Birkaç hafta önce yayınlanan borçların yapılandırılmasına ilişkin 7143 sayılı Torba Kanun ile yeni bir prim teşvik uygulaması daha yürürlüğe girdi. Ancak bu seferki teşvik uygulaması biraz farklı.
Ülkemizdeki prim teşvik uygulamalarına bakıldığında genellikle 4/a kapsamında çalışanların (yani işçilerin) primlerine yönelik olduğunu görüyoruz. Bunun bir istisnası 4/b kapsamındaki sigortalıların (eski tabirle Bağkurluların) primlerine uygulanan 5 puanlık prim indirimi teşviki. Buna göre; isteğe bağlı sigortalılar ve muhtar sigortalılar hariç 4/b kapsamındaki sigortalıların malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, beş puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanıyor. Bunun için ise primlerin Hazinece karşılanmayan kısmının yasal süresi içinde ödenmesi, SGK’ya kendi sigortalılıklarından kaynaklanan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması gerekiyor.
İşte 7143 sayılı Kanun ile 4/b kapsamındaki sigortalıların primlerine yönelik yeni bir teşvik uygulaması daha getirildi.
29 Yaş Sınırı Var
Öncelikle, genç girişimci prim teşvik uygulamasından sadece ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle adlarına ilk defa gelir vergisi mükellefiyeti tesis olunan ve mükellefiyet başlangıç tarihi itibarıyla 18 yaşını doldurmuş ve 29 yaşını doldurmamış tam mükellef gerçek kişiler faydalanabiliyor.
Yani teşvikten faydalanacak kişilerin herhangi bir şekilde daha önceden gelir vergisi mükellefiyeti olmaması gerekiyor. Tabi buradaki mükellefiyet sadece ticari, zirai veya mesleki faaliyet ile ilgili olmalı.
Ayrıca Kanuna göre bu teşvikten faydalanılabilmek için 4/b kapsamındaki sigortalılığın 1/6/2018 tarihinden itibaren başlaması gerekiyor. Bununla birlikte daha önce bir şirket ortaklığı veya tarımsal faaliyeti nedeniyle 4/b sigortalılığı varsa yine prim teşvikinden faydalanılması mümkün.
Şirket Kurulursa Teşvik Yok
Genç girişimcilerin prim teşvikinden yararlanmada dikkat etmesi gereken bir nokta var. Eğer ki kurumlar vergisi kapsamında, anonim şirket, limited şirket gibi bir şirket kurarsanız prim teşvikinden faydalanamıyorsunuz.
Yani teşvikten faydalanmak için şirket değil, gelir vergisi kapsamına girecek, şahsınıza bağlı bir işletme kurmanız gerekiyor.
Bununla birlikte adi ortaklıklar ve şahıs şirket ortaklıklarında sadece bir ortağın prim teşvikinden yararlanması mümkün.
Ayrıca mevcut bir işletmeye veya mesleki faaliyete sonradan ortak olunması halinde teşvikten faydalanmak mümkün değil.
Başka Şartlar da Var
Kanun genç girişimci prim teşvikinden faydalanmak için Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20 nci maddesi kapsamında genç girişimcilerde kazanç istisnasından faydalanıyor olma şartını da getirmiş. Bu da başka şartları beraberinde getiriyor. Şöyle ki:
1. İşe başlama kanuni süresi içinde bildirilmiş olmalı.
2. Genç girişimcinin kendi işinde bilfiil çalışılması veya işin kendisi tarafından sevk ve idare edilmesi gerekiyor. Seyahat, hastalık, askerlik, tutukluluk ve hükümlülük gibi zaruri ayrılmalar dolayısıyla geçici olarak işinde bilfiil çalışmamak bu şartı bozmuyor. Ayrıca kendi işinde bilfiil çalışılması veya işin kendisi tarafından sevk ve idare edilmesi şartını sağlayan mükelleflerin, faaliyetin yürütülebilmesi için çırak, kalfa veya yardımcı işçi çalıştırması istisna şartını bozmuyor.
3. Ölüm nedeniyle faaliyetin eş ve çocuklar tarafından devralınması hâli hariç olmak üzere, faaliyeti durdurulan veya faaliyetine devam eden bir işletmenin ya da mesleki faaliyetin eş veya üçüncü dereceye kadar akrabalarından devralınmamış olması gerekiyor.
Teşvik Tutarı ve Süresi Ne Kadar?
Peki yukarıda saydığımız onca şart yerine getirildikten sonra yararlanılacak prim teşvik tutarı ve süresi ne kadar olacak?
Kanuna göre, gerekli şartları taşıyan kişilerin primleri, 1 yıl süreyle prime esas kazanç alt sınır üzerinden Hazinece karşılanacak. Dolayısıyla alt sınırdan 4/b primi bildirmek isteyen genç girişimci bir yıl boyunca hiç prim ödemeyecek. Şayet alt sınırın üstünde bildirim yapmak istenirse alt sınır ile aradaki farkın primi ödenmek zorunda.