Makinelerin kontrolü bizde mi? Bu soru, ileride ortaya çıkması muhtemel her şeye kadir bir yapay zekayla ilgili değil. Tamamen günümüz teknolojisiyle ilgili. Bugün dünyada bulunan teknoloji ürünlerinin kontrolü bizde mi? The Matrix Reloaded (2.film) bir sahne vardır. Konsey üyesi ile Neo birlikte makine odasına giderler. (Su arıtma, havalandırma vb makineler) Aralarında şu tuhaf konuşma geçer:
Konsey üyesi: Bazen Matrix’te makinelere bağlı yaşayan insanları düşünüyorum. Sonra bu makinelere bakıyorum ve bizim de onlara bağlı olduğumuzu düşünmeden edemiyorum.
Neo: Ama bu makineleri biz kontrol ediyoruz. Onlar bizi değil.
Konsey üyesi: Tabii ki etmiyorlar. Nasıl edebilirler ki? Çok saçma bir düşünce ama yine de merak ediyorum. Kontrol tam olarak nedir?
Neo: İsteseydik, bu makineleri kapatabilirdik.
Konsey üyesi: Tabii ki. İşte bu kadar. Kapatırsın. Kontrol bu değil mi? İstersek onları parça parça yapabiliriz… Ama bunu yaparsak aydınlama, ısınma ve havalandırma sistemlerini düşünmeliyiz.
Neo: Bizim makinelere, makinelerin de bize ihtiyacı var. Söylemek istediğiniz bu değil mi?
Konsey üyesi: Yok, hayır.
Buradaki konuşmada çok önemli bir mesele var. Matrix filminde makineler insanları kontrol ediyordu. Enerji ihtiyaçlarını insanlardan karşılıyorlar, karşılığında da onlara makinelere bağlı bir simülasyon evren sunuyorlardı. Kontrol makinelerdeydi Zion şehrinde ise makineler insanların kontrolü altındaydı. Aydınlatma, su arıtma havalandırma, savunma vs gibi. Yani bugünkü dünyamız gibi. Tüm bu makineler, telefonlar, otomobiller, sosyal medya araçları hepsi kontrolümüz altında. İstersek onları parçalayabiliriz, bize karşı çıkamazlar. Peki gerçekten parçalayabilir miyiz?
Bu soru yapay zekayla ilgili değil demiştim. Bir teknoloji karşıtı manifesto olan Sanayi Toplumu Ve Geleceğindeki bazı maddeler üzerinden bu konuya devam edelim. Teknolojik bir ürün ilk başta isteğe bağlıymış gibi görünür. Onu kullanıp kullanmamak elimizdedir. Almazsınız olur biter. İddia budur fakat gerçek bu değildir. Örneğin otomobiller. Artık otomobillerin sağladığı ulaşım teknolojileri nedeniyle gelişmiş şehirlerde yürümek ancak bir hobi olarak kalmıştır. Şehirler otomobil yollarına ve otomobillerin sağladığı hıza göre mesafelenmiştir. Başlangıçta bir tercih olarak ortaya çıkan otomobil bugün zorunlu hale gelmiştir. Zorunluluk sadece fiziki ihtiyaçlarla da ilgili değildir. Psikolojik olarak da otomobillerin yokluğu yıpratıcıdır. İlgili manifestodaki 127. maddeye (kısaltılmıştır) bir bakalım.
Motorlu araçlar ortaya çıktığında insanın özgürlüğünü arttırıyor gibi görünüyorlardı. Yürüyen insanın özgürlüğünü elinden almıyorlardı, kimse istemediği halde araba almak zorunda değildi ve araba almayı seçen bir insan, yürüyen bir insandan çok daha hızlı ve çok daha uzun mesafede yol alabiliyordu. Ancak, motorize ulaşım kısa sürede toplumu öyle bir değiştirdi ki, insanın hareket özgürlüğü büyük oradan kısıtlandı. Üstelik, motorlu ulaşımın kullanımı artık seçime bağlı değil.
Motorlu ulaşımın ortaya çıkışı, şehirlerimizin düzenini öyle değiştirdi ki, insanların büyük çoğunluğu, işyerlerine, alışveriş merkezlerine ve eğlence yerlerine yürüyebilecekleri uzaklıkta yaşamıyorlar, bu yüzden de ulaşım için arabalarına bağlı olmak zorundadırlar. Ya da toplu taşıma araçlarını kullanmak zorundadırlar ki bu durumda da hareketlerini, araba sürerken olduğundan daha az kontrol edebiliyorlar. Günümüzde bir yayanın özgürlüğü bile büyük oranda sınırlıdır. Bir yaya, şehirde, temelde oto trafiğine hizmet eden trafik ışıklarını beklemek için sürekli durup beklemek zorundadır. Kırsal kesimde ise, motorlu araç trafiği, kara yolunda yürümeyi tehlikeli ve zevksiz bir hale getiriyor.
Motorlu ulaşım konusunda dile getirdiğimiz noktanın önemine dikkat edin: Yeni bir teknolojik araç bireyin kendi seçimine göre ister kabul edeceği, ister etmeyeceği bir seçenek olarak sunulduğunda bu, o aracın hep bir seçenek olarak kalacağı anlamına gelmez. Çoğu durumda, yeni teknoloji toplumu öyle bir değiştirir ki, insanlar sonunda kendilerini bu yeni aracı kullanmak zorunda kalmış olarak bulurlar.
Aynı durum akıllı telefonlar ve Whatsapp gibi teknolojiler için de benzerdir. Başlangıçta telefonlar isteğe bağlıydı hele ki Whatsapp gibi uygulamalar tamamen keyfiydi. Zamanla akıllı telefon sahibi olmamak otomobil kullanmamaktan daha da kötüdür. Telefonların ya da akıllı telefonların getirdiği olumsuzluklar bir yana bırakalım. Bugün bir kişinin telefon kullanmama özgürlüğü istisnai durumlar hariç gerçekten var mı? Başlangıçta meraktan kurduğumuz Whatsapp ise artık resmi kararların ve talimatların gönderildiği bir platform haline geldi. İşverenlere Whatsapp grubuna katılmak istemediğimizi söylesek tepki ne olurdu?
Bugün güçlenen algoritmalar bizim yerimize kararlar vermeye başlamış ya da bize büyük yardımlar sunmaya başlamışlardır. Algoritmalar borsada hangi hisselerin alınıp satılacağına karar veriyor, kimi ülkelerde mahkemeler belli bir miktarın altındaki alacak verecek davalarında karar verme işini algortimalara bırakmayı tartışıyor. Öğrenen algoritmalar her yerde. İşlerimizi kolaylaştırıyor. Bu algoritmaları geliştirmek için ülkeler birbirleriyle yarışıyorlar ve kimsenin geri kalmaya niyeti yok. Gerçek şu ki artık tüm bu teknolojinin getirdiği makinelerle birlikte yaşayacağız. Onları reddetme seçeneğimiz yok. Arabamızı, telefonumuzu, bilgisayarımızı bir kenara bırakabilir miyiz? Makinelerin kontrolü gerçekten bizde mi?
Bunu paylaş:
Facebook'ta paylaşmak için tıklayın (Yeni pencerede açılır)
Twitter üzerinde paylaşmak için tıklayın (Yeni pencerede açılır)
WhatsApp'ta paylaşmak için tıklayın (Yeni pencerede açılır)
Telegram'da paylaşmak için tıklayın (Yeni pencerede açılır)
Bunu beğen:
Beğen Yükleniyor...
İlgili
Admin
Sosyal bilimler meraklısı, sadeleştirme uzmanı.
Read Next →
Açık Kültür	
Metaverse İse Olur
Açık Kültür	
21. Yüzyılda Roman Okumak Üzerine
Açık Kültür	
Homo Ludens Eleştirisi
1 Comment	
Add Comment →
Delininbirisi
Zamanında whatsapp kurun diye yalvarıyorduk. Ucuz iletişim diyorduk. Şimdi elimizden bırakamaz olduk. Her yerde zorunlu tuttular. İletişim teknoloji tabiki yararlı ama buna bağlı olarak bunlarla sağlıklı şekilde yaşamayı ve sağlıklı şekilde kullanmayıda öğrenmeliyiz. Artık resmen uygulama bağımlılığı gibi konular ortaya çıkmaya başladı. Çok güzel bir konuya değinmişsiniz. Emeğinize sağlık.
Yükleniyor...
Eylül 17, 2019
Reply
Bir Cevap Yazın	Cevabı iptal et
Search
Siteyi E-Posta ile Takip Edin
Diğer 1.054 aboneye katılın	
E-posta Adresi
Abone ol
Önerilen Yazılar
Troçki Dizisi Üzerine Notlar
Düşlerin Yorumu – Sigmund Freud
Bu Kelime Türkçeye Çevrilemez
Totem Ve Tabu – Sigmund Freud
Hiperenflasyon Ve 3 Hiperenflasyon Örneği
To the top
© 2021 Şiraz Duvarı
Theme by Anders Norén
Daha iyi bir kullanıcı deneyimi için sitemizde çerezlerinizi kullanacağız.
Hangi çerezlerini kullandığımızı görmek için buraya bakabilirsiz. Ayarlar
Kabul et
%d blogcu bunu beğendi:
GDPR çerez şeridi ayarları
Gizliliğe genel bakış
Kesinlikle gerekli çerezler
Powered by GDPR çerez uyumluluğu
Gizliliğe genel bakış
Bu web sitesi, size mümkün olan en iyi kullanıcı deneyimini sunabilmek için çerezleri kullanır. Çerez bilgileri tarayıcınızda saklanır ve web sitemize döndüğünüzde sizi tanımak ve ekibimizin web sitesinin hangi bölümlerini en ilginç ve yararlı bulduğunuzu anlamasına yardımcı olmak gibi işlevleri yerine getirir.
Kesinlikle gerekli çerezler
Çerez ayarları tercihlerinizi kaydedebilmemiz için kesinlikle gerekli çerezler her zaman etkin olmalıdır.
Çerezleri etkinleştir ya da devre dışı bırak
Bu çerezi devre dışı bırakırsanız, tercihlerinizi kaydedemeyiz. Bu da, bu web sitesini her ziyaret ettiğinizde çerezleri tekrar etkinleştirmeniz veya devre dışı bırakmanız gerekeceği anlamına gelir.