Halk arasında bilinen adıyla “şeker yükleme testi”, tıp dilinde; “glukoz tolerans testi (GTT)”, vücudun şekere karşı ne kadar toleransı olduğunu gösteren bir testtir. Doktor bir kişinin şeker hastası olabileceğinden şüpheleniyorsa “şeker yüklemesi testi” yaptırmasını isteyebilir. Test sonucuna göre kişinin şeker hastası olup olmadığı meydana çıkar. Bu testin sonucuna göre kişi “normal”, “şeker hastası olmaya aday”, veya “şeker hastası” olarak belirlenebilir.
Şeker yükleme testi çeşitleri nelerdir?
Şeker yükleme testi, şekerin vücuda hangi yolla verildiğine bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Çoğunlukla içinde belirli miktarda şeker bulunan bir solusyonun içirilmesi şeklinde yapılan testten başka şekerin damar içine verildiği şeker yükleme testi de vardır. Oral glukoz tolerans test (OGTT) adı verilen yöntem şekerin ağızdan verildiği yöntem olup daha yaygın olarak kullanılmaktadır.
Oral glukoz tolerans testi nasıl yapılır ?
Şeker yükleme testinin başında kişinin 10-12 saat açlık sonrası kan örneği alınır.
Bu arada kişinin içeceği solusyon hazırlanır. İçilecek miktar 300 mililitre (yarım litrelik pet şişe suların yarısından biraz fazla) olup suyun içinde standart olarak 75 gram anhidröz glukoz (anhidröz glukoz=şekerin kimyasal formunun adı) bulunur. Solusyonun içimini kolaylaştırmak için içine biraz limon da sıkılabilir. Böylece içecek limonataya benzer ve daha kolay içilebilir. Bunun yerine aynı miktarda şeker içeren hazır formüller de bulunmaktadır.
Hazırlanan solusyon 5 dakika içinde içilir. Solusyonun tamamı bittikten tam 2 saat sonra tekrar kan alınarak şeker düzeyi tespit edilir.
Geçen bu 2 saatlik sürede etrafta dolaşmamalı, sigara kullanmamalı, bir şey yememeli ve içmemeli, oturarak beklemelidir.
Oral glukoz tolerans test sonucu nasıl değerlendirilir?
İkinci saat sonunda kişinin kan şeker seviyesi 140 mg/dL'nin altında ise kişi "normal" olarak değerlendirilir.
Testin ikinci saatinde alınan kan örneğindeki şeker seviyesi 200 mg/dL’nin üzerinde ise kişiye “şeker hastası” teşhisi konur.
İkinci saatteki kan şeker seviyesi 140-200 mg/dL arasında ise “bozulmuş glukoz toleransı” adı verilen durum söz konusudur. Bu kişiler yakın bir gelecekte şeker hastası olmaya adaydır. Prediyabetik dönem adı da verilen bu dönem doktorun vereceği tavsiyeler doğrultusunda yaşanmalıdır. Bu tavsiyelere uyulmazsa kişinin vücudunda fark edemeyeceği değişiklikler sonucu çeşitli organlarında bozulmalar başlayacak ve kısa sürede şeker hastası olacaktır.
Bunun tersine, tavsiyelere uyarak hayat tarzında yapılan küçük değişiklikler, örneğin her gün yarım saat yürüyüş bile şeker hastalığı gelişimini geciktirecektir.