Latin Amerika’da siyasetin doğasının dönüştüğü artık her açıdan net bir şekilde gözüküyor. Bu dönüşüm sadece sağ siyasetten sol siyasete dönüşüm değil; aynı zamanda sol siyaset içindeki fikirsel ve siyasal perspektif açısından değişim vakti. Bugün için Latin solu deyince insanlar hala Venezuela’dan başkasını görmüyor; halbuki artık kıtadaki sol kesimin çoğu kendisinin Venezuela ile beraber anmak istemiyor. Temel ihtiyaçları bile vatandaşlarına sunmaktan aciz, siyaset üretmeyen ve gözü önünde net bir şekilde çöken bir ülkeden artık insanlar bir ümit de beslemiyor. Detaylı bir bakışla Latin solunun dönüşümünü takıp etmek gerekir.
Önümüzdeki dönemde iki ülkeye yakından bakmak gerekir: Ekvador ve Bolivya. Bu küçük gibi görünen ülkelerdeki genel gidişat, (eğer Brezilya’da İşçi partisini tekrar iktidara getiren bir süreç 2018 Ekim ayındaki seçimlerde yaşanmazsa) Latin solunun önümüzdeki on yılını belirleyecek. Bu ülkelerin etkisi bölgedeki siyasi ve ekonomik güç ile doğrudan bağlantılı değil; fakat başarılı bir sol siyaset üretme anlamında fikirsel anlamda ilham verip yeni tartışmalara yol açabilecek şekilde güçlüler.
Bolivya’da geçen yıl yapılan referandumda bazıları için sürpriz bazıları için ise beklenen bir sonuç olan Evo Morales’in anayasa referandumunu kaybetti. Bu duruma göre Morales bir dahaki seçimlerde aday olamıyor. Referandum kaybedilmesinde kimileri Morales’in eski sevgilisi üzerinden verilen bir ihale yolsuzluğu üzerinden açıklarken kimileri de son yıllardaki ekonomik yavaşlamayla izah ediyor. Fakat asıl gerçek artık tüm Latin Amerika ülkelerindekiler gibi Bolivyalıların da bir değişim istediğidir. 2002 yılından beri yapılan tüm seçimlerde oy pusulasında yer alan Morales 2019 yılında görev süresi bittiğinde 14 yıl boyunca ülkeyi yönetmiş olacak. Bu süre zarfında kendi yerine hazırlayacağı muhtemel aday Brezilya’da Lula da Silva-Dilma Düşseorf, Venezuela’da Hugo Chavez-Nicolas Maduro ve Arjantin’de Nestor-Christina Krichner örneklerinde olduğu gibi geleni gideni arattığı bir süreç mi yaşatacak yoksa aynı siyasal gelenekten gelip de ikinci bir güçlü lider mi çıkarak bunu göreceğiz. Fakat şu ana kadarki Latin Amerika’daki sol iktidarlar tecrübesinde aynı gelenekten gelen ikinci lider ne ilk lider gibi devrimci olabilmiş ne de selefinin yaptıklarını sistemleştirebilmiştir. Bu anlamda Bolivya’da yaşanacak tecrübenin bu geleneği ne kadar bozacağını zamanla göreceğiz. Kötü tecrübeler sonrası Morales yasa anlamda bir yol bularak halen tekrar seçilmenin önündeki engelleri aşamaya çalışıyor.
Yeni bir dalganın arifesinde
Bu konuda lider dönüşümünü sağlıklı yapan ülke Ekvador oldu. Bu yıl bahar ayında seçilen Lenin Moreno, sadece kendisinden önceki lider Rafael Correa’nın sol ve popülist siyasetini takip etmek istemiyor; aynı zamanda yeni açılımlarla kendi rengini vermek istiyor. Örneğin, Correa kadar aşırı batı karşıtı bir politika izlemek istemiyor Moreno. Batının tehlikesiz kıyılarında kendine alan açmak istiyor; ekonomik anlamda kısmen neo-liberal politikalara sıcak bakıyor. Kıtadan Çin’in üssü haline gelmiş olan Ekvador’da yeni liderin marjının ne kadar olacağını önümüzdeki dönemde göreceğiz ancak bir kaç aylık yönetim tecrübesinde genel yaklaşımın bu olduğu açık bir şekilde görülüyor.
Görünen o ki Latin Amerika kıyılarına daha küçük ölçekli fakat derin yeni bir siyasi dalga daha yaklaşıyor. Köklü sol kalelerin yıkıldığı bu yeni süreçte kıtada yeni iktidara gelmeye başlayan sağ muhalefetin gelir dağılımı, fakirlik ve işsizlik gibi konularda ne tür bir siyaset izleyeceği büyük oranda orta vadede tekrardan gelmesi beklenen yeni bir sol dalganın debisini belirleyecek en büyük etken olacaktır. Dolayısıyla Latin Amerika’da sol siyaset göreceli olarak başarısız olmasına rağmen bitmiyor, sadece 17 yıldır yaşanan tecrübeyi bir paranteze alan halk artık değişim istiyor. Bu çerçevede Ekvador ve Bolivya’da önümüzdeki dönemde yaşanacak olan sol tecrübenin eğilimi, kıtadaki yeniden toparlanmaya çalışan sol siyaset için yeni bir tecrübe birikimi oluşturacak ve tartışılacaktır. Bu anlamda artık söylem değil, eylem üzerinden yeni bir arayışın onu aralanacaktır.
Bu durum elbette Arjantin, Brezilya ve Venezuela gibi kilit ülkeleri görmezden gelmek olarak yorumlanmamalı. Asıl vurgulamak istediğimiz artık Latin siyasetine biraz daha nüanslarla bakmak ve genel değişim ile içsel değişimi beraber okumaktır.
Türkiye’nin Temmuz 2017 itibariyle ilk defa büyükelçi atadığı ve yeni büyükelçilik açacağı Bolivya’ya biraz da bu gözle bakması siyaset yapımında önemli olacaktır.
Sonraki konu Tašlihanu, mali Carigrade…*
Önceki konu 15 Temmuz sizin de milli bayramınız ey onurlu Araplar!
Benzer konular
Ekvador seçimleri neden sıradan bir seçim değil?
9 Mar, 2017
İran’ın Latin Amerika politikası
2 Şub, 2017
Latin açılımını derinleştirme vakti
9 Şub, 2017
Son Konular
Popüler Konular
Kapak
Sana, bana, hilafete dair…
27 Tem, 2020
Röportaj
Hilafet Müslümanların birliği için şart
27 Tem, 2020
Gerçek Hayat
Web sitemizi taşıyoruz!
23 May, 2020
Ekonomi
Petrole dayalı terör şimdi çok daha maliyetli
11 May, 2020
Gündem
Bir keçi ve bir meyve koronalı çıkmış…
11 May, 2020
Röportaj
Velhâsıl İnsan: Sorumluluğumuz tüm yaratılmışlara…
11 May, 2020
Kapak
İlaç sektörünü kim dizginleyecek?
11 May, 2020
Kapak
Asıl salgın ilaç terörüdür
11 May, 2020
Genel
Türkiye neden ilaç üretemez?
11 May, 2020
Dosya
Salgın, afetler, evler ve şehirler
11 May, 2020
Aktüel
Kaybedenler Kulübü kapandı
25 Kas, 2015
Dünya
Çar Deli Putin’in Kızıl Ordusu
25 Kas, 2015
Genel
İslamcılık söylemi son 10 yılda nasıl değişti?
26 Kas, 2015
Dünya
İngiliz ordusu BBC’ye el koyacak
26 Kas, 2015
Gündem
Türkmen Dağı’nda iç savaşın en kanlı günleri
30 Kas, 2015
Portre
Amerika’nın şımarık çocuğu: Donald Trump
30 Kas, 2015
Dünya
Bir Amerikan Pastası: Küresel Terör
30 Kas, 2015
Dünya
Düşen Savaş Uçağının “Kara Kutusu”ndaki Sırlar…
30 Kas, 2015
Kültür Sanat
Mr. Holmes’un Sırrı, Yani İnsanın
1 Ara, 2015
Gündem
Diyarbakır’ın cemaatini bekleyen camileri
7 Ara, 2015
Abonelik / Online Satış Tüm Sayılarımız Satış Noktaları
Hakkımızda
Künye
Abonelik
Mobil Uygulamalarımız
Tüm Sayılarımız
Sık Sorulan Sorular
Satış Noktaları
Kişisel Verilerin Korunması
İletişim
Gerçek Hayat © 2015. Her hakkı sakldır.
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz. KAPAT
Manage consent
Close
Privacy Overview
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary	
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.	
Non-necessary	
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.	