Köpeğin vücut ağırlığının ırk, cinsiyet ve yaşına göre normal sayılan ortalama ağırlığının yaklaşık olarak % 15 ile % 25 üzerine çıkması hali obesite olarak tanımlanabilir.
Obesite oluşum nedenine göre;
Endojen obesite,
Eksojen obesite olarak iki gruba ayrılır.
Endojen obesite\’nin; birincil nedenleri metabolizmada değişikliğe neden olan Diabetes Mellitus, Hiperadrenokortizm, Hipotroidizm gibi hastalıklardır. Bu tür obesitenin giderilebilmesi için neden olan etkenin öncelikle tedavisi gerekir.
Eksojen obesite\’nin; şekillenmesinde birincil etken beslenme bozukluğudur. Aşırı miktarda gıda tüketimi veya kalorisi yüksek gıdalarla beslenme sonucu ortaya çıkar. Bunların dışında obesitenin gelişmesine etki eden çeşitli faktörler vardır. Bu faktörlerin başında, yaşlanma veya kısırlaştırma gibi aktivitenin azalmasına, dolayısıyla da enerji tüketiminin yavaşlamasına neden olan faktörler gelir.
Alınan gıdanın içerdiği enerji payının aynı kalmasına karşın günlük fiziksel aktivitenin azalması depolanan yağ miktarının artmasına neden olur.
Ayrıca öğün arası ve düzensiz beslenme de obesitenin şekillenmesine etki eden faktörlerden biridir. Normal gıdası ile aldığı yaşam ve enerji payının dışında fazladan alınan bu gıdalar vücut tarafından harcanamadığından depolanır ve obesite şekillenir.
Yaşlanmaya bağlı olarak vücutta kas kütlesinde azalma ve yağ depolama eğilimi vardır. Bu nedenle yaşlanma ile birlikte obesite eğilimide artar.
Bunların dışında yaşanan duygusal stres de kilo artışında etkin olabilmektedir.
Hastalığın gelişimi nasıldır ?
Vücudun ihtiyacı olan enerji, karbonhidrat, yağ ve protein metabolizması ile sağlanır. Bu besin maddelerinin alınan gıdalardaki oranlarının fazlalığı yanında metabolizmada oluşan bir aksamaya bağlı olarak obesite şekillenmesi söz konusudur.
Obesite, vücutdaki yağ hücrelerinin sayıca ve hacim olarak artışına bağlı olarak şekillenir. Bir köpeğin vücut yağlarının sayısal oluşumu büyüme döneminde olduğundan bu dönemde beslenmenin önemi büyüktür.
Yağ, protein ve karbonhidrat oranı dengeli olmadığı taktirde oluşan fazlalık yağ hücreleri şekline dönüşür ve depolanır. Sayısal artışın fazlalığı ileri dönemlerde obesitenin şekillenmesinde en büyük etkenlerden biridir. Zaman içinde kilo artışı bu yağ hücrelerinin hacimsel genişlemesine neden olur ve obesite şekillenir. Yağ hücrelerinin sayısal olarak fazla olması kilo vermeninde bir o kadar zor olacağı anlamına gelir. çünkü yağ hücrelerinin sayısında bir değişiklik olmadan hacimsel olarak küçülmesi söz konusudur.
Hastalığın belirtileri nelerdir ?
Kilo artışı görülebilen ilk bulgudur. Özellikle köpeklerde kuyruk bölgesinde başlayan yağlanma dikkat çekicidir. Zamanla yağlanma artarak karın bölgesinde yoğunlaşır. üsten bakıldığında bel bölgesindeki dolgunluk ve gövdenin silindirik yapısı karekteristik bir görüntüdür.
İleri obesite durumlarında artan yağ tabakası nedeniyle kaburgaların dahi görülmemesi söz konusu olabilir.
Artan kilo artışına bağlı olarak omurlarda özelliklerde omurlar arası disklerde problemler, artritis veya diz eklemindeki ligamentlerin zarar görmesine bağlı olarak yürüyüş bozuklukları görülebilir.
Şişmanlığın artışına bağlı olarak kalp sorunları ve haraket etmede isteksizlik artar.
Daha yavru yaşlarda şekillenen obesite durumlarında büyümede gerilik olabilir.
Şişmanlık tüm ırklarda görülmekle beraber Beagle, Dashshund ve Labrador retriever ırkı köpeklerde obesiteye yatkınlık nedeniyle daha sık olarak görülür.
Hastalıkdan nasıl korunulur?
Kilo almayı önlemek için gösterilecek çaba, fazla kilonun neden olduğu problemleri gidermek için gösterilecek çabadan daha fazla değildir. Bu nedenle kilo artışının baştan önlenmesi sorunların yaşanmaması için alınacak en iyi önlemdir.
Bunun için hangi ırk olursa olsun tüm köpeklerin diyetlerine dikkat edilmeli, yemek saati dışında yemek verilmemeli, rutin yürüyüşlere veya egzersizlere vakit ayrılmalıdır. Şişmanlık belirtilerini ilk gördüğünüz anda her zaman olduğu gibi veteriner hekiminize danışmalı ve köpeğiniz için en uygun olan beslenme rejimini belirlemelisiniz.
Sonuç
Obesite, köpeklerde kilo artışı ve yağlanmaya bağlı olarak fiziki bir bozukluğa neden olması yanında konjestif kalp yetmezliği, şeker hastalığı, kısırlık veya kabızlık gibi bir çok metabolik ve fizyolojik bozukluğa hazırlık yaratacağından kontrol altında tutulması ve önlem alınması gereken bir durumdur.