Değişen teknolojiye ve çağdaş yaşam yak uyduramayan geleneksel iş kollarımızdan birisi de değirmenciliktir. Toprağın işlendiği buğday üretimin binlerce yıldır yapıldığı ekmeğin ve buğdayın kutsal sayıldığı Anadoluda değirmencilik oldukça önemli bir kültür birikim ve folkloru sağlamıştı. Bu kültürü türkülerimizde, manilerimizde ninnilerimizde halk hikâye masallarımızda bile görmemiz mümkündür. Bu gün için tarihe karışmış olan ve sadece birkaç ilçe veya köyde geleneksel usullerle un öğütme işini devam ettiren değirmencilik oldukça önemli bir kültür birikimi yaratmıştı. En eski tahıl öğütme vasıtaları öğütme taşı ve eyer taşıdır. Bunların günümüzdeki uzantıları, bulgur ve aşurelik buğday dövmede kullanılan dibek taşlarıdır. Bunu dairesel dönme haretine sahip taş el değirmenleri izlemiştir. Daha sonraları Pompei Değirmeni denilen taş değirmenleri kullanılmaya başlanmıştır. En eski tahıl öğütme aletleri öğütme taşı ve eyer taşıdır. Bunların günümüzdeki uzantıları, bulgur ve aşurelik buğday dövmede kullanılan dibek taşlarıdır. Anadolu’daki değirmenler genellikle kanallarla taşınan ve unu öğütecek olan taşa döndürme enerjisi sağlayacak çarkın üzerine dökülen su ile çalışırdı. Sular bir çarkın üstüne dökülür bu çark sayesinde taş döner. Ve taşların dönüşü ile un elde edilirdi “Anadolu coğrafyasının oldukça eğimli olması ve akarsuların genellikle fazla suya sahip olmaması değirmenin işlevini etkileyen en önemli etken olmuştur. Suyun değirmenin çarkından yüksek bir konumdan dökülmesiyle harekete geçen çarklara sahip değirmenler XVI. yüzyıl Anadolu’sunda oldukça yaygındı. Değirmen tiplerinin farklılıklarına rağmen, buğday ve benzeri tahılları öğütmek için kullanılan taş sisteminin çalışma tekniği ve işlevi tüm değirmenlerde aynıdır. Tahıl dönen taşın ortasındaki bir delikten, sabit taşın ortasına konur ve oradan dışarıya oluklara doğru yayılır. Oluklardan öğütme bölümüne aktarılan tahıl burada un haline getirilir “[1] Değirmenlerde buğdayı un haline getirmede kullanılan taşlar Yukarı Mezopotamya'da (Amid-Diyarbakır'daki sert bazalt taşlarından) ve Kuzey Afrika ki yakın zamana kadar da İran'da Khollar bölgesinde yapılırdı. Un değirmenlerinin en eski ve ilkel tipi olan ev değirmenler ise, hareketini insan kolu gücünden alan alttaki sabit olmak üzere üst üste konmuş 50 cm çapındaki kırıcı öğütücü özellikteki iki taş arasına buğdaylar konulmak zureti ile öğütme yapan bir el aletiydi. [2] Değirmenci gelen müşterilerini bir konuk olarak karşılar, un öğütme, un taşıma, gelenleri ile birlikte bir takım ritüelleri meydan getirme gibi bir kültür oluşmuştu. “Odanın ortasında büyük bir taş değirmen olurdu. Onun yanında kocaman bir ateş yakar, köylerden mısır ve buğdaylarını getiren köylüleri misafir ederdik. Köylüler buğdayları bitinceye kadar yanımızda misafir kalırlardı. Bizler burada yaptığımız işin yüzde onunu alıyoruz. Eskiden beri öğütülen ürünün onda birini alırdık. Her şey su ve değirmen taşına bağlı olduğundan gelirin tamamı bize kar olarak kalırdı. “[3] Hâlbuki değirmen kültürümüzün zenginliği anonim halk edebiyatı ürünlerinde oldukça çok kullanılan bir malzeme olarak literatürde yer almaktadır. Değirmen konulu türküler, maniler, hikâyeler fıkralar, bilmeceler, ninniler
...(içeriği görsel olarak formatlanmış ve tam metin olarak okumak için üye olunuz)
Şahamettin KuzucularAdmin / Erkek / 20.01.2016
Paylaştıklarım
ÇAĞDAŞ TÜRK EDEBİYATI (3)
DİL BİLGİSİ (83)
DÜNYA EDEBİYATI (2)
EDEBİYAT (1901)
ETKİNLİKLER (26)
GELENEKSEL SANATLAR (75)
GÜZEL SANATLAR (110)
HABER – DUYURU – ETKİNLİK (5)
SANAT GALERİSİ (1)
ŞİİRİSTAN (2)
ŞİİRLER (76)
TARTIŞMA (11)
TÜRKÜLER (5)
YAZILAR (83)
Hakkımda
Şahamettin KUZUCULAR 1961’de Sivas’ta doğmuş, ilk, orta ve liseyi burada tamamlamıştır. Yükseköğrenimimi Ankara DTCF 1985 yılında tamamlayan yazar 1987 yılında Bilecik ve İzmir’de askerlik hizmetini yaptıktan sonra öğretmenliğe başlamış; Kars, Sivas ve Hatay’da Edebiyat Öğretmenliği görevinde bulunmuştur.
Sivas’taki öğretmenlik yaparken “ Eşref Bey Hikâyesi Üzerinde Mukayeseli Bir Araştırma “ adlı tezi ile yüksek lisansını yapan yazar; 2007 ve 2008 yılları arasında Özleşim şiir veznini, Özleşim şiir sistemini ve Özleşim şiir sanatı anlayışını geliştirir. Böylece bir şiirde aruz ve hece ölçüsünü de birleştirebilen; Türk şiirinde farklı bir şiir vezni geliştirebilen ilk şair olma unvanını elde etmiştir.
2009 yılından itibaren Edebiyat ve Sanat Akademisini oluşturan yazar, ülkemizin en ciddi Edebiyat, Geleneksel Türk Sanatları ve Güzel sanatlar kaynak sitesini meydana getirmeyi başarmıştır. Kısa adı Edebiyat ve Sanat Akademisi.com olan bu kaynak ve paylaşım sitesi alanında Google’ının otorite kabul ettiği sitelerin başındadır.
Edebiiayt ve Sanat Akadisi.com ( Esa ‘da ) Divan, halk ve son dönem Türk Edebiyatı ve şiir sanatına dair binlerce makalesi olan yazarın divan şairleri, halk ozanları ve günümüz edipleri hakkında çok sayıda biyografi de hazırlamıştır. Bunların dışında şiir sanatı, edebiyat, edebiyat terimleri mazmunları, edebi bilgiler konusunda yüzlerce inceleme ve makalesi bulunmaktadır.
“Özleşim” Kitabı 2008 de, “Dörtyol, Hatay Çukurova Tarihi ve Türkmenleri” adlı kitabı 2012 yılında basılmış, II. Baskısı 2018 yılında “Çukurova Gavurdağı Tarihi ve Türkmenleri “ adıyla yeniden yayımlanmıştır. “ Eşref Bey İl Zühre Han ( Metin- Tenkit- İnceleme) ” 2018, Akıl Fikir Yayınları kanalıyla basılmıştır. “Alaçıktan Gökdelene” adlı romanı ise Akademisyen yayınları tarafından 2018 yılında gün yüzü görmüştür.
2107 yılında Batman Valiliği ve Edebiyat Sanat Akademisi tarafından düzenlen kardeşlik konulu şiir yarışmasının kitabı olan” Kardeşlik Şiirleri “ antolojisini hazırlamış, Edebiyat ve Sanat Akademisinin Dörtyol’da ilk kurşun konulu şiir yarışmasının antolojisi olan “İlk Kurşun “adlı seçkiler kitabı 2018 yılında Akademisyen Yayınları tarafından basılmıştır.
2017 yılında kurulan ve halen Edebiyat Sanat ve Sanatçıları Derneği’nin başkanı olan şair, çok sayıda şiir organizasyonları ve etkinlikleri de gerçekleştirmiş olup, yurt içinde ve Azerbaycan’da davet edildiği sempozyumlar da bildiriler de sunmuştur.
Azerbaycan Milli İlimler Akademisi ile İki Devlet Tek Millet konulu bir dizi etkinlik için protokol imzalayan şair, İki Devlet Tek Millet konulu bir dizi etkinliğin koordinatörü durumundadır.
Halen Hatay Dörtyol’da yaşayan şairin basıma hazır çok sayıda kitabı bulunmaktadır. Edebiyat Ve Sanat Akademisi. Com’un sahibi olan yazar ülkenin önde gelen yazılım firması Team AŞ ile işbirliği içine girmiş, ESA’nın edebiyat camiasında etkinliğini arttıracak önemli bir adım daha atmıştır.