"Nefs, bedende geçici olarak yerleştirilmiş bir latîfe (manevi cevher) olup kötü huyların mahallidir."
11 Şubat 2019
4.236 3 dakika okuma süresi
1
1
3
3
0
0
0
1
0
0
10Defa Paylaşılmış
Nefs
İnsan dediğimizde aklımıza bedenin yanı sıra manevi tarafı, yani ruh ve nefs de gelir. Çünkü insan bunların terkibinden ibarettir. Bedenimiz cisim olması sebebiyle maddi yanımızı, ruhumuz ise ilâhî olması sebebiyle manevi yanımızı ifade eder. Bedenin varlığını sürdürmesi ancak nefs ile mümkündür.
Sözlükte “nefs” bir şeyin özü, kendisi, varlığı ve can anlamlarına gelir. İnsanın içindeki manevi bir güç olup arzu, şehvet, gazap ve her türlü süflî arzuların kaynağıdır, insanın hareket ve tavırlarının arkasında nefs vardır. Bu sebeple sûfiler nefsin bilinmesi gerektiğini vurgulamışlar ve “marifet-i nefs” kavramını ortaya koymuşlardır. Yani kişinin kendini (nefsini) bilmesi..
İmam Kuşeyri k.s. hazretleri nefsi şöyle açıklar: “Nefs, bedende geçici olarak yerleştirilmiş bir latîfe (manevi cevher) olup kötü huyların mahallidir. Tıpkı beden kalıbına yerleştirilen ve güzel huyların mahalli olan ruh gibi.”
Kur’an-ı Kerim’de Allah Tealâ “Nefsini arındırıp temizleyen kurtuldu. Onu kötülüklere gömüp kirleten kimse de ziyana uğradı.”(Şems 9-10) buyurarak, nefsin terbiye edilmesini ve aşırı isteklerine karşı uyanık olmayı ihtar eder. Bu ayetlerin tefsirinde İbn Acibe el-Haseni k.s. hazretleri şöyle der: “Nefsini iman ve taatle temizleyip ıslah eden kimse arzuladığı bütün güzellikleri elde etti, korktuğu bütün sıkıntılardan da kurtuldu.”
İmam Kuşeyri k.s. ise söz konusu ayetleri şöyle tefsir eder: “Nefsini günah ve ayıplardan, yaptığı iyiliklere bir karşılık beklemekten temizleyen, ayrıca ilâhî taksime itiraz ve haramdan uzaklaştıran kurtuldu. Nefsine hakim olmayan, kontrolünü elinde tutmayan ve onu günahlarla kirleten kimse ise zarar etti.”
İlgili Makaleler
Nefs Nedir?
15 Mart 2009
Ramazan ayında esen Musira Rüzgarı
16 Mayıs 2018
Keramet Peşinde (Mehmet Yarbay)
21 Ağustos 2012
Ölüm Başa Gelince
28 Aralık 2012
İnsan nefsin temel talepleri sayesinde hayatını sürdürür. Bu durum gayet tabiidir; asıl mesele nefsin sınır tanımazlığı karşısında insanın nasıl davranacağıdır. Çünkü yukarıda geçen ayetten de anlaşılacağı üzere nefsin yanlış ve aşırı isteklerine kendini teslim eden kişi ruhunu bedenine teslim etmiş, bu sebeple hevasını ilah edinmiş demektir. Allah Tealâ “Gördün mü o hevasını (nefsanî arzularını) kendine ilah edineni?” (Furkan 43) buyurarak nefsin arzularının meşru sınırlarda tutulması gerektiğini, aksi halde insanın kendi nefsinin kulu durumuna düşeceğini haber verir.
Sınırsız ve aşırı istekler insanı günaha sürükler. Günah ise Allah Tealâ’dan uzaklaştırır. İnsan meşru dairede nefsinin isteklerini karşılayabilir. Mesela evlenerek zinadan korunabilir. Helal yiyecekler de keyfe kâfidir. Dedikodu, yalan ve iftiraya girmeden de meselelerini kolaylıkla çözebilir. Fakat bunun için nefsin terbiye edilmesi ve bu sayede tam bir teslimiyetle yaşanması gerekir.
İslâm, teslim olmak demektir. Teslimiyet ise emir ve yasaklara itaat etmeyi gerektirir. Allah Tealâ ve Rasulü s.a.v. neyi emrediyorsa ona uyulmalıdır. Teslimiyetin özünde kişinin nefsi ile mücadelesi gizlidir. Nefsin isteklerine karşı çıkıldığında direnir. Çünkü beden ülkesinde hükümranlığını yitirmek istemez. Bu sebeple insanı istek bombardımanına tutar. Bu saldırıya karşı Allah ve Rasulü s.a.v.’in ölçülerine tâbi olan, dua ile yardım isteyen kimse zamanla nefsinin gücünün azaldığını hisseder. Nefs bu sayede terbiye olmaya, aşırı isteklerin gereksiz olduğunun farkına varıp günahlardan uzaklaşmaya başlar. İşte buna “nefs terbiyesi” denir.
Nefs terbiyesi son derece önemli olduğu için kişinin kâmil bir mürşide gitmesi ve onun verdiği reçeteleri uygulaması tavsiye edilir. Ayrıca dünya ehli yerine ahiret ehli insanlarla bir arada olmak, başta Kur’an-ı Kerim olmak üzere imanın tadını hissettiren kitaplar okumak, sohbetler dinlemek önemlidir. Nefsin hileleri çoktur, yardım ve destek olmadan terbiyesi zordur.
Peygamber Efendimiz s.a.v. nefs terbiyesi ile ilgili olarak şöyle buyurur: “Akıllı kişi, nefsine hâkim olup onu hesaba çekerek ölümden sonraki hayat için çalışandır. Aciz kimse ise nefsinin hevasına tâbi olduğu halde Allah’tan (hayır) umandır.” (Tirmizî, Kıyamet 25)
İmam Gazalî k.s. hazretleri ise bu konuya ilişkin şöyle demiştir: “Nefs ruhun bineğidir. Eğer insan nefsin dizginlerini salıverir, onun gittiği istikamete kendisini bırakırsa helak olması kaçınılmazdır. Şayet nefsini öldürmeye çalışırsa, bu sefer de hakikat yolunda bineksiz kalır. O halde nefsinin dizginlerini elinde tut ve bineğinden faydalan.”
Tasavvuf ehli, bütün kötü huyların ve süflî arzuların kaynağı olan nefsin terbiye ve tezkiyesi/temizlenmesi ile yakından ilgilenmiş ve bu konuda taliplerine yol göstermişlerdir. Çünkü Efendimiz s.a.v. “Senin en büyük düşmanın iki yanındaki (çepeçevre kuşatan) nefsindir.”(Beyhaki) buyurur. O halde nefsin kötü isteklerine uymak hüsran, ona karşı gelmek ise kurtuluştur.
Zünnun-i Mısrî k.s. hazretleri nefs hakkında şöyle der: “Manevi perdelerin en kalını, nefsini (kendini, benliğini) görmen ve ona uymandır. Zira ona tâbi olmak Allah’ın rızasına muhalefet etmektir.”
Nefs ile mücadelenin ne çetin bir iş olduğunu Süfyân-ı Sevrî k.s. hazretleri de şöyle bildirir: “Nefsimden daha zor hiçbir şeyle mücadele etmedim. Bu mücadelemde üstün gelen bazen ben oldum, bazen de o…”
Nefsin nasıl terbiye edileceği sorulan Ebu’l-Abbas Seyyârî k.s. hazretleri şöyle cevap verir: “Emirleri yerine getirmek, yasaklardan kaçınmak, sâlih kimselerle bulunmak ve yoksul kimselere hizmet etmek gibi durumlarda sebat göstermekle mümkündür.”
CİHAT CEYLAN
Semerkand Dergisi
Yukarı git
Antika ve Porselen Tamiri | Antika Hastanesi
1
1
3
3
0
0
0
1
0
0
10Defa Paylaşılmış
Etiketler
gazap nefs nefs terbiyesi şehvet Semerkand
11 Şubat 2019
4.236 3 dakika okuma süresi
Kategoriler Kategori seçin Aile ve Çocuk (20) Allah Dostlarından Sözler (34) Ayetler ve Dualar (14) Bir tutam muhabbet (20) Dini Mekanlar (7) Doktor Ahmet Çağıl (31) Efendimize Dair (36) Gavs-ı Kasrevi Sohbetleri (13) Gazetelerden (13) Geçmiş Zaman Olur ki (22) Gönül Telini Titretenler (23) Hikayeler (38) İlmihal (16) İslam ve İnsan (37) Kitap Tanıtımları (24) Mehmet Ildırar (39) Müzik & Mp3 (7) Nasihatlerden (26) Nefsin Mertebeleri (21) Önemli Şahsiyetler (23) Online Video (20) Sadat-ı Nakşibend-i (35) Sağlık (10) Semerkand Dergisi (40) Sesli Kuran-ı Kerim (111) Şiir ve Resim (5) Tasavvuf Sohbetleri (75) Tövbe Menkıbeleri (7)
Son Eklenen Yazılar
Zilzal Suresi (99.Sure)
9 Eylül 2009
Lokman Suresi (31.sure)
10 Kasım 2009
Kuran’da ismi geçen gıdaların faydaları
22 Aralık 2019
Keşif, keramet, istikamet
7 Mayıs 2014
Allah’ın Rahmeti
14 Nisan 2018
Duvar Kağıtları
Sıra dışı HD telefon duvar kağıtları
4K Cep telefonu arkaplan resimleri
Cep telefonu masaüstü resimleri
Hanımlar için telefon duvar kağıtları
Hd İslami telefon duvar kağıtları
Hd Telefon Duvar Kağıtları
Hd Telefon Duvar Kağıtları (2)
iPhone 11 Pro Max Duvar Kağıtları
iPhone hd duvar kağıtları
Oled iPhone duvar kağıtları
Pc Hd arkaplan resimleri
Whatsapp duvar kağıtları
Sitemizde 28 kategori'de 715 adet yazı bulunmaktadır.
Sayfa yüklenme süresi: 2,650 saniye.
© 2001, Tüm Hakları Saklıdır | Nasihatler | Din Nasihattir Nasihatler Sunucusu Tarafından Barındırılır