Her ay basına yansıyan kadına yönelik şiddet haberlerinde davalar, yeni yaşanan olaylar ve kadın hareketine dair ayrıntılar yer almaktadır. Kadın cinayeti haberleri şikayete bağlı olmaksızın direkt kamuya yansıyorken; cinsel şiddet ve çocuk istismarı haberlerinin ortaya çıkması, gerek bu suçların şikayete bağlı olması gerek soruşturma ve dava süreçlerinin devam ediyor olmasından dolayı net sayının belirlenmesi zorlaşmaktadır. İstanbul Sözleşmesi kapsamında devletin ilgili mercilerinin tespit etmesi ve buna göre şiddetle mücadele yöntemlerini belirlemesi gerekirken; söz konusu makamlar bunları yapmıyor. Bizler, basına yansıyan halini derleyerek bir sayıya ulaşıp, bu çerçevede raporumuzu hazırlıyoruz. Ancak çocuk istismarı ve cinsel şiddet verileri açıkladığımız ve basına yansıyan haberlerden çok daha fazla. Buna göre; 2018 yılının mayıs ayında 37 kadın öldürüldü, çocuk istismarı ve cinsel şiddet devam etti.
Kadın cinayetlerinde sayı yeniden artıyor. Her gün birden fazla kadın öldürülürken, kadın cinayetlerini önlemeye karşı hiçbir önlem alınmıyor. Bu ay içerisinde İçişleri Bakanı Süleyman Soylu “Şiddete bağlı kadın ölümlerinde yüzde 39 azalma var” şeklinde açıklamalarda bulundu. Ancak her gün haberlere düşen kadın cinayetleri, cinsel şiddet ve çocuk istismarı haberleri bu açıklamanın tam tersini gösteriyor.
Şiddetin boyutu da canice bir hal alıyor. Faili tespit edilemeyen cinayetler veya şüpheli ölümler mayıs ayında da fazla. Cinayetlerin faili bulunmadıkça, nedenler, tespit edilmedikçe, yargılaması adil bir şekilde yapılmadıkça bu kadın cinayetleri ve diğer şiddet türleri de buna bağlı olarak artıyor.
Şiddete karşı kadınlar durmuyor
Tüm olumsuz tabloya karşı mayıs ayında kadın hareketi durmadı gerek Türkiye’de gerek dünyada kadına ve çocuğa yönelik şiddete karşı sözleriyle meydanlardaydı.
Yılın her ayı ve günü politik fikirleriyle alanlarda olan kadınlar, 1 Mayıs’ta da tüm bir yıl boyunca verdikleri emeğin sonucu olarak meydanlardaydı. İl il birçok kutlamada kadınlar da emeklerinin karşılığı ve genel politik taleplerin dile getirdiler.
Türkiye’de 24 Haziran’da yapılacak kritik seçimler öncesi milletvekili adayları açıklandı. Kadınlar seçim sürecinde etkin rol oymanın önemini vurgularken; sadece seçme değil seçilme haklarına da sahip olduklarını belirterek, kadın milletvekili sayısının partilerde az tutulmasına karşı da tepki gösterdi ve kadınların adaylıklarının önünün açılması için “Nüfusun Yarısı Biziz; Seçeceğiz, Seçileceğiz, Belirleyeceğiz!” diyerek açıklamalarda bulundular.
Bu ayın ülkedeki en büyük direnişlerinden biri ise Flormar işçisi kadınlarınki oldu. Flormar şirketi, çalışanlarını sendika üyesi oldukları gerekçesiyle işten attı. Gerek evde gerek dışarıda emeğinin karşılığını ve sendikal haklarını savunan kadınlar direnişe geçti. Söz konusu ekonomik baskılar sadece Flormar’da gerçekleşmiyor. DİSK’in ocak ayı istihdam raporuna göre; Genel işsiz sayısı ise 3 milyon 274 bin olarak gerçekleşti. Kadın işsizliği yüzde 14, genç kadın işsizliği ise 25,7 olarak açıklandı. Raporda ayrıca şu ifadelere yer verildi, “Kadın istihdamının artırılması ve işsizliğinin azaltılması için iş gücü piyasalarındaki cinsiyetçi uygulamalara son verilmeli, ev içi bakım hizmetleri devletin gereken nitelikli, yaygın ve ücretsiz bakım hizmetlerini sağlaması ile kadının üzerinden alınmalıdır. Sendikal hak ve özgürlüklerin kullanımı güvence altına alınmalı, sendikal barajlar kaldırılmalı, herkesin sendika hakkını özgürce kullanabilmesi için gerekli yasal düzenlemeler yapılmalıdır.”
İstihdamdaki kadınların konumu ortadayken, çalışma ve sendikal haklarına sahip çıkan Flormar işçisi kadınlara da destekler sürüyor. Kadın Meclisleri direnişi ziyaret ederken, birçok kadın sanatçıdan destek çağrıları geldi, sosyal medyada #FlormarDeğilDirenişGüzelleştirir etiketiyle gündem oldu.
Kadınların direnişi adliyelerde de sürmeye devam etti. Ayrıldığı erkek tarafından şiddete uğrayan Eda Pera’nın davası için #EdaPeraYalnızDeğildir etiketiyle çağrılar sürerken bir günde 3 farklı ilde gerçekleşecek olan 6 dava için de #3Şehir6Dava etiketiyle duyurular gerçekleşti.
Dünyada da kadınlar durmadı; İrlanda’da kadınlar kürtaj yasağına karşı sürdürdükleri direnişi kazandılar. Yapılan referandumda kürtaj yasağına ilişkin yasalar kaldırıldı ve kadınlar kazandı.
Şili’de tacize karşı kadınlar meydanlardaydı.
Dünyanın büyük sinema ödül törenlerinden biri olan Cannes Film Festivali’nde #MeToo hareketine de öncülük eden kadın sanatçılar damgasını vurdu. Kadınlara zorunlu topuklu ayakkabı giymelerini öngören festivale karşı oyuncu Kristen Stewart ayakkabılarını çıkartarak kırmızı halıda yürüdü.
Kadın ve çocuklar yaşam mücadelesi veriyor
Kars’ta 9 aylık hamile Sezen Alkan, evli olduğu erkek tarafından öldürüldü. Sezen Alkan’ın sezaryenle alınan bebeği yaşam mücadelesi veriyor.
Mayıs ayında 37 kadın öldürüldü
Bir önceki aya göre kadın cinayetlerinde artış oldu. Kadın cinayetlerinde bu ay 13 kadının ölümü şüpheli ölüm iken, 12 kadının ölümü tespit edilemedi. Bu ay kadın cinayetlerinde şiddetin boyutu da arttı, canice cinayetler gerçekleşti.
Konya’da 69 yaşındaki Ayşe Saçıkaralı bir dere yatağında bedeni parçalanmış halde cansız bulundu.
Bu ay içerisinde en çok kadın cinayetlerinin işlendiği iller şu şekilde; Bursa’da 7, Edirne’de 3, İstanbul’da 2.
(Bu ayki raporumuzu Femisid* kapsamı içerisinde ele alarak kadın-çocuk ayrımı yapmaksızın hazırladık.)
Çocuk istismarı devam ediyor
Çocuk istismarına dair basına yansıyan haberlerden sadece 23 çocuğun bu suça maruz kaldığına ulaşıldı. Ancak gerçek rakamların bundan çok daha fazla olduğunu biliyoruz.
Çocukların 12’si tanımadığı kişiler tarafından istismara, kamuya açık alanlarda uğradılar.
Antalya’da düştü denilerek hastaneye götürülen 2.5 yaşındaki Suriyeli bebeğe istismar uygulandığı tespit edildi, bebeği hastaneye getirenler gözaltına alındı.
Adıyaman’da sokak ortasında 11 yaşındaki çocuk okul servisini beklerken oradaki esnaf İlyas B. tarafından taciz edildi.
Cinsel şiddete karşı kadınlar kendi yöntemlerini uyguluyor
Basından aldığımız bilgilere göre, 2018 mayıs ayında 17 kadına cinsel şiddet uygulandı.
Kadınların 7’si tanımadığı erkekler tarafından,6’sı tanıdıkları tarafından, 2’si işvereni, 1’i dini nikahlı eşi, 1’i babası tarafından cinsel şiddete maruz kaldı.
Kadınlar şiddete uğradıklarını tüm baskılara rağmen şikayet ederek duyurup çözüm bulma arayışına gidiyor.
Adana’da 33 yaşındaki İlkay Ç., bir taksi şoförü tarafından zorla eve götürüldü, şiddete uğrayan kadın balkona çıkıp yardım istedi. Şüpheli gözaltına alındı.
Kadın cinayetlerinde fail ve nedenler tespit edilmeli
2018 yılı mayıs ayında öldürülen birçok kadının, kim tarafından veya neden öldürüldükleri tespit edilmedi. Bunun belirlenmemesiyle yargılama aşamasına da geçilmemesi ya da çok geç başlanması kadın cinayetlerini arttırıyor.
Mayıs ayında kadınların 13’ü şüpheli ölümle hayatlarından oldu, 12’si tespit edilemedi, 6’sı ekonomik nedenlerle, 3’ü kendi hayatına dair karar almak isterken, 2’si boşanmak ve 1’i barışma teklifini reddettiği için öldürüldü.
Kadınlar yakınları tarafından öldürülmeye devam ediyor. Bu ay kadın cinayetlerinde 14’ünün faili tespit edilemezken, 10’u evli olduğu erkek tarafından, 6’sı akrabası, 4’ü oğlu, 2’si ayrıldığı erkek ve 1’i babası tarafından öldürüldü.
Öldürülen kadınların 15’i 36-65 yaş aralığındayken, 4’ü 26-35 yaş arasında, 3’ü 19-25 yaş arasında.
Eskişehir’de Derya Kuru, Ankara’dan birlikte araçla yola çıktığı Hayati Gür tarafından ateşli silahla araç içerisinde öldürüldü. Kuru’yu öldüren katil Hayati Gür sonrasında da intihar etti.
Kastamonu’da 38 yaşındaki Pınar Çelik, birlikte yaşadığı Gencay G. tarafından kesici aletle öldürüldü.
Kadınların can simidi 6284, kadınları koruyor
Mayıs ayında öldürülen kadınların 35’inin koruma kararının olup olmadığı tespit edilemezken, 2’sinin boşanma davasının olduğu biliniyor.
Şiddet uygulayanlara uzaklaştırma gibi birçok yaptırımı düzenleyen; kadınlara maddi yardımdan kimlik değiştirmeye birçok hak tanıyan ve kadın örgütlerinin yıllarca süren mücadelesi sonucu yürürlüğe giren 6284 etkin uygulandığı takdirde kadınları koruyor.
6284 sayılı Koruma Kanunu etkin uygulansaydı, 14 çocuk annesiz kalmayacaktı.
Öldürülen kadınların 20’sinin çocuğunun olup olmadığı bilinmezken, 14’ünün çocuğu bulunuyordu ve öldürülen 3 kadın hamileydi.
Kadınların 14’ü ateşli silahla, 8’i kesici aletle, 2’si boğularak, 1’i asılarak ve 1’i darp edilerek öldürülürken, 14’ünün nasıl öldürüldüğü tespit edilemedi.
Bursa’da cinayetten hükümlü 34 yaşındaki Mehmet Alparslan, cezaevinden izinli çıkıp evli olduğu Çiğdem Alparslanı kesici aletle öldürdü.
Yozgat’ta 49 yaşındaki Mühibe E., evli olduğu Hasan E. tarafından uyurken ateşli silahla 8 el ateş etmesi sonucu öldürüldü.