Çoğu kişiden duymuşumdur, ben çok yiyorum ama kilo veremiyorum, ne yesem ne yapsam kilo veremiyorum. Böyle söyleyen kişilerde hemen bir plan dahilinde neden kilo veremediğini tüm tönleriyle incelemeye başlarız. Eğer siz de diyet yapıyorsanız ve kilo vermiyorsanız yazının devamındaki aşamaları gözden geçirmelisiniz.
DİYET YAPMAMA RAĞMEN NEDEN KİLO VEREMİYORUM
1. Kan tetkikleri normal mi?
Ağırlık kaybının olması veya durması, hızlı kilo alıp-verme gibi etmenler genellikle kişinin metabolizması ile ilgilidir. Sizin gün içinde tüm vücudunuzun hiç hareketsiz harcadığı enerjiye biz Bazal Metabolizma Hızı (BMH) diyoruz. BMH kişiye göre farklılık gösterecektir. Yaş, cinsiyet, yeme alışkanlıkları, hareket düzeyi gibi bir çok durumdan etkilenir. Eğer kişi diyet yapıyor ve ağırlık kaybı yoksa BMH etkileyen etmenlere bakmak gerekir. BMH çok yönlü etkileyen etmenlerden birisi de hormonlardır. Tiroit , kortizon, böbrek üstü bezleri, insülin direnci, açlık kan şekeri, kronik hastalıklar BMH üzerinde çok etkilidir. Bu yüzden diyette kilo veremiyorsanız mutlaka hormonlarınıza dahiliye veya endokrinolog tarafından bakılması gerekmektedir.
2. Metabolizma hızı normal mi?
Kan tetkiklerinde problem olmasa da uzun süre yanlış beslenme, kas kayıpları, genetik olarak ta metabolizmanız yavaş olabilir. Bu yüzden mutlaka nefes yolu ile ölçülen, sizin yaktığınız oksijeni hesaplayarak gün içinde ne kadar enerji harcadığınızı size söyleyen aletler ile metabolizma hızınızı bilmelisiniz. Bir çok yerde artık yapılan bu ölçümler sizin metabolizmanızın nasıl çalıştığını söylemektedir. Yavaş ise metabolizma hızınız ona göre tedavisi ve diyeti düzenlenmelidir.
3. Her yediğiniz kaloridir.
Gün içinde hiçbir şey yemediğimizi , diyet çok uyduğumuzu düşünürüz fakat aralarda ufak ufak atıştırdığımız ve ‘ aman ne olacak bu kadar şeyden’ dediğimiz besinler toplanıp inanamayacağınız miktarda kalori artışına sebep olabilir. Örneğin bir danışanım hiçbir şey yemediğini söylüyordu ve ben kendisine ne yerse not almasını, günlük tutmasını söyledim, kontrol ettiğimizde yemeklerde bir şey tüketmiyordu fakat aralarda kahve yanında ufak kurabiyeler, fındık, atıştırdığı meyve v.b besinlerin sadece kalorisini topladığımızda , off bundan bir şey olmazlar 6 dilim ekmek kalorisi ediyordu!!! Siz yemediğinizi düşünebilirsiniz ama gerçekten yemiyor musunuz, bunu bilmek için mutlaka kendinizi günlük yazarak kontrol etmelisiniz. Her yediğinizi dürüstçe yazın ve kalorilerini kontrol edin. Unutmayın ki su hariç her şey kalorilidir.
4. Doğru zamanlama
Gün içinde metabolizmanın doğru çalışıp kilo vermesi için mutlaka 3 ana ve 3 ara öğünlere dikkat etmeniz gerekmektedir. Sabah kahvaltı ederseniz ve öğle kilo vermek için yemek yemezseniz, aç kalır, karnım guruldarsa daha iyi kilo veririm mantığı içindeyseniz , siz kilo veremezsiniz çünkü vücudunuz sizin gibi düşünmüyor . Ancak siz düzenli beslenir , ara ve ana öğünleri atlamazsanız metabolizmanızda düzgün çalışır. Yemekleri ne kadar az yediğiniz sorun değildir, neyi ne kadar ne zamanda yediğiniz asıl problemdir. Boşuna aç bırakıp kendinize eziyet etmeyin.
5. Ne kadar az yerseniz o kadar kilo alırsınız.
Diyet yapanlarda bir inanç vardır, ne kadar az yersem o kadar hızlı kilo verebilirim diye. Bu bilimsel olarak kesinlikle hatalı ve yanlıştır, bırakın kilo verdirmeyi, metabolizma hızı yavaşlayacağı için kilo bile alınmaktadır. Peki neden düşük kalorili beslenme ile kilo veremeyiz,
Düşük kalorili diyet tüketimi sonucunda vücut enerji harcamasına adaptasyon sağlar. Yani ne kadar enerji alırsak vücut o kadar enerji harcamaya kendini adapte eder.
Düşük kalorili diyetlerle neden ağırlık kaybının olmadığı konusunda Steven B Heymsfield ve arkadaşlarının yaptığı çalışmada; düşük kalorili diyetlerin sadece 1-2 haftalık süre içerisinde ağırlık kaybı sağlayabileceği ve devamında ise ağırlık kaybının çok düşük olduğu görülmüş. Çalışmada nedenleri üzerine yapılan açıklamada düşük kalorili diyetlerde fiziksel aktivitenin de azalması ile vücut kas kitlesinde kayıplar olduğu v bu kas kayıpları sonucunda da hücre verimliliğini ve çalışma derecesini düşürerek azalan enerji alımına kendi metabolik hızına adapte ettiği gözlenmiş. Yani siz ne kadar az yerseniz metabolizmanız da o kadar az çalışır ve ilk 1-2 hafta bu tür diyetler ile kilo verilse de uzun sürede hiçbir işe yaramayacaktır.
6. Yeteri kadar hareket ediyor muyum?
Gün içinde genel olarak çok az hareket ederiz, genelde masa başı çalışırız, ev içinde hareketlerimizde ancak 4 duvar arasında kalmaktadır. Gün içinde ufak koşturmalarınız, ev temizliği, alışveriş tarzı hareketlerde ne kadar biz yorulsak ta vücudunuz bunları egzersiz olarak görmüyor. Egzersiz yapmadan kilo vermemiz ne yazık ki mümkün değildir. Ama egzersiz dediğimiz vitrin gezmek, ev toplamak ta değildir. Bu yüzden biraz sınırlarımızı zorlayıp, 45 dk nın altında olmamak şartı ile haftada en azından 3 kez egzersiz yapmalısınız.
7. Vücudunuzun istediği besinleri mi tüketiyorsunuz?
Siz mükemmel diyet ve egzersiz yapıyor olabilirsiniz fakat yediğiniz besinler size uygun mu? Son dönemde Türkiye de de artık kabul gören ve yavaş yavaş yaygınlaşan besin intoleransı kişinin hem kilosu hem de genel sağlığı üzerinde çok etkilidir. Sizin vücudunuz belki diyette kepekli ekmeğe, domatese ve yoğurda tepki veriyor ve siz bunları yediğinizde kilo veremiyorsunuz. Doğru beslenmeyi ve vücudunuzun çalıştığı, metabolizmanıza uygun besinleri seçip tüketirseniz daha hızlı ve kalıcı sonuç alacağınızı göreceksiniz.
Kilo veremiyorsanız ‘aman ben nasılsa kilo veremiyorum’ demeyin, nerede hata yaptığınızı mutlaka bulun.