MAGAZİN KÜLTÜR EKONOMİ YAŞAM DERNEKLER ÖZEL HABER SAĞLIK EĞİTİM KADIN EMLAK 3.SAYFA MEDYA BİLİM-TEK GENEL POLİTİKA
Aydın Doğan Vakfı'ndan Mainz'de Türeci ve Şahin'e ödül
Der Freitag: Almanya'da 10 milyon kişi yoksulluk sınırında
Gemici: Çifte vatandaşlık mücadelemiz sonuç verdi
Hollanda'da olaylı protesto gösterisi: "Biz denek değiliz"
'Biz Hamburg'uz! Var mısın?' ile kapılar göçmenlere açıldı
Sol Parti adayı Doktor Nuran Sarıca: Alman vatandaşı olmayan göçmenlere seçme ve seçilme hakkı tanınsın!
Cezaevinde yaşamını yitiren Gonzalo anılacak
Almanya - Türkiye Tiyatro Köprüsü Festivali Başlıyor
IŞİD üyesine, Ezidilere soykırımdan ömür boyu hapis
Almanya'da hastanelerin dörtte üçü ameliyatları erteliyor
Onaylanmamış aşı kampanyasına polis baskın yaptı
Almanya'da polislerin ırkçı yazışmaları ortaya çıktı
Fransa, bütün yolculardan PCR test sonucu talep edecek
Yunanistan'da aşı olmayan yaşlılara her ay para cezası
Polonya'da AB dışından gelenlere 14 gün karantina
İsviçre: Halk, Covid-19 önlemlerine yüzde 60 destek verdi
İstanbul'u lodos vurdu: Ölü ve yaralılar var
Kurtulmuş: III. Dünya Savaşı ekonomik olarak başladı
Korkut Eken’den Osman Kavala açıklaması
Antalya'da camide bale yapan kadın gözaltına alındı
Stoltenberg: Rusya’nın saldırısının bedeli ağır olacaktır
Güney Afrika'dan çağrı: Seyahat kısıtlamalarını kaldırın
'Afgan kızı' Gula, Taliban'dan kaçarak İtalya'ya sığındı
Lavrov'dan Küba Başbakan Yardımcısı Ruiz'e espirili yanıt
Peker: Söylediğim hiçbir şey hak ettiği değeri görmedi
Sol partiler, haftada dört gün çalışma düzeni önerdi
Temel Karamollaoğlu: "FETÖ’nün temeli AKP'nin içinde"
Yemesi eziyete dönüşen çok acı yiyecekleri neden severiz?
Facebook, WhatsApp ve Instagram'a erişim sağlanamıyor
Whatsapp'ta yeni renk dönemi: iOS da geliyor
Sabahın erken saatlerinde iPhone 13 için kuyruk oluştu
Bilim insanları güneş sistemi dışında gezegenler keşfetti
UEFA yeni genelgesi ile tek söz hakkını doktorlara veriyor
Portekiz’de 13 futbolcuda Omicron varyantı tespit edildi
Ronaldo, Zidane’ın gelişine yeşil ışık yaktı
UEFA'dan Galatasaray'a ceza: Maça taraftar alınmayacak
Flaş Haber
Merkez Bankası piyasaya 1 milyar dolar sattığını açıkladı
Yazdır Facebook'ta Paylaş
TCMB 1 milyar dolar sattı
Stoltenberg: Rusya’nın saldırısının bedeli ağır...
DSÖ: Pandemiyi durdurmak tercih meselesidir
Fransa, yolculardan PCR test sonucu...
Gazeteci gözüyle savaş
Türkiye
Ragıp Zarakolu
21 Şubat 2021, 23:04
Yazarın Diğer Yazıları 21.02.2021 - Gazeteci gözüyle savaş 06.08.2020 - M. Güneş Şahiner Yalnız Değil! 15.07.2020 - Düşün Yayınlarının Yakılması 09.10.2019 - 21. yüzyılın Chamberlain’i Trump 28.03.2015 - 1915 Soykırımı tarihin otopsi masasında -I- 25.03.2015 - ICORN Toplantısı 15.11.2014 - Suskunluk protestosu 29.10.2013 - Sen 1915 için ne yapacaksın baba?
Yüzleşilmeyen tarih kendini yeniler ve aynı görüntülere aynı coğrafyalarda tanık olunur.
21.02.2021 - 00:03 Güncelleme: 21.02.2021 - 00:03
Stockholm. Balkan Savaşları uluslararası basının farklı cephelerde çok sayıda muhabirle izlediği bir konu oldu, birçok kitap yazıldı, çekilen fotoğraflarla birçok sergi açıldı. Modern gazeteciliğin bu savaşla sıçrama yaptığı söylenebilir. Kadın gazeteciler de izledi. Savaşı izleyen gazeteci ordusu arasında John Reed ve Leon Troçki de vardı. Osmanlı cephesinde en başarılı gazetecilik yapan ve bunu kitaba dönüştüren ise Aram Andonyan’dı. (*) Aram Andonyan, 24 Nisan’da yapılan toplu aydın tevkifatından sonra ayağı kırıldığı için mucize kabilinden sağ kalmıştı. Meskene toplama kampından da sağ kurtulmayı başardı ve ateşkesten hemen sonra ilk tanıklıkları toparladı Halep’te Cemal ve Kamal Paşaların da çok kez kalmış olduğu Baron Otel’de. Bir anlamda bu bir soykırım gazeteciliğiydi. Tecrübeliydi. Kampta onu kollayanlardan biri de Sarkis Çerkesyan’ın babası idi. 1952 yılında Paris’te 77 yaşında öldü Andonyan.
Balkan Savaşları 1. Dünya Savaşı’nın ve etnik arındırmaların ilk provası gibi oldu. Gazeteciler, Serez’de Bulgar ordusunun sivil halka karşı yaptığı kıyımı protesto eden bir ortak metne imza attılar. Bu da bir ilkti. Balkan Savaşları aynı zamanda savaş suçlarının ilk kez kapsamlı bir biçimde belgelendiği savaş oldu. Carnegie Raporu ile. Bu raporun 100 küsür yıldır Türkçeye çevrilmemiş olması Türkiye akademiasının ayıbı. 1919-22 Türk-Yunan Savaşındaki karşılıklı sivillere yönelik savaş suçlarına ilişkin bir taporu da var Carnegie’nin.
Paris’te çıkan Le Journal adına gerek 1., gerekse 2. Balkan Savaşlarını izleyen Fransız gazeteci Henry Barby (1876-1935) ise, Kumanova, Pirleve, Manastır ve Edirne’nin düşüşüne tanık oldu. “Sırpların Zaferi” (1913) ve “ Sırp- Bulgar Savaşı” (1914) başlıklı iki kitap da yazdı. 1. Dünya Savaşında ise Barby, Kafkasya Cephesinde muhabirlik yapıyordu. Dolayısıyla Ermeni soykırımının gelişmini de sıcağı sıcağına, savaşın farklı evrelerinde izledi. Tanıklıklarını topladığı kitabı “Dehşet Ülkesi. Martir Ermenistan”(**) Ermeni soykırımıyla ilgili çok önemli, gerçek kaynaklar arasında yeraldı. Barby, Osmanlı ordusunun geri çekilmesinden sonra Trabzon, Erzurum, Erzincan yörelerini 1916 ilkbahar başında savaş muhabiri olarak ziyaret etti ve cok canlı izlenimler aktardı. 1918 de Transkafkasya’ya yeniden geldi ve bu orada kalışın ürünü ise, o dönemde, bölgede yaşananlar ve özellikle Bakü Komünününün kurulması ve onu izleyen olaylara ilişkin ilgili, “Rus Bozgunu. Bolşevik Çılgınlığı ve Ermeni Destanı” adlıkitabı oldu. (La débâcle russe. Les extravagances bolcheviques et l’épopée arménienne, Paris, yeni basımı: Chamigny, 2009
Barby 1916 Mart ayında Tiflis’ten hareket ederek trenle Sarıkamış ve Erzurum’a gitti. Daha Sonra, Rus ordularının hareketlerini izleyerek Doğu Anadolu’nun çeşitli illerini ziyaret etti. Bu ziyaretler ona, Ermeni soykırımından sağ kurtulanlardan aldığı önemli tanıklıkların kayda geçirmesini sağladı.
Barby’nin belgelendirme tabanı çok genişti. 1916 yılınınMart ve Nisan aylarında özellikle Ermeni ve Kürt görgü tanıkları ile detaylı görüşmeler yaptı. Bu arada Osmanlı İmparatorluğu'nda görev yapan ve o sırada tarafsız ülke statüsünde olan İtalya ve ABD diplomatlarının tanıklıklarına da yer verdi.
Barby, Osmanlı devletinin savaşta müttefiki olan Almanya’nın yurttaşlarının (özellikle, Alman Kızıl Haç hemşirelerinin) tanıklıklarıve kaçan ve Tiflis’e sığınan Ermeni mültecilerin, yetimlerin tanıklıklarını da aldı.
Barby, “korkunç suçun, tüm Hristiyan halkın bu sistematik kökünün kazınması, İttihat hükümetinin suçudur” diyordu. Barby’nin farklı bölgelerde kaydedilen olaylara, özellikle ziyaret ettiklerine, özel olarak Erzurum vilayetine göndermede bulunuyor. Diğer vilayetlerden ulaşan tanıklıklarla da karşılaştırarak, imparatorluğun bütün bölgelerindeki Ermeni nüfusunun aynı kadere uğradığını saptıyor.
Aynı çerçevede Barby, Trabzon’da yaşananları da irdeler. Çok az istisna dışında, 14.000 sayısında, şehrin hemen hemen tüm Ermenilerinin öldüğü bu katliamlarla ilgili olarak, yazar aynı zamanda, bunların sorumluluğunu kentin İttihat ve Terakki Partisi başkanı, Nail Bey’e verir.
Barby, devlet politikası sonucu, 24 Nisan’da İstanbul’da Ermeni aydınlarının tutuklanmasını da değiniyor. “Aydınların ve farklı mesleklerden olan profesör, doktor, sanatçı, yazar bu kişilerin siyasal nedenden dolayı değil, ulusal kimliklerinden dolayı tutuklandığını belirtiyor ve İttihatçı liderlerin onları susturmanın gerekliliğine inandığını söylüyor.
Barby, tüm Ermeni halkının silahsızlandırılması, Müslümanların silahlandırılması, Kürt çetelerinin örgütlenmesi, “çeteler” oluşturmak için, hapishanelerdeki suçluların serbest bırakılması gibi Osmanlı devlet politikasına da işaret ediyor.
Yazar dikkatini çeken başka bir husus da,“hepsinin kökünü kazımak için bir bahane bulmak amacıyla”, Ermenilerin kendilerini yönelik kötü muameleleri protesto etmelerinin de “ayaklanma girişimi” olarak gösterilmesi ve bazı “fanatik ajitatörlerin” kullanılmasıdır. Nazilerin, Alman Reichstag’ını, Hollandalı bir anarşisti kullanması gibi. Ya da Kristal Gecesi’nin, bir Yahudi gencin Cenevre’de bir Alman diplomatını vurmasından sonra başlatılması gibi. Bizde de 2015 yılında barış sürecinin Dolmabahçe mutabakatından sonra karanlık bir öldürme olayı ile başlamadı mı? Ya da 1993 barış sürecinin Dersim’de 33 askerin öldürülmesi ile sonlanması gibi.
Barby “operasyonun başkentten gelen bir emirle başladığının ve tüm illerde ve tüm köylerde ilan edildiğinin” açıkça altını çiziyor. “Gerçekte, bu sürgün, kıyım – kervan – çöl olan birbirini izleyen üç eylemle bir halkın kökünü kazımaktan, bir halkın aşamalarla kıyılmasından başka bir şey değildi” diye kitabını sonuca bağlar.
Anlatımını kendi izlenimleri ile zenginleştirir. Bölge Rus ordusunun eline geçtikten sonra, gazeteci Barby bir dehşete yolculuk yapar, kırsal alanlar hala insan kalıntıları ile doludur. Sanki Cadılar Bayramı'nda (Halloween) tarlalara atılmış oyuk balkabakları gibiydi der. (***) Ya da Kamboçya’daki ölü tarlaları gibi.
Can Dündar da, 2008 yılında yaptığı “Mustafa” adlı belgeselde, Mustafa Kemal’in 1916 yılında göreve yollandığı Mardin yollarında gördüğü kalıntılar nedeniyle karamsarlığa girdiğine üstü kapalı biçimde değinir.
Yüzleşilmeyen tarih kendini yeniler ve aynı görüntülere aynı coğrafyalarda tanık olunur. 100. Yılda Sincar’da yinelenen Ezidi Soykırımı gibi.
Yanya’da Vehip Paşa’nın teslim oluşu.
Serez’de Bulgar ordusu tarafından katledilen Rum eşrafından biri. Fransa’da La Figaro gazetesinde yayınlanan fotoğraf.
Fransız savaş muhabiri Jean Leune, 1913 yılında Osmanlı-Yunan Bizani muharebesini izledi
Balkan Savaşında Osmanlı savaş esirleri
l'Illustration ve le Figaro. muhabiri Hélène Vitivilia Leune, Preveze yakınlarındaki Filippiada kasabasında. Sorbonne mezunu İstanbullu bir Rum hanım
(*) Bk: Leon Troçki, Balkan Savaşları, İş B. Yayınları, 2012; John Reed, Balkanlarda Savaş, Pencere Y. 2006. Aram Andonyan, Balkan Savaşları, Aras Y. 2002.
(**) Barby H., Dehşet Ülkesi, Kurban Ermenistan, ed. Varoujean Poghosyan, Erivan Üniversitesi Yayını, 2015. İlk basım: Au pays de l’épouvante. L’Arménie martyre. Préface de M[onsieur] Paul Deschanel, Albin Michel, Paris 1917.
(***) Kirkor Balakian, Berlin’de eğitim gördüğü için ve Alman dostları nedeniyle sürgüne 1916 yılında yollanır. Yolda bütün bu insankalıntıları yanında, kendine nezaret eden görevlilerinin tanıklıklarını dinler. Toros tünellerini yapan işçilerin ve Almanların yardımı ile kaçırılır. Bk: Krikor Balakian, Ermenilerin Golgathası, Belge Yayınları 2014.
https://artigercek.com/yazarlar/ragipzarakolu/gazeteci-gozuyle-savas
Makaleler, yazarların görüşlerini yansıtmaktadır. Avrupa Postası'nın kurumsal bakış açısıyla örtüşebilir ya da örtüşmeyebilir.
Yorum Gönder 0
Adınız
Yanıt: @name x
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
47.1B Beğeni
Facebook'ta Beğen
843 Takipçi
Twitter'da Takip Et
Youtube Abone Ol
Instagram Takip
Bu Hafta Çok Okunanlar
1. TGH'ya sert eleştiri ve istifa... Türkische Gemeinde Hamburg (TGH) peş peşe gelen istifalarla sarsıldı....
2. Mücadeleyi anlatan belgesel film:... 1970‘li yıllarda Karadeniz kıyısındaki Fatsa ilçesinde yürütülen...
3. 'Minik Serçe'nin şarkısı... Sezen Aksu'nun yeni şarkısı yayınlandı. "Belki De Aşk...
4. Almanya'da polislerin ırkçı... Almanya'nın Köln kentinde şiddet sonucu 1 kişinin ölümüne...
5. Ekim devriminin 104. Yılında: Sosyalist Sanat... Ekim devriminin 104. Yılını kutladığımız bugünlerde Bulgaristan’a...
6. 'Afgan kızı' Gula, Taliban'dan... National Geographic dergisinin kapak fotoğrafında yer alan ve etkileyici...
7. Gemici: Çifte vatandaşlık mücadelemiz... Çifte vatandaşlık konusunun SPD, Yeşiller ve FDP’nin oluşturacağı...
8. Aydın Doğan Vakfı'ndan Mainz'de... Doğan Grubu’nun Onursal Başkanı Aydın Doğan ve ailesi, Aydın Doğan...
9. Der Freitag: Almanya'da 10 milyon... Haftalık yayımlanan "der Freiteg" dergisinin haberine göre...
10. Antalya'da camide bale yapan kadın... Antalya’da Muratpaşa Camisi'nde cuma namazı öncesi bekleyenlerin...
Bu Hafta Çok Yorumlananlar
1. Mücadeleyi anlatan belgesel film:... 1970‘li yıllarda Karadeniz kıyısındaki Fatsa ilçesinde yürütülen...
Popüler Galeriler
Yazarlar
Engin Erkiner
MAKSAT GÖÇMEN OLSUN!
Mehmet Ünlü
Dinden beslenenler derin bir kriz sürecine girdi
Ganime Gülmez
Ella’ya özgürlük!
Murat Çakır
“Aman ne güzel!”
Hakan Arslan
Erdoğan erken seçim kararı alamaz!
Halil İçöz
Doğan Akhanlı’nın ardından…
Mehmet Kılıç
İŞÇİ SINIFINA ATILAN UÇAN TEKMELER
Ahmet Nesin
O insan değil!
Metin Es
CHP lideri Kılıçdaroğlu Dersim'le yüzleşip, helalleşsin
Cumali Yağmur
GÖÇMEN AZINLIK NASIL ÖRGÜTLENMELİDİR?
Molla Demirel
Devrimci bir yazarın sonsuzluğa yolculuğu
Yener Orkunoğlu
Diyalektik Materyalizm ve Tartışmalı Sorunlar
Mehmet Tanlı
Hayatlarını, hayallerini Sirkeci'de tahta bavula sığdıran insanlarımız…
Selçuk Şahin Polat
KÜBA İLE DAYANIŞMAYI YÜKSELTELİM!
Soné Gülyan
Doğan Akhanlı: Muhalif duruşun alçak gönüllü hali
Av.Mahmut Erdem
Private Video- und Fotoaufnahme von Polizeieinsätzen
İlhami Yazgan
"Hakikat“in Perdesi
Hıdır Eren Çelik
Nasıl bir Demokrasi istiyoruz?
Aslı Filiz
Ana Tanrıça ‘Kibele’
Bahadır Özerdem
"HAKİKAT Şeyh Bedreddin" Filmi Neden İzlenmeli?
Aziz Tunç
İzmir, Konya ve Altındağ'daki katliam ortamını kimler hazırladı?
Erdoğan Sedef
Geçmişten Günümüze Alevi Soykırımı ve Sivas
H.M.Aydın
Bitmeyen Son Yolculuk
Süheyla Kaplan
KADINA ŞİDDET İKTİDARIN DIŞA VURUMUDUR
Özel Haber
Merkez Bankası piyasaya 1 milyar dolar sattığını açıkladı
Stoltenberg: Rusya’nın saldırısının bedeli ağır olacaktır
DSÖ: Pandemiyi durdurmak şans değil, tercih meselesidir
Fransa, bütün yolculardan PCR test sonucu talep edecek
Yunanistan'da aşı olmayan yaşlılara her ay para cezası
UEFA yeni genelgesi ile tek söz hakkını doktorlara veriyor
The Guardian: Dünyanın en pahalı şehri Tel Aviv
IŞİD üyesine, Ezidilere soykırımdan ömür boyu hapis
Aydın Doğan Vakfı'ndan Mainz'de Türeci ve Şahin'e ödül
Der Freitag: Almanya'da 10 milyon kişi yoksulluk sınırında
Alıntı Yazarlar
Sibel Özbudun
EKİM DEVRİMİ’NİN 104. YILINDA SINIF VE İKTİDARI YENİDEN DÜŞÜNMEK[*]
Temel Demirer
EKİM DEVRİMİ: GEÇMİŞ DEĞİL, GELECEĞİN BUGÜNÜ[*]
Doğan Özgüden
Helalleşirken unutmayın: Sabahattin Ali
Can Dündar
Dersim'den, Aşkale'ye helalleşme yolculuğu!
Haydar Ersöz
Kırmızı bültenle aranıyordu?
Sibel Özbudun
1 MAYIS 2021 GÜZERGÂHINDA[*]
Hayri Argav
DÜNYA ROMANLAR GÜNÜ
Necati Abay
6 Nisan 1909’dan bu yana öldürülen 124 gazeteci ve yazarın listesi
Kemal S. Çözüm
Alternatif olmayan muhalefete alternatifler
Demir Küçükaydın
Dünya Anadil Günü Vesilesiyle – Anadil’de Eğitim Hakkı, Resmi Dil, “Lingua Franca” ve Demokrasi Üzerine
Ragıp Zarakolu
Gazeteci gözüyle savaş
Erdal Boyoğlu
Varlık Vergisi uygulaması Türkiye'de ırkçılığın resmidir
Soner Yalçın
Bunu kimseye söylemedim
Nejat Pişmişler
12 Eylül'ün 40. yılında sürgünlüğü yaşamak
İzge Günal
Nobel ödüllü Naziler
M.İnan Filiz
CAN SOMEONE TRANSLATE THIS POEM FOR GEORGE C.
Emre Ilıcak
BİR İSTANBUL HANIMEFENDİSİ… NAŞİDE HANIM…
İLKER ZAFER
ÇOCUK İSTİSMARINA KARŞI NE YAPABİLİRİZ?
Ali Ekber Pektaş
Yeni bir ‘başlangıç’ yaparken!
Mehmet Çay
Türkiye'de hukuk ve adalet mi?
Ahmet Arpad
Yabancı düşmanlığının altında ezilen uyum
Leyla Akgül
Geçmişten Günümüze Alevilik
Nebahat Ercan
VATANSIZ!-Heimatlos: Cornelius Bischoff
Aydın Engin
Sevinmek mi? Niye ve neye?..
Anket Tüm Anketler
2020 sonunda Euro kurunun kaç TL olacağını tahmin ediyorsunuz?
2020-11-10 13:52:09
ANKETE KATIL
10 TL
11 TL
12 TL
Lütfen seçiminizi yapınız.
Daha önce oy kullandınız.
Oy Kullan
Sonuçlar
E-Gazete
Arşiv
01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık 2021 2020 2019 2018 2017