Türkiye'nin en büyük şirketlerine yönelik sıralama listeleri yayınlanıyor. Bir de en büyük markalarına yönelik listeler yayınlanıyor. Bunlarda da Brand Finance'ın 10 yıldır yaptığı değerlemeler esas alınıyor.
Bir şirketin başarılarının en önemli ölçütü, marka değerlemesidir. Marka, kurumsal iş değerlerine artı bir değer katar ki, bu şirketin finansal değerinin üstünde bir büyüklük ifade eder. Çoğu kere şirketler bu fırsatı kaçırır.
Brand Finance Türkiye Direktörü Muhterem İlgüner, marka değerlemesi sisteminin; markanın geliştirilmesi ve değiştirilmesinde, markanın satışında, franchaising verilmesinde, şirketin kredibilitesinde ve pay sahiplerinin değerlerinin belirlenmesinde büyük fayda sağlayacağını söylüyor.
Brand Finance Türkiye 100 listesinde, ne yazık ki beklentilerimin altında gıda markası yer alabildi.
Efes Pilsen, Ülker, Pınar, Banvit, Keskinoğlu, Kent, Tat Konserve, Kerevitaş, Tukaş.
Bir de gıda perakende markalarını buraya almak gerekiyor. BİM, Migros, Tesco (Kipa), Kiler ve CarrefourSa.
Gıda sektörüne bakmadan önce, Türkiye'nin en değerli 10 markasına bir bakalım. 2.5 milyar dolar ile ilk sırada Akbank bulunuyor. Diğerleri ve dolar olarak değerleri şöyle:
Türk Telekom (2.4 milyar ), İş Bankası (2.4 milyar), THY (2.2 milyar), Garanti (1.9 milyar), Arçelik (1.8 milyar), Turkcell (1.7 milyar), Yapı Kredi (1.3 milyar), BİM (1.3 milyar) ve Efes Pilsen (1 milyar).
Türkiye'nin en büyük 100 markasının toplam değeri ise sadece 34 milyar dolar. Küresel çapta rekabet edebilecek bir marka değerimiz hala oluşmuş değil.
Gıda sektörünün bu seneki toplam marka değeri yüzde 29 artarak 1 milyar 225 milyondan, 1 milyar 581 milyon değerine ulaştı. Aynı zamanda marka gücü skorlarında ortalama yüzde 12 artış oldu.
Dünya gıda sektörünün toplam marka değerinin yüzde 0.2 azaldığı bir dönemde bu anlamlı bir büyümedir.
Efes Pilsen, alkollü kategorisinde olduğu için onu saymazsak; 745 milyon dolar ile Ülker, yüzde 32 değer artışıyla sektörün en değerli ve en güçlü markası oldu.
2014’de Ülker markasına sahip olan Yıldız Holding’in, İngiltere’nin en büyük bisküvi şirketi United Biscuits’i satın almasının, değer artışında etkili olduğunu kabul edebiliriz.
Bu satın almayla dünyanın en büyük üçüncü bisküvi üreticisi durumuna yükselmiştir.
Holdingin, Ak Gıda'yı ve içecek grubunu satmasının etkisini de önümüzdeki yıl hep birlikte göreceğiz.
Pınar ise yüzde 75 değer artışı ve 350 milyon dolar ile en değerli ve en güçlü ikinci gıda markası seçilmiştir. Pınar, kapasite artış yatırımları ve yeni ürün inovasyonlarıyla büyümeye devam ediyor.
Ayrıca sahip olduğu ürün kategorilerinin birçoğunda liderliğini sürdürüyor. Avrupa Birliği’nden aldıkları ihracat onayı sonucunda İngiltere’ye ilk defa beyaz peynir ve labne ürünlerinin ihracatını da bu sene gerçekleştirdiler.
Anlayamadığım bir durum daha var. Brand Finance, 2006 yılında ilk marka değerlemesi yaptığında, Keskinoğlu, 802 milyon dolar marka değeriyle sektörün en önemli markasıydı.
Sektör ortalama değer artışı kaydederken, Keskinoğlu'nun marka değeri yüzde 13 düşmüş görünüyor.
Perakende markalarına baktığımızda ise el değiştiren Migros yüzde 10, CarrefourSa ise yüzde 27 değer kaybetmiş görünüyor. Diğer taraftan mağazalarının bazılarını kapatacağını açıklayan Kipa'nın marka değerinin nasıl değiştiğini göreceğiz.
En fazla mağaza sayısına sahip A101, şimdilik sıralamayı alınmamış. Aynı şekilde, uluslararası markalar da gıda sektörü listesinde görünmüyor. Sektörü ele alırken bunlara dikkat etmek gerekiyor.
Büyük ve güçlü altyapıya sahip şirketlerimiz var ama hala yeterince güçlü gıda markalarımız oluşmadı.