Miras Sözleşmesi Nedir Ve Şartları Nelerdir ? sorusundan önce miras sözleşmesinin tanımını yapalım. Miras sözleşmesi, miras bırakan ile herhangi bir kişi arasında yapılan ve miras bırakanın ölüme bağlı bir tasarrufta bulunduğu sözleşmedir. Miras sözleşmesi ile miras bırakan, karşı taraf ya da bir üçüncü kişi yararına bağlayıcı bir ölüme bağlı tasarrufta bulunur. Miras sözleşmesi ile mirasçı atanabileceği gibi mirastan bir mal varlığı değeri de karşı tarafa bırakılabilir. Miras sözleşmesi ile tek bir taraf mirası üzerinde tasarrufta bulunabileceği gibi her iki taraf da karşılıklı olarak mirasları üzerinde tasarrufta bulunabilir. Miras sözleşmesi belli bir bedel karşılığında ya da karşılıksız yapılabilir.
Miras Sözleşmesi Yapma Ehliyeti
Miras sözleşmesi yapma ehliyetini miras sözleşmesi ile ölüme bağlı tasarrufta bulunan kimse ile sözleşmedeki karşı tarafın ehliyeti açısından ikiye ayırarak incelememiz gerekiyor. Miras sözleşmesi ile her iki taraf da ölüme bağlı tasarrufta bulunuyorsa aşağıda sayacağımız şartlar miras sözleşmesinin her iki tarafı için de geçerli olacaktır. Ancak miras sözleşmesi ile sadece tek taraf ölüme bağlı tasarrufta bulunuyorsa, ölüme bağlı tasarrufta bulunmayan taraf genel ehliyet kurallarına tabi olacaktır. Genel ehliyet kuralları için avukatınıza danışarak daha geniş bilgiye sahip olabilirsiniz.
Miras Sözleşmesi Yapma Ehliyeti Şartları
Miras sözleşmesi yapma ehliyeti şartlarını inceleyecek olursak; miras sözleşmesi yapma ehliyeti için ölüme bağlı tasarrufta bulunan kişinin yani miras bırakanın taşıması gereken şartlar aşağıdaki gibidir:
Miras sözleşmesi yapacak kişinin ayırt etme gücüne sahip olması
Miras sözleşmesi yapacak kişinin ergin olması
Miras sözleşmesi yapacak kişinin kısıtlı olmaması
Miras Sözleşmesi Şekli
Miras sözleşmesi şekli incelendiğinde miras sözleşmesinin geçerli olması için resmi vasiyetname şeklinde düzenlenmesi gerekir. Miras sözleşmesinin tarafları, arzularını resmi memura aynı zamanda bildirirler ve düzenlenen sözleşmeyi memurun ve iki tanığın önünde imzalarlar. Medeni Kanun resmi memur terimini kullansa da uygulamada Noter huzurunda miras sözleşmesi yapılmaktadır. Miras sözleşmesinin şekil şartı resmi vasiyetname tarzında olduğu için ‘’Vasiyetname’’ başlıklı makalemizin okunmasında da yarar vardır.
Miras Sözleşmesi Nasıl Yapılır? Miras Sözleşmesi Noterde Nasıl Yapılır?
Miras sözleşmesi nasıl yapılır diye sorulduğunda miras sözleşmesinin şeklini yukarıda belirtmiştik. Ancak kısaca miras sözleşmesinin şekil şartlarını yani noterde ne gibi işlemler yapılacağını aşağıdaki gibi sayabiliriz:
Miras sözleşmesinin taraflarının aynı anda noter önünde bulunmaları
Noterin miras sözleşmesindeki beyanları yazması ve metnin okunması
Miras sözleşmesi taraflarının metni tanıklar önünde imzalamaları
Mirasbırakanın, tanıklar önünde, belgeyi okuduğunu ve bunun son arzularına uygun olduğunu beyan etmesi
Miras sözleşmesine tanıklık edecek kişilerin şerh ve imzası
Miras Sözleşmesinin Çeşitleri
Miras sözleşmelerinin çeşitlerini Medeni Kanun ikiye ayırarak ‘’olumlu miras sözleşmesi’’ ve ‘’mirastan feragat sözleşmesi’’ olarak ele almıştır.
Olumlu Miras Sözleşmesi; Olumlu miras sözleşmesi, miras bırakan, miras sözleşmesiyle mirasını veya belirli malını sözleşme yaptığı kimseye ya da üçüncü bir kişiye bırakma yükümlülüğü altına girmesi için yapılır. Miras bırakan, bu sözleşmeyi yaptıktan sonra mal varlığında eskisi gibi serbestçe tasarruf edebilir; ancak, miras sözleşmesindeki yükümlülüğü ile bağdaşmayan ölüme bağlı tasarruflarına veya bağışlamalarına karşı itiraz edilebilir.
Mirastan Feragat Sözleşmesi; Mirastan feragat sözleşmesi, miras bırakanın, bir mirasçısı ile karşılıksız veya bir karşılık sağlanarak mirastan feragat edilmesine ilişkin sözleşmesidir. Bu konuda ‘’Mirastan Feragat’’ başlıklı makalemizi de daha detaylı bilgi için okuyabilirsiniz.
Miras Sözleşmesinin Sona Ermesi
Miras sözleşmesinin sona ermesi değişik ihtimallere göre değerlendirilebilir. Bu ihtimallere göre miras sözleşmesinin sona ermesi; anlaşmayla, mirasçılıktan çıkarma sebebi durumunda, kararlaştırılan bedelin ödenmemesi gibi hallerde söz konusu olabilir.
Mira Sözleşmesinin Sona Ermesi Halleri
Miras sözleşmesinin sona ermesi hallerini aşağıdaki gibi inceleyebiliriz:
Öncelikle miras sözleşmesi, tarafların yazılı anlaşmasıyla her zaman sona erdirilebilir.
İkinci ihtimalde ise miras sözleşmesiyle mirasçı atanan veya kendisine belirli mal bırakılan kişinin, miras bırakana karşı miras sözleşmesinin yapılmasından sonra mirasçılıktan çıkarma sebebi oluşturan davranışta bulunduğu ortaya çıkarsa; miras bırakan, miras sözleşmesini tek taraflı olarak ortadan kaldırabilir.
Bir diğer ihtimalde miras sözleşmesi gereğince bir karşılık, bedel isteme hakkı bulunan taraf, bu karşılığın sözleşmeye uygun olarak yerine getirilmemesi veya güvenceye bağlanmaması halinde sözleşmeden dönebilir.
Son ihtimalde ise mirasçı atanan veya kendisine belirli mal bırakılan kişi miras bırakanın ölümünde sağ değilse, miras sözleşmesi kendiliğinden ortadan kalkar. Miras bırakandan önce ölen kişinin mirasçıları, aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ölüme bağlı tasarrufta bulunandan, miras sözleşmesi uyarınca elde ettiği ölüm tarihindeki zenginleşmeyi geri isteyebilirler.
Miras Sözleşmesinin İptali
Miras sözleşmesinin iptali açısından ölüme bağlı tasarrufların iptaline ilişkin genel kurallar ve hak düşürücü süreler burada da uygulama alanı bulur. Bu konuda ‘’Ölüme Bağlı Tasarrufların İptali’’ makalemize de bakabilirsiniz. Burada kısaca miras sözleşmesinin iptal sebeplerini saymakla yetineceğiz:
Miras sözleşmesinde ehliyetsizlik
Miras sözleşmesindeki irade bozuklukları
Hata
Hile
Korkutma
Miras sözleşmesinin içeriğinin hukuka ya da ahlaka aykırı olması
Miras Sözleşmesinin şekil şartlarında eksiklikler
Miras Sözleşmesi ve Vasiyetname Farkı
Miras sözleşmesi ve vasiyetname farkı ilk olarak kendini ehliyet açısından gösterir. Vasiyetname yapabilmek için 15 yaşını doldurmak ve ayırt etme gücüne sahip olmak yeterliyken, miras sözleşmesinde kişinin ayırt etme gücüne sahip, ergin ve kısıtlı olmaması gerekir. İkinci olarak, vasiyetname el yazılı, resmi ve sözlü olarak yapılabilirken miras sözleşmesi ancak resmi şekilde yapılabilir. Bir diğer fark ise vasiyetnamenin ölüm anına kadar geri alınması mümkünken miras sözleşmesinde iki taraf var olduğu için istisnalar saklı kalmak üzere tek taraflı olarak miras sözleşmesini geri almak mümkün değildir.