Yeryüzünde düşük miktarda bulunan bor elementi genel olarak çamaşır sularında beyazlatıcı ve ısı yalıtımında kullanılan cam elyafın boraks bileşeni olarak kullanılmaktadır. Bunun yanında nükleer alanda, jet ve roket yakıtı olarak, sabun, lehim, deterjan, fotoğrafçılık alanlarında da kullanılan bor elementinin özelliklerini ve ülkemizde çıkarıldığı yerleri bu yazımızda bulacaksınız.	
Yasemin Saygın 10 Ocak 2016 15 Şubat 2019
Bor elementi dünya üzerinde sadece bazı bölgelerde yoğun olarak bulunmaktadır. Bunun dışında gelen dağılımına baktığımızda çok fazla bulunan bir maden olduğu söylenemez. Elemental olan bor, doğal olarak bulunmamaktadır. Endüstri alanında saf bor güçlükle elde edilmektedir. Bor bileşikleri genellikle çamaşır tozlarında beyazlatıcı etkisiyle ve cam sanayinde kullanılmaktadır. Biyoloji alanında boratlar, sofra tuzu derecesinde toksiktir ve etkilerini memeliler üzerinde gösterir.
Ancak etkiler eklem bacaklı canlılarda daha belirgin olarak görülmektedir. Bordan elde edilen boraks ve borik asit, nükleer alanda, savunma sanayilerinde, hava taşıtları yakıtlarının üretiminde, kâğıt ve elyaf sanayiinde kullanılmaktadır. Dünyanın en zengin bor yatakları, Türkiye’de bulunmaktadır.
Ponza (Topuk) Taşı Nedir? Nasıl Kullanılır? Ne İşe Yarar?
Özellikle Karadeniz Bölgesi’nin belli alanlarında ve iç bölgenin batı kısımlarında bol miktarda çıkarılır. Bor yataklarının zenginliği bakımından ülkemizden sonra gelen ülke Amerika’dır. Türkiye’de doğal olarak çıkartılmasının dışında üretimi de yapılmaktadır.
İçindekiler
İçindekilerKapat
1.Bor Nedir?
2.Borun Kullanım Alanları Nelerdir?
3.Türkiye’de Bor Çıkarılan Yerler
Bor Nedir?
Bor sembolü B olan ve 5 atom numarasına sahip yarı metal bir kimyasal elementtir. Element hali doğada doğal olarak bulunmaz. Endüstriyel alanda zor şekilde elde edilir. Günlük hayatta birçok kullanım alanına sahiptir. Türkiye’de bor bol miktarda elde edilmektedir.
Borun Kullanım Alanları Nelerdir?
Sanayi alanında sayısız biçimde kullanılmaktadır. Bor minerallerinden elde edilen boraks ve borak asit gibi ürünler çeşitli alanlarda kullanılmaktadır.
Savunma Sanayiinde Kullanımı: Tank zırhlarında ve kurşun geçirmeyen yeleklerin üretiminde kullanılmaktadır. Boron Carbide bileşeninin sertlik skalasına bakıldığında 9,5’luk bir dereceye sahiptir. Elmas taşından sonra en sert malzemelerden biri kabul edilir.
Cam Sanayiinde Kullanımı: Sade bor, şişe camında ve pencere camında nadir olarak kullanılmaktadır. Bunun dışında özel cam üretimlerinde borik asit vazgeçilmezdir. Isı izolasyonunun gerek olduğu camlara da bor ilave edilmektedir.
Optik Cam Elyafında Kullanımı: Optik camlarda kullanılan bor, ışık fotonlarının etkili biçimde transferini mümkün kılar. Elyaf sanayinde üretilen yeni elyaf sayesinde 140 milyon kadar baytı, 27 km uzağa çekebilmektedir.
Seramik Sanayiinde Kullanımı: Seramik sanayiinde emaye ürünlerin viskozitesini azaltan aynı zamanda da doygunlaşma ısısını düşüren borik asit kullanılır. 1997 yılında seramik endüstrisinde borat tüketimi 69.000 civarında olmuştur. Seramiğin çizilmesini önlemektedir.
Temizlik Ürünleri Sanayiinde Kullanımı: Deterjan ve sabun gibi temizlik maddelerinde mikropları öldürücü madde olarak ve suyu yumuşatıcı etkisi nedeniyle kullanılmaktadır. Ayrıca beyazlatıcı etkili deterjanlarda da bor bulunur.
Tarım Alanında Kullanımı: Bor mineralleri, bitki örtüsünde gelişmeyi sağlamasından dolayı ya da aksine gelişmeyi önlemek için kullanılır. Değişik ölçülerde çeşitli bitkilerin temel besin maddesi olabilir. Bor eksikliği olan bitkiler, üzüm, zeytin, pamuk ve tütündür. Böyle durumlarda içeriğinde boraks içeren gübreler kullanılmaktadır. Bor, çeşitli bileşiklerle beraber otların temizlenmesi için ya da toprağın steril hale getirilmesi için de kullanılmaktadır.
Atık Temizlemede Kullanımı: Atık su içerisindeki cıva, gümüş, kurşun gibi çeşitli ağır metallerin sudan uzaklaştırılması için kullanılmaktadır.
Yakıt Üretiminde Kullanımı: Sodyum tetraborat bileşimi, yakıtlarda katkı maddesi olarak kullanılır. Yıllar önce Amerika’da uçak yakıtı olarak kullanılmıştır.
Sağlık Alanında Kullanımı: BNCT isimli borlu madde, kanser tedavilerinde kullanılır. Beyin kanserleri başta olmak üzere, çeşitli birçok kanserin tedavisinde hasta hücrelerin seçilmesini ve imha edilmesini sağlamaktadır. Normalde sağlıklı insanlarda belli düzeyde bor bulunmaktadır. Hatta kimi ülkelerde tablet şeklinde satışa sunulmuştur.
Türkiye’de Bor Çıkarılan Yerler
Dünyanın en zengin boraks madenleri, Türkiye’de bulunmaktadır. Türkiye’nin orta ve batı bölgelerinde, Eskişehir Seyitgazi’de, Kütahya’da, Balıkesir Sultançayırı ve Bigadiç’te çıkarılmaktadır. Ülkemizde büyük oranda boraks üretimi 1968 yılında Bandırma’da yapılmıştır. Boraks üretiminde öğütülmüş kalsine, kolemanit gibi çeşitli maddeler reaksiyona sokulur ve ortaya çıkan tepkime sonucunda CaCo3 çamuru meydana gelir. Çamurun süzülmesiyle elde edilen çözelti kristallendirilirek, kurutulur.
Okur Yorumları
Tahsin BÜLBÜL dedi ki:	
6 Ağustos 2018,
Bor maden ocağı işletmeciliği ni şahıslar da açabiliyor mu? ( Mermer ocağı) gibi. Ruhsat veriliyor mu şartları ve maliyeti ne.
Yanıtla
seyfettin dedi ki:	
3 Şubat 2018,
madem bukar güzel yeraltı kaynaklarımız var nicin kendimiz işlemiyoruzda doğrudan yurt dışına gönderiyoruz.?
Yanıtla
İSMAİL GÖKTAŞ dedi ki:	
8 Nisan 2018,
lozan mıdır nedir bir sözleşme de ülkemizin yeraltı kaynakları ni çıkarma na sözü de var sanırım. bu konuda bilen biri yazabilir mi.
Yanıtla
Hanc dedi ki:	
24 Haziran 2018,
Gizli madde mi o kardeşim bahsettiğiniz şeyi mevcut iktidar uydurdu. Öyle bir madde yok, olması da saçmalık olurdu. Türkiye sanayii açısından gelişmemiş bir ülkedir, boraks veya petrol gibi yeraltı kaynaklarını çıkarsa bile işleyemez
Yanıtla
nikolayeviç dedi ki:	
18 Şubat 2018,
İŞLEMEK İÇİN GEREKLİ SANAYİ KURULUŞU YOK İŞTE :/
Yanıtla
yarasa gübresi dedi ki:	
16 Nisan 2017,
bor kullanılmaya başlanırsa işte her şey daha güzel olacak bu güzel paylaşımınız için teşekkür ederiz..
Yanıtla
Cevabı iptal et
Benzer Yazılar
Gümüş Nedir
Coğrafya
Yazıya Git
Dağ Nedir
Coğrafya
Yazıya Git
Güneş Tutulması Nedir
Coğrafya
Yazıya Git
Ağrı Dağı Hakkında Bilgi
Coğrafya
Yazıya Git
Ay Tutulması Nedir
Coğrafya
Yazıya Git
Deprem Nedir
Coğrafya
Yazıya Git
Katran Nedir
Coğrafya
Yazıya Git
Nikel Nedir
Coğrafya
Yazıya Git
En Yeniler
Charlie Chaplin Kimdir
Yaşar Nabi Nayır Kimdir
İshak Paşa Sarayı Hakkında Bilgiler
Eroin Nedir
Dalgıçlık Nedir
Deniz Suyu Nedir
Labada Otu Nedir
Lavanta Nedir
Bilgihanem.com içerisinde yayınlanan tüm yazılar alanında uzman editörler tarafından hazırlanmaktadır. Doğruluğuna emin olunan kaynaklardan alınan bilgiler kişisel görüşler içermez ve objektif olarak okuyucuya aktarılır. Bilgilerin elde edildiği yerler ayrıca kaynaklar bölümünde bulunmaktadır.
Sitedeki tüm harici linkler ayrı bir sayfada açılır. Bilgihanem.com harici linklerin sorumluluğunu almaz. Büyük dikkat ve titizlikle hazırlanan içerikler hakkındaki görüş ve şikayetlerinizi yorum kısmından paylaşabilir veya iletişim kısmından ileti yollayabilirsiniz. Yolladığınız maillere en geç 24 saat içerisinde cevap verilecektir.