Maria Konnikova'nýn Mastermind Sherlock Holmes Gibi Düþünmek isimli kitabýný okumuþ ve beklediðimi bulamamýþtým. Bu kitap önceki kitaptan daha iyi ama yine de tatmin edici düzeyde deðil. Bunun birkaç sebebi var. Öncelikle, kitabýn orijinal adý "The Confidence Game" yani "Güven Oyunu". Yayýnevi sanýyorum ilk kitabýn ismiyle bir bað kurabilmek için bu kitaba "Bir Sahtekâr Gibi Düþünmek" ismini uygun bulmuþ. Diðer sorun kitaptaki yazým ve anlatým hatalarýyla ilgili. Çok özensiz davranýlmýþ. Öyle kelime hatalarý var ki hepsinin gözden kaçmasý mümkün deðil. Ýlk kez karþýlaþtýðým bir durum olarak, kitapta bir "içindekiler" kýsmý olmadýðýný da söylemeliyim. Acaba bir açýklamasý var mý diye kitabý bitirmeyi bekledim. Ardýndan yayýnevine Twitter'dan bu durumun sebebini sordum ama henüz cevap verme nezaketini göstermediler. Gelelim kitabýn içeriðine. Kitap Giriþ, 10 bölüm ve Notlar kýsmýndan oluþuyor. Bölümler, bir sahtekârlýðýn aþamalarýndan bahsediyor. Bunlar; Üç Kaðýtçý ve Numarasý, Yem ve Tezgâh, Oyun, Halat gibi isimlere sahip. Her bölüm bir sözle baþlýyor ve kitap boyunca gerçek sahtekârlýk olaylarýnýn kahramanlarýnýn yaþadýklarý ve etkiledikleri insanlardan bahsediliyor. Yayýnevinin özensizliði kitaptan alýnabilecek zevki azaltýyor. Bu da bir tür sahtekârlýk sayýlabilir. Ayýplý mal almýþ gibi hissediyor insan. Yine de kýymetli bilgilere ulaþýlabilir, hatalar gözmezden gelinirse.
Bir alýntý: "Kimin kanacaðýný önceden tahmin etmek söz konusu olduðunda, (...) Kim olduðunuz deðil, hayatýnýzýn o döneminde nasýl bir noktada olduðunuz önem kazanýyor." (s.47).
Köpeklerin Sohbeti / Novelas Ejemplares
Sýra dýþý bir hayat yaþamýþ olan Cervantes'in yazdýðý, hastanede tedavi gören bir teðmenin, bahçede konuþan iki köpeðin konuþmalarýný kaleme almasýyla ortaya çýka uzun öykü. Kitap iki öyküden oluþuyor aslýnda. Ýlki "Hileli Evlilik" diðeri "Köpeklerin Sohbeti" ismini taþýyor. Cipión ve Berganza isimli köpeklere, nereden geldiði bilinmeyen bir konuþma ve anlama yetisi verilir. Bu yetiyle, iki köpek sabaha kadar baþlarýna gelenleri anlatýrlar. Bu anlatýlar daha çok, Berganza'nýn baþýndan geçenlerdir. Ýki köpek, dedikodu, iyilik, kötülük, zenginlik, fakirlik, hýrsýzlýk ve dolandýrýcýlýk gibi konularda felsefi bir sohbete koyulurlar. Zaman zaman esprili olan bu sohbette insanýn kötülüðüne dair cümleler sabaha kadar kurulur ve sabahýn olmasýyla sohbet biter. Sohbetteki konulardan baðýmsýz olarak, bir sohbetin nasýl olmasý gerektiðinin iþaretleri de vardýr bu konuþmalarda. Bir baþka gece bu kez Cipión baþýna gelenleri anlatacaktýr. Cipión'un hikâyesi yazýldý mý bilmiyorum ama bu kitap, Cipión'un hayatýna dair bir merakla biter.
Bir alýntý: " (...) þeytanýn bize bahþettiði zevkler hayali ve sahte olsa bile, bizim için yine de zevktir; gerçek mutluluklar için tersi geçerli olsa da, tensel hazzýn hayali onu sahiden tatmaktan çok daha hoþtur." (s.107).
Algý Kapýlarý - Cennet ve Cehennem / The Doors of Perception
Kitap, Aldous Huxley'in meskalin isimli maddeyi kullanma deneyiminden bahsediyor gibi görünse de bence, fikirlerinden bahsetmek için bu maddeyi kendine mazeret göstermiþ. Deneyimleriyle ilgili sayfalar kitabýn ancak onda birini ancak oluþturur. Huxley, resim, müzik ve tiyatro gibi sanat alanlarýndaki fikirlerinden bahsediyor. Konudan o kadar sapýyor ki, bazen ne anlattýðýný takip etmek zorlaþýyor. Kendisi de bu durumun farkýnda olacak ki, 103. sayfada "Bu geniþ çaplý, ancak gerekli sapmadan sonra baþladýðýmýz konuya dönelim." diyor. Hem de ne sapma! Kitap, "Algý Kapýlarý" ve "Cennet ve Cehennem" isimli iki ana bölümden oluþuyor. Bunun yanýnda, sekiz tane de "Ek"ten oluþuyor. Bence bu eklere gerek yoktu. Metin içinde yer alabilirlerdi. Neticede, zaten konudan yeterince sapýyor yazarýmýz. Kitapta fazlaca ressam ve tablolardan bahsediliyor. Bunu anlamak da zor deðil. Meskalin görsel bir þölen sunuyorsa bir baþka görsel þölen olabilecek tablolardan bahsetmek mantýklý. Meskalinin inan beyninde yaptýðý etkilere benzer etkiler yapan diðer uygulamalarý okumak da ilginç bir deneyim oldu. Açlýk, kendini yaralama, bir metni okuma ve hipnoz gibi yöntemlerin görsel deneyimi deðiþtirdiðini bilmekle beraber, bunlarý kullananlarýn kimler olabileceði üzerine düþünmemiþtim. Meskalini daha önce duymamýþtým. Bu kitap sayesinde merak eder oldum.
Bir alýntý: "Eðer algý kapýlarý temizlenseydi her þey insana, olduðu gibi görünürdü: Sonsuz." (s.5).
Ah Biz Ödlek Aydýnlar / Ah Biz Ödlek Aydýnlar
Nesin'in çeþitli yerlerde yayýnlanmýþ yazýlarýndan oluþan kitapta, 37 yazý ve Nesin'in farklý dillere çevrilmiþ kitaplarýna yazdýðý 20 önsözden oluþuyor. Bugüne kadar öykülerini okuduðum yazarýn, fikir dünyasýnda olup bitenleri ve anýlarýný okumak farklý bir haz verdi. En az öyküleri kadar ilgi çekici olan bu yazýlar, Nesin'in çeþitli olaylar karþýsýndaki düþüncelerini barýndýrýyor. Her ne kadar bunlar "yazýlar" olsa da içlerinde hikâye ve anektodlar da taþýyor. Özellikle, "Özeleþtiri" baþlýklý yazýsý kendisiyle ilgili merak edilenlerden bahsediyor. Yazarýn 70 yaþýyla ilgili görüþleri de "Ey Güzel Yetmiþ Yaþým, Merhaba!" isimli yazýsýnda yer alýyor. Faydalý bir okuma oldu.
Bir alýntý: "Düþün alanýnda geri kalmýþlýk, kutsal kavramlarýn özünü yitirip, biçimciliðe saplanmakla belirir. Örneðin, hasta olmamalarý için çocuklarýn omzuna mavi gözboncuðu asmak, çivisinden çimentosuna kadar yabancýlarýn icadý gereçlerle yapýlmýþ ve içindeki bütün mallar dýþardan getirilmiþ büyük ve modern bir maðazanýn kapýsýna karýnca duasý yerleþtirmek, dinsel biçimcilikten baþka biþey deðildir." (s.128).
Pazarlama 3.0 / Marketing 3.0
Philip Kotler pazarlama dünyasýnýn en çok bilinen bilim insanlarýndan biri. Onun yazdýðý her kitap, bu alanla ilgilenenler için oldukça önemli. Kitabýn ilk baskýsý 2010 yýlýnda yapýlmýþ ama Türkçe baskýsý 2016 yýlýna ait. Pazarlama 4.0'ýn (Kotler'in bu ismi taþýyan da bir kitabý var) konuþulduðu günümüzde, 4.0'a nasýl gelindiðini görmek açýsýndan kýymetli bir kitap. Pazarlamanýn geçirdiði dönemler; ürün merkezli aþama (1.0), tüketici merkezli pazarlama (2.0) olarak adlandýrýlýyor. Pazarlama 3.0 ise þirketlerin tüketici merkezli olmaktan insan merkezli olmaya doðru kaydýklarý ve kârlýlýðýn kurumsal sorumlulukla dengelendiði aþama olarak tanýmlanýyor. Kitapta bolca örnek var. Bu örneklerin tamamý doðal olarak küresel iþletmelerden. Bazý iþletmelere diðerlerinden daha fazla yer verilmiþ (ör. Body Shop). Bugünkü pazarlara Pazarlama 1.0 seviyesinde pek çok iþletme var. 3.0 seviyesine çýkabilmek, bu küresel iþletmelerin harcý gibi görünüyor. Kitap, üç kýsým ve 10 bölümden oluþmakta. Kýsýmlar; "Trendler", "Strateji" ve "Uygulama" isimlerini taþýyor. Kitabýn geniþ bir kaynakça listesi de var. Yazarlar pek çok kitaba atýf yapmýþlar. Bu sayede okuyucu, adý geçen kitaplar hakkýnda da bilgi sahibi olabiliyor. Pazarlama bilimi ile ilgilenenlerin okumasý gereken bir kitap.
Bir alýntý: "3.0 çaðýnda pazarlamacý olmak tek baþýna deðiþim gerçekleþtirmek deðil, diðer þirketlerle iþbirliði içinde sorunlarý çözmek için yaratýcý yöntemler bulmak demektir." (s.134).