Madde 1 — Bu Yönetmeliðin amacý; ekolojik dengenin korunmasý, organik tarýmsal faaliyetlerin yürütülmesi, organik tarýmsal üretimin ve pazarlamanýn düzenlenmesi, geliþtirilmesi, yaygýnlaþtýrýlmasýna iliþkin usul ve esaslarý belirlemektir.
Kapsam
Madde 2 — Bu Yönetmelik; her türlü bitkisel, hayvansal ve su ürünleri üretimi ile kullanýlacak girdilerin organik tarým metoduna uygun olarak üretilmesi veya temini, orman ve doðal alanlardan organik tarým ilkelerine uygun olarak ürün toplanmasý, bu ürünlerin iþlenmesi, ambalajlanmasý, etiketlenmesi, depolanmasý, taþýnmasý, pazarlanmasý, kontrolü, sertifikalandýrýlmasý, denetimi ile cezai hükümlere iliþkin teknik ve idari hususlarý kapsar.
Dayanak
Madde 3 — Bu Yönetmelik, 1/12/2004 tarihli ve 5262 sayýlý Organik Tarým Kanununa dayanýlarak hazýrlanmýþtýr.
Tanýmlar
Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlýk: Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðýný,
Ýl Müdürlüðü: Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý Ýl Müdürlüðünü,
Komite: Organik Tarým Komitesini,
Kanun: Organik Tarým Kanununu,
Organik tarým faaliyetleri: Toprak, su, bitki, hayvan ve doðal kaynaklar kullanýlarak organik ürün veya girdi üretilmesi ya da yetiþtirilmesi, doðal alan ve kaynaklardan ürün toplanmasý, hasat, kesim, iþleme, tasnif, ambalajlama, etiketleme, muhafaza, depolama, taþýma, pazarlama, ithalat, ihracat ile ürün veya girdinin tüketiciye ulaþýncaya kadar olan diðer iþlemlerini,
Organik tarým metodu: Organik tarýmýn uygulanmasý esnasýndaki faaliyetlerin tümünü belirten metodu,
Konvansiyonel tarým metodu: Organik tarým metodu dýþýndaki tüm metotlarý,
Kontrol ve sertifikasyon kuruluþu: Organik ürünün veya girdinin, üretiminden tüketiciye ulaþýncaya kadar olan tüm aþamalarýný kontrol etmek ve sertifikalandýrmak üzere Bakanlýk tarafýndan yetki verilmiþ gerçek veya tüzel kiþileri,
Kontrol kuruluþu: Organik ürünün veya girdinin, üretiminden tüketiciye ulaþýncaya kadar olan tüm aþamalarýný kontrol etmek üzere, Bakanlýk tarafýndan yetki verilmiþ gerçek veya tüzel kiþileri,
Sertifikasyon kuruluþu: Tüm kontrolleri tamamlanmýþ organik ürün veya girdiyi, kontrol kuruluþunun yaptýðý kontrol ve bu kontrole iliþkin bilgi ve belgeler ile gerek duyulan hallerde yaptýracaðý analizlere dayanarak sertifikalandýrmak üzere Bakanlýk tarafýndan yetki verilmiþ gerçek veya tüzel kiþileri,
Yetkilendirilmiþ kuruluþ: Kontrol ve sertifikasyon kuruluþu, kontrol kuruluþu veya sertifikasyon kuruluþu olarak Bakanlýk tarafýndan yetki verilmiþ gerçek veya tüzel kiþileri,
Kontrol: Organik tarým faaliyetlerinin bu Yönetmeliðe uygun olarak yapýlýp yapýlmadýðýnýn belirlenmesi, düzenli kayýtlarýn tutulmasý, sonuçlarýn rapor edilmesi, gerek görülmesi halinde ürünün organik niteliðinin laboratuvar analizleri ile test edilmesini,
Kontrolör: Kontrol ve sertifikasyon kuruluþu adýna veya kontrol kuruluþu adýna, organik tarým faaliyetlerinin her aþamasýnýn ilgili mevzuata göre uygulanmasýný kontrol etmek üzere, Bakanlýk tarafýndan yetki verilmiþ gerçek kiþiyi,
Sertifiker: Kontrol ve sertifikasyon kuruluþu veya sertifikasyon kuruluþu adýna, kontrolü tamamlanmýþ ürünün veya girdinin organik olduðunu onaylamak üzere, Bakanlýk tarafýndan yetki verilmiþ gerçek kiþiyi,
Denetim: Organik tarým faaliyetlerinin, bu Yönetmeliðe uygun olarak yapýlýp yapýlmadýðýný tespit etmek amacýyla, yetkilendirilmiþ kuruluþlar, iþletmeler ve müteþebbisler ile kontrolör ve sertifikerlerin, Bakanlýk veya Bakanlýk tarafýndan denetim yetkisi verilen kuruluþlarca yapýlan her türlü denetimini,
Ýþletme: Yetkilendirilmiþ kuruluþun kontrolü altýnda, söz konusu kuruluþlarla sözleþme yapýlmak suretiyle organik ürün üretilen, iþlenen, depolanan ve pazarlanan yerleri,
Müteþebbis: Organik tarým faaliyeti yapan gerçek veya tüzel kiþiyi,
Organik bitkisel üretim: Ýnsan gýdasý, hayvan yemi, bitki besleme, çoðaltým materyali elde edilmesi, hammaddesini tarýmdan alan sanayilere organik hammadde temini, týbbi ve bilimsel amaçlarla her aþamasý bu Yönetmeliðe göre üretilen, yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan kontrol edilen ve sertifikalandýrýlan üretim faaliyetini,
Organik hayvansal üretim: Damýzlýk hayvan veya sperma kullanýlarak hayvan üretilmesi, hayvansal ürünlerden insan gýdasý ile hayvan ve bitki besleme ürünleri üretilmesi, hammaddesini tarýmdan alan sanayilere ve bilimsel çalýþmalara organik hammadde temini, her aþamasý bu Yönetmeliðe göre yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan kontrol edilen ve sertifikalandýrýlan üretim faaliyetini,
Organik su ürünleri üretimi: Denizler, iç sular, havuz, að kafes, baraj, göl, gölet, dalyan ve çiftliklerde organik tarým metoduyla yetiþtirilen balýk, su bitkisi, sünger, yumuþakça, kabuklu, memeliler gibi canlýlarla bunlardan imal edilen ürünlerden, insan gýdasý, stok takviyesi, hammaddesini tarýmdan alan sanayilere organik hammadde temini, sportif, týbbi ve bilimsel amaçlarla, her aþamasý bu Yönetmeliðe göre yetkilendirilmiþ kuruluþun denetiminde kontrol edilen ve sertifikalandýrýlan üretim faaliyetlerini,
Sertifikasyon: Bütün kontrol yöntemlerinin uygulanmasý sonucu iþletmenin, organik ürünün ve girdinin mevzuata uygun olarak belgelendirilmesini,
Sertifika: Bütün kontrol yöntemlerinin uygulanmasý sonucu iþletmenin, organik ürünün ve organik girdinin mevzuata uygun olduðunu gösteren belgeyi,
Çalýþma izni: Bu Yönetmeliðe göre çalýþacak kontrolör, sertifiker ile yetkilendirilmiþ kuruluþlara, Bakanlýk tarafýndan verilen izni,
Organik ürün: Organik tarým faaliyetleri esaslarýna uygun olarak üretilmiþ ham, yarý mamul veya mamul haldeki sertifikalý ürünü,
Konvansiyonel ürün: Konvansiyonel tarým metotlarý ile üretilmiþ ürünü,
Geçiþ süreci: Bu Yönetmelik hükümlerine göre faaliyete baþlanmasýndan, ürünün organik olarak sertifikalandýrýlmasýna kadar geçen dönemi,
Organik girdi: Organik tarým faaliyetlerinde kullanýlan materyali,
Organik ürün etiketi: Organik ürün veya ambalajý üzerinde yer alan, ürünü tanýtan veya içindekini belirten herhangi bir kelime, detay, ticari marka, tescilli marka, paket üzerinde yer alan resim, sembol, doküman, ilan, tabela veya tasma gibi her türlü yazýlý ve basýlý bilgi ve materyali,
Organik ürün logosu: Bu Yönetmeliðin Ek- 3 (C) bölümünde yer alan basýlý iþaretleri,
Biyolojik mücadele: Zararlý, hastalýk, yabancý ot ve diðer canlýlarýn kullanýlmasýyla, zararlý etmenin ekonomik zarar seviyesinin altýnda tutulabilmesi için yapýlan mücadele stratejisini,
Biyoteknik yöntemler: Hedeflenen zararlý türlere karþý, tuzak ve tuzak sistemleri, feromonlar, cezbediciler, uzaklaþtýrýcýlar, beslenmeyi ve yumurtlamayý engelleyiciler kullanýlarak yapýlan mücadeleyi,
Genetik yapýsý deðiþtirilmiþ organizmalar (GDO): Çiftleþme ve/veya doðal melezlemelerle yani türlerin kendi içindeki gen alýþveriþleriyle meydana gelmeyen, biyoteknolojik yöntemler kullanýlarak farklý türlerden ve mikroorganizmalardan alýnan genlerle yeni bir genetik materyal kombinasyonu yaratýlmýþ olan herhangi bir canlý organizmayý,
GDO ürünleri: GDO içeren, GDO’lardan oluþan veya GDO’lardan elde edilen ürünleri,
ifade eder.
ÝKÝNCÝ KISIM
Organik Tarýmýn Esaslarý
BÝRÝNCÝ BÖLÜM
Organik Tarým Faaliyetlerine Göre Genel Üretim
Organik tarýmýn genel kurallarý
Madde 5 — Organik tarýmýn genel kurallarý aþaðýda belirtilmiþtir.
a) Bu Yönetmelikte belirtilen kurallara uymak kaydýyla tüm ülke sathýnda organik tarým metodu uygulanabilir. Çevre kirliliðinden þüphe duyulan alanlarda organik tarým yapýlýp yapýlmayacaðýna, kontrol ve sertifikasyon kuruluþu veya kontrol kuruluþu tarafýndan karar verilir.
b) Organik tarým, müteþebbis ile yetkilendirilmiþ kuruluþ arasýnda imzalanan sözleþme esasýna dayanýr. Bu sözleþme; tarýmsal faaliyetin bu Yönetmelik hükümlerine göre yapýlacaðýný belirleyen yazýlý anlaþmayý ifade eder.
c) Organik tarým, yetkilendirilmiþ kuruluþun kontrolünde yapýlýr.
d) Konvansiyonel üretimde kullanýlan binalar, alet ve ekipmanlar, bu Yönetmeliðin Ek-8’inde verilen maddeler ile yýkanýp temizlendikten sonra organik üretimde kullanýlýr.
Organik tarýma baþlama
Madde 6 — Organik tarýma baþlama kurallarý aþaðýda belirtilmiþtir.
a) Organik tarým faaliyetinde bulunmak isteyen müteþebbis, kontrol ve sertifikasyon kuruluþuna veya kontrol kuruluþuna baþvurur. Aþaðýda yer alan bilgi ve belgelerin tamamlanmasýný müteakip sözleþme imzalanýr. Bu bilgi ve belgeler;
1) Müteþebbisin adý, adresi, T.C. kimlik numarasý ve vergi numarasýný içeren kimlik bilgi ve belgeleri,
2) Ýþletmenin yeri ve konumu,
3) Kadastro çalýþmasý tamamlanmýþ alanlarda tapu kaydý, tamamlanmamýþ alanlarda ise araziye ait kroki,
4) Müracaat edilen arazinin veya arazinin kullaným hakkýnýn kendine ait olduðuna dair bilgi ve belgeleri,
5) Gýda iþleyen iþyeri ise "Çalýþma Ýzni ve Gýda Sicili Belgesi", "Üretim Ýzin Belgesi".
Bu Yönetmeliðin yayýmý tarihinden önce sözleþme imzalamýþ olan müteþebbisler en geç altý ay içerisinde yukarýda belirtilen bilgi ve belgeleri tamamlamak zorundadýr.
b) Kontrol ve sertifikasyon kuruluþu veya kontrol kuruluþu, baþvuruda bulunan müteþebbisin organik tarým metoduyla üretime baþlayýp baþlayamayacaðýna karar verir.
c) Organik tarýma baþlamasý uygun bulunan müteþebbis, baþvurduðu kontrol ve sertifikasyon kuruluþu veya kontrol kuruluþu ile sözleþme yapar. Müteþebbis, organik tarým faaliyetini bireysel olarak yapabildiði gibi, üretici grubu ile de yapabilir. Bu durumda, müteþebbis üretici grubu adýna kontrol ve sertifikasyon kuruluþu veya kontrol kuruluþu ile sözleþme yapar. Müteþebbis; aracý tüccar, depolama, iþleme ve benzeri fason hizmetleri yaptýrdýðý gerçek ve tüzel kiþi ile de sözleþme yapar.
d) Yetkilendirilmiþ kuruluþ ile sözleþme imzalamýþ olan, orman ve doðal alanlardan ürün toplayacak müteþebbis, ürün toplamadan önce, bu alanlarýn mülkiyetinin veya kullanma hakkýnýn ait olduðu makamdan yazýlý izin alýr. Söz konusu alanlardan toplanan ürünler için geçiþ süreci, alanýn özelliðine göre, yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan belirlenir.
e) Su ürünleri üretimi yapacak müteþebbis, kamuya ait alanda üretim yapacaksa, ilgili kurumdan alýnacak yazýlý izin ile yetkilendirilmiþ kuruluþa baþvurarak sözleþme imzalar. Su ürünleri için geçiþ sürecini, tür özelliðine göre, yetkilendirilmiþ kuruluþ belirler.
f) Yetkilendirilmiþ kuruluþ, her bir üretim aþamasý için, ayrý ayrý sözleþme yapabileceði gibi, her faaliyeti ayrý ayrý belirtmek kaydýyla tek bir sözleþme de yapabilir. Yetkilendirilmiþ kuruluþ, müteþebbise ister baðýmsýz, ister üretici grubu dahilinde olsun, Komitece hazýrlanacak ve yetkilendirilmiþ kuruluþlara bildirilecek kodlama sistemine göre, bir kod numarasý verir.
Geçiþ süreci ile ilgili iþlemler
Madde 7 — Yetkilendirilmiþ kuruluþ sözleþme yaptýðý; organik bitkisel, hayvansal ve su ürünleri üretimi yapan, orman ve doðal alanlardan ürün toplayan müteþebbisi geçiþ sürecine alýr. Bitkisel üretimde organik tarýma baþlanmasýndan oniki ay sonra elde edilen ürünler geçiþ süreci ürünü olarak deðerlendirilir. Geçiþ süreci ürünü, "Organik tarým geçiþ süreci ürünüdür" etiketiyle pazarlanýr.
ÝKÝNCÝ BÖLÜM
Organik Tarým Metoduyla Bitkisel Üretim
Organik bitkisel üretim kurallarý
Madde 8 — Organik bitkisel üretim kurallarý aþaðýda belirtilmiþtir.
a) Organik bitkisel üretim, yetkilendirilmiþ kuruluþ ile sözleþme yapýlarak onun kontrolünde yapýlýr.
b) Organik bitkisel ürün yetiþtiriciliði yapacak müteþebbis geçiþ sürecine alýnýr. Geçiþ süreci, tek yýllýk bitkiler ile mera ve yem bitkilerinde iki yýl, çok yýllýk bitkilerde üç yýldýr. Tek yýllýk bitkiler ekim tarihi, çok yýllýk bitkilerde hasat tarihi göz önüne alýnýr.
c) Kontrol ve sertifikasyon kuruluþu veya kontrol kuruluþu; arazinin önceki yýllardaki kullaným durumu, yapýlan uygulamalar, bölgedeki genel durum ve yetiþtirilen ürünler, risk durumlarý, konu ile ilgili müteþebbis kayýtlarý ve raporlarýnýn incelenmesi neticesinde geçiþ sürecini uzatabilir ya da kýsaltabilir.
d) Yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan, aþaðýdaki kriterlere göre daha önceki faaliyetlerin yer aldýðý sürenin geçiþ döneminin bir parçasý olarak kabul edilmesine karar verilir.
1) Ek-1 (A) ve (B) bölümlerinde bulunan girdilerin dýþýndaki girdilerin geriye dönük olarak en az üç yýl kullanýlmadýðýnýn belgelenmesi halinde, bu süreç, geçiþ sürecinin bir parçasý olarak kabul edilir,
2) Üretim parsellerinin zorunlu çevre koruma ve kýrsal alanlarýn korunmasýna iliþkin alanlar içerisinde yer aldýðýnýn resmi bir belge ile belgelendirilmesi neticesinde bu süreç, geçiþ sürecinin bir parçasý olarak kabul edilir.
e) Organik tarýma geçmiþ veya geçiþ dönemi içerisinde bulunan ve Ek-1 (A) ve (B) bölümlerinde yer almayan girdilerin hastalýk veya zararlý kontrolünde kullanýlmasýnýn devletçe zorunlu kýlýndýðý hallerde yeniden belirlenecek geçiþ süreci kontrol ve sertifikasyon veya kontrol kuruluþunun teklifi ile komite tarafýndan azaltýlabilir.
f) Bir iþletmede, organik tarým metodu ile üretilen ürün ile ayný tür ve çeþitten olan yada bu ürünlerden kolaylýkla ayýrt edilemeyen konvansiyonel ürünler bir arada üretilemez. Ancak, çok yýllýk bitkisel ürünlerin üretiminde,
1) Müteþebbisin, iþletmenin tamamýný engeç beþ yýllýk plan dahilinde organik üretime geçireceðini taahhütte bulunmasý halinde,
2) Her birimden hasat edilen ürünlerin ayrý ayrý yerlerde tutulmasýný saðlayacak önlemlerin alýnmasý halinde,
3)Yetkilendirilmiþ kuruluþun, ürünlerden her birinin hasadýndan en az 48 saat önce haberdar edilmesi halinde,
4) Müteþebbisin, hasadýn tamamlanmasýndan hemen sonra, elde edilen ürünlerin kesin miktarý ile ayýrt edici özellikleri konusunda yetkilendirilmiþ kuruluþu bilgilendirmesi ve bu ürünlerin diðerlerinden ayrý tutulmasý için gerekli önlemlerin alýndýðýný teyit etmesi halinde,
ayný ürünün organik ve konvansiyonel üretiminin ayný iþletmede yapýlmasýna yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan izin verilir.
Tarýmsal araþtýrma yapýlmasý düþünülen alanlar ile tohum, vegetatif üretim materyalleri ve transplantasyon materyallerinin üretileceði durumlarda (f) bendinin (2), (3) ve (4) numaralý alt bentlerinde yer alan þartlar aranýr.
Toprak koruma, hazýrlama ve gübreleme
Madde 9 — Organik bitkisel üretimde toprak koruma, hazýrlama ve gübreleme kurallarý aþaðýda belirtilmiþtir.
a) Yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan yapýlan kontrollerde arazide toprak koruma tedbirleri alýnýp alýnmayacaðýna karar verilir.
b) Organik bitkisel üretimde, gereksiz ve toprakta erozyona neden olacak þekilde toprak iþleme yapýlamaz.
c) Topraðýn verimliliði ve biyolojik aktivitesi aþaðýda belirtilen yöntemlerle saðlanýr.
1) Çok yýllýk ekim rotasyon programý içerisinde baklagil ve derin köklü bitkilerin yetiþtirilmesi veya yeþil gübreleme yapýlmalýdýr.
2) Tek ürün için, yýlda hektar baþýna 170 kg saf azotu geçmeyecek þekilde organik hayvansal üretimden elde edilen gübre kullanýlmalýdýr.
3) Bu Yönetmelik hükümlerine göre üretim yapýlan arazilerden elde edilen karýþýk veya karýþýk olmayan organik materyallerin kullanýlmasý gerekmektedir.
d) Organik bitkisel üretim yapýlacak alanlarda, (c) bendindeki önlemlere raðmen yeterli toprak verimliliði ve biyolojik aktivitenin saðlanamamasý halinde, bu Yönetmeliðin Ek-1 (A) bölümünde yer alan gübre ve toprak iyileþtiriciler kullanýlabilir.
e) Kompost aktivitasyonu için, genetiði deðiþtirilmemiþ uygun bitkisel kaynaklý karýþým veya mikroorganizma karýþýmlarý kullanýlabilir.
f) Toprak koþullarý ile topraktaki veya bitkideki besin maddelerinin yararlýlýðýnýn artýrýlmasý için Ülkemiz tarýmsal üretiminde genel olarak kullanýmýna izin verilmiþ olan mikroorganizma preparatlarý yetkilendirilmiþ kuruluþun onayý ile kullanýlabilir.
g) Bu Yönetmeliðin yayýmý tarihinde Ek-1 (A) bölümünde yer almayan gübreleme veya toprak iyileþtirme ürünleri; bu Yönetmelikte bahsedilen uygulamalarla karþýlanamayan ürünün özel besin ihtiyacý veya özel toprak iyileþtirme amaçlarý için gerekli ve kullanýmlarý çevre üzerinde bulaþma veya kabul edilemez etkiler oluþturmuyorsa veya teþvik etmiyorsa, komitenin onayý ile kullanýmýna izin verilir.
h) Organik gübre ve toprak iyileþtiricilerin üretimi, ithalatý ve ihracatý için Bakanlýktan izin alýnýr. Bu izinlerden sonra, organik tarýmda kullanýlacak organik gübre ve toprak iyileþtiricileri için yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan uygunluk belgesi veya sertifika verilir.
Ekim ve dikim
Madde 10 — Organik bitkisel üretim ekim ve dikim kurallarý aþaðýda belirtilmiþtir.
a) Organik tarýmsal çoðaltým materyallerinin özellikleri aþaðýdaki þekilde olmalýdýr.
1) Tohum; genetik olarak yapýsý deðiþtirilmemiþ, döllenmiþ hücre çekirdeði içindeki DNA dizilimine dýþarýdan müdahale edilmemiþ, sentetik pestisitler, radyasyon veya mikrodalga ile muamele görmemiþ biyolojik özellikte ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak üretilmiþ olmalýdýr.
2) Fide; organik tohum veya ana bitkiden elde edilmiþ, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak üretimi sýrasýnda sentetik besleme ve büyütme maddeleri ile hormonlarýn kullanýlmadýðý, toprak ve iklim koþullarýna uygun olmalýdýr.
3) Fidan ve anaç; organik materyallerden elde edilmiþ, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak üretilmiþ, üretimi sýrasýnda sentetik bitki besleme ve büyütme maddeleri ile hormonlar kullanýlmamýþ, toprak ve iklim koþullarýna uygun olmalýdýr.
b) Kullanýlacak tohum, fide, fidan, anaç, misel, çelik, yumru gibi çoðaltým materyali organik tarým metoduyla üretilmiþ olmalýdýr. Ancak fide dýþýndaki çoðaltým materyallerinin, organik olarak elde edilememesi durumunda konvansiyonel üretimden gelen, Ek-1 (A) ve (B) bölümlerinde yer alan maddelerin dýþýndaki herhangi bir sentetik kimyasal madde ile muamele görmemiþ çoðaltým materyali kullanýlabilir.
c) Organik tarýmda GDO’lu çoðaltým materyalleri kullanýlmaz.
Bitki koruma
Madde 11 — Organik üretimde bitki koruma kurallarý aþaðýda belirtilmiþtir.
a) Hastalýk, zararlý ve yabancý otlarýn mücadelesinde aþaðýdaki hususlar dikkate alýnýr.
1) Hastalýk ve zararlýlara dayanýklý tür ve çeþit seçimi yapýlmalýdýr.
2) Uygun ekim nöbeti hazýrlanmalýdýr.
3) Uygun toprak iþleme yöntemleri uygulanmalýdýr.
4) Kültürel, biyolojik ve biyoteknik mücadele metotlarý uygulanmalýdýr.
b) Bitki hastalýk ve zararlýlarý ile yabancý otlara karþý yukarýda belirtilen hususlarýn uygulanamamasý veya yetersiz kalmasý halinde bu Yönetmeliðin Ek-1 (B) bölümünde belirtilen girdiler kullanýlýr.
c) Bu Yönetmeliðin yayýmý tarihinde Ek-1 (B) bölümünde yer almayan ürünler, zararlý, hastalýk ve yabancýot mücadelesi veya hayvan bina ve barýnaklarýnýn temizlenme ve dezenfeksiyonunda kullanýlacak ise aþaðýdaki koþullarý saðlamasý halinde komitenin onayý ile Ek-1 (B) bölümüne ilave edilebilir.
1) Zararlý, hastalýk ve yabancýotlarýn mücadelesi için gerekli, diðer kültürel, biyolojik mücadele metotlarý veya yetiþtirme alternatifleri mevcut deðilse,
2) Bitki koruma ürünleri; tohum, bitki, bitkisel ürün veya hayvan ve hayvansal ürünler ile doðrudan temas etmiyor ve çok yýllýk bitkilerde uygulandýðý dönem itibarýyla üründe kalýntý býrakmýyorsa,
3) Bu ürünlerin kullanýmý çevre üzerinde olumsuz etki yaratmýyorsa,
bu bentte yer alan hükümler bu Yönetmeliðin yayýmý tarihinden önce ortak kullanýmda olan ürünlere uygulanmaz.
d) Organik tarýmda kullanýlmasýna izin verilen pestisit ve benzeri maddelerin ruhsatlandýrýlmasýnda 15/5/1957 tarihli ve 6968 sayýlý Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri geçerlidir.
e) Organik tarýmda hastalýk, zararlý ve yabancý ot mücadelesinde kullanýlacak girdilerin üretimi ve ithalatý için Bakanlýktan izin alýndýktan sonra bu girdilere, yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan organik tarýmda kullanýlacaðýna dair uygunluk belgesi veya sertifika verilir.
Sulama
Madde 12 — Organik bitkisel üretim sulama kurallarý aþaðýda belirtilmiþtir.
a) Sanayi ve þehir atýk sularý ile drenaj sisteminden elde edilen drenaj sularý organik tarýmda kullanýlamaz, gerekli hallerde suyun uygunluðuna yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan yapýlacak kontrollerde karar verilir.
b) Sulama suyu çevre kirliliðine yol açmamalýdýr.
c) Sulama, toprak yapýsýnda bozulmaya ve erozyona yol açmamalýdýr.
Hasat
Madde 13 — Organik bitkisel üretim hasat kurallarý aþaðýda belirtilmiþtir.
a) Organik ürünlerin hasadýnda kullanýlan teknik araç ve gereçlerin ekolojik tahribat ve kirlilik oluþturmamasý gerekir.
b) Elle toplama materyalleri ürünün organikliðini bozmayacak yapýda olmalýdýr. Toplama materyalleri hijyenik olmalýdýr.
c) Ormanlar, doðal alanlar ve tarýmsal alanlarda doðal olarak yetiþen yenilebilir bitki ve kýsýmlarýnýn toplanmasýnda aþaðýdaki hususlara uyulur.
1) Toplama alaný, toplama iþleminin 3 yýl öncesine kadar bu Yönetmeliðin Ek-1’inde yer alan ürünler dýþýndaki ürünlerle muamele edilmemiþ olmalýdýr.
2) Toplama alaný son iki yýl içinde yangýn geçirmiþ olmamalýdýr.
3) Toplama alanýnda anýz yakýlmamalýdýr.
4) Toplama alanýndaki doðal yaþam dengesinin ve türlerin korunmasý saðlanmalýdýr.
Organik mantar üretimi
Madde 14 — Organik mantar üretiminde; bu Yönetmeliðin Ek-1 (A) bölümünün ilk dört satýrýnda yer alan çiftlik gübreleri, organik üretim metoduna göre üretim yapýlan arazilerden elde edilen saman benzeri tarýmsal kaynaklý ürünler, kimyasal olarak muamele görmemiþ torf, kesimden sonra kimyasal muamele görmemiþ odun, doðal yapýsýndaki toprak, sulama suyu özelliðindeki su ve kullanýmýna izin verilen toprak iyileþtiriciler ve mineral gübreler kullanýlýr. Bu Yönetmeliðin Ek-1 (A) bölümünde ilk dört satýrýnda yer alan çiftlik gübreleri bulunmadýðý takdirde % 25 oranýnda bu kýsýmdaki ihtiyaçlarý karþýlayan çiftlik gübresi kullanýlýr.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Organik Tarým Metoduyla Hayvansal Üretim
Organik hayvansal üretim kurallarý
Madde 15 — Organik hayvansal üretim kurallarý aþaðýda belirtilmiþtir.
a) Organik hayvancýlýkta, tür ve ýrk seçiminde yerel koþullar göz önüne alýnýr, hastalýða dayanýklý tür ve ýrk seçimine dikkat edilir. Burada açýklanmayan hususlarda; 28/2/2001 tarihli ve 4631 sayýlý Hayvan Islahý Kanunu hükümleri uygulanýr.
b) Organik iþletmelerden getirilen ve tamamen organik yemlerle beslenilen, genetik yapýsý deðiþtirilmemiþ, çevreye, iklim koþullarýna ve hastalýklara dayanýklý hayvanlar damýzlýk olarak kullanýlýr.
c) Organik hayvan yetiþtiriciliðinde tabii tohumlama esastýr. Embriyo transferi yapýlamaz. Damýzlýk hayvanlardan tamamen doðal yöntemlerle elde edilen, saklanan ve kullanýlan sperma ile suni tohumlama yapýlabilir.
d) Organik hayvancýlýk yapacak iþletmelerdeki hayvanlar, meralara veya açýk hava gezinti alanlarýna veya açýk alanlara eriþebilmeli ve birim alan baþýna düþen hayvan sayýsý, üretim birimindeki bitkisel üretime yeterli hayvan gübresi saðlayabilecek þekilde sýnýrlý olmalýdýr. Organik gübre stoklama kapasitesi ya da yayýlan nitrojen miktarý, kullanýlan tarýmsal alanda tek ürün için 170 Kg/N/Ha/Yýl’ý aþamaz. Bu miktar aþýldýðýnda, müteþebbisin ayný bölgede baþka bir alan edinmesi veya yetkilendirilmiþ kuruluþun onayý ile komþu iþletmelerde bu olanaðý saðlamasý gereklidir. Yetkilendirilmiþ kuruluþ çevre koruma maksadýyla stoklama kapasitesini azaltabilir.
e) Organik hayvancýlýkta ayný üretim biriminde bulunan tüm hayvanlar, bu Yönetmelik hükümlerine göre yetiþtirilmelidir. Ancak, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yetiþtirilmeyen hayvanlar, yetiþtirildikleri binalarýn ve arazilerin bu Yönetmelik kurallarýna uygun olarak yetiþtirme yapýlan birimlerden açýkça ayrý olmasý ve ayrý türlerin bulunmasý þartýyla ayný iþletmede bulunabilirler.
f) Bu Yönetmelik hükümlerine göre yetiþtirilmeyen ayný tür hayvanlar, bu Yönetmelik hükümlerine göre yetiþtirilen hayvanlar ile ayný anda merada olmamalýdýr.
g) Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yetiþtirilen hayvanlar aþaðýdaki hususlarýn bulunmasý þartýyla konvansiyonel yetiþtirilen hayvanlarla farklý zamanlarda ortak arazilerde otlatýlabilirler.
1) Araziler geçiþ sürecini tamamlamýþ olmalýdýr.
2) Bu Yönetmelik hükümlerine göre yetiþtirilmemiþ hayvanlar, ekstansif üretimden gelmiþ olmalýdýr.
3) Bu Yönetmelik hükümlerine göre yetiþtirilen hayvanlardan elde edilen ürünler; ortak arazileri kullanan ve bu Yönetmelik hükümlerine göre yetiþtirilmeyen hayvanlarla ayný anda otlatýlmadýklarý, bir kontrol ve sertifikasyon kuruluþu veya kontrol kuruluþunca onaylanmadýkça organik olarak kabul edilemez.
h) Organik yem bitkileri üretimi yapýlacak arazi, aþaðýdaki hükümlere göre geçiþ sürecine alýnýr;
1) Organik hayvan yetiþtiriciliði ve hayvansal üretim yapýlacak arazi ve otlaklar 2 yýllýk geçiþ sürecine alýnýr.
2) Otobur olmayan hayvanlar tarafýndan kullanýlan otlaklar, açýk barýnaklar ve gezinti alanlarý için geçiþ süresi bir yýla indirilir. Söz konusu araziler bu Yönetmelik ekinde izin verilen ürünlerden baþka ürünlerle iþlem görmediyse geçiþ süresi yetkilendirilmiþ kuruluþlarca 6 aya indirilir.
ý ) Hayvan ve hayvansal ürünlerin geçiþ süreci;
1) Et üretiminde büyükbaþ hayvanlarda 12 ay, küçükbaþ hayvanlar ve domuzlar için 6 ay olmalýdýr. Ancak organik süt sýðýrcýlýðý iþletmelerinde sürüden et amaçlý ayrýlacak hayvanlar için bu süre yaþam süresinin 3/4’ dür.
2) Süt üretimi için yetiþtirilen hayvanlar için 6 ay olmalýdýr.
3) Et üretimine yönelik kanatlýlarda, üç günlük yaþtan büyük olmamak kaydýyla 10 hafta, yumurta üretimine yönelik kanatlýlarda ise 6 haftadýr.
j) Damýzlýk tür veya ýrk seçiminde, hayvanlarýn yerel koþullara adaptasyonu, hastalýklara olan dirençleri göz önünde bulundurulmalýdýr. Bununla birlikte, yoðun üretimde kullanýlan bazý damýzlýk veya ýrklara iliþkin özel hastalýk ve saðlýk problemleri olmayanlar damýzlýk olarak kullanýlýr. Öncelik yerli tür ve ýrklara verilir.
k) Bir sürü ilk kez tesis edilirken organik olarak yetiþtirilmiþ hayvanlar yeterli sayýda olmadýðýnda, konvansiyonel yetiþtirilmiþ hayvanlar aþaðýdaki hususlara uyulmak þartýyla organik hayvancýlýkta kullanýlabilir;
1) Yumurta üretimi için piliçler 18 haftadan büyük olamaz.
2) Etlik piliçler geldikleri çiftlikten ayrýldýklarýnda üç günlük yaþtan büyük olamaz.
3) Buzaðýlar ve taylar sütten kesilir kesilmez bu Yönetmelik hükümlerine göre yetiþtirilmelidir ve her koþulda 6 aylýktan küçük olmalýdýr.
4) Kuzular ve oðlaklar sütten kesilir kesilmez bu Yönetmelik hükümlerine göre yetiþtirilmelidirler ve 60 günden büyük olmamalýdýr.
5) Domuz yavrularý sütten kesildikleri andan itibaren bu Yönetmelik hükümlerine göre yetiþtirilmiþ olmalý ve 35 kg’dan az olmalýdýr.
6) Yetkilendirilmiþ kuruluþun onayýna tabi olarak, hayvansal üretim biriminde varolan bu Yönetmeliðin kurallarý ile uyuþmayan hayvanlar organik üretime geçiþ yapabilirler.
l) Organik sýðýr besisi yapýlan iþletmede yeniden sürü tesis edilirken; öncelikle organik hayvancýlýk yapýlan iþletmelerden, bulunamamasý halinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun þartlardaki besi danalarý konvansiyonel hayvancýlýk yapýlan iþletmelerden getirilebilir.
m) Sürünün büyütülmesi ve/veya sürünün yenilenmesi için organik olarak üretilen hayvanlarýn bulunamamasý halinde her yýl yetiþkin büyük baþ hayvanlarýn maksimum % 10’u, domuz ve küçük baþ hayvanlarýn maksimum % 20’si diþi olarak, yetkilendirilmiþ kuruluþun onayý ile organik olmayan üretim yerlerinden getirilebilir.
Bu oranlar aþaðýdaki durumlarda yetkilendirilmiþ kuruluþun onayý ile sürünün % 40’ý oranýnda artýrýlabilir;
1) Müteþebbisin yazýlý taahhüdü ile sürü büyüklüðünün artýrýlmasý garanti edilmesi halinde,
2) Irk deðiþtirildiðinde,
3) Yeni bir hayvansal üretim geliþtirildiðinde,
4) Çiftlikteki hayvan ýrký yok olma tehlikesi altýndaysa,
n) (m) bendinde belirtilen yüzdeler 10 adetten az büyükbaþ hayvan veya 5 adetten az küçükbaþ ve domuz bulunan üretim birimlerinde uygulanamaz. Bu birimlerde yukarýda belirtilen yenileme iþlemleri yýlda azami 1 hayvan ile sýnýrlýdýr.
o) Damýzlýk erkekler, sonradan bu Yönetmelik hükümlerine göre yetiþtirilmesi ve beslenmesi þartý ile organik olmayan iþletmelerden getirilebilir.
p) Hayvanlarýn organik hayvansal üretim yapmayan çiftliklerden saðlanmasý durumunda hayvan saðlýðý kurallarýna dikkat edilir. Özel koþullar ve karantina dönemine baðlý olarak kontrol testleri yapýlýr.
r) Organik hayvan yetiþtiriciliði ve hayvansal üretim yapan iþletmeler, hayvanlarýn giriþ ve çýkýþý ile tüm tedavi uygulamalarýyla ilgili düzenli kayýtlarý tutar.
Organik hayvansal üretimde yem temini ve hayvan besleme
Madde 16 — Organik hayvansal üretimde yem temini ve hayvan besleme kurallarý aþaðýda belirtilmiþtir.
a) Kürk hayvaný, pet hayvaný dýþýnda, organik hayvan yetiþtiriciliðinde, hayvanlar organik olarak üretilmiþ kaba ve kesif yemlerle beslenmelidir.
b) Besleme ile hayvanlarýn farklý geliþim evrelerindeki beslenme ihtiyaçlarý karþýlanýrken, üretimi yükseltmekten ziyade, kaliteli üretim saðlanmalýdýr. Hayvanlarýn zorlama ile beslenmesi yasaktýr.
c) Hayvanlar, öncelikle yetiþtirildikleri iþletmeden saðlanan organik yemlerle, mümkün olmamasý halinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun hareket eden diðer iþletmelerden saðlanan ve bu Yönetmeliðin Ek-7’sinde verilen yemlerle beslenir.
d) Ortalama olarak rasyon formüllerinin kuru maddesinin % 30’una kadarý, geçiþ sürecindeki maddeleri içerebilir. Geçiþ sürecindeki yem maddeleri hayvanlarýn yetiþtirildiði iþletmeden temin ediliyorsa bu oran % 60’a kadar çýkarýlabilir.
e) Yavrularýn beslenmesi öncelikle ana sütüyle saðlanmalýdýr. Mümkün olmamasý halinde ayný sürüden elde edilen sütlerle beslenilmelidir. Türlere baðlý olarak yavrularýn süt ile beslenmeleri gereken asgari süre; büyükbaþ hayvanlarda ve taylarda 90 gün, küçükbaþ hayvanlarda 60 gün ve domuzlarda 40 gündür.
f) Yetiþtirme sistemi; yýlýn deðiþik dönemlerinde hayvanlarýn otlaklara ulaþabilmelerine mümkün olduðunca olanak saðlamalýdýr. Rasyonda; silaj, taze veya kuru ottan oluþan günlük kaba yemin kuru madde içeriði en az % 60 olmalýdýr. Bununla birlikte, Yetkilendirilmiþ kuruluþ, süt üretimine yönelik hayvanlarda laktasyonun baþlarýnda azami 3 aylýk bir süre için bu oranýn % 50’ ye indirilmesine izin verebilir.
g) Çiftçinin yemlerini yalnýzca organik üretimden saðlayamamasý durumunda, konvansiyonel yem maddelerinin sýnýrlý oranda kullanýlmasýna izin verilir. Her yýl için izin verilen konvansiyonel yem maddeleri oraný, geviþ getiren hayvanlarda % 10 ve diðerlerinde % 20’dir. Bu oranlar tarýmsal kaynaklý yem maddelerinin kuru maddesi üzerinden yýllýk olarak hesaplanýr. Nakil dönemleri hariç olmak üzere günlük rasyonda izin verilen konvansiyonel yem oraný, kuru madde üzerinden % 25 düzeyindedir. Bu uygulamalar yetkilendirilmiþ kuruluþun izniyle yapýlýr.
h) Doðal afetler nedeniyle yem üretiminin azalmasý halinde, afet bölgesinde kýsa bir süre için Komitenin belirleyeceði oranda konvansiyonel yem maddelerinin hayvan beslenmesinde kullanýmýna izin verilebilir.
ý) Domuz ve kanatlý rasyonlarýna kaba yem, taze veya kuru ot veya silaj eklenmelidir.
j) Yalnýzca bu Yönetmeliðin Ek-7’sindeki ürünler, silaj yapýmýnda katký ve iþleme maddesi olarak kullanýlabilir.
k) Bu Yönetmeliðin Ek-7 (A) bölümünde yer alan tarýmsal kaynaklý, kimyasal solvent kullanýlmadan üretilmiþ ve hazýrlanmýþ konvansiyonel yem maddeleri hayvan beslemede kullanýlabilir.
l) Hayvansal kaynaklý yem maddeleri, yalnýzca bu Yönetmeliðin Ek-7 (B) bölümünde yer alýyorsa kullanýlabilir.
m) Bu Yönetmeliðin Ek-7 (C) bölümünde yer alan mineral kaynaklý yem maddeleri ve bu Yönetmeliðin Ek- 7 (D) bölümünde yer alan eser maddeler, vitaminler, provitaminler ve benzer etkisi olan kimyasal açýdan tam tanýmlý maddeler yer alýyorsa kullanýlýr.
n) Enzimler, koruyucular, mikroorganizmalar, baðlayýcýlar, topaklanma önleyiciler, antioksidanlar, silaj katký maddeleri, hayvan beslemede kullanýlan ürünler ve yem iþlemede yardýmcý maddeler, bu Yönetmeliðin Ek-7 (D) bölümünde yer alýyorsa kullanýlabilir.
o) Antibiyotikler, koksidiyostatikler, týbbi maddeler ile büyümeyi veya üretimi artýrýcý diðer maddeler hayvan beslenmesinde kullanýlamaz.
p) Yem maddeleri, yem katký maddeleri, yem iþlemeye mahsus yardýmcý maddeler ve hayvan beslenmesinde kullanýlan ürünler; genetiði deðiþtirilmiþ organizmalar veya bunlardan elde edilmiþ ürünler kullanýlarak üretilmiþ olamaz.
r) Organik olarak üretilmiþ veya iþlenmiþ yemlerde aranan þartlar:
1) Konvansiyonel yem ile organik yem ayný fabrikada ayný anda iþlenemez.
2) Ürünlerin bileþiminde yer alan maddeler ya da bu ürünlerin hazýrlanmasýnda kullanýlan baþka herhangi bir madde iyonlaþtýrýcý radyasyon-ýþýnlama içeren uygulamalardan geçmemiþ olmalýdýr.
3) Organik yemler mutlaka etiketlenmelidir. Etiket üzerinde;
Yemin organik miktarý kuru madde üzerinden belirtilmelidir.
Organik üretim metoduyla elde edilen yem materyalinin yüzdesi yazýlmalýdýr.
Geçiþ dönemi ürünlerinden elde edilen yem materyallerinin yüzdesi yazýlmalýdýr.
Tarýmsal kökenli yem maddelerinin toplam yüzdesi etiket üzerinde belirtilmelidir.
Yetkilendirilmiþ kuruluþun ismi etiket üzerinde bulunmalýdýr.
4) Organik olarak üretilen yemler ile konvansiyonel olarak üretilen yemlerin fiziksel olarak ayrý yerlerde tutulmasý ve depolanmasý gerekmektedir.
5) Organik yem hazýrlamada kullanýlan her türlü donanýmýn, konvansiyonel yem hazýrlamada kullanýlan her türlü donanýmdan bütünüyle ayrýlmasý gerekmektedir.
6) Konvansiyonel yem hazýrlama ünitelerinde aþaðýdaki þartlara uymak koþulu ile organik yem hazýrlanabilir
Yem hazýrlama ünitesinde ayný zamanda hem konvansiyonel hem de organik yem hazýrlanamaz.
Yem hazýrlamaya baþlamadan önce bu Yönetmeliðin Ek-8’inde verilen maddelerle yem hazýrlama ünitesinin temizliðinin yapýlmasý gerekmektedir.
s) Organik olarak üretilmiþ yemler ya da bunlardan elde edilmiþ ürünler konvansiyonel üretilmiþ yemlerle karýþmaya ve bulaþmaya meydan vermeyecek biçimde birarada nakledilebilir. Yemlerin nakledileceði araçlarýn bu Yönetmeliðin 8 No’lu ekinde verilen maddelerle temizlenir. Nakil esnasýndaki ürün miktarý ile teslimattaki ürün miktarýnýn kayýt altýna alýnmasý gerekmektedir.
t) 29/5/1973 tarihli ve 1734 sayýlý Yem Kanunu ve diðer ilgili mevzuata göre, yem fabrikalarýnda organik olarak üretilecek yemler öncelikle yetkilendirilmiþ kuruluþca organik olduðuna dair uygunluk belgesi verildikten sonra rasyon formülleri Bakanlýkça tescil edilir. Ancak bu iþlemden sonra yetkilendirilmiþ kuruluþ kontrolünde yem fabrikalarýnda organik yem üretimine geçilir.
Hayvan saðlýðý ve veteriner müdahalesi
Madde 17 — Organik hayvan yetiþtiriciliðinde hayvan saðlýðý ve veteriner hekim müdahalesi kurallarý aþaðýda belirtilmiþtir.
a) Organik hayvan yetiþtiriciliðinde hastalýk önleyici tedbirler;
1) Uygun damýzlýk ýrklarýn seçilmesi,
2) Hayvanlarýn doðal baðýþýklýklarýný artýrýcý düzenli egzersiz için gezinti alanlarýna veya otlaklara ulaþýmý ve kaliteli yem kullanýmýnýn saðlanmasý,
3) Aþýrý kalabalýk nedeni ile hayvanlarda saðlýk problemlerini önlemek için uygun yerleþim sýklýðý saðlanmasýdýr.
b) Tüm önleyici tedbirlere raðmen bir hayvanýn hastalanmasý veya yaralanmasý durumunda, gerekiyorsa uygun bir barýnakta izole edilerek, derhal tedavi edilmelidir.
c) Organik hayvancýlýkta veteriner hekim gözetiminde veteriner týbbi ilaçlarýnýn kullaným usul ve esaslarý;
1) Tedaviye alýnan hayvan türü üzerinde tedavi edici etkisinin bulunmasý ve tedavi koþullarýna uygun olmasý kaydýyla kimyasal sentezlenmiþ veteriner týbbi ürünler yerine, bitki alýntýlarý ve bitki özleri gibi bitkisel ilaçlar, probiyotikler, organik asitler, bitki, hayvan veya mineral kaynaklý maddeler, eser maddeler ve ürünleri ve homeopat tedavi yöntemleri kullanýlýr.
2) Yukarýda bahsedilen maddelerin kullanýmýnýn hastalýkla veya yaralanmayla mücadelede yetersiz kalmasý durumlarýnda ve hayvanýn acý çekmemesi için tedavi amacý ile kimyasal bileþimli ilaçlar veya antibiyotikler yetkilendirilmiþ kuruluþun izni ile kontrollü olarak kullanýlabilir.
3) Kimyasal olarak sentezlenmiþ veteriner týbbi müstahzarlar veya antibiyotikler, hastalýk önleyici uygulamalar için kullanýlamaz.
d) Organik hayvan yetiþtiriciliðinde, hayvanlarýn genetik yapýsý deðiþtirilemez ve genetik yapýsý deðiþtirilmiþ organizmalar organik hayvansal üretimde girdi olarak kullanýlamaz. Gen teknolojisi metotlarý ile hayvan ýslahýna izin verilmez. Büyüme veya üretimi artýrýcý maddelerin kullanýmý ve üremeyi kontrol etmek amacýyla veya diðer amaçlarla hormon ya da benzeri maddelerin kullanýmý yasaktýr. Ancak hormonlar, tedavi amaçlý veteriner hekim uygulamasý olarak hasta hayvana verilebilir.
e) Veteriner ilaçlarýnýn kullanýlacaðý zaman konulan teþhis, müdahale yöntemi, ilacýn dozu, tedavi süresi ve ilacýn yasal kesilme süresi ile birlikte kullanýlan ürün kayýt edilmelidir.
f) Bir hayvana normal koþullarda verilen veteriner ilaçlarýnýn son uygulandýðý tarih ile bu hayvanlardan organik ürün elde edilme tarihi arasýndaki süre, yani ilacýn tanýmlanmýþ yasal arýnma süresi organik yetiþtiricilikte, konvansiyonel yetiþtiricilikteki uygulamanýn iki katý veya yasal arýnma süresi belirtilmemiþ hallerde ise 48 saat olmalýdýr.
g) Aþý uygulamalarý, parazit tedavisi veya ülkemizce zorunlu olarak belirlenen hayvan hastalýk ve zararlýlarý ile mücadele programlarý haricinde, bir hayvanýn veya hayvan grubunun bir yýl içerisinde ikiden fazla kimyasal sentezlenmiþ veteriner týbbi müstahzarlar veya antibiyotiklerin uygulanmasý halinde, söz konusu hayvanlar veya bu hayvanlardan elde edilen ürünler organik ürün olarak satýlamaz ve yetkilendirilmiþ kuruluþun izni ile yeniden geçiþ sürecine alýnýr.
h) Ülkesel zorunlu mücadele programlarý dýþýnda iþletmenin bulunduðu alanda ihbari mecburi bulaþýcý ve salgýn bir hastalýðýn ortaya çýkmasý halinde, 8/5/1986 tarihli ve 3285 sayýlý Hayvan Saðlýðý ve Zabýtasý Kanunu ve diðer ilgili mevzuat hükümlerine uyulur ve baðýþýklýk saðlayan veteriner biyolojik maddeleri kullanýlabilir.
Yetiþtiricilik uygulamalarý, barýnak ve bakým þartlarý
Madde 18 — Organik hayvansal üretimde yetiþtiricilik uygulamalarý, barýnak ve bakým þartlarý aþaðýda belirtilmiþtir:
a) Koyunlarda kuyruk kesme amacý ile elastik bant takýlmasý, kuyruk kesme, diþ kesme, gaga kesme ve boynuz köreltme uygulamalarý organik yetiþtiricilikte sistematik olarak uygulanamaz. Yolma gibi yöntemler uygulanmaz. Bu uygulamalarýn bir kýsmýna genç hayvanlarda boynuz köreltme uygulamasýnda olduðu gibi güvenlik, hayvan saðlýðý, rahatlýðý ve hijyen için yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan izin verilebilir. Bu tür uygulamalar ve ürün kalitesini artýrmaya yönelik fiziksel kastrasyon uygulamalarý, hayvanlar en uygun yaþta iken uzman kiþiler tarafýndan hayvanlara acý çektirmeden yerine getirilmelidir.
b) Hayvanlarýn baðlý olarak tutulmasý yasaktýr. Ancak, yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan hayvanlarýn güvenliði ve refahý için, müteþebbisçe zorunluluðunun ortaya konulmasý koþulu ile hayvanlarýn sýnýrlý bir süre için baðlanmasýna izin verilebilir.
c) 10 baþ veya daha az sayýdaki büyükbaþ hayvan gruplarýnda, davranýþ ihtiyaçlarýna uygun olarak grup içerisinde tutmak mümkün deðilse, haftada en az iki kez otlatma alanlarýna ve açýk barýnak alanlarýna veya egzersiz alanlarýna ulaþmalarýný saðlamak koþulu ve yetkilendirilmiþ kuruluþun onayý ile baðlanabilirler.
d) Hayvanlarýn gruplar halinde yetiþtirilmeleri durumunda grubun büyüklüðü; hayvan türünün geliþim evrelerine ve davranýþ biçimlerine baðlý olup, bir uzman görüþü ýþýðýnda yetkilendirilmiþ kuruluþça belirlenir. Hayvanlarýn, kansýzlýðý teþvik edecek koþullarda tutulmasý veya rasyonlarýn kullanýlmasý yasaktýr.
e) Hayvan barýnaklarý, sýhhi bir yapý malzemesinden inþa edilmeli, barýnaklarýnýn koþullarý hayvanlarýn biyolojik ve ýrk ihtiyaçlarýný karþýlamalýdýr. Hayvanlar yem ve suya kolayca eriþebilmelidirler. Binalarýn yalýtýmý, ýsýnmasý ve havalandýrýlmasý; hava akýmýný, toz seviyesini, ýsýyý, nispi nemi ve gaz konsantrasyonunu hayvanlara zarar vermeyecek sýnýrlar içerisinde tutacak þekilde olmalýdýr. Barýnaklar; bol miktarda doðal havalandýrma ve ýþýk giriþine izin vermelidir.
f) Serbest gezinti alanlarý, açýk hava gezinti alanlarý veya açýk barýnak alanlarý; yerel hava koþullarýna ve ilgili türe baðlý olarak yaðmura, rüzgara, güneþe ve aþýrý sýcaklýða karþý yeterli korunma saðlamalýdýr.
g) Barýnaklar hayvanlara rahatça ve doðal olarak durabilecekleri, kolayca yatabilecekleri, dönebilecekleri, kendilerini temizleyebilecekleri, tüm doðal pozisyonlarý alabilecekleri ve gerinme ve kanat çýrpma gibi tüm doðal hareketleri yapabilecekleri yeterli büyüklükte yer saðlayacak þekilde olmalýdýr.
h) Kapalý barýnaklarýn ve açýk gezinti alanlarýnýn asgari alanlarý ve farklý hayvan türleri ve kategorileri için diðer barýnak özellikleri bu Yönetmeliðin Ek-6’sýnda belirtilen kriterlere uygun olmalýdýr.
ý) Ýklim koþullarýnýn hayvanlarýn açýk havada yaþamalarýna imkan verdiði bölgelerde hayvan barýnaklarýnýn yapýlmasý zorunlu deðildir.
j) Ýþletmede kokuyu azaltmak, böcek ve kemirgenlerle mücadele amacýyla, dýþký, idrar ve dökülmüþ veya daðýlmýþ gýdalar ortamdan uzaklaþtýrýlmalýdýr. Bütün bu tedbirlere raðmen böceklerin ve diðer kemirgenlerin hayvan barýnaklarýndan ve diðer tesislerden uzaklaþtýrýlamamasý durumunda, yalnýzca bu Yönetmeliðin Ek-1 (B) bölümünün B.6 kýsmýnda verilen girdiler kullanýlýr.
k) Tüm memeliler, otlak veya açýk hava egzersiz alanlarýna veya açýk bir barýnak alanýna ulaþabilmelidir ve hayvanlarýn psikolojik koþullarý, hava koþullarý ve arazinin durumu izin verdiði sürece hayvanlar bu yerleri kullanabilmelidir. Otoburlar, koþullar elverdiði sürece otlaklara ulaþabilmelidir.
l) Otobur hayvanlarýn otlama dönemlerinde meralara eriþebilmeleri halinde ve kýþ barýnaklarýnýn hayvanlara hareket serbestisi vermesi durumunda, kýþ aylarýnda hayvanlara açýk gezinti alanlarý ve açýk alanlar saðlanmasý zorunluluðu kaldýrýlabilir. Ancak; Bir yýldan yaþlý boðalar, meralara, açýk gezinti alanlarýna ve açýk alanlara eriþebilmelidirler. Besinin son döneminde büyükbaþlar, domuzlar ve küçükbaþlar, yaþam sürelerinin 1/5’ini geçmemesi kaydýyla ve her durumda yetkilendirilmiþ kuruluþun belirleyeceði süre kadar kapalý alanlarda kalabilirler.
m) Hayvan barýnaklarýnýn zemini düzgün olmalý fakat kaygan olmamalýdýr. Toplam zemin alanýnýn asgari yarýsý, sert ve düz olmalýdýr.
n) Altlýk; sap-saman veya diðer uygun doðal maddeden oluþmalýdýr. Altlýk olarak kullanýlan materyal, organik tarýmda gübre olarak kullanýlmasýna izin verilen her türlü mineral madde ile iyileþtirilebilir ve güçlendirilebilir.
o) Buzaðýlar 1 haftalýk yaþtan sonra bireysel bölmelerde tutulmamalýdýr.
p) Kanatlýlar açýk yetiþtirme koþullarýnda yetiþtirilmelidir ve kafeslerde tutulmamalýdýrlar. Su kanatlýlarý iklim þartlarýnýn elverdiði sürece hayvanýn rahatlýðý veya hijyen þartlarý nedeniyle akarsulara, gölet veya göllere eriþebilmelidirler.
r) Kümeslerde aþaðýdaki asgari þartlarý karþýlamalýdýr;
1) Zeminin asgari üçte biri, parçalý veya ýzgaralý yapýda deðil, düz bir yapýda olmalý ve sap-saman, talaþ, kum veya kýsa çim gibi maddelerle kaplý olmalýdýr.
2) Yumurta tavuðu kümeslerinde zeminin yarýdan fazlasý dýþký toplanmasýna elveriþli olmalýdýr.
3) Kanatlý grubunun ve kanatlýnýn büyüklüðü ile orantýlý büyüklükte tünek bulunmalýdýr. Bu konudaki standartlar bu Yönetmeliðin Ek-6 (B) bölümüne uygun olmalýdýr.
4) Kanatlýnýn büyüklüðüne göre giriþ/çýkýþ delikleri olmalý ve bu delikler kanatlý barýnaðýnýn her 100 m2 si için asgari toplam 4 m uzunlukta olmalýdýr.
5) Her kanatlý barýnaðýnda aþaðýdakilerden fazla hayvan barýndýrýlmamalýdýr;
4800 adet etlik piliç,3000 adet yumurta tavuðu,5200 adet afrika tavuðu, 4000 adet diþi muskovi veya pekin ördeði,
3200 adet erkek muskovi veya pekin ördeði veya diðer ördekler, 2500 adet et horozu, kaz veya hindi,
6) Et üretimine yönelik kanatlý barýnaklarýnýn her birinin toplam kullanýlabilir alaný 1600 m2 yi aþmamalýdýr.
s) Yumurta tavuklarýnda doðal ýþýk ile suni ýþýklandýrmanýn toplamý günde 16 saati geçemez. Suni ýþýklandýrma olmadan asgari sekiz saat dinlenme süresi uygulanýr.
t) Kanatlýlar iklim koþullarýnýn elverdiði durumlarda açýk hava barýnaklarýna ulaþabilmeli ve mümkün olduðunca bu durum yaþamlarýnýn asgari 1/3’ünde uygulanmalýdýr. Bu açýk hava barýnaklarý çoðunlukla bitki örtüsü ile kaplanmalý, koruyucu tesisler bulunmalý ve hayvanlarýn yeterli sayýda suluk ve yemliklere eriþmelerine imkan vermelidir.
u) Saðlýk nedenleriyle, iki yetiþtirme dönemi arasýnda kümesler boþ býrakýlmalý, bu süre içerisinde binalar ve tesisat temizlenmeli ve dezenfekte edilmelidir. Ayrýca, her kanatlý grubunun yetiþtirilmesi tamamlandýðýnda gezinti alanlarý saðlýk nedeniyle boþ býrakýlarak, bitki örtüsünün yeniden geliþmesine imkan verilmelidir. Yetkilendirilmiþ kuruluþlar, barýnaklarýn boþ býrakýlmasý gereken dönemleri belirlerler. Bu gereklilik barýnaklarda tutulmayan ve gün boyunca serbestçe gezinen küçük miktarlardaki kanatlýlara uygulanmaz.
v) Kanatlýlarda asgari kesim yaþlarý aþaðýda belirtilmiþtir.
Tavuklar 81 günlük, Et horozlarý 150 günlük, Pekin ördeði 49 günlük, Diþi muskovi ördeði 70 günlük, Erkek muskovi ördeði 84 günlük, Yaban ördeði 92 günlük, Afrika tavuðu 94 günlük, Hindi ve kaz 140 günlük.
Nakliye ve kesim
Madde 19 — Organik hayvan nakliyesi ve kesim kurallarý aþaðýda belirtilmiþtir.
a) Hayvanlarýn nakliyesinde uyulmasý gereken kurallar;
1) Hayvanlarýn nakilleri stressiz ve kýsa zamanda gerçekleþtirilecek þekilde yapýlýr.
2) Yükleme ve boþaltma iþlemleri dikkatlice ve hayvanlarý zorlamak amacýyla herhangi bir alet kullanýlmadan gerçekleþtirilmelidir. Nakliye öncesi ve esnasýnda herhangi bir yatýþtýrýcý ilaç kullanýlamaz.
3) Kara taþýmacýlýðýnda 8 saatte bir yemleme, sulama ve dinlendirme için mola verilir.
4) Yurt içi ve yurt dýþý her türlü hayvan nakillerinde 3285 sayýlý Hayvan Saðlýðý ve Zabýtasý Kanunu ve diðer ilgili mevzuat uygulanýr.
b) Kasaplýk hayvanlara kesim esnasýnda stres yaratmayacak þekilde davranýlýr. Mümkün olan durumlarda ayrý mezbaha, kesimhane ve kombinalar kullanýlýr. Mümkün olmayan durumlarda ise konvansiyonel olarak yetiþtirilmiþ hayvanlarýn kesiminden sonra, mezbaha, kesimhane ve kombinalar bu Yönetmeliðin Ek-8’inde verilen maddeler ile temizlendikten sonra, organik hayvanlarýn kesimi yapýlýr.
Hayvan gübresi
Madde 20 — Organik hayvan gübresi kullanma, bulundurma ve koruma kurallarý aþaðýda belirtilmiþtir.
a) Organik bitkisel üretim yapýlacak alanlarda, arazi üzerine uygulanacak toplam gübre miktarý, tek ürün için yýlda hektar baþýna 170 kg saf azotu geçemez. Söz konusu miktara göre bu Yönetmeliðin Ek-5’ inde yer alan tabloda maksimum hayvan sayýsý belirlenmiþtir.
b) Organik üretim yapan iþletmeler organik üretim fazlasý gübrelerini daðýtmak amacýyla bu Yönetmelik hükümlerine göre üretim yapan diðer müteþebbislerle iþbirliðine gidebilirler. Ýþbirliði içerisinde kullanýlan tarýmsal alanda yýlda hektar baþýna azami 170 kg saf azot miktarýnýn gübreden saðlanan kýsmý hesaplanmalýdýr.
c) Hayvansal gübrelerin depolama yerleri; doðrudan akýntý ile veya sýzýntý ile toprak veya suyun kirlenmesini önleyecek özellikte olmalýdýr.
d) Müteþebbisin, yetkilendirilmiþ kuruluþ ile yapacaðý sözleþmede, hayvan gübresinin depolanmasý için yapýlan tesislerin yeri ve tarifi, hayvan gübresinin yayýlmasýna iliþkin plan, hayvan gübresinin yayýlmasýna iliþkin diðer iþletmelerle yapýlan yazýþmalar yer almalýdýr.
Organik arý yetiþtiriciliði
Madde 21 — Organik arý yetiþtiriciliði kurallarý aþaðýda belirtilmiþtir.
a) Organik arý yetiþtiriciliði yapýlacak alan, kovanlardan itibaren uçuþ yarýçapý 3 km. olmak zorundadýr. Bu alanda ve ayný zamanda organik ve konvansiyonel arýcýlýk birlikte yapýlamaz.
b) Arýcýlýk ürünleri, bu Yönetmelik hükümlerinin asgari bir yýl uygulanmasý kaydýyla organik ürün olarak pazarlanabilir.
c) Irk seçiminde, arýlarýn yerel koþullara adapte olabilme kapasitesi, dayanýklýklarý ve hastalýklara karþý dirençleri göz önüne alýnmalýdýr. Apis mellifera türünün ýrklarý ve yerel ekotipleri tercih edilmelidir.
d) Kapasite artýrýmý, kolonilerin bölünmesi veya organik arýcýlýk yapan diðer iþletmelerden oðul veya kovan alýnabilir.
e) Yetkilendirilmiþ kuruluþdan önceden izin alýnmasý kaydýyla, iþletmenin sahip olduðu konvansiyonel arý kolonileri, organik arýcýlýða geçiþ amacý ile kullanýlabilir.
f) Bu Yönetmelik hükümlerine göre üretim yapmayan arýcýlardan saðlanan arý oðullarý, bir yýllýk geçiþ süreci içerisinde kullanýlabilir.
g) Saðlýk veya felaket nedenleriyle yüksek hayvan ölümlerinin olmasý durumunda ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun kovanlarýn mevcut olmamasý halinde, geçiþ sürecine tabi olmalarý kaydýyla, yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan kovanlarýn yeniden oluþturulmasýna izin verilebilir.
h) Kolonilerin yenilenmesi amacýyla, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmayan, yýlda % 10 oranýnda ana arý ve erkek arý, organik üretim yapýlan kovanlara yerleþtirilmeleri kaydýyla, organik üretim yapýlan birimlere alýnabilir. Bu durumda geçiþ süreci uygulanmaz.
ý) Kovanlarýn yerleþimi aþaðýdaki hususlara uygun olmalýdýr;
1) Arýlar için yeterli miktarda doðal nektar, balözü ve polen kaynaðý bulunmalý ve suya eriþim imkaný olmalýdýr.
2) Üretim bölgesinin 3 km yarýçapý içerisinde bulunan nektar ve polen kaynaklarý, organik olarak üretilen ürünlerden veya doðal bitki örtüsünden oluþmalýdýr.
j) Üretim sezonu sonunda arýlarýn kýþý geçirebilmesi için kovanlarda yeterli miktarda bal ve polen býrakýlmalýdýr.
k) Ýlkbahar döneminde arý kolonilerinin beslenmesinde organik bal kullanýlýr. Ýklim koþullarýnýn balýn kristalleþmesini hýzlandýrdýðý durumlarda, beslemede organik metotla üretilen bal yerine organik metodlarla üretilen þeker þurubu veya organik þeker melasý kullanýlmasýna yetkili kuruluþ tarafýndan izin verilebilir. Besleme ile ilgili olarak kayýtlara, ürünün tipi, uygulama tarihi, miktarý ve kullanýldýðý kovanlara dair bilgiler yazýlýr. Besleme iþlemi son bal hasadý ile müteakip nektar veya balözü döneminden önceki 15 gün arasýnda yapýlýr.
l) Arýcýlýkta hastalýklarýn önlenmesi için;
1) Dayanýklý uygun ýrklar seçilmelidir.
2) Ana arýlarýn düzenli olarak yenilenmesi, her hangi bir anomali tespiti için kovanlarýn sistematik olarak kontrolü, kovanlardaki erkek yavru arýlarýn kontrolü, düzenli aralýklarla malzeme ve teçhizatýn dezenfekte edilmesi, kirlenmiþ maddeler veya kaynaklarýnýn imha edilmesi, balmumunun düzenli olarak yenilenmesi ve kovanlarda yeterli miktarda polen ve bal býrakýlmasý gibi hastalýklara karþý direnç artýrýcý ve enfeksiyon önleyici pratiklerin yapýlmasý gerekir.
m) Koruyucu önlemlere raðmen, koloniler hastalanýr veya zarar görürse, derhal tedaviye alýnmalý ve gerekirse koloniler ayrý kovanlarda izole edilmelidir. Bu Yönetmeliðe uygun arýcýlýkta kullanýlacak veteriner ilaçlarý aþaðýdaki prensiplere uygun olmalýdýr;
1) Ýlaçlar Türk Ýlaç Kodeksine uygun olmalýdýr.
2) Tedavi edici etkilerinin öngörülen tedaviye uygun olmasý kaydýyla kimyasal bileþimli ilaçlar yerine fitoterapik ve homeopatik tedavi yöntemleri kullanýlmalýdýr.
3) Yukarýda bahsedilen ürünlerin kullanýmý, kolonileri tehdit eden hastalýk veya istilacýlarýn yok edilmesinde etkili olmamasý durumunda, yetkilendirilmiþ kuruluþun sorumluluðunda, kimyasal bileþimli ilaçlar kullanýlabilir. Ancak koruyucu amaçlý kimyasal bileþimli ilaçlarýn kullanýmý yasaktýr.
4) Arý zararlýsý Varroa için; formik asit, laktik asit, asetik asit, oksalik asit ve mentol, timol, okaliptol veya kafur kullanýlabilir.
n) Tedavi, kimyasal bileþimli ilaçlar ile yapýlýrsa, bu dönem içerisinde tedavi altýndaki koloniler izole edilmiþ bir bölgeye alýnýr, tedavi sonrasý kovanlardaki balmumlarý alýnýr ve yerine organik balmumu veya boþ çerçeve konulur. Bu kolonilere bir yýllýk geçiþ süreci uygulanýr.
o) Veteriner ilaçlarýnýn uygulandýðý zamanlar; aktif farmakolojik madde de dahil ürünün tipi, konulan teþhis, dozu, uygulama þekli, tedavi süresi ve ilacýn yarýlanma süresi açýkca kaydedilmeli ve ürünler organik ürün olarak pazarlanmadan önce yetkilendirilmiþ kuruluþa bilgi verilmelidir.
p) Organik arýcýlýkta bakým, idare pratikleri ve kayýtlarý aþaðýdaki gibidir;
1) Arýcýlýk ürünlerinin hasat edilmesi esnasýnda petekler içerisindeki arýlarýn yok edilmesi yasaktýr.
2) Ana arýnýn kanatlarýný kesmek gibi iþlemler yasaktýr. Ana arýlarýn deðiþtirilmesi esnasýnda eski ana arýnýn öldürülmesine izin verilir. Yalnýzca Varroa bulaþan erkek yavru arýlarýn yok edilmesine izin verilir.
3) Bal hasadýnda kimyasal sentetik sinek kovucu maddelerin kullanýlmasý yasaktýr.
4) Kovanlarýn yerleþtirildikleri alanlar kovan bilgileri ile birlikte kaydedilmelidir. Kovanlar bulunduklarý yerden baþka yere yetkilendirilmiþ kuruluþ bilgisi dahilinde taþýnabilir.
5) Arýcýlýk ürünlerinin üretimi, hasadý, iþlenmesi ve depolanmasý esnasýnda kolonilere uygulanan koruyucu önlemler ve tedaviler kayýt edilmelidir.
r) Arýcýlýkta kullanýlacak materyallerin ve kovanlarýn özellikleri;
1) Kovanlar çevreye ve arýcýlýk ürünlerine risk getirmeyen doðal malzemelerden yapýlmalýdýr.
2) Kovanlar kimyasal boyalarla boyanamaz.
3) Yeni çerçeve için balmumu organik üretim yapan birimlerden saðlanmalýdýr. Arýcýlýða yeni baþlandýðýnda veya geçiþ sürecinde organik olarak üretilen balmumunun pazarda mevcut olmamasý durumunda, organik üretim biriminden alýnmayan balmumunun kullanýlmasýna, analizlere dayanarak yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan izin verilir.
4) Üzerinde yavrulu gözler bulunan çerçevelerden bal saðýmý yapýlamaz.
5) Çerçeve, kovan, petek gibi malzemeleri zararlýlardan korumak amacýyla yalnýzca bu Yönetmeliðin Ek-8’indeki ürünlerin kullanýlmasýna izin verilir. Buhar veya doðrudan alev gibi fiziki uygulamalara da izin verilir.
6) Arýcýlýkta kullanýlan malzemelerin, binalarýn, teçhizatýn ve kaplarýn veya ürünlerin temizlenmesinde ve taþýnmasýnda yalnýzca bu Yönetmeliðin Ek-8’indeki maddeler kullanýlabilir. Arýlarýn taþýnmasý sýrasýnda hayvanlara stres yaratmaktan kaçýnýlýr.
7) Karantina tedbirleri uygulanan ve uçakla ilaçlama yapýlan alanlarda organik arýcýlýk yapýlamaz.
8) Kovanlarýn taþýnmasý, depolanmasý, pazarlanmasýnda ve organik arý ürünlerinin, üretilmesi, iþlenmesi, taþýnmasý, ambalajlanmasý, etiketlenmesi, depolanmasý ve pazarlanmasýnda bu Yönetmeliðin Ýkinci Kýsým, Dördüncü Bölüm hükümleri uygulanýr.
Organik su ürünleri üretiminde genel kurallar
Madde 22 — Organik su ürünleri üretiminin genel kurallarý aþaðýda belirtilmiþtir.
a) Yetiþtiriciliðin gerçekleþtirileceði suyun özellikleri, müteþebbis veya yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan analiz ettirilerek uygunluðu yetkilendirilmiþ kuruluþca onaylanýr. Kirlenme varsa, sorun giderilmeden su ürünleri üretimi yapýlamaz.
b) Yetiþtiricilik birimi, önemli bir kirlilik kaynaðý olan yerleþim yerinde veya akarsu yataðýnda olmamalýdýr. Ýþletmede kullanýlacak suyun, alýndýðý kaynaðýndaki ekolojik denge bozulmamalýdýr. Havuz tipi balýk çiftliklerinde üretim alanýnýn en az %5’i üzerinde müdahale olmaksýzýn doðal bitki örtüsünün geliþimine imkan verilir.
c) Bakanlýktan aldýðý izinle yetkilendirilmiþ kuruluþ ile sözleþme yapan müteþebbis geçiþ sürecine alýnýr. Su ürünleri üretiminde geçiþ süreci organizmanýn türüne, dikkate alýnan hayat döngüsüne veya üreme süresine, yetiþtiricilik tekniði, su özellikleri ve tesisin yapýldýðý yerin geçmiþte kullanýmýna göre yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan kararlaþtýrýlýr. Geçiþ süreci konvansiyonel üretimden gelen materyaller için yaþam süresinin en az 2/3’ü kadardýr.
d) Su ürünleri üretimi, çevre korumaya uygun olmalý, atýklar çevreye zarar vermemeli, biyolojik çeþitlilik teþvik edilmeli, tür ve alt türlerin seçiminde kapasiteler ve yerel koþullara uyum göz önüne alýnmalý, su yapýsýnýn korunmasý için bütün tedbirler alýnmalýdýr. Üretim alanýndan doðaya kaçýþlarý ve doðadan üretim alanlarýna giriþleri engelleyici tedbirler alýnmalýdýr. Üretim alanlarýný yýrtýcý kuþlar ve diðer hayvan türlerinden korurken yaðmacý hayvanlara fiziksel olarak zarar vermeyen tedbirler alýnmalýdýr. Üretimde kullanýlan ekipmanlar, boyalar organik üretim prensiplerine uygun seçilmelidir. Canlýya zarar vermemek koþuluyla markalama yapýlabilir.
e) Yetiþtiricilik tesislerinde, üretim faaliyetlerinin tümü yetkilendirilmiþ kuruluþun kontrolünde gerçekleþtirilir.
f) Su canlýlarý organik tarým kurallarýna uygun olarak üretilmeli, beslemede organik olarak üretilmiþ yem ve yem katký maddeleri kullanýlmalýdýr. Yemler, geliþimin çeþitli evrelerindeki canlýlarýn beslenme gereksinimlerini karþýlarken doðal lezzeti bozmamalýdýr. Hayvansal orjinli kan unu, kemik unu gibi sentetik kimyasal muamele görmüþ yemler kullanýlamaz. Üreticinin yem maddelerinin tamamýný organik tarýmdan saðlayamamasý halinde, konvansiyonel yemin oraný % 20’yi geçmemek üzere ve belirli sürede yetkilendirilmiþ kuruluþ kontrolünde kullanýmýna izin verilir. Balýk etine renk verici sentetik maddeler ile doðal olmayan yöntemler kullanýlamaz.
g) Su ürünlerinin beslenme gereksinimlerini temin etmek için, bazý besin ilaveleri kullanýlmasý gerektiðinde, vitamin ve mineraller yetkilendirilmiþ kuruluþca verilecek izne göre kullanýlabilir. Yaþ yemlerin kullanýlmasýna izin verilmez.
h) Yem katký maddeleri bu Yönetmeliðin Ek-7’sinde verilenlerdir. Yem ve diðer besin maddeleri genetik yapýsý deðiþtirilerek elde edilmiþ yada kýsmi olarak bunlardan türetilmiþ ürünleri, katkýlarý ve tamamlayýcý maddeleri içeremez.
ý) Balýk yemlerinin bulunduðu alan organik tarým kurallarýna uygun olmalýdýr. Siloda muhafaza edilen yemlerde organik olarak üretilmiþ, bu Yönetmeliðin Ek-7’sinde belirtilmiþ olan koruyucu ve katkýlar kullanýlabilir.
j) Üretimi ve büyümeyi teþvik edici sentetik maddelerin kullanýmý yasaktýr. Ancak; yetiþtiriciliði yapýlan ayný canlý türünden alýnmak koþuluyla, balýk yetiþtiriciliðinde hipofiz enjeksiyonu yetkilendirilmiþ kuruluþun izni ile yapýlabilir.
k) Doðal olarak hastalýða dayanýklý tür ve alt türlerin seçimine dikkat edilmelidir. Nesli tehlike altýnda olan türler tercih edilebilir.
l) Stok yoðunluðu yetiþtiriciliði yapýlacak türlere göre yetkilendirilmiþ kuruluþlarca belirlenir.
m) Yetiþtirme þartlarý balýklarýn türler itibariyle doðal davranýþlarýna imkan vermelidir. Nakliye aþamasýnda, olumsuz iklim þartlarýnda ve kuluçkahaneler haricinde sývý oksijen kullanýmý yasaktýr.
n) Organik su ürünleri yetiþtiriciliðinde, hayvanlarýn genetik yapýsý deðiþtirilemez. Genetik yapýsý deðiþtirilmiþ organizmalar ve bunlardan üretilmiþ ürünler girdi olarak kullanýlamaz.
o) Bazý üretim tiplerinin tabiatýnda olan hususi müdahaleler dýþýnda uygulanan büyümeyi arttýrýcý ve üreme devrelerini deðiþtiren maddeler kullanýlamaz. Ancak, canlýnýn saðlýðýný, dengesini ve davranýþlarýný etkilememek koþuluyla fotoperiyot uygulamasý ile sýcaklýk azaltmasý veya artýrýlmasý þeklindeki uygulamalar yetkilendirilmiþ kuruluþun izniyle gerçekleþtirilir. Fotoperiyot, türün doðal yaþam sahasý için bir yýldaki en uzun doðal gün-ýþýðý uzunluðundan daha uzun olamaz.
p) Organik su ürünleri yetiþtiriciliði yapan tüm iþletmeler güncel ve muntazam kayýtlarý tutar.
r) Organik olarak üretilen balýklarýn yakalanmasý, boylanmasý ve kesimi esnasýnda aþýrý stres oluþturmayacak yöntemler uygulanýr.
s) Yetiþtiricilik ünitesinde mevcut anaçlarýn en az % 20’ si her yýl yenilenir.
t) Uygun durumlarda polikültür tercih edilecektir. Kültürü yapýlan her bir türün doðal ihtiyaçlarý karþýlanýr.
u) Ürün satýmýndan önceki 3 ay kadar süre içinde ilaç verilmiþ ise, her türlü balýk eti ve yumurtasý ile su canlýsý veya bunlardan elde edilen ürünler organik ürün olarak satýlamaz. Omurgasýz organizmalarda geleneksel ilaçlarýn kullanýmýna müsaade edilmez. Tedavi edici etkisinin bulunmasý ve tedavi koþullarýna uygun olmasý kaydýyla kimyasal bileþimli ilaç uygulamalarý yerine bitkisel ilaçlar veya homeopat ürünler kullanýlabilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Organik Ürünlerin Ýþlenmesi, Ambalajlanmasý,
Etiketlenmesi, Depolanmasý, Taþýnmasý ve Pazarlanmasý
Organik ürünlerin iþlenmesi ve ambalajlanmasý
Madde 23 — Organik ürünlerin iþlenmesi ve ambalajlanmasý kurallarý aþaðýda belirtilmiþtir.
a) Organik ürünün iþlenmesi esnasýnda, organik ürünün bu Yönetmeliðe uygun olmayan ürünlerle karýþma yada bulaþmasýný önleyecek ve ürünün organik niteliðini koruyacak gerekli tedbirler alýnýr.
b) Organik ürünün iþlenmesi esnasýnda, yalnýz bu Yönetmeliðin Ek-2’sinde belirtilen gýda bileþenleri kullanýlýr.
c) Ýyonik radyasyon-ýþýnlama yöntemi uygulanmaz.
d) Organik ürün genetik yapýsý deðiþtirilmiþ organizma veya bu organizmalardan elde edilen ürünler kullanýlmadan üretilmiþ olmalýdýr.
e) Organik tarým metoduyla üretilen bitkisel, hayvansal ve su ürünleri ile organik ürünler, hammadde, yarý mamul veya mamul madde halinde ambalajlanýrken organik ürün niteliði bozulmamalýdýr.
Organik ve geçiþ süreci ürünlerinin etiketlenmesi
Madde 24 — Organik ürünlerin etiketlenmesi kurallarý aþaðýda belirtilmiþtir.
a) Nihai ürün etiketi üzerinde;
1) Ürünün adý ve sertifika statüsü belirtilmelidir.
2) Ürünün hasat yýlý, üretim tarihi, kime ait olduðu ve bu Yönetmeliðe uygun olarak üretilmiþ olduðu belirtilmelidir.
3) Yurt içinde pazarlanan organik ürünlerin üzerinde, bu Yönetmeliðin Ek-3’ünde belirtilen þekilde organik ürün logosu kullanýlmalýdýr.
4) Yetkilendirilmiþ kuruluþun adý, kod numarasý, sertifika numarasý ve logosu bulunmalýdýr.
5) Ürün içindeki maddeler, aðýrlýklarýnýn azalýþ düzenine göre liste halinde sýralanmalýdýr.
6) Ürünün menþei belirtilmelidir.
7) Ürünün üretim yeri, üretim ve son kullanma tarihi belirtilmelidir.
8) Ýthal edilmiþ ürünlerde Türkçe etiket bilgileri yer almalýdýr.
b) Ürün etiketinde organik kelimesinin kullanýlmasý; ekolojik, biyolojik kelimelerinin kullanýmýyla eþdeðerdir.
c) Bu Yönetmelik hükümlerine göre üretilmeyen ürün etiketinde, bu Yönetmeliðe uygun üretildiði, hazýrlandýðý, iþlendiði, ambalajlandýðý, depolandýðý ima ve beyan edilemez. Organik olmayan ürünler etiket ve ambalaj dizaynýyla, organik ürün etiket ve ambalaj dizaynýný çaðrýþtýracak nitelikte ve benzerlikte olamaz. Böyle ürünler için organik tarýmsal ürün olarak marka, patent ve tescil alýnamaz. Organik olmayan ürünler için, tüketicide organik ürün izlenimi oluþturacak, haksýz rekabete neden olacak, bio, biyo, eco, eko, org ön ekleri kullanýlamaz.
d) Bir ürün aþaðýda belirtilen þartlarý taþýmasý halinde, organik ürün olarak etiketlenir.
1) Ürünün bu yönetmelik hükümlerine uygun olarak üretilmesi veya ithal edilmesi halinde,
2) Ýþlenmiþ ürünlerde; ancak aþaðýda belirtilen koþullarýn saðlanmasý halinde,
Ürün içerisinde bulunan tarýmsal orjinli ürün veya türevlerinin minimum % 95’i bu Yönetmelik hükümlerine göre üretilmiþ veya ithal edilmiþ olmalýdýr.
Ürün içeriðinde bulunan organik olarak üretilmeyen tarýmsal kaynaklý diðer maddeler bu Yönetmeliðin Ek- 2 (C) bölümünde yer almýþ olmalýdýr.
Ürün, tarýmsal kaynaklý olmayan gýda maddelerini kullanmayý gerektiriyorsa yalnýzca bu Yönetmeliðin Ek-2 (A) bölümünde listelenen tarýmsal kaynaklý olmayan gýda katký maddelerini içermelidir.
Tarýmsal orjinli ürün veya türevlerinin iþlem görmesi gerekiyorsa bu Yönetmeliðin Ek-2 (B) bölümünde listelenen ürünlerle iþlem görmüþ olmasý gereklidir.
e) Bir geçiþ ürünü; ancak aþaðýda belirtilen þartlarý taþýmasý halinde, geçiþ dönemi ürünü olarak etiketlenir:
1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre geçiþ süreci ürünü olmalýdýr.
2) Hasattan önce minimum 12 ay geçiþ dönemine uyulmuþ olmalýdýr.
3) Etiket üzerinde ürünün, "organik tarým geçiþ süreci ürünüdür." cümlesinde, "organik" ifadesi, "geçiþ süreci" ifadesiyle ayný renk, punto ve yazým tarzýnda olmalýdýr.
f) Minimum % 70’i organik ürünlerden oluþan iþlenmiþ ürün etiketinin aþaðýda belirtilen þartlarý taþýmasý gereklidir:
1) Ýçindekiler kýsmýnda organik tarým metoduyla üretildiðinin belirtilebilmesi için içindeki tarýmsal orjinli maddelerin veya bunlarýn türevlerinin minimum % 70’i bu Yönetmelik hükümlerine göre üretilmiþ veya yönetmeliðe eþdeðer kurallara uygun olarak üretilmiþ ithal organik ürün olmalýdýr. Ýçindekiler kýsmýnda organik olanlar bileþimlerinin % X oranlarýyla birlikte "Organik tarým metoduyla üretilmiþtir" þeklinde ifade edilmeli ve bu ifade içindekiler kýsmýnda yer alan diðer maddeler ile ayný renk, boyut ve yazý tarzýnda olmalýdýr.
2) Ýþlenmiþ ürün içeriðinde bulunan organik olarak üretilmeyen tarýmsal kaynaklý diðer maddeler bu Yönetmeliðin Ek-2 (C) bölümünde yer almýþ olmalýdýr.
3) Ýþlenmiþ ürün, yalnýzca bu Yönetmeliðin Ek-2 (A) bölümünde listelenen, tarýmsal kaynaklý olmayan gýda katký maddelerini içermelidir.
4) Tarýmsal orjinli ürün veya türevleri bu Yönetmeliðin Ek-2 (B) bölümünde listelenen ürünlerle iþlem görmüþ olmalýdýr.
5) Ürün iþleme esnasýnda iyonik radyasyon kullanýlmamalýdýr.
6) Ürün, bu yönetmelik hükümlerine göre Bakanlýkça yetkilendirilen kuruluþlar tarafýndan kontrolü yapýlan müteþebbislerce üretilmiþ olmalýdýr.
7) Ürün genetiði deðiþtirilmiþ organizma ve/veya bu organizmalardan elde edilen ürünler kullanýlmadan üretilmiþ olmalýdýr.
8) Geçiþ sürecinde üretilen ürünler bu Yönetmelik hükümlerine göre geçiþ süreci ürünü olarak etiketlenir.
Organik ürünlerin depolanmasý
Madde 25 — Organik ürünlerin depolanmasý kurallarý aþaðýda belirtilmiþtir.
a) Organik ürünlerin, depolama alanlarý, ürünlerin tanýnmasýna imkan verecek ve bu Yönetmelikçe uygun bulunmayan baþka ürünlerle, maddelerle karýþmaya ya da bulaþmaya meydan vermeyecek biçimde düzenlenmelidir. Organik ürünlerin depolandýðý alanlarda kullanýlan yalýtým malzemeleri ve soðutma ile ilgili ekipmanlar bu amaç gözetilerek seçilmelidir.
b) Ayrý olarak depolamanýn mümkün olmadýðý durumlarda organik ürünlerle konvansiyonel ürünlerin karýþmasýný engelleyecek tedbirler alýnýr ve bu tedbirlerin yeterliliði yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan kontrol edilir.
c) Basýnç, sýcaklýk ve yetkilendirilmiþ kuruluþça uygun görülen gazlarla kontrol edilebilen koþullarda depolama uygulamalarý yapýlabilir.
d) Organik ürünlerin depolanmasý sýrasýnda ürünün organik özelliðini kaybettirecek ilaç ve ilaçlama yöntemi kullanýlamaz.
e) Organik ürünlerin depolanmasýnda sentetik kimyasal maddeler kullanýlamaz ve doðal olmayan uygulamalar yapýlamaz; tüm bu iþlemler yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan kontrol edilir.
f) Müteþebbis tarafýndan depolama koþullarý ile depolanan organik ürünün giriþ ve çýkýþ miktarlarý ve tarihine iliþkin kayýtlar düzenli olarak tutulur. Yetkilendirilmiþ kuruluþa onaylatýlýr ve çizelgenin bir nüshasý müteþebbis tarafýndan, diðer nüshasý yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan saklanýr.
Organik ürünlerin taþýnmasý
Madde 26 — Organik ürünlerin taþýnmasý kurallarý aþaðýda belirtilmiþtir.
a) Müteþebbis, organik ürünleri toptancý ve perakendeciler de dahil olmak üzere diðer birimlere taþýma sýrasýnda içeriðinde herhangi bir karýþmaya neden olmayacak biçimde uygun paket, konteynýr veya kapalý araçlarda, izlenebilirliðini saðlayacak þekilde taþýnmasýný saðlamakla yükümlüdür.
b) Kontrol sistemine dahil olan iki müteþebbis arasýnda, kapalý olmayan araç, konteynýr yada paketlerin bir veya birden fazla sayýda nakliye iþlemi, ürün hakkýnda müteþebbisin adý, adresi, ürünün adý, etiket bilgileri, yetkilendirilmiþ kuruluþun adý, kod numarasý gibi gerekli bilgileri içeren evraklarla birlikte, gönderici ve alýcý taraflarýn yetkilisi yada yetkilendirilmiþ kuruluþun bilgisi ve onayý ile olmalýdýr.
Organik ürünlerin pazarlanmasý
Madde 27 — Organik ürünlerin pazarlanmasý kurallarý aþaðýda belirtilmiþtir.
a) Organik hammadde ve/veya organik iþlenmiþ ürün olduðunu belirten "Ürün Sertifikasýna" sahip olan ve bu Yönetmelik hükümlerince üretilmiþ ürünler organik ürün olarak pazarlanýr.
b) Organik ürün ticareti yapan müteþebbis, her bir parti satýþýný "Ürün Sertifikasý" ile belgelendirmek zorundadýr.
c) Organik ürünler, organik ürün olduðu açýkça belirtilerek satýlýr. Organik ürünlerin, konvansiyonel ürün ile karýþmamasý ve organik niteliðinin korunmasý organik ürün satýþý yapan müteþebbisin yükümlülüðündedir.
d) Ýthalatçý ithalat halinde, yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan istenilen belgeleri eksiksiz olarak bu kuruluþa verir. Yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan yeniden sertifikalandýrma yapmak amacýyla aþaðýda belirtilen bilgi ve belgeler istenir. Bunlar;
1) Ýthalatçýnýn ithalat faaliyetleri; ithalatçýnýn adý, adresi, ürünün geldiði ülke, ürünlerin ülkeye giriþ noktasý ve ithal edilen ürünlerin depolanmasýnda kullanýlacak binalarýn uygunluðuyla ilgili detaylý açýklama belgeleri,
2) Karþý ülkeden alýnan ürünün etiketi ve içeriðine dair bütün bilgilerin aslý veya noter onaylý tercümeleri,
3) Ýthalat iþleminin nasýl gerçekleþeceðini ve ihlal durumunda alýnacak ihtiyati tedbirleri içeren belgeler,
4) Ýthalatçý tarafýndan kullanýlacak herhangi bir deponun diðer ülkede bulunmasý durumunda, karþý ülkenin yetkilendirilmiþ kuruluþu tarafýndan kontrole açýk olacaðýný belirten belgeler,
5) Ýlgili partinin miktarý, orjini ve yapýsý, kontrol mekanizmasýnýn detaylarý, üretim, iþleme, ambalajlama, depolama, nakliye iþlemlerinin detaylarý, alýcýlarý, ürün sertifikasý, organik tarým müteþebbis sertifikasý, ürüne iliþkin yýllýk kontrol raporlarýdýr.
Yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan gerek duyulmasý halinde yukardaki bilgi ve belgelere ek olarak bilgi ve belgeler istenebilir. Tüm bilgi ve belgeler, Komite denetimlerinde ibraz edilmek üzere muhafaza edilir.
e) Ýthalat veya ihracat yapmak isteyen müteþebbis, yetkilendirilmiþ kuruluþtan aldýðý Ürün Sertifikasý ve ulusal mevzuat hükümleri gereðince tamamlamakla yükümlü olduðu diðer belgelerle birlikte Bakanlýðýn ilgili birimine baþvurur.
f) Organik ürünlerin ihracatý, Dýþ Ticaret Müsteþarlýðýnýn "Ýhracatý Kayda Baðlý Ürünler Listesi"nde yer alan ürünler için yapýlan iþlemlere tabidir. Bu nedenle; müteþebbisler, ihracat dokümanlarýnýn bir örneðini Ege Ýhracatçý Birliklerine verir. Ege Ýhracatçý Birlikleri ihracatçý bildirimleri ve verilen beyanname numaralarýný içeren ihracat verilerini her üç ayda bir Komiteye bildirir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Kontrol ve/veya Sertifikasyon Sisteminin Ýþleyiþi
BÝRÝNCÝ BÖLÜM
Kontrol Esaslarý
Kontrol sisteminin özellikleri
Madde 28 — Organik üretimin özelliði, her aþamasýnýn kontrollü olmasý ve ürünün sertifikalandýrýlmasýdýr. Bu Yönetmelik hükümlerine göre, ürünün güvence altýna alýnmasýndaki iki temel unsur, kontrol ve sertifikasyondur. Kontrol ve sertifikasyon iþlemi, ayný kuruluþ tarafýndan yapýlabileceði gibi ayrý ayrý kuruluþlar tarafýndan da yapýlabilir.
Kontrol yetkisi
Madde 29 — Bakanlýk müteþebbis kontrolüne iliþkin yetkisini, yetkilendirilmiþ kuruluþa devredebilir. Kontrol yetkisi verilen kuruluþlar ve kontrolörler yetkilerini baþka bir kurum ve/veya kuruluþa veya kiþiye devredemez.
Ýþletme ve müteþebbis kontrolü için gerekli bilgi ve belgeler
Madde 30 — Ýþletme ve müteþebbis kontrolü için gerekli bilgi ve belgeler aþaðýda belirtilmiþtir.
a) Müteþebbisler yaptýklarý organik faaliyetler ile ilgili her türlü bilgi ve belgeleri, sözleþmeli olduðu kontrol ve sertifikasyon kuruluþu veya kontrol kuruluþuna vermekle yükümlüdür. Bu bilgi ve belgeler kuruluþ tarafýndan kayýt altýna alýnýr. Bu kayýtlar aþaðýdaki bilgi ve belgeleri içerir;
1) Ýþletmenin adý, adresi, kapasite bilgileri, hukuki durumuna ait bilgi ve belgeler, sözleþme tarihi, imzalanan sözleþme metni, organik tarýma geçiþin baþladýðý tarih, sözleþme tarihine kadar ki arazi geçmiþine ait bilgiler,
2) Faaliyet alaný,
3) Ýþletmede daha önce uygulanan üretim metodu,
4) Ýþletmenin ve iþletme binalarýnýn planlarý,
5) Arazi parselleri veya alana dair tüm plan ve krokiler,
6) Ýþletmenin mevcut makine ve ekipman donanýmý,
7) Ýþletmenin konumu, kullanýlan depolarýn tanýmý ve amaca uygunluðu,
8) Ürün münavebe planý,
9) Kullanýlacak tüm girdilere ait kayýt defterleri,
10) Ýþletmenin mallarý, dýþarýdan satýn alýnan mallarý içeren alým ve satým defterleri,
11) Ürün çýkýþ planý, ürünün niteliði, stok durumu, miktarý, ambalajlama þekli ve materyali,
12) Orman alanlarýndan ve doðadan ürün toplanmasý durumunda, alana ait bütün tanýmlamalar, resmi izinler ile alana yapýlan tüm teknik müdahaleler, afetler, karantina tedbirleri gibi bilgilerdir.
b) Müteþebbis, faaliyet alaný ile ilgili bilgileri kapsayan organik tarýma geçiþ ve üretim planlarý hazýrlar.
Kontrol iþlemi
Madde 31 — Kontrol iþlemi; yazýlý belgeleri, planlarý, defterleri, raporlarý, kayýtlarý, arazi, iþletme ve depo gibi kritik nokta kontrollerini ve gözlemleri içermelidir. Kontrol ve sertifikasyon kuruluþu veya kontrol kuruluþu yýlda en az bir defa haberli veya habersiz olarak iþletmeyi yerinde kontrol eder. Bu amaçla kontrol ve sertifikasyon kuruluþu veya kontrol kuruluþu bir kontrol planý hazýrlar ve hazýrlanan bu kontrol planý aþaðýdaki bilgileri içerir;
1) Müteþebbisin adý ve adresi,
2) Kontrol tarihi,
3) Kontrolün kapsayacaðý konular,
4) Kontrolör adýdýr.
Müteþebbis tarafýndan kayýt altýna alýnan bütün organik tarým faaliyetleri kontrol raporlarý için temel bilgi niteliðindedir.
Kontrol iþlemi sýrasýnda kontrolör, baðlý bulunduðu kontrol ve sertifikasyon kuruluþu veya kontrol kuruluþunun organik tarým faaliyetlerini içeren kendi kontrol formlarýný doldurur. Kontrolör, yaptýðý kontrole dair kontrol sonuçlarýný içeren bir belge düzenleyerek müteþebbise verir ve bu belge müteþebbisce saklanýr. Kontrol ve sertifikasyon kuruluþu veya kontrol kuruluþu kontrol iþlemi sonucunda bir rapor hazýrlar. Kontrol raporu, müteþebbisin bu Yönetmelik hükümlerine göre yapýlan organik tarým faaliyetlerinin kontrol sonuçlarýný içerir.
ÝKÝNCÝ BÖLÜM
Sertifikasyon Esaslarý
Sertifikasyon sisteminin özellikleri
Madde 32 — Sertifikasyon; bütün kontrol yöntemlerinin uygulanmasý sonucu iþletmenin, organik ürünün ve girdinin geldiði aþamanýn belgelendirilmesidir. Kontrol ve sertifikasyon kuruluþu veya sertifikasyon kuruluþunca; organik tarým müteþebbis sertifikasý ve ürün sertifikasý verilir. Sertifikalar, asgari bu Yönetmeliðin Ek-4’ünde yer alan bilgileri içerecek þekilde düzenlenmelidir. Düzenlenen sertifikalarýn icmal listeleri Komiteye gönderilir.
Sertifikasyon sisteminin özellikleri aþaðýda belirtilmiþtir;
a) Sertifikasyon, Komiteden bu yetkiyi almýþ gerçek veya tüzel kuruluþlarca yapýlýr. Sertifikasyon iþlemi, kontrolü yapan kuruluþça da yapýlabilir, ancak bu iþlem için de Komiteden izin ve yetki almak zorundadýr. Sertifika yetkisi verilen kontrol ve sertifikasyon kuruluþu veya sertifikasyon kuruluþu yetkisini baþka bir kurum veya kuruluþa devredemez.
b) Kontrol ve sertifikasyon kuruluþu veya sertifikasyon kuruluþu bir sertifikasyon sistemi oluþturur ve Komiteye sunar. Bu sistemi kontrol ve sertifikasyon kuruluþu veya sertifikasyon kuruluþunun uyguladýðý fiyat listesi, sertifika belgesi örneði, sertifika çeþitleri, test etme ve sorgulama metodu, analiz yöntemi ve kullandýðý tüm teknikler ve dokümantasyon sistemi ile ilgili bilgileri kapsar.
c) Sertifikasyon kuruluþu sertifika düzenleyeceði iþletmelere ait tüm kontrol bilgilerini ve raporlarý kontrolü yapan kuruluþtan devralýr. Kontrol kuruluþu bu bilgileri sertifikasyon kuruluþuna vermek zorundadýr.
Sertifikasyonun esaslarý
Madde 33 — Kontrol ve sertifikasyon kuruluþu veya sertifikasyon kuruluþu, bu Yönetmelikte bahsedilen kriterleri ve sertifikasyon esaslarýnýn uygunluðunu EN 45011 veya ISO 65’e göre saðlamak zorundadýr. Kontrol ve sertifikasyon kuruluþu veya sertifikasyon kuruluþu yapýlan iþin niteliðine göre kalite sistemini açýklayan bir kalite el kitabý hazýrlar.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Yetkilendirilmiþ Kuruluþlar
BÝRÝNCÝ BÖLÜM
Yetkilendirilmiþ Kuruluþlarýn Çalýþma Esaslarý, Çalýþma Ýzni ve Yaptýrýmlar
Yetkilendirilmiþ kuruluþlarýn çalýþma esaslarý
Madde 34 — Yetkilendirilmiþ kuruluþlarýn çalýþma esaslarý þunlardýr:
a) Yetkilendirilmiþ kuruluþlar; Komiteden çalýþma yetkisi almak, çalýþma yetki süreleri dolmadan en az bir ay önce çalýþma yetki sürelerinin uzatýlmasý için baþvuru yapmak ve çalýþma izinlerinin uzatýldýðýný belgelemek zorundadýrlar. Yukarýdaki hususlara dikkat etmeyen kuruluþlarýn çalýþma izinleri Komite tarafýndan yeni izin belgelerini alýncaya kadar durdurulur.
b) Yetkilendirilmiþ kuruluþlar yurt içinde her türlü organik ürün ambalajýnda ulusal organik tarým logosunu kullandýrmak zorundadýrlar.
c) Yetkilendirilmiþ kuruluþ, bu Yönetmelik hükümlerine göre kontrol sürecini iþletmeden ürün veya girdi sertifikalandýrmasý yapamaz.
d) Yetkilendirilmiþ kuruluþlar bu Yönetmelik hükümlerine uymayan üretim teknikleri ve girdilerin kullanýldýðýndan þüphe duyduðu durumlarda analiz amaçlý ürün örnekleri alabilir.
e) Tespit ettikleri her türlü aykýrýlýklar ile uygun gördükleri yaptýrým iþlemlerini de içeren karar yazýsýný, müteþebbisin itirazý var ise yirmi gün içerisinde, itiraz yok ise yýllýk raporlarýnda Komiteye bildirirler. Ayrýca, yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan sistemden çýkarýlan müteþebbisler diðer yetkilendirilmiþ kuruluþlara bildirilir. Yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan uygun görülen yaptýrýmlara itiraz ve þikayet halinde Komite konu ile ilgili inceleme ve yeni belgeler isteme yetkisine sahiptir. Komite itiraz ve þikayet ile ilgili bilgi ve belgeleri inceler, nihai kararý verir ve sonucu taraflara iletir.
f) Yetkilendirilmiþ kuruluþ, bitkisel ve hayvansal ürünler ile su ürünleri üretimi yapan, orman alanlarýndan ve doðadan ürün toplayan, ürün iþleyen, ambalajlayan, depolayan, nakleden, pazarlayan, sözleþme yaptýðý geçiþ sürecindeki veya bu süreci tamamlamýþ bütün müteþebbisleri ve müteþebbislere ait her türlü bilgi ve belgeyi kontrol eder ve kayýt altýna alýr. Ayrýntýlý rapor hazýrlar. Raporlar, faaliyet alaný ile ilgili olarak aþaðýdaki bilgileri içerir.
1) Bu Yönetmeliðin 6’ ncý maddesinin (a) bendinin (1) numaralý alt bendinde yer alan bilgiler,
2) Üretime dair bütün bilgiler,
3) Ýþletmeye dair bütün bilgiler,
4) Kontrollere dair bütün bilgiler,
5) Sertifikasyona dair bütün bilgiler,
6) Ýhlal ve ihtilaflara dair bütün bilgiler,
7) Gýda siciline dair bütün bilgilerdir.
Yetkilendirilmiþ kuruluþlarda aranan þartlar
Madde 35 — Yetkilendirilmiþ kuruluþlarda aranan þartlar þunlardýr:
a) Yetkilendirilmiþ kuruluþlar teknik ve idari bakýmýndan görevini yerine getirebilecek imkanlara sahip olmalýdýr. Komite, bu konuda gerekli incelemelerde bulunmak, tavsiye ve direktif verme yetkisine sahiptir. Bakanlýk tarafýndan izin verilecek yerli veya yabancý yetkilendirilmiþ kuruluþun Türkiye irtibat bürosu temsilcisinin ve yardýmcýsýnýn T.C. vatandaþý olmasý zorunlu olup, çalýþan T.C. vatandaþý personel sayýsý, toplam kontrolör ve diðer personel sayýsýnýn 2/3' ünden az olamaz.
b) Yetkilendirilmiþ kuruluþlar EN 45011 veya ISO 65 veya standartlara göre akredite edilmiþ olmalýdýr.
c) Yetkilendirilmiþ kuruluþlar, sürekli irtibat saðlanabilecek her türlü alt yapýyý oluþturur.
d) Yetkilendirilmiþ kuruluþlar, danýþmanlýk hizmeti veremez.
e) Yetkilendirilmiþ kuruluþlar, yöneticilerinin, ortaklarýnýn, kontrolörlerinin ve çalýþanlarý ile bunlarýn birinci derece yakýnlarýnýn organik tarým faaliyetlerini kontrol edemez ve sertifikalandýramaz.
f) Yetkilendirilmiþ kuruluþun yöneticileri, ortaklarý, kontrolörleri ve çalýþanlarý, ayný anda baþka bir yetkilendirilmiþ kuruluþda görev alamazlar. Ancak, serbest kontrolörler ayný anda farklý yetkilendirilmiþ kuruluþ adýna kontrol yapabilirler.
g) Yetkilendirilmiþ kuruluþlarýn kontrolörlerinin sayýsý, kuruluþun proje sayýsý ve kontrol edilecek alan için yeterli olmalýdýr. Bir yýl içersinde kontrolör için maksimum çalýþma süresi 90 kontrol günüdür.
h) Bakanlýk tarafýndan yetkilendirilmiþ kuruluþlardan, yürürlükteki organik tarým mevzuatlarýna uygun faaliyette bulunacaklarýna dair noter onaylý bir taahhütname alýnýr.
ý) Yetkilendirilmiþ kuruluþlar gerekli gördükleri durumlarda en az bir kontrolör bulundurmak ve komiteden izin almak kaydýyla þubeler açabilir. Yetkilendirilmiþ kuruluþlar açtýðý þubelerince yürütülen tüm faaliyetlerden sorumludurlar. Þubelerin kapatýlmasý durumunda komite bilgilendirilir.
Yetkilendirilmiþ kuruluþun çalýþma izni için baþvuru þekli
Madde 36 — Gerçek veya tüzel kiþiler; kontrol veya sertifikasyon veya kontrol ve sertifikasyon faaliyetlerinde bulunmak için Bakanlýða resmi olarak müracaat eder. Komite tarafýndan gerekli incelemeler yapýlýr ve müracaat tarihinden itibaren en geç 3 ay içinde ilgiliye gerekli iznin verilip verilmeyeceðine dair bilgi verilir. Bakanlýkça izin verilen yetkilendirilmiþ kuruluþ bu Yönetmelik çerçevesinde çalýþmalarýný sürdürür.
Yetkilendirilmiþ kuruluþ çalýþma izni için aranan þartlar ve istenilen belgeler
Madde 37 — Çalýþma izni için istenilen belgeler ve aranan þartlar aþaðýda belirtilmiþtir:
a) Yetkilendirilmiþ kuruluþlarýn hukuki yapýsýný belirtir belgeler;
1) Yetkilendirilmiþ kuruluþ tüzel kiþilik ise en az Limited Þirket olmalýdýr.
2)Yetkilendirilmiþ kuruluþ, yabancý bir kuruluþun Türkiye’deki þirketi veya irtibat bürosu ise; tüm yasal izin prosedürlerini tamamlamýþ olmalýdýr.
3) Gerçek kiþi ise iþ yeri açma belgesi almalýdýr.
b) Yetkilendirilmiþ kuruluþ yabancý bir kuruluþun Türkiye’deki irtibat bürosu veya þirketi ise, akreditasyon belgesini müracatta ibraz eder. Yeni kurulan þirket ise akreditasyon belgesini en geç iki yýl içinde Bakanlýða göndermelidir. Belirtilen sürede akreditasyon belgesi ibraz edilmez ise Bakanlýk yetkilendirilmiþ kuruluþun çalýþma iznini, belge Bakanlýða ibraz edilinceye kadar askýya alýr.
c) Yetkilendirilmiþ kuruluþlarýn yer ve organizasyon tanýmlamalarýna dair belgeler;
1) Adý, yeri, tüm iletiþim bilgileri ve var ise logosuna ait belgeler,
2) Kuruluþ sahibi, ortaklarý, çalýþanlarý, kontrolörlerine ait kimlik belgeleri,
3) Kuruluþ sahibi, ortaklarý, çalýþanlarý, kontrolörlerine ait eðitim belgeleri,
4) Çalýþanlarýn görev tanýmlarý ve sigorta belgeleri,
5) Yetki sahibi kiþilere ait imza sirküleri,
6) Yetkilendirilmiþ kuruluþun organizasyon þemasýdýr.
d) Kuruluþun mali yapýsýna dair belgeler;
1) Sermaye yapýsýný gösteren belgeler,
2) Vergi türü ve vergi numaralarýný da içeren belgelerdir.
e) Kuruluþun çalýþma alaný ve çalýþma sistemine dair bu Yönetmelikte belirtilen tüm belgelerdir.
f) Kontrol ve sertifikasyon yöntemlerini içeren belgeler ve türkçe kalite el kitabýdýr.
Müteþebbisin sorumluluklarý ve uygulanacak yaptýrýmlar
Madde 38 — Müteþebbis; sözleþme yaptýðý yetkilendirilmiþ kuruluþa organik üretimle ilgili istediði tüm bilgi ve belgeleri vermek, üretimin her aþamasýnda gerekli kontrolün yapýlabilmesi için iþletmenin organik üretimle ilgili her birimini yetkilendirilmiþ kuruluþa açmak zorundadýr. Yetkilendirilmiþ kuruluþ organik tarým faaliyetinin her aþamasýný istediði anda kontrol eder.
Müteþebbis faaliyet alanýný tam olarak tanýmlamalý ve aldýðý önlemleri yetkilendirilmiþ kuruluþa bildirmelidir. Müteþebbis, bu Yönetmelik hükümlerine uyacaðýna ve her türlü kontrole izin vereceðine dair bir taahhütnameyi yetkilendirilmiþ kuruluþa vermek zorundadýr.
Müteþebbis, ürettiði, iþlediði, ithal ettiði yada baþka bir müteþebbisten satýn aldýðý ürünün bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmadýðýndan kuþkulanýyorsa bu durumu yetkilendirilmiþ kuruluþa bildirir. Durum netlik kazanýncaya kadar söz konusu ürünün organik ürün olduðuna dair atýfta bulunacak organik ürün etiket ve logosunu kullanamaz. Müteþebbis söz konusu ürünü tereddütler ortadan kalktýktan sonra yetkilendirilmiþ kuruluþun bilgisi dahilinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun iþlemlere tabi tutabilir ve pazarlayabilir.
Yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan müteþebbise uygulanacak yaptýrýmlar, aþaðýdaki maddelere göre uygulanýr.
a) Müteþebbis, faaliyetleriyle ilgili yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan istenilen kayýtlarý düzenli olarak tutmak zorundadýr. Belgelerin düzensiz veya yanlýþ tutulmasý durumunda, yetkilendirilmiþ kuruluþlar eksiklik ve aksaklýklarý müteþebbislere ayrýntýlý ve yazýlý olarak bildirir. Yetkilendirilmiþ kuruluþ eksiklik ve aksaklýklarýn düzeltilmesi için müteþebbise bir ay süre tanýr. Bu süre sonunda tekrar kontrol eder. Eksiklik giderilmiþ ise sözleþme aynen devam eder. Aksi halde kalite el kitabýnda belirtilen yaptýrýmlar uygulanýr. Ýtiraz halinde konu ile ilgili bilgi ve belgeler en geç yirmi gün içinde Komiteye iletilir. Komite gerekli incelemeleri yaptýktan sonra nihai kararýný verir ve sonucu taraflara bildirir.
b) Üretim aþamasýnda bu Yönetmelik hükümlerine aykýrý uygulamalarýn saptanmasý halinde; müteþebbis organik üretime geçiþ sürecinde ise, süre yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan uzatýlýr, bu süreyi tamamlamýþsa tekrar geçiþ sürecine geçirilir ve müteþebbise yazýlý olarak bildirilir. Uzatýlan geçiþ süresi sonunda bu Yönetmelik hükümlerine aykýrý uygulamalarý tekrarladýðý tespit edilen üretici müteþebbislerin sözleþmesi feshedilerek Komiteye bildirilir. Ýtiraz veya þikayet halinde Komite konu ile ilgili bilgi ve belgeleri ister ve inceleme baþlatýr. Ýnceleme neticesinde, müteþebbisin bu Yönetmelik hükümlerine aykýrý uygulamalarýn kasýtlý olarak devam ettiði tespit edilmesi durumunda; Komite müteþebbisi organik üretim yapma faaliyetinden beþ yýl süre ile men eder ve tüm yetkilendirilmiþ kuruluþlara bildirir. Men kararý yalnýzca Komite tarafýndan verilir.
c) Ýþleme, ambalajlama, etiketleme, depolama, taþýma, pazarlama faaliyetlerinde bu Yönetmelik hükümlerini ihlal eden müteþebbisin ihlale kasýtlý olarak devam ettiði tespit edildiðinde, Komite müteþebbisi organik tarým faaliyetinden beþ yýl süre ile men eder ve bu kararýný tüm yetkilendirilmiþ kuruluþlara bildirir.
Yetkilendirilmiþ kuruluþlarýn göndermekle yükümlü olduklarý bilgi ve belgeler
Madde 39 — Komite, yetkilendirilmiþ kuruluþlardan; müteþebbise, ürüne, üretime, kontrol iþlemine, kuruluþun kendisine, çalýþanýna ve menþeine dair her türlü bilgi ve belgeleri istediði zaman ve biçimde talep edebilir. Ayrýca yetkilendirilmiþ kuruluþlar, yapýsýyla ilgili yapýlan her türlü deðiþikliði en geç bir ay içerisinde Komiteye bildirmek zorundadýr.
Bu Yönetmeliðin 6 ncý maddesinin (f) bendinde verilen kod numarasýný, sözleþme yaptýðý müteþebbislerin onaylý listesi, arazi yeri, büyüklüðü, ürünün adý, miktarý iþletmenin adý ve organik faaliyet bilgilerini içeren listeyi Yetkilendirilmiþ kuruluþ Komiteye ve organik tarýmýn yapýlacaðý il tarým müdürlüðüne en geç bir ay içinde bildirmek zorundadýr. Komite ve il tarým müdürlüðü, kendisine bildirilen müteþebbisi "organik tarým metodu uygulayan müteþebbis" olarak kayýt altýna alýr.
Geçiþ sürecindeki kýsaltmanýn süresi ve gerekçesi ya da müteþebbisin yeniden geçiþ sürecine alýnmasý durumlarý yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan, bir ay içerisinde üretim yapýlan ilin il müdürlüðüne, yýllýk raporlarda ise Komiteye bildirilir.
Yetkilendirilmiþ kuruluþlar, geçen takvim yýlýnda yapmýþ olduklarý bir yýllýk faaliyetleriyle ilgili; ürün, müteþebbis, sertifika icmalleri, kontrol, üretim, ihracat, ithalat, çalýþan personel durumu ile ilgili bilgileri müteakip yýlýn en geç 31 Mart tarihine kadar Komiteye bildirir. Ayrýca yeni sözleþme yapýlan müteþebbisleri sözleþme tarihinden itibaren en geç bir ay içinde Komiteye bildirmek zorundadýrlar.
Denetim, yetki ve sorumluluklar ile denetim elemanlarýnýn hizmet içi eðitimleri
Madde 40 — Yetkilendirilmiþ kuruluþ, müteþebbis ve iþletme denetimleri; Organik Tarým Komitesi Üyeleri ve il müdürlükleri bünyesinde organik tarým konusunda eðitim almýþ teknik elemanlardan oluþan Organik Tarým Birimi tarafýndan yapýlýr. Bu denetimler gerek görülmesi halinde Bakanlýk tarafýndan Teftiþ Kurulu Baþkanlýðýna da yaptýrýlabilir.
Ýl müdürlüklerinde denetimde görev alacak denetim elemaný; Ýl müdürlüðü tarafýndan önerilen, Bakanlýk tarafýndan eðitilerek kimlik verilen kiþilerden oluþur.
Denetimler; yetkilendirilmiþ kuruluþ büro denetimi, müteþebbis, iþletme denetimleri olup, yetkilendirilmiþ kuruluþlarýn büro denetimi komite tarafýndan, diðer denetimler ise Ýl müdürlüklerince yapýlýr. Denetimler denetim yetkisine sahip en az iki elaman tarafýndan gerçekleþtirilir. Ýl müdürlüðü elemanlarýnca yapýlacak denetimler sýrasýnda Bakanlýk tarafýndan hazýrlanmýþ olan denetim formlarý kullanýlýr. Yýl sonunda yapýlan denetimlere iliþkin deðerlendirme icmali istatistiki bilgi mahiyetinde Bakanlýða en geç müteakip yýlýn 31 Ocak tarihine kadar gönderilir.
Bakanlýk merkez teþkilatýnca gerek görülmesi halinde taþra teþkilatý denetim elemanlarýna yönelik eðitimler yaptýrýlýr. Çiftçi eðitimleri taþra teþkilatýndaki denetim elemanlarý tarafýndan yapýlýr.
Ceza uygulamalarý
Madde 41 — Kanuna aykýrý hareket eden müteþebbislere ve yetkilendirilmiþ kuruluþlara verilecek idari para cezalarý aþaðýdaki þekilde uygulanýr.
a) Suçun tespit edildiði mahallin il müdürlüðünün teklifi veya Komiteye yapýlan þikayete baðlý olarak veya Komitenin doðrudan tespiti halinde Kanunun 12 nci maddesinin birinci fýkrasýnýn (b), (c), (d), (e) bentlerindeki yaptýrýmlar Bakanlýk tarafýndan uygulanýr. Bu yaptýrýmlar Komitenin ön incelemesini müteakip gerek duyulduðu durumda Bakanlýk Teftiþ Kurulu Baþkanlýðý tarafýndan yapýlacak inceleme sonucuna göre yerine getirilir. Bu inceleme süresince yetkilendirilmiþ kuruluþ müteþebbislerle yeni sözleþme yapamaz. Ancak daha önceden sözleþme yapýlmýþ müteþebbislerle ilgili kontrol, sertifikasyon ya da kontrol ve sertifikasyon iþlemlerine Komitenin alacaðý karar doðrultusunda devam edilebilir.
b) Kanunun 12 nci maddesinin birinci fýkrasýnýn (f) ve (k) bendlerine aykýrý hareket edenlere Bakanlýkça veya mahallin en büyük mülki amiri tarafýndan idari para cezasý verilir.
c) Kanunun 12 nci maddesinde yer alan diðer cezalar ise suçun tespit edildiði mahallin en büyük mülki amiri tarafýndan verilir.
d) Suça iliþkin cezanýn kesinleþtiði tarihten itibaren bir yýl içerisinde suçun tekrarlanmasý halinde Kanunda öngörülen tekerrür hükümleri uygulanýr.
Bakanlýk veya mahallin en büyük mülki amiri tarafýndan verilen idari para cezalarýna karþý, kararýn ilgilisine teblið tarihinden itibaren (7) gün içerisinde yetkili idari mahkemelere itiraz edilebilir.
Kontrolörlük kursu, kontrolörlük baþvurularýnda aranýlacak þartlar ile yetki, çalýþma þekil ve esaslarý
Madde 42 — Bakanlýkça gerekli görülmesi halinde, ziraat mühendisi, veteriner hekim, su ürünleri mühendisi ve gýda mühendislerine yönelik, yýlda bir defa kontrolör kursu açýlýr veya açtýrýlýr. Kurs masraflarýný karþýlamak üzere, kursa katýlacaklardan alýnacak önceden Kurumca belirlenmiþ olan ücret, ilgili döner sermaye hesabýna yatýrýlýr.
Kontrolörlük baþvurularýnda aranýlacak þartlar, kontrolörün, yetki, çalýþma þekil ve esaslarý þunlardýr:
a) Baþvuruda aranýlacak þartlar;
1) Ziraat, veteriner, su ürünleri ve gýda mühendisliði fakültelerinin birinden mezun olmak,
2) Organik tarým konusunda bir yýllýk bilgi ve deneyim sahibi olduðunu gösterir resmi belgeye veya konu ile ilgili yüksek lisans diplomasýna veya konu ile ilgili doktora diplomasýna veya Bakanlýkça açýlacak veya açtýrýlacak kurslardan kontrolörlük eðitimi aldýðýna dair resmi bir belgeye sahip olmak veya organik tarým komitesinde bir yýl süre ile çalýþmýþ olmak veya lisans eðitimleri uygun organik tarýmda görev yapmýþ Bakanlýk müfettiþi olmaktýr.
b) Yetki;
1) Ýstenilen bilgi ve belgeleri Komiteye sunan kiþilere, Komite tarafýndan kontrolörlük yetkisi verilir ve yetkilendirilen kontrolörler kimliklendirilerek kayýt altýna alýnýr.
2) Lisans aldýklarý meslek odasýna üye olmak koþuluyla kontrol hizmeti verebilirler.
3) Kontrolörler ayný anda yalnýz bir yetkilendirilmiþ kuruluþ adýna çalýþýr, ancak serbest kontrolörler ayný anda farklý yetkilendirilmiþ kuruluþ adýna kontrol yapabilirler.
c) Çalýþma þekil ve esaslarý;
1) Komiteden alýnacak yetki belgesiyle çalýþýrlar.
2) Yaptýklarý kontrolle ilgili rapor tutmak, bu raporlarý imzalamak ve yetkilendirilmiþ kuruluþa teslim etmek zorundadýrlar.
3) Komite, kontrolörün bu Yönetmelik hükümlerine aykýrý davranmasýný tespit etmesi halinde kontrolör belgesini geçici veya süresiz olarak iptal edebilir.
Sertifiker baþvurularýnda aranýlacak þartlar ile yetki, çalýþma þekil ve esaslarý
Madde 43 — Sertifikerlik baþvurularýnda aranýlacak þartlar ile yetki, çalýþma þekil ve esaslarý þunlardýr:
a) Baþvuruda aranýlacak þartlar;
1) En az 4 yýllýk yüksek öðrenim mezunu olmak,
2) Organik tarým konusunda bir yýllýk bilgi ve deneyim sahibi olduðunu gösterir resmi belgeye veya konu ile ilgili yüksek lisans diplomasýna veya konu ile ilgili doktora diplomasýna veya Bakanlýkça açýlacak veya açtýrýlacak kurslardan kontrolörlük eðitimi aldýðýna dair resmi bir belgeye sahip olmak veya organik tarým komitesinde bir yýl süre ile çalýþmýþ olmak veya lisans eðitimleri uygun organik tarýmda görev yapmýþ Bakanlýk müfettiþi olmaktýr.
b) Yetki;
1) Ýstenilen bilgi ve belgeleri Komiteye sunan kiþilere, Komite tarafýndan sertifikerlik yetkisi verilir ve yetkilendirilen sertifikerler kimliklendirilerek kayýt altýna alýnýr.
2) Sertifikerler yalnýz bir yetkilendirilmiþ kuruluþ adýna çalýþabilir.
c) Çalýþma þekil ve esaslarý;
1) Sertifikerler, Komiteden alýnacak yetki belgesiyle çalýþýrlar.
2) Komite, sertifikerin bu Yönetmelik hükümlerine aykýrý davranmasýný tespit etmesi halinde sertifiker belgesini geçici veya süresiz olarak iptal edebilir.
Kontrol ve sertifikasyon ücreti
Madde 44 — Kontrol ve sertifikasyon ücretinin esaslarý aþaðýda belirtilmiþtir.
Kontrol ve sertifikasyon ücreti; yetkilendirilmiþ kuruluþ ile müteþebbis arasýnda yapýlan sözleþme ile belirlenir. Yetkilendirilmiþ kuruluþ kontrollerinde komite üyesinin de kontrolde bulunmasýný gerekli görürse, Komiteye yazýlý olarak baþvurur ve oluþacak harcýrahý kendi kontrolüne uyguladýðý esaslara göre karþýlar.
BEÞÝNCÝ KISIM
Komiteler
BÝRÝNCÝ BÖLÜM
Organik Tarým Komitesi
Organik Tarým Komitesinin oluþumu, görevleri, çalýþma þekil ve esaslarý
Madde 45 — Organik Tarým Komitesinin oluþumu, görevleri, çalýþma þekil ve esaslarý aþaðýda belirtilmiþtir.
a) Komitenin oluþumu; Bakanlýk, Tarýmsal Üretim ve Geliþtirme Genel Müdürlüðü, Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüðü, Tarýmsal Araþtýrmalar Genel Müdürlüðü, Teþkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüðü, Araþtýrma Planlama ve Koordinasyon Kurulu Baþkanlýðý ile Dýþ Ýliþkiler ve Avrupa Topluluðu Koordinasyon Dairesi Baþkanlýðý tarafýndan görevlendirilecek temsilcilerinden, Bakan veya yetkilendireceði müsteþar veya müsteþar yardýmcýsýnýn onayý ile kurulur. Yukarýda adý belirtilen kuruluþlardan en az bir üye olmak üzere komiteye alýnacak üye sayýsýný Tarýmsal Üretim ve Geliþtirme Genel Müdürlüðü belirler. Ýhtiyaç duyulmasý halinde Teftiþ Kurulu Baþkanlýðý ve Hukuk Müþavirliði’nden Komiteye birer üye alýnabilir. Komite baþkanlýðý ve sekreteryasý Tarýmsal Üretim ve Geliþtirme Genel Müdürlüðü Alternatif Tarýmsal Üretim Teknikleri Daire Baþkanlýðýnca yürütülür.
b) Komitenin görevleri;
1) Yetkilendirilmiþ kuruluþ baþvurularýný deðerlendirerek çalýþma izni vermek, izin sürelerini uzatmak, izinlerini iptal etmek,
2) Yetkilendirilmiþ kuruluþlarý kodlamak, kontrolörleri, sertifikerleri kodlamak ve kimliklendirmek,
3) Kontrolör ve sertifiker yetkisi vermek, yetkilerini iptal etmek,
4) Yetkilendirilmiþ kuruluþlarýn büro denetimini yapmak,
5) Yetkilendirilmiþ kuruluþlara, kontrolörlere ve müteþebbislere organik tarým mevzuatlarýna aykýrý hareket etmeleri halinde gerekli idari para cezalarýnýn uygulanmasýný Bakanlýk Makamýna teklif etmek,
6) Türkiye’de organik tarýmýn yaygýnlaþtýrýlmasý, geliþtirilmesi, tanýtýlmasý konularýnda çalýþmalar yapmak, Organik tarým konusunda eðitim, seminer, sempozyum, toplantý, kongre ve fuarlarýn düzenlenmesini teþvik etmek, bahse konu etkinliklere katýlmak ve katký saðlamak,
7) Uluslararasý Organik Tarým mevzuatlarýný izleyerek bu konudaki uyumun saðlanmasý için deðiþiklik çalýþmalarý yapmaktýr.
c) Komite, sekreterya tarafýndan toplantýya çaðrýlýr. Komite üye tam sayýsýnýn en az salt çoðunluðuyla toplanýr. Kararlar üye tam sayýsýnýn salt çoðunluðu ile alýnýr.
d) Raportörlük, Komitece Tarýmsal Üretim ve Geliþtirme Genel Müdürlüðü temsilcileri arasýndan seçilen sekreter üye tarafýndan yürütülür.
e) Kararlar, toplantý tarihinden itibaren en geç bir ay içinde toplantýya katýlan tüm üyeler tarafýndan imzalanýr. Bakan veya Bakan’ýn yetki verdiði Makamýn Onayýna sunulur ve Makam Onayý tarihinden itibaren yürürlüðe girer.
ÝKÝNCÝ BÖLÜM
Organik Tarým Ulusal Yönlendirme Komitesi
Organik Tarým Ulusal Yönlendirme Komitesinin oluþumu, görevleri, çalýþma þekil ve esaslarý
Madde 46 — Organik Tarým Ulusal Yönlendirme Komitesinin oluþumu, görevleri çalýþma þekil ve esaslarý aþaðýda belirtilmiþtir;
a) Organik Tarým Ulusal Yönlendirme Komitesi; Tarýmsal Üretim ve Geliþtirme Genel Müdür’ün baþkanlýðýnda TÜGEM temsilcileri, Devlet Planlama Teþkilatý Müsteþarlýðý, Dýþ Ticaret Müsteþarlýðý, Gümrük Müsteþarlýðý, Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý, Saðlýk Bakanlýðý, Çevre ve Orman Bakanlýðý, Ýhracatý Geliþtirme Etüt Merkezi, Tarýmsal Araþtýrmalar Genel Müdürlüðü temsilcileri, TÜBÝTAK, meslek kuruluþlarý, sivil toplum örgütleri, yetkilendirilmiþ kuruluþlarýn temsilcisi, üniversiteler ve özel sektör temsilcileri ile Komitenin toplantý gündemiyle ilgili görüþlerinin alýnmasýnda yarar gördüðü kurum ve kuruluþlarýn temsilcilerinden olmak üzere en az on kiþiden oluþur.
b) Organik Tarým Ulusal Yönlendirme Komitesi; organik tarýmýn uygulanmasý ve geliþtirilmesi, desteklemeler ve teþvikler, tüketicinin bilinçlendirilmesi, organik ürünlerin yurt içi ve yurt dýþýnda pazarlanmasý, uygulamalardaki aksaklýklarýn tespit edilmesi ve bu konudaki stratejilerin belirlenmesi, organik tarým konusunda proje önerilerinin belirlenmesi ve araþtýrma önceliklerinin tespit edilmesi hususunda çalýþmalarý yürütür.
c) Organik Tarým Ulusal Yönlendirme Komitesi tarafýndan gerek görülmesi halinde çalýþma gruplarý oluþturulur.
d) Olaðan olarak yýlda en az bir kez toplanýr. Olaðanüstü durumlarda sekreterya tarafýndan toplantýya çaðrýlýr.
e) Kararlar, toplantýya katýlanlarýn salt çoðunluðu ile alýnýr ve Komite’ye tavsiye niteliðindedir.
f) Raportörlük ve sekreterya Tarýmsal Üretim ve Geliþtirme Genel Müdürlüðü tarafýndan yürütülür.
g) Kararlar, toplantý tarihinden itibaren yirmi gün içinde tüm üyeler tarafýndan imzalanýr. Kararlar imzalandýktan sonra otuz gün içerisinde Komiteye iletilir. Komite, müteakip ilk toplantýsýnda kararlarla ilgili deðerlendirmeyi yapar.
ALTINCI KISIM
Çeþitli ve Son Hükümler
Uyuþmazlýk halinde baþvurulacak yer
Madde 47 — Her yetkilendirilmiþ kuruluþ tarafýndan, gerekli hallerde baþvurulmasý maksadýyla bir mahkeme yerinin belirlenmesi zorunludur. Bu mahal, müteþebbis ile yetkilendirilmiþ kuruluþ arasýnda yapýlan sözleþmede belirtilmelidir.
Dýþ ticaret düzenlemeleri
Madde 48 — Organik ürünlerin ithalat ve ihracatýna iliþkin gerekli düzenlemeler, Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý ile Dýþ Ticaret Müsteþarlýðý tarafýndan yapýlýr.
Hüküm bulunmayan haller
Madde 49 — Organik tarým faaliyetlerinde bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; 27/5/2004 tarihli ve 5179 sayýlý Gýdalarýn Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Deðiþtirilerek Kabulü Hakkýnda Kanun, 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayýlý Su Ürünleri Kanunu, 29/5/1973 tarihli ve 1734 sayýlý Yem Kanunu, 15/5/1957 tarihli ve 6968 sayýlý Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu ve 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayýlý Ürünlere Ýliþkin Teknik Mevzuatýn Hazýrlanmasý ve Uygulanmasýna Dair Kanun, 8/5/1986 tarihli ve 3285 sayýlý Hayvan Saðlýðý ve Zabýtasý Kanunu ve bu Kanunlara dayalý olarak çýkartýlan ilgili mevzuat hükümleri ile 25/4/2002 tarihli ve 24736 sayýlý Resmi Gazete’de yayýmlanan Kimyevi Gübre Denetim Yönetmeliði, 18/3/2004 tarihli ve 25406 sayýlý Resmi Gazete’de yayýmlanan Tarýmda Kullanýlan Kimyevi Gübrelere Dair Yönetmelik, 4/5/2004 tarihli ve 25452 sayýlý Resmi Gazete’de yayýmlanan Tarýmda Kullanýlan Organik, Organomineral, Özel, Mikrobiyal ve Enzim Ýçerikli Organik Gübreler ile Toprak Düzenleyicilerin Üretimi, Ýthalatý, Ýhracatý, Piyasaya Arzý ve Denetimine Dair Yönetmelik hükümlerine uyulur.
Yürürlükten kaldýrýlan mevzuat
Madde 50 — 11/7/2002 tarihli ve 24812 sayýlý Resmi Gazete’de yayýmlanan Organik Tarýmýn Esaslarý ve Uygulanmasýna Ýliþkin Yönetmelik yürürlükten kaldýrýlmýþtýr.
Yürürlük
Madde 51 — Bu Yönetmelik yayýmý tarihinde yürürlüðe girer.
Yürütme
Madde 52 — Bu Yönetmelik hükümlerini Tarým ve Köyiþleri Bakaný yürütür.
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odasý
UCTEA CHAMBER OF AGRICULTURAL ENGINEERS
Þubeler
Ýl Temsilcilikleri Adana Antalya Aydýn Balýkesir Bursa Çanakkale Denizli Diyarbakýr Erzurum Eskiþehir Gaziantep Hatay Ýstanbul Ýzmir Kayseri Kahramanmaraþ Konya Malatya Manisa Mersin Muðla Rize Samsun Þanlýurfa Tekirdað Trabzon Van
Hýzlý Ulaþým
tmmob Bize Ulaþýn Baðlantýlar Üyeler Öðrenci Üyeler
About Us
Sosyal Medya
E-Liste
Odamýz duyurularýnýn düzenli olarak e-posta hesabýnýza gönderilmesini istiyorsanýz; Lütfen e-posta adresinizi giriniz.