Gücünün zirvesindeyken, Roma İmparatorluğu’nun güneşli Cebelitarık Kayası’ndan Mezopotamya bataklıklarına kadar uzanan bir yol ağı vardı. Peki gerçekten tüm yollar Roma’ya çıkar mı?
Zirvede olduğu dönemde, Roma İmparatorluğu’nun yolları, önemli şehirleri ve kasabaları başkente bağlamak için kıtalar boyunca uzanıyordu.
Bunun cevabı, tartışmasız bir şekilde “evet” ya da “hayır” değil. Cevap bundan biraz daha karışık.
2015’de Moovel Lab’den üç araştırmacı (mülga bir Alman şehir tasarım ekibi), Avrupa haritası boyunca neredeyse 500.000 noktanın yekpare ağını ortaya attı. Bu noktalar, antik ya da modern şehirleri temsil etmiyordu, yalnızca imparatorluk başkentine yapılabilecek bir yolculuğun başlangıcı olan rastgele noktalardı. Ekip daha sonra, bu başlangıç noktalarından başlayan modern rotaları kullanarak, Roma’ya giden en iyi rotayı hesaplamak için bir algoritma kullandı. Bir yolun bir bölümü, farklı noktalar üzerinde ne kadar kullanıldıysa, haritada da o kadar kalın çizildi. Sonuçlar, Roma’ya çıkan ve antik imparatorluğun bir parçası olan Londra, İstanbul ve Paris gibi diğer büyük şehirleri birbirine bağlayan büyüleyici bir yol ağını gösteriyordu.
(Konstantinopolis Ne Zaman İstanbul Oldu?)
Haritaya ilişkin haberler viral oldu, ama tüm yolların Roma’ya çıktığını kanıtlamadı. Araştırmacılar aynı faaliyeti yürütse, ama aynı 500.000 noktadan Berlin ya da Moskova’ya giden en hızlı yolu inceleseydi, harita bu şehirlere giden geniş kapsamlı bir yol sıralamasını gösterirdi. “Projemiz tüm yolların Roma’ya çıkıp çıkmadığı sorusunu cevaplamadı aslında.” diyor Philipp Schmitt, sanat çalışmasının tasarımcılarından biri. “Bu sorunun yüzde 99 oranında eğlenceli bir keşfiydi.”
Yine de Schmitt’in tasarımı bize hala Roma yollarının dayanıklılığı hakkında bir şeyler söylüyor: Avrupa’nın yol altyapısının büyük bir kısmı, imparatorluğun mirası olarak, hala büyük şehirleri İtalyan başkentine bağlayacak şekilde tasarlanmış. Diğer araştırmacılar da aynı sonuca varıyor.
Moovel Lab tarafından hazırlanan harita, modern rotaları kullanarak Roma’ya ulaşmanın en iyi yolunu araştırdı. C: Benedikt Groß, Raphael Reimann and Philipp Schmitt
“Arazideki iki noktayı birbirine bağlayan en olası ya da en mantıklı rotaları incelemek için bilgisayar modellemesi kullandık; daha sonra bunu, benzer olup olmadıklarını görmek için Roma yollarına ilişkin bilgimizle kıyasladık.” diyor Madrid’deki Kalıtım Bilimleri Enstitüsü’nden landscape arkeoloğu César Parcero-Oubiña. “Eğer geldiğiniz ve gittiğiniz noktalar eskiden Roma şehirleri ise, modern rotalar genellikle aynı.”
Bir diğer deyişle, Avrupa’nın çok şeritli otoyolları, Roma yollarının devamı. Ancak bu durum, son yıllarda değişti, diyor Parcero-Oubiña. “Yeni yapılan otoyollarda, paradan tasarruf etmek için kalabalık yerlerden kaçınılıyor, bu da bazı yeni otoyolların her zaman eski Roma yolları kadar mantıklı olmadığını gösteriyor.”
Bu da bizi şu soruya götürüyor: Roma yollarının yapımının arkasındaki mantık neydi? Tüm yollar gerçekten Roma’ya çıkıyor mu? “Yolun önemine göre değişir.” diyor Parcero-Oubiña. “Antik bir imparatorluğun idare mantığı, aslında modern bir ülkeden çok farklı değil. Romalılar bizden çok da farklı değildi, yalnızca zamandan tasarruf etmek için yolları küçültmeye çalışıyorlardı.”
Ana yollar, coğrafyanın izin verdiği yerlerde düz hatlıydı ve önemli şehirleri birbirine bağlıyordu, diyor Parcero-Oubiña. Bu düz yollar, yalnızca bir ülke Romalılar tarafından tam anlamıyla imparatorluğa dahil edildiği ve herhangi bir askeri muhalefet varsa da bunların baskılandığı zaman mümkün olabilirdi. Aksi halde açık seçik seyahat etmek güvenli olmazdı. Erken dönemlerde, bir bölgenin ele geçirilmesinin akabinde, Romalı olmayanlar -barbarlar- hala işgale direniyorsa, Romalılar bölgedeki sık ağaçlıklar ya da dağlardan geçen daha güvenli ve daha dolaylı rotaları tercih ediyordu, diyor Parcero-Oubiña. Bir bölge güvenli hâle geldiğinde ise, bu yollar ticareti hızlandırmak ve cephedeki askeri güçlerin ilerlemesi ve tedariklerinin sağlanması için hayati önem taşıyan yollara dönüşüyordu.
Zirvesindeyken, Roma İmparatorluğu’nun yolları önemli şehirleri ve kasabaları başkente bağlayarak kıtalar boyunca uzanıyordu.
“Anayollar önemli yerleri birbirine bağlıyordu ve öyle ya da böyle, hepsi ya Roma’dan başlıyor ya da Roma’da sona eriyor. Ama sırf yollar buna izin veriyor diye Londra ya da Paris’ten seyahat etmeye başladığınızda Roma’dan geçeceksiniz diye bir zorunluluk yok tabii ki.” diyor Parcero-Oubiña. Bu ana yollar taşıt ve hayvanların hareketi için tasarlanmıştı; bir diğer deyişle bu yollar, çamurlu patikalardan çok daha sofistikeydi. “Toprak ve taş gibi farklı katmanlarla ve son olarak en üstte büyük taş levhalar ile inşa edilmişlerdi. Düz değillerdi, ama doğru düzgün bir drenaja izin veren bir çeşit kubbe şeklindeydiler.” diyor Parcero-Oubiña.
Sonra taş döşenmemiş, tali toprak yollar da oluştu. Bunlar Roma’ya giden herhangi bir rota sunmak yerine, daha küçük kasaba ve şehirleri birbirine bağlıyordu.
Bu durumda, tüm Roma yolları Roma’ya çıkıyor muydu? Hayır, ama önemli yolların büyük bir kısmı Roma’ya çıkıyordu. Sorunun önermesi kusurlu olabilir, diyor Parcero-Oubiña, çünkü Roma’ya giden pek çok kişi bu yolları kullanmıyordu.
“Daha ucuz ve hızlı olması nedeniyle deniz yolları daha çok tercih ediliyordu.” diyor. “Örneğin Batı İberya’dan Roma’ya gitmek istediğinizde, muhtemelen at ya da at arabası yerine bir tekneye binecektiniz.”
Live Science. 11 Ekim 2021.
Yorumlar
Bu haberi paylaş:
1.5k
Paylaşım
FacebookTwitterWhatsapp
TelegramTumblrLinkedinFlipboardReddit
Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi lisans ve yüksek lisans mezunu. Serbest avukatlık ve yeminli tercümanlık yapıyor. Mitoloji, tarih, dil ve arkeolojiye, özellikle sualtı arkeolojisine ilgi duyuyor.	
Etiketlerantik kentantik romaharitayol	
Bunlar da ilginizi çekebilir...
Zerzevan Kalesi’nde 1.600 Yıllık Kemik Flüt Bulundu
2021 Kasım Ayının En Önemli 10 Arkeoloji Haberi
İngiltere’de İlyada’dan Sahneleri Betimleyen Mozaik Bulundu
You must be logged in to post a comment	Login	
Son Haberler
Erman Ertuğrul | 5 Aralık 2021
Karıncalar Sosyal Bağ Kurmak için Birbirlerinin Ağzına Kusuyor
Erman Ertuğrul | 5 Aralık 2021
Denisova Mağarası’nda Beş Hominine Ait Fosiller Keşfedildi
Asena Esen Kaya | 4 Aralık 2021
Geçmişte Ortadan Kaybolan Değişik Köpek Irkları Var mı?
Yaren Kırdök | 4 Aralık 2021
Sehpa Olarak Kullanılan Mozaik, İmparator Caligula’ya Ait Çıktı
Arkeofili | 4 Aralık 2021
Mexico City’de İlginç Bir Aztek Sunağı Ortaya Çıktı
Türkiye
Arkeofili | 2 Aralık 2021
Zerzevan Kalesi’nde 1.600 Yıllık Kemik Flüt Bulundu
Erman Ertuğrul | 25 Kasım 2021
Magnesia Antik Kenti’nde Zeus Tapınağı Ortaya Çıkartıldı
Arkeofili | 23 Kasım 2021
Karabük’teki Antik Kentte 1.800 Yıllık Demir Maske Bulundu
Listeler
Arkeofili | 30 Kasım 2021
2021 Kasım Ayının En Önemli 10 Arkeoloji Haberi
Arkeofili | 21 Kasım 2021
Quiz: Bu Yapılar Yaşayanlar için mi, Ölüler için mi İnşa Edildi?
İpek Kırömeroğlu | 6 Kasım 2021
Antik Roma’nın 8 Güçlü Kadın Figürü
Arkeofili
Türkiye’den ve dünyadan güncel haberler, kapsamlı dosyalar, röportajlar ve listeler sunarak; arkeolojiyi, uzaktan ya da yakından ilgili insanlara anlatmak, sevdirmek ve Türkiye'de arkeoloji bilimi ile kültür varlıkları için farkındalık yaratmak üzere kurulmuş bir arkeoloji oluşumudur.