Ararat Restoranda herkes Abdigor yerken ben de peynirli pide benzeri hamur işi birşeyler yedim. Benim yediğim gerçekten lezzetliydi ama “Abdigor” bizimkilerin damak tadına pek uymamış olacak ki, Osman'ın köftesiyle kıyaslamalar başladı.
İşyerinin sahibi Abdurrahman Zerener, evlenip Doğubeyazıt'ta kalmış ve halinden memnun olduğunu anlatıyor. Restoranda yöreye özgü Abdigor, Selekeli Saç Kavurma, Halise, Gosteberg Buğulama gibi daha önce adını hiç duymadığım yemekler yapılıyor, kahvaltı veriliyor. Bir tarafta başı bulutlu Ağrı Dağı, diğer tarafta tepeden kuşbakışı Doğubeyazıt'ı gören İshak Paşa Sarayı. Doyumsuz bir doğa ve tarih hazinesi…
Doğubeyazıt'ta el dokuması halıcılığın da köklü bir geçmişi var. El dokuması halıların renk, motif ve kompozisyon özellikleri, üzerinde bulunan desenleri onlara, sanat eseri vasfını kazandıran en önemli unsur.Ancak günümüzün değişen koşulları bu sanatı olumsuz etkilemiş. Genç kızlar atölyelerde ücret karşılığı bazı kurum ya da tüccarlara desen ve kök boyama iplikleri temin edilerek halı dokuyor. Ancak sarma ve germe tezgâhların kullanılması nedeniyle eski yer tezgâhları giderek yok oluyormuş.
Yemek yediğimiz Ararat Restoranın bahçesinde aynı isimde bir de halı mağazası bulunuyor. Bu mağazadaki ipek halı dokuma tezgahlarında Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğüne bağlı sayıları 20'yi bulan kadın işçi ve halıcılık kursiyeri çalışıyormuş.
Yemekten sonra halı sarayı diyebileceğimiz zenginlikteki bu bölüme geçip salonu çevreleyen ahşap minderlere oturduk. Duvarlarda ve çevredeki halı zenginliği ve kalite göz kamaştırıcıydı. Serde Edirnelilik var, ben de duvarlardan birini kaplayan, Edirne kırmızısı zeminli halıya bayıldım. Altı metrekarelik bir halı 2 yılda dokunduğuna göre fiyatı da güzelliği ve asaletine uygundu. 45 bin TL.
Evdeki bütün halıları yıkatıp ortadan kaldıran biri olarak, bütçemi aşan bu sanat eserlerine sadece bakmakla yetindim. Çok zengin olsam alır mıydım, evet!
Kars'tan ayrılmadan önce ve de gezip görülecek diğer yerleri belki bir başka Kars gezisine bırakarak, başımızı kaldırma mesafesinden bizi davet eden İshakpaşa Sarayı'na doğru tırmanmaya başladık. Güneşin ışıkları altında saray ve çevresindeki kent kalıntıları kızıl kahve bir renge bürünmüştü.
İshak Paşa Sarayı Doğubayazıt'ın 7 km. güney doğusunda, Eski Beyazıt'a ve ovaya hakim yüksek bir tepenin üzerine kurulmuş. Birinci Dünya Savaşına kadar da Bayezid Sancağı bu saraydan yönetilmiş. İshakpaşa Saray'ın en büyük özelliği üstün ısıtma ve merkezi buhar sistemiyle ısınması, kanalizasyon ve lavabonun bulunması... Dünyada kalorifer sisteminin bu düzeyde ilk olarak bu sarayda kullanıldığı belirtiliyor.
Sarayın yapımına 1685 yılında Çıldır Atabeklerinden Çolak Abdi Paşa tarafından başlanılmış ve tam 99 yıl sonra aynı soydan gelen Küçük İshak Paşa zamanında 1784'te tamamlanmış. Yapımı Ahıskalı ustalar tarafından gerçekleştirilen, bir çok efsane ve hikayeye konu olan İshak Paşa Sarayı; Osmanlı döneminde Ağrı'da yapılan en büyük ve en önemli mimari eser olarak gösteriliyor.
Saray, geleneksel Türk mimari karakterinde ve Selçuklu mimarisi biçiminde bir yapı. Sarayı meydana getiren yapılar topluluğunda, Avrupa Barok üslubunun etkileri de görülüyor. Osmanlı'nın Lale Devrini de kapsayan, zamanın en modern ve ileri anlayışı ile yapılmış olan saray, gerçekten görülmeye değer bir şaheser... (SÜRECEK)