Anlaşmalı boşanma davalarında taraflar anlaştıkları konuları bir sözleşme veya protokol haline getirip aile mahkemesine başvurarak anlaşmalı boşanma davası açmaktadırlar. Anlaşmalı boşanma davasına esas olan protokolde nafakayla ilgili hükümlerin yer alması zorunlu mudur?
İŞTİRAK NAFAKASI VE YOKSULLUK NAFAKASI NEDİR?
Ülkemizin aile hukuku düzenlemelerinde nafaka iştirak ve yoksulluk nafakası olarak ikiye ayrılmaktadır.
İştirak Nafakası
Türk Medeni Kanunu'nun 182. Maddesinde düzenlenen iştirak nafakası velayet hakkı kendisine bırakılmayan eş tarafından, ortak çocuğun, çocukların veya birlikte evlat edinilen çocuğun yetiştirilme, barınma, beslenme, sağlık, bakım ve eğitim giderlerinin karşılanabilmesi için eşin sosyal ve ekonomik gücü oranında, çocuk adına velayetin kullanılması kendisine verilen eşe ödenen nafaka olarak tanımlanmaktadır.
İştirak nafakası çocukları ilgilendirdiği ve dolayısıyla kamu düzenine ilişkin niteliğinden ötürü anlaşmalı olsun olmasın boşanma davalarında hakim tarafından bizzat dikkate alınmaktadır.
Aile mahkemesi hakimi iştirak nafakasında çocuğun üstün yararını göz etmektedir. Bu nedenle tarafların bu konudaki iradesi sınırlıdır. Önemle belirtelim ki dava sürecinde ve sonrasında çocukların çıkarlarına aykırı olarak iştirak nafakasından feragat geçersizdir.
İştirak nafakası belirlenirken hakim tarafından nafaka yükümlüsünün ekonomik durumu ve çocuğun gereksinimleri ile velayet sahibi kişinin de ekonomik durumu dikkate alınır. İştirak nafakası çocuklar için talep edilir ve çocuğun nafaka hakkında feragat hukuken geçerli değildir.
Yoksulluk Nafakası:
Türk Medeni Kanunu'nun 175. Maddesinde yer alan düzenlemede;
Boşanma sonucunda yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilecektir. Nafaka sadece kadınlara değil ekonomik gücü daha düşük olan erkeklere de bağlanabilir.
Bu nafaka türüne yoksulluk nafakası adı verilir. Yoksulluk nafakası eşler içindir, çocuklar için talep edilemez.
Yoksulluk nafakasında esas olan taleple bağlılık ilkesidir. Yoksulluk nafakasından feragat eden tarafın, artık bir daha yoksulluk nafakası talep etme hakkı bulunmamaktadır.
ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜNDE NAFAKA ZORUNLU MU?
Anlaşmalı boşanma protokolünde boşanmanın ekonomik sonuçlarıyla ilgili düzenlemelerin mutlaka bulunması gereklidir. Nafaka konusunda düzenleme bulunmaması yada anlaşamama durumunda anlaşmalı boşanmanın gerçekleşmemesi sonucuna neden olabilecektir.
Anlaşmalı boşanma protokolünde nafakaya ilişkin tüm hususlar ayrıntılı ve anlaşılabilir olarak düzenlenmek zorundadır. Boşanma protokolünün hazırlanması ve anlaşmalı boşanma sürecinin takibi için aile mahkemesi alanında uzman boşanma avukatı ile çalışmanız önerilmektedir.
Özetle eşlerin birbirlerinden yoksulluk nafakası talepleri yoksa bu husus da anlaşmalı boşanma protokolünde ayrıntılı şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.. İştirak nafakası düzenlenirken de çocuğun hakları ve tarafların yükümlülüklerine uygun bir şekilde protokolde belirtilmelidir. Aksi durumda mahkemece, protokol uygun bulunmayabilir ve bu nedenle anlaşmalı boşanma davası reddedilebilir.