Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K. Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak Kıbrıs Famagusta Girne Güzelyurt Lefkoşa
9°
ANA SAYFA
GALERİLER
VİDEOLAR
YAZARLAR
ÜYE OL
GİRİŞ YAP
VAN
DÜNYA
EKONOMİ
TEKNOLOJİ
SPOR
KÜLTÜR
YAŞAM
ÖZEL HABER
SAĞLIK
Ara
EĞİTİM
RÖPORTAJ
KADIN
EMLAK
3.SAYFA
SİYASET
MEDYA
BİLİM-TEK
METEOROLOJİ
ASAYİŞ
POLİTİKA
TUŞBA
İPEKYOLU
TARİH
TARIM VE HAYVANCILIK
GENEL
SANAT
GÜNDEM
OTOMOTİV
AKTÜEL
Kış ortasında bahar bayramı
İbrahim Kiras
SİYASET
01 Ocak 2019 Salı 11:28
Yeni bir yıl başlarken yapılan kutlamalara kimileri “ömürden bir yıl daha geçmiş, bunun neyini kutluyorsunuz Allah aşkına!” diyerek itiraz ediyor; kimileri de “yeni yılı kutlamak bizim geleneğimizde yok” diyerek... Bu itirazlardan ilkine söyleyecek sözüm yok ama ikincisi üzerinde tartışabiliriz.
Dünyanın kuzey yarımküresinde binlerce yıldır baharın gelişi kutlanıyor. Bizim kültürümüzdeki Nevruz ve Hıdırellez bayramları da aslında yeni yıl kutlamalarıdır. Çünkü tabiatın uykuya yattığı kış mevsiminin sona erip baharın gelişiyle başlardı geçmiş zamanlarda yeni yıl. Kışın bitmesi ve yazın başlaması özellikle tarım toplumları için tabiatın uyanışı ve insanoğlunun ihtiyaçlarına cevap veren doğal kaynakların yeniden canlanması demekti. Kutlanması, sevinçle karşılanması, şükür duyulması gereken bir olaydı.
Dolayısıyla Avrupa’dan Mezopotamya’ya, Anadolu’dan Çin’e, Orta Asya’dan Hindistan’a dünyanın birçok bölgesinde insanlar binlerce yıldır yeni bir yıl başladığında bunu coşkuyla ve neşeyle kutluyorlar. Farklı kültürlerin egemen olduğu coğrafyalarda benzer alışkanlıkların mevcudiyeti ortak tabiat şartlarından kaynaklanıyor.
Peki, bugün kışın ortasında kutlanan yeni yılın kadim bahar bayramlarıyla ne ilgisi var? Bu sorunun bize tanıdık gelecek bir cevabı var. Batı Yarımkürenin büyük bölümünde binlerce yıldır kutlanan kış dönümü ve yaz dönemi festivalleri Avrupa kıtasının Hristiyanlaşması sürecinde “putperest geleneği” olarak görülüp yasaklanmak istenmişti.
Ama yasak işe yaramadı; insanlar binlerce yıllık geleneklerini terk etmek istemedi. Bunun üzerine bazılarının Güneş Tanrısı’nın, bazılarınınsa Mitra’nın doğum günü diyerek kutladıkları kış festivali bu sefer Hz. İsa’nın doğum günü olarak Kilise’nin himayesinde kutlanmaya devam etti. Aynı şekilde, binlerce yıllık bahar ekinoksu kutlamaları da Paskalya Bayramına dönüştü. (Doğu Kiliselerinin Noel günü saydığı 6 Ocak ise yine Hıristiyanlık öncesinin ritüellerinden birinin, eski Yunanlıların Işık Bayramının tarihi...)
Demek ki belirli bir iklimin hüküm sürdüğü çok geniş bir coğrafya üzerindeki toplumların birbirinden habersiz ortaklaşa benimsedikleri “doğal” bir bayramları var. Bu bayram farklı toplumlarda farklı dini anlamlar üstlenmiş.
Bu sadece Hıristiyanlığa özgü bir durum değil... Müslüman toplumların da İslam öncesi dönemden getirdikleri birçok geleneği İslami bir kisveye büründürerek yaşattıkları bilinen bir husus... Sözgelimi kadim bahar bayramı geleneğinin bir formu olduğunda şüphe bulunmayan Hıdırellez’in “Hz. Hızır ve Hz. İlyas’ın buluştukları gün” olarak kutlanması gibi…
Ne var ki “seküler” bir kutlamanın dinî bir mahiyete bürünmesi bugünkü “yeni yılı kutlamak bizim geleneğimizde yok” itirazlarına yol açan etkenlerden biri. Çünkü bizdeki yılbaşı kutlamaları başta Noel Baba olmak üzere, Hristiyan simgeleri kullanılarak yapılıyor çoğu yerde. Bu da bir başka dinin ritüellerini benimseyip uygulamak gibi görünüyor haklı olarak.
***
Ama öte yandan, bizim Hıristiyan simgeleri olarak gördüğümüz unsurların tamamı Avrupa’nın çok eski pagan kültüründen gelme şeyler. Noel ağacı, Noel yıldızı, Noel Baba... Hepsi… Üstüne üstlük “köktendinci” diyebileceğimiz Hıristiyanlar için de bu unsurlar “putperestlik döneminin kalıntıları” olduğu için sakıncalı. Kilise’nin vaktiyle Noel’i vaftiz ederek dinin bünyesine kabul ettiğini söylemiştik. Ama Reformasyon çağından itibaren Kilise’nin bu türden tasarrufları da daha katı bir yorum düzeyinde sorgulanır oldu. Mesela İngiltere’de bir ara “Püriten Hıristiyanlık” anlayışına bağlı Cromwell döneminde Noel kutlamaları yasaklanmıştı. Kutlama yapanlar cezalandırılıyordu. (Kuruluşumda esas olarak İngiliz ve Hollandalı Püritenlerin büyük etkisi olan- ABD’de Noel’den ziyade -aslında sonradan icat ettikleri- “Şükran Günü”ne önem verilir.)
Günümüzde de bazı bilinçli ve bilgili Hıristiyanlar Noel’in “pagan” yılbaşı simgeleri kullanılarak yapılmasından şikâyetçi. Ancak ne bizde İslami hassasiyetler adına Noel simgeleriyle yılbaşı kutlanmasına karşı çıkanları ne de Avrupa ve Amerika’da Hristiyanlığın kökten değerlerini esas almak isteyenleri memnun etmek mümkün. Kültür elbise gibi kolayca giyilip çıkarılabilen bir nesne değil.
YORUM EKLE
Yorumunuz Onaylanmak Üzere Gönderildi
Adınız Soyadınız
Yorum
Gönder
Yanıt : @name
×
SIRADAKİ HABERLER
1 Bizim güzel hayallerimiz vardı.. 2 Sen yine de umuda sarıl 3 OSB Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Aslan: Van, yatırım... 4 Ücretli poşet uygulaması başladı! Vatandaş şikayet... 5 Adaylık Kaldırma Sınavı Mağdurlarına Biran Önce... 6 Trafik kazasında hayatını kaybeden polis memuru... 7 İşitme Engellilere ‘İletişim ve Engelli Hakları’... 8 Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi’nden masa tenisi... 9 B.Vanspor 5 Ocak'ta dönüyor 10 Başkasının mutluluğundan mutsuzluk duymak...
Mustafa Sarıgül'e, 'burası Kürdistan' diyen şahıs gözaltında!
SİYASET
'Erdoğan askerlere karşı arkamda durdu' diyordu! Dolar yükselince gemiyi terk etti
SİYASET
Yeniden Refah Partisi 3’üncü kuruluş yıl dönümünü kutladı
SİYASET
HDP'li 13 vekilin dokunulmazlık dosyası TBMM'de
SİYASET
Başkan İlhan: İnsanlarımız yoksullaşıyor
SİYASET
SON DAKİKA HABERLERİ
Van polisinden miniklere trafik eğitimi
Kuran’ı Anlamak İçin Esbab-ı Nüzul Bilinmeli...
Bir Keçi Kuran’dan Eksiltme Yapabilir mi?
Hadis Nakil Zincirleri Güvenilir midir?
Kadınlar Cuma Namazı Kılmalı Mıdır?
Facebook
Twitter
8.2B
Instagram
ANKETTüm Anketler
Seçim Yapmadınız!
Daha önce oy verdiniz!
Oy verme işlemi tamamlandı!
SONUÇLAR
OY KULLAN
NAMAZ VAKİTLERİ
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir Kahramanmaraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İMSAK
05:28
GÜNEŞ
06:55
ÖĞLE
11:59
İKİNDİ
14:32
AKŞAM
16:54
YATSI
18:15
SIRADAKİ HABER
Bizim güzel hayallerimiz vardı..
SİYASET
ANA SAYFA
KÜNYE
REKLAM
İLETİŞİM
+ SİTENE EKLE
VAN
DÜNYA
EKONOMİ
TEKNOLOJİ
SPOR
KÜLTÜR
YAŞAM
ÖZEL HABER
SAĞLIK
EĞİTİM
RÖPORTAJ
KADIN
EMLAK
3.SAYFA
SİYASET
MEDYA
Haber ve köşe yazılarının bir bölümü izinli ve aktif link ile kaynak göstermek kaydı ile alıntı yapılabilir..