Muhtelif çaplarda, darbesiz, istenilen yerde, sessiz ve temiz, demir donatısıyla birlikte, betonarme döşeme ve perdelerde, her türlü açılım ve tadilat için karot delme tekniğinden yararlanırız.
Bu sistemle kalorifer tesisatı, pis-temiz su, baca delikleri, doğalgaz delikleri, kapı-pencere-havalandırma-asansör merdiven boşluğu açılımları, demirli-demirsiz her türlü betonda istediğiniz açıda, duvarda, yerde, çatıda, balkonda, her noktada çalışmak mümkündür.
Bu sistemin avantajları çok fazladır. Önceden bırakmalarda, yanılmalar çekiçle murçla çalışmada kaymalar, büyük delik açılması beraberinde matkapla çalışmada uç kırılması, kayma, makine arızası, en başta esas problem olarak demir engeli, zaman kaybı ve işçilikte yüksek maliyet getirmektedir.
Halbuki karot sistemi, bu maliyetleri düşürmekte, zamandan ve işçilikten tasarruf sağlamakta; temiz, düzgün satıhta, istenilen çapta delme imkanı sağlamaktadır
KAROT KESME İŞLEMİ
Kesme işlemi, elmas uçları olan döner başlıkla yapılır. 75 mm’ye kadar elle denetlenebilen karot alma makineleri vardır. Kesme işlemi sırasında makine su ile soğutulur. Su pompa ile çalıştırılan 10-15 lt lik tanktan temin edilir.
Makine elektrik, fuel oil veya hava motoru ile çalıştırılır. Pratikte büyük çaplı (200mm) karot alımında hava ile çalışan güçlü makineler tercih edilmektedir. Makine, düzgün karot alınması bakımından, uygun bir ankraj sistemi ile veya vakumlu tutanak düzenekleri ile yerinde tespit edilir.
KAROTUN DENEYE HAZIRLANMASI
Karot üzerinde deneylere başlamadan önce özenle yapılması gerekenler aşağıda sıralanmıştır:
Görsel olarak agrega türü, büyüklüğü, granülometrik dağılımı, donatı yeri ve çapı, kesme çatlakları, boşluklar incelenir. Bu görsel inceleme sonuçları şantiyede doldurulan kayıtlar ile karşılaştırılmalıdır. Eğer eksik ye hatalı bilgiler saptanmış ise deneylere başlamadan önce bunlar tamamlanmalı ve düzeltilmelidir.
• Ciddi ölçüde ince çatlak gözlenen kısım, mümkün ise donatının bulunduğu kısım ile birlikte kesilip atılmalıdır. Ama önce karot narinlik oranının 1-2 olmasına dikkat edilmelidir. Uygulamada önerilen narinlik oranı 1.2 dir.
• Karot çapı “d” ve yüksekliği “1” 4 adet simetrik ölçümün ortalaması alınarak saptanır. Tüm ölçümler 1 mm’Iik tolerans içinde alınmalıdır. Daha sonra karot narinlik oranı hesaplanır
• Karotun alt ve üst yüzeyleri ± 0.50 mm’den fazla girintili-çıkıntılı ise basınç dayanım deneyi için karotlara uygun bir malzemeden başlıklar yapılmalıdır.
• Başlık malzemesinin elastisite modülü kullanılacak betonun elastik modülüne olabildiğince benzer olmalıdır.Ayrıca başlık yapımında kullanılacak malzemenin kolay uygulanır ve çabuk sertleşir olmasına dikkat edilmelidir. Uygulamada %70 kükürt + %30 granule malzeme - kum-karışımı ile başlıklamanın uygun sonuçlar verdiği bilinmektedir. Yüksek alüminli çimento harcı da başarı ile uygulanabilir. Başlık et kalınlığı üstte ve altta (1.5-3 mm) olarak toplam (3-6 mm) arasında olmalıdır. Kükürtlü başlık uygulamasında karotlar başlıklamadan yaklaşık 2 saat sonra basınç deneyine alınabilir. Yüksek alüminli çimento harcında ise bu süre 1 saat’e kadar inebilir.
• Karot basınç deneyine alınmadan önce suya doygun, yüzeyi kuru olmalı ve yoğunluğu belirlenmelidir.
• Basınç deneyi sırasında yükleme hızı değişmeyen bir hızla ve 12-24 N/mm2.dakika aralığında uygulanmalıdır. Çok yavaş veya hızlı yükleme, deney sonuçlarında önemli hatalara yol açar. Yükleme aletinin başlıkları ile karot yüzeylerinin tam çakışmaması durumunda karota sabit bir yükleme hızı ile kuvvet uygulanır ve kırılmaya kadar buna devam edilir. Yükleme aletinde kırılma süresini ölçmeye yarayan düzenek yoksa kronometre kullanılarak süre belirlenir.
Beton Karotların Fiziksel Büyüklükleri
Birim ağırlık, özgül ağırlık, porozite, doluluk oranı, su emme, geçirimlilik ve kılcallık katsayısı gibi fiziksel büyüklükler, beton karotların değerlendirme aşamasında göz önüne alınması gereken “deneysel veriler”dir. Karotların fiziksel özellikleri şu nedenlerden dolayı önemlidir.
Tüm fiziksel özellikleri tanımlayan büyüklükler—mekanik büyüklükler— basınç, çekme ve eğilme dayanımları elastik modül değerleri ile kabul edilen güven derecesi içinde korele edilebilir. Bu korelasyonlar yardımı ile sadece bilinen fiziksel büyüklüklerden hareketle karotların diğer mekanik büyüklükleri kestirilebilir. Böyle bir uygulama zaman ve para ekonomisi sağlar.
• Örneğin dayanıklılık büyüklüklerinden biri olan “geçirimlilik katsayısı” beton karotun boşluk oranı, su emme ve kılcallık katsayısı gibi büyüklüklerden biriyle veya hepsi ile birlikte oluşturulan korelasyonlarla ifade edilebilir. Özellikle çok basit ve ekonomik deneyle belirlenen karotun su emme büyüklüğü püskürme betonun kalitesi hakkında pratik bilgiler sağlar.
KAROT1
KAROT ALMA İŞLEMİ
Karot alma işlemi çok pahalı olmasının yanı sıra, karot alınırken taşıyıcı elemanlarda oluşan boşlukların elemanın taşıma kapasitesini azaltması nedeniyle özenle gerçekleştirilmesi gereken bir mühendislik işlemidir. Karot alma işleminde esas olarak karşılanması gereken üç önemli istek yer almaktadır:
Karotlar amaca en uygun yerlerden alınmalı
Deneysel hataları elverdiği ölçüde en az düzeye indirebilecek örnek (karot) sayısı alınmalı
Verilen proje koşulları çerçevesinde olabildiğince ekonomik olmalı. Başka deyişle toplam maliyet en az olmalıdır.
Böylece yukarıda sıralanan bu istekler bir optimizasyon işlemini gerekli kılar.
KAROT ALINACAK YERİN SEÇİLMESİ
Yukarıda da değinildiği üzere, yapının neresinden karot alınacağı, karot alınma amacı, taşıyıcı elemanlardaki olası gerilme dağılımları ile beton yerleştirmesinde eleman boyutundan kaynaklanan dayanım farklılığını hatırda tutarak belirlenmelidir.
Uygulamadan gayet iyi bilindiği gibi bir kolonda en yüksek dayanım altta,en düşük dayanım ise üstte elde edilmektedir.
üst kısım buharlaşma nedeniyle su kaybına uğramakta ise hızlı kuruma sonucu döşeme yüzeyinde “kılcal çatlaklar” oluşur. Bu döşemenin üst kısmından alınan karotun basınç dayanımı elemanın ortalama dayanım değerinden daha küçük elde edilecektir. Dayanımda benzer değişimler aşırı donuk bulunan, yeterli sıkıştırılamayan döşeme-kirişlerde de gözlenebilir.
Eğer kirişin taşıma gücünü belirlemek amacı ile karot alınıyorsa kirişin üst zonundan karot alınacaktır. Ve bu zondan alınan karotun rölatif yerinde dayanımı yaklaşık %60 düzeyinde olacaktır. Karot alınımını üstlenen mühendisin aşağıdaki karşılaştırmayı bilmesi, gerek yer seçimi gerekse yerinde dayanım değerlerinin değerlendirilmesi bakımından önemlidir.
Yerinde Dayanım ile Standart Küp Dayanım Arasındaki Karşılaştırma
Taşıyıcı eleman
28 günlük standart küp dayanımı
cinsinden -%- ortalama değer
Olası aralık
Kolon 65 55-75
Kiriş 75 60-100
Döşeme 50 40-60
Duvar 65 45–95
KAROT BOYUTLARININ SEÇİLMESİ
Karot için narinlik oranı yüksekliğin çapa oranıdır. Bu oran 1-2 arasında değişir. Bu oran 1 veya 1’e yakın olmalıdır. Karot çapı ile iri agreganın en büyük boyutu arasındaki oran 3 olmalıdır.
Pratikte kullanılan en büyük karot çapı 200 mm, en küçük karot çapı ise 50 mm dir.
UYARI:
Aşağıdaki şekilde taralı kısımlar, bir karot numunesindeki atılacak kısımlardır. Fakat şayet karot numunesini incelemekteki amacımız numune alınan elemanın taşıma gücünü hesaplamak ise o zaman bu taralı kısımları atmadan karot üzerinde deneylerimizi yapmalıyız
Döşeme Kalınlığı ve Seçilen Karot Çapına Bağlı Olarak Alınacak Karot uzunlukları
Birimler mm
Döşeme Kalınlığı
Karot Çapı
Alınan Karot Uzunluğu
Atılacak Kısmın Uzunluğu
Deneyde Kullanılacak (h)
150 100 150 50 100
200
150
100
200
150-200
50
50
150
100-150
250
150
100
200-250
150-250
50
60
150-200
100-200
300
50
100
210-300
160-300
60
60
150-240
100-200
KAROT SAYISININ HESAPLANMASI
Karot sayısı çeşitli şekillerde hesaplanabilir.
Xalt: Ortalamanın seçilen güven derecesine karşı gelen alt sınır değer.
Xort: Ortalama basınç değeri.
t:seçilen güven derecesi ve serbestlik derecesine ait student sayısı
s: standart sapma değeri
V: değişkenlik katsayısı
n: karot sayısı
Yerinde dayanım deneyinde kullanılacak karot sayısı;
nk: karot sayısı
ns: standart silindir numune sayısı( labaratuvarda dökülmüş, standart sıkıştırma ve kür ile hazırlanmış)
Vk: Karot deneylerinin –deney içi- değişkenlik katsayısı,%
Vs: Standart silindir numune deneylerinin –deney içi- değişkenlik sayısı
Karot Nasil Alinir,Teknigi nedir
Beton Karot Nasıl Alınır_? Karot Alma Tekniği
Özellikleri, kullanım alanları, avantajları.
Muhtelif çaplarda, darbesiz, istenilen yerde, sessiz ve temiz, demir donatısıyla birlikte, betonarme döşeme ve perdelerde, her türlü açılım ve tadilat için karot delme tekniğinden yararlanırız. Bu sistemle kalorifer tesisatı, pis-temiz su, baca delikleri, doğalgaz delikleri, kapı-pencere-havalandırma-asansör merdiven boşluğu açılımları, demirli-demirsiz her türlü betonda istediğiniz açıda, duvarda, yerde, çatıda, balkonda, her noktada çalışmak mümkündür. Bu sistemin avantajları çok fazladır. Önceden bırakmalarda, yanılmalar çekiçle murçla çalışmada kaymalar, büyük delik açılması beraberinde matkapla çalışmada uç kırılması, kayma, makine arızası, en başta esas problem olarak demir engeli, zaman kaybı ve işçilikte yüksek maliyet getirmektedir. Halbuki karot sistemi, bu maliyetleri düşürmekte, zamandan ve işçilikten tasarruf sağlamakta; temiz, düzgün satıhta, istenilen çapta delme imkanı sağlamaktadır.