Basmacılar kendilerini geleneksel Türk unvanlarından biri olan Korbaşı olarak nitelemekteydiler. Fergana'da başlatılan özgürlük hareketine, bizzat isyancıların kendilerinin “Basmacı” adını verdikleri ise tamamen yanlıştır. Bu ad, Ruslar tarafından baskıncı, yağmacı, çapulcu, haydut manalarında yakıştırılmış bir yafta olup, ilk başta Basmacılar tarafından kullanılmamıştır. Zamanla bu adı benimsemişlerdir Türkistan olarak adlandırdığımız bölge yüzyıllardır, Türk devletlerinin veya devlet teşkilatı oluşturamamış Türk boylarının yaşadıkları bir coğrafyadır. Hiçbir Türk toplumunun esaret altında yaşamaya alışık olmadığını bildiğimiz için Çin denizinden tutunda Avrupa'nın içlerine kadar uzanan Türk varlığı bu büyük coğrafyada kendi üst hâkimiyetini yaratma içgüdüsü ortaya çıkartmıştır. Rusların Basmacılar olarak adlandırdıkları bağımsızlık uğrunda mücadele eden gönüllülerin tek amacı vardı: Türkistan'ın tamamını Rus hâkimiyetinden kurtarmak, İslami sisteme dayanan bir devlet yönetimi kurmaktı. Bunun da yolu silahlara davranmak, silahları konuşturmaktan geçmekteydi.
Ruslara karşı başlatılan bu harekâtın Türkistan coğrafyasının çeşitli bölgelerinde 8 Eylül 1917 yılından itibaren başladığını görmekteyiz. Buralarda bulunan özgürlükçü kişilerin önderliğinde geniş çaplı bir isyan başlamıştır. Belirli bir düzenli ordunun olmayışı bu isyanın ilk etapta gerilla mücadeleleri ile sürdürülmesine neden olmuştur. Ancak dönem itibari ile Osmanlı ordusunda ve devletin üst kademelerinde görev almış olan, hatta Osmanlı sarayının damadı olan Enver Paşa gibi değerli kişilerin bu isyan hareketine dâhil olmaları isyanı seviye olarak bir üst noktaya taşımıştır.
Enver Paşa'nın hedeflerinden biri bu gönüllü kuvvetleri disipline etmekti, bu amaçla herkese tek tip üniforma giyme mecburiyeti getirilmiş, üniformaların modelleri bizzat Enver Paşa tarafından çizilmişti. Ruslar, Enver Paşa'nın bölgedeki direnci en üst noktaya taşıdığını görünce onu elde etme yönünde harekete geçtiler. Gönderdikleri on bir kişilik Kazan heyeti kanalıyla Enver Paşa'ya yapacağı her şeyde geniş kolaylıklar tanıyor, onu anlaşmaya çağırıyorlardı. Enver Paşa bunun üzerine Türkistan Misak-ı Milli Kurultayı'nı toplamış, görüşmeler sonucu Rusların teklifi reddedilmiş, kurultaydan tam bağımsızlık kararı çıkmıştır.
Çok geniş bir coğrafyada gerçekleştirilen bu isyan Bolşevik Rus ordularının büyük kayıplar vermelerine ve bu özgürlükçü isyan hareketinin ne kadar ciddiye alınması gereken bir olay olduğunu fark etmelerine neden olmuştur. Enver Paşa'nın bu harekâtta birleştirici bir unsur olduğunu görmekteyiz. O Türkistan coğrafyasına gelmeden önce ayrı ayrı gruplar halinde olan gönüllüler tek bir sancak altında toplanıp organize olmayı başarmışlardır.
Bir bayram sabahı Enver Paşa, son çatışmasına girer ve 25 arkadaşı ile birlikte hiç tereddütsüz Rus ordusunun üzerine yürür, 11 Rus askerini öldürdükten sonra, aldığı 5 kurşun yarası akabinde 4 Ağustos 1922'de şehit olur. Enver Paşa sonradan müdahil olduğu bu hareketin sembol isimlerinden biri olacaktır. Şehadetine kadar bu isyanın ordu komutanı gibi üst makamlardan tutunda rütbesiz bir er gibi elinde kılıç savaşın ön saflarına kadar her noktasında varlığını hissettirmiştir. Onun şehadetinden sonra bu mücadelenin alevi biraz daha kısık olarak yanmaya devam etmişse de nihayete erememiştir, ne yazık ki bu isyanlar da Rus orduları tarafından 1933 sonlarında tamamen bastırılmıştır.
ETİKETLER
PAYLAŞ
Facebook
Twitter
tweet
« Önceki Silivri’de festival zamanı
Sonraki » TOKİ kurasında sevinç ve gözyaşı bir arada
Uğur Türkyılmaz
(04.10.2018) Kırım’da ilk Osmanlı varlığı...
(01.10.2018) Coğrafi keşifler ve sonuçları
(20.09.2018) Türklerin kullandığı takvimler
(15.09.2018) Tarih yazıcılığı
(13.09.2018) Arşivden çıkan fedakârlık
(08.09.2018) Kanuni Sultan Süleyman
(01.09.2018) 30 Ağustos Zafer Bayramı kutlu olsun
(30.08.2018) 1071 Malazgirt biz geldik
(18.08.2018) Kolonizatör Dervişler
(09.08.2018) Bir Hun hikayesi
SON HABERLER
Eğitim
Milli Mücadele ruhunu sahnede yaşattılar
Güncel
“Kadınların olmadığı bir yerde, toplumsal ilerlemeden bahsedilemez”
Güncel
“Türk kadını geri bırakılmaya çalışılmakta”
YORUM YAP
YAZARLAR
CHP şaşırttı...
Sevginar Sali
07.12.2021
Gizli santrafor kolbastı oynamak istiyor!
Cemil Kenar
07.12.2021
Böyle rest görülmedi!
Ferhan Tezcan
04.12.2021
Averajı iyi olan finali görür
Engin Akın
02.12.2021
Suçluluk duygusu ile başa çıkmak
SOSYOLOG: Aleyna Çalış
02.12.2021
Silivri’de sanat var
Ufuk Bek
01.12.2021
Dolap beygiri…
Ali Gülcü
30.11.2021
ÇOK OKUNANLAR
Baldöktü Halter Takımı şampiyon oldu
Eğitim
27.11.2021 12:33:49
Kavacıkspor neşeli mi neşeli! 4-0
Spor
22.11.2021 09:49:10
Leventspor beşinci maçını da kazandı
Spor
27.11.2021 09:09:10
Bakan Soylu’dan Silivri’ye müjdeler
Güncel
27.11.2021 18:28:04
Tuna ailesinin acı günü
Güncel
20.11.2021 14:13:24
1. SAYFAMIZ
Silivri Hürhaber Gazetesi resmi internet sitesidir. Silivri'ye ilişkin haber, etkinlik ve duyurular yayınlar. Gazetemiz Basın ilke ve ahlak kurallarına uymaya söz vermiştir.