20. yüzyılın Ortaçağ’a dönük aydınlık ve bilge yüzü olan Fransız düşünür Étienne Gilson, bu dönemin kültürünü daha yakından tanımak isteyenlerin başlıca kaynağıdır. Batı düşüncesine yeni bir soluk katan Ortaçağ, uzun süre “karanlık” ve “geri” bir zaman dilimi olarak nitelendirilmiştir. Gelgelelim Platon ve Aristoteles ile doruk noktasına ulaşan Antikçağ felsefesini, çağdaşı İslâm medeniyetini ve Yahudi düşüncesini felsefesine katmayı başlıca hedefi haline getiren Ortaçağ düşüncesi, Gilson’un bu başyapıtıyla tüm görkemine ulaşmaktadır.
Ortaçağ felsefesi tarihini, içinden çıktığı teolojik köklerden soyutlayarak ele almak, tarihsel gerçekliğe sırtını dönmek ve açıkçası onu pek de bilmemektir. Bu döneme nüfuz etmek, her şeyden önce teologların kaleme aldıkları metinlere, birincil kaynaklara, elyazmalarına yani bugün Ortaçağ felsefesi olarak adlandırdığımız büyük felsefenin yeşerdiği satırların içinde uzun bir yolculuğa çıkmakla mümkündür.
Sorbonne’un Ortaçağ felsefesi uzmanı, Académie Française üyesi Étienne Gilson, bu kitabında “aklın büyük ustaları” ile “imanın şövalyeleri”ni bir araya getirmekte; akıl, metafizik, felsefe, teoloji, inanç ve skolastik düşünce üzerine yapılan en temel tartışmalara yer vermektedir.
Étienne Gilson’un Ortaçağ’da Felsefesi modern insan için çağların en gizemlisine tüm derinliğiyle ışık tutmaktadır.
Çeviren: Ayşe Meral
Felsefe
991 Sayfa, Ciltli
Ebat: 13,5 x 21
Şubat 2021
ISBN: 978-625-7030-42-7
Étienne Henry Gilson
(13 Haziran 1884 Paris - 19 Eylül 1978 Auxerre)
20. yüzyılın en tanınmış Ortaçağ araştırmacılarından, Fransız düşünür, felsefe tarihçisi. Katolik bir aileden gelen Gilson, Paris’teki Katolik okullarında öğrenim gördü. 1902’de IV. Henri Lisesi’nde felsefe okumaya başladı ve 1906’da Sorbonne Üniversitesi’nden diplomasını aldı. Altı yıl farklı liselerde felsefe dersleri verdi. Ortaçağ düşüncesini araştırmaya yönelmesini sağlayan Descartes ve skolastisizm üzerindeki çalışmasıyla doktora derecesini aldı (1913). 1916’da Verdun Çarpışması’nda yaralanarak tutsak düştü. Hapiste kaldığı iki yıl boyunca, klasik diller ve Aziz Bonaventura’nın düşünceleri üzerinde çalıştı. 1919’da Strasbourg Üniversitesi’nde felsefe tarihi dersleri verdi. 1921’de Ortaçağ felsefesi tarihi profesörü olarak Sorbonne Üniversitesi’ne döndü. Collège de France’ta Ortaçağ felsefesi tarihi kürsüsünü kurduğu 1932 yılına kadar bu görevde kaldı. 1926’dan sonra her yıl gerçekleştireceği ilk ABD-Kanada gezisinde Montreal, Harvard ve Virginia üniversitelerinde seminerler verdi. Birçok Ortaçağ düşünürü üzerine önemli incelemeler yapan Gilson, bu çalışmalarının sonuçlarını Ortaçağ’da Hıristiyanlık Felsefesi Tarihi adlı yapıtında topladı. Gilson, bu dönemin felsefesi ve teolojisi ile ilgili geride bıraktığı 600’e yakın makale, kitap ve zengin bir külliyatla, sahanın en çok başvurulan isimlerden biri olmuştur. Eserlerinden bazıları: L’être et l’essence [Varlık ve Öz], Le Philosophe et la Théologie [Filozof ve Teoloji], Trois leçons sur le problème de l’existence de Dieu [Tanrının Varlığı Problemi Üzerine Üç Ders], L’être et Dieu [Varlık ve Tanrı], Linguistique et philosophie [Dilbilim ve Felsefe], La philosophie de saint Bonaventure [Aziz Bonaventura’nın Felsefesi], La théologie mystique de saint Bernard [Saint Bernard’ın Mistik Teolojisi], Études sur le rôle de la pensée médiévale dans la formation du système cartésien, [Kartezyen Sisteminin Oluşumunda Ortaçağ Düşüncesi’nin Rolü Üzerine İncelemeler] Héloïse et Abélard, [Héloïse ve Abélard], Dante et Béatrice [Dante ve Béatrice].
İÇİNDEKİLER
İkinci Basıma Önsöz
Giriş
Birinci Bölüm
Yunan Babalar ve Felsefe
Apolojist Babalar
2. Yüzyılın Gnostisizmi ve Muhalifleri
İskenderiye Okulu
Kapadokyalılardan Theodoretos’a
Dionysius’tan Şamlı Johannes’e
İkinci Bölüm
Latin Babalar ve Felsefe
Apolojistlerden Aziz Ambrosius’a
4. Yüzyılda Latin Platonculuk
Boethius’tan Büyük Gregorius’a
Kilise ve Toplum
Latin Patristik Kültürü
Üçüncü Bölüm
Karolenj Atılımından 10. Yüzyıla
Latin Kültürünün Aktarımı
Johannes Scotus Eriugena
Heiricus Autissiodorensis’ten Gerbertus Aureliacensis’e
Dördüncü Bölüm
11. Yüzyılda Felsefe
Diyalektikçiler ve Teologlar
Roscelinus ve Adcılık
Canterburyli Anselmus
Hıristiyanlık ve Toplum
Beşinci Bölüm
12. Yüzyılda Felsefe
Chartres Okulu
Petrus Abelardus ve Rakipleri
Spekülatif Mistik
Lilleli Alain ve Amiensli Nicolas
12. Yüzyılın Evreni
Papazlık ve Krallık
12. Yüzyılın Sonuçları
Altıncı Bölüm
Doğu Felsefeleri
Arap Felsefesi
Yahudi Felsefesi
Yedinci Bölüm
13. Yüzyılda Yunan-Arap Etkisi ve Üniversitelerin Kurulması
Yunan-Arap Etkisi
Üniversitelerin Kurulması
Edebiyatın Sürgünü
Sekizinci Bölüm
13. Yüzyılda Felsefe
Auvergneli Guillaume’dan Gandlı Henri’ye
Halesli Alexander’dan Raymond Lulle’e
Robert Grosseteste’den Jean Peckham’a
Oxford Üstadları
13. Yüzyılın Bir “Summa Philosophiae”sı
Albertus Magnus’tan Freibergli Dietrich’e
Aquinolu Thomas’tan Romalı Gilles’e (Egidio Romano)
Aristotelesçilikten İbn Rüşdcülüğe
Hikmet ve Toplum
13. Yüzyılın Bilançosu
Dokuzuncu Bölüm
14. Yüzyılda Felsefe
Duns Scotus ve 14. Yüzyılın Realistleri
Metzli Jacques’tan Gui Terrena’ya
Ockhamlı William
Ockhamcı Hareket
Felsefi ve Siyasal İbn Rüşdcülük
Spekülatif Mistisizm
Jean Gerson ve 14. Yüzyılın Ana Hatları
Onuncu Bölüm
Edebiyatın Geri Dönüşü ve Ortaçağın Bilançosu
İtalya’da Edebiyatın Geri Dönüşü
Fransa’da Edebiyatın Geri Dönüşü
Ortaçağ Düşüncesinin Bilançosu
Dizin
Kitapta Adı Geçen Yazar ve Eserler Dizini
Ayşe Meral
1971 doğumlu ve 1990 yılına kadar Fransa’da yaşayan Ayşe Meral, Galatasaray Lisesi’nden mezun olduktan sonra İstanbul Üniversitesi Fransız Dili ve Edebiyatı bölümünde eğitimini sürdürmüştür. 1995 yılından itibaren çeşitli Fransızca eserleri Türkçeye kazandırmıştır. Çevirdiği kitaplardan bazıları: Alain de Libéra, Ortaçağ Felsefesi; Jean-Jacques Rousseau, Toplum Sözleşmesi; Voltaire, Candide; Mircea Eliade, Ebedi Dönüş Miti; Etienne de la Boethie, Gönüllü Kulluk Üzerine Söylev; Gilles Deleuze, Proust ve Göstergeler; Aliocha Wald Lasowski, Althusser ve Biz.