İSLÂM’IN İLK şartının ne olduğunu, ezbere biliriz. Dolayısıyla, ezbere bildiğimiz çok şeyde başımıza gelen bir hal, burada da yakamızı bırakmaz. İslâm’ın ilk şartı ‘kelime-i şehadet’tir; ve bunun böyle olduğunu ezbere bildiğimiz için, neden ‘kelime-i şehadet’in İslâm’ın ilk şartı olduğunu ve ‘kelime-i tevhid’in yeterli görülmeyip İslâm’ı girmiş olmak için bizden ‘kelime-i şehadet’in istendiğini sormaz ve düşünmeyiz.
Oysa, kelime-i şehadet, iman ile İslâm’ın ayrılmaz bütünlüğünün nişanesi olduğu; imanını ikrar ettiği andan itibaren insanın İslâm dairesine girmiş olduğunu gösterdiği gibi, bilmek ve yapmak, seyretmek ve katılmak arasındaki farkı da bize gösterir. Özellikle de, salt ‘kelime-i tevhid’in İslâm’ı girmiş olmak için yeterli görülmeyip ‘kelime-i şehadet’in istenmesinin ardında, kelimenin tam anlamıyla ‘hayatî’ bir sır saklıdır.
Kelime-i tevhid, mâlûm, “Lâilâheillallah” diyerek, Allah’tan başka ilah olmadığını, uluhiyet vasfına yalnız ve ancak O’nun lâyık olduğunu, O’ndan gayri hiçbir şeyin bu vasfa liyakati olmadığını ilan ederek, Allah ile masiva arasında ontolojik anlamda keskin bir çizgi çizerek şirki tastamam reddetmeyi ifade eder. Ve bu kelime-i tevhidin vazgeçilmez gereği olarak, vahiy ve risalet hakikatini, dolayısıyla Kur’ân-ı Hakîm’in mübelliği olarak Hz. Peygamberin risaletini kabul etmeyi de içerir.
Kelime-i şehadet, kelime-i tevhide, iki kere tekrarlanan tek bir kelime ekler. Kelime-i tevhid ile kelime-i şehadet arasındaki fark yalnızca budur. Kelime-i tevhid “Lâ ilâhe illallah muhammedun resûlullah” olarak ifadesini bulurken, bu sözün iki tarafına da eklenen bir ‘eşhedü’ ile kelime-i tevhid kelime-i şehadete dönüşmüş olur: “Eşhedü en lâ ilâhe illallah ve eşhedü enne muhammeden resûlullah.”
Aradaki işte o tek kelime, o iki ‘eşhedü’ herşeyi değiştirir. ‘Eşhedü’süz bir kelime-i tevhid beyanı bizim İslâm dairesine girmiş sayılmamıza yetmez iken, bizi olsa olsa bir a’rafa ya da bir ‘eşiktekiler’ pozisyonuna getirir iken, ancak bu kelime-i tevhide “eşhedü”yü dahil etmek suretiyle İslâm dairesine girmiş, ‘Müslüman olmuş’ oluruz.
Peki nedir ‘eşhedü’yü bu kadar değerli ve vazgeçilmez kılan? ‘Eşhedü’de ne vardır ki, kişi ancak kelime-i tevhidine onu eklediği takdirde İslâm dairesine girmiş ve ‘Müslüman’ sıfatını kazanmış olur?
‘Eşhedü’yü bu kadar değerli kılan, onun bizi ‘bilmek’ makamından ‘yapmak’ makamına, ‘görmek’ ve ‘seyretmek’ makamından ‘katılmak’ ve ‘dahil olmak’ makamına çıkarmasındadır.
‘Eşhedü’ diyerek, bütün kâinatın ilan ettiği iman hakikatine, Bediüzzaman’ın “Yirmidördüncü Mektup”taki nefis özetiyle ‘hakikat-i aliye-i nefsü’l-emriye’ olan iman hakikatine insan dahil olur. İmanı kâinatı kuşatan bir ‘dışsal gerçeklik’ olarak bilmek ve seyretmek makamını aşıp, bir ‘içsel gerçeklik’ olarak kabul edip benimseme makamına geçer. Kendisini, kâinatın ilan ettiği tevhid hakikatine dahil eder ve bunun taşıdığı bütün yükümlülük ve sorumluluklara razı ve hazır olduğunu bildirir: “Allah’tan başka ilah olmadığına şahitlik ederim. Muhammed’in O’nun kulu ve resûlü olduğuna şahitlik ederim.”
Kelime-i şehadet, bu derinliğiyle bakıldığında, hakikat-ı halde İslâm’ın bütün şartlarını, bütün hakikatlerini, bütün esaslarını, bütün emir ve nehiylerini içeren bir büyük hakikat değil midir?
Biliriz, insanoğlu hayatın gündelik akışı içerisinde çoğu kez şahitlikten kaçar. Bir kaza, bir kavga, bir hırsızlık, nizalı bir alışveriş, sorunlu bir evlilik, hasta bir çocuk, yoksul bir yaşlı.. görüp bildiğine dair ‘şahitlik’ beyan ettiğinde üzerine yükümlülük ve sorumluluk her bir şeyde ‘görmezden gelme’ gibi, ‘gördüğünü saklama, söylememe’ gibi, hatta ‘gördüğünü inkâr etme’ gibi yollara sapar. Çünkü, gerçekte insana yakışan, gördüğüne şahit olmaktır; ama şahitliğin bir bedeli vardır, insana yüklediği bir sorumluluk vardır. İnsan işte bu bedelden sakınır ve kaçar. O yüzdendir ki, ‘bilmek’ yapması için gereklidir ama yeterli değildir. O yüzdendir ki, görmesi dahil olmasına, seyretmesi katılmasına yetmemektedir. Bilmekle yetinmeyip yapmak, gördüğü dışsal gerçekliğe katılmak ancak ‘şahitliğini ikrar etmek’le gerçekleşir. Ama şahitliğini ilan ve ikrar etmek için, insanın kendisinden, rahatından vazgeçmeye razı olması, hakikate getirmesi muhtemel bütün bedellere rağmen kalbini açması gerekir.
Nitekim, işte bu yüzden, yaşadığı bütün sürçmelere rağmen mü’minin Allah katında değeri çok ama çok büyüktür.
Ve işte bu yüzden, tevhid ve risalet gerçeğine ‘şahitliğin’ en ziyade ‘riskli’ olduğu bir zamanda “eşhedü” diyebilen bir sahabiye sonraki zamanların en büyük velîsi dahi yetişemez.
Ve gelip bize dönersek, ‘bilmek’ ile ‘yapmak’ arasında bir mesafe hissediyorsak, aklın kabul ettiği bir gerçekliğe bütün ruhumuzla katılmamızı engelleyen bir ‘buz parçası’ var demektir içimizde...
İnsan ‘ene’sini eritip ‘Hüve’yi gösterir hale gelmelidir ki, kâinatın varoluşuyla gösterdiğine kendi hayatıyla dahil olsun, bildiğini yapsın, gördüğüne katılsın...
Ne mutlu o şahitlere!
“Rabbimiz! İndirdiğine inandık ve Peygamber’in ardınca gittik; şimdi bizi o şahitlerle birlikte yaz!” (Âl-i İmran, 3:53)
27.11.2005
© 2021 karakalem.net, Metin Karabaşoğlu
Hepsi bir değil! Elde var sonsuz Ramazan, iktisat, şükür... Arkadaşım için; İsmail için… Haktan yana Görünen köy Bir anket, bir soru, bir cevap Bini bire kırdırmamak En son ne zaman ağladınız? İffeti böyle bilir miydik? Vaiz olarak ölüm İstişare, bir kulluk sınavıdır Fetih gününden kalan İyi insanlar için Entellektüel fitne İtikad buluşturur, siyaset ayrıştırır Hayye ale’l-felah! En güzel tefsir Hangi ulu’l-emr, nasıl itaat? Din dilinde düğüm noktası Gözardı ettiğimiz ihtilalci İster misiniz? Cesaretle dirayet arasında Ahiret var mı dünyamızda? 102 numaralı mektup İstifadeden istismara yolculuk Ebu Cehil’e gitti mi? Zafer manzaralı hezimetler Avâmperestliğe hayır! Bilgiyi sevin! Huzeyme’nin baktığı yerden Sevginin iki hali İçimizdeki Kûfeliler Ehven bu değil! Açık ölçü, çıplak gerçek Bediüzzaman hangi siyasetin şerrinden Allah’a sığınmıştı? Altını bakıra bulayanlar İndirgenmiş dindarlık Adaletle sınanan siyaset ‘Nur’cuların elindeki ‘topuz’ Şeytandan kaçar gibi Görmezden gelince yok olmayan meseleler Benim için Bediüzzaman Eksim resim Tek bir Paylaşıyorsan bayram senindir İlkemin yanındayım Denetleneyebiliyor musun? Kıssa-i Yusuf’tan ekonomi dersleri Hikmetsiz Müslümanlık Hatadan öğrenmek Ölmüş olanların yolu Kötülük nerede? Gömleği önden yırtılanlar Kurt hırsı Bu zamanın yeni sefilleri Adaletsiz takvâ mümkün müdür? Engizisyon bitti mi? KÜÇÜK OLAYLAR Işid bize neden ırak? Hangi aklın kuvvetisin? ‘Eleştiri’ şart; ama ‘ahlâkı’yla birlikte... Bu zamanın sefilleri Bu zamanın şeytanı Yanına almak... ‘Tek adam’a karşı ‘tek adam’lar Fitnenin sinir ucu: nifak ve asabiyet Kapıdaki tehlike Bugünden yarına düşünceler (III)
Siyasetin çözemeyeceği meseleler Bugünden yarına düşünceler (II)
Bilgi: imkân mı, imtihan mı? Bugünden yarına düşünceler (I)
Ağustos şükrü “Aldanırız, fakat aldatmayız”; neden? Erkekliği öldürmek Güzel bir hayat, güzel bir ölüm: Ahmet Kalem’in ardından Bandrol meselesi üzerine: Bu, bizim ayıbımız... Tebessümde okunan Bir ubudiyet talimi olarak ‘istişare’ Kazadan sonra Neden yazamadım? N-T ambargosu üzerine zorunlu bir açıklama! Meşhudatı Asfiya mihengine vurmak Against the global confederates Küresel ahzâbın karşısında Ebu Zer Yûşâ makamı: yeniden Firavun, bir konsorsiyumdur Âyet ve slogan Geleceği gördüm Kemalist nihilizmin ayak sesleri Bediüzzaman bugünün çocuğu olsaydı? O ruh... Münazarat Sempozyumu: bir 'ilk'in ardından... Hangi cemaattensin? Bediüzzaman yolu: Ne öfke, ne teslimiyet Vazifemiz bitmedi!.. Uhuvvetin mucizeleri Mao Çin’i değil, renklerin şehri er-Rahmân ve Ramazan Översek öldürür müyüz? 25. Söz ışığında İslam ve Batı ailesi İnnâ lillah… Cennet ne zaman kılıçların gölgesi altındadır? Mustafa Kemal ile Abdülhamid arasında Cemaati terketmek Üç hak Yakın imkân, uzak tehlike Peygamberin gençleri Nereden bakmalı, nasıl demeli? SÖYLEMİN ELE GEÇİRİLMESİ (I)
Irkçılık kötü, milliyetçilik iyi midir? Şarta bağlı dostluklar Çocuğu kim Müslüman yapar? Çanakkale geçildi! Aile üzerine... Özel bir ölçü Cebr-i keyfî-i küfrî-i? Düşüş Dünyayı bilmek İlk Denge Kimi seversin? Kadın ve cihad Kürt Meselesi’nin Açılımı Kabalığa kabalık Gırtlaktan aşağısı Ne çok vazife var! Hüsran Sır Sınanma Sevinmeli mi? Kayıp kolyenin düşündürdükleri Terki Bir cenazenin yakınından “Yenisini alırız” Tahkiki elden bırakmamak Gün o gündür, saat o saat... Henüz inmemiş âyetler Nasıl sevindim, bilemezsiniz Devam ve kemal Şefkatin ateşini söndürmek İlaç ve zehir Hidayet kimlere gelmez? Bilginin kaynağı Meseleye Fransız kalmak ‘Köktendinci’ ve ‘radikal’in serüveni Şefkat ve siyaset Şiddet ve hamiyet Casus Tokat Oruç Kur’ân içindir Merhamet, güçtür Böyle mi olacak? Feragat, sevgidendir! Ruh dikizi Benim gibi düşünmeyen:
kâfir midir, hain midir? Mutlakçı ve hesapçı Benden iyisi yok... Ya içimizdeki Ergenekon? Peygambere uzak olan Hasbıhal Bizans’ı da unutmalı; Beylikleri de... Esma, hüsnadır Arzunun dört hali ‘Allah’ın kılıcı’ nasıl olunur? Dünya hayatını güzelleştiren Gadabın iki yüzü Yeniden başlarken... Öldürmenin politikası Sürümden kaybetmek Kalemlerimiz neyin hizmetinde? “Ayakkabını çıkar!” Ben bir ateş gördüm Frankfurt izlenimleri-I
Finans krizine ‘içeriden’ bir bakış Demek ki neymiş? Sünnet ve kültür Dualarımıza dikkat! Yeni buluşmalar için,
geçici bir elveda… İlk adım Beni tedirgin eden Risk almayan bir kitap,
Risk almayan hayatlar İltica İmtihan İblis’in tahtı Bir yolculuğun ardından Büyük cemaat, küçük cemaat... (son) Büyük cemaat, küçük cemaat... (III) Büyük cemaat, küçük cemaat... (II) Büyük cemaat, küçük cemaat... İnhisar Ömür dediğin:
eklenmeyen, eksilen... İkrama övgü Şair ve ölüm Delik kalbler zamanı ‘Mürşid vaziyetini takınmak’ Kısa bir yazı Adını doğru koyalım Lider ve mürşid Yarım hurmanın anlattığı Tire’de iki gün Meşruiyet krizi Hâfız Ali’yi unutmak Misyon Bediüzzaman’ın değinmedikleri Buluşma noktası olarak kudsî nebî Faydasız bilgi Yazmak üzerine bir hasbıhal Bereketli mekânlar ‘Birer zeki muhatap’ Kader ortaklığı ve
aydın sorumluluğu Sevgisizlik Devlet yüzlü ‘Tehlikeli’ bir muhavere Sözkonusu olan Kemalizm ise,
vatan teferruat mıdır? Yarım kalmış bir cümle:
“İslâm terörü lânetler” ‘Fazla başarı’ Sahabilere hürmet neden gerekli? İslâm peygamberine niye saldırıyorlar? Duyguların dengesi Bir müjdem var Birkaç değini Ayıplı kelimeler Tarih sıfır Formül Kaptanımız kim? Ülker, Godiva, Migros:
kapitalizmin dini Füsus ve nüsus Üç velâyet Temâsül Tecrübe ile hamiyeti buluşturmak En güzel ayakkabı Medresetü’z-Zehra’yı zihnimizde inşa etmek Acıda buluşmak Üç nefis Risale-i Nur herkes içindir Adam yetişir, yetiştirilmez Megalomani Nekrofili Aynanın öteki yüzü İbda-inşa dengesi Kaderi okumak, ama nasıl? Hakikat şahitlik ister, hesap istemez! İdam-ı ebedî, daimî haps-i münferid... Mesaja mesaj Üç ortak Yük Faşizm nerede, demokrasi nereye? İşimiz gerçekten zor Vefa giderse? Hudeybiye turnusolu Şirk-i hafî nerelerde? Bediüzzaman Münazarat’ı niye yazdı? İyi tüccar “Saidleri Ararken”den birkaç tesbit Şimdiki zamanda yaşamak Bitirmeyelim; konuşalım! Bir efsane, bir gerçek Bir ‘bildiri’nin perde arkası Birkaç ‘siyasî’ hatıra... Kime oy vermeli? Utandım, utanıyorum... Kuru tuz, risksiz hayat... Ensar kadınlarına övgü Gerilimi kim çözmeli? Kemalizm ne kadar güçlü? Kemalizmin geleceği var mı? Bitmeyen gerilim ne zaman bitecek? ‘Emanet’ yazısına derkenar ‘Sarıklı genç’ kim ola? ‘Sarıklı genç’ turnusolu Emanet Adalete dair akılda kalan… İmge Susmak, bağırmak, konuşmak... İki peygamber arasında İhlas Risalesi kime okunur? Nasıl ‘hak’lı olunur? İltifat dost, gerçek düşman kazandırır Bizden biri ve biz İhlas ve korku Her hicret, Ensar ister Arz-ı hal Garipler mutsuz… Hizmet sizi kurtarır mı? Hizmet bizi kurtarır mı? Peygamberle görüşmek Aydınlanmanın yolu “Onuncu Söz” ile “Beşinci Şua” arasında Sörfçü ve dalgakıran Uzak bir yerden Yarış Cesur kime denir? Yuva Teşekkürler Yusuf Kaplan! Nerelerdeyiz, ne işlerdeyiz? Bu nasıl okumaktır? Hangi genç dinsiz olmuş? Niye üstümüze alıyoruz ki? Densizliğin bu kadarı... İnsan melek, dünya cennet değildir Öteki gençlik “Yaşa 23 Ekim” Bilal’in Sin’i Yargılamak, anlamak “İsmetli cemal-i suret” One-van-bir ‘İman kardeşliği’ nasıl kazanacak? Biri necis, biri ences:
peki hangisi ences? Amerikanlaşmada yeni adım Allah için yola koyulana
Allah’ın açtığı yollar Bediüzzaman’ın büyük yalnızlığı “Arkadaşlar” işbaşında mı? Yaşanmayan bilgi Sessizlik Söylem-eylem tutarsızlığı üzerine notlar Acziyete düşmeden,
acziyet hissetmeden Geleceğin sansürleri Davanın rantla imtihanı Yüksek gerilim Hasb-ı hal Kalvinizm: Kim dediğinde yanlış olur? Bu yanlışa dur diyelim! Yetti artık! İslâm’ın fazlası Kullanamadığımız güç Eugéne’ler, dikkat! Karadelik Mevlânâ’nın başına gelenler ışığında... Bediüzzaman’ı tüketmek Ağaç olmak Müslümanın Müslümana ettiği kötülükler Miracın anahtarı: Tekbir Tekbir bayramı Sözüm hâsidlere! Hakikat şahitlik ister Ümeyye’ler Bilâl sevmez Başarmaya mecbur muyuz? Nefret bağımlılıktır Gazap tacirleri Doğru ölçüler, yanlış tatbikat Birincilikleri Aşan Bir İkincilik Küçük adama vurun! Duygu ticareti Küçük hayatlar İyi hümanist, kötü dindar... Bilmek ve yapmak Risk almak “Kalbin direnişi” İlginçlik Kaçak güreşmek “Tesettürü Yeniden Düşünmek” İmanın değeri Mü’minin değeri Hep böyle mi olacak? ‘Wishful thinking’ Zorunlu bir hasbıhal Bizi herkes sevsin mi? Ve’d-duhâ’yı yitirmek Bir gazeteci olsam... Söz uçar, sözleşme kalır 'Güzel bir ayrılış' Başörtüsü meselesi nasıl çözülmez? Tasavvuf yolu,
her hâlükârda
aşk yolu mudur? (II) Tasavvuf yolu,
her hâlükârda
aşk yolu mudur? ‘Yüz’süzlük Deyyân-Vehhâb denklemi Başarısızlığa övgü Ömer Seyfettin’i affedemiyorum Kaç âyet nazil oldu? Ebu Bekir olmasaydı? Var olmak ‘Kutsal geçmiş’ hapishanesine dair notlar ‘Ömer’in sürpriz gelişi’ mi? Sözün amelindendir İkinci adama dikkat, üçüncüye de! “Ya siyahtır, ya beyaz” mı? Zaman cemaat zamanıdır Kahramanımız Kim? Vazgeçilmezlik Rıza Dayatmaları Karşısında Bilginin getirdiği Bir reklamın düşündürdükleri Eleştiri gıybet midir? Vahdetî’den ileride miyiz? O günler mi geldi? Peygamberin Bir Günü Mirac ve Sünnet Leyle-i Kadr’in Kadri İsrâ Suresindeki Mirac Aile Evden Gidiyor Devletliler ve Devletçiler