Bilindiği üzere Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından, 01/03/2021 tarihinde “yeni kontrollü normalleşme süreci”ne dair temel usul ve esaslar açıklanmıştır. Söz konusu açıklamalara istinaden İçişleri Bakanlığı’nca yayınlanan 02/03/2021 tarihli Genelge’de kooperatif genel kurullarının toplanmasına ilişkin düzenlenmelere de yer verilmiştir. Son olarak Bakanlığımız yetki alanında bulunan kooperatiflerin genel kurul toplantıları hakkında Bakanlık Makamının 11/03/2021 tarihli Onayı alınmıştır. Bu çerçevede kooperatif genel kurul toplantılarının 7244 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin 1 nci fıkrasının (d) bendi uyarınca 30/04/2021 sonrasına ertelenmesi, ertelenen genel kurul toplantılarının bu tarihten itibaren 3 ay içerisinde (31/07/2021 tarihine kadar) yapılması ve mevcut organların görev, yetki ve sorumluluklarının erteleme süresi sonrasında yapılacak ilk genel kurula kadar devam etmesi sağlanmıştır. Ayrıca olağan veya olağanüstü genel kurul toplantılarının hangi koşullarda ve nasıl yapılacağı belirlenmiş; Sağlık Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığının belirlediği kurallara uymak şartıyla sorumluluk yönetim kurulunda veya çağrıyı yapan organda olmak üzere, ilin toplantı tarihinde “çok yüksek riskli” grupta yer almaması ve toplantıya ilgili Valilikçe izin verilmesi halinde olağan veya olağanüstü genel kurul toplantılarının yapılabileceği düzenlenmiştir.
Buna göre, kooperatif ortakları için Covid 19 sebebiyle oluşan riski en aza indirmek ve ortaya çıkabilecek zararların önüne geçebilmek amacıyla kooperatiflerin 2019 olağan genel kurul toplantılarının 30/04/2021 tarihine kadar yapılması zorunluluğu 31/07/2021 tarihine ertelenmiştir. Ayrıca 2020 olağan genel kurul toplantılarını 30/06/2021 tarihine kadar yapma zorunluluğu bulunan kooperatiflerin de bu zorunluluğu 31/07/2021 tarihine ertelenmiş bulunmaktadır. Böylece kooperatifler 2019 ve 2020 yılı olağan genel kurul toplantılarını sorumluluk yönetim kurulunda veya çağrıyı yapan organda olmak üzere 31/07/ 2021 tarihine ister birleştirerek isterse ayrı ayrı yapabileceklerdir. Ancak toplantıların yapılabilmesi için, ilgili Valilikçe izin verilmesi, Sağlık Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığının belirlediği kurallara uyulması ve ilin toplantı tarihinde “çok yüksek riskli” grupta yer almaması gerekmektedir.
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı
Devamı: Kooperatiflerin Olağan Genel Kurullarının Ertelenmesi Alomaliye.com Güncel Mevzuat, Muhasebe, Ekonomi, Vergi, SGK Haberleri ilk yayınlayan websitedir.
zekeriyademirtas
Kooperatifler, koronavirüs, Mali Müşavir, Manşet	
12 Eki 0
Kooperatiflerin Kuruluşu ve Vergisel Yükümlülükleri – Mahmut Bülent YILDIRIM, YMM
Kooperatiflerin Kuruluşu ve Vergisel Yükümlülükleri
Mahmut Bülent YILDIRIM
Yeminli Mali Müşavir
Öğretim Görevlisi
b.yildirim@vdd.com.tr
Yazar Hakkında
I-GİRİŞ
Kooperatiflerin esas amacı; yeteri derecede iktisadi güce sahip olmayan kişilerin meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını, karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle rasyonel bir şekilde ekonomik olarak karşılamak ve temin etmektir.
Kelime anlamı itibariyle de ortaklarının gereksinimlerini uygun şartlarda elde etmelerini sağlamak amacıyla kurulan birlik[1] olan kooperatif ile ilgili ülkemizde ilk mevzuat 1867 tarihli Memleket Sandıkları Nizamnamesi’dir. Cumhuriyetin ilanından sonra da, kooperatifçiliğin gelişmesi için gereken yasal düzenlemeler yapılmaya devam edilmiş olup, 5 Ocak 1924 tarihinde kabul edilen 396 sayılı kanunla, o zaman yürürlükte olan 1850 tarihli Kara Ticareti Kanunu’nda kolektif, komandit, anonim olarak sayılan ticaret şirketlerine, kooperatif yani ortaklık şirketleri de eklenmiştir. Böylece kooperatifler ilk kez bir kanunda yer almıştır. 29 Mayıs 1926 tarihinde çıkarılan Türk Ticaret Kanunu’nda da, sermaye şirketlerine ayrılan bölümde, kooperatif şirketlere de yer verilmiştir.[2]
Kooperatifçilik konusunda dağınık olan yasal düzenlemelerin birleşmesi ve kooperatif ilkelerinin Türkiye’de uygulanmasının sağlanması amacıyla halen yürürlükte olan 1960 tarihli 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu yürürlüğe girmiştir. 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununa[3] göre, tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini, özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını, işgücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp, korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli ortaklıklara kooperatif denir.
Bu çalışmada kooperatiflerin kuruluş işlemleri ile vergisel yükümlülükleri konusunda özet bir şekilde mevzuat düzenlemelerine değinilecektir.
II-KOOPERATİFLERİN KURULUŞ ESASLARI
Bir kooperatif en az 7 ortak tarafından imzalanacak ana sözleşme ile kurulur. Ana sözleşmenin ticaret sicil müdürlüğünde yetkilendirilmiş personel huzurunda imzalanması gerekir. Kooperatif ana sözleşmesinin onaylanması ve kuruluşa izin verilmesine müteakip, kooperatif merkezinin bulunduğu yerin ticaret siciline tescil ve ilan olunması ile tüzel kişilik kazanır.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun[4] 43. Maddesi hükmü gereğince ticaret unvanlarında “kooperatif” kelimesinin bulunması zorunludur. Kooperatiflere ilişkin Türk Ticaret Kanununda yer alan düzenlemeler sermaye şirketlerine ilişkin düzenlemelerle birlikte yer almaktadır. Esasında bu niteliği itibariyle ticaret şirketlerinden pek farkı bulunmamaktadır. Kaldı ki Türk Ticaret Kanununun 124. maddesi “Ticaret şirketleri; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerden ibarettir.” şeklinde hüküm altına alınmıştır.
Kooperatif kuruluşu için yedi kişi bir araya geldikten sonra, ana sözleşmenin hazırlanması ve her sayfasının 7 kurucu ortak tarafından imzalaması ve imzaların da ticaret sicili müdürlüğüne tasdik ettirilmesi gerekir.
Kooperatif kuruluşundan önce aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir.
– Kooperatifin kurulacağı yerleşim yerinin kooperatifin amaçlarını gerçekleştirebilecek bir alt yapıya sahip olup olmadığının araştırılması,
– İhtiyaç duyulan sermayenin hesaplanması ve bu sermayenin nasıl karşılanacağı,
– Ortak sayısının belirlenmesi,
– Finansman ihtiyacı olması durumunda kredinin hangi kaynaklardan ve hangi maliyetle sağlanacağının araştırılması.
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin[5] 453 üncü maddesinin i bendinde; “Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bağlı tarımsal amaçlı kooperatifler ve üst birlikleri, yapı kooperatifleri ve üst birlikleri hariç olmak üzere, tarım satış kooperatifleri ve birlikleri ile genel hükümlere tabi kooperatif ve birliklerin kuruluşuna, işleyişine ve denetlenmesine yönelik düzenlemeler yapmak, uygulamak ve uygulanmasını sağlamak, kooperatifleri ve üst kuruluşlarını denetlemek veya denetlettirmek” denilmek suretiyle hangi tür kooperatiflerin kuruluş işleyiş ve denetimlerine ait işlem ve hizmetlerin Ticaret Bakanlığı Esnaf, Sanatkârlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü tarafından yürütüleceği belirlenmiştir.
Söz konusu maddeye göre Ticaret Bakanlığı Esnaf, Sanatkârlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü’nün kuruluş izni vereceği kooperatifler ve üst birlikler aşağıdaki gibidir.
1) Tarım Satış Kooperatifleri
2) Esnaf ve Sanatkârlar Kredi Kefalet Kooperatifleri
3) Karayolu Yük Taşıma Kooperatifleri
4) Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifleri
5) Denizyolu Yük Taşıma Kooperatifleri
6) Denizyolu Yolcu Taşıma Kooperatifleri
7) Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifleri
8) Tüketim Kooperatifleri
9) Temin Tevzi Kooperatifleri
10) Turizm Geliştirme Kooperatifleri
11) Küçük Sanat Kooperatifleri
12) Yaş Sebze ve Meyve Pazarlama Kooperatifleri
13) Pazarcılar İşletme Kooperatifleri
14) Üretim ve Pazarlama Kooperatifleri
15) Karşılıklı Sigorta Kooperatifleri
16) Eğitim Kooperatifleri
17) Yenilenebilir Enerji Üretim Kooperatifleri
18) Hizmet Kooperatifleri
19) Çocuk Bakım Hizmetleri Kooperatifleri
20) Bilimsel Araştırma ve Geliştirme Kooperatifleri
21) Yayıncılık Kooperatifleri
22) Site İşletme Kooperatifleri
23) Hâl İşletme Kooperatifleri,
Ancak, Ticaret Bakanlığı Esnaf, Sanatkârlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü; karayolu yük, karayolu yolcu tüketim, turizm geliştirme, temin tevzi, küçük sanat, üretim ve pazarlama, yaş sebze ve meyve pazarlama, kadın girişimi üretim ve işletme, eğitim ve hizmet kooperatifleri için örnek ana sözleşmelerin aynen kabul edilmesi şartıyla, izin verme yetkisini Ticaret İl Müdürlüklerine devretmiştir.
Yapı Kooperatifleri (Konut Yapı Kooperatifi, Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi ve Küçük Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifi) ve Yapı Kooperatifi Birliklerinin kuruluş işlemleri Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İl Müdürlüğünce yürütülür.
Türlerine göre tarımsal amaçlı kooperatifler;
1- Tarımsal Kalkınma Kooperatifi
2- Sulama Kooperatifi
3- Su Ürünleri Kooperatifi
4- Pancar Ekicileri Kooperatifi olup bunların kuruluş işlemleri Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı İl Müdürlüklerince yürütülmekte olup, pancar ekicileri kooperatifleri ile konu bazında kooperatif üst kuruluşlarının kuruluşları ise, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca yapılmaktadır.
1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu hükümlerine göre kooperatif merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil ve ilan olunur. Tescil ve ilan olunacak hususlar şunlardır:
1. Ana sözleşme tarihi,
2. Kooperatifin amacı, konusu ve varsa süresi,
3. Kooperatifin unvanı ve merkezi,
4. Kooperatifin sermayesi ve bunun nakdi kısmına karşılık olarak ödenen en az miktar ve her ortaklık payının değeri,
5. Ortaklık payı belgelerinin ada yazılı olduğu,
6. Ayni sermaye ve devralınan akçalı kıymetlerle işletmelerin neden ibaret oldukları ve bunlara biçilen değerler,
7. Kooperatifin ne suretle temsil olunacağı ve denetleneceği,
8. Yönetim Kurulu üyeleriyle kooperatifi temsile yetkili kimselerin ad ve soyadları,
9. Kooperatifin yapacağı ilanların şekli ve ana sözleşmede de bu hususta bir hüküm varsa yönetim kurulu kararlarının pay sahiplerine ne suretle bildirileceği,
10. Kooperatifin şubeleri: Kooperatifler, lüzum gördükleri takdirde memleket içinde ve dışında şubeler açabilirler. Şubeler, merkezin sicil kaydına atıf yapılmak suretiyle bulundukları yer ticaret siciline tescil olunurlar.
Kooperatif ana sözleşmesinde aşağıdaki hususlara ait hükümlerin yer olması gerektir.
1- Kooperatifin adı ve merkezi,
2- Kooperatifin amacı ve çalışma konuları,
3- Ortaklık sıfatını kazandıran ve kaybettiren hal ve şartlar,
4- Ortakların pay tutarı ve kooperatif sermayesinin ödenme şekli, nakdi sermayenin en az 1/4 nün peşin ödenmesi,
5- Ortakların ayni sermaye koyup koymayacakları,
6- Kooperatiflerin yükümlerinden dolayı ortakların sorumluluk durumu ve derecesi,
7- Kooperatifin yönetici ve denetleyici organlarının görev ve yetki ve sorumlulukları ve seçim tarzları,
8- Kooperatifin temsiline ait hükümler,
9- Yıllık gelir gider farklarının, hesaplama ve kullanma şekilleri,
10- Kurucuların adı, soyadı iş ve konut adresleri,
III-KOOPERATİFLERİN VERGİSEL YÜKÜMLÜLÜKLERİ
III-1-KURUMLAR VERGİSİ YÖNÜNDEN
5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa[6] göre, kooperatiflerin elde etmiş oldukları kazançlar kurumlar vergisine tabidir. Ancak, aynı kanunun 4. maddesi uyarınca bazı şartlar dahilinde kooperatifler kurumlar vergisinden muaf tutulmuştur. Buna göre;
“Tüketim ve taşımacılık kooperatifleri hariç olmak üzere, ana sözleşmelerinde sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması, yönetim kurulu başkan ve üyelerine kazanç üzerinden pay verilmemesi, yedek akçelerin ortaklara dağıtılmaması ve sadece ortaklarla iş görülmesine ilişkin hükümler bulunup, bu hükümlere fiilen uyan kooperatifler ile bu kayıt ve şartlara ek olarak kuruluşundan inşaatın bitim tarihine kadar yönetim ve denetim kurullarında, söz konusu inşaat işlerini kısmen veya tamamen üstlenen gerçek kişilerle tüzel kişi temsilcilerine veya Kanunun 13 üncü maddesine göre bunlarla ilişkili olduğu kabul edilen kişilere veya yukarıda sayılanlarla işçi ve işveren ilişkisi içinde bulunanlara yer vermeyen ve yapı ruhsatı ile arsa tapusu kooperatif tüzel kişiliği adına tescil edilmiş olan yapı kooperatifleri. ,
(Kooperatiflerin ortakları dışındaki kişilerle yaptıkları işlemler ile kooperatif ana sözleşmesinde yer almayan konularda ortakları ile yaptıkları işlemler “ortak dışı” işlemlerdir. Kooperatiflerin faaliyetin icrasına tahsis ettikleri ve ekonomik ömrünü tamamlamış olan demirbaş, makine, teçhizat, taşıt ve benzeri amortismana tabi iktisadi kıymetleri elden çıkarmaları ile yapı kooperatiflerinin kendilerine ait arsalarını kat karşılığı vererek her bir hisse için bir işyeri veya konut elde etmeleri ortak dışı işlem sayılmaz. Kooperatiflerin ortak dışı işlemleri nedeniyle kooperatif tüzel kişiliğine bağlı ayrı bir iktisadi işletme oluşmuş kabul edilir. Kooperatiflerin, iktisadi işletmelerinden ve tam mükellefiyete tabi başka bir kurumun sermayesine katılımlarından kazanç elde etmelerinin ve bu kazançların daha sonra ortaklara dağıtılmasının muafiyete etkisi yoktur. Ortak dışı işlemlerden elde edilen kazançların vergilendirilmesine ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir.)”
şeklinde muafiyet şartları belirlenmiştir.
Düzenlemeye göre; tüketim ve taşımacılık kooperatifleri hariç olmak üzere, kooperatifler belirli şartlarla kurumlar vergisinden muaf tutulmuşlardır. Kooperatiflerin kurumlar vergisi muafiyetinden yararlanabilmesi için ana sözleşmelerinde:
– Sermaye üzerinden kazanç dağıtılmamasına,
– Yönetim kurulu başkan ve üyelerine kazanç üzerinden pay verilmemesine,
– Yedek akçelerinin ortaklara dağıtılmamasına,
– Sadece ortaklarla iş görülmesine,
dair hükümlerin bulunması ve bu kayıt ve şartlara da fiilen uyulması gerekmektedir.
Maddede yer alan “kooperatiflerin ortak dışı işlemleri nedeniyle muafiyetlerini kaybetmemelerine ve bu işlemlerinden doğan kazançlarının kooperatif tüzel kişiliğine bağlı ayrı bir iktisadi işletme olarak Maliye Bakanlığınca belirlenecek esaslar çerçevesinde vergileme yapılacağı” hususu 5 Aralık 2017 tarihli ve 7061 sayılı Bazı Vergi Kanunları İle Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun[7] ile eklenmiştir.
Bu düzenleme çerçevesinde konuya ilişkin olarak, 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair 14 seri no.lu Kurumlar Vergisi Tebliği[8] ile açıklamalar yapılmıştır. Buna göre;
Kooperatiflerin, 01/01/2018 tarihinden itibaren gerçekleştirecekleri ortak dışı işlemler nedeniyle muafiyetleri etkilenmeyecek; ancak bu işlemlerden elde edilen kazançlar kooperatif tüzel kişiliğine bağlı ayrı bir iktisadi işletme nezdinde kurumlar vergisine tabi tutulacaktır. Dolayısıyla, muafiyete ilişkin diğer şartları taşıyan kooperatiflerin ortak dışı işlemlerinden elde edilen kazançları kooperatif tüzel kişiliğine bağlı ayrı bir iktisadi işletme nezdinde kurumlar vergisine tabi tutulacak, ortak içi işlemlerinden elde edilen kazançlarının kurumlar vergisine tabi tutulması söz konusu olmayacaktır.
Ortak dışı işlemlerle ilgili olarak kooperatif tüzel kişiliğine bağlı oluştuğu kabul edilen iktisadi işletme adına kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilecektir.
Öte yandan, ortak dışı işlemlerde bulunmaları nedeniyle 01/01/2018 tarihinden önce kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilmiş olan kooperatiflerin, muafiyete ilişkin diğer şartları da taşıyor olmaları kaydıyla, 01/01/2018 tarihi itibarıyla kurumlar vergisi mükellefiyet kayıtları sonlandırılacaktır. Bu kooperatiflerin 01/01/2018 tarihinden itibaren gerçekleştirdikleri ortak dışı işlemlerine ilişkin olarak kooperatif tüzel kişiliğine bağlı ayrı bir iktisadi işletme nezdinde kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis ettirilmek suretiyle bu işlemlerden elde ettikleri kazançları vergilendirilecektir.
Kurumlar vergisinden muaf olan kooperatifler, ortak dışı işlemlerine ilişkin hesap ve kayıtlarını kooperatif hesaplarıyla ilişkilendirmeksizin iktisadi işletme adına tasdik ettirecekleri ayrı defterlerde izleyeceklerdir. Bu defterlerin hangileri olduğu yönünde bir belirleme yapılmamış olup, bize göre Türk Ticaret Kanununda kooperatifler ticaret şirketleri olarak sayıldığından, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun[9] 176. ve 177. maddelerine göre bilanço esasına göre defter tutmaları gerekmektedir.
Ayrıca, kurumlar vergisinden muaf olan kooperatiflerin tam mükellefiyete tabi başka bir kurumun sermayesine katılımları, iktisadi işletmeleri ile bu kurumlardan kazanç elde etmeleri ve söz konusu kazançları daha sonra ortaklarına dağıtmaları muafiyetlerini etkilemeyecektir.
III-2-KATMA DEĞER VERGİSİ YÖNÜNDEN
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun[10] 1/1 inci maddesinde, ticari, sınai, zırai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye’de yapılan teslim ve hizmetlerin KDV nin konusunu teşkil ettiği hükme bağlanmış, aynı kanununun 17/4-k maddesi ile de organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerinin kurulması amacıyla oluşturulan iktisadi işletmelerin arsa ve işyeri teslimleri Katma Değer Vergisinden istisna edilmiştir.
Katma Değer Vergisi Kanununun 17. maddesine göre, tarımsal amaçlı kooperatiflerin tarımı yaymak, ıslah ve teşvik etmek amacıyla yaptıkları teslim ve hizmetleri, ile bunlara bedelsiz olarak yapılan her türlü mal teslimi ve hizmet ifaları,
-Ziraî amaçlı su teslimleri ile köy tüzel kişiliklerince köyde ikamet edenlere yapılan ticarî amaçlı olmayan perakende içme suyu teslimleri, kamu kuruluşları, tarımsal kooperatifler ve çiftçi birliklerince yapılan arazi ıslahına ait hizmetler,
katma değer vergisinden istisna edilmiştir.
Katma Değer Vergisi kanununun geçici 28. maddesi hükmüne göre, 03.07.2009 tarihinden önce bina inşaat ruhsatı almış olan konut yapı kooperatiflerince, üyelerine yapılan konut teslimleri katma değer vergisinden istisnadır.
03.07.2009 tarihinden sonra bina inşaat ruhsatı almış olan konut yapı kooperatifleri adına bina inşaat ruhsatının alındığı tarih itibariyle katma değer vergisi mükellefiyeti tesis edilecek ve takvim yılının üçer aylık dönemleri itibariyle KDV beyannamesi verilmesi gerekecektir. Bina inşaat ruhsatı alınmadığı sürece katma değer vergisi yönünden mükellefiyet tesis edilmesine gerek bulunmamaktadır.
Kaynaklar:
– 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu
– 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu
– 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu
– 7061 Sayılı Kanun
– 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği
– www.gib.gov.tr
– www.ivdb.gov.tr
– www.resmigazete.gov.tr
– https://ticaret.gov.tr/
Dip Notlar:
[1] TDK Sözlük
[2] www.ticaret.gov.tr
[3] 10.05.1969 tarih ve 13195 sayılı RG yayımlanmıştır.
[4] 14.02.2011 tarih ve 27846 sayılı RG yayımlanmıştır.
[5] 10.07.2018 tarih ve 30474 sayılı RG yayımlanmıştır.
[6] 21.06.2006 tarih ve 26205 sayılı RG yayımlanmıştır.
[7] 05.12.2017 tarih ve 30261 sayılı RG yayımlanmıştır.
[8] 23.12.2017 tarih ve 30279 sayılı RG yayımlanmıştır.
[9] 10.01.1961 tarih ve 10703 sayılı RG yayımlanmıştır.
[10] 02.11.1984 tarih ve 18563 sayılı RG yayımlanmıştır.
Devamı: Kooperatiflerin Kuruluşu ve Vergisel Yükümlülükleri – Mahmut Bülent YILDIRIM, YMM Alomaliye.com Güncel Mevzuat, Muhasebe, Ekonomi, Vergi, SGK Haberleri ilk yayınlayan websitedir.
zekeriyademirtas
Kooperatifler, Makaleler, Mali Müşavir	
6 Mar 0
Kooperatifçilik Proje Destek Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Kooperatifçilik Proje Destek
06 Mart 2020 Tarihli Resmi Gazete
Sayı: 31060
Ticaret Bakanlığından:
MADDE 1 – 30/7/2013 tarihli ve 28723 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kooperatifçilik Proje Destek Yönetmeliğinin 3 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 453 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi ile 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 86 ncı maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendine dayanılarak hazırlanmıştır.”
MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (f), (g), (ğ) ve (m) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“a) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
b) Genel Müdürlük: Bakanlık Esnaf, Sanatkârlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğünü,”
“f) İl Müdürlüğü: Ticaret Bakanlığı Ticaret İl Müdürlüğünü,
g) İl Müdürü: Ticaret Bakanlığı Ticaret İl Müdürünü,
ğ) İl proje komisyonu: Vali veya görevlendireceği vali yardımcısı başkanlığında; İl Müdürü, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürü, Tarım ve Orman İl Müdürü, ildeki Kalkınma Ajansı temsilcisi, Ticaret ve Sanayi Odası veya Ticaret Odası temsilcisinin katıldığı en az 5 (beş) kişiden oluşan ve bu Yönetmelik kapsamında hibe başvurularının değerlendirmesini yapan komisyonu,”
“m) Merkez proje komisyonu: İl proje komisyonu tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda uygun görülen proje başvurularını inceleyip karara bağlayan, Esnaf, Sanatkârlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğünden sorumlu Bakan Yardımcısı başkanlığında Esnaf, Sanatkârlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürü, ilgili Genel Müdür Yardımcısı ve iki Daire Başkanından oluşan beş kişilik komisyonu,”
MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasına “diğer” ibaresinden sonra gelmek üzere “şartlar” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 34 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 34 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.”
MADDE 5 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 6 – Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
30/7/2013 28723
Devamı: Kooperatifçilik Proje Destek Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Alomaliye.com Güncel Mevzuat, Muhasebe, Ekonomi, Vergi, SGK Haberleri ilk yayınlayan websitedir.
zekeriyademirtas
Kooperatifler, Mali Müşavir, Yatırımlarda Devlet Yardımları/Destekler, Yönetmelikler	
6 Mar 0
Kooperatifçilik Proje Destek Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Kooperatifçilik Proje Destek
06 Mart 2020 Tarihli Resmi Gazete
Sayı: 31060
Ticaret Bakanlığından:
MADDE 1 – 30/7/2013 tarihli ve 28723 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kooperatifçilik Proje Destek Yönetmeliğinin 3 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 453 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi ile 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 86 ncı maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendine dayanılarak hazırlanmıştır.”
MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (f), (g), (ğ) ve (m) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“a) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
b) Genel Müdürlük: Bakanlık Esnaf, Sanatkârlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğünü,”
“f) İl Müdürlüğü: Ticaret Bakanlığı Ticaret İl Müdürlüğünü,
g) İl Müdürü: Ticaret Bakanlığı Ticaret İl Müdürünü,
ğ) İl proje komisyonu: Vali veya görevlendireceği vali yardımcısı başkanlığında; İl Müdürü, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürü, Tarım ve Orman İl Müdürü, ildeki Kalkınma Ajansı temsilcisi, Ticaret ve Sanayi Odası veya Ticaret Odası temsilcisinin katıldığı en az 5 (beş) kişiden oluşan ve bu Yönetmelik kapsamında hibe başvurularının değerlendirmesini yapan komisyonu,”
“m) Merkez proje komisyonu: İl proje komisyonu tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda uygun görülen proje başvurularını inceleyip karara bağlayan, Esnaf, Sanatkârlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğünden sorumlu Bakan Yardımcısı başkanlığında Esnaf, Sanatkârlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürü, ilgili Genel Müdür Yardımcısı ve iki Daire Başkanından oluşan beş kişilik komisyonu,”
MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasına “diğer” ibaresinden sonra gelmek üzere “şartlar” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 34 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 34 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.”
MADDE 5 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 6 – Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
30/7/2013 28723
Devamı: Kooperatifçilik Proje Destek Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Alomaliye.com Güncel Mevzuat, Muhasebe, Ekonomi, Vergi, SGK Haberleri ilk yayınlayan websitedir.
zekeriyademirtas
Kooperatifler, Mali Müşavir, Yatırımlarda Devlet Yardımları/Destekler, Yönetmelikler	
26 May 0
Kooperatif İktisadi İşletmelerinin Kurumlar Vergisi Beyannamesi de Dahil Mükellefiyetle İlgili Tüm Ödevlerinin Yerine Getirilmesinden Kooperatif Tüzel Kişiliğinin Sorumluluğu
Kooperatif Tüzel Kişiliğinin Sorumluluğu
Tek tip Kooperatif Ana Sözleşmeleriyle, Ticaret Sicil Yönetmeliğine göre, kooperatiflerin iktisadi işletme açabileceği konusunda hiçbir düzenleme bulunmaması ve Ticaret Sicilinde tescili olmayan bir teşekkülün noterde defter onaylatmasında yaşanan sorunlarla ilgili olarak Gelir İdaresi Başkanlığı, Birliğimize gönderdiği yazıda aşağıdaki açıklamalarda bulunmuştur.
ÖZET:
1. Kurumlar vergisinden muaf olan kooperatiflerin ortak dışı işlemlerinden elde ettikleri kazançları, bu işlemleri nedeniyle oluştuğu kabul edilen iktisadi işletme nezdinde kurumlar vergisine tabi tutulacak olup bu kazançlar üzerinden hesaplanan kurumlar vergisi, kurumlar vergisi mükellefleri arasında sayılan kooperatif tüzel kişiliği adına tarh olunacaktır.
2. Kurumlar vergisinden muaf olan kooperatiflerin farklı alan veya konularda yaptığı tüm ortak dışı işlemler nedeniyle, alan veya konu ayrımı gözetilmeksizin, kooperatif tüzel kişiliğine bağlı olarak tek bir iktisadi işletme için kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis ettirilecek ve bu iktisadi işletmenin kurumlar vergisi beyannamesi de dahil olmak üzere mükellefiyetle ilgili tüm ödevlerin yerine getirilmesinden kooperatif tüzel kişiliği sorumlu olacaktır,
3. Kooperatiflerin gerçekleştirdikleri ortak dışı işlemlerine ilişkin olarak kooperatif tüzel kişiliğine bağlı ayrı bir iktisadi işletme nezdinde kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilecektir.
4. Kurumlar vergisinden muaf kooperatiflerin ortak dışı işlemleri nedeniyle kooperatif tüzel kişiliğine bağlı oluştuğu kabul edilen iktisadi işletmelerin kendi adlarına defter tutma yükümlülüğü bulunmamaktadır.
Ancak ortak dışı işlemlerden doğan kazanç ve kurumlar vergisi matrahının tespit edilebilmesi için ortak dışı işlem kapsamında bulunan ve bulunmayan hasılat, maliyet ve gider unsurlarının ayrı ayrı izlenmesi ve diğer işlemlerle ilişkilendirilmeyerek kooperatif tarafından tutulan defterlere bu ayrımı sağlayacak şekilde kaydedilmesi gerekmektedir. 1/1/2018 tarihinden önce kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilmiş olan kooperatiflerin, muafiyete ilişkin diğer şartları da taşıyor olmaları kaydıyla, 1/1/2018 tarihi itibarıyla kurumlar vergisi mükellefiyet kayıtları sonlandırılacaktır. Bu kooperatiflerin 1/1/2018 tarihinden itibaren gerçekleştirdikleri ortak dışı işlemlerine ilişkin olarak kooperatif tüzel kişiliğine bağlı oluştuğu kabul edilen ayrı bir iktisadi işletme nezdinde kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis ettirilmek suretiyle bu işlemlerden elde ettikleri kazançları tespit edilerek vergilendirilecektir. Söz konusu mükellefiyet tesisi kooperatiflerce herhangi bir işlem yapılmaksızın ilgili Vergi Dairesi Müdürlüklerince yerine getirilecektir.
5 Aralık 2017 tarihli ve 7061 sayılı Bazı Vergi Kanunları İle Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kooperatiflerin ortak dışı işlemleri nedeniyle muafiyetlerini kaybetmemelerine ve bu işlemlerinden doğan kazançlarının kooperatif tüzel kişiliğine bağlı ayrı bir iktisadi işletme olarak Maliye
Bakanlığınca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde vergilendirilmesine ilişkin düzenleme yapılmıştı.
Bu değişikliğe ilişkin olarak 23/12/2017 tarihli ve 30269 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair 14 seri no.lu Kurumlar Vergisi Tebliğinin ile açıklama ve düzenlemeler yapılmıştı. Tebliğde aşağıdaki düzenlemeler yer almıştı.
⎯ Kooperatiflerin, 1/1/2018 tarihinden itibaren gerçekleştirecekleri ortak dışı işlemler nedeniyle muafiyetleri etkilenmeyecek; ancak bu işlemlerden elde edilen kazançlar kooperatif tüzel kişiliğine bağlı ayrı bir iktisadi işletme nezdinde kurumlar vergisine tabi tutulacaktır.
⎯ Kooperatiflerin, 1/1/2018 tarihinden itibaren gerçekleştirecekleri ortak dışı işlemler nedeniyle muafiyetleri etkilenmeyecek; ancak bu işlemlerden elde edilen kazançlar kooperatif tüzel kişiliğine bağlı ayrı bir iktisadi işletme nezdinde kurumlar vergisine tabi tutulacaktır.
⎯ Ortak dışı işlemlerde bulunmaları nedeniyle 1/1/2018 tarihinden önce kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilmiş olan kooperatiflerin, muafiyete ilişkin diğer şartları da taşıyor olmaları kaydıyla, 1/1/2018 tarihi itibarıyla kurumlar vergisi mükellefiyet kayıtları sonlandırılacaktır.
Kurumlar vergisinden muaf olan kooperatifler, ortak dışı işlemlerine ilişkin hesap ve kayıtlarını kooperatif hesaplarıyla ilişkilendirmeksizin iktisadi işletme adına tasdik ettirecekleri ayrı defterlerde izleyeceklerdir.15 Şubat 2019 tarihli ve 30687 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No:1)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliği (Seri No: 17) ile Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 1)’nin “4.13.3. Kurumlar vergisinden muaf olan kooperatiflerde ortak dışı işlemlerin vergilendirilmesi” başlıklı bölümünün beşinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmişti.
“Kurumlar vergisinden muaf olan kooperatiflerce, ortak dışı işlemlerden doğan kazancın ve kurumlar vergisi matrahının tespiti açısından ortak dışı işlem kapsamında bulunan ve bulunmayan hasılat, maliyet ve gider unsurlarının ayrı ayrı izlenmesi, ortak dışı işlemlere ait hasılat, maliyet ve gider unsurlarının diğer işlemlerle ilişkilendirilmemesi ve kooperatif tarafından tutulan defterlere, bu ayrımı sağlayacak şekilde kaydedilmesi gerekmektedir.”
Meslek mensuplarımızdan Birliğimize gelen sorulardan 7061 sayılı Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile yapılan düzenlemelerden 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde yer alan parantez içi hükümdeki değişiklik ile 23/12/2017 tarihli ve 30269 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1 seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair 14 seri no.lu Kurumlar Vergisi Tebliğinin uygulanmasında aşağıdaki sorunların ortaya çıktığı görülmüştür.
⎯ Değişik Bakanlıklarca hazırlanan ve uygulanan tek tip Kooperatif Ana Sözleşmeleriyle, Ticaret Sicil Yönetmeliğine göre, kooperatiflerin iktisadi işletme açabileceği konusunda hiçbir düzenleme bulunmamaktadır.
⎯ Ticaret Sicilinde tescili olmayan bir teşekkülün noterde defter onaylatabilmesi de mümkün görünmemektedir.
⎯ Kooperatiflerde genel kurulun verdiği bir yetki olmadan yönetim kurulu şube açamamaktadır.
⎯ Kooperatifin sahip olduğu sabit kıymetlerinin, ruhsat, çalışma izni, kapasite raporu ve benzeri kazanımların iktisadi işletmeye ne şekilde aktarılacağı konusunda hiçbir açıklama bulunmamaktadır.
⎯ Kooperatifte yıllardır çalışan personelin kazanılmış hakları ödenmeden iktisadi işletmeye aktarılamamaktadır.
Bu nedenlerle, kooperatiflere büyük külfet getirecek, uygulanmasındaki zorluklar nedeniyle de Vergi İdaresiyle ihtilaf yaratacak bu düzenlemelerin açıklığa kavuşturulması gerektiği değerlendirilerek 8 Mart 2019 tarihli ve 2288 sayılı Yazımızla Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan görüş istenilmiştir.
Bu bilgi istem yazımızla ilgili olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı,
20 Mayıs 2019 tarihli ve 27238360-125.04.02-E..72955 sayılı Yazıları ile aşağıdaki görüşleri bildirmiştir.
Bu hüküm ve açıklamalara göre;
1) Kurumlar vergisinden muaf olan kooperatiflerin ortak dışı işlemlerinden elde ettikleri kazançları, bu işlemleri nedeniyle oluştuğu kabul edilen iktisadi işletme nezdinde kurumlar vergisine tabi tutulacak olup bu kazançlar üzerinden hesaplanan kurumlar vergisi, kurumlar vergisi mükellefleri arasında sayılan kooperatif tüzel kişiliği adına tarh olunacaktır.
2) Kurumlar vergisinden muaf olan kooperatiflerin farklı alan veya konularda yaptığı tüm ortak dışı işlemler nedeniyle, alan veya konu ayrımı gözetilmeksizin, kooperatif tüzel kişiliğine bağlı olarak tek bir iktisadi işletme için kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis ettirilecek ve bu iktisadi işletmenin kurumlar vergisi beyannamesi de dahil olmak üzere mükellefiyetle ilgili tüm ödevlerin yerine getirilmesinden kooperatif tüzel kişiliği sorumlu olacaktır,
3) Kooperatiflerin gerçekleştirdikleri ortak dışı işlemlerine ilişkin olarak kooperatif tüzel kişiliğine bağlı ayrı bir iktisadi işletme nezdinde kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilecektir.
4) Kurumlar vergisinden muaf kooperatiflerin ortak dışı işlemleri nedeniyle kooperatif tüzel kişiliğine bağlı oluştuğu kabul edilen iktisadi işletmelerin kendi adlarına defter tutma yükümlülüğü bulunmamaktadır.
Ancak ortak dışı işlemlerden doğan kazanç ve kurumlar vergisi matrahının tespit edilebilmesi için ortak dışı işlem kapsamında bulunan ve bulunmayan hasılat, maliyet ve gider unsurlarının ayrı ayrı izlenmesi ve diğer işlemlerle ilişkilendirilmeyerek kooperatif tarafından tutulan defterlere bu ayrımı sağlayacak şekilde kaydedilmesi gerekmektedir.
5) 1/1/2018 tarihinden önce kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilmiş olan kooperatiflerin, muafiyete ilişkin diğer şartları da taşıyor olmaları kaydıyla, 1/1/2018 tarihi itibarıyla kurumlar vergisi mükellefiyet kayıtları sonlandırılacaktır. Bu kooperatiflerin 1/1/2018 tarihinden itibaren gerçekleştirdikleri ortak dışı işlemlerine ilişkin olarak kooperatif tüzel kişiliğine bağlı oluştuğu kabul edilen ayrı bir iktisadi işletme nezdinde kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis ettirilmek suretiyle bu işlemlerden elde ettikleri kazançları tespit edilerek vergilendirilecektir. Söz konusu mükellefiyet tesisi kooperatiflerce herhangi bir işlem yapılmaksızın ilgili Vergi Dairesi Müdürlüklerince yerine getirilecektir.
Öte yandan 1/1/2018 tarihinden önce muaf olan kooperatiflerin sonradan ortak dışı işlemlerde bulunması durumunda kooperatiflerin işe başlama dilekçesiyle ilgili Vergi Dairesi Müdürlüğüne başvurmaları yeterlidir.
6) Kooperatiflerin ortak dışı işlemleri nedeniyle kooperatif tüzel kişiliğine bağlı ayrı bir iktisadi işletme oluşmuş kabul edilmesi hususu kurumlar vergisi açısından hüküm ifade etmekte olup iktisadi işletmenin ticaret siciline tescil edilmesini zorunlu kılan bir düzenleme yapılmamıştır. Öte yandan, diğer mevzuatlar ile ilgili tereddütler Bakanlığımız görev ve yetki alanında değildir.
Söz Konusu Yazılara Erişim İçin Tıklayınız
Kaynak: TÜRMOB
Devamı: Kooperatif İktisadi İşletmelerinin Kurumlar Vergisi Beyannamesi de Dahil Mükellefiyetle İlgili Tüm Ödevlerinin Yerine Getirilmesinden Kooperatif Tüzel Kişiliğinin Sorumluluğu Alomaliye.com Güncel Mevzuat, Muhasebe, Ekonomi, Vergi, SGK Haberleri ilk yayınlayan websitedir.
zekeriyademirtas
Kooperatifler, Mali Müşavir, TÜRMOB Sirküler	
18 Şub 0
Kurumlar Vergisinden Muaf Kooperatiflerin İktisadi İşletmeleri Dolayısıyla Ayrı Defter Tutmaları
İktisadi İşletmeler Ayrı Defter Tutmaları
ÖZET: Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 1) de yapılan değişiklikle ile kurumlar vergisinden muaf olma şartlarına sahip olan kooperatifler, iktisadi işletmeleri dolayısıyla kurumlar vergisi matrahının tespiti açısından ortak dışı işlem kapsamında bulunan ve bulunmayan hasılat, maliyet ve gider unsurlarının ayrı ayrı izlenmesi, ortak dışı işlemlere ait hasılat, maliyet ve gider unsurlarının diğer işlemlerle ilişkilendirilmemesi ve kooperatif tarafından tutulan defterlere, bu ayrımı sağlayacak şekilde kaydedilmesi koşuluyla ayrıca defter tutmayabileceklerdir.
15 Şubat 2019 tarihli ve 30687 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan KURUMLAR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ (SERİ NO: 1)’NDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ (SERİ NO: 17) ile Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 1)’nin “4.13.3. Kurumlar vergisinden muaf olan kooperatiflerde ortak dışı işlemlerin vergilendirilmesi” başlıklı bölümünün beşinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Kurumlar vergisinden muaf olan kooperatiflerce, ortak dışı işlemlerden doğan kazancın ve kurumlar vergisi matrahının tespiti açısından ortak dışı işlem kapsamında bulunan ve bulunmayan hasılat, maliyet ve gider unsurlarının ayrı ayrı izlenmesi, ortak dışı işlemlere ait hasılat, maliyet ve gider unsurlarının diğer işlemlerle ilişkilendirilmemesi ve kooperatif tarafından tutulan defterlere, bu ayrımı sağlayacak şekilde kaydedilmesi gerekmektedir.” Yapılan değişiklik, önceki hali ile aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Tebliğin Önceki Hali
Tebliğin Değişiklikten Sonraki Hali
Kurumlar vergisinden muaf olan kooperatifler, ortak dışı işlemlerine ilişkin hesap ve kayıtlarını kooperatif hesaplarıyla ilişkilendirmeksizin iktisadi işletme adına tasdik ettirecekleri ayrı defterlerde izleyeceklerdir.
(Değişik beşinci paragraf:RG-15/2/2019-
30687) Kurumlar vergisinden muaf olan
kooperatiflerce, ortak dışı işlemlerden doğan kazancın ve kurumlar vergisi matrahının tespiti açısından ortak dışı işlem kapsamında bulunan ve bulunmayan hasılat, maliyet ve gider unsurlarının ayrı ayrı izlenmesi, ortak dışı işlemlere ait hasılat, maliyet ve gider unsurlarının diğer işlemlerle ilişkilendirilmemesi ve kooperatif tarafından tutulan defterlere, bu ayrımı sağlayacak şekilde kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan bu düzenleme ile kurumlar vergisinden muaf olan kooperatifler, ortak dışı işlemlerden doğan kazançla ilgili kayıtları iktisadi işletme adına tasdik ettirecekleri ayrı defterlerde izlemek yerine kooperatif tarafından tutulan defterlere, bu ayrımı sağlayacak şekilde kaydetmelerinin yeterli olacağı belirtilmiştir.
Değişiklikten önce kurumlar vergisinden muaf olan kooperatiflerce, ortak dışı işlem kapsamında bulunan ve bulunmayan hasılat, maliyet ve gider unsurlarının bu ayrımı sağlayacak şekilde kaydedilmesi imkanı getirilmiş olup; daha önce ortak dışı işlemlerine ilişkin hesap ve kayıtlarını kooperatif hesaplarıyla ilişkilendirmeksizin iktisadi işletme adına tasdik ettirecekleri ayrı defterlerde izlemeleri istenmekteydi.
Buna göre kurumlar vergisinden muaf olma şartlarına sahip olan kooperatifler, iktisadi işletme dolayısıyla kurumlar vergisi matrahının tespiti açısından ortak dışı işlem kapsamında bulunan ve bulunmayan hasılat, maliyet ve gider unsurlarının ayrı ayrı izlenmesi, ortak dışı işlemlere ait hasılat, maliyet ve gider unsurlarının diğer işlemlerle ilişkilendirilmemesi ve kooperatif tarafından tutulan defterlere, bu ayrımı sağlayacak şekilde kaydedilmesi koşuluyla ayrıca defter tutmayacaklardır.
Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 1)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 17)
Kaynak: TÜRMOB
Devamı: Kurumlar Vergisinden Muaf Kooperatiflerin İktisadi İşletmeleri Dolayısıyla Ayrı Defter Tutmaları Alomaliye.com Güncel Mevzuat, Muhasebe, Ekonomi, Vergi, SGK Haberleri ilk yayınlayan websitedir.
zekeriyademirtas
Defterler, Kooperatifler, Mali Müşavir, TÜRMOB Sirküler	
25 Oca 0
Kooperatif ve Kooperatif Birliklerinin Paylarının Çoğunluğuna Sahip Olduğu Anonim Ortaklıklara İlişkin Esaslara Dair Tebliğ (II-16.2)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (II-16.2.a)
Kooperatif ve Kooperatif Birlikleri II-16.2.a
25 Ocak 2019 Tarihli Resmi Gazete
Sayı: 30666
Sermaye Piyasası Kurulundan:
MADDE 1 – 19/9/2018 tarihli ve 30540 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kooperatif ve Kooperatif Birliklerinin Paylarının Çoğunluğuna Sahip Olduğu Anonim Ortaklıklara İlişkin Esaslara Dair Tebliğ (II-16.2)’in adı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“KOOPERATİF VEYA KOOPERATİF BİRLİKLERİNİN VEYA KOOPERATİF MERKEZ BİRLİKLERİNİN YÖNETİM KONTROLÜNE SAHİP OLDUĞU ANONİM ORTAKLIKLARA İLİŞKİN ESASLARA DAİR TEBLİĞ (II-16.2)”
MADDE 2 – Aynı Tebliğin 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı;
a) Pay sahibi sayısı en az beş yüz olan kooperatiflerin veya
b) Kendisine ortak olan kooperatiflerin pay sahibi sayısı tek başına ya da toplam olarak en az beş yüz olan kooperatif birliklerinin veya
c) Kooperatif merkez birliklerinin
yönetim kontrolüne sahip olduğu ve yıllık en az elli milyon Türk lirası satış hasılatı yapmış olan anonim ortaklıkların sermaye piyasası mevzuatına ilişkin yükümlülüklerine ve muafiyetlerine ilişkin esasları düzenlemektir.
(2) Birinci fıkrada yer alan şartları taşıyan anonim ortaklıkların payları halka arz olunmuş kabul edilir.”
MADDE 3 – Aynı Tebliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) ve (e) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, (e) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki (f) bendi eklenmiş ve diğer bentler buna göre teselsül ettirilmiştir.
“d) Kooperatif: 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 1 inci maddesinde tanımlanan ortaklıkları, 18/4/1972 tarihli ve 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanununda tanımlanan tarım kredi kooperatiflerini ve 1/6/2000 tarihli ve 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanunda düzenlenen tarım satış kooperatiflerini,
e) Kooperatif birliği: 1163 sayılı Kanunda düzenlenen kooperatif birliklerini, 1581 sayılı Kanunda düzenlenen tarım kredi kooperatifleri bölge birliklerini ve 4572 sayılı Kanunda düzenlenen tarım satış kooperatifleri birliklerini,”
“f) Kooperatif merkez birliği: 1163 sayılı Kanunda tanımlanan kooperatif merkez birliklerini ve 1581 sayılı Kanunda düzenlenen Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliğini,”
MADDE 4 – Aynı Tebliğin 4 üncü maddesinin dördüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 5 – Aynı Tebliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu Tebliğin 5 inci maddesinde belirtilen on günlük süre, bu Tebliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde tanımlanan kooperatif merkez birliklerinin yönetim kontrolüne sahip olduğu anonim ortaklıklar için söz konusu bendin yürürlüğe girmesinden itibaren otuz gün sonra başlar.”
MADDE 6 – Aynı Tebliğin EK-1’inin 2 nci, 3 üncü ve 5 inci maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı eke aşağıdaki madde eklenmiştir.
“2) Kooperatif veya kooperatif birliğinin veya kooperatif merkez birliğinin ve ortaklığın noter onaylı imza sirküleri,
3) Kooperatif veya kooperatif birliğinin veya kooperatif merkez birliğinin ve ortaklığın, yürürlükte bulunan tüm değişiklikleri içeren ve tek bir metin haline getirilmiş, temsile yetkili kişilerce imzalı ana/esas sözleşmesi,”
“5) Kooperatif veya kooperatif birliğinin veya kooperatif merkez birliğinin ve ortaklığın son yapılan genel kurul toplantılarına ilişkin toplantı tutanakları ile hazır bulunanlar listeleri, son durum itibarıyla ortak sayısını gösteren pay defteri örneği ve ortak sayısının tespitine mesnet diğer belgeler,”
“7) Ortaklığın mevcut sermayesinin ödendiğinin tespitine dair mali müşavir raporu.”
MADDE 7 – Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 8 – Bu Tebliğ hükümlerini Sermaye Piyasası Kurulu yürütür.
Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
19/9/2018 30540
Devamı: Kooperatif ve Kooperatif Birliklerinin Paylarının Çoğunluğuna Sahip Olduğu Anonim Ortaklıklara İlişkin Esaslara Dair Tebliğ (II-16.2)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (II-16.2.a) Alomaliye.com Güncel Mevzuat, Muhasebe, Ekonomi, Vergi, SGK Haberleri ilk yayınlayan websitedir.
zekeriyademirtas
Kooperatifler, Mali Müşavir, SPK Mevzuatı	
23 Kas 0
Kooperatiflerin Kuruluş ve Anasözleşme Değişiklik İşlemleri ile Kurucu Ortak Sayıları ve Çalışma Bölgelerinin Belirlenmesi Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ
Kooperatiflerin Kuruluş ve Anasözleşme
23 Kasım 2018 Tarihli Resmi Gazete
Sayı: 30604
Ticaret Bakanlığından:
MADDE 1 – 2/7/2018 tarihli ve 30466 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kooperatiflerin Kuruluş ve Anasözleşme Değişiklik İşlemleri ile Kurucu Ortak Sayıları ve Çalışma Bölgelerinin Belirlenmesi Hakkında Tebliğin 1 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca” ibaresi “Ticaret Bakanlığınca”, 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “Gümrük ve Ticaret Bakanlığını” ibaresi “Ticaret Bakanlığını”, 17 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Gümrük ve Ticaret Bakanı” ibaresi ise “Ticaret Bakanı” olarak değiştirilmiştir.
MADDE 2 – Aynı Tebliğin ekinde yer alan “Esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet kooperatifleri için büyükşehir olan illerde tamamı bir çalışma bölgesi oluşturan ilçe/ilçeler listesi” başlıklı Ek-1’in ilk satırı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“
Adana Seyhan, Yüreğir, Çukurova, Sarıçam, Karaisalı, İmamoğlu, Ceyhan, Yumurtalık, Karataş, Aladağ
”
MADDE 3 – Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 4 – Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
2/7/2018 30466
Devamı: Kooperatiflerin Kuruluş ve Anasözleşme Değişiklik İşlemleri ile Kurucu Ortak Sayıları ve Çalışma Bölgelerinin Belirlenmesi Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ Alomaliye.com Güncel Mevzuat, Muhasebe, Ekonomi, Vergi, SGK Haberleri ilk yayınlayan websitedir.
zekeriyademirtas
Kooperatifler, Mali Müşavir, Tebliğler, Toplu Çıkan Mevzuat	
İş Ortaklarım
RH Ajans
Son Yazılar
Denetime Tabi Olma, Denetçinin Seçimi, Denetimin Üstlenilmesi, Denetim Sözleşmeleri ve Raporları, Gelir Bildirimi, Şeffaflık Raporu ve MSS Konularına İlişkin SSS
Avantajlı Amortisman Ayrılabilecek Yeni Makine ve Teçhizatlar – Hamza ERTEKİN E. Vergi Dairesi Müdür Yrd.