Yeni DW'nin beta sürümüne herkesten önce göz atın. Görüşünüzü bize bildirerek yeni DW'yi daha da geliştirmemize yardımcı olabilirsiniz.
Yeni DW'yi ziyaret edin
Verdiğimiz hizmetleri geliştirmek amacıyla çerezlerden (cookies) faydalanıyoruz. Daha fazla bilgiye gizlilik ilkelerimizden ulaşabilirsiniz.
Daha fazla bilgi Tamam
Inhalt
Navigation
Weitere Inhalte
Metanavigation
Suche
Choose from 30 Languages
Albanian Shqip
Amharic አማርኛ
Arabic العربية
Bengali বাংলা
Bosnian B/H/S
Bulgarian Български
Chinese (Simplified) 简
Chinese (Traditional) 繁
Croatian Hrvatski
Dari دری
English English
French Français
German Deutsch
Greek Ελληνικά
Hausa Hausa
Hindi हिन्दी
Indonesian Indonesia
Kiswahili Kiswahili
Macedonian Македонски
Pashto پښتو
Persian فارسی
Polish Polski
Portuguese Português para África
Portuguese Português do Brasil
Romanian Română
Russian Русский
Serbian Српски/Srpski
Spanish Español
Turkish Türkçe
Ukrainian Українська
Urdu اردو
Wrong language? Change it here DW.COM has chosen Türkçe as your language setting.
DW.COM in 30 languages
DW AKADEMİSİ
HAKKIMIZDA
DW.COM
Deutsche Welle
GÜNDEM
DÜNYA
Türkiye
Almanya
Avrupa
Ekonomi
YAŞAM
BASIN
SPOR
Bilim ve Çevre
MULTİMEDYA
Canlı TV
Tüm medya içeriği
YAYINLARIMIZ
PARTNERLERİMİZ
İLETİŞİM
TV PROGRAMI (İNGİLİZCE)
ALMANCA ÖĞRENİN
ALMANCA KURSLARI
ALMANCA KURSLARI
Deutsch Interaktiv
Mission Europe
Radio D
Deutsch - warum nicht?
Audiotrainer
DEUTSCH XXL
DEUTSCH XXL
Deutsch Aktuell
Deutsch im Fokus
Telenovela
Bandtagebuch
Landeskunde
COMMUNITY D
COMMUNITY D
Das Porträt
Podcasts & Newsletter
Service
ALMANCA ÖĞRETİN
ALMANCA ÖĞRETİN
DW im Unterricht
Unterrichtsreihen
Deutschlehrer-Info
DÜNYA
Türkiye
Almanya
Avrupa
Ekonomi
YAŞAM
BASIN
SPOR
Bilim ve Çevre
GÜNDEM / Türkiye
Reklam
Türkiye
'Nükleer Türkiye' önündeki soru işaretleri
Çernobil ve Fukuşima’daki nükleer faciaların ardından dünyada atom enerjisiyle ilgili soru işaretleri arttı. Türkiye'nin nükleer santraller kurma planına uzmanlar kuşkuyla yaklaşıyor.
26 Nisan 1986 tarihinde Ukrayna’nın başkenti Kiev yakınlarındaki Çernobil Nükleer Santrali’nde meydana gelen kaza sonucu kaç kişinin öldüğü veya sağlığının bozulduğu hâlâ tam olarak bilinmiyor. Ancak bu nükleer kazanın etkileri hâlâ sürüyor, tesislerin bulunduğu bölgenin 30 kilometre çevresi hâlâ yaşanamaz durumda ve belki birkaç yüzyıl daha böyle kalacak.
Bonn merkezli Nükleer Güvenlik Bürosu'nun kurucusu ve yöneticisi Wolfgang Renneberg nükleer santrallerin dünyadaki en tehlikeli enerji kaynağı olduğunu belirtiyor. Dünyadaki bütün nükleer santrallerde kaza tehlikesinin bulunduğunu vurgulayan Renneberg, santrallerdeki güvenlik sistemlerinin çalışmama riskinin olduğuna dikkat çekiyor.
Nitekim 11 Mart 2011 tarihinde Japonya’da meydana gelen 9.0 büyüklüğündeki deprem ve ardından oluşan tsunami nedeniyle elektriklerin kesilmesi Fukuşima’daki Dayiçi Nükleer Santrali’nde soğutma sistemlerinin çalışmasını engellemiş ve radyoaktif sızıntı başlamıştı. Dünyada Çernobil’den sonra meydana gelen bu ikinci büyük nükleer felaket, atom santrallerinin ne kadar riskli olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
Darmstadt merkezli Uygulamalı Ekoloji Enstitüsü uzmanı Dr. Christoph Pistner, Fukuşima sonrasında İtalya’da yapılan referandumda halkın nükleer enerjiye 'hayır' dediğini, İsviçre’de yeni nükleer santrallerin yapılmasından vazgeçildiğini, Almanya’da ise atom enerjisinden vazgeçilmesinin yeniden gündeme geldiğini ve bu yönde kararların alındığını hatırlatıyor. Dünyada nükleer enerji kullanımının gerileyeceğine inandığını ifade eden Pistner, eğilimin yenilenebilir enerji kaynaklarından yana olduğunu vurguluyor.
Türkiye’nin nükleer santral planları
Avrupa’nın birçok ülkesinde riskleri nedeniyle nükleer enerjiye olan ilgi azalırken, Türkiye’de iki nükleer santral kurulması planlanıyor. Sinop’ta Japonya’nın işbirliği ile kurulması planlanan nükleer santralin fizibilite çalışmalarına geçen yıl başlandı. 20 milyar dolara mal olması beklenen reaktörün ilk ünitesinin 2023 yılında faaliyete başlaması hedefleniyor. Mersin Akkuyu’da Rusya’nın işbirliği ile yapılması planlanan nükleer santralin ise temeli bir yıl önce atıldı. Yine 20 milyar dolara mal olması beklenen nükleer santralin ilk ünitesinin 2022 yılında faaliyete başlaması planlanıyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre, Türkiye’nin 2015 yılı sonu itibariyle elektrik ihtiyacı yaklaşık 268,8 milyar kilovat-saate ulaşmış durumda. 2022 yılında elektrik ihtiyacının bugünkü talebin yaklaşık iki katına çıkarak, en az 425 milyar kilovat-saate ulaşacağı tahmin ediliyor. Akkuyu’dan yılda 35 milyar kilovat-saat, Sinop’tan ise 34 milyar kilovat-saat elektrik elde edilmesi hedefleniyor. Buna göre bugünkü koşullarda nükleer santrallerden sağlanacak enerji, Türkiye’nin elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 25’ine denk gelecek.
‘Güneşi bol ülkede’ nükleer santral
Almanya’nın tanınmış nükleer enerji uzmanlarından Wolfgang Renneberg, Türkiye’nin nükleer santral planlarını “Bu planlar yüzünden Türkiye uzun vadede ekonomik sorunlarla karşılaşacak. Zira nükleer enerji günümüzde elektrik üretmek için kullanılan en pahalı yöntemlerden biri” sözleriyle eleştiriyor.
Greenpeace Almanya’nın nükleer enerji uzmanı Heinz Smital da, Türkiye'de nükleer enerji santrali kurulmasının hem ekonomik hem de ekolojik açıdan anlamlı olmadığını vurguluyor. Smital, “Çünkü Türkiye geniş arazilere sahip, güneşi bol bir ülke. Bu da Türkiye’de yenilenebilir enerjilerin, Almanya’ya kıyasla daha verimli olabileceği anlamına geliyor” diyor. Akkuyu’daki santralin planlandığı gibi 2022 yılında faaliyete geçmesini “gerçekçi” bulmadığını belirten Smital, yenilenebilir enerji kaynaklarından verim almak için yıllarca beklemek gerekmediğini söylüyor.
Türkiye'de nükleer santrallerle ilgili tartışmalarda belki de en çok sorulan sorulardan biri, Türkiye’nin neden yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmeyi tercih etmediği. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın internet sayfasında yer alan bilgilerde, bu soruya yanıt olarak “sadece iklim koşullarına bağlı olan yenilebilir kaynaklara bel bağlamak doğru değildir” ifadesi yer alıyor. Nükleer santrallerin günün 24 saati çalışabileceği, ancak rüzgar, güneş ve hidro elektrik gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının iklim ve meteorolojik koşullara bağlı olduğu ve “güneş doğarsa, yağmur yağarsa, rüzgar eserse enerji elde edileceği” belirtiliyor. Dolayısıyla, nükleer santrallerden daha fazla verim alınacağına işaret ediliyor.
Önerdiğimiz linkler
30 yıldır kapanmayan yara: Çernobil
Çernobil'deki nükleer felaketin üzerinden tam 30 yıl geçti. Patlamanın doğrudan ve dolaylı etkilerinin on binlerce can aldığı tahmin ediliyor. Ölenler için bugün Ukrayna'da anma törenleri düzenleniyor. (26.04.2016)
'Fukuşima'nın beş yıl ardından...'
Bugünkü Alman basınından seçtiğimiz yorumlar, Fukuşima faciasının beşinci yıldönümünde Almanya’nın çıkarttığı dersler ve sığınmacı krizi ile ilgili. (10.03.2016)
Katar Türkiye’nin enerji sorununa çözüm mü?
Türkiye ve Rusya arasındaki gerilim sürerken Türkiye’nin Rusya’ya olan enerji bağımlılığı en büyük sorunlardan biri. Enerji uzmanı Necdet Pamir soruna kısa vadeli bir çözüm öngörmüyor. (10.12.2015)
Sera gazından nasıl kurtulunur?
Atmosferdeki ısınmanın iki dereceyle sınırlandırılabilmesi için fosil enerji hammaddelerinin yeşil enerjiyle ikame edilmesi gerekiyor. Yeni bir araştırma 2050 yılına kadar bunun başarılabileceğini gösteriyor. (28.11.2015)
Japonya nükleer enerjiye geri döndü
Japonya'da Fukuşima faciasının ardından ilk kez bir nükleer reaktör yeniden çalışmaya başladı. (11.08.2015)
Bir santral daha kapanıyor
Almanya’nın faaliyetteki en eski nükleer santrali şalterlerini indiriyor. (27.06.2015)
Deprem bölgesinde nükleer santral
Türkiye'nin nükleer santral planlarıyla ilgili olarak Türkiye’nin coğrafi koşullarından kaynaklanan kaygılar da bulunuyor. Nükleer enerji karşıtı Heinz Smital, Türkiye’nin deprem bölgesinde yer almasının da bu planlar açısından bir sorun olduğunu belirtiyor. Akkuyu Nükleer Santrali’nin kurulacağı yer belirlenirken eski raporların dikkate alındığını savunan Smital, Ecemiş fay hattının 25 kilometre uzaklıkta olduğunu söylüyor. Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın verilerine göre ise bu fay hattı 160 kilometre uzaklıkta. Smital, bu mesafedeki bir fay hattının bile nükleer santral için büyük bir tehdit olduğunu vurguluyor.
Rusya’nın iptal edilen projesi
Smital’a göre bir diğer sorun ise bu nükleer santralin yapımında Rusya’nın kullanacağı teknoloji. Rusya’nın inşa etmeyi planladığı reaktör tipi VVER-1200. Smital, Rusya’nın buna benzeyen VVER 1000 tipi reaktörleri Doğu Almanya’ya da inşa etmeyi planladığını ancak Doğu ve Batı Almanya’nın birleşmesinin ardından, Batı’nın standartlarına uymadığı için projenin iptal edildiğini anlatıyor. Bu santralin inşasında ekonomik düşünmek gerektiği için faaliyet süresinin 60 yıl olarak planlandığını belirten Smital, bunun “yeni ve bilinmeyen bir durum” olduğunu söylüyor. Dünyadaki nükleer santrallerin faaliyet süresinin bu kadar uzun olmadığını belirten Smital, 60 yıl faaliyet gösterecek bir santralde kullanılan materyallerin aşınma riskinin bulunduğuna dikkat çekiyor.
Nükleer atık sorunu
Nükleer enerji güvenliği konusunda uzman olan Christoph Pistner de Türkiye’nin nükleer enerji üretme planlarına kuşkuyla yaklaşıyor. Pistner, “kanımca nükleer enerji üretimine yeni başlayacak bir ülkenin bazı soruları bilinçli bir şekilde yöneltmesi gerekiyor. Burada nükleer santralin güvenliğinin nasıl sağlanacağının yanı sıra santralden çıkacak radyoaktif atıkların nasıl depolanacağı sorusuna yanıt bulunması gerekiyor” diyor.
Uzmanlar, nükleer atıkların bütün dünyada bir sorun olduğuna, nükleer santrallerin faaliyet gösterdiği hiçbir ülkede bu soruna tatmin edici bir çözüm bulunamadığına dikkati çekiyor. Türkiye’de de, nükleer atıkların nasıl depolanacağı henüz açıklığa kavuşmadığı için tartışma yaratıyor.
Bağımsız denetim şart
Türkiye’de nükleer santrallerin kurulması için gereken izin ve denetimler Türkiye Atom Enerjisi Kurumu’nun (TAEK) yetki alanında bulunuyor. Greenpeace'ten Heinz Smital nükleer santrallerin mutlaka bağımsız bir kurum tarafından denetlenmesi gerektiğini vurgulayarak, Türkiye’ye ilişkin şu endişeyi dile getiriyor: “Türkiye’de bağımsız ve eleştirel seslerin son zamanlarda zorluklar yaşadığını gördüğümüz gibi, nükleer denetimleri yapan kurulun bazı eksiklikler tespit etmesine rağmen rahatsızlık veren, masraflı olabilecek taleplerde bulunmayıp susması büyük bir tehlike.” Buna benzer bir durumun Fukuşima’da yaşandığını söyleyen Smital, olası tehlikenin biliniyor olmasına rağmen tsunamiden koruyacak duvarın inşa edilmediğini kaydetti.
Türkiye’de henüz pek tartışılmayan ancak Alman uzmanları kaygılandıran bir diğer konu ise nükleer santralin nasıl korunacağı. Uygulamalı Ekoloji Enstitüsü’nden Christoph Pistner, nükleer bir santralin askerî anlaşmazlıklarda veya günümüzde mutlaka göz önünde bulundurulması gereken bir konu olan, olası bir terör saldırısına karşı nasıl korunacağının önem taşıdığına dikkati çekti. Ancak Türkiye bu soruya da henüz yanıt verebilmiş değil.
© Deutsche Welle Türkçe
Jülide Danışman
Tarih 26.04.2016
Konular Türkiye, Ankara, Fukuşima, Çernobil reaktör kazası, Nükleer enerji, 2019 Türkiye yerel seçimleri
Anahtar kelimeler Nükleer enerji, Türkiye, Fukuşima, Çernobil
Yorumunuz: Bize yazın!
Yazdır Bu sayfayı yazdır
Kısa link https://p.dw.com/p/1Icuw
Benzer içerik
Türkiye için nükleer mi yenilenebilir enerji mi? 12.11.2021
Nükleer santraller güvenlik tehlikesi ile tartışma konusu olsa da kesintisiz, sıfır karbonlu üretim için önemli görülüyor. Yenilenebilir enerji sektörü temsilcilerine göre ise güneş ve rüzgar geleceğin enerji kaynakları.
Erdoğan: Nükleer enerji sahibi ülkeler ligine katılacağız 10.03.2021
Akkuyu'da nükleer güç santralinin üçüncü ünitesinin temeli, Erdoğan ve Putin'in katıldığı törenle atıldı. İki lider, ikili işbirliğinin artarak süreceği mesajı verdi.
Fukuşima kurbanları felaketin 10. yılında anıldı 11.03.2021
Fukuşima kentinde 2011 yılında meydana gelen deprem ve tsunaminin kurbanları, felaketin onuncu yılında Japonya'da anılıyor. Felaketin yıldönümünde tüm ülkede saygı duruşu ve nükleer karşıtı protestolar yapıldı.
Tarih 26.04.2016
Konular Türkiye, Ankara, Fukuşima, Çernobil reaktör kazası, Nükleer enerji, 2019 Türkiye yerel seçimleri