Askeri suç ların düzenlendiği 1632 sayılı Askerî Ceza Kanununa değişiklik getiren 7329 sayılı Kanun 30 Haziran 2021 tarihinde resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yapılan değişiklikle birlikte askeri suçların soruşturma ve kovuşturma usullerinde önemli farklılıklar meydana geldi. Bu farklılıklardan en önemlisi elbette askeri suçların soruşturulmasının soruşturma iznine tabi tutulmasıdır.
Soruşturma İzni
Değişiklikle birlikte gelen EK MADDE 15’in ilk fıkrası şu şekildedir: “Asker kişilerin işledikleri askerî suçların soruşturulması izne tabidir. Ancak, ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçüstü hâllerinde soruşturma genel hükümlere göre yürütülür.” Bu maddeye göre asker kişilerin işlediği askeri suçlara ilişkin soruşturma yapılabilmesi izne tabidir.
Askeri Suç Kavramı
Soruşturma iznine tabi olan suçlar “Askeri Suç” olarak isimlendirilmiştir. Askeri suçların ne olduğuna ilişkin düzenleme 1105 sayılı Askeri Ceza Kanununda yer almaktadır:
EK MADDE 11: “Bu Kanunda düzenlenen suçlar ile asker kişilerin askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlar, askerî suçtur.” Bu düzenlemeye göre 1105 sayılı Askeri Ceza Kanununda yer alan suçlar başka hiç bir şarta bakılmaksızın askeri suç olarak kabul edilecektir. Bunun haricinde asker kişilerin askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili işledikleri suçlar Askeri Ceza Kanununda yer almasa dahi yine askeri suç olarak değerlendirilecek ve soruşturma iznine tabi tutulacaktır.
Sırf Askeri Suç Kavramı
Askeri suçlar kavramı içinde değerlendirilebilecek olan “Sırf Askeri Suç” kavramına ilişkin düzenleme yine Askeri Ceza Kanununda yer almaktadır:
EK MADDE 11: “Bu Kanunda düzenlenen ve asker kişiler tarafından işlenen 60 ıncı, 62 nci, 65 inci, 66 ncı, 67 nci, 68 inci, 70 inci, 79 uncu, 81 inci, 82 nci, 85 inci, 87 nci, 88 inci, 89 uncu, 90 ıncı, 91 inci, 97 nci, 98 inci, 100 üncü, 101 inci, 102 nci ve 136 ncı maddelerinde düzenlenen suçlar, sırf askerî suçtur.”
Sırf askeri suçlar soruşturma iznine itiraz gibi bazı konularda askeri suçlardan ayrılmaktadır.
Soruşturma İzni Vermeye Yetkili Merci
Soruşturma izni ve izin vermeye yetkili merciler:
EK MADDE 15 – Asker kişilerin işledikleri askerî suçların soruşturulması izne tabidir. Ancak, ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçüstü hâllerinde soruşturma genel hükümlere göre yürütülür.
Soruşturma izni, asgari tugay komutanı veya eşidi askerî kurum amiri (Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıklarında eşidi) olmak üzere, asker kişinin görev yaptığı birlik komutanı veya askerî kurum amiri, bu kişilerin yokluklarında ise vekilleri tarafından bizzat verilir. Genelkurmay Başkanlığı, Kuvvet Komutanlıkları ve Milli Savunma Üniversitesi hariç, Millî Savunma Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı ve ilgili kurum ve kuruluşlarda görev yapan asker kişiler hakkında soruşturma izni Millî Savunma Bakanı tarafından verilir. General ve amiraller hakkındaki soruşturma izni ise görev yeri dikkate alınarak ilgisine göre Genelkurmay Başkanının veya ilgili Kuvvet Komutanının teklifi üzerine ya da resen Millî Savunma Bakanı tarafından verilir.
Bir askerî birlik veya askerî kurumda geçici olarak görevlendirilen veya harekât komutasına verilen asker kişiler hakkında soruşturma izni, bu görevlerinin devamı süresince, geçici olarak görevlendirildikleri veya harekât komutasına verildikleri askerî birlik veya askerî kurumun bağlı bulunduğu soruşturma izni vermeye yetkili birlik komutanı veya askerî kurum amiri tarafından verilir.
Kanunlarda aksi yazılı olmadıkça, bir askerî birlik veya askerî kurum dışında görevlendirilen asker kişiler hakkında soruşturma izni, bu görevlerinin devamı süresince, Millî Savunma Bakanı tarafından verilir.
Uluslararası anlaşmalar gereğince yabancı asker kişilerin askerî suçları hakkında soruşturma izni Millî Savunma Bakanı tarafından verilir. Bunlar hakkında altıncı ve yedinci fıkra hükümleri uygulanmaz.
Millî Savunma Bakanı, general ve amiraller hariç subay veya astsubaylara ilişkin soruşturma izni verme yetkisini, Personel Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu bakan yardımcısına devredebilir.
Subay ve astsubaylar hariç diğer kişilerin işledikleri askerî suçlara ilişkin soruşturma izni verme yetkisi, bu izni vermeye yetkili komutan veya askerî kurum amiri tarafından teşkilatında bulunan hukuk sınıfından olan ya da 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununun geçici 45 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca atanmış olan hukuk hizmetleri başkanı veya birim amirine, Millî Savunma Bakanı tarafından merkezde Hukuk Hizmetleri Genel Müdürü veya yardımcısına, taşrada ve bağlı kurum ve kuruluşlarda ise asgari alay eşidi kurum amirine devredilebilir.
İzin vermeye yetkili merci, ihbar veya şikâyetin işleme konulması hâlinde bir ön inceleme başlatır, ön incelemeyi bizzat yapabileceği gibi, izin vermeye asıl yetkili merciin emrinde olan ve hakkında inceleme yapılanın üstü konumundaki asker kişilerden birine de yaptırabilir. İzin vermeye yetkili merci, emrinde olan ve hakkında inceleme yapılanın üstü konumundaki en az üç asker kişiden oluşan bir heyet de görevlendirebilir. İzin vermeye yetkili merciin zorunlu gördüğü hâllerde, heyette yer alanların çoğunluğunun, hakkında inceleme yapılanın rütbe veya kıdemce eşidi veya üstü konumunda, heyet başkanının ise hakkında inceleme yapılanın üstü konumunda olması gerekir.
Yetkili merci, soruşturma izni konusundaki kararını suçun işlenildiğinin öğrenilmesinden itibaren ön inceleme dâhil en geç otuz gün içinde verir. Bu süre, zorunlu hâllerde on beş günü geçmemek üzere bir defa uzatılabilir. Yetkili merci, belirtilen süreler içinde soruşturma izni verilmesi veya verilmemesi konusunda karar verir ve kararını Cumhuriyet başsavcılığına, hakkında inceleme yapılana ve varsa şikayetçiye bildirir. Bu kararlara karşı on gün içinde itiraz edilebilir. Sırf askerî suçlara ilişkin verilen soruşturma iznine itiraz edilmesi, soruşturma işlemlerini engellemez. İtiraz, general ve amiraller için Danıştay Birinci Dairesine, diğer asker kişiler için ise yetkili merciin yargı çevresinde bulunduğu bölge idare mahkemesine yapılır. İtirazlar, öncelikle incelenir ve en geç üç ay içinde karara bağlanır. Verilen kararlar kesindir.
General ve amiraller hakkındaki soruşturma Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı veya Başsavcıvekili tarafından yapılır. Hâkim kararı gerektiren işlemlere dair Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının talepleri ile kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlara yapılan itirazlar hakkında, soruşturma konusu suçların en ağırına bakmakla görevli Yargıtay ceza dairesini numara itibarıyla izleyen ceza dairesi başkanı tarafından karar verilir. Suçun son numaralı ceza dairesinin görevine girmesi hâlinde talebi ve itirazı inceleme yetkisi Birinci Ceza Dairesi Başkanına aittir. Hâkim kararı gerektiren işlemlerde Başkanın verdiği kararlara karşı yapılan itirazı numara itibarıyla izleyen ceza dairesi başkanı inceler. Son numaralı daire başkanının kararı, Birinci Ceza Dairesi Başkanı tarafından incelenir. İddianame hazırlanması hâlinde kovuşturma Yargıtay ilgili ceza dairesince yapılır.
19/4/1990 tarihli ve 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanununun 17 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan suçları işleyen asker kişiler hakkında soruşturma ve kovuşturma genel hükümlere göre yapılır.
Bu maddede hüküm bulunmayan hâllerde 2/12/1999 tarihli ve 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.”
Sonuç
Düzenlemenin yeni olması dolayısıyla uygulamadaki muhtemel tereddütler sebebiyle, ilgililerin hak kaybına uğramamak adına askeri suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturma aşamalarında mutlaka profesyonel destek almaları gerektiği kanaatindeyiz.
Konu ile ilgili danışmanlık almak için iletişim numaramızdan bize başvurabilirsiniz.
Ceza hukukuna ilişkin diğer yazılarımızı buraya tıklayarak görebilirsiniz.
Etiketler askeri suç firar suçu soruşturma izni	
Önceki İş Mahkemesi Kaç Duruşmada Sonuçlanır?
Sonraki Ön İnceleme Duruşması Nedir?
Hakkında AGHukuk	
Önerilen Yazılar
Mahkemede Şahitlik Sildirmek Mümkün Mü?
Kasım 24, 2021	
Mahkemede Şahitlik Sildirmek Mümkün Mü? ...
Ön İnceleme Duruşması Nedir?
Kasım 9, 2021	
Ön İnceleme Duruşması Nedir? Ön İncelem...
Hukuk Terimleri ve Açıklamaları
Ekim 12, 2021	
Hukuk Terimleri ve Açıklamaları Hukuk t...
Bir cevap yazın Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir
Yorum
İsim *
E-posta *
İnternet sitesi
Bir dahaki sefere yorum yaptığımda kullanılmak üzere adımı, e-posta adresimi ve web site adresimi bu tarayıcıya kaydet.
Son Yazılar
Mahkemede Şahitlik Sildirmek Mümkün Mü?
Kasım 24, 2021	
Ön İnceleme Duruşması Nedir?
Kasım 9, 2021	
Askeri Suç Nedir? Askeri Ceza Kanunu
Ekim 26, 2021	
İş Mahkemesi Kaç Duruşmada Sonuçlanır?
Ekim 19, 2021	
Hukuk Terimleri ve Açıklamaları
Ekim 12, 2021	
Kategoriler
Borçlar Hukuku
Boşanma Avukatı
Ceza Avukatı
Güncel Hukuk
İcra Avukatı
İdare ve Vergi Hukuku
İş Hukuku
Kişisel Verilerin Korunması Hukuku
Medeni Hukuk
Miras Avukatı
Ticaret ve Şirketler Hukuku
Tüketici Hukuku
Copyright © 2020 A&G Hukuk Bürosu Tüm Hakları Saklıdır. Kaynak Gösterilerek Alıntı Yapılabilir. Powered by Kemal ŞENEL.	