Henüz buzdolabı yokken, yiyecekleri korumak için dağlardan buz kesilir ve şehirde satılırmış. Sıcak bir yaz gününde bir şeyh müritleriyle birlikte şehirde gezerken böyle bir buz satıcısına rastlar. Satıcı, “Sermayesi eriyip giden şu adama acıyın” diye koşuşturarak buzlarını satmaya çalışmaktadır.
Satıcının bu sözlerini duyan şeyh oracıkta bayılır. Küçük sermayesinin ziyan olmaması için çırpınıp duran satıcının bu durumu, şeyhe ebedî bir hayatı kazanmak için bize verilen ömür sermayesinin eriyip gidişine nasıl kayıtsız kalındığını düşündürtmüş ve bayılmasına sebep olmuştur.
Yazının başlığı bir zamanların meşhur bir arabesk şarkısıyla aynı, ancak benim bahsetmek istediğim boynu bükükler başka. Onlara hemen her yerde rastlıyoruz aslında. Belki biz de onlardan biriyiz. Hani bir elde telefon, boyun telefona doğru eğik. Boynu bükük bir vaziyette evde, kaldırımda, otobüste, metroda, vapurda sanki telefon tarafından esir alınmış insanlar. Dışarıda güzellikler akıyor. Sabahın boğaz manzarası, yeni çiçek açmış bir ağaç, mavi bulutlar, uyku mahmurluklarını üzerlerinden atıp, kahvaltı peşine düşmüş kargalar, martılar… Ama boynu büküklerin kafası telefona eğilmiş, yanı başındaki kişilerden, güzelliklerden habersiz, elindeki küçük ekrana hapsolmuş bir şekilde zaman geçiriyorlar.
Teknolojik gelişmeler, ister istemez yaşam tarzımızı da ciddi şekilde değiştiriyor. Günümüz insanı günde ortalama 150 kez cep telefonunu kontrol ediyor. Türkiye’deki sosyal medya hesaplarının sayısı, nüfusumuzdan daha fazla. Kişi başına ortalama 4,6 saatimizi internette, 2,9 saatimizi sosyal medyada harcıyoruz. 1 Misafirliklerde, dost meclislerinde, sohbet halkalarında insanların aklı karşısındakinden ziyade, cep telefonunda. Sanki internette tek pencerede birden çok sekmede gezinti yapar gibi, hiçbir şeye odaklanamadan hayatlar harcanıyor.
Kalabalıklar içerisinde adeta bir ‘yalnızlık aksesuarı’ olan cep telefonu, aynı zamanda modern yaşamın korkularına karşı da insanın bir nevi sığınağı sanki…
Nitekim evde cüzdanını unutanların %50’si cüzdanını almak için eve geri dönerken, cep telefonunu unutanların %95’i eve geri dönüyor. “Başıma bir şey gelir” korkusu cep telefonunu vücudumuzun bir parçası haline getiriyor. Bir anlamda korku, hayatı esir alıyor.
Diğer taraftan, mahremiyetin kaybolduğu bir çağı yaşıyoruz. Evimizin görünmemesi için perdelerle evimizi gizlerken, diğer taraftan neredeyse evimizde yaşadığımız her hâli sosyal medyada yayınlama telaşındayız. Dışarıda yemek yemenin bile ayıp sayıldığı bir kültürden, her yemeğin resimlenerek mümkün olduğunca çok kişiyle paylaşılmaya çalışıldığı bir kültüre geçiş yapmış durumdayız. Eskiden yemeğe Bismillah ile başlanırken, şimdi Instagram’la başlanıyor. Her anın paylaşılmaya çalışılması, anı ve hayatı yaşamayı engelliyor. Hayat adeta sosyal medyada “fotoğraf olmak” için yaşanıyor. Fotoğrafa giremeyen anlar anlamsızlaşıyor. Beğenildiği oranda kendisini değerli hisseden insanlar, “herkes beni görsün, fark etsin” arzusuyla, başkalarının onayına muhtaç bir hayatı, bir anlamda gönüllü bir esareti severek kabulleniyor.
Sosyal medya, insanların yaşadıkları hayat ile ilgili değil de, yaşamak istedikleri hayat ile ilgili ipuçlarını verir bize. Yani büyük oranda sahte bir dünyadır. Herkesin mutlu, zengin, dertsiz olduğu, bir nevi Eflatun’un İdealar dünyası gibi ütopik alem yani. Bu âlemi gerçek zanneden pek çokları için de ciddi anlamda mutsuzluk kaynağıdır aslında. Bu sahte dünyaya katkıda bulunmanın, hususan dijital tesettüre riayet etmezken, dijital tecessüse kapılmanın ciddi bir vebal olduğunu da unutmamak gerekir.
İnsana verilen en önemli sermayedir ömür. Bediüzzaman’ın dediği gibi: “Ömür sermayesi pek azdır ve lüzumlu işler pek çoktur.”2 Her nimet bir şükür ister. Hayatımızı, bolca dijital gıybetin döndüğü, sahte kişilikler ardından klavye kahramanlıklarının yapıldığı, insanların gıpta damarının tahrik edildiği siyah ekranlarda harcamak yerine, kâinat kitabının sayfalarını tefekkür etmede kullanmalıyız. Zira her geçen saniye, buz satıcısının buzları misali ömür sermayemizi eritiyor. Ve mâlâya’nî meşguliyetlerin hücumu hengâmında, zamanda iktisat etmek her geçen gün daha da büyük önem arz ediyor.
Dipnotlar:
1) Digital, Social & Mobile” report 2015, We Are Social; http://bit.ly/1yHE8vK
2) 14. Şua, 4. Mesele
akıllı telefon
ekran bağımlılığı
1 Yorum	
Emin dedi ki:	
13.11.2016, 03:32
Cep telefonsuz olmaz :)))
Cevapla
Makale hakkında düşüncelerinizi paylaşın: Cevabı iptal et
E-Posta adresiniz kesinlikle gizli kalacaktır.
Yorum
İsim *
E-posta *
Web sitesi
KAPAK
Anket
En son ne zaman kitap okudunuz?
Bugün
Dün
Bir hafta önce
Aylar önce
Hatırlamıyorum
Sonuçları görüntüle
Yükleniyor ...
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
2021 Aralık – Karikatür	
Ulvî bir hakikat: Tesettür	
2021 Aralık sayımız çıktı!	
Anlam	
İnsanın ikinci yaratılışı ile semavatın tesviye edilişinde sevva fiili	
Keyf/ince lügât	
Fihrist Risalesi	
Mânâ-i harfî penceresinden antik kentler	
Sizden gelenler	
Bir dergâh, iki hattat	
allah bediüzzaman bediüzzaman said nursi dünya edebiyat eskimez yazı gençlik hayat iman insan islam kainat karikatür keçeli keçelinin kitaplığı kitap kuran psikoloji ramazan risalei nur risalei nur sanat çay saati öğrenci işi şiir	
Tuğba: O kadar güzel anlatmışsınız ki herşeyi çağımızın özeti maalesef	
Nisanur ARSLAN: Teşekkür ederim çok faydalı oldu.	
…: Emeğinize, kaleminize sağlık. Yorumunuzu çok beğendim. Cesurca çektiğimiz acıya değer olabilmek duası ile…	
Kategoriler
Kategoriler Kategori seçin 2 SORUDA PSİKOLOJİ AMERİKAN TAVUKLARI ANLAMLI YORUM BÂB-I EDEBİYÂT Blog ÇAY SAATİ ÇEDİLE AVRUPA’DA ÇEDİLE HANIM EDEBÎ YORUM EDİTÖR EHL-İ MEDYA EHL-İ TİVİT ELSİNE ESKİMEZ YAZI FARKLI YORUM FEYÂLİLACEB FOTO YORUM GENEL GEZİ-YORUM GÜNCEL YORUM HABER YORUM HAYÂLNÂME HAYDİ BİLİME HER TELDEN HERKES İÇİN SANAT HEYBE HİKÂYE İSLÂM KAHRAMANLARI KAPAK ARŞİVİ KAPAK YAZILARI KARİKATÜR KEÇELİ KEÇELİ’NİN KİTAPLIĞI KEYFİNCE LÜGÂT KISA YORUM KİTAPLIK KÜLTÜR SANAT MİZAH MÜLÂKAT NURLU YORUM ÖDÜLLÜ YORUM ÖĞRENCİ İŞİ RÖPORTAJ SEANS ARASI ŞİİR SPOR YORUM TEKNO HABER VECİZ YORUM VEDA YAZILARI YEŞİL YORUM ZİHNİN ÇARKLARI ZÜREFA
AYLIK ARŞİV
AYLIK ARŞİV Ay seçin Aralık 2021 (3) Kasım 2021 (23) Ekim 2021 (23) Eylül 2021 (24) Ağustos 2021 (23) Temmuz 2021 (24) Haziran 2021 (25) Mayıs 2021 (24) Nisan 2021 (24) Mart 2021 (22) Şubat 2021 (24) Ocak 2021 (25) Aralık 2020 (26) Kasım 2020 (27) Ekim 2020 (28) Eylül 2020 (28) Ağustos 2020 (27) Temmuz 2020 (31) Haziran 2020 (25) Mayıs 2020 (28) Nisan 2020 (17) Mart 2020 (12) Şubat 2020 (30) Ocak 2020 (19) Aralık 2019 (26) Kasım 2019 (26) Ekim 2019 (24) Eylül 2019 (23) Ağustos 2019 (15) Temmuz 2019 (28) Haziran 2019 (26) Mayıs 2019 (25) Nisan 2019 (23) Mart 2019 (24) Şubat 2019 (12) Ocak 2019 (20) Aralık 2018 (22) Kasım 2018 (21) Ekim 2018 (19) Eylül 2018 (19) Ağustos 2018 (18) Temmuz 2018 (21) Haziran 2018 (24) Mayıs 2018 (27) Nisan 2018 (31) Mart 2018 (30) Şubat 2018 (31) Ocak 2018 (31) Aralık 2017 (28) Kasım 2017 (25) Ekim 2017 (28) Eylül 2017 (29) Ağustos 2017 (28) Temmuz 2017 (29) Haziran 2017 (27) Mayıs 2017 (24) Nisan 2017 (23) Mart 2017 (23) Şubat 2017 (22) Ocak 2017 (28) Aralık 2016 (27) Kasım 2016 (26) Ekim 2016 (25) Eylül 2016 (29) Ağustos 2016 (31) Temmuz 2016 (28) Haziran 2016 (28) Mayıs 2016 (34) Nisan 2016 (29) Mart 2016 (34) Şubat 2016 (26) Ocak 2016 (30) Aralık 2015 (34) Ekim 2015 (1) Eylül 2015 (1) Ağustos 2015 (1) Nisan 2015 (1) Mart 2015 (17) Şubat 2015 (13) Ocak 2015 (27)