Atık malzemeler, okullardaki eğitim-öğretim ortamlarının zenginleştirilmesi konusunda eğitimcilere alternatifler sunuyor. Bunlardan birisi de su roketlerinin eğitimde kullanılması olarak karşımızda! Çöpe attığımız pet şişelerinden yapılan roketler, öğrencilerin çığlıkları ve meraklı bakışları eşliğinde gökyüzüne fırlıyor…
Video 1: Okul bahçesinde fırlattığımız roketler
Elinizle duvara bir kuvvet uyguladığınızı düşünün. Mesela bir yumruk attınız. Doğal bir sonuç olarak eliniz acıyacaktır. Kuvveti arttırırsanız hissettiğiniz acı da doğru orantılı olarak artar. Peki, elinizin acımasından sorumlu olan şey nedir? Bunun yanıtı; etki-tepki olarak bilinen Newton’un üçüncü yasasıdır. Buna göre; duvara uyguladığınız kuvvetle aynı doğrultuda ve eşit büyüklükte fakat zıt yönlü bir kuvvet sizin elinize etki eder ve acıtır. Su roketlerinin çalışma prensibi de bu yasayla açıklanıyor.
Roket yakıtı olarak , şişe hacminin ⅓ veya ½ oranında su kullanılıyor. Su oranı roketin atış amacına göre değişkenlik gösteriyor. Şişe içindeki hava, pompa kullanılarak sıkıştırılıyor. Yeterli basınç oluşunca tetik çekiliyor. Roketin yükselmesini sağlayan Newton’un üçüncü yasası (etki-tepki) tam da burada devreye giriyor. Su, basıncın etkisiyle aşağıya doğru itilirken , roket de aynı büyüklükte ama zıt yönlü bir kuvvetle yukarı doğru itiliyor.
Görsel 1
Su Roketi Sistemi Nelerden Oluşur?
Su roketi sistemi, yapan kişinin tasarımına göre farklılık gösterebiliyor. İsteyen istediği gibi tasarlayabilir. İnternette geliştirilen birçok su roketi modeli mevcut.
Genel olarak sistem; fırlatma rampası ve roketten oluşuyor. Buna ek olarak; paraşüt, kamera ve yükseklik değerini ölçmek için altimetre eklenebiliyor.
Görsel 2: Fırlatma rampası; pvc su boruları , plastik kelepçeler ve siboptan oluşuyor.
Roket olarak; basınca dayanıklı, ucuz, hafif ve kolayca bulunabilmesi gibi nedenlerden dolayı meşrubat şişeleri (PET şişe) kullanılıyor.Hani şu çöpe attıklarımızdan. Sistemin basıncı pompa kullanılarak arttırılıyor. Paraşüt ise çöp poşeti ve naylon ip kullanılarak yapılıyor. Çok düşük maliyetle sistem kurulabilir.
Büyük bir gürültüyle yukarı fırlayan su roketi tepe noktasına ulaştıktan sonra paraşüt açılıyor. Üzerindeki kamera ise hareketi kaydediyor. Altimetre yükseklik bilgisini ölçüyor böylece roketin hızı hesaplanabiliyor.
Görsel 3: Paraşütsüz atılan pet şişe üzerindeki altimetrenin ölçtüğü yükseklik ve zaman değerlerini gösteren grafik.
Su Roketlerinin M.E.B Müfredatındaki Konu ve Kavramlarla İlişkisi
Anaokulu ve ilkokul öğrencilerine pet şişeler boyatılıyor, süsleniyor veya üzerlerine küçük oyuncaklar -astronotlar- bağlanıyor ve fırlatılıyor. Öğrenciler yaptıkları paraşütleri istedikleri gibi çizip boyuyorlar.
Görsel 4
Öğrenciler, derste teorik olarak dinledikleri konu ve kavramları pratikte görme olanağına sahip oluyorlar. Hem de eğleniyorlar.
Su roketi etkinliklerinin, ortaokul ve lise müfredatında bağlantılı olduğu bazı konular ve kavramlar şöyle sıralanabilir: Kinetik enerji, potansiyel enerji, mekanik enerji, enerjinin korunumu, kuvvet, dengelenmiş kuvvetler /dengelenmemiş kuvvetler, sürtünme kuvveti, hız-sürat, momentum, atış hareketleri….vs.
Bilim fuarlarında yapılabilecek bir etkinlik olarak öğrencilerin ilgisini de çekiyor.
Video 2: 0,5 litrelik su şişesi ve çöp poşetinden yaptığımız paraşütten oluşan su roketi örneği
Tavsiye Edilen Güvenlik Önlemleri
2 litrelik şişenin 100 psi basınçta parçalara ayrıldığı bilinmesine rağmen 50-60 psi basınç değeri öneriliyor. Bu basınçla ortalama 20-30 metre yukarı çıkıyor. Herhangi bir kaza anında riski azaltmak için öğrencilerin sistem çevresinde 1,5-2m yarıçaplı bir daire oluşturmaları tavsiye ediliyor.
Yarışmalar
Hindistan, ABD, İngiltere, Avustralya gibi ülkelerde ülke genelinde ulusal ölçekli büyük organizasyonlar düzenleniyor. Özellikle Hindistan’da ilkokuldan başlayarak öğrencilerin bu tür yarışmalara katılmaları ve tasarım yapmaları teşvik ediliyor. Ülkemiz genelinde ne yazık ki bu tür yarışmalar yok! Ama okul içinde oluşturulan grupların yarıştığı etkinlikler var.
Genel olarak yarışmalardaki temel amaç; en uzun uçuş süresine sahip olmak. Bunun için yarışan takımlar kendi roket tasarımlarını yapmalılar.
Uçuş Rekorları
En yüksek irtifa rekoru, 14 Haziran 2007 tarihinde 623 metre ile U.S. Water Rockets tarafından kırılmıştır. Tasarlanan su roketi, kamera ile fırlatılmış ve iki uçuşun ortalaması alınmıştır. Bu uçuşlarda roket 615.7 ve 630 metreye çıkmıştır.
615,7 metre yükseğe çıkan roketin video kaydı
630 metre yükseğe çıkan roketin video kaydı
19 Haziran 2009 tarihinde , Delft Teknik Üniversitesi öğrencileri aynı anda 213 adet su roketini fırlatarak Guinness dünya rekorunu kırmışlardır.
►Hazırlayan : Ali ÇAĞLAR [ Alibaba Bilim Evi ]
►Referanslar
http://www.aircommandrockets.com/
http://www.uswaterrockets.com/
http://technoxian.com/water-rocket/
►Görsel kaynaklar
Görsel 1-2-3-4: http://www.alibababilimevi.com
Bu yazımız 12 Şubat 2016 tarihinde Fizikist‘te yayımlandı . BURADA
►Diğer deney , etkinlik , proje ve yazılarımız için şunlara bir göz atın:
Ψ = AlibabaBilimEvi 
• www.Ψ.com
• www.youtube.com/Ψ
• www.facebook.com/Ψ
• www.instagram.com/Ψ
Etiket :FizikYeni	
Sonraki Yazı → OPTiK GiZLEME	
Belki bunları da beğenebilirsin...
30 Km Yukarıya Meteoroloji Balonu Gönderdik
Küstüm Çiçeği İle Tanışın !
ETER SARKACI
Leave a Reply
Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir
Yorum
İsim *
E-posta *
İnternet sitesi
Diğer yazılar
Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan Dünya’yı Canlı Seyredin!
Ali ÇAĞLAR | 21 Mayıs 2019
Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) üzerindeki kameralardan canlı yayın HD kamera SD kamera ISS şu anda nerede geziyor? NASA TV – ISS ►Diğer deney , etkinlik , proje ve yazılarımız...
30 Km Yukarıya Meteoroloji Balonu Gönderdik
Alibaba Bilim Evi | 15 Eylül 2021
Tübitak 4004 Tokat Bilsem Doğa Eğitimi ve Bilim Okulu projemizde “Meteoroloji Balonu Etkinliği” adlı etkinliğimiz için gökyüzüne meteoroloji balonu gönderdik. Balonumuz yaklaşık 30 km irtifaya çıktı ve yatayda yaklaşık...
Küstüm Çiçeği İle Tanışın !
Alibaba Bilim Evi | 29 Temmuz 2021
Yapraklarına dokununca bitkilere göre hızlı bir şekilde yapraklarını aşağı indirir. Gövde ve dallardaki dikenlerin ortaya çıkmasını sağlayan bu hareket oldukça hızlıdır.
ETER SARKACI
Alibaba Bilim Evi | 9 Temmuz 2021
GEREKLİ MALZEMELER NASIL YAPILIR ? 350 ml renklendirilmiş su ile 60 gr tuz (NaCl) karışımı hazırlandı. Bu karışım 60 °C sıcaklığa kadar ısıtıldı Kalitatif süzme kağıdı ile süzüldü. Böylece...
“Bilim Haberleri – Son Keşifler” ANDROİD UYGULAMASI
Alibaba Bilim Evi | 26 Haziran 2020
Uygulamayı Google Play ‘den yükleyebilirsiniz : https://play.google.com/store/apps/details?id=io.kodular.alibababilimevi.BilimPORTALI DETAYLAR Türkçe yayın yapan popüler bilim sitelerini tarayarak, günlük veya aylık yayımlanan haberleri bulmanızı sağlar. Uygulama ile yapılabilecek işler aşağıdaki gibidir… *...
U.V. IŞIK ALTINDAKİ KİMYA !
Ali ÇAĞLAR | 1 Haziran 2020
Eter, su içerisinde çok az çözünür.Bundan dolayı ; zeytin yağı ve su karışımında olduğu gibi en altta su ve üstünde eter olmak üzere birbiri içerisinde çözünmeyen iki farklı sıvı...
Ay’ın Timelapse görüntüleri
Ali ÇAĞLAR | 10 Eylül 2019
Tokat üzerinden Ay’ın geçişi gösteren bu kısa timelapse video için, 8 saatte toplamda 6000’den fazla fotoğraf çekimi yaptık. Keyifli seyirler. 09.09.2019
Şekil hafızalı alaşım : NiTiNol
Ali ÇAĞLAR | 12 Haziran 2019
Şunu düşünün! Yapay zekaya sahip bilgisayarın çizdiği rotayı takip ederek Jüpiter’in uydusu Europa‘dan Mars gezegenine gidiyorsunuz. Gemi kaptanı sizsiniz ve geminizin kaskosu yok. Rota üzerinde olmaması gereken bir asteroit...
Coherer Etkisi
Ali ÇAĞLAR | 12 Haziran 2019
1884 yılında İtalyan bilim insanı Calzecchi Onesti ilginç bir buluşa imza attı ! Kurduğu düzenek son derece basit ama sonuçları bir o kadar da etkileyiciydi. İnce ve birbirine yakın iki metal...
Kaye Etkisi
Ali ÇAĞLAR | 11 Haziran 2019
Günlük hayatta karşılaştığımız ama üzerinde düşünmediğimiz birçok olay var. Bu olaylar üzerinde düşünmeyi genellikle fizikçilere bırakıyoruz. Bunlardan birisi birisi de Kaye Efekti. Peki, fizikçilerin açıklamak için 40 yıldan fazla...
Sis denizi Time lapse görüntüleri
Ali ÇAĞLAR | 10 Haziran 2019
Tokat il merkezi üzerindeki sis denizinin Time Lapse görüntüleri. Bu görüntüler için 07:00 – 13:00 saatleri arasında yaklaşık 5 saatlik çekim yaptık. ►Hazırlayan : Ali ÇAĞLAR [ Alibaba Bilim...
reklam
Etiketler :
Yeni Fizik Biyoloji Kimya Bilim Tarihi Deney Nasıl yapılır? genel iss Film Curie	
Copyright © 2013 - 2020 Alibaba Bilim Evi || info@alibababilimevi.com || İçeriklerimiz izin alınmadan kullanılamaz...