2020 yılına damgasını vuran 3 Kasım ABD seçimlerinin ardından, ABD’nin 46’ıncı başkanı olarak resmen göreve başlayan Demokrat aday Joe Biden ile Türk- Amerikan ilişkilerinde de yeni bir dönemin kapıları açılmış oldu.Trump Yönetimi’nde ki ABD ile Türkiye arasındaki gerilen ve oldukça kötü seyreden ilişkilerin, Biden Yönetimi’nde nasıl bir seyir izleyeceği, belirlenecek strateji ve politika öncelikleri, Biden’ın Türkiye ve yönetimine bakışı en çok merak edilen konular arasında.Aslında bunların birtakım ipuçları şimdiden görülmeye başlandı.
Kısaca değerlendirecek olursak, Trump geride bıraktığı 4 senelik yönetiminde, mevcut uluslararası sistem ve konvansiyonel olarak adlandırılan Amerikan dış politikasına aksi bir tutum sergilemiş ve mevcut uluslararası politikaların başta ABD’ye zarar verdiğini savunmuştur. Özellikle dış politikada oldukça türbülanslı geçen 3 senelik yönetiminin sonrasında ortaya çıkan Covid-19 salgını ve dünyanın genelini etkileyen büyük bir ekonomik kriz ile birlikte sorunlar daha büyük bir hal almıştır.Trump dönemi ABD dış politikasını, demokratik değerlerden uzak ve uluslararası kurumlara önem vermeyen stratejiler bütünü olarak özetlemek mümkündür.
Tam da bu noktada Biden’ın özellikle seçimleri kazanmasında oldukça etkili olan, dış politikada demokratik ve liberal değerlerin yayılması, uluslarası kurumlara tekrar angaje olarak geçmiş dönemde bu platformlarda kaybedilen ABD otoritesini geri kazanma hedefleri ve “Demokrasi Zirveleri” ismiyle ABD dışı ülkelerde yolsuzluğa, otoriterleşmeye, insan hakları ihlallerine karşı duruş sergileme amacı güden program, yeni ABD yönetiminin dış dünya ile ilişkilerinin geleceği bakımından da önemli sinyaller veriyor.
İkili ilişkilerde, önümüzdeki dönemde genel olarak, S-400’ ler konusu, Libya, Orta Doğu, Türkiye’nin Çin ve Rusya Federasyonu ile ilişkileri, Doğu Akdeniz ve Dağlık Karabağ gibi bölgesel sorunlar, Ankara’nın ABD’yi ortağı olarak tanımladığı YPG konusu, Halkbank davası ve Gülen’in iadesi vb. gibi başlıkların AnkaraWashington hattında gündeme gelmesi bekleniyor.
ABD Senatosu, 26 Ocakta ABD Başkanı Joe Biden’ın adayı Antony Blinken’ın Dışişleri Bakanlığını oylamak üzere toplandı.Yeni Dışişleri Bakanı Blinken, Senato Dış İlişkiler Komitesi’ndeki onay oturumunda “Görevimiz demokrasi ve insan haklarını yeniden Amerikan dış politikasının merkezine koymak olacak” şeklinde konuştu.Bunun yanı sıra, Başkan Joe Biden’ın seçim kampanyası sırasında vaat ettiği Küresel Demokrasi Zirvesi’nin muhtemelen bu yılın sonuna doğru toplanacağını da belirtti. ABD’nin, çeşitli ülkelerde ki yolsuzluklar, otoriterleşme, insan hakları ihlallerine karşı duruş sergileme, dünya liderlerinin demokrasiyi zayıflatma girişimlerine set çekmek amacıyla belirlenen bu başlıklar, ABD’nin Liberal
Hegemonya Stratejisi çerçevesinde ABD’ye tehdit olarak görülen devletler listesini epeyce genişletebilir. Herhalukarda yeni dönemde ABD – Türkiye ilişkileri de epeyce zorluklarla karşılaşacaktır.
Biden Yönetimi’nin dış politika öncelikleri arasında Batı İttifakı’nı yeniden canlandırma, bu ittifakın askeri kanadı olan NATO’yu da, üyeleri ortak stratejilerde buluşturarak, daha da güçlendirme hedefi yer alıyor. Bu hedefin Türkiye-ABD ilişkileri üzerinde de etkilerinin görülmesi muhtemeldir.Biden için tek kutuplu dünyadan çok kutuplu bir sisteme geçiş döneminde NATO gibi ittifakların önemi daha da artıyor. Ancak, Türkiye’nin Rusyadan yaptığı S-400 alımları ABD açısından Batı İttifakı’na zarar veren bir adım olarak görülüyor ve bu duruma caydırıcı olması için yaptırımların genişletileceği sinyalleri de veriliyor. ABD Senatosu’nun Dış İlişkiler Komisyonu’ndaki onay oturumunda senatörlerin sorularını yanıtlayan Blinken’in, Türkiye’yi “müttefik gibi davranmamakla” eleştirmesi, bunun ABD için “çok ama çok ciddi bir sorun olduğu” söylemi ve ABD’nin NATO büyükelçisi Kay Bailey Hutchison’ ın, Brüksel’deki dışişleri bakanları toplantısı öncesinde gazetecilere verdiği demeçte, “Türkiye’nin bazı davranışlarından endişe duyuyoruz”, “İttifakımızın ortasına Rus yapımı bir füze savunma sistemi koyabileceğiniz fikri sınırların dışında.” tarzındaki ifadeleri bu sinyallerin başlıcaları. Bu anlamda Türkiye – ABD ilişkilerinin yeni döneminde, Türkiye – NATO ilişkilerinin mahiyeti de öncelikli önem taşıyan unsurlarından birini teşkil edecek.
NATO, Biden Yönetimi açısından en önemli dış politika başlıklarından biri olan bölgesel sorunların çözümü açısından da büyük önem taşıyor. Yeni Başkan Biden ve ekibi için Libya, Doğu Akdeniz ve Dağlık Karabağ gibi Türk ve ABD diplomasilerini meşgul edecek olan önemli konuların başta NATO müttefikleri olmak üzere, çok taraflı zeminlerde ele alması öngörülüyor.Türkiye açısından, bu bölgelerle ilgili Türkiyenin artan jeopolitik öneminin Biden Yönetimi tarafından fark edilmesi gerektiği ve bu doğrultuda işbirliğine açık olunduğu Bakan Çavuşoğlu tarafından kaydedilmişti. Son dönemde gerilim azalsa da ABD’nin Doğu Akdeniz bunalımında Türkiye’yi hedef gösteriyor olması ileriki süreçte Türk-Yunan yumuşamasının bozulması durumunda Vaşington’u daha net pozisyon almaya itebilir değerlendirmeleri yapılıyor. Bölgesel sorunları daha büyük bir soruna dönüştüren durum, Türkiye’nin tüm bu bölgesel sorunlarda süreçleri Rusya ile kurduğu işbirliği çerçevesinde yürütüyor olması ise yine Türkiye – ABD ilişkilerinin sorunlu yönlerinden birini oluşturuyor. Bilindiği üzere Türkiye’nin Rusya ile yaptığı askeri işbirliği ABD tarafından oldukça dikkatle izleniyor ve tepki veriliyor.
Ankara açısından ABD’nin YPG ile olan ortaklığı Türk-ABD diplomasisinde taraflar arasındaki en önemli sorunlardan biri. Biden yönetiminde bu sorunun çözülememesi halinde, iki ülke arasındaki güven bunalımın devam edeceği mesajı Bakan Akar
tarafından geçtiğimiz dönemde verilmişti. Ancak ABD’nin yeni Savunma Bakanı Lloyd Austin’in, geçmişte Merkez Kuvvetler Komutanı (CENTCOM) Başkanı olarak ABD’nin Kobani olayları sırasındaki operasyonun yöneticisi ve YPG nin yerel olarak desteklenmesi politikasının mimarı olduğu göz önünde bulundurulacak olursa, ABD’nin yeni yönetiminin mevcut politikayı değiştirmesi beklenemez. IŞİD’in hala bir terör ağına sahip olduğunu, saldırı yeteneğinin tamamen yok edilmediğini kaydeden ABD’ye göre, özellikle doğu Suriye’de IŞİD ve benzeri radikal örgütlerin yeniden güç toplamasını engellemek için büyük önem taşıyor. Bu politikaların merkezinde yer almış olan Biden ve ekibi benzer tavırlarını sergilemeye devam edecekler denilebilir.
Yeni dönemde diğer dikkat çeken başlıklar arasında Halkbank Davası ve Gülen’ in durumu da yer alıyor. 1 Mart 2021 tarihinde yapılacak olan Halkbank’ın ABD’nin İran’a yaptırımlarını delmek suçlamasıyla, New York’ta yargılandığı davanın duruşması önemle bekleniyor. Banka dolandırıcılığı, komplo ve kara para aklama dahil altı suçlamanın yöneltildiği Halkbank’ın bir ceza alması bekleniyor olsa da Biden’ın yargılama sürecine siyasi müdahalede bulunması beklenmiyor.Gülen durumunun mevcut halini koruması da diğer beklentiler arasında.
Genel olarak yukarıdaki başlıklar üzerinden değerlendirilebilecek ve yorumda bulunulabilecek olan Biden Yönetimi’nde ABD ve Türkiye ilişkileri, Biden’ın Dış Politika Ajandası’ndaki “Kişisel ilişkilerden ziyade diplomasi üzerinden dış politika” maddesi göz önünde bulundurularak kurulacak olan diplomatik ilişkilerle daha az sancılı bir hale getirilebilir. Biden’ın, ABD’nin uluslararası platformlarda ki gücünü tekrar ele alabilmek için, ikili ilişkilerini tecrübeli dış işleri bakanlığı kadroları aracılığıyla kuracağı en yaygın tahminler arasında yer alıyor.
Herhalukarda önümüzdeki dönemde Türkiye-ABD ilişkilerinin geleceğinin en baştan ve hassasiyetle değerlendirilmesi gerekeceği yaygın bir kanaat olarak paylaşılıyor.
Önceki Haber
Uluslararası Ceza Mahkemesi’nden tarihi karar
Sonraki Haber
Ağam Bizimle Eğleni!
Sonraki Haber
Ağam Bizimle Eğleni!
Yorumlar 1
Geri bildirim: Yeni dönemde ABD – Türkiye ilişkileri ve sinyalleri verilen 4 önemli başlık – Dobra Haber Ajansı
Bir cevap yazın Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir
Yorum
İsim *
E-posta *
İnternet sitesi
Bir dahaki sefere yorum yaptığımda kullanılmak üzere adımı, e-posta adresimi ve web site adresimi bu tarayıcıya kaydet.
ÖNERİLEN HABERLER
Gözler enflasyon rakamlarında
5 ay önce
ASELSAN, Türkiye’yi küresel lige taşıyor
4 hafta önce
Yurt içi borçlanmada TL’ye ağırlık verilecek
3 ay önce
ABD Sözcüsü Price’dan ‘büyükelçiler’ açıklaması
1 ay önce
SOSYAL MEDYA
KATEGORİLERE GÖRE GÖZ ATIN
Ayşe DENİZ
Bilim-Teknoloji
Çevre
Çocuk
Cuma İÇTEN
Dünya
Eğitim
Ekonomi
Emek
Güncel
İnsan Hakları
Kadın
Kategorisiz
Kültür-Sanat
M. Birol AKSEL
Manşet
Medya
Sağlık
Seda Nur ORBAY
Selçuk ÖZDAĞ
Siyaset
Spor
Tarım
Ümit YARDIM
Videolar
Yazarlar
ADVERTISEMENT
KONULARA GÖRE GÖZ ATIN
Abd Artış Aşı Bi̇n Bi̇z Büyüme Dolar Doz Dünya ekonomi Endeksi̇ Enerji̇ enflasyon Erdoğan eğitim faiz Fi̇yat Gün Hi̇zmet Karar Ki̇ Kredi̇ Kur Li̇ra Mi̇lyar Mi̇lyon Parti̇ Satış Sektör Teknoloji̇ Türk Türkiye Veri̇ Yatırım Yeni̇ Yılı Zam Ülke Üreti̇m Ürün İhracat İstanbul İçi̇n İş Şi̇rket