Şeker koymaya gerek olmayan,Kavanoz maliyeti ve iyi vakum olmadığı için bozulan reçeller,marmelatlar yerine alternatif, geleneksel üretim Pestili çok sevdik. Güneş etkin oldukça ve ağaçlardaki meyveleri toplayabildiğimiz ölçüde pestile devam.
İmece Evinde Pestili nasıl yaptık; İNCİR PESTİLİ İncirleri toplarken sirkelik,yemelik ve reçellik diye ayırıyoruz. Reçellik olanlarına hiç şeker koymadan üstüne kadar su ile doldurup kaynatıyoruz. Bizde bu kaynatma işler hep odun ateşinde oluyor.Tüp yok :) Kaynayıp incir taneleri gevşeyince kazana el mikserini sokup parçalıyoruz. Biraz daha dibini tutturmadan kaynatıyoruz.Sonra pestilde birbirine yapışsın diye un koyuyoruz ( Taş değirmen,tambuğday) Ölçek yaklaşık % 3-5 kadar. iyice karıştırıyoruz. Karışım biraz soğuyunca Cevizleri ufalayıp kazana koyuyoruz.Buda %3-5 kadar... Sonra "Güneşin Sofrası"na götürüp yağlı kağıda ince ince yayıyoruz. Bezin üstüne yayma yani tüylenme riskine giremedik. Tam gün güneşte kalınca neredeyse tamamen kuruyor. Biz ikindi vakti kağıttan ayırıp ters çeviriyoruz. Ertesi gün öğlen saatlerinde tamamen kurumuş oluyor. Kağıdı tekrar kullanacağımız için uzun bir tahtanınüstünde kesip katlıyarak bez torbaya koyup "Kiler" e kaldırıyoruz. ERİK PESTİLİ Dağdaki yabani Erikler olgunlaşınca toplayıp,yıkayıp kaynatıyoruz.İyice gevşedikten sonra çekirdeğinden ayıklayıp içine az bir şey (%20-30) şeker koyup tekrar kaynatıyoruz. Eriğe un koymaya gerek kalmadan direk Güneşe seriyoruz. Ertesi gün tamamen kurumuş olup kaldırıyoruz kilere.
Evde Kandil yapımı
Kızartma veya başka bir kullanmayacağınız yağı biraz yayvan bir kaba (fırın sütlaç koyulan çömlek gibi...) koyun. Evde,banyoda kullanılan bildiğimiz herhangi bir pamuktan küçük bir parça koparıp bir ucunu fitil olacak şekilde dürerek sivriltiyoruz. sonra bu pamuğu yağın içine sokup hafif yağlanmış sivri ucu yağın üstüne çıkarıp mum yakar gibi yakıyoruz. Bu kadar...iyi kandiller :)
Nasıl bir Güneş,Rüzgar Enerji sistemi kurulmalı?
Uzun yıllardır basit,ucuz,hurda malzemeler ile enerji ihtiyacımızı gideiyoruz. Geçen sene ana binamız ile beraber elektrik üretim,depolama ve dağıtım sistemimiz büyük bir yangında tamamen yanınca gelen bağışlar ile çok daha iyi,güçlü bi sistem kurduk. Bu konuda çokça sorular gelip tek tek cevaplarken daha detaylı bi yazı belki daha çok insanın işine yarar diye deneyimlerimizi not etmeye başlıyoruz.
Sistemden bağımsız kendine yeten Güneş ve Rüzgar Enerjisinin kurulumu,uygulaması düşünüldüğü gibi çok zor ve karmaşık değil.
İlk önce neye ihtiyacınız olduğunu,ne oranda bir enerji kullanımı gerçekleştireceğinizi belirlemelisiniz. Bu belirleme esnasında kullanacağınız alet ve aydınlatmalaın hep en az enerji tüketenlerden oluşmasına dikkat etmelisiniz.
Örneğin şu an (2019-Haziran) 12 volt ve 230 voltta en az enerji kullanımı LED aydınlatma kullanmalısınız. Tabii göz ve akıl sağlığınız için beyaz yerine mutlaka gün ışığı ampulleri,şeritleri seçmelisiniz. Canavar bir sistem kurmayacaksanız buzdolabı ve çamaşır makinesini ise "akılsız,beyinsiz" olanını,eski yada bu amaçla üretilenini seçmelisiniz.
Uzatmadan ev,çiftlik,tekne,karavan için önerimize gelelim;
Diyelimki sistemi kullanacak birey sayısı 2-4 olsun ve arada misafir gelsin. Kullanımda çamaşı makinesi,buzdolabı ve hatta bulaşık makinesi dahi olsun diyelim. Sipiral,akıllı kaynak makinelerini de çalıştırabilsin! Bu durumda aşağıdaki listeye yatırım yapıp size en iyi telefon ve çok gerekirse adrese sevis yapabilecek güven veren satıcıyı araştırmalısınız.
*İNVERTÖR ; 5 ile 7.000 Wat En kritik araç İnvertör.Bunun akıllısını almalısınız. Hem güneş panelleri bağlanacak,hem rüzgar tribünü hemde şebekeye yakınsanız şebekeye bağlanabilecek. Ve en önemli özelliği ise tüketimin yoğun olduğu zamanlarda üretilen enerjiyi akülere gitmeye zorlamadan direk kullanıma servis edebilecek. Buradan kullanılacak enerji 230volttur. Yani alışık olduğunuz vahşi şehir elektriğinden :)
Az önce internette kontrol ettim-4.000tl idi https://www.google.com/search?q=abax+inverter&source=lnms&tbm=shop&sa=X&ved=0ahUKEwjzzaOhsc3iAhUIkxQKHRv6AO4Q_AUIECgB&biw=820&bih=371
*JEL AKÜ ; 4 adet 200Amper Yukarıda önerdiğimiz İnvertör muhtemek 48 voltu 230 a çevirmektedir. Aküler 12 volt olduğu için 4 adet akü alıp bir birine çapraz,seri bağlayarak en son invörtöre takıp 48 voltluk sistemimizi oluşturuyoruz. Bizde 4 adet 60 amperlik otomobil aküsü var. Akşam güneş battıktan 3-4 saat sonra sadece aydınlatma dahi çalışsa akülerdeki enerji kritik seviyeye düştüğü için İnvertör enerjiyi otomatik kesiyor. Ertesi gün kritik seviye aşıldığı zaman otomatik açıp enerjiyi kullanımımıza veriyor. Akşam kesilmemesi ve gündüz de yan yana iki makine çalıştırabilmek için jel akü almalısınız. İnternette güncel fiyatlarını göreceksiniz. 2-3000$ arası bir rakama hazır olun. Ve bu aküler en çok 2 sene verimli çalışacak.3. yılında sorunlar başlayıp yenilemeniz gerekecek! Yada bizim gibi yapıp 4 adet 60-90 amper oto aküsü ile deavm edeceksiniz.Tabii kışın yağışlı havalarda paneller üretim yapmayacağı için aküler telefonları dahi şarj etmeyebilir
*GÜNEŞ PANELİ ; 4 adet 300 watlık ve 12 voltluk Aynı aküde olduğu gibi 4 adet panelide birbirine seri bağlayıp (artı eksiye,artı eksiye,en son artıyı invertörün artısına ve eksisini invertörün eksisine ) İnvertöre bağlıyoruz. Satıcı size panellerin her birini 24 voltluk olarak önerebilir. Yeni nesil paneller üretilmeye başlandı. Ebatları küçük verimleri büyük...Eğer maliyeti uygunsa kabul edebilirsiniz. Ortalıkta çoğunlukla Çin malı var. Kaliteleri hep farklı. Satıcının referanslarını kontrol edip güvenmekten başka çareniz kalmıyor. Tahmini maliyet; Eğer 200x4=800 amper jel akü aldıysanız 1600 watlık panele ihtiyacınız varki bu kışın yağmurlu yani kara bulutlu havalarda dahi asgari konforunuzu korur. Piyasası da aşağı yukarı 1 wat 1 $ gibi. Panellerin üstünü zaman zaman silip tozunu almalısınız. Bunun dışında birşey yapmanız gerekmez. Eğer sağlam monte edildiyse rüzgardan etkilenmeyecekse yıllarca aynı yerde sorunsuz durur.
*RÜZGAR TRİBÜNÜ Biz Rüzgarı yukarıda belirttiğim İnvrtöre bağlamayıp bağımsız bir 12 volt sistemi oluşturduk. Güneş olmayan günlerde Rüzgarımız olunca aynı yüksek enerji tüketimi yerine aydınlatma, telefon şarjlarını gerçekleştirecek küçük,basit bir sistem kurduk. Elimizde 400 watlık Rüzgar, 60 amper oto aküsü ve ikisinin arasında şarj kontrol cihazı var. Aydınlatma LED leri ile 12 voltluk araç çakmağı prizlerinin kablosunu direk aküye bağlıyoruz. Bağlantıda LED ler yanmaz ise kablonun uçlarını artı-ekside değiştirmek yeterli olacaktır. Satıcınız ve aynı zamanda yetkili sevisiniz size bağımsız iki ayrı sistem yerine herşeyin tek invertöre bağlandığı bir sistem önerirse bunu inceleyin,aaştırın, diğer satıcıya da sorun. Yukarıdaki maliyetler dışında panel ve rüzgardan akülere giden kablonun iyi,güçlü bir kablo olması gerektiğini belirtelim. Özellikle 12 volt uzun ve ince kablo ile verimsiz hale geliyo. İmece Evinden selam ve sevgilerimizle;
03.Haziran 2019 Bu mail adresi spam botlara karşı korumalıdır, görebilmek için Javascript açık olmalıdır
İMECE TARHANASINI NASIL YAPTIK
İMECE EVİ TARHANASINI NASIL YAPTIK.2018
Konu komşu,eş,dost toplaştık.Kuzineyi yakıp çayı ve nohutu haşlamaya koyduk.TRT Türkü'de Özay Gönlüm hocamızın eşsiz titreşimleri eşliğinde bahçeden taze ne varsa topladık. İnce ince doğrayıp ateşe koyduk.Üstünü doldurana kadarda su ilave ettik. Piştiğine kanaat getirdikten sonra pişirdiklerimizle beraber nohutu rondoya koyup karıştırıp ufalamış olduk. Bu karışımı yoğurt ile yoğurduktan sonra biraz tuz ve aldığı kadar tam buğday unu ile katı bir hamur oluşuncaya kadar yoğurduk. Sonra iri tenceremizin kapağını kapatık 7 gün beklemeye aldık. Günde en 5-6 defa yoğurduk. 2-3 gün sonra kabarmalar arttı. Her yoğuruşumuzda kabarmalar söndü.2-3 saat sonra baktık tekrar kapağa yaklaşmış hamurumuz. İhtiyaç gördükçe un ilave ettik. 4. günden sonra un koymayıp yapışkan haline rağmen yoğurup elimizi kaşıkla sıyırdık. Yoğurma aralığı uzun olursa,unutulursa küflenme ihtimali yüksek.Emeğe çok yazık olur. Ayrıca yoğurma işlemi mayalanmayı kuvvetlendirdiği gibi tarhana ile olan ilişkimiz perçinleniyor :)
Bölgesine ve yapan kişinin sabrına göre bu ekşitme,mayalandırma,yoğurma süreci 3 gün ile 3 hafta süren bölgeler var.Biz bir hafta yoğurduktan sonra sinilere el büyüklüğünde parçalar halinde yaydık. Beze yayınca üzerindeki tüy,iplikçikleride alıyor diye yapışsada rahatlıkla sökeceğimizi düşündüğümüz krom sinileri kullandık. Öğleden sonra diğer yüzeyi çevirdik. Bazı parçalar daha hızlı kurmuştu.Bunları küçük parçalara böldük. Ertesi gün hepsi ufalmış ve hızlıca kurumuştu. Çok kıtır olmadan rondoya aktarıp bilinen tarhana boyutlarına getirdik.Sonra tekrar sinilere yayıp ara ara karıştırarak güneşte yarım gün daha kurutup kavanoza aktardık.
Ve tabii sonra tadına bakmak için çorbasını yaptık. İlk denemede sadece tarhananın tadını alalım diye sıcak suda karıştırıp az da zeytinyağı ile hazırladık. Tuzu,kırmızı biberi,domatesi az olmuş. Bir dahaki sefere salça ile hazırlıyacaz.
İmeceden selamlar; 19.Eylül.2018.Dumanlıdağ
1-Yoğurt (dağda serbest yayılan,günde 3litre süt veren yerli İnek sütünden)
2-Un (Taş değirmende tam buğday unu)
3-domates (İmecenin)
4-Biber (İmecenin)
5-Patlıcan (İmecenin)
6-Kabak (İmecenin)
7-Bamya (İmecenin)
8-Nohut (İmecenin)
9-Kurufasülye (İmecenin)
10-Börülce (İmecenin)
11-Barbunya (imecenin)
12-Nane (İmecenin)
13-Zerdaçal (Nepal)
14-Zençefil (Bakkal)
15-Karabiber (Bakkal)
16-Kırmızı biber (İmecenin)
17-Kekik (Dumanlıdağın)
18-Deniz Tuzu
19-Tarhana Otu
20-Çörek Otu
21-Kurusoğan
22-Sarımsak
23-Mısır
24-Kimyon (Aktar)
25-Yenibahar (Aktar)
26-Menengiç
27-Zeytinyağı
28-İsot
29-Kaynak suyu
30-Yeşil Biber
Güneşin ve Dayanışmanın Gücü bakın neler yaptırıyor
Bugün İmecede bağımsızlık yolunda çok önemli bir eşik daha aşıldı. Otomatik Çamaşır Makinesi faaliyete geçti.Test çalışmalarını ve 3 adet peş peşe yıkamayı başarıyla sonlandırdık.
Nasıl yaptık;
Biliyorsunuz kışın geçirdiğimiz yangından sonra elektrik sistemimiz 5000 watlık invertörle güçlenmiş,600 wat güneş paneli ve 4 adet 60 amperlik oto aküsü ile (üstüşişhane,altı keşhane gibi oldu ama çaktırmayın) 48 wat üretime geçip 230 voltluk bağımsız elektirk şebekesine kavuşmuştuk.
Bu sistemi her fırsatta sınırlarını zorladık. 5000 wat iyide toplam 240 amperlik oto aküsü sınırlarımızı daraltıyordu. Ne-tekim demir kaynağının yarısında imdaatttt dedi ve komşunun jenaratörü ile kaynağı bitirdik. Bu arada yazın 30 kişilik gruplar halinde yaşama zamanlarında fazla tüketilen enerji elektiriği çok depolayamayan aküler sayesinde 23.00 gibi...bazende 22.00 gibi invertörün devreyi kapatması ile son bulup yıldız seyrine geçiyorduk.
Kaynaktan sonra yaz mutfağının oradan en üst kota yani Hibrit-Hımış Evi yaptığımız yere su pompalama girişimine başladık. Pompacıya isteğimizi tarif edince (200m boru mesafesi ve 40m yükseklik) bize 2 kw gücünde bir pompa verdi. elmizde 5000 wat invertör var amma aküler "nane" olunca pompa 3-4 dakika sonra çok enerji talep ettiği için İnvertör imdat diyerek devreyi gene kesti.
Yılmak yok,yola devam. Pompacıyla bu sefer daha derinlemesine istişare edip (Menemen'de Pompacı Atalay Usta) 1000 watlık pompa ile denemeye karar verdik. (2.el şahane çalışan birpompa 200tl-2017 Eylül) Amacımız suyu 20m iki ayrı etapta en yükseğe çıkarmaktı ve başardık. Suyu önce 20m yükseklikteki depoya yolladık.Sonra oradanda gene 20m da yukarıya gönderdik. Her bir işlem 90 dakika sürüyor.Her seferinde 1 ton su basıyoruz. Bu esnada invertörü dehşet ve endişe ile izliyoruz.... Ve sonuş şahane. Şimdi otomatiğe aldık. İhtiyaç halinde basıyoruz düğmeye su pompalanıyor. Sadece güneş enerjisi ile!!! Ve devşirme bir sistemle.
Sonra sıra asıl hayal ettiğimiz alete geldi; Çamaşırmakinesi!
Köyde kullanılmayan eski grup evinde çalıştırdığımız Çamaşır Makinesinin arıza yapıp Menemene tamire götürmeyi fırsat bilip dönüşte arabayla daldık imeceye ve indirdik toprak evin yanına. Güneşten su ısıtma Toprak Evin yanında. Dedikki makinenin su ısıtmasını açmayalım.Güneşleısınmış suyu direk bağlayalım.Ve dediğimiz gibi yaptık. Amma renkliler için fazla sıcak olacağını gördük,bunu iyileştirmemiz lazım (!) Elektrik ve su bağlantılarını yapıp deneme çalışmasına başlayıp soluğu invertörün başındaaldık. Çamaşır makinesi çalıştıkça İnvertör ne yapıyor,bize bir şey diyormu yada devreyi kesecekse tam o anda orada olalım diye düşündük her halde. Baktık 5 dakika,10 dakika birşey yok. Makine suyu aldı,dönmeye başladı,hatta sıkmaya geçti...ve programı sonlandırıp durdu.
11 yıl sonra bir ilk daha gerçekleşti. Dağın başında, gelenler bilirler, gayet ilkel, taş devri koşullarında kendi elektriğimizle kendi kül sulu,sabunlu,sodalı deterjanımızla hatta kendi lavanta yağı kokulu deterjanımızla çamaşırlarımız mis gibi yıkandı.Bizde o sırada keyiften 50 köşe olmuş halde birbirimize bakıpsırıtıyorduk. O sırada imece dışında olanlarımıza süprizi iletip müjdemizi bile istedik.
Bu neden önemli?!
İmeceye gelmemiş ve burada vakit geçirmemişler için bu durumu biraz açıklamalıyız. Biz çevreyi kirletmeyen, yaşamı tehtid etmeyen özellikle emeğimizi heder etmeyip yaratıcılığımızı destekleyen teknolojilere hiç itirazımız yok. Aynı anda 10-30-50 kişinin yaşadığı dağ başı koşullarında daha fazla insana zaman ayırmak,yorulmak yerine motivasyonu yüksek dayanışmacı,ekolojik devrim bireyler olarak yaşamı sürdürmemiz için bu aletler gerekli.
Bıçkı,şarjlı tornavida, şarjlı dekopaj, internet,bilgisayar,telefon,tırpan bizi çok rahatlatıyor. Yakında edineceğimiz Traktörle de bağımsızlık yolunda dev bir adım daha atmayı hayal ediyoruz.