrim yapýyordu.
20- Ülkemizde pek tanýnmayan bu deðerli âlimin hayatý ile ilgili daha geniþ bilgi için bkz: Ýsmail Hakký Ünal, "Dihlevî Abdulhak b. Seyfeddin" Türkiye Diyanet Vakfý Ansiklopedisi (DÝA), 9/291-293.
Ýmâm-ý Rabbânî Hazretleri Ekber'in yerine geçen Cihangir'i kendi yanma çekmeye çalýþtý. Bu yeni imparatorun tahta geçme­sinde Hz. Ýmam'ýn bürokrat ve asker müritleri önemli rol oynamýþ­tý. Diðer taraftan Hz. Ýmam'ýn çalýþmalarýndan rahatsýz olan haset-çi ve din düþmaný bazý kimseler kendisiyle ilgili yoðun bir karala­ma kampanyasý baþlatmýþtý.
Hz. Ýmam'ýn tesiri tüm Hindistan'a yayýldýðý için Cihangir'e, askerlerin ve yönetimde olan kimselerin onunla ve müritleriyle görüþtürülmemesi tavsiye olundu. "Ýmâm-ý Rabbânî devlet yöne­timini eline geçirmek istiyor" þeklinde söylentiler çýkartýldý.
Hz. Ýmam'ýn tasavvufun ancak erbabýnca anlaþýlabilen girift meselelerini içeren mektuplarý Cihangir'e sunuldu. Ayný zamanda bu mektuplarda sâlikin seyr u sülük yolunda yaþadýðý ve mutlaka þeyhine haber vermesi, þeyhinin yorumu muvacehesinde anlamasý ve þeyhinin onaylamadýklarýný reddetmesi gereken kalbî varidat ve keþifler de yer almaktaydý21. Sultan Cihangir ise böylesine de­rinlikli hakikatleri bilmeyen sade bir Müslümandý. Keþif, müþahe­de ve vakýa gibi tasavvufî konularý bilmiyordu. Cihangir bu mek­tuplarý dinleyince içerdiði konulan garip ve tuhaf karþýlayarak dehþete kapýlmýþ ve ehl-i sünnet itikadýna ters düþtüðünü zannet­miþti. Hz. Ýmam'ýn bu mektuplarda anlattýklarýný batýl iddialar ve kendini ön plana çýkarma gayretleri olarak yorumlamýþtý. Nitekim Cihangir Tûzuk adlý kitabýnda bu konuya deðinmiþ ve bu mektup­lar karþýsýndaki þaþkýnlýðýný burada anlatmýþ, hatta Hz. Ýmamla il­gili alaylý ifadeler kullanmýþtýr. Bu satýrlar, Cihangir'in, Hz. Ýmam'ý tanýmadýðýný, onun Ýslâm'a olan hizmetini kavrayamadýðýný ve
Ýs-
Bu mektuplara örnek olarak 1. Ciltteki 11. Mektuba bakýlabilir. lam akaidini yalnýzca ana hatlarýyla bilip ince meselelerden haber­siz bir sultan olarak o kitabý kaleme aldýðýný göstermektedir22.
Esas mesele Cihangir'in, Hz. Ýmam'ýn saraydaki nüfuz ve et­kisinden rahatsýzlýk duymasýydý. Çünkü Hz. Ýmam'ýn sarayda ve hükümette etkin yerlerde olan Hân-ý A'zam Mirza Azîzuddin, Hân-ý Cihan Hân el-Lûdî, Baþkomutan Hân-ý Hânân Mirza Abdurrahîm, Mirza Dârâb ve Kýlîc Hân gibi bürokrat ve yönetici müridleri vardý. Hz. Ýmam bu müridlerine mektuplar göndererek þeriatýn hakimiyetini saðlamaya çalýþýyordu. Mesela Sadr-ý Cihân'a yazdýðý mektupta þöyle diyordu:
"Bu gün artýk devletin içinde büyük bir deðiþim söz konu­sudur. Gayr-i müslimlerin dirençleri kýrýlmýþtýr. Binaenaleyh Ýslâm ümmetinin büyükleri olan ulu vezirlerin, deðerli alim­lerin bütün enerjilerini þeriatýn yayýlmasý için kullanmalarý, yýkýlmýþ olan Ýslâm'ýn temel direklerim ayaða dikmek ve ilk önce bunlarý güçlendirmek için çalýþmalarý bir zorunluluk­tur. Bu hususta gecikmenin hiçbir hayrý yoktur. Gariplerin gönülleri bu durumdan son derece muzdariptir.
Geçen dönemin (Ekber döneminin) kaba kuvvetinin etkisi hâlâ Müslümanlarýn yüreklerinde tazedir. Bu imkanýn elden kaçmasýndan þiddetle korkmaktadýrlar. Böyle olursa Ýs­lâm'ýn garipliði daha uzun süreler devam edecektir. Þayet sultanlarda sünnet-i seniyyeye geçerlilik kazandýrmak gibi bir hedefleri olmazsa, sultanýn yakýn çevresi de bu hususta gevþeklik gösterir ve birkaç günlük dünya hayatýný ganimet bilirler. Bu durum en çok Ýslâm âleminin derviþlerine zor ve zifiri karanlýk gelir. (...)
Ýslâm alametlerinden biri de Ýslâm diyarlarýnda kadýlar tayin etmektir. Geçen asýrda bunun izi silinmiþti. Ýslâm diyarlarý­nýn en büyüðü olan Sirhend'de yýllar var ki tek bir kadý bile bulunmamaktadýr."23
22 Ebû'l-Hasan Ali el-Hasenî en-Nedvî, age, 3/149.
23 Mektûbât, c. 1, Mektup 195.
Hân-ý Cihan Hân el-Lûdî'ye ise þunlarý yazýyordu:
"Fakat sultan size kulak verip sözünüzü itibara alacaðý için, bu konumunuzu büyük bir nimet olarak görmeniz ve kendi­sine hak sözü yani Ehl-i Sünnet ölçülerine uygun biçimde Ýs­lam'ý anlatmanýz üzerinize bir vazifedir. Artýk bu vazifeyi ya aleni olarak ya da ima yoluyla yapmanýz sizin takdirinize kalmýþtýr. Kendisine elden geldiðince Ehl-i Sünnet ölçülerini bildirmelisiniz. O kadar ki bunu yapabilmek için konuþma esnasýnda devamlý surette fýrsat kollamaksýnýz. Ta ki Ýs­lam'ýn hak olduðu ve küfrün batýl olduðu ayan beyan ortaya çýksýn."24
Bütün bu olanlarý yakýndan takip eden Cihangir Hz. Ýmam'ý hapse atmaya karar verdi. Serhend'den huzuruna çaðýrttýrdý ve "Mektuplarýyla, Ýslâm'a uymayan fikirleri yaymakla itham etti. Hz. Ýmam bu suçlamalarý reddedince Cihangir Hz. Ýmam'dan önünde yere kapanarak bir tür secde etmesini emretti. Fakat Hz. Ýmam bunu þiddetle reddetti.
Cihangir'in oðlu Þah Cihan'ýn Hz. Ýmam'a karþý gizli bir mu­habbeti ve sevgisi vardý. Allâme Afdal Han'ý ve Müftü Hâce Ab-durrahman'ý fýkýh kitaplarýyla birlikte Ýmâm-ý Rabbânî'ye gönder­di. Ýmâm-ý Rabbânî'ye bir de mektup yazmýþtý. Mektupta þöyle di­yordu: "Bazý fýkýh kitaplarýnda sultanlarýn önünde eðilmeye izin verilmiþtir. Eðer sultanýn önünde eðilirseniz size hiçbir zararýn gelmeyeceðim garanti ederim." Hz. Ýmam þöyle cevap verdi:
- Bu fetva zaruret zamaný için bir izindir. Yani bir insan ölümle korkutulacak olursa ancak o zaman böyle bir fetvayla amel edebilir. Ancak gerçek din ölçüsü ve din bütünlüðü Allah'tan baþ­ka kimsenin önünde secde etmemeyi gerektirir. Azimet ruhuna göre bu caiz deðildir. Ecel gelince zaten kimse kimseyi kurtara­maz.
24 Mektûbât, c. 1, Mektup 67.
Sultan Cihangir'in huzuruna tekrar çaðrýldý. Sultanýn huzu­runda çok güzel bir konuþma yapýp bütün suçlamalara karþý ken­dini savundu. O kadar güzel ve doyurucu fikirler ortaya koydu ki, sultan yüksek hakikatleri anlayacak birisi olmadýðý halde, ikna ol­du. Hatta, Hz. Ýmam kendisi hakkýndaki ithamlara cevap verirken orada bulunan büyük bir Hindu komutaný, onun dinde olan kuv­vetinin, sözlerinin derin ve etkileyici muhtevasýnýn etkisinde kala­rak Müslüman oldu.
Ama orada bulunup, sultanýn ikna olduðunu ve entrikalarý­nýn boþa çýktýðýný görenler hemen harekete geçtiler: "Bunun adam­larý ve taraftarlarý çoktur. Sözleri ve fikirleri bütün memlekette et­kindir. Bu serbest býrakýlýrsa ülkede karýþýklýk çýkartabilir" diyerek, uzun konuþmalardan sonra sultaný tekrar eski kararýný uygulama­ya ikna ettiler ve Sultan Cihangir, Hz. Ýmam'ý Guvalyar kalesine hapsetti. Tutuklanmasýndan sonra kitaplarýna, bahçesine, kuyusu­na ve evine el konuldu ve ailesi baþka bir yere nakledildi.
O zaman Guvalyar kalesinde devlete karþý gelmiþ bulunan bir hayli gayr-i Müslim de tutuklu bulunmaktaydý. Hz. Ýmam bu­rada da sürdürdüðü irþad ve davet çalýþmalarý sonucu bütün mahkumlarýn hidayetine sebep oldu. Dr. Arnold "Preaching of islam" adlý kitabýna bu hadiseyi þöyle anlatýr:
"Sultan Cihangir zamanýnda (1605-1628) Þeyh Ahmed el-Muceddid diye bilinen Sünnî bir âlim vardý. Þia'ya karþý mü­cadelesiyle meþhur oldu. Þia'nýn sarayda etkinliði ve nüfuzu vardý. Þeyh Ahmed'i tutuklatýp hapse attýrdýlar. Hapiste iki sene kaldý. Bu iki senelik süre içinde hapishanedeki yüzlerce gayr-i müslimin Ýslâm'a girmesine sebep oldu."
Diðer Özellikler
Stok Kodu 9786055455460
Marka Semerkand Yayýnlarý
Stok Durumu Var
9786055455460
Havale / Eft :
Havale Ýle : 154,00 TL
Kapýda Ödeme :
Kapýda Ödeme ile : 154,00 TL
Tek Çekim :
Kredi Kartý ile : 154,00 TL
Bankalara Göre Taksit Seçenekleri (Kampanyalý taksitler kalýn yazýyla belirtilmiþtir) :
Ay Taksit Tutarý Toplam Tutar
3 51,33 TL 154,00 TL
Ay Taksit Tutarý Toplam Tutar
3 51,33 TL 154,00 TL
Ay Taksit Tutarý Toplam Tutar
3 51,33 TL 154,00 TL
Ay Taksit Tutarý Toplam Tutar
3 51,33 TL 154,00 TL
Ay Taksit Tutarý Toplam Tutar
3 51,33 TL 154,00 TL
Ay Taksit Tutarý Toplam Tutar
3 51,33 TL 154,00 TL
Bu ürüne henüz yorum yapýlmamýþ. Ýlk yorum yapan siz olun
Mektubatý Rabbani, 3 Cilt isimli ürün ile alakalý tarafýnýza teklif verebilmemiz için aþaðýdaki formu eksiksiz olarak doldurunuz. Bilgilerinizin bize ulaþmasýnýn ardýndan en kýsa sürede teklifimizi tarafýnýza ileteceðiz.