Halkın yoğun ilgisi Hüseyin Gazi türbesine devam etmektedir. Halk buraya kurban kesip adak adamak amacıyla gelmektedir. Tarihi konumunu sorduğumuzda pek bilgi alamamaktayız. Ancak inanç ve adaklarıyla ilgili bilgiler bulmak kolay olmaktadır. Genellikle kurbanlar kesilmekte. Horoz kesilip adak adanmaktadır. Hüseyin Gazi türbesinde bulunan tarihi değeri de olan adak yerleri şöyledir. Türbenin karşısındaki dağın etrafından üç kez dolanmak halk arasında dileğin yerine getirileceği inancı yaygındır. Mum yakılmakta, mezar başındaki türbe bahçesinde kucaklanarak, ya da sırta sürtülerek ağrıların geçeceğine inanılıyor. Bir de delikli taş vardır. Hüseyin Gazi’nin savaşlarda gürz olarak kullanıldığına inanılıyor. Gürz taşının deliğinden kafalarını içeri doğru sokulunca baş ağrılarının geçeceği düşünülmektedir. Türbe duvarına taş yapıştırılıyor. Taş tutarsa dilek kabul edilmiş oluyor. Yine ağaçlara çaput bağlamak adeti devam ediyor. Kutsal mağradan su almak en önemli şifa olarak algılanıyor. Şimdiki türbedar Cemal Mutluer Dededen zemzem suyu, ya da dualı su isteniyor. Cöher en çok istenilen şeylerin başında geliyor. Cemal Dede türbedeki Hüseyin Gazi’nin mezarının hemen yanıbaşında bulunan temiz topraktan halkın cüher diye aldığını ifade ediyor. Türbe yöneticisi Cuma Kaman’da her geçen gün ziyaretçilerin arttığını, halkın buraya hizmet görmek isteği olduğunu, herkesin mutlaka barınak yeri, kurban kesiminden sonra yemek yeme yeri, cemevi, ibadethane, mescit gibi şeylere ihtiyaçları olduğunu söylüyor.
Hüseyin Gazi türbesinde halkın gereksinimlerini karşılamak türbe ve çevresinde oluşan kültürel ve tarihi değerlere sahip çıkmak, tarihi misyonunu yaşatmak amacına yönelik bir dernek bugün için burasının yönetimini üstlenmiştir.. Türbede çevrenin genel düzenini sağlamak, gelenlere yol göstermek amacıyla bir yönetici, türbede ziyaretçilerin inanç ve ibadetlerini yapmada yardımcı olmak ve onların sorularını yanıtlamak amacıyla bir de Dede görev yapmaktadır. Derneğin amaçları şöyle sıralanmaktadır.
Hüseyin Gazi Derneği’nin amacı Anadolu toplumunun tarihsel değeri, büyük bir şahsiyet ve bir Anadolu ereni olan Seyyit Hüseyin Gazi’nin maddi ve manevi yaşamını, insanlığa kattığı kültürel değerleri araştırıp, ortaya çıkartıp, tanıtıp, yaymak ve var olan külliyesini yaptırıp yaşatmaktır deniliyor.
Hüseyin Gazi kültürünün uzun yıllar Anadolu’nun orta yerindeki dağın zirvesinde daha da yaşayacağı gözleniyor.
Dipnotlar :
1 Taberi. Katip Çelebi (Cihannuına, 633) Hasluck, Bektaşiliğin Tetkiklcri. 1929.
2 Hüseyin Hüsamettin, Amasya Tarihi
3 ısıııail Göıkeın, 2. Malatya ve Çevresi Battal Gazi ve Halk Kültürü Sompozyuıııu., Abdal Gaziye ait.
4 Jacob, 1912, s. 245.
5 Hasluck. 928.
6 F. W., Hasluck, M.A. Christianity and ısıaın Under the Sultans, VoI ıı. Oxford 1929.
7 A.g.e., s.71 ı-712.
8 Hamilton Asia Minor. s. 402.
9 I-I:j,ııi)ıvn Loc. Cit, S. 711 Dipıı ot.
10 HoınıItoıı Loc. Cit, s. 711 Dipııot.
I1 A. Yaşar Ocak, Kajeııdej.iler
12 Seyahatntııİed~ıı aktaran 1. Ali Saraı, Seyyit Battal Gazi Bildiri le ii, s. 9 Sarar ya
13 A. Yaşar Ocak Kalendeı.iİ~ı.
14 A. Yaşar Ocak Kuleııderiler, v. 207.
15 Evliya Çelebi Seyahatnamesi, Cilt: 1,2, s. 7>0, Üçdal Neşriyat.
16 Ali Haydar Avcı, Çomar Bölükbaşı adlı ınakalesi, Beıham Dergiyi.
17 Pir Sultan Abdal, Yaşamı-Şiirleri, Ali Yıldırım, Ayyıldız Yayınları.
19 Abdulbaki Gölpıııarlı, Kızılbaş Maddesi, İslaııı Ansiklopedisi.
20 Battal Gazi ve Malatya Çevresi Halk Kültürü Sempozyumu. Hüseyin Gazi başlıklı bildiri.
21 Hikmet Taııyu, Ankara ve Çevresinde Adak ve Adak Yerleri, s. 180.
22 Ismail Ali Sarar, Seyyit Battal Gazi Bildirileri. s. 9
23 Hasluck, 1928, s. 96.
24Yağmur Say, Alevilik Arastırmaları, Seyyit Battal Gazi, s. 45.
25 Koıı u Ke nal Soyer tarafıııdaıı an latı 1 ııııştır. Kül tür BakanI ığıııda mi ıtar olarak uzun yıl lar çalışmış bulunan Soyeı, buradaki yapılaııınayı Bakanlık adına takip edip aslına uygun bir şekilde ya. pılınasıııı sağlaııııştıı.