1932 yılından sonra devletçilik uygulaması birinci ve ikinci sanayileşme planlarıyla başarılı oldu. Birinci sanayileşme planı 1933- 1938 arasındaydı. Plan çerçevesinde yapılan sanayi ve altyapı yatırımları öngörülenden de fazla oldu. AKP’ nin sata-sata bitiremediği altyapı yatırımları ve KİT’lerin çoğu bu dönemde yapıldı.
İkinci sanayileşme planı, ikinci dünya savaşı hazırlıkları ve kaynakların savunmaya ayrılması nedeniyle birincisi kadar başarılı olmadı.
1960’lı yıllardan sonra “Karma Ekonomik Model” uygulandı. Bu modeli düzenleyen beş yıllık kalkınma planları, kamu sektörü için emredici, özel sektör için yol gösterici idi.
Beş yıllık kalkınma planları, 1970’li yılların ortalarına kadar yüksek büyüme sağladılar. Oysaki planlı döneme geçişte, o zamanki liderlerin birisi, “Plan mı? Pilav mı?” tartışması çıkarmıştı.
1980 sonrası, karma ekonomik model yerine, dışa açık liberal ekonomik kalkınma modeli getirildi. Rahmetli Özal da planlamadan geldiği için, beş yıllık planları da rafa kaldırmadı. Makro planlama çerçevesinde, turizm gibi bazı sektörleri öncelikli sektör olarak ilan etti ve teşvik etti.
Gemi sanayi, turizm sektörü bu teşviklerle gelişti.
AB ile Gümrük Birliği Anlaşması, IMF ile yakın ilişkiden sonra Devlet Planlama Teşkilatı ve beş yıllık planlar yalnızca rafları süslemeye başladı.
Her bakana bir plan
Kafasına esen kendi planını yapmaya başladı. Bir anlamda plan anarşisi doğdu. Bunu AB ve IMF bilerek yaptı. Zira IMF için önemli olan Türkiye’nin sanayileşmesi değil dış borcunu ödemesiydi. AB için önemli olan ise Türkiye ile olan dış ekonomik ilişkilerden daha kârlı çıkmaktı… Türkiye’ye mal satmaktı. Türkiye üreten bir ülke olsaydı, AB’nin satacakları da azalırdı.
Maliye “orta vadeli mali plan” yapmaya başladı. Hazine müsteşarlığı “stratejik plan” yaptı. Yani pilav masum kaldı… Plan işi çorbaya döndü.
Yetmedi… Şimdi Nazım Ekren de mikro plan yapacağını söylüyor.
Planlama aynı zamanda özel ve kamu sektörü arasında, kamu sektörünün kendi içinde ve sektörler arasında koordinasyona yardımcı olmaktır. Bu yolla ancak ekonomideki kıt kaynakları en verimli sektörlere ayırmak mümkün olur. Kullanılacak iktisat politikası araçları, mali politika araçları da bu makro plan içinde bir biri ile uyumlu olarak tarif edilir.
Yıllık uygulamalar da yine bu plana uygun yıllık programlar çerçevesinde yapılır.
Bir devletin, bir planı olur. Kamu kurumları bu plana uyar. Her bakanlık veya müsteşarlık ayrı bir devlet gibi davranırsa, anarşi olur.
Hazine’nin stratejik planı
Hazine devletin kasasıdır. Devlet adına borç idaresini yürütür. Devletin ne yapacağı, ne kadar borçlanacağı, makro planlarda vardır. Hazine neyin stratejik planını yapıyor?
Müsteşarlığın açıkladığı stratejik öncelikler şöyle sayılıyor…
Kamu mali varlık ve yükümlülük yönetimi…
Zaten Hazine’nin görevi budur… Bu görev yasayla verilmiştir. Hazine’nin görevini yazıp altına da stratejik plan demesi komik değil mi?
Yatırım ortamı ve yatırımlarda devlet yardımları…
Yatırım ortamını Hazine mi hazırlar?.. Yoksa ekonomik istikrar mı hazırlar?.. Ekonomik istikrar için, Hazine yetmez. Hazine’den önce hükümet, uygulanmakta olan politikalar gelir. Hazine’nin yatırımlar için para dağıtması, yalnızca kasa olmasından ileri gelir. Yoksa hangi sektörün, ne şekilde ve ne zaman destekleneceği, kararnamelerle belirlenir.
Hazine bir başka stratejik öncelik olarak, sigortacılık sektörü ve özel emeklilik sistemini sayıyor… Yani sektörel plan yapıyor!
İktisat açısından bakarsan bu işlere “akla ziyan işler” denilir.
Yayın Tercüman	
Yazı dolaşımı
PİYASALAR BIÇAK SIRTINDA
ENFLASYON HEDEFLEMESİ GÜNCELLENEMEZ
Bir cevap yazın Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir
Yorum
İsim *
E-posta *
İnternet sitesi
Δ
Arama:
Son Yazılar
Dış Güçler Belli
Rezervlerde Erime Hala Cevap Bulamadı
Ekmek Kuyrukları Olur mu?
Hamasetle Kriz Çözülmez
Ekonomide Panik
Yüksek Kurla Siyasetin Finansmanı mı Yapılıyor?
Bu Krizi Nasıl Atlatırız?
TL Krizi Buhrana Dönüşür Mü ? (II)
TL Krizi Buhrana Dönüşür mü? (1)
Halkın Cebinden Çıkmayan Eller
Ekonomi Haberleri
Arşivler
Arşivler Ay seçin Kasım 2021 (21) Ekim 2021 (22) Eylül 2021 (22) Ağustos 2021 (20) Temmuz 2021 (22) Haziran 2021 (22) Mayıs 2021 (21) Nisan 2021 (22) Mart 2021 (22) Şubat 2021 (20) Ocak 2021 (22) Aralık 2020 (23) Kasım 2020 (21) Ekim 2020 (22) Eylül 2020 (22) Ağustos 2020 (21) Temmuz 2020 (23) Haziran 2020 (21) Mayıs 2020 (22) Nisan 2020 (22) Mart 2020 (22) Şubat 2020 (20) Ocak 2020 (20) Aralık 2019 (21) Kasım 2019 (21) Ekim 2019 (23) Eylül 2019 (21) Ağustos 2019 (18) Temmuz 2019 (22) Haziran 2019 (16) Mayıs 2019 (21) Nisan 2019 (21) Mart 2019 (22) Şubat 2019 (18) Ocak 2019 (21) Aralık 2018 (22) Kasım 2018 (22) Ekim 2018 (22) Eylül 2018 (21) Ağustos 2018 (23) Temmuz 2018 (22) Haziran 2018 (18) Mayıs 2018 (31) Nisan 2018 (21) Mart 2018 (23) Şubat 2018 (20) Ocak 2018 (23) Aralık 2017 (16) Kasım 2017 (22) Ekim 2017 (22) Eylül 2017 (21) Ağustos 2017 (20) Temmuz 2017 (20) Haziran 2017 (17) Mayıs 2017 (23) Nisan 2017 (21) Mart 2017 (23) Şubat 2017 (20) Ocak 2017 (22) Aralık 2016 (20) Kasım 2016 (22) Ekim 2016 (22) Eylül 2016 (15) Ağustos 2016 (23) Temmuz 2016 (16) Haziran 2016 (22) Mayıs 2016 (22) Nisan 2016 (21) Mart 2016 (23) Şubat 2016 (21) Ocak 2016 (21) Aralık 2015 (24) Kasım 2015 (20) Ekim 2015 (22) Eylül 2015 (23) Ağustos 2015 (22) Temmuz 2015 (22) Haziran 2015 (22) Mayıs 2015 (21) Nisan 2015 (23) Mart 2015 (22) Şubat 2015 (20) Ocak 2015 (22) Aralık 2014 (23) Kasım 2014 (22) Ekim 2014 (21) Eylül 2014 (18) Ağustos 2014 (21) Temmuz 2014 (19) Haziran 2014 (21) Mayıs 2014 (21) Nisan 2014 (22) Mart 2014 (23) Şubat 2014 (20) Ocak 2014 (24) Aralık 2013 (22) Kasım 2013 (21) Ekim 2013 (18) Eylül 2013 (18) Ağustos 2013 (18) Temmuz 2013 (19) Haziran 2013 (15) Mayıs 2013 (18) Nisan 2013 (18) Mart 2013 (17) Şubat 2013 (16) Ocak 2013 (19) Aralık 2012 (17) Kasım 2012 (19) Ekim 2012 (19) Eylül 2012 (17) Ağustos 2012 (16) Temmuz 2012 (15) Haziran 2012 (19) Mayıs 2012 (22) Nisan 2012 (18) Mart 2012 (19) Şubat 2012 (20) Ocak 2012 (18) Aralık 2011 (17) Kasım 2011 (20) Ekim 2011 (17) Eylül 2011 (17) Ağustos 2011 (23) Temmuz 2011 (17) Haziran 2011 (19) Mayıs 2011 (22) Nisan 2011 (19) Mart 2011 (20) Şubat 2011 (12) Ocak 2011 (17) Aralık 2010 (20) Kasım 2010 (18) Ekim 2010 (18) Eylül 2010 (18) Ağustos 2010 (18) Temmuz 2010 (14) Haziran 2010 (19) Mayıs 2010 (18) Nisan 2010 (18) Mart 2010 (21) Şubat 2010 (19) Ocak 2010 (24) Aralık 2009 (25) Kasım 2009 (17) Ekim 2009 (23) Eylül 2009 (23) Ağustos 2009 (17) Temmuz 2009 (19) Haziran 2009 (23) Mayıs 2009 (18) Nisan 2009 (21) Mart 2009 (20) Şubat 2009 (21) Ocak 2009 (20) Aralık 2008 (17) Kasım 2008 (26) Ekim 2008 (24) Eylül 2008 (23) Ağustos 2008 (26) Temmuz 2008 (30) Haziran 2008 (28) Mayıs 2008 (24) Nisan 2008 (20) Mart 2008 (26) Şubat 2008 (26) Ocak 2008 (27) Aralık 2007 (22) Kasım 2007 (24) Ekim 2007 (22) Eylül 2007 (29) Ağustos 2007 (24) Temmuz 2007 (33) Haziran 2007 (30) Mayıs 2007 (30) Nisan 2007 (20) Mart 2007 (20) Şubat 2007 (19) Ocak 2007 (19) Aralık 2006 (19) Kasım 2006 (10) Eylül 2006 (4) Ağustos 2006 (24) Temmuz 2006 (23) Haziran 2006 (6) Nisan 2006 (3) Mart 2006 (6) Ocak 2006 (3) Kasım 2005 (4) Ekim 2005 (16) Eylül 2005 (26) Ağustos 2005 (18) Temmuz 2005 (20) Haziran 2005 (26) Mayıs 2005 (25) Nisan 2005 (26) Mart 2005 (23) Şubat 2005 (11) Ocak 2005 (10) Kasım 2004 (1) Ekim 2004 (12) Eylül 2004 (10) Ağustos 2004 (4) Temmuz 2004 (11) Haziran 2004 (5) Nisan 2004 (15) Mart 2004 (13) Ocak 2004 (2)