Türkiye 15 Temmuz sonrası siyasi ve idari sistemin güçlendirilmesi adına tarihi bir sürece girdi. AK Parti ve MHP gruplarının uzlaşması da bu süreci hızlı bir şekilde neticelendirdi. 316 imzayla parlamentoya sunulan 18 maddelik Anayasa teklifi 338 Millet Vekilinin oyuyla TBMM’de yeterli çoğunluğu alarak kabul edildi ve referandum için gerekli destek sağlanmış oldu.
Teklifte gerek yönetim, gerekse yargı ve seçim sistemiyle ilgili önemli değişiklikler var. En önemli yeniliğin hiç kuşkusuz; “Cumhurbaşkanlığı” adı altında “Başkanlık” sisteminin öngörülmesi, yürütmenin başına Cumhurbaşkanının getirilmesi ve Başbakanlık kurumunun da kaldırılmasıdır. Millet Vekili sayısının 550’den 600’e çıkarılması, seçilme yaşının 18’e indirilmesi ise diğer önemli yenilikler.
Neden Başkanlık Sistemi?
Hiç kuşkusuz Başkanlık sistemi de demokraside var olan hükümet sistemlerinden biridir. Türkiye’de hükümet sistemi konusunun uzun yıllardır yoğun bir şekilde çeşitli kesimler tarafından tartışıldığı bilinmektedir. Çift başlı yürütme yapısı ciddi ihtilaflara, siyasi bunalımlara neden olmakta ve bu durumun, uzlaşı kültürünün henüz tam olarak yerleşemediği ülkemizde zaman zaman siyasi krizlere bile dönüştüğü görülmektedir.
Öte yandan parlamenter sistemin zayıflığı sonucu ortaya çıkan siyasi istikrarsızlık, sisteme olan zaaf ve güvensizliği iyiden iyiye belirgin hale getirmiştir. Öyle ki; bir yandan ekonomik faaliyetlere getirdiği yüksek vergiler, diğer yandan katı bürokrasiyle vatandaşına ayak bağı olan devletin, artık temel ve asli görevlerini aksattığı gün gibi ortadadır. Hal böyle olunca siyasi sistem, çeşitli vesayetler yüzünden en iyimser tabirle “işleyemez” durumdadır
Başkanlık sistemi ne getirir?
*Başkanlık sistemi tarihimize ve kültürümüze uygun.
*Yürütmeye istikrar getirir, yönetime güç kazandırır.
*Gerçek kuvvetler ayrılığına geçişi sağlar, parlamentoyu güçlendirir.
* Türkiye’nin her bakımdan önünü açar.
* Ekonomi başta olmak üzere her alanda ülkenin gelişimi sağlanır.
Sistemin doğası gereği başkanlık sisteminde yürütme parlamentonun içinden değil, halk tarafından seçilmekte ve normal şartlarda görev süresini tamamlamaktadır. Bu yüzden de yürütme uzun ömürlü olur ve yetkilerini kullanma yolunda aşamayacağı engellerle karşılaşmaz. Bu durumda hem yürütme istikrarlı olacak hem de bürokratik vesayetle mücadele edilecektir. İstikrarlı ve güçlü bir yürütme kendi alanına diğer kuvvetlerden veya bizde olduğu gibi bürokratik vesayet odaklarından gelecek haksız ve hukuksuz müdahalelere karşı da daha dikkatli ve dayanaklı olacaktır. Bunun Türkiye açısından olumlu bir durum teşkil ettiği elbette söylenebilir.
Türkiye’de seçim kazanma başarısını yakalamış hemen hemen tüm liderlerin başkanlık sistemi talep etmiş olmasının altında yatan neden de bu olsa gerek.
BAŞKANLIK SİSTEMİ İÇİN NE DEDİLER?
Türkiye’de başkanlık sistemi talepleri sadece AK Parti hükümetleri döneminde dile gelmiş değildir. Daha önce de zaman zaman dile getirildi ancak dile getirilmenin ötesine gidilemedi. Nitekim 8. Cumhurbaşkanı merhum Turgut Özal, 9. Cumhurbaşkanı merhum Süleyman Demirel, eski başbakanlardan merhum Necmeddin Erbakan, merhum eski MHP Genel Başkanı Alparslan Türkeş ve eski BBP Genel Başkanı merhum Muhsin Yazıcıoğlu gibi geçmişte pek çok siyasi lider tarafından gündeme getirildi.
TURGUT ÖZAL’İN İDEALİYDİ
8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın Başdanışmanı Prof. Dr. Hikmet Özdemir; 17 Nisan 1993'te şüpheli bir ölümle hayatını kaybeden Özal’ın, ekonomik ve sosyal gelişmelerdeki başarısının yanı sıra yeni anayasa, başkanlık sistemi ve terörün bitirilmesine dair projeleriyle de hala anıldığını belirtti ve şunları söyledi: “ Turgut Bey, Türkiye için daha iyi olacağına inandığı için başkanlık sistemini istiyordu. Hatta dönemin Genelkurmay Başkanı Doğan Güreş Paşa ile başkanlık sisteminin Türkiye için neden daha iyi olacağını konuşmuş, Paşa da ikna olmuştu. Türkiye' de bir takım siyasi kavramlara garip anlamlar yüklediğimiz için panikliyoruz, diyen Özal; şunları ekledi: Yerel yönetimlerin güçlendirilmesi denince ‘Vay sen bölünme mi istiyorsun?’ diye telaşa kapılmak yersiz, tam aksine bunun Cumhuriyet'in kuruluşundan beri uygulamasını geciktirdiğimiz ve aslında Cumhuriyeti tamamlayacak bir projedir.”
Başkanlık Sistemi ve Erbakan
MNP ve MSP programında şöyle denir: “ Başkanlık sistemi getirilecektir. Devlet başkanlığı olan Cumhurbaşkanlığı ile hükümet başkanlığı olan başbakanlık birleştirilecek, icraya kuvvet, sürat ve müessiriyet sağlanacaktır. Başkanı tek dereceli olarak millet seçecektir. Böylece devlet - millet kaynaşması ve bütünleşmesi kendiliğinden doğacak ve cumhurbaşkanlığı seçimi mevzuunda rejimimizi yıpratan iç ve dış spekülâsyonlara imkân kalmayacaktır.
Millî iradenin tecellisini kayıtlayan veya kısıtlayan ve bu vatanın evlâdını birbirine düşürerek siyasî hayatı çekilmez hale getiren parlamentonun seçimlerden sonra da ahenkli bir barış içerisinde çalışmasını engelleyen, verimini azaltan ve daha çok delege saltanatına yol açan seçim sistemlerini tasfiye etmeye ve karma liste imkânına geniş manada yer veren yeni bir seçim sistemi getirmeye kararlıyız.”
Süleyman Demirel ve Başkanlık Sistemi
9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, 2006 yılında katıldığı bir konferansta ; “Başkanlık sisteminin olması gereklidir. Benim içimde kalan bir ukdedir bu. Yapmak istedik ama yapamadık. İstedim ki, Türkiye Cumhurbaşkanını seçsin. Türkiye’de seçimlerin çok parçalı idari yapıyı ortadan kaldırması için başkanlık sistemine gidilmesi gerekir. Türkiye’de eksik olan moral desteğidir. Önemli olan bu desteği sağlamaktır. Türkiye, AB’ye Brüksel’de değil, Erzurum’da, Gaziantep’te, Samsun ve Çan’da olduğu gibi kurulu olan bu tür kuruluşlarla ve yatırımlarla girecektir.”
Alparslan Türkeş Başkanlık Sisteminin Kitabını Yazdı
MHP lideri Alparslan Türkeş de başkanlık isteyen isimlerdendi. Üstelik Türkeş, başkanlık sisteminin tarifini 1979 yılında yayımladığı “Temel Görüşler” isimli kitabında, “Çağımız kuvvetli, adil ve hızlı icra çağıdır. Türk milleti, dünya imparatorlukları kurduğu devirlerde bunu uyguladı. Bu, icra gücünün tek elde toplanmasıyla mümkün. Tarih ve töremize uygun olarak başkanlık sistemini savunuyoruz” demişti.
Eski Türk devletlerinin ‘Başkanlık’ ile yönetildiğini ve bu sayede başarı geldiğine atıfta bulunan Türkeş, şunları yazmıştı: "Milliyetçi hareket; tek başkan, tek meclis sistemini savunur. Çağımız kuvvetli, adil ve hızlı icra çağıdır. Türk milleti, dünya imparatorlukları kurduğu devirlerde kuvvetli, adil ve hızlı icra sistemini uygulamıştır, kuvvetli ve hızlı icra, icra gücünün tek elde toplanmasıyla mümkündür. Bunun için tarih ve töremize uygun olarak başkanlık sistemini savunuyoruz. İcrayı, cumhurbaşkanlığı ve başbakanlık olarak ikiye bölemeyiz. Her konuda bütünleştirici olduğumuza göre, icranın başında da ‘bütünlükçü’ olmalıyız. Türk tarih felsefesi ve tarihinde icra organı hiçbir zaman bulunmamış yani tek bir başkan tarafından yürütülmüştür. Milliyetçi Türkiye'de de demokratik milli cumhuriyet ilkesi içinde başkan, Türk milletinin yürütme organında tek başına yetkili olacaktır. Tek başkan sistemine uygun olarak yasama organı yönünden de tek meclis sistemini savunuyoruz."
Muhsin Yazıcıoğlu
Büyük Birlik Partisi (BBP) kurucu lideri ve Sivas eski milletvekili merhum Muhsin Yazıcıoğlu, 2008 yılında verdiği bir röportajda; “Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi gerektiğini belirtmiş, sistem değişikliğiyle ilgili de şunları kaydetmişti: “Türkiye’nin, sorunlarından kurtulması için birçok alanda reforma ihtiyacı var ve başkanlık sistemiyle yönetim yeniden belirlenmelidir.”
ABD Osmanlı'yı örnek aldı
Anavatan Partisi (ANAP) kurucularından, döneminin Milli Eğitim Bakanı ve Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın en yakınındaki isim Hasan Celal Güzel ise, Özal'ın ABD'de gördüğü olumlu sistemi Türkiye'ye de getirmek istediğini anlattı. Kendisinin başlangıçta Başkanlık'a karşı çıktığını ama Özal'ın bunu “Osmanlı da bu sayede süper güç oldu. Şimdi ABD de Osmanlı'yı örnek alarak büyük güç oldu” sözleriyle savunduğunu söyledi. Bugün Erdoğan'a saldırıları gördükçe aklıma rahmetli Özal geliyor. Aynı basın, aynı isimler, aynı gazeteler, aynı çıkar odakları… Özal'a nasıl saldırdıysa Erdoğan'a da saldırıyorlar. Oysaki hepsi de parlamenter sistemden şikâyetçiler. Anlamak mümkün değil" dedi.
HİKMET TEKİN
İLAHİYATÇI ARAŞTIRMACI
Yorumlar
YORUM GÖNDER
ÇİZGİSİNİ BEĞENDİĞİM 5 ÖLÇÜLÜ GİYİM MARKASI
HAZİRAN 2019 KÖŞE YAZISI
Muhafazakar giyim ya da daha doğru ifade ile ölçülü giyim markalarının hızına yetişmek mümkün değil.
Devamı
KASET TEKNOLOJİSİ VE MUCİDİ
MAYIS 2021 KÖŞE YAZISI
1960’lı yılların başında yapılan çalışmalar sonucunda, müzik dünyası çok kısa sürede çığır açan bir teknoloji ile tanıştı.
Devamı
SELFİE GÜNÜ
HAZİRAN 2021 KÖŞE YAZISI
21 Haziran tarihinin yılın en uzun günü olmasının yanında başka bir özelliği de bulunmaktadır.
Devamı
ÇAYIN HİKÂYESİ
Çekmeköy 2023 Aralık KÖŞE YAZISI
Yüzyıllardır süregelen bir gelenektir çay… Her türlü gizeme tanıklık eden Doğu’nun dünyaya bir armağanı o…