Gelişim, erken çocukluk dönemi dediğimiz dönemde çok hızlıdır ve ileriki yaşantılar için kritik bir dönemdir. Erken çocukluk dönemi, yaşamın ilk yılından başlayıp ilköğretim dönemine kadar olan yılları kapsamaktadır.
Bu dönemde, çocuğunuzun gelişim düzeyini, gelişimsel gecikme ve riskleri belirlemek için yapılan gelişimsel değerlendirmeler önemlidir.
Gelişimsel Değerlendirme Nedir?
Çocuğun; bilişsel, dil, psiko- motor ve sosyal- duygusal gelişiminin yaşıyla paralellik gösterip göstermediği, başlıca gelişim envanterleri aracılığıyla değerlendirilmesidir. Alanında eğitim almış uzman kişiler tarafından yapılması önemlidir.
Gelişimsel Değerlendirme Neden Önemlidir?
- Ebeveynlerin, çocuklarının gelişimlerini fark etmelerini sağlar.
- Ebeveynlere, nasıl davranacakları konusunda yardımcı olur.
- Çocuğun, yapabildiklerini desteklemek ve öğreneceği yeni kazanımları fark etme açısından önemlidir.
- Çocuğu, nasıl desteklemeniz gerektiği konusunda ebeveynlere yardımcı olur.
- Erken müdahale gerektiren durumların fark edilip gerekli yönlendirilmelerin yapılması açısından önemlidir.
Gelişimsel Değerlendirme Kimlere Yapılır?
Gelişimsel değerlendirme yapmak için çocuğunuzun gelişimsel risk altında olma zorunluluğu yoktur. Genel gelişimin izlem ve takibi; çocuğunuzun, kazanmış olduğu bilgi ve beceri düzeyini belirleme açısından önemlidir. Amerikan Pediatri Akademisi, sağlıklı çocukların 9, 18 ve 30. aylarda gelişimlerinin değerlendirilmesini önermektedir. Aileler, önerilen aylar dışında da uzmana başvurarak gelişimsel değerlendirme yaptırabilirler.
Gelişimsel Değerlendirme Nasıl Yapılır?
Gelişim testinde çocuklar beş temel gelişim alanında değerlendirilir.
- Bilişsel Gelişim
- Sosyal- Duygusal Gelişim
- İnce/ Kaba Motor Gelişim
- Dil Gelişimi
- Özbakım Gelişimi
Değerlendirme öncesi, çocuğun takvim yaşı hesaplanır. Bilişsel, sosyal-duygusal, motor ve dil gelişim alanları çocuk ile birlikte uygulama gerektiren maddelerden oluşmaktadır. Özbakım alanında yer alan sorular genellikle anne, baba ya da çocuğa bakım veren kişi ile yapılan görüşmeyle değerlendirilir. Değerlendirme sırasında çocuk yönlendirilmez, değerlendirilme öncesi bu bilgilendirme aileye yapılır. Çocuğun bulunduğu yaş aralığına göre sorular sorulur ve değerlendirme yapılır.
Gelişimsel Değerlendirmede Amaç Nedir?
- Çocuğun, gelişim düzeyini belirlemek.
- Erken müdahale gerektiren gelişimsel gecikme gibi durumları belirlemek ve çocuğa uygun müdahale programını hazırlamayı amaçlamaktadır.
Gelişim testinde, çocuğun kendi yaş aralığındaki kazanımlar önemlidir. Örneğin 3 yaşındaki bir çocuğa test uygulanıyorsa ve bu çocuk kendi yaş çizgisindeki sorularda başarılı ise; 4-5 yaş düzeyi sorular sorularak yaşıtlarından ne kadar ileride bir gelişime sahip olduğu sonucuna varılamaz.
Gelişim testi 6ayda bir tekrarlanabilir. Testin sonucuna göre çocuk takibe alınmışsa, her ay test tekrarlanmaz fakat her ay yapılacak olan rutin kontroller ile çocuğun hangi becerileri kazandığı, gelişim hızı takip edilir. Eğer ebeveynler çocuklarının yaşıtlarına göre ileride bir gelişim gösterdiğini düşünüyorsa bunun için 6yaşı beklemeli ve zekâ testi yaptırmalıdır.
Unutulmamalıdır ki gelişim testi, zekâ testi değildir.
Çocuk Gelişimci
Tuğba ARIKAN
@birbutungelisim
07 Ekim 2021 - Elbistan Kaynarca, Tuğba Arıkan tarafından kaleme alındı
https://www.elbistankaynarca.com/makale/7941869/tugba-arikan/gelisim-degerlendirme-nedir-neden-onemlidir