Can yeleklerinin standartları karşılayacak şekilde imal edilmesi çok önemli çünkü direkt insan hayatını kurtarmak amacıyla üretiliyor. Bu anlamda denizde standartlara uygun olmayan bir donanımın bulundurulması veya kullanılmasının can kaybına neden olacağı unutulmamalıdır. Anchor Denizcilik firmasından Songür Eledağ, önemli bir güvenlik önlemi olan can yeleklerini ele aldı. İşte, can yelekleri ve onlara dair her şey…
Kullanım Alanına Göre Can Yelekleri
Kullanım alanlarına göre can yelekleri; açık deniz, kıyı tipi, yüzdürme yardımcıları, atılabilir tip can simitleri ve özel amaçlı can yelekleri olmak üzere beş tipe ayrılır.
Teknelerde yolcu ve personel sayısının toplamı kadar kullanım alanına uygun nitelikte ‘SOLAS’ standartlarına uygun ‘CE’ belgeli can yeleği teknenin kolay ulaşılabilir yerlerinde bulundurulmalıdır.
Can yelekleri ile ilgili SOLAS kurallarına değindik. SOLAS nedir biraz açıklayalım.
SOLAS ‘Safety Of Life At Sea’ (Denizde Can Güvenliği) cümlesindeki kelimelerin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır ve dümen işareti ile simgelenir. SOLAS Denizde Can Güvenliği Uluslararası Sözleşmesi, 1974 yılında kabul edilen ve denizde canlı kalabilme, can kurtarma ve emniyet ile ilgili konuları düzenleyen kuralları içeren önemli bir uluslararası sözleşmedir ve SOLAS 74 olarak anılır. Sözleşmenin temellerinin atılması 1912 yılında yaşana Titanik faciasına kadar dayanır. SOLAS ilk olarak 1914 yılında kabul edilse de son halini 1974 yılında aldı.
SOLAS 74 Sözleşmesi denizcilik alanındaki gelişmelere paralel olarak her yıl bir veya iki kez güncellenir. Sözleşme, dünya denizcilik filosunun yüzde 99’undan fazlasını temsil eden 162 ülke tarafından tanındı.
SOLAS Standartlarına uygun can yeleklerinde olması gereken özellikler;
-Yardımcısız, bir dakika içinde giyilebilmelidir,
-Suya düşen kişiyi baygın veya bilinç kaybı olma hali de dâhil kullanıcıyı beş saniye içerisinde yüzünü yukarı bakacak şekilde çevirmelidir. Kişinin ağzını sudan yukarıda rahat nefes alabileceği pozisyonda tutmalıdır.
-Can yeleğine sıkıca bağlanmış bir düdük ve en az sekiz saat yanabilen 0,75 mum aydınlatma kapasiteli bir ışığının bulunması gerekir.
-Kolayca fark edilebilen görülebilir renkte olmalıdır.
-Can yeleği üzerine yapıştırılmış veya dikilmiş ışığı yansıtan parlak reflektif bantlar olmalıdır.
-Kullanan kişinin en az 4-5 metreden suya atlaması sonucunda, üzerinden çıkmamalı ve yelek hasar almamalıdır. Ayrıca atlayan kişinin yaralanmadan suya girmesine izin vermelidir.
Titanik Felaketi Bir Başlangıç Oldu
Denizde can güvenliği kavramı Titanik gemi kazasının meydana gelmesi ile ortaya atılarak, o zamandan bu yana denizcilik ve denizde can güvenliği konusunda çeşitli kural, standart ve sertifikasyonlar geliştirildi.
Can yelekleri için halen yürürlükte bulunan standartlar 2007 yılında kabul edilmiş olan ‘EN ISO 12402 Kişisel Yüzdürme Donanımları Standartları’dır.
Can Yeleklerine Bir Standart Getirildi
2007 Yılı öncesinde can yeleklerindeki standartlar imalatta kullanılan malzemelerin özelliklerine ilişkin detaylara çok fazla yer vermemekteydi. 2007 Yılında EN ISO 12402’nin kabul edilmesi ile kişisel yüzdürme donanımları imalatında kullanılan bütün ham madde ve bileşenlerin standartları belirlendi; can yeleği ve yüzdürme yardımcıları imalatında kullanılan kumaş, kolon, polietilen iç malzeme, toka ve benzeri her bir malzeme için ayrı test, muayene, dayanım gibi standartları belirlenerek bunlara sertifikasyon (lisanslama) zorunluluğu getirildi. Bununla birlikte bütün kişisel yüzdürme donanımlarının CE belgeli olma zorunluluğu EN ISO 12402 ile birlikte yürürlüğe girdi.
Newton Hesaplamasıyla Can Yeleğinin Kaldırma Gücü
Suyun kaldırma kuvveti sayesinde cisimlerin karadaki ağırlıkları ile sudaki ağırlıkları farklıdır. Bilindiği üzere insan vücudunun büyük bir kısmı sıvıdan oluşur ve yoğunluğu suyun yoğunluğuna yakındır. Buna bir de akciğerlerdeki hava eklenince insan vücudu suda yüzmeye meyilli bir hake gelir. Genel olarak insan vücudunun sudaki ağırlığı karadakinin yüzde 10’u kadardır. Yani 80 kilo olan bir insanın denizdeki ağırlığı yaklaşık olarak 8 kilodur.
Buradan da anlaşılacağı gibi; 100 Newton bir can yeleği 10 kilo kaldırma kuvvetine sahiptir. Yani 100 Newton bir can yeleği denizde 100 kiloluk bir insanı su yüzeyinde tutabilir.
Kullanıldıkları yer ve durumların çeşitliliği ile kişilerin giydikleri kıyafetlerde göz önüne alınarak can yelekleri yüksek yüzdürücülüğe sahip olarak üretilir. Kullanıcıların deniz, göl, nehir gibi yerler ile üzerlerinde bulunması muhtemel kıyafetin ve kendi ağırlığı gibi etkenleri göz önüne alarak kaç Newton yelek kullanacaklarını belirlemelidirler.
Can Yeleği Seçerken Bunlara Dikkat Edin
Can yeleğinizin istenilen zamanda ve arzu edilen performansta olması için öncelikle bedeninize uygun ölçüde, üzerinizde olması muhtemel ağırlıkta (kıyafet vb.) dâhil uygun kaldırma kuvvetinde kullanılacak ortama uygun tipte olması gerekir.
Can yeleğinizi en az yılda bir defa uygun bir ortamda (sığ bir sahil veya havuz) yüzdürücülüğünü denemelisiniz ve sağlamlığını kontrol etmelisiniz.
Doğru Bir Şekilde Saklayın ve Temizleyin
Can yeleğinizi teknenizin kolay ulaşılabilir, kuru, havadar ve serin bir yerinde muhafaza etmelisiniz. Temizlik amaçlı yıkarken güçlü deterjanlar kullanmadan, sadece su veya gerektiğinde yumuşak bir sabun ve bol su ile yıkanmalıdır. Islandığında veya yıkama sonrası soba, radyatör vb. ısı kaynaklarına yaklaştırmadan, direkt güneş ışığına maruz bırakmadan havadar bir yerde kurutulmalıdır. Can yelekleri sırt dayama veya üzerine oturmak için minder gibi amaçlarla kullanılmamalıdır.
Can Yeleği Standartları
275 Newton EN ISO 12402–2: Açık denizde zor şartlarda kullanım için tasarlanmıştır; açık denizlerde gemi yolculuğu, tekne yarışları, balıkçılık ve tek başına icra edilen bot faaliyetlerinde veya fırtınalı havalarda kullanılması uygundur.
150 Newton EN ISO 12402–3: genel uygulamalar veya kötü hava şartlarında giyilen kıyafetlerle birlikte kullanılabilir.
100 Newton EN ISO 12402–4: Yardımın çabuk gelmesinin mümkün olduğu kıyıya yakın ve iç sularda kurtarılmayı beklemek zorunda kalabilecekler için uydundur.
50 Newton EN ISO 12402–5: kıyı ve sahile yakın, usta yüzücülerin veya yardım ve kurtarma kaynağının yakınında bulunanların kullanımı için tasarlanmıştır.
YACHTLIFE&TRAVEL
Bir cevap yazın Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir
Yorum
İsim *
E-posta *
İnternet sitesi
Bir dahaki sefere yorum yaptığımda kullanılmak üzere adımı, e-posta adresimi ve web site adresimi bu tarayıcıya kaydet.