“Kezalik, kâinatta görünen âsârın kemali, hadsî bir müşahedeyle, ef´âlin mükemmeliyetine, ef´âlin kemali de fâilin kemal-i esmâsına, esmânın kemali sıfâtın kemaline...” Cenab-ı Hakk'ın isim ve sıfatları nasıl ayrı oluyor? | Sorularla Risale
Ana içeriğe atla
Bu siteyi kullanarak, Çerez Politikamızı kabul etmektesiniz.
Bu siteyi kullanarak, Çerez Politikamızı kabul etmektesiniz.
Giriş yap Kaydol Yayın Akışı Soru Sor Rastgele Soru Hızlı Git
Risale-i Nur Külliyatı
Oku
Dinle
?... Soru - Cevaplar Makaleler Kaynak Eserler Nurpenceresi Bediüzzaman Said Nursî
Kaydol Giriş yap
Yayın
Akışı
Hızlı Git Soru Sor
Giriş yap Kaydol Soru Sor Rastgele Soru Hızlı Git
Risale-i Nur Külliyatı ?... Soru - Cevaplar Makaleler Kaynak Eserler Nurpenceresi Bediüzzaman Said Nursî
Tüm Sitede
Risale-i Nur'da
Risale-i Nur Külliyatı
Oku Dinle
?...
Soru - Cevaplar
Makaleler
Kaynak Eserler
Nurpenceresi
Bediüzzaman Said Nursî
Ana Sayfa > Soru ve Cevaplar >
Cümle Açıklamaları
>
Mesnevi-i Nuriye
>
Lem'alar
>
“Kezalik, kâinatta görünen âsârın kemali, hadsî bir müşahedeyle, ef´âlin mükemmeliyetine, ef´âlin kemali de fâilin kemal-i esmâsına, esmânın kemali sıfâtın kemaline...” Cenab-ı Hakk'ın isim ve sıfatları nasıl ayrı oluyor?
Tarih: 25.12.2010 - 00:00 | Güncelleme: 13.11.2019 - 10:29
Okuma süresi: 3 dk
    
Cevap
Değerli Kardeşimiz;
Cenâb-ı Hakk’ın aynı, gayrı, ne aynı ne de gayrı olmak üzere üç çeşit sıfatı vardır.
Aynı sıfatlar, Allah’ın tenzihi ve selbi sıfatlarına denir. Bunlar vücûd, kıdem, beka, muhâlefetün lil-havâdis, kıyâm bi-nefsihî, vahdâniyetdir. Bu sıfatlar Allah hakkında câiz olmayan mâna ve halleri bertaraf etmek için tedbir amaçlı konulmuş vasıflardır. Bu tenzihi sıfatlar iş ve icraat yapmazlar, onun için Allah’ın Zât-ı Akdes’inin aynı kabul edilmişlerdir. Yani bu sıfatlar Allah’ın zâtının aynısıdır, başka bir mâna ve gayrılık ifâde etmezler.
Mesela, vücûd sıfatı Allah’ın zâtının varlığını ifâde eden bir sıfattır. Zıt mana olan ademi, yani yokluğu bertaraf eder. Kıdem, başlangıçtan münezzeh olmasını gösterir. Bekâ ise, sonu olmamayı ifâde eder. Bu sıfatlar mevcut ve fâil değillerdir, bir kudret, bir irâde gibi varlıkları ve tasarrufları yoktur.
Gayri sıfatlar, Allah’ın fiili olan sıfatlarına denir. Bu fiili sıfatların miktarı ve sınırı yoktur.
Bu fiili sıfatların çokluğu ise, Allah’ın kudret sıfatının muhtelif mevcudattaki muhtelif tecelliyatından ibarettir. Mesela, Allah’ın kudret sıfatı bir çekirdeğin açılmasında tecelli ederken, Fettâh nâmını alıyor, bir canlının ölümünde Mûmit ismini alıyor, bir hayat bahşederken Muhyî ismini alıyor, canlılara rızık verirken Rezzâk nâmını alıyor ve hâkeza...
Bu sıfatlar, kâinat ve mahlûkatın yaratılması ile açığa ve meydana çıktıkları için, Ehl-i sünnete göre hâdistirler. Ama bu isimlerin arka cephesinde asıl iş gören ve icra eden kudret sıfatı ezelî ve ebedîdir. Onun için "Allah, ezelde Rezzâk, Muhyî, Fettâh değildi." demek mânasız olur. Allah, ezelde kudret itibâri ile bu gibi fiili isimlere sahipti, ama tecelli ve yaratma ile bu isimler meydana çıktığından, tesmiye olarak hâdis oluyorlar. Gayri ismini de bu mânadan dolayı alıyor, yani tesmiye noktasından alıyor.
Ne ayni ne de gayri olan sıfatlar ise, Allah’ın zâti ve sübûti olan sıfatlarına denir. Bunlar hayât, ilim, irâde, kudret, sem, basar ve kelâm’dır. Bu sıfatlar kâinatta iş ve icraat gören, tasarruf ve tecellileri olan hakîki ve etken sıfatlardır. Bu sıfatlar selbi ve gayri sıfatlar gibi mâneviye ve tenzihi sıfatlar değildirler. Allah’ın Zâtından başka mâna ve esasları olan, ama ondan da müstakîl ve bağımsız olmayan sıfatlardır. Onun için ne ayn, ne gayr mânasını ifâde eden Allah’ın Zât-ı Akdes’ine zâid ve Onunla kâim sıfatlar denilmiştir. Ne o, ne de onsuz olabilir.
İsimler ile sıfatlar aynı değildirler. İsimler makam ve mertebe bakımından sıfatlardan sonra gelirler ve yukarıda da izah edildiği üzere, sıfatlara dayanırlar. Üstad Hazretlerinin şu ibareleri açık bir şekilde Esma-i Hüsnanın nihayetsiz olduğunu ve menşeinin ne olduğuna işaret ediyor.
"Sual: Bu fiili isimlerinin kesretle tenevvüü neden meydana geliyor?"
"Cevap: Kudret-i ezeliyenin, kainattaki mevcudatın nevilerine, fertlerine olan nispet ve taallukundan husule gelir."(1)
(1) bk. İşârâtü'l-İ'câz, Fatiha Sûresi.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü
Önceki Soru-Cevap
    
Yazar:
Sorularla Risale
Kategorileri:
Lem'alar
Okunma sayısı : 4.905
Word indir Pdf indir
Bu içeriği faydalı buldunuz mu?
BENZER SORULAR
"Sıfat-ı zaide" ve "sıfat-ı gayrı" zaide arasındaki farkı izah eder misiniz?
"Esma-i Hüsna, Allah’ın gayri ve fiili olan sıfatlarına denir." Esma-i hüsna Allah'ın güzel isimleri olarak biliyorum; isim ve sıfat birbirinden ayrı mıdır, aynı mıdır? Cevşen'de geçenler Allah'ın ismi midir, sıfatı mıdır?..
“Allah'ın isim ve sıfatları”, denince ne anlamak gerekiyor; isim nedir, sıfat nedir?
"Cenab-ı Hakk'ın zâtî isimleri olduğu gibi, fiilî isimleri de vardır." cümlesini açıklar mısınız?
Basar, Semi gibi sıfatlar neden ehli sünnet alimlerince "ne zatından ayrı ne de gayrı "olarak adlandırmışlar? Zira semi diye ismi şerifi zaten var. Neden bunu ayrıca sıfatlarının arasında zikrediyoruz?
Tapınmak Allah'ın Zatına mıdır? Allah'ın sıfatlarına ve fiillerine de tapılır mı? Risalelerde genelde isimler ve sıfatlar nazara veriliyor. Ehl-i sünnet çizgisi nedir?
"Sıfat-ı Ayniye" ve "Sıfat-ı Gayriye" Ne Demektir?
"İlmin ulüvv-ü kadrine ve kadrinin yüksek derecesine ve hilâfete mihver olduğuna işarettir... Arz edilen eşya olduğu halde, zamirin esmaya rücûundan, ismin ayn-ı müsemmâ olduğuna kail olan Ehl-i Sünnetin mezhebine işarettir." izah eder misiniz?
"Mükemmel usta ve dülger unvanları, bilbedâhe, mükemmel bir sıfata, yani san’at melekesine delâlet eder. Ve mükemmel sıfat ve o mükemmel meleke-i san’at mükemmel bir istidada işaret eder..." Burada geçen "sıfat" veya "meleke-i sanat" hangisidir?
Allah'ın tenzihi sıfatı olan vücud, Allah'ın zatıdır demek ya da zatı olduğunu düşünmek doğru mudur? Risalelerde bu konuda bir açıklama var mıdır?
Yükleniyor...
Haber Grubumuza abone olun
Soru Cevaplar
Cümle Açıklamaları Kavram Açıklamaları Risale-i Nur Hakkında Bediüzzaman Said Nursi Hizmet Düstur ve Esasları Said Nursi Gerçeğine Cevaplar Risale-i Nur Külliyatı'na Yönelik İtirazlar ve Cevaplar Bediüzzaman Said Nursi'ye Yönelik İtirazlar ve Cevaplar
Makaleler
Hizmet Risale-i Nur İman Konuları İslami Konular Hz. Muhammed (sav) Akademik Çalışmalar Bediüzzaman Said Nursi Risale-i Nur'dan Hutbeler Risale-i Nur'dan Derlemeler Kısa Yazılar Muhtelif
Kaynak Eserler
Kitaplar Osmanlıca Lügat Kavramlar Lügatı Tanıyanların Dilinden Risale-i Nur Konu Fihristi Risale-i Nurların İçerikleri Fihrist (Envar Neşriyat, Baskı: 2006) Kavramlar ve Ansiklopedik Bilgiler Risale-i Nur'u Okuma ve Anlama Teknikleri Sunum Dosyaları
Hakkımızda
İletişimYazarlarBiz Kimiz?Telif HaklarıYayın PolitikasıZiyaretçi DefteriGizlilik PolitikasıSite ile ilgili sık sorulanlarDestek olmak ister misiniz?Çerez (Cookie) Politikamız