Bağımlılık belirtileri, bağımlının “bağlandığı” madde veya davranışla ilgili kontrol kaybını içerir. Ancak, başka neleri içeriyorlar? Burada öğrenin.
Menstrüel Migren, Çok Sık Görülen Bir Gerçek
Düşünce Sokma: Düşüncelerimizin Bize Ait Olmadığına İnanmak
ALS (Amiyotrofik Lateral Skleroz) Belirtileri
Bağımlılık, belirli bir madde veya eylemden ödül veya rahatlama için patolojik arama ile karakterize edilen bir bozukluktur. Bağımlılıklar, bağımlılığı ve kontrol kaybını içerir.
Bu yazıda, iki ana bağımlılık bozukluğu grubunun belirtileri hakkında konuşuyoruz. Bunlar maddelerin kötüye kullanımı bozuklukları (uyuşturucu bağımlılığı) ve maddeye bağlı olmayan bağımlılık bozukluklarıdır (patolojik kumar oynama). Semptomların açıklamaları, bu bağımlılıkların neler gerektirdiğini anlamanıza yardımcı olacaktır.
Bağımlılık türleri
Farklı bağımlılık türleri vardır. Örneğin, uyuşturucu gibi maddelere bağımlılıklar vardır. Sonra, bir kişinin zorunlu olarak belirli eylemleri gerçekleştirdiği davranışsal bağımlılıklar vardır. Bu, özgürlüklerini kaybettikleri ve o belirli davranışa bağlandıkları anlamına gelir.
DSM-5, davranışsal bağımlılıkların maddelerle ilgili olmayanlar olduğunu belirtir. Örneğin, patolojik kumar bunlardan biridir. Bununla birlikte, DSM-5, bağımlılık teriminin olumsuz çağrışımları nedeniyle, bağımlılık yerine bozukluk terimini kullanır. Bu yazıda, her iki türün belirtileri hakkında konuşuyoruz.
Madde Bağımlılığının Belirtileri
Madde bağımlılığı, her türlü ilaca bağımlılık anlamına gelir. DSM-5, bu bağımlılıkları maddeye bağlı bağımlılık bozuklukları olarak sınıflandırır. Bunları “kötüye kullanılabilen uyuşturucuların (alkol dahil) alınmasıyla ilgili” bir rahatsızlık sınıfı olarak tanımlar. Bu davranışlar farklı belirtilerle ifade edilir.
Bozukluğun teşhis edilebilmesi için hastanın en az 12 ay boyunca aşağıdaki belirtilerden en az ikisine sahip olması gerekir.
Maddeyi istenenden daha büyük miktarlarda veya daha uzun süre almak.
Maddeyi kullanmayı bırakmak veya azaltmak istemek ama yapamamak.
Maddeye ulaşmak, onu kullanmak veya ondan kurtulmak için çok zaman harcamak.
Maddeyi kullanmak için yoğun istek duymak.
Tüketimi nedeniyle yükümlülükleri yerine getirmemek.
Sosyal sorunlara yol açsa bile kullanmaya devam etmek.
Madde kullanımı nedeniyle önemli sosyal, iş veya eğlence etkinliklerini azaltmak.
Maddeyi tehlikeli durumlarda fiziksel veya zihinsel zarara neden olacak şekilde kullanmak.
Fiziksel ve psikolojik tehlikeye rağmen maddeyi almaya devam etmek.
Tolerans geliştirmek ve istenen etkiyi elde etmek için daha fazla maddeye ihtiyaç duymak.
Yoksunluk yaşamak. Bu, maddenin kullanımı azaldıkça ortaya çıkma eğiliminde olan bir grup semptomdur.
Özellikler
DSM-5’e göre maddeye bağlı bağımlılık bozukluklarının belirtilerinin şiddeti belirtilmelidir. Kılavuz üç seviye öngörmektedir:
Hafif. İki ila üç semptomun varlığı.
Orta. Dört veya beş semptomun varlığı.
Şiddetli. Altı veya daha fazla semptomun varlığı.
Klinisyenler ayrıca bağımlılığın remisyonun erken mi yoksa sürekli bir remisyon aşamasında mı olduğunu, ayrıca kontrollü bir ortamda meydana gelip gelmediğini veya hasta bir çeşit bakım programında olup olmadığını belirtebilir.
Dört tür kriter ve semptom
Daha önce de belirttiğimiz gibi, DSM-5 madde kullanım bozukluğunu (bağımlılığı) yukarıda sıraladığımız 11 semptomatik, davranışsal ve zamansal kriterin uygulanmasıyla teşhis eder. Bu kriterler dört kategoride toplanabilir:
Bozulmuş kontrol.
Sosyal bozulma.
Riskli kullanım.
Farmakolojik göstergeler (tolerans ve geri çekilme).
Patolojik kumar veya kumar bozukluğu
DSM 5’te kumar bozukluğu, “Madde İlişkili ve Bağımlılık Bozuklukları” başlıklı bölümde yer alan tek davranışsal bağımlılıktır.
Tıp mesleği, ilk olarak 21. yüzyılın başında patolojik kumar oynamayı olası bir bozukluk olarak kabul etti. Ancak, araştırmacılar kısa süre sonra bunun aslında son derece ciddi bir halk sağlığı sorunu olduğunu anladılar. Bu, Amerikan Psikiyatri Birliği (APA) 1980’de DSM-III’de patolojik kumar kategorisini tanıttığında ortaya çıktı. Bu, patolojik kumar oynama durumu için tanı kriterlerini gerçekten tanımladıkları ilk zamandı.
Kumar bozukluğunun belirtileri
DSM-5, kumar bozukluğunu “kişinin 12 aylık bir süre içinde aşağıdakilerden dördünü (veya daha fazlasını) sergilemesi tarafından belirtildiği gibi klinik olarak belirgin bozulmaya ve strese yol açan, sürekli ve yineleyici sorunlu kumar oynama davranışı” olarak tanımlar.
İstenilen heyecanı elde etmek için artan miktarlarda parayla kumar oynama ihtiyacı.
Kumar oynamayı azaltmaya veya bırakmaya çalışırken huzursuz veya sinirli olmak.
Kumarı kontrol etmek, azaltmak veya durdurmak için tekrar tekrar başarısız girişimlerde bulunmuş olmak.
Genellikle kumarla meşgul olmak. Örneğin, geçmiş kumar deneyimlerini yeniden yaşamak veya bir sonraki için nasıl para kazanılacağını planlamak.
Disfori semptomlarından (umutsuzluk, suçluluk, kaygı, depresyon vb.) kaçmak için sıkıntılı hissettiğinde kumar oynamak.
Bir oyunda para kaybettikten sonra, geri kazanmak için başka bir gün geri dönmek.
Katılım derecelerini gizlemek için yalan söylemek.
Kumar nedeniyle önemli bir ilişkiyi, işi veya eğitim fırsatını tehlikeye atmak veya kaybetmek.
Kumarın neden olduğu umutsuz durumları hafifletecek parayı sağlamak için başkalarına güvenmek.
Kumar, manik bir dönemden kaynaklanmıyordur.
Ölçütlerde belirtildiği gibi, davranışın bir manik ataktan kaynaklanmadığını belirlemek önemlidir.
Ayrıca bağımlılık belirtileri hem davranışsal hem de maddesel olarak kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Bununla birlikte, hemen hemen her zaman hasta bir kontrol kaybı ve büyük bir duygusal yorgunluk hisseder. Bu nedenle mutlaka profesyonel yardım almaları gerekir. Bağımlılığın bir maddeye, kumara veya cinsel ilişki veya alışveriş gibi diğer davranış veya eylemlere bağlı olup olmadığı önemli değildir.
“Bağımlılığın temel bir parçasının hayatınızda olmaya dayanamamakla ilgili olduğunu düşünmeye başladım ve kanıtların da bunu gösterdiğine inanıyorum.”
– Johann Hari
Yeni Bağımlılıklar: Sınıflandırma ve Müdahale
Bu yazıda Vicente Caballo'nun sınıflandırma sistemine göre ortaya çıkan yeni bağımlılıklar hakkında bilgi vermeye çalışacağız. Daha fazla oku »
Kaynakça
American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th. Edition (DSM-5). Washing- ton, DC.: American Psychiatric Association; 2013.
Cía, A. (2013). Las adicciones no relacionadas a sustancias (DSM-5, APA, 2013): un primer paso hacia la inclusión de las Adicciones Conductuales en las clasificaciones categoriales vigentes. Rev Neuropsiquiatr, 76(4):210-217.
Gelhorn H, Hartman C, Sakai J, Stallings M, Young S, Rhee SH, et al. Toward DSM-V: an item response theory analysis of the diagnostic process for DSM-IV alcohol abuse and dependence in adolescents. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 2008;47(11):1329- 39
Hasin D. DSM-5 SUD diagnoses: changes, reactions, remaining open questions. Drug Alcohol Depend. 2015;148:226-9.
Riva-Posse, A.E. (2016). Trastornos Adictivos. Inmanencia, 5(1): 51 – 57.
İlginç Başlıklar
Hastalıklar
Menstrüel Migren, Çok Sık Görülen Bir Gerçek
Menstrüel migren son derece yıpratıcı bir patofizyolojik fenomendir. Ayrıca kusma ve baş dönmesi de eşlik edebilir. Ortalama olarak, menstrüasyondan birkaç…
Hastalıklar
Düşünce Sokma: Düşüncelerimizin Bize Ait Olmadığına İnanmak
Filmde, edebiyatta ve televizyonda, diğer insanların zihinlerine düşünce sokma yeteneğine sahip birçok karakter olmuştur. Bu sadece kurguda var olan türden…
Hastalıklar
ALS (Amiyotrofik Lateral Skleroz) Belirtileri
Açılımı “amiyotrofik lateral skleroz”olan ALS’nin ilk belirtileri genellikle 40 yaşından önce ortaya çıkar. Birçok kadın da bu dejeneratif hastalıktan muzdarip…
Hastalıklar
Çocuklarda ve Yetişkinlerde Karmaşık Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Karmaşık travma sonrası stres bozukluğu (CPTSD/KTSSB), başka türlü adlandırılamayan aşırı stres bozukluğu (DESNOS) olarak da bilinir. Neredeyse her zaman çocukluktan…
Hastalıklar
Aleksi: Okuma Yeteneğinin Kaybı
Sonuçları nedeniyle, aleksi durumunun en sıra dışı rahatsızlıklardan biri olduğu söylenebilir. Fransız nörolog Joseph Jules Dejerine, bu bozukluğu ilk olarak 1881’de felçli bir hastayı inceledikten sonra tanımlamıştır. Hastanın bir yaralanma geçirdikten sonra okuyamamasıyla kendini gösterir. Aleksiyi gelişimsel veya öğrenme bozukluğundan…
Hastalıklar
Alzheimer ve Demans Arasındaki Farklar
Bilişsel yeteneklerin yaşla birlikte azaldığına şüphe yok. Aslında, son yıllarda bu süreç ve ilişkili hastalıklar hakkında bilgide bir artış oldu. Bununla birlikte, bazı teşhis sorunları devam etmektedir. Örneğin, Alzheimer, demans ve benzeri diğer hastalıkları ayırt etmek zordur. Birçok aile, yaşlanmanın…
Hastalıklar
Depresyonda Olumsuz Duygusallık
Depresyonda yaşanan olumsuz duygusallık, suçluluk, öfke, huzursuzluk ve üzüntü dolu kara bir bulut gibidir. Hasta, bir çıkış yolu olmadığını hisseder. Aslında, tamamen kayboldukları ve aylarca duygudurum bozukluklarına gömüldükleri yorucu bir umutsuzluk duygusudur. Olumsuz duygusallık sadece olumsuzluk ve huzursuzluk duygularına atıfta…
Hastalıklar
Afantazya: Zihin Gözü Körlüğü
Afantazya dünya nüfusunun yaklaşık olarak %3’ünü etkileyen bilişsel bir problemdir. Bu sorunu yaşayan insanlar görsel olarak zihinlerinde herhangi bir şey canlandıramaz ve hayal edemezler. Bu insanlar, içinde hiçbir görselin, yüzün ya da belirli bir yer görüntüsünün bulunmadığı şekilsiz bir boşluk…
İlginç makaleler
Partner
Neden Yanlış İnsanlara Aşıksınız?
Neden yanlış insanlara aşık oluyorsunuz? Bu, duygusal olarak hayal kırıklığı yaratan başka bir ilişkinin sonuna geldiğinizde kendinize sorabileceğiniz bir sorudur.…
Kişisel gelişim
Sessizliğimi Seviyorum Çünkü Paylaşılıyor
“Az çoktur. Sessizlik, en iyi dildir. Korkunç bir kelimeler enflasyonu çağında yaşıyoruz ve bu para enflasyonundan daha kötü.” -Eduardo Galeano-…
Hastalıklar
Menstrüel Migren, Çok Sık Görülen Bir Gerçek
Menstrüel migren son derece yıpratıcı bir patofizyolojik fenomendir. Ayrıca kusma ve baş dönmesi de eşlik edebilir. Ortalama olarak, menstrüasyondan birkaç…
Klinik psikoloji
Yetişkinlerde Karşı Gelme Bozukluğu
Yetişkinlerde karşıt olma veya karşı gelme bozukluğu düşündüğünüzden daha yaygındır. Bu durumdaki insanlar her zaman kızgındır. Tartışmalara bağımlıdırlar, çabuk sinirlenirler, aile ve sosyal çevrelerinde olduğu kadar işte de sorunlar yaşarlar. Aslında, bu psikolojik durum çocuk nüfusu ile daha sık ilişkilendirilme…
Biz Kimiz
Kullanım hüküm ve koşulları
GİZLİLİK POLİTİKASI
Çerez (Cookie) yasası
Facebook Pinterest
Bu yayındaki içerik sadece bilgilendirme amaçlı sunulmuştur. Bu bilgiler hiçbir şekilde teşhis koymayı veya kalifiye bir profesyonelin çalışmasının yerine geçmeyi amaçlamamaktadır. Bunun için güvenilir bir uzmana başvurmanızı öneririz.
Biz Kimiz
Kullanım hüküm ve koşulları
GİZLİLİK POLİTİKASI
Çerez (Cookie) yasası
Facebook Pinterest
© 2021 Aklınızı Keşfedin | Psikoloji, filozofi ve sanat ile ilgili konulardaki fikir ve eğlence blogu.
International: Português | English | Deutsch | 日本語 | Italiano | Español | Suomi | Français | Polski | Dansk | Norsk bokmål | Svenska | Nederlands | 한국어
Bu yayındaki içerik sadece bilgilendirme amaçlı sunulmuştur. Bu bilgiler hiçbir şekilde teşhis koymayı veya kalifiye bir profesyonelin çalışmasının yerine geçmeyi amaçlamamaktadır. Bunun için güvenilir bir uzmana başvurmanızı öneririz.