İran'daki son seçimlerde katakulli yapılarak Mahmud Ahmedinecad'ın kazandırıldığı hakkında yaygın kanılar var. Durum tersi de olabilir, yani Ahmedinecad hakkıyla kazanmış da olabilir. (Türkiye'den sonra) Bu kez de dünya basınına bazı "belgeler" sızdı ve seçimleri Musavi'nin kazandığı, ama on milyon kadar oy silinerek hakkının yendiği iddia edildi!.. Burada ilginç olan, seçimler hakkındaki iddiaların doğru ya da yanlış olmasından bağımsız bir ayaklanma/değişim durumudur. İran'daki İslami rejimin sona ereceği bir dönemin başında bulunuyoruz ve bu durum sadece Türkiye'yi değil bütün dünyayı yakından ilgilendiriyor.
Anlaşılan öyle yoğun bir durumla karşı karşıyayız ki, Musavi seçimlere itiraz etmemiş olsaydı, bu durumda bile o günden sonra ayaklanmalar beklemek gayet normaldi. Böyle bir zaman kalitesi yaşandıktan sonra, İtan'da herşeyin eskisi gibi aynen devam etmesi hiç mümkün görünmüyor. Bunun anlamı, İran'da halkı tehdit eden ve gösterilere son vermesini isteyen islamcı rejimin, bu itiraza karşı başarı şansı bulunmadığı. Eğer devlet güç kullanırsa değişim çok daha hızlı olabilir ve değişim sonucu ortaya çıkacak idare o ölçüde anti-islamcı bir idare olabilir. (Bu arada hemen belirtelim, Eski İran Şah'ının yurt dışında yaşayan oğlunun kışkırtıcı sözleri, yenilenme/devrim hareketine sadece zarar verir! Bu konuda Radikal'de Nuray Mert güzel bir yazı yazmıştı. Şah, değişimde ciddiye alınabilecek bir faktör gibi görünmüyor)
Değişimin en büyük gücünü entelektüeller, gençler ve kadınlar oluşturuyor. Buradaki işaretler, kesin bir 'Dünya görüşü değişikliği'ne işaret ediyor -buna kısaca devrim de diyebiliriz. (Hatta kan dökülme ihtimali de var) Zincirlerinden boşanmış büyük bir öfke söz konusu ve bu öfkenin savaşçı/mücadeleci bir karakteri olduğu açık. Kurallar/yasalar, değer yargıları, hatta isimlerin değişmesi gündeme gelebilir. Ülkenin dostlarının da değişeceğine bakarak, İran dış politikasında bazı önemli yenilikler bekleyebiliriz. Bu değişimden, Hizbullah/Hamas gibi örgütler zararlı çıkabilir. Değişimin 'makul/akılcı' bir karakteri var ve eski anlamda 'ideolojik' değil. Dostlarımız halktaki devrimci uyanışın Nisan ayında başladığına dikkat çekiyorlar ve değişimi anlatmak için, "Bir milletin kanlı yeniden doğuşu" sözünü kullanıyorlar. Biz bu 'yeniden doğuş'un elbette kansız olmasını diliyoruz/istiyoruz, öyle olması için herşeyi yapmak gerekir.
Yeni devrim hareketi, Ağustos ayında önemli bir sınav vermek zorunda kalabilir. Bu sınavda bir orta yol tutturmak ve radikallere fazla kapılmamak zorunda.
Değişimin nasıl bir İran ortaya çıkaracağı konusunda söylenebilecek tek şey, kesinlikle bugünkü gibi bir İran olmayacağıdır ve Ahmedinecad türünden popülist İslamcı politikacıların ve mollaların iktidarının/gücünün/devletinin son bulabilleceğidir. Gelişmelerin sonucu 2009'un Aralık ayında önemli ölçüde kesinleşmiş olabilir. O zamana kadar bir günden diğerine olmadık olaylar ve bir kaos ortamı oluşabilir. Sonuç, dünyanın bu tarafındaki "katakullici çizgi"nin İran'daki temsilciliğinin yenilgisi olacak!.. İran'daki çalkantı ancak 2010 Mart'ından itibaren yerine oturmuş olabilir.
Not: Avrupa-Amerika basınında muhalefetin zaferi sonucu İran'ın Batılı bir demokrasi olacağı sanılıyor. Bu tabii çok safça bir tahmin olurdu! Bir demokrasi olacağı kesin gibi, ama özgün bir demokrasi olacağını beklemek, Batı ile gerilim politikası izlemeyeceğini söylemek galiba daha mantıklı. Ayrıca islami karakterini de -daha ılımlı bir çizgide sürdürebilir. Bu, şimdiki islamcı rejimin sertliğine bağlı. Ama bu badirenin sonunda İran'ın artık islamcı bir iktidar/devlet olmayacağı söylenebilir.
© Selçuk Salih Caydi Tarih: 20.6.09
Bunu E-postayla GönderBlogThis!Twitter'da PaylaşFacebook'ta PaylaşPinterest'te Paylaş
Sonraki Kayıt Önceki Kayıt Ana Sayfa
Ayın çok okunan yazıları
Berivan'ın hikayesi
İstanbul'dan Diyarbakır Cezaevine, onbeş yaşında masum bir kızın yolculuğu. U çakla Diyarbakır'a inerken 'Hamravat' semtini...
İlk Bizans-Türk ittifakı ve Türk elçisi Maniah'ın, 567 yılında İstanbul'a yolculuğu
Doğu Roma imparatoru II. Justin, koruyucusu Melek Mikael olan İstanbul’un konuklarını ayakta karşıladı. Kalabalık Türk delegasyonu, sonb...
Dünyanın merkezi Meru Dağı, Tibetli Nasreddin ve Orta Asya'da Tibet hakimiyeti
Çin Kroniklerinde, Çin'e saldıran en büyük düşmanlar "Beş Hu" diye adlandırılır ve saldırganlar, üç halk grubuna aittir: Türkl...
Yip Man ustanın ABD ile kültür savaşı
2020 yılında Çin esasen pandemi ve ABD ile aralarındaki ticaret savaşı üzerinden çok konuşulduğundan, kültür konusu gölgede kaldı, oysa 201...
İngiliz Çağını başlatan Amiral Nelson ve Trafalgar savaşı
Amiral Horatio Nelson Osmanlı'nın Türklerin Kayı Boyundan uç beyi Ertuğrul Gazi ve oğlu Osman tarafından Ahilerin desteği sayesinde ...
Alman savaş pilotu 'Kızıl Baron'un Osmanlı Harp Madalyası ve düşmanı tarafından onurlandırılmak
Bu adamın ateş kırmızısı uçağı Fokker Dr. 1 küçücük birşeydir. Birbirine pararlel üç kanadı vardır (Dreidecker/triplane) ve Birinci Dünya S...
Baş Melek Cebrail, Ahit Sandığı ve 'Son Savaş' hakkında notlar
T anrı'nın SÖZ'ünü, '10 Emir'ini içeren taş tabletleri taşıyan ve Tanrısal bir silah olarak da kullanıldığı bilinen Ahit...
Tarih öğretmeni kütüphaneci Mao Zedong'un çocukluğu ve ölümü
Kubilay Han'ın son Moğol hükümdarı steplere çekilmek zorunda kalınca, üçüncü Ming imparatoru Yongle 15'inci yüzyılın başında Ç...
Asil ruhlu insanlar olmak ve insan doğası hakkında (2)
Şimdi konunun mistik boyutuna derinlemesine dalmanın -henüz- alemi yok. Biz burada kısaca insanın neyin peşinde koşarak yüce mutluluğa yakla...
Was ich so mag...
Jede Nacht all das, "was ich so mag" oder was ich so mögen könnte und Livefotos aus "Katzentinopel"
(hier klickbar!)
Sevdiğim şeyler...
Her gece yazdığım "Sevdiğim şeyler"i, buradan tıklayarak okuyabilirsiniz...
Sevdiğim şeyler hakında yazdığım uzun yazılar, mikro hikayeler, #mikROMANya 'da...
Pergamon
Der Tee ist doch hier im Garten - Vor Monaten bin ich eingezogen, in das Haus. *“Können wir sehen, wie es bei Dir aussieht?“ *fragt der Hausherr, der die Wohnung nur im Rohbau kennt. Zu...
Konstantiniye mikronotları
Mihail Mihayloviç Zoşçenko / "Çabuk uyu yoldaş" - Açıkyüreklilikle ifade edecek olursam, seyahat etmeyi sevmem. Bir yerde gecelemek meselesi, bütün seyahat iştahımı kaçırır. Şimdiye kadar yüz üzerinden an...