En Popüler Anahtar Kelimeler kuantum evrim sinirbilim uzay kütleçekim sicim teorisi büyük patlama şempanze makro Telomer
Biyoloji
Genetik Hayvanlar Bitkiler Mantarlar Mikroskobik Yaşam Medikal
Evrim
İnsan Evrimi Canlıların Evrimi Evrimsel Psikoloji Paleontoloji
Doğa Bilimleri
Fizik Kimya Yerbilim Çevrebilim
Diğer Bilimler
Sinirbilim Psikoloji Arkeoloji Eğitim Dilbilim Teknoloji
Uzay Bilimleri
Gökbilim Evrenbilim Uzay Keşifleri Uzay Teknolojisi
Keşfet
Bilimin Doğası Yazı Dizileri Soru-Cevap İnfografik Liste Podcast
Patreon ile Bağış Yap
Hepsi
Sadece Başlıklarda Ara
Sadece Yazı İçinde Ara
Arama yapmak istediğiniz kelimeyi giriniz.
En Popüler Anahtar Kelimeler kuantum evrim sinirbilim uzay kütleçekim sicim teorisi büyük patlama şempanze makro Telomer
Üye Girişi
Üye Ol
E-Posta Adresiniz:
Şifreniz:
Twitter ile Giriş Yap
Facebook ile Giriş Yap
İsim:
Soyisim:
E-Posta Adresiniz:
Şifreniz:
Twitter ile Üye Ol
Facebook ile Üye Ol
E-Posta Adresiniz:
Twitter ile Giriş Yap
Facebook ile Giriş Yap
Doğa BilimleriFizik 13 Haziran 2015
Yerel Gerçekliğe Aykırılık
Erwin Schrödinger kuantum dolaşıklığı "kuantum mekaniğini klasik kuramlardan ayıran başlıca özellik" olarak tanımlamıştı. Geçtiğimiz günlerde yayımlanan bir makalede, fizikçiler...
Beğen Kaydet
0
Bilinmiyor
Sevkan Uzel
Yıldız Teknik Üniversitesi - Çevirmen/Editör
Takip Et
Bilinmiyor
Sevkan Uzel
Yıldız Teknik Üniversitesi - Çevirmen/Editör
Bütün Yazılarını Gör Takip Et
Erwin Schrödinger kuantum dolaşıklığı "kuantum mekaniğini klasik kuramlardan ayıran başlıca özellik" olarak tanımlamıştı. Geçtiğimiz günlerde yayımlanan bir makalede, fizikçiler yeni bir dolaşık durumlar ailesini ele alarak, bunların "yerel gerçeklik" ilkesini ihlal ettiklerini gösteriyor. Yerel gerçeklik, klasik kuramlarda geçerli olup, kuantum kuramında tehlikeye düşer.
İki nesne dolaşık durumda olduğunda, birine yapılan ölçüm diğerini de eşzamanlı olarak etkiler; yani ışığın ikisi arasında yol almasından bile daha çabuk. Sağduyu ise bize bir nesnenin ancak yakın çevresinden etkilenebileceğini, başka bir deyişle nesneye etki edebilmek için ona belli bir yakınlık derecesinde olunması gerektiğini söyler. Buna bilim dilinde "yerellik" (İng. locality) adı verilir. Dolaşıklık, yerelliği ihlal ederek, evrenin öte ucundan bile anında etkisini gösterir.
Yıllardan beri fizikçiler dolaşık durumların yerel gerçekliğe aykırı davranıp davranmadığını net olarak ortaya koymayı deniyorlardı. Burada gerçeklik (İng. realism) terimiyle anlatılmak istenen, nesnelerin gözlemlenmedikleri zaman da var olduklarıdır.
Dolaşıklık yerelliği mi yoksa gerçekliği mi ihlal eder?
Her ne kadar uzun zamandan beri bazı dolaşık durumların yerel gerçekliğe aykırı olduğundan kuşkulanılsa da, Cenevre Üniversitesi'nden Nicolas Gisin tüm saf dolaşık durumların yerel gerçekliği ihlal etmek zorunda olduğunu niceliksel olarak 1991 yılında gösterebildi. Bugün bu sonucu Gisin Kuramı olarak adlandırıyoruz.
Kuantum mekaniğinde bir "saf" dolaşık durum net olarak tanımlı durumdur. Bununla birlikte, dolaşık durumların büyük çoğunluğu bir dereceye kadar "karışık" durumdadır. Yani çok sayıda saf durumun bir kombinasyonudur. Gisin Kuramı sadece saf durumlar için geçerli olsa da, fizikçiler başka tip durumların da yerel gerçekliği ihlal edebildiğini göstererek, ilerleyen yıllarda kuramı genişletmişlerdir.
Nature Scientific Reports'da yayımlanan yeni bir makalede, Çin Nankai Üniversitesi ve Singapur Ulusal Üniversitesi'nde çalışan Jing-Ling Chen liderliğindeki Çin ve Singapur enstitülerinden bir grup araştırmacı, belli bir yönlendirme özelliği olan tüm karışık durumların, yerel gerçekliğe aykırı olmak zorunda olduğunu gösteriyor. Yerel gerçekliği ihlal eden bu yeni karışık dolaşık durumlar ailesi, kuantum korelasyonlara ilişkin daha iyi bir anlayış geliştirilmesini sağlayabilir. Yanısıra, bazı kuantum enformasyon süreçlerinin basitleştirilmesine de olanak tanıyabilir.
Ekip lideri Chen, Gisin Kuramı'nın bu genişletilmiş versiyonunda, Gisin'in ele aldığı saf durumların bir özel durum olarak kuram içinde yer aldığını belirtiyor. "Werner'in 1989'da yayımladığı 'E-P-R korelasyonlu kuantum durumları bir gizli değişken modeline işaret ediyor' adlı makaleden beri, dolaşıklık ile yerel gerçekliğin ihlali iki ayrı kavram olarak biliniyordu. Bazı dolaşık kuantum durumları bir gizli değişken modeli ile uyumlu olup, yerel gerçekliği ihlal etmeyebiliyordu. Buradan önemli bir soru doğdu. Dolaşıklık ile yerel gerçekliğin ihlalini eşdeğer kılacak biçimde kuantum durumlarını sınırlayan bir koşul belirleyebilir miyiz? Olası koşullardan biri saflıktır. Tüm saf dolaşık kuantum durumları Bell Eşitsizlikleri'ne aykırı davranır. Bu da Gisin Kuramı olarak bilinir," şeklinde açıklıyor Chen.
"Ancak karışık durumların daha genel bir hâli için, araştırmacılar böyle bir koşul olmamasından endişe ediyordu. Daha genel bir koşul olması, sadece kuantum korelasyonlara ilişkin kuramsal bakış açısından daha derin bir anlayışa sahip olmak için önem taşımakla kalmıyor. Bir diğer önemi de, deneysel açıdan, yani kuantum enformasyon uygulamaları için gerekli olması. Kuantum sistemlerin çevreleriyle etkileşmesi kaçınılmaz olduğundan, kuantum durumlar pratikte her zaman bir dereceye kadar karışıktır. Bu çalışmada biz bu problemi ele aldık ve E-P-R yönlendirmesi kavramını, dolaşıklık ile yerel gerçekliğin ihlali arasında köprü kuran bir koşul olarak kullandık," diye ekliyor Chen.
Üç tür korelasyon
Chen'in sözünü ettiği gibi, dolaşıklık, yönlendirme ve yerel gerçekliğe aykırılığı kuatum korelasyonun üç farklı biçimi olarak düşünebiliriz. Bunlar hiyerarşik bir yapı oluşturur ve yerel gerçekliğe aykırılık en güçlü olan biçimdir. Yönlendirme ortanca biçim olup, dolaşıklık korelasyonlarını bir adım ileri taşıyarak sistemin, dolaşık partneri kontrol etmesine (yönlendirmesine) olanak tanır.
Fizikçiler bu çalışmada şunu gösteriyor: Eğer iki gözlemci, kendi kubitleri üzerinde ölçüm yapmak (ve dolayısıyla ötekinin durumunun eşzamanlı çökmesine neden olmak) suretiyle, partnerinin kubitlerini saf durumlara yönlendirebiliyorsa, kubitler başlangıçta karışık durumda olsalar bile yerel gerçekliğe aykırı davranırlar.
Bu çalışma, üç korelasyon türü olan ilişkili fakat farklı kavram arasında sağlam bir kriter sunması açısından büyük önem taşıyor. "Dolaşıklık, yönlendirme ve yerel gerçekliğe aykırılık kavramlarının bu hiyerarşik yapısında, ikinci ve üçüncü biçim ilkinin bir alt kümesi durumunda oluyor," diyor Chen.
Kaynak ve İleri Okuma
Jing-Ling Chen, et al. "Beyond Gisin's Theorem and its Applications: Violation of Local Realism by Two-Party Einstein-Podolsky-Rosen Steering." Sci. Rep. 5, 11624; DOI: 10.1038/srep11624. To be published. Also at arXiv:1404.2675 http://arxiv.org/abs/1404.2675
Etiket
Bell Teoremi dolaşıklık kuantum fiziği
Projelerimizde bize destek olmak ister misiniz?
Dilediğiniz miktarda aylık veya tek seferlik bağış yapabilirsiniz.
Destek Ol
Yorum Yap (0)
Bunlar da İlginizi Çekebilir
Doğa Bilimleri
05 Şubat 2017
Yeni Bir Madde Formu: Zaman Kristalleri
Fizik
14 Şubat 2016
Aşık Fotonları Uzay-Zaman Ayıramıyor
Fizik
08 Haziran 2017
Kafası Karışanlar İçin Kuantum Fiziği
Doğa Bilimleri
11 Nisan 2015
Dolaşıklık Ağırlığı Artırıyor Olabilir
Fizik
10 Şubat 2016
Özdeş Parçacıkların Dolaşıklığı İçin Yeni Bir Yaklaşım Önerildi
Doğa Bilimleri
31 Ağustos 2015
Kuantum Garipliğin Varlığı "Kuantum Açıklıksız Test" İle Ispatlandı
Fizik
18 Temmuz 2017
Uzaya Foton "Işınlanması" Gerçekte Ne Anlama Geliyor?
Fizik
20 Mayıs 2016
Alternatif Kuantum Kuramı Yeniden Gündeme Gelebilir
Doğa Bilimleri
31 Mart 2015
Hayaletimsi Etki Deneysel Olarak Kanıtlandı
Bağış Yap, Destek Ol!
Projelerimizde bize destek olmak istersen Patreon üzerinden aylık veya tek seferlik bağışta bulunabilirsin.
Destek Ol
En Çok Okunan
1
Psikoloji
Pedofili Nedir? Pedofil Beyni Nasıldır? Pedofili Tedavi Edilebilir mi?
Yazar: Gürkan Akçay
2
Evrim
Çıplak Gerçek: İnsanların Neden Kürkü Yoktur?
Yazar: Editör
3
Bilimin Doğası
Bilimsel Temeli Olmayan Bir Etiket: Irk
Yazar: Gürkan Akçay
4
Biyoloji
Evrimsel Süreçte Devrim Yaratan Ortaklıklar: Endosimbiyotik İlişkiler
Yazar: Sevkan Uzel
5
Biyoloji
Omurgalılara Genel Bir Bakış
Yazar: Editör
Bu Ay Öne Çıkanlar
1
Katalin Kariko: mRNA Aşısının Arkasındaki Bilim İnsanı
Zeynep Senis Çevirmen/Yazar
2
İnsanlık Uygarlığı Neden Bu Kadar Geç Keşfetti?
Gürkan Akçay Boğaziçi Üniversitesi - Yazar / Editör
3
Erkekler Ne Zaman Karın Kaslarına Takıntılı Olmaya Başladı?
Zeynep Senis Çevirmen/Yazar
E-Bülten Üyeliği
Duyurulardan e-posta ile haberdar olmak istiyorum.
Abone Ol
Arşiv
Yıl Seçiniz 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 Ay Seçiniz Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık