2015 yılında tasarruflarını TL mevduat veya tahvile yatıran Türk tasarruf sahipleri de yabancı yatırımcılar da nominal faizlerin yüksek olmasına karşın enflasyonun da yüksek olması ve dolayısıyla reel faizin eksi çıkması sonucu zarar ettiler.
2015 başında banka mevduat faizleri nominal olarak yüzde 9,5, Devlet tahvili faizi (gösterge faiz) yüzde 8 idi. 2015 sonunda enflasyon yüzde 8,5 oldu. Yılbaşında TL mevduata parasını yatıranlarla Devlet Tahvili alanların durumu aşağıdaki tabloda yer alıyor.
Mevduat
2015 Başı
2015 Sonu
Nominal Faiz (%)
9,5
Vergi kesintisi (%)
12,0
Net Nominal Faiz (%)
8,36
Enflasyon (%)
8,5
Reel Faiz (%)
-0,13
Tahvil
Nominal Faiz (%)
8,0
Vergi kesintisi (%)
10,0
Net Nominal Faiz (%)
7,2
Enflasyon (%)
8,5
Reel Faiz (%)
-1,20
Tabloya göre parasını banka mevduatına 1 yıl vadeli olarak yatıranlar yüzde 0,13 oranında, parasıyla 1 yıl vadeli Devlet Tahvili almış olanlar ise yüzde 1,20 oranında eksi reel faiz almış olmaktadır. Buna göre paralarını mevduata veya tahvile yatıranlar görünürde yüzde 8 oranında faiz almış gibi görünse de gerçekte eksi reel faiz almış olmaktadır.
Bu kişi yılbaşında 100 TL’si ile Dolar alsa (100 / 2,30 = ) 43,5 USD alacaktı. Yılsonunda bunu tekrar TL’ye dönse (43,5 x 2,91=) 126,5 TL’si olacaktı. Vergi de söz konusu olmadan elde ettiği getiri yüzde 26,5 nominal faize denk olacak, bu da yüzde 16,6 oranında bir reel faize denk olacaktı.
Demek ki yılbaşında parasını TL olarak faize yatıranlar eksi reel faiz elde ederken parasını Dolara yatıranlar TL olarak önemli oranda artı reel getiri elde etmişler.
Şimdi benzer analizi yabancı yatırımcı için yapalım.
Bir yabancı yatırımcının 2015 başında Türkiye’ye 200 USD getirip bunu yılbaşında geçerli 2,30’luk kurla TL’ye çevirdiğini varsayalım. Eğer böyle yapsaydı bu yatırımcının eline 460 TL geçmiş olacaktı. Bu kişinin eline geçen paranın yarısını (230 TL) bir yıl vadeyle bankaya mevduat olarak yatırdığını, yarısıyla da (230 TL) 1 yıl vadeli devlet tahvili aldığını ve bu plasmanlarından elde ettiği anapara + faizi 2015 sonunda Dolara çevirerek ülkesine gittiğini düşünelim. Aşağıdaki tablo bu durumu özetliyor.
Mevduat
2015 Başı
2015 Sonu
100 USD
230 TL
Kur
2,3
2,91
Nominal Faiz (%)
9,5
Vergi kesintisi
12,0
Net Nominal Faiz
8,36
Anapara + Faiz (TL)
249,2
Anapara + Faiz (USD)
85,6
Yılbaşı yılsonu farkı USD
-14,4
Tahvil
100 USD
230 TL
Kur
2,3
2,91
Nominal Faiz (%)
8,0
Vergi kesintisi (%)
0,0
Net Nominal Faiz (%)
8,0
Anapara + Faiz (TL)
248,4
Anapara + Faiz (USD)
85,4
Yılbaşı yılsonu farkı USD
-14,6
Tablonun üst kısmı tahvile yatırılan paranın, alt kısmı da mevduata yatırılan paranın durumunu ortaya koyuyor. Görüleceği gibi bu yabancı yatırımcı ilk yatırımından 14,4, ikinci yatırımından 14,6 Dolar olmak üzere toplam 200 USD’lik yatırımından toplam 29 Dolar zarar ederek ülkesine dönmüştür.
Parasını TL olarak mevduata ya da tahvile yatıran Türk tasarrufçu reel faizin ekside kalması nedeniyle kayıpla karşılaşırken parasını Dolara yatıran Türk tasarrufçu ciddi bir getiri sağlamış, parasını Türkiye’ye getirip TL mevduata veya tahvile yatıran yabancı yatırımcı ise TL’nin değer kaybının getiriyi aşması nedeniyle zarar etmiştir.
Türkiye’de yüksek olan nominal (görünürdeki) faizdir. Reel faiz 2015 yılında eksi olmuştur. Yani parasını TL olarak mevduata veya tahvile yatıranlar paralarını enflasyona karşı koruyamamıştır.
Not 1: Reel faiz şu formülle hesaplanmaktadır.
Reel Faiz = [(1 + Net Nominal Faiz) / (1 + Beklenen Enflasyon)] -1
Not 2: Yabancı yatırımcıyı Türkiye’deki enflasyon ve dolayısıyla reel faiz ilgilendirmemekte, kendi ülkesindeki faiz ve reel faiz ilgilendirmektedir. Yabancı yatırımcıyı ilgilendiren şey TL’nin söz konusu yabancı para karşısındaki değeridir.
Ekonomi
Bağlantıyı al
Facebook
Twitter
Pinterest
E-posta
Diğer Uygulamalar
Yorumlar
Adsız 28 Aralık 2015 18:18
Hocam Tüik genel olarak enflasyon rakamını açıklıyor ama yıl biterken kendi enflasyonunuzu da örnekle açıklayabileceğiniz bir yazı paylaşabilir misiniz.
YanıtlaSil
Yanıtlar
Yanıtla
Unknown 28 Aralık 2015 18:36
Mahfi Hocam selamlar, tahvilde faiz geliri vergi kesintisi stopaj adi altında 10% oranındadır. Yerli yatırımcı icin 0 kabul etmek hesaplamayı bir miktar değiştirir. Saygılar, sevgiler..
YanıtlaSil
Yanıtlar
Mahfi Eğilmez 28 Aralık 2015 19:04
Evet haklısınız. Yüzde 10 yaparak düzelttim. Reel faiz daha da eksiye düştü. Teşekkür ederim.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Unknown 29 Aralık 2015 00:20
Hocam yeni başlık açamadım buradan soruyorum. TCMB nin bu sene içinde havadan (0 dan) oluşturduğu parayı bilançosunda hangi kalemde görebiliriz? Geçmiş seneleride görmek mümkün müdür?. 0 dan para yaratmaya stratejik olarak kim karar verir?. Miktar büyüme ile uyumlu olmak zorunda mıdır?. Günümüzde siyasilerin buna etkisi ne derecededir?
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Mahfi Eğilmez 29 Aralık 2015 07:55
TCMB sitesinde para ve banka istatistikleri içinde haftalık rapora bakın.
http://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/tcmb+tr/tcmb+tr/main+menu/istatistikler/parasal+ve+finansal+istatistikler/haftalik+para+ve+banka+istatistikleri/veri+%28tablolar%29
Oradan dolaşımdaki para verisini yıllar itibariyle kıyaslayınca her yıl ne kadar yeniş paranın dolaşıma sürüldüğünü bulabilirsiniz.
Buna TCMB karar veriyor. Enflasyon hedeflemesini ve reel büyümeyi gözönünde bulunduruuyorlar.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Unknown 29 Aralık 2015 10:11
Verileri inceledim. M3(2015)-M3(2014)= 180milyar TL. M2(2015).Döviz-M2(2014).Döviz = 101miyar TL. Aradaki fark 180milyarTL - 101 milyar TL = 79milyar TL sanırım M3.TL deki artışı işaret ediyor. Bu hesaba göre TCMB 2015 senesi içinde 79 milyar TL 0 dan (havadan) para yaratmış. (finans eğitimi almadım o yüzden sizede teyid ettirmek istedim. Yukarıdaki hesap doğru mudur?. Doğru ise dövize talep geleceği bilinen bir yılda 79 milyar TL paranın yaratılıp döviz almak için gözlerini fal taşı gibi açmış halkımıza bu fazladan paranın transfer edilmesini hangi zorunluluk ile açıklayabiliriz?. Örneğin TCMB zaten 2015 yılı içinde yüklü döviz satımı yaptı ve elindeki parayı tekrar piyasaya verdi bu bile ortamı gevşetirken buna ek 79milyar TL para basmak hangi zorunluluktan kaynaklanmıştır?.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Yanıtla
Adsız 28 Aralık 2015 18:38
Hocam iyi günler. Konuyla alakasız bir soru sormak istiyorum.Kitler temettü dağıtır mı?
YanıtlaSil
Yanıtlar
Mahfi Eğilmez 28 Aralık 2015 19:06
Kâr eder ve bu kârı sermayeye ekleme ihtiyacı olmazsa dağıtır. Ama şimdiye kadar pek dağıtmadılar.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Adsız 28 Aralık 2015 21:48
Hocam, peki sadece özel şirketlerle ortaklık kurdukları zaman kar payı dağıtırlar değil mi? %100 kamuya bağlı olunca kar payı bütçeye mi aktarılıyor yoksa?
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Mahfi Eğilmez 28 Aralık 2015 22:27
Evet Hazineye devrediyorlar.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Adsız 28 Aralık 2015 22:32
Çok teşekkürler hocam.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Yanıtla
Adsız 28 Aralık 2015 19:20
Yabancı yatırımcının bir de kendi ülkesindeki enflasyonu işin içine katarak hesap yapsak o zaman tablo iyice vahim olur sanırım :)
Hocam biz uzun süredir enflasyondan muzdaripiz. Ancak faiz oranları da çok yüksek sayılmaz. Pekala niçin QE döneminde bu yabancılar buraya yatırım yaptılar o halde? Finansal yatırım yerine reel yatırım mı yaptılar acaba ? Fabrika, gayrimenkul vs kastediyorum.
YanıtlaSil
Yanıtlar
Adsız 29 Aralık 2015 08:14
Gelişmekte olan ülkelere fon aktarabilecek kafar elinde fon fazlası bulunan ülkelerdeki enflasyon oranları çok düşük olduğundan ihmal edilmesi Mahfi Hocanın yaptığı hesabı pek etkilemez.
QE sonucu artan likiditenin bir kısmıyla yüksek getiri elde etmek isteyen yabancı yatırımcılar, portföylerinde bizim gibi ülkelere de yer verdiler. Fabrika gibi kalıcı yatırımların fazla olabilmesi için daha öngörülebilir bir ülke olmalıyız. 2015 içinde yaşananlara bakınca bu pek de olası görünmüyor.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Adsız 29 Aralık 2015 11:09
Adsız 08:14, ben Adsız 19:20 olarak yanıtınıza teşekkür ediyorum :)
Buradan şunu mu anlamak gerekli, geçmişte reel faiz pozitif miydi? Başka türlü buraya portföylerinde yer vermezlerdi sanırım.
Ya da faiz getirisi harici yollara mı gittiler? Borsa gibi...Aslında 2008 den bu yana yapılan reel yatırımları da sormuştum. Şuan (2015 itibarıyla) dediğiniz gibi pek mümkün gözükmüyor ama ben geçmişi soruyorum bilhassa. 2008 den itibaren..
Mahfi Hoca'nın pek ilgisini çekemedik ama bu soruyla belki yanıtlayan çıkar. Teşekkürler... :)
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Mahfi Eğilmez 29 Aralık 2015 14:22
Geçmişte reel faiz pozitifti. 2000'ler öncesinde tasarruf oranı yüzde 20'lere varmıştı. Reel faiz düştükçe (konut kredisi faizleri de düşünce) insanlar tasarruflarını konuta ve BIST'e yönlendirdi.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Yanıtla
Unknown 28 Aralık 2015 19:25
Hocam elinize sağlık tv izler gibi net şekilde yine önümüze serdiniz bilgileri. Bir sorum olcak size hocam. 2015 başında 2.3 civarında olan kur yıl sonunda 3'e dayandı, peki 2016 sonunda öngörünüz nedir kur için?
YanıtlaSil
Yanıtlar
Mahfi Eğilmez 28 Aralık 2015 22:27
Teşekkürler.
Henüz tahminlerimi tamamlamadım. Bir kaç güne kadar 2016 tahminleri yazımı yayınlarım.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Yanıtla
Adsız 28 Aralık 2015 19:27
Mevduatta stopaj %15 değil mi?
YanıtlaSil
Yanıtlar
Mahfi Eğilmez 28 Aralık 2015 22:24
Bir yıl vadeli yatırılırsa % 12.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Yanıtla
Adsız 28 Aralık 2015 20:03
sanırım cumhurbaşkanı negatif reel faizin daha da büyük olmasını istiyor..Baskı altında olmasa TCMB faizini arttıracak ve Allah bilir 5 lik enf.hedefini de tutturacak ama korkudan yapamıyor
YanıtlaSil
Yanıtlar
Mahfi Eğilmez 28 Aralık 2015 22:24
Tam olarak neyi kasdettiğini ben anlayamadığım için bir yorum yapamıyorum.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Yanıtla
emre ince 28 Aralık 2015 20:36
Hocam, dolar alan bir de uzerine dolar faizi kazandi. Cok buyuk olmamakla birlikte bankalarin verdigi dolar mevduat faizi yil boyunca ortalama %2 civarindaydi.
Sayg.
YanıtlaSil
Yanıtlar
Mahfi Eğilmez 28 Aralık 2015 22:25
Çok doğru.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Yanıtla
Adsız 28 Aralık 2015 22:01
Hocam merhaba,
Suudi Arabistan bütçesi düşük petrol fiyatlarından dolayı açık veriyormuş, bu nedenle petrole %50 zam yapmış. Petrol fiyatları değişebilir mi bu şekilde bir ülkenin kararıyla?
YanıtlaSil
Yanıtlar
Mahfi Eğilmez 28 Aralık 2015 22:25
Suudi Arabistan kendi başına petrole zam yapamaz. Yapsa da satamaz.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Mahfi Eğilmez 28 Aralık 2015 22:28
Bu arada Suudi Arabistan petrole değil de kendi ülkesinde sattığı benzine zam yapmış.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Yanıtla
Adsız 28 Aralık 2015 22:09
Eğer bir insan:
Hem çalışkan hem akıllı ise takdir et,
Çalışkan fakat akıllı değilse dikkat et,
Akıllı fakat tembel ise ikaz et,
Hem akılsız hem tembel ise terk et.
--Hacı Bektâş-ı Velî
Mahfi Üstadım, Ocak'ta "Yunus Emre: Aşkın Yolculuğu" dizisi yeni bölümleriyle TRT1 ekranlarına dönüyor.
Bilginiz olsun istedim efendim...
YanıtlaSil
Yanıtlar
Mahfi Eğilmez 28 Aralık 2015 22:25
Teşekkür ederim.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Adsız 28 Aralık 2015 22:55
Ekodiyalog yaparsanız ltf twitter den duyurun da kaçırmayalım
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Yanıtla
Adsız 28 Aralık 2015 22:34
Hocam biz yatırım yapıp ne zaman reel getiri elde edebileceğiz? Hep sizin gibi uzmanlardan mi dinleyecegiz? Kendi tahminlerimiz nasıl başarılı olacak?
YanıtlaSil
Yanıtlar
Mahfi Eğilmez 29 Aralık 2015 07:41
Bu ortamda zor.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Yanıtla
Adsız 28 Aralık 2015 23:02
Hocam, 2009 dan 2015 ortasına kadar g. Menkule önemli oranda tasarruf kaydı, bunda reel faizlerin düşük ya da negatif olması etkili oldu mu?
YanıtlaSil
Yanıtlar
Mahfi Eğilmez 29 Aralık 2015 07:44
İki etki var: (1) Sizin de değindiğiniz gibi mevduatta ve tahvilde reel faizin düşüklüğü etkili oldu. (2) Konut kredisi faizlerinin düşük olması kredi talebini artırdı. Bu durumda kişiler mevcut tasarruflarını çekerek ve üzerine de düşük faizli kredi kullanarak gayrimenkul alımına yöneldiler.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Yanıtla
Unknown 28 Aralık 2015 23:24
Hocam merhaba, konudan bağımsız bir sorum olacak. Üretilen bir ürünün piyasaya sürülüş fiyatı nasıl belirlenir ? Ham madde, işçi ücreti, vergi, elektrik, makine ve üretim giderleri vb.. her türlü gider çıktıktan sonraki kendimize kalacak karı nasıl, neye göre belirleriz, bir gösterge var mıdır ? Mesela bu üretilen ürün, Türkiye piyasasında daha önce hiç üretilmeyen rakip bir firmadan referans fiyat alınamayacak yeni bir buluşsa...
YanıtlaSil
Yanıtlar
Mahfi Eğilmez 29 Aralık 2015 07:45
Bu durumda bir piyasa araştırması yapılabilir. Örneğin anketler yoluyla insanlara düşünceleri sorulabilir. Benzer ürünler varsa onların fiyatları referans alınabilir.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Adsız 29 Aralık 2015 09:45
benzersiz ürünse fayda-fiyat analizi uygulayabilirsiniz. Örneğin y ürünü piyasa fiyatı 5tl sizin x ürününüz y ürününden farklı tamamlayıcı ya da rakip üründe değil peki nasıl fiyatı kıyaslayacağız?
Sizin X ürününüz;
- maliyet fiyatınızın altında olmamak kaydıyla bir baz ürün alınır
- performans, zaman tasarrufu, emek tasarrufu, açısından bu baz aldığınız üründen daha iyi mi ?
Bunlara göre bir çıkış fiyatı belirlersiniz. Daha sonra satış fiyatınıza verilen tepkiye göre kar oranınızı azaltıp ya da arttırarak yeni fiyat belirleyebilirsiniz. Bir süre sonra maliyet düşüşüde sağlayabilirseniz tekrardan fiyat mekanizmasını çalıştırabilirsiniz.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Adsız 29 Aralık 2015 09:45
benzersiz ürünse fayda-fiyat analizi uygulayabilirsiniz. Örneğin y ürünü piyasa fiyatı 5tl sizin x ürününüz y ürününden farklı tamamlayıcı ya da rakip üründe değil peki nasıl fiyatı kıyaslayacağız?
Sizin X ürününüz;
- maliyet fiyatınızın altında olmamak kaydıyla bir baz ürün alınır
- performans, zaman tasarrufu, emek tasarrufu, açısından bu baz aldığınız üründen daha iyi mi ?
Bunlara göre bir çıkış fiyatı belirlersiniz. Daha sonra satış fiyatınıza verilen tepkiye göre kar oranınızı azaltıp ya da arttırarak yeni fiyat belirleyebilirsiniz. Bir süre sonra maliyet düşüşüde sağlayabilirseniz tekrardan fiyat mekanizmasını çalıştırabilirsiniz.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Unknown 29 Aralık 2015 22:21
Hocam ve adsız değerli yorumlarınız için teşekkür ederim. Dediklerinize ek olarak hedef müşteri kitlesinin alım gücünü de hesaba katmam gerekiyor galiba. Benzersiz bir ürün olduğu için insanların hiç bilmediği bir teknolojiye parasını yatırmama kararını yıkacak, korkularını yıkacak bir fiyat eşiğinde olması gerektiğini düşünüyorum en azından başlangıç için güven sağlayana kadar. Yani minimum kar olmalı sanki ilk başlarda.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Adsız 30 Aralık 2015 03:51
Sayın Haydar Cengiz bey,
Fiyat bir ürünün sadece değerini göstermekle kalmayıp aynı zamanda ürünün ve markanın konumlandırmasını da gösterir. Bu nedenle öncelikle doğru tüketici hedef kitlesiyle temas kurup onların fikirlerini almalısınız ve ayrıca fayda maliyet analizine katılıyorum bir de ürünün hangi ürün sınıfında olduğuna da bağlı. Zorunlu malların fiyatlaması ile lüks malların fiyatlaması farklıdır. Örneğin lüks ürünlerde ve hizmetlerde fiyatın düşmesi talebi ve satışı düşürebilmektedir. Konunun çok daha kapsamlı bir zihinsel çaba gerektirdiği ortadadır.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Unknown 30 Aralık 2015 17:30
Sayın adsız 03:51 yorumunuza teşekkür ederim. Anladığım kadarıyla hedef müşteri kitlesinin fiyat beklentileri çok önemli. Ürün ilk aşamada lüks gibi görünüyor, fakat 4-5 sene sonra zorunlu kategorisine geçebilir. Mesela akıllı telefonları düşünün, bundan 6-7 sene önce 3G sistemi ilk geldiğinde bu akıllı teller lüks sınıfındaydı, insanlar eski cepler neyine yetmiyor konuşup mesajlaşmak yeter diyordu, fakat network ağının yaygınlaşmasıyla birlikte günümüzde bir zorunlu ürün durumuna geldi. Bugün eski cepleri kullanan kaç kişi vardır mesela. Zannedersem hedef kitle dediğimiz insanların hacmini de ürünün kendisi oluşturuyor sanki. Bence ürünü insanların talebi fiyatlıyor, insanları da ürünün kendisi hacimliyor. Birbiri ile bağlantılı dinamik bir durum :-))
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Yanıtla
Adsız 29 Aralık 2015 00:36
Hocam mevduat faizinin bileşik faiz olarak alınması yatırımcının durumunu daha net göstermez mi? Bildiğiniz üzere mevduatın çok büyük bir kısmı aylık bağlanıyor. Yıllık ortalamada mevduat faizi 11-12 'lerde çıkacaktır.
YanıtlaSil
Yanıtlar
Mahfi Eğilmez 29 Aralık 2015 07:49
Benim hesabıma göre yıllık ortalamada faiz (net nominal faiz) yüzde 8,5 dolayında çıkıyor. Çünkü o zaman vergi kesintisi yüzde 12 değil 15 oluyor. Reel faiz de o hesapta ya sıfır ya da sıfırın biraz üstünde artı çıkıyor.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Adsız 29 Aralık 2015 11:24
hocam tahvil faizine göre hesaplayınca haklısınız. Demek ki mevduatta tezgahaltı oranları iyi değerlendirenler min. %2-3 reel getiri elde edebilmiştir diye düşünüyorum
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Mahfi Eğilmez 29 Aralık 2015 12:33
Evet yüzde 14 - 15'lere çıkabilen mevduat faizlerini duyuyorum ama 2015 başında bu düzeyde değildi. Şimdilerde bunlar duyulur oldu.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Yanıtla
kyntn 29 Aralık 2015 08:30
Günaydın hocam,
Ben İstanbul'dan ev alabilmek için para biriktirmeye çalışıyorum. Ev fiyatlarının bir yerde çöküşe geçeğini düşünüyorum ancak 2015'te ev fiyatları en az %20 civarı değer kazanmıştır herhalde, yıl başında 350 bin denilen evlere şimdilerde 400 deniyor. Benin kaybım fena bu durumda :)
Bir de sizce İstanbul'da ev fiyatları ne olur? Balon var mıdır, 2016'da düşüş yaşanır mı?
Tşk,
YanıtlaSil
Yanıtlar
Mahfi Eğilmez 29 Aralık 2015 12:34
Biriktirdiğiniz paraları dolara yatırsaydınız kaybınız olmazdı sanırım. Ev fiyatları TL olarak artıyor ama Dolar olarak pek değişmiyor. Yani asıl olan TL'nin değer kaybı.
TL açısından düşüş olmaz diye düşünüyorum.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Yanıtla
Adsız 29 Aralık 2015 09:01
Sayin Hocam sizi bir turlu yakaliyamiyorum. Sorumu konu disi olmasina ragmen burada tekrarlamak istiyorum. Yorumunuz ve konu hakkindaki bilginiz benim icin onemli.Tesekkurler
"Selamlar Mahfi Hocam. Polemik icin degil reel cikarim icin soruyorum: Dunya uzerinde "gelismis" ulkelerin kacinda Merkez Bankalari devlet tarafindan yonetiliyor, kacinda "ozellestirme" yapilmis. Bu ozellestirmeler dunya ekonomisinde farkli etkilere sebep olmuyormu? Tesekkur ederim, saygilar. Onder Y(47-Romanya)"
YanıtlaSil
Yanıtlar
Mahfi Eğilmez 29 Aralık 2015 12:44
Hepsini bilmiyorum. Ama sahipliği devlete ait olsa da (örneğin Bank of England) 1946'da kamulaştırılmış ve sahibi devlet olmuş. ABD'de Fed'in sahibi özel bankalar. Sahiplik kime ait olursa olsun Başkan ataması vb hepsinde devlet tarafından yapılıyor. Dolayısıyla devlet görünürde çok etkili. Buna karşılık gelişmiş ülkelerde bunların uyguladığı para politikasına hükümetler ilke olarak karışmıyorlar.
Sizin bu sorunuz üzerine şöyle bir tarama yaptım. Devletle ilgisi olmayan MB göremedim ama bu ilgi o kadar sembolik bir hal almış ki (sanırım) hiçbirinin açıklamasında sahibinin kim olduğuna dair net bir açıklama bulamadım.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Unknown 29 Aralık 2015 15:50
Belli başlı ekonomiler arasında;
Mülkiyeti Kamuda Olanlar:
Almanya, Arjantin, Danimarka, Fransa, Hindistan, İngiltere, İspanya, İsveç, Kanada ve Yeni Zelanda;
Özel Mülkiyetliler: ABD, Güney Afrika ve İsviçre;
Karma Mülkiyetliler: Belçika (%50), Japonya (%55), Meksika (%51), Şili (%50) ve Türkiye (%55).
Ünitesite iken hocamız sormuştu; ordan hatırladığım için kaynağını yazamıyorum.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Yanıtla
Adsız 29 Aralık 2015 09:25
Mahfi Hocam konudan bağımsız olacak ama bilgilendirseniz çok sevinirim.Tahvillerde Macaulay Süresihesaplanmasının tam olarak mantığı nedir.Kaynaklardan araştırdım fikir edindim fakat mantığını tam olarak anlayamadım.
YanıtlaSil
Yanıtlar
Mahfi Eğilmez 29 Aralık 2015 13:05
Bir bilgim yok.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Yanıtla
Adsız 29 Aralık 2015 09:28
hocam tüik'in enflasyon rakamına karşılık kendi enflasyonunuzu nasıl hesaplarsınız? Örnekle açıklamalı bir yazı paylaşabilir misiniz?
YanıtlaSil
Yanıtlar
Mahfi Eğilmez 29 Aralık 2015 13:06
Kendinize bir endeks yapmanız lazım. Yazının çok kişiyi ilgilendirmeyeceği kanısındayım.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Yanıtla
Adsız 29 Aralık 2015 09:50
Hocam merhabalar,
Yabancıların tahvil faiz getirisinden vergi kesintisi yapılmıyor mu? yabancıların mevduat faizlerinden alınıyor anladığım kadarıyla..Portföy yatırımlarını teşvik için mi alınmıyor?
Saygılar
YanıtlaSil
Yanıtlar
Mahfi Eğilmez 29 Aralık 2015 13:07
Dar mükellef kurumların DİBS faizi getirisinden kesinti yapılmıyor. Yabancılar da tek tek gelmiyor fonlar aracılığıyla geliyor o nedenle dar müükellef olarak değrelendiriyoruz.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Yanıtla
Adsız 29 Aralık 2015 10:09
Yalanın bir devlet politikası haline geldiği, yandaşlarını beslemek için düşmanlarının mallarına çöküldüğü bir hükümetin yönettiği devletin istatistiklerine nasıl güvenebiliriz?
YanıtlaSil
Yanıtlar
Adsız 29 Aralık 2015 12:10
Guvenemezsiniz. Tek kelimeyle bu kadar. Ancak bu rakamlardan baska alternatifiniz olmadigi icin onlari kullanmaktan baska careniz de yok.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Mahfi Eğilmez 29 Aralık 2015 13:08
Çok doğru
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Adsız 29 Aralık 2015 13:44
Guveninizi biraz arttirmak icin istatistiklerin anlami konusunda bilgi sahibi olursaniz capraz dogrulama yapma sansiniz olur.
Cok basit bir ornek vereyim, sayet issizlik dusuyor, ama buyume surekli artiyorsa ortada bir sacmalik oldugunu cok gecmeden anlarsiniz. TUIK tek bir istatistik aciklamiyor, medyada sadece onemli olanlar yer buluyor, diger istatistiklere bakarak ne kadar dogru ne kadar yanlis ortaya cikartabilirsiniz, farkli kurumlarin benzer istatistikleri de dogrulama icin kullanilabilir. Adi ustunde bunlar istatistik, amaclari size fikir vermek.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Adsız 29 Aralık 2015 15:41
Mesela kendi çapımızda bir istatistiği şöyle yapabiliriz bana göre. Bugün belli bir markete gidelim ve bir evde ne kullanılıyorsa onlardan satın alalım. Temizlik , gıda maddesi vs., sürekli aldığımız ihtiyaç maddeleri yani. 29.12.2016 da tekrar gidelim aynı markete. Aynı markalardan aynı ürünlerden tekrar alalım. Birebir aynı olmalı ürünler de alışveriş yaptığımız market de, ki değişkenleri kısıtlayalım. Sonra faturaları karşılaştıralım.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Yanıtla
Dünden Bugüne Ekonomi ��🖍✏️ 29 Aralık 2015 10:37
Hocam,tahvil-faiz'lerden bahsediyoruz.Belki konumuza uzak olacaktır bu sorum.Dışlanma etkisini ortadan kaldırmak için "yatırım sübvansiyonu" uygularsak dışlanma tamamen ortadan kalkmış olur mu?Makro kitaplarına baktığımızda açıklamalarda kalkar diyor ancak şekilde bunu gösteremiyorlar...Açıklarsınız çok iyi olur..
YanıtlaSil
Yanıtlar
Mahfi Eğilmez 29 Aralık 2015 13:32
Yatırım sübvansiyonu dışlanma etkisini ortadan kaldırabilir. Ama bu, uygulanacak olan yatırım sübvansiyonunun miktarına bağlı.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Yanıtla
Adsız 29 Aralık 2015 11:47
Hocam yazılarınızı uzun süredir ilgiyle takip ediyorum. Bilgilerinizi başkalarıyla paylaşma yönündeki emeğinizi saygı duyuyorum.
Konuyla alakasız olacak fakat bir süredir merak ettiğim bir konuyu size danışmak istedim. Son birkaç senedir herkesin bildiği üzere, esas itibarıyla ekonomileri canlandırma maksadıyla Merkez Bankaları parasal genişleme kararları veriyor. Bunu da alışık olduğumuz şekilden farklı olarak, para basmak yerine ağırlıklı olarak Hazinelerin bastığı bono/tahvilleri alarak yapıyorlar. QE'lerin boyutu da dikkate alındığında, acaba bu süreçte seigniorage'dan söz edebilir miyiz? Ve bizim gibi USD, Euro gibi yabancı dövizi rezerv para olarak değerlendiren ülkelere herhangi bir maliyeti (nisbi dahi olsa) var mıdır?
Teşekkürler.
Saygılarımla,
YanıtlaSil
Yanıtlar
Mahfi Eğilmez 29 Aralık 2015 13:31
Teşekkür ederim.
Aslında MB'larının uyguladığı QE'lerin para basıp Hazineyi fonlamaktan pek bir farkı yok. Dolayısıyla burada dolaylı bir senyorajdan söz etmek mümkündür. Bize doğrudan bir maliyeti görünmüyor. Sadece bol yabancı para girişi bizim gibi ekonomileri rahata alıştırdığı için likidite sıkıntısı oluştuğunda zorlanmamıza yol açıyor.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Adsız 29 Aralık 2015 13:48
Artik buyuk meblaada paralar matbaalarda degil, klavyelerde basiliyor. Tasinirken de guvenlikli kamyonlar degil, bilgisayar aglari kullaniliyor.
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Adsız 29 Aralık 2015 15:35
Fiziken para yok yani?
Sil
Yanıtlar
Yanıtla
Yanıtla
Adsız 29 Aralık 2015 14:38
Mithat Cemal Kuntay'ın "Üç İstanbul" kitabı hakkındaki görüşleriniz nedir?
YanıtlaSil
Yanıtlar
Yanıtla
pinhan 11 Kasım 2016 11:40
Hocam;konunun yabancısıyım fakat bir veri setine ulaşmam gerekiyor. Mevduat ve hazine bonosu için gerçekleşen reel faiz oranlarına nasıl ulaşabilirim? 1980-2015 yılları arası dataseti gerekiyor bana. Teşekkürler.
YanıtlaSil
Yanıtlar
Yanıtla
Sami 9 Aralık 2016 10:49
hocam sizin formülasyona göre hesapladığım reel faiz -%6,38 olmakta. bu ne anlama gelmektedir. gösterge faiz 10,93 ve beklenen enflasyon 7,87 olarak alınmıştır. Teşekkür ederim.
YanıtlaSil
Yanıtlar
Yanıtla
Yorum ekle
Daha fazlasını yükle...
Yorum Gönder
Bu blogdaki popüler yayınlar
Rezervlere Ne Oldu?
Nisan 19, 2021
Merkez Bankası (TCMB) rezervlerinde ortaya çıkan azalmanın miktarı ve nedeni 2019 sonunda TCMB’nin swaplar hariç net rezervleri 18,4 milyar dolardı. 2020 sonu itibarıyla bu tutar eksi 58,4 milyar, 9 Nisan 2021 itibarıyla da eksi 60,6 milyar dolardır. Demek ki TCMB’nin rezervi kalmadığı gibi emaneten kendisinde bulunan rezervleri tamamlaması için bugün itibarıyla 60,4 milyar dolar bulması gerekiyor. Son 15 ayda rezerv kaybı (artı 18,4 milyar dolardan eksi 60,6 milyar dolara inişle) 79 milyar dolar olmuş. 2020 yılsonunda eksi 58,4 milyar dolar olan rezervler 9 Nisan 2021’de eksi 60,6 milyar dolar olduğuna göre rezervlerdeki azalma 2021 yılında durmamış, artmaya devam etmiş görünüyor. Buna ek olarak TCMB Başkanının yaptığı açıklamadan iki kurum arasında 2017 yılında yapılan (ve bu açıklamaya kadar kamuoyuna duyurulmamış olan) bir protokolle TCMB’nin Hazine’ye döviz sattığı, Hazine’nin de bu dövizleri kamu bankaları aracılığıyla kurun yükselmesini önlemek amacıyla piyasaya verdiği ortaya
Devamını okumak için »
Veriler Kötüyse Piyasa Nasıl Böyle Canlı Olabiliyor?
Temmuz 14, 2021
Bugünlerde en çok karşılaştığımız sorulardan birisi şu: Ekonomik veriler kötü ama piyasaya, sokaklara, eğlence yerlerine, tatil yörelerine baktığımızda öyle görünmüyor. Her yerde para harcayan insanlar var. Bu çelişkiyi nasıl açıklıyorsunuz? Türkiye’de piyasalara ve insanlara baktığınızda iki farklı dünya görüyorsunuz: Toplumun büyük bölümü ya geçinemiyor ya da borç harç idare ediyor. Buna karşılık bir bölümü de üst düzey bir harcama eğilimi içinde görünüyor. Konut satışları geçen yıla göre biraz düşüş gösterse de hala çok yüksek görünüyor, otomobil satışları rekorlar kırıyor, kentlerdeki alışveriş merkezleri dolup taşıyor, trafik son derecede yoğun görünüyor, tatil yerlerinde yer bulunmuyor, salgın sonrası açılan lokantalar, kafeler dolmaya başlıyor, e-ticaret bütün zamanların en yüksek satışını yapıyor. Örnek olarak otomobil ve hafif ticari araç satışlarını ele alalım. Aşağıdaki grafikte çubuklar son on yılın, mavi çizgi geçen yılın, turuncu çizgi de bu yılın aylık satış miktarın
Devamını okumak için »
Faiz Niçin Artırıldı, Şimdi Ne Olacak?
Mart 18, 2021
Faiz Lobisi, Faiz Fobisi Kurlar ve dolayısıyla enflasyon yükselirken faiz artırımını savunanlar faiz lobisi ilan edildi. Bir süre sonra başta siyasetçiler olmak üzere pek çok kişi bu tanımlamayı benimsedi ve faizin artırılması gerektiğini söyleyenleri faiz lobisine hizmet etmekle suçladı. Oysa en başından beri söylediğimiz gibi faiz lobisi diye bir şey yoktur olsa olsa faiz fobisi vardır. Son dönemde Merkez Bankası peş peşe beklenenin üzerinde faiz artışları yapınca işler karışmaya, faiz lobisi söylemleri kaybolmaya yüz tuttu. Burada bir konuya açıklık getirelim: Faiz, aslında kuru denetlemek için kullanılmaz. Buna karşılık Türkiye gibi Doların son derecede etkili olduğu bir çeşit dual para sitemi içinde olan ülkelerde kur, enflasyon üzerinde en fazla etkili olan unsurdur. Bir başka ifadeyle Türkiye’deki enflasyon karma bir enflasyon (talep enflasyonu + maliyet enflasyonu) olmakla birlikte ağırlık kur baskısı nedeniyle maliyet enflasyonundadır. O nedenle kuru istikrar kavuşturm