İngiltere’de hızlı trenlerde makinistlik yapmakta olan ve Türkiye’de trenle uzun mesafeler kat etmiş olan Jools ile demiryolu, trenler ve makinistler üzerine yaptığımız röportajın ikinci bölümü:
İngiltere’deki bir makinistin günlük çalışma hayatı nasıl?
Eurostar’daki görevimde düzenli olarak Paris veya Brüksel’e gidip geliyorum. Bazı günler ise, sorumluluğum depoda kalıp manevraları yapmak oluyor.
Biraz daha detaylı olarak öğrenmemiz mümkün olabilir mi?
Örnek bir çalışma günü şöyle:
İşe başlama 14.09
Lokomotifi hazırla
Londra’dan çıkış 15.04
Brüksel’e varış 18.05
Ara
Lokomotifi hazırla
Brüksel’den çıkış 19.52
Londra’ya varış 21.03
Londra’dan çıkış 22.15
Depo’ya varış 22.26
Depo’dan yolcu olarak çıkış 22.58
Londra’ya varış 23.10
İş bitişi 23.29
Günde 8 saat mi çalışıyorsun?
Çalışma saatleri başladığımdan bu yana değişti. Artık daha esnek. Artık şirketin ihtiyaçlarına göre günde 6 ila 12 saat çalışabiliyoruz (Eurostar’da artık maksimum 11).
Bir düzenleme ve sınırlar yok mu bu konuda?
Özelleştirmeden bu yana her şey daha esnekleşti. Şirketten şirkete değişiklik gösterebiliyor. Ancak genel bir kural olarak, 12 saatten daha fazla çalışmanıza izin verilmiyor, ve bir sonraki çalışmadan önce 12 saat ara vermiş olmanız gerekiyor.
Yani bir haftada kaç saat çalışıyorsunuz?
Pek çok şirkette haftada 35-37 saat. İlk başladığım zamanlarda 40 saatti. Bir haftada mesailer dahil maksimum 72 saat çalışmanıza izin veriliyor. Ve üst üste 13 gün çalışabiliyorsunuz. Bu kurallar, 1989’da Clapham’da gerçekleşen kazanın, uzun süreli çalışmanın getirdiği yorgunluk yüzünden olduğu ortaya çıktıktan sonra getirildi.
Düzenli bir çalışma saatiniz yok bu durumda?
Bir çalışma planı veriliyor, ancak bu değişebiliyor. Dolayısıyla genellikle hayatınızı planlamanız oldukça zor. Çalışma planı izin vb durumları da dikkate alarak haftalık olarak yayınlanıyor. Çalışma planından bir gün önce bildirilerek 2, bir hafta önce bildirilerek 8 saatlik değişiklikler yapılabiliyor. Az sayıdaki bazı firmalarda Pazar günü tatil günü olarak kabul ediliyor.
Her şirketin kendi tatil düzenlemeleri olmakla birlikte, genelde yılda 4-5 haftalık izin ve resmi tatillerde yapılan çalışmalara karşılık telafi izinleri olduğunu söylemek mümkün.
İngiltere’de makinist olmak
İngiltere’de makinist olmak için ne tür özellikleriniz olması gerekiyor?
Bildiğim kadarıyla resmi olarak böyle bir önkoşul yok. Ancak işe alımda bir dizi psikometrik testleri tamamlamanız gerekiyor. Bu testler, iş için gereken konsantrasyon, koordinasyon, yalnız ve baskı altında çalışabilme yeteneğine sahip olup olmadığınızı ortaya çıkarıyor. Bu konuda daha detaylı bilgi için şu linki inceleyebilirsiniz: http://www.traindriver.org/
Makinist olmak için nasıl bir eğitimden geçtin?
Benim eğitim, ikinci makinist olarak deneyim kazanmak, ve 6 aylık bir kurs almak şeklinde oldu. Kurs iki bölümden oluşuyordu: Kurallar ve sürüş. Kursun sonunda iki günlük bir sınav oldu, ilk gün kurallar, ikinci gün sürüş. Sınavdan geçerek makinist olma hakkını kazandım. Bunun ardından üç yıl boyunca, bir yandan çalışırken, bir yandan da çok sayıda farklı lokomotif tipi için sürüş eğitimlerine katıldım.
Bir makinist ne kadar kazanıyor?
Şirketten şirkete değişiyor, ancak 40 bin ila 60 bin sterlin arasında değiştiğini söyleyebilirim. Bazı şirketlerde fazla mesailerle bu artabiliyor. Eurostar’da biz fazla mesai yapmıyoruz. Yıllık 1600 saat çalışıyoruz.