TümüAfrikaAvrasyaAvrupaBalkanlarDiğer BölgelerGüney AmerikaKafkasyaKuzey AmerikaLatin AmerikaOrta AsyaOrtadoğuUzakdoğu
Balkanlar
Çeviri Makale: NATO Bosna’ya Yeniden Konuşlanmalı
Araştırma Yazıları
İklim Kriziyle Mücadele Konusunda Afrika Birliği’nin Rolünü Anlamak
Balkanlar
Çeviri Makale: Bosna’da Barış Tehlikeli Bir Şekilde Uçurumun Eşiğinde
Balkanlar
Op-Ed: Bosna Hersek’te Neler Oluyor?
Konular
TümüÇatışma ÇözümleriÇevre ÇalışmalarıCinsiyetEkonomiEnerjiFeminizmGöç AraştırmalarıGüvenlikGüvenlik Çalışmalarıİnsan HaklarıİstihbaratJaponya ÇalışmalarıKamu DiplomasisiKriminoloji ÇalışmalarıMilliyetçilikPsikolojiPsikoloji ÇalışmalarıSiber GüvenlikSivil ToplumSiyaset BilimiSiyasi Düşünceler TarihiSosyal PolitikalarSosyolojiTarihTemel KavramlarToplumsalTürk Dış PolitikasıTürk Siyasal TarihiUluslararası HukukUluslararası İlişkiler Teorileri
Film,Dizi ve Belgesel Analizi
Elysium: Bildiğimiz ABD
Araştırma Yazıları
“I Am Not a Woman, I Am a God”: Türk ve…
Film,Dizi ve Belgesel Analizi
Snowpiercer (2013)
Araştırma Yazıları
Türkiye’de ve Dünyada LGBT Haklarına Yönelik Uluslararası Örgütlerin Çalışmaları
Uİ
Uluslararası İlişkiler
Uluslararası İlişkilerci Olmak
Uluslararası İlişkiler Film Listesi
Uluslararası İlişkiler Okuma Listesi
Kitap Öner
Yazı Gönder
Yazım Kriterleri
Ana Sayfa Bölgeler Ortadoğu NATO Kıskacındaki Türkiye ve Ortadoğu Coğrafyasının Önemi
Bölgeler
Ortadoğu
NATO Kıskacındaki Türkiye ve Ortadoğu Coğrafyasının Önemi
Tarafından
Editör
-
13 Kasım 2012
0
248
Paylaş
WhatsApp
Facebook
Twitter
Linkedin
Print
Türkiye, gerek bölge gerek dünya açısından önemli bir konumda bulunmaktadır. Önemli yeraltı kaynaklarına yakınlığı, kıtalararası bir köprü görevi görmesi, sıcak denizlerin ve geçiş yollarının üzerinde bulunması Türkiye’nin stratejik konumunu ifade etmede kullanılabilecek unsurlar olarak sıralanabilir. Türkiye’nin bu konumu her ne kadar “sevimli” görünse de işin aslı pekte iç açıcı değil.
Kuşkusuz dünya siyasetinin en sıcak yaşandığı coğrafyalardan biri de Ortadoğu’dur. Türkiye’nin de önemini etkileyen doğal kaynaklar bu bölge topraklarında bulunmaktadır. Dünya gaz ve petrol rezervlerinin %60’ını kapsıyor olması önemini daha net ortaya koymaktadır.
Sanayi ve teknolojinin gelişmesi, hayat standartlarının artması, hızlı nüfus artışı gibi faktörler devletleri bir arayış içine sokmuştur. İhtiyaçlarını karşılamak adına yayılmacı politikalar izleyen devletler, arayışlarını dünyanın çeşitli yerlerinde sürdürmüşlerdir. Bu arayışlarda öne çıkan unsur, kaynakların kullanımı ile ilgilidir. Nitekim Ortadoğu’da bu coğrafyaların başında gelmektedir. Ortadoğu’da etkinliğini artırmak isteyen devletler petrol ve doğalgaz gibi önemli kaynakları tüketme konusunda birbiriyle yarışır hale gelmişlerdir. Bunu sağlamak içinde müttefiklik kavramıyla ortaya koydukları stratejinin bir parçası olan “devletçikler” edinmişlerdir.
Sponsorlu
İkili işbirliği, savunma, strateji anlaşmalarıyla sağlanan ve ilerleyen dönemlerde bunu “askeri ve maddi kaynak aktarımı”yla pekiştiren devletler emperyalizmin meşru halini sergilemişlerdir. Bu uygulamaların doruğa ulaştığı yıllar ise Soğuk Savaş olarak adlandırılan, Amerikan-Sovyet gerginliğine dayanan yıllardır.
Sovyetlerin Varşova Paktı ve Amerika’nın NATO (Kuzey Atlantik Paktı)’su bu emeller üzerine inşa edilmiştir. Körfez petrollerine ulaşmak için yarışan iki ülke, müttefik arayışı içindeydiler. Körfezlere uzak olan ABD, büyük yatırımlar yapmak zorunda kalıyordu. Çünkü Körfezlere ulaşabilmenin yolu, Ortadoğu’da edineceğiniz bir “dost” ülke ile mümkün olacaktı. Ancak uluslararası hukuk kurallarına göre, bir başka ülkeye karşı eylemde bulunmanız olanaksızdı. O halde devreye NATO girecekti. “Ortak çıkar” adıyla bu planı uluslararası camiaya kabul ettirebilirdiniz. Öylede oldu, ABD bölgeye en yakın ülke Türkiye ile işe başladı.
ABD Savunma Bakanlığı için hazırlanan iki ciltlik raporda “müttefik” Türkiye için neler söyleniyordu?
· Körfez’de yangın vardır; Doğu Anadolu bölgedeki en müsait itfaiyecidir.
· Körfez ihtimalini mümkün olduğu kadar NATO kılıfı altına almak Türkiye’nin bu misyonu üstlenmesini kolaylaştırır.
· SSCB’nin Körfez bunalımını sömürmesini önlemek için Pakistan ve Türkiye’den oluşan İslam kuşağının birbirleriyle ve Çin’le entegrasyonu teşvik edilmelidir.
· Türkiye’nin savunmasını güçlendirmek elzemdir, çünkü bir bunalım halinde Türk Ordusu “Çevik Kuvvet”in ta kendisi olarak görev yapabilir. Bu, Türkiye için Amerikan Çelik kuvvetlerine üs vermekten daha kolaydır.
Ancak koşullar Türk ordusunun yeterli ekipmanlara sahip olmadığını ortaya koyuyordu. ABD’de yayımlanan Defence and Diplomacy dergisi Türk ordusunun içinde bulunduğu durumu şöyle anlatıyordu:
· NBC (Nükleer, Biyolojik, Kimyasal) savunma hazırlığı yok.
· Hızlı hareket kabiliyeti zayıf.
· Gece görüş ekipmanı yok, gece harekâtları bilinmiyor.
· Komuta, kontrol ve istihbarat çok zayıf.
· Doktrin geliştirme kapasitesi yok.
· Komuta yapısı modern ihtiyaçlara cevap verebilecek durumda değil.
· Sıralanan bu zafiyetlerin üstesinden gelecek finansmanda yok.
Yine Türkiye’nin önemini en iyi anlatan açıklamalardan biri eski ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Richard Burt’tan geliyordu. “Türkiye 2000 yılında 75. Milyon nüfusa ulaşacaktır. Bu da bana sorarsanız, sadece bölgede değil, global anlamda bir güç olarak sivrileceğinin müjdesidir. Bizim cenaha düşen iş de Türkiye ile birlikte çalışmak ve bu potansiyelin yapıcı bir yönde gelişimini garanti altına almaktır. Türkiye ile ilişkilerimiz öylesine hayatidir ki, Türkiye’ye karşı daha iyimser bir bakış açısının teşviki misyonunun bayraktarlığını elden bırakmamız mümkün değildir. Çünkü güçlü bir Türkiye bize lazımdır.”
Kısacası Türkiye’nin Ortadoğu’ya açılan bir kapı olduğunu, Amerika’nın her zaman Türkiye’nin arkasında yer alacağını ve Türkiye’nin bu potansiyelinden faydalanmak zorunda olacağını açıklıyordu. Ki 80’li yıllarda söylediği bu sözler günümüzde Burt’ı haklı çıkarıyordu.
Yine Türkiye’nin ne denli önem arz ettiğini 1986 yılında NATO’nun Napoli Karargâhı’nda verilen “Muhtemel Çatışma Alanları” brifinginde görüyoruz. Brifingi veren subay, “Boğazlara saldırının Bulgaristan üzerinden olabileceğini, 100 kilometreye yayılan bu cephenin Sovyetlerin ticaret yolunu korumaya yönelik olduğunu, boğazların NATO stratejisi için önemli bir yer tuttuğunu” bildiriyordu. Boğazların tehlikeye düşmesi ihtimali ile karşı karşıya kalan Sovyetler Akdeniz’e daha rahat ulaşabilmek adına çareler aramaktaydı. Doğu Anadolu’da NATO’nun önemsemediği bir boşluğun varlığı, Sovyetleri bu boşluğu kullanmaya itiyordu.
Peki, bu boşluk niçin önemliydi? Stratejik olarak önemli bir konumda olan, Körfezlere ulaşabilmenin ve Akdeniz’e geçişin koşulunu sağlayan bu boşlukta bir sonraki hedef Suriye’nin önemini arttırmıştı. Körfezlere ulaşabilmek için Suriye’yi bir sıçrama tahtası olarak kullanmak isteyen Sovyetler çoklu avantaj sağlamış olacaktı. Bundan çekinen NATO, Suriye’ye karşı bakışını şöyle dile getiriyordu. “Suriye giderek güçleniyor ancak gerek kalite, gerekse sayısal açıdan şu anda NATO topraklarına direkt tehdit değildir. Bölgedeki başlıca misyonu, Sovyetlere Körfez’e doğru köprü olmaktır.”
Türkiye’nin NATO’daki asıl görevi, Amerikan politikalarına yardımcı olmak üzerinedir. Körfezlerin Amerika için önemi, Türkiye’nin de misyonunu açıkça ortaya koymaktadır. ABD’nin bölgedeki diğer müttefik ülkelerin (S. Arabistan, Kuveyt, Katar…) yanı sıra Türkiye’ye önem göstermesinin bir nedeni de, diğer ülkelerden daha gelişmiş bir durumda yer alması ve yönetimde daha yumuşak bir politika izlemesiydi. Türkiye’de izlenen bu yumuşak politikalar, Ortadoğu’da meydana gelen olaylara ilk müdahale olanağını artırıyordu.
Bu yumuşak politikaların yanında radikal politikalarda yok değildi. Merhum Başbakanlarımızdan Bülent Ecevit Nisan 1985’te Hamburg’da bulunan Der Ubersse-Club’de verdiği “Türkiye’nin İç ve Dış Politikalarının Bağımsızlığı” konferansında şunları söylüyordu: “ABD, Türkiye’yi Ortadoğu’daki Amerikan planlarının maşası olmaya ve ABD yanlısı bölge ülkelerine hizmet yönünde bir araç olmaya itebilir. Sonuç olarak Türkiye çözümünde katkısı olamayacak bölgesel çatışmalara umutsuzca sürüklenebilir.”
2012 yılı itibarıyla Türkiye’nin izlediği Suriye politikası, merhum Ecevit’in kuşkularının haklılığını bir kez daha ortaya çıkarmaktadır. Türk dış politikasının NATO (Kuzey Atlantik Paktı) kıskacından bir an önce kurtarılması, özü olan “Yurtta Barış, Dünyada Barış” ilkesine geri dönmesi, milli ve manevi değerler bütünü içerisinde yürütülmesi şarttır.
Hasan RAY
Giresun Üniversitesi
Paylaş
WhatsApp
Facebook
Twitter
Linkedin
Print
Önceki İçerikKatar’da Muhalif Çıkarması
Sonraki İçerikTarih, Uluslararası İlişkiler ve Çıkarsama
Editör
http://www.tuic.org.tr
İLGİLİ HABERLERYAZARIN DİĞER YAZILARI
Araştırma Yazıları
Husiler ve Bölge Ülkelerine Etkisi
Bülten
Ortadoğu ve Kuzey Afrika Nisan Ayı Bülteni
Haberler
Haftanın Öne Çıkanları
CEVAP VER İptal
Please enter your comment!
Please enter your name here
You have entered an incorrect email address!
Please enter your email address here
Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment.
Bültene Abone Olun
Adınız
Soyadınız
E-Posta Adresi (Gerekli) :
Leave this field empty if you're human:
Gercek adult hd porno altyazili filmleri izle,
Turkiyede en iyi ve kalici kaçak iddaa adresleri ile sizlerle iletisimdeyiz
Ruslarin en iyi saglayicisi oldugu 1xbet giriş adresine yasaksiz erisim
Turkce kadinlarla iletisim kurup sohbet hattı ile cilginca sohbet edin
Turkce bircok güvenilir bahis siteleri adresine kolay erisim
En iyi ve kaliteli seks hatları ile cilginca sohbet edin Sex Hatları arayarak mutlu dakikalar gecir
Casino ve slot oyunlari ile 1xbet kayıt adresinden cilginca erisim saglayin
Dosya yukleme siniri olmadan resim yükle adresinde verilerinizi depolayin
Microsoft ve diger programlarin en cok tercih edilen surum office lisans al kolay key erisimi ve satin alimi
Sosyal medya fenomenlerinin kullandigi smm panel hizmetini sizlere en iyi sunan adres
Netflix dahil gmail vb bircok hesabi satın alabileceginiz turkiyenin en iyi hesapal alisveris adresi
APK Siteleri arasindaki en guzel download adresi bence full apk sayfasinda cilgin uygulama ve oyunlar sizlerle.
Sponsorlu
İLETİŞİM
ADRES: Cihannüma Mahallesi Cihannüma Sokak Şahin Apartmanı No:20 Beşiktaş/İstanbul
BİZİ TAKİP EDİN
Kullanım Sözleşmesi
Gizlilik Politikası
SIT
KVKK
İletişim
© TUİÇ Copyright 2011 - 2021 ~ WebTech Bilişim tarafından sevgi ile geliştirildi.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Asya Pasifik Haberleri
Çin, ABD’nin ‘Lazerli Saldırı’ Suçlamasını Reddetti
Nazlıcan Arslan - 14 Mayıs 2018 0
Çin , Pekin, dün Pentagon'dan gelen, Afrika ülkesi Cibuti'de ki Çin donanma üssünde bulunan personelin ülkedeki ABD üssüne inen Amerikalı pilotlara askeri tip lazer...
Haberler
Amerika Seçimlerde İkiye Bölündü
Editör - 3 Eylül 2012 0
6 Kasım 2012 tarihinde gerçekleştirilecek Amerika Birleşik Devletleri (ABD) başkanlık seçimlerinde, 2008 yılından bu yana başkanlık görevini yerini getiren Barack Obama ikinci ve son...