19. yüzyılda Avrupa sömürgeciliğine karşı büyük direniş sergileyen Afrikalı bir kabile konfederasyonu olan Zuluların tarihindeki en önemli kralları arasında yer alan Shaka Zulu, kanlı savaşlarla geçen on iki yıllık iktidarı döneminde günümüz Güney Afrikası’nın büyük bir bölümüne yayılan geniş bir imparatorluk kurdu. Aynı zamanda yüzyılın sonraki dönemlerinde İngiliz istilası ile mücadele edebilecek kadar güçlü bir ordunun temellerini ayan Shaka, Zulu şeflerinden birinin oğluydu. Annesi babasından ayrı yaşıyordu. Shaka altı yaşındayken annesiyle birlikte sürgüne gönderildi. Babasının ölümüyle birlikte sürgünden dönerek hak iddia eden Shaka rakiplerine karşı ölümcül saldırılar başlattı. Shaka’nın imparatorluğu kurmak için başlattığı savaşlar yüz binlerce insanın ölümüne neden oldu. Ancak o yine de bir halk kahramanı olarak anıldı. Bıraktığı miras, günümüzde Güney Afrika’nın en büyük etnik gruplarından biri olan Zuluları bir arada tutmaktadır.
İktidarı elde etmek için kanlı savaşlara girişen Shaka, aynı zamanda komşu kabileleri de kontrol altına almaya çalışıyordu. Netice itibariyle onları kurduğu imparatorluğa katabildi. Ordusunu bu süreçte yeni silahlarla donattı ve güçlü bir yapıya dönüştürdü. Savaşlılarını birlikler halinde organize etti ve onlara savaşçı ruh kazandırdı. 1828 yılında Shaka’ya üvey kardeşi suikast düzenledi. Böylece Shaka’nın kurduğu imparatorluğu ele geçirmiş oldu. Shaka’nın anısı, ölümünden sonra Güney Afrika’da yaşamaya devam etti. Apartheid döneminde Zulular “Inkatha Özgürlük Partisi’nin çekirdeğini oluşturdular. Zulu, Apartheid karşıtı mücadelede yerli gücünün bir simgesi olarak kullanıldı.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
David S. Kidder, Noah D. Oppenheim, Entelektüelin Kutsal Kitabı, Maya Kitap, 2013
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
Shaka Zulu
19. yüzyılda Avrupa sömürgeciliğine karşı büyük direniş sergileyen Afrikalı bir kabile konfederasyonu olan Zuluların tarihindeki en önemli kralları arasında yer alan Shaka Zulu, kanlı savaşlarla geçen on iki yıllık iktidarı döneminde günümüz Güney Afrikası’nın büyük bir bölümüne yayılan geniş bir imparatorluk kurdu. Aynı zamanda yüzyılın sonraki dönemlerinde İngiliz istilası ile mücadele edebilecek kadar güçlü bir ordunun temellerini ayan Shaka, Zulu şeflerinden birinin oğluydu. Annesi babasından ayrı yaşıyordu. Shaka altı yaşındayken annesiyle birlikte sürgüne gönderildi. Babasının ölümüyle birlikte sürgünden dönerek hak iddia eden Shaka rakiplerine karşı ölümcül saldırılar başlattı. Shaka’nın imparatorluğu kurmak için başlattığı savaşlar yüz binlerce insanın ölümüne neden oldu. Ancak o yine de bir halk kahramanı olarak anıldı. Bıraktığı miras, günümüzde Güney Afrika’nın en büyük etnik gruplarından biri olan Zuluları bir arada tutmaktadır.
Ziya Gökalp
Türk, şair, yazar ve siyasetçidir. Ziya Gökalp, 23 Mart 1876'da Diyarbakır'da dünyaya geldi. Asıl ismi Mehmet Ziya’dır. Babası, aslen Çermikli olan Vilayet Evrak Memuru Mehmet Tevfik Efendi, annesi Zeliha Hanım’dır. Babasını henüz lisedeyken 1890 senesinde, annesini ise 1923 senesinde kaybetmiştir. 1900 senesinde Diyarbakır’da amcasının kızıyla evlenmiş ve üç çocuk sahibi olmuştur.
Samuel Adams
Amerikalı bir siyaset adamı olan ve Bağımsızlık Savaşı önderleri arasında yer alan Samuel Adams Bostonlu bir bira imalatçısının oğludur. Adams iş hayatında başarısızlıklar, özel hayatında da trajedilerle dolu geçen yirmi yılın ardından İngiltere yönetimine karşı ateşli bir muhalif olarak ortaya çıktı. Zaten son derece yaygın olan Boston’daki İngiltere aleyhtarı hoşnutsuzluğu örgütleyerek Amerikan Devrimi’ne doğru evrilen direniş sürecini başlattı. Adams, sorun çıkaran bir muhalif olarak görülmeye başlamasından hemen önce pek çok insan için sadece başarısız bir adamdı. Elindeki parayı idare etme noktasında sıkıntılar yaşıyordu. Babasından kalan bira imalathanesi de kısa zamanda ekonomik sıkıntıları girdi. Bir gazete çıkartmaya çalışsa da finansal sorunlar nedeniyle mümkün olmadı. Bir dönem Boston’da vergi tahsilatı yaptı. Altı çocuğu olan Adams’ın sadece 2 çocuğu hayatta kalabildi.
Abdülaziz Bey
Ataları nakîbüleşraflık görevinde bulunan Abdülaziz Bey’in soyunun Hz. Ali’ye ulaştığı belirtilir. Ailesi Kırım’ın Ruslar tarafından işgali üzerine I. Abdülhamid’in davetiyle Seyyid Hamdullah Efendi zamanında Darıca civarında bir çiftlik satın alarak oraya yerleşti. Abdülaziz Bey’in dedesi Pertev M. Said Paşa burada doğdu. Sıbyan mektebinden sonra özel hocalardan Arapça ve Fransızca öğrenen Abdülaziz Bey memuriyet hayatına Bâbıâli’de Ahkâm-ı Adliyye Riyâseti Mektûbî Kalemi’nde başladı. Ardından Sadâret Mektûbî Kalemi’nde mülâzemete ve Mühimme Odası’nda hulefâlığa getirildi. Sırasıyla İntihâb-ı Me’mûrîn Komisyonu’nun tahrir heyetine, Şûrâ-yı Devlet kalemine, Meclis-i Meb‘ûsan’ın Dersaâdet’ten mebus seçimi için teşkil edilen Devâir-i İntihâbiyye İkinci Daire Umûr-ı Tahrîriyyesi’ne mülâzemetle dâhil oldu. Seçimlerden sonra yine Şûrâ-yı Devlet kalemine döndü. Bu arada yeniden kurulan Sicill-i Ahvâl Komisyonu Hey’et-i Tahrîriyye-i Muvakkatesi’nde çalıştı. Kısa süren istifasının ardından Evkāf-ı Hümâyun Nezâreti’nin imamlık, hatiplik ve müezzinlik gibi vazifeleri düzenleyen Cihat İdaresi’ne geçti. Ma‘rûzât-ı Mühimme Kitâbeti’nde yaklaşık yirmi yıl görev yaptı. Evkaf İdare Meclisi âzası, Meşrutiyet’in ardından meclis reisi oldu. 1909 ıslahatında aynı nezârette müfettişlik vazifesine nakledildi. Şerif Ali Haydar Paşa’nın nezâretinde Edirne, Selânik, Kosova ve Manastır vilâyetleri Evkaf müfettişliğine tayin edildi. Müfettişliğin lağvı üzerine İstanbul’a geldi. Son vazifeleri İstanbul Vilâyeti Tahrîr-i Müsakkafât Komisyonu ve Maliye Nezâreti Arâzî-i Mevkūfe Komisyonu başkanlığıdır. Emekliye ayrıldıktan bir süre sonra vefat etti.
Aspendos Tiyatrosu
Türkiye’nin en çok ziyaret edilen ören yerleri arasında bulunan Aspendos Antik Kenti’nde bulunan Aspendos Tiyatrosu, büyüklüğü, sağlamlığı ve görkemli sahne binasıyla önemli bir tarihi yapıdır. Antalya’nın Serik ilçesine bağlı Belkıs köyünde bulunan tiyatro, antik Aspendos kentinde 2. yüzyılda Roma İmparatoru Marcus Aurelius döneminde inşa edildi. 15-20 bin kişilik oturma kapasitesine sahip tiyatronun sahne binası, ahşap sahnenin, onun gerisindeki duvarları süsleyen heykeller ve sütunlar dışında, neredeyse eksiksiz bir şekilde günümüze ulaşmış durumda. İki uçtaki merdivenler ve oturma yerleri üzerindeki 58 sütun ve kemerden oluşan galeri ise onarım görmüş durumdadır. Yapıda kullanılan ana malzeme kalitesiz bir tür konglomera olsa da oturma sıraları, döşemeler ve kaplamalarda mermer kullanılmıştır.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun
ANASAYFA
HABERLER
ANSİKLOPEDİ
MAKALELER
RESİMLERLE TARİH
RÖPORTAJLAR
ARŞİV
GİZLİLİK
HAKKIMIZDA
KÜNYE
İLETİŞİM
REKLAM
TARİH
İLETİŞİM FORMU
'Bilge Ansiklopedi' parolası ile yayın hayatına başlayan Beyaz Tarih bilgiye ulaşabileceğiniz en hızlı ve en güvenli internet adresidir. Tarihi ve güncel konular üzerine özel hazırlanmış dosyalar, makaleler, haberler, kültür-sanat yayınları ve ansiklopedi maddeleri ile akademisyenlerin yazıları eşliğinde yaşanmış tarihi öğrenmek adına gerçeğe vakıf olacağınız bir tarih platformudur.'