Lahor Pakistan'ın en görmeye değer şehirlerinden birisi belki de en önemlisi. Pencap Eyaleti'nin merkezi. Hindistan sınırında ve aralarındaki sınır kapısı da burada.
Hayat geç saatlere kadar devam ediyor. Sonradan tanıştığımız Türkiye'den gelip burada kalan bir arkadaşımızla birlikte akşam gezintisi yapıyoruz. Sokaklar karmaşa içinde; trafik yoğunluğu, motosikletler, tuktuklar, rikşalar ve bunların arasında çekinmeden yürüyen insanlar. O kavşaklardan hız kesmeden geçen ve kendi yollarını kendileri çizen tüm vasıtalar. Bazen tam çarpacakken sağa kırarak sakince yoluna devam edenler. Benim gibi İstanbul trafiğini iyi bilen birisi için bile çok fazla stres.
Lahor sokakları çok renkli
Araba kullanmadım gerçi ama sol tarafta olan yolcu koltuğunda görünmeyen o frene basmak beni çok gerdi. Sonunda trafiğin soldan akmasına da alıştık.
Aman o seyyar satıcılar, tozlu sokaklar, dolaşırken burnunuza gelen yemek kokuları; hepsi bizim için ayrı bir tecrübe oldu.
Sokak lokantaları
Yemeklerinin acı olduğundan bahsetmiştim, çayları da sütlü. Galiba sütün içine çay atarak kaynatıyorlar. İçmek bizim gibi alışmamış olanlar için zor. Pilavları fena değil, her öğünde pilav yeniyor. Tavuk neredeyse her öğünde var. Güzel tatlıları var.
Pilav her yemekte var
Sütlü tatlıları güzel
Lahor'u pazar günü gezecek olmak trafik açısından bize çok zaman kazandırıyor. Vaktimizi daha önemli yerleri görmekte harcıyoruz.
Lahor'da Babürlülerin eserleri olduğu gibi İngiliz mimarisine sahip binalarda var. Bunlardan birisi Lahor Müzesi. Kiremit renkli bina, ingiliz mimarisinde. İlk yapılırken de müze olarak yapılmış.
Lahor müzesi İngiliz mimari tarzına sahip
Müze içerisinde Pakistan ve Hindistan coğrafyasında yaşamış olan milletlerin kullandıkları eşyalar sergileniyor.
Bina ilk yapıldığı andan itibaren müze olarak kullanılıyor.
Lahor'da bir Türkiye'den bir firmanın yaptığı metrobüs var. Lahor sakinleriyle konuşurken Türkiye'den geldiğimizi öğrenenler hemen metrobüsü sizinkiler yaptı diyorlar. Burası için önemli olduğu anlaşılıyor.
Lahor metrobüs yolunun bir kısmı
Lahor, Walled City
Old Lahore surlarla içinde, Walled City diyorlar. Birçok kapısı var; Delhi Kapısı, Bhati (Batı) Kapısı, Kashmiri Darwaza ve Şah-ı Alem Kapısı en meşhurları.
Walled city içerine resimdekine benzer kapılarla giriş yapılıyor.
Hanefi mezhebi alimlerinden Data Genc-i Bahş ismiyle meşhur Ali Hucviri hazretlerini ziyaret ettik. Geniş güvenlik önlemlerinden geçerek içeri girdik. Kameramız olduğu için bizi ön kapıdan değil, arka kapıdan aldılar. Geçtiğimiz senelerde burada bir bombalı saldırı neticesinde 40 kişi hayatını kaybetmiş. İnsanlar korkuyorlar.
Ali Hucviri hazretleri türbesi
Ali Hucviri (Data Genc-i Bahş) hazretleri kabri
Ali Hucviri, 465 (m.1072)'de vefat etti. Keşf-ül-Mahcüb eserinin sahibidir. Farisi olarak yazılan tasavvuf eserlerinin en mühimlerindendir. Gazne doğumludur. Sultan Mahmued Gaznevi'nin oğlu İbrahim Gaznevi kabri üzerine güzel bir türbe yaptırdı. Her sene bir hafta süresince anma merasimi düzenlenmekte ve çok kalabalık olmaktadır.
Badshahi (Padişah) Camii, 1673 senesinde tamamlanmıştır. Babür hükümdarlarından Tac Mahal'i yaptıran Şah-ı Cihan'ın oğlu Alemgir Evrengzib tarafından yaptırılmıştır. Hocası İmam-ı Rabbani hazretlerinin vefatından iki sene sonra tamamlanmıştır. Sih ve İngiliz yönetimindeyken cami askeri merkez olarak kullanıldı.
Badshahi (Padişah) Camii
Caminin avlusu büyük fakat iç mekanı resimde görüldüğü kadar
Padişah Camii, Alemgir Evrengzib tarafından yaptırıldı
Çok büyük bir avlusu var. Pakistan ve Hindistan camilerinin avluları çok büyük fakat kapalı alanları ise bir o kadar küçük.
Avlusundan karşıya baktığımız zaman meşhur Pakistan bağımsızlık bildirisinin okunduğu yere yaptırılan Minare Pakistan'ı görüyoruz. 1940 senesinde Britanya Hindistan'ından ayrılarak bağımsız bir İslam devleti kurma iradesi burada ortaya konulmuştu.
Minar-e-Pakistan
Padişah Camii girişi ile Lahor Kalesi arasında geniş ve güzel bir bahçe var: Hazuri Bagh. Burada her iki taraftaki yapıları güzel açılardan görebiliyorsunuz. Caminin hemen arkasında, kale ile cami arasında bir sih tapınağı var. Sihler İngilizlerden önce bir dönem Lahor'u yaklaşık 50 sene idare etmişler.
Hazuri Bagh ve hemen karşıda görünen ise Sih tapınağı
Bahçe ve karşıda Lahor Kalesi
Bahçeden Padişah Camii girişi
İlk olarak Ekber Şah tarafından yaptırılan Lahor Kalesi görmeye değer yerlerden. Cihangir, Şah Cihan ve Alemgir Evrengzib eklemeler yaptılar. İçerisinde Divan-ı Âm, Divan-ı Has, Sheesh (Şiş) Mahal bölümler bulunuyor. Şiş Mahal'in son hali içler acısı, aynalardan müteşekkil bu mekan kim bilir zamanında ne kadar güzeldi.
Lahor Kalesi ( Shahi Qila) girişi
Kalede bulunan Divan-ı Âm, halk divanı
Divan-ı Has
Kale önceden Ravi Nehri kenarındaymış, nehir yatağının değiştirilmesi sebebiyle şehir merkezinde kalmış
Lahor Kalesi içerisinde Şiş Mahal isminde aynalı saray olarak tercüme edilebileceğimiz bir bölüm var. Lahor valisi Asıf Han tarafından Şah Cihan adına yaptırılmış ve güzel işlemeler aynalarla süslenmiş.
Sheesh Mahal (Aynalı Saray)
İngilizler memleketten ayrılırken bir çok zenginliğini de beraberlerinde götürmüşler. Şiş Mahal'in hali şu anda içler acısı
Lahor Kalesi'nden Padişah Camii'nin görünümü
Caminin giriş kapısı önünde Pakistan milli şairi Muhammed İkbal'in kabri bulunuyor. Pakistan'ın kurulmasında rol oynamıştır. Cambridge Üniversitesi'nde felsefe ve iktisat okudu. Hukuk tahsili de yaptı. İngilizlerin böl-yönet siyasetine Cinnah'la birlikte alet oldu, heyecan veren konuşmalar yaptı, bağımsızlığın sembolü oldu.
Muhammed İkbal'in kabri
Muhammed İkbal, Mehmet Akif'e benzetilir. Mehmet Akif'in Sultan Abdulhamid'e karşı yazdığı şiirleri meşhurdur. 1949'da başbakan olan Şemseddin Günaltay için de övgüler dizmiştir.
Tahir-i Lahori'nin kabri, Lahor'un büyük bir kabristanı olan Meyanı Sahib Kabristanından bulunuyor. Kendisi İmam-ı Rabbani hazretlerinin talebesi ve oğulları Muhammed Masum ve kardeşlerinin hocasıdır.
Tahir-i Lahori hazretleri kabir girişi
Tahir-i Lahori hazretlerinin kabri
İmam-ı Rabbani ve Baki Billah hazretleriyle görüşmüş olan Havend Mahmud kabri
Pencap'ta 5 büyük nehir var, zaten penj (beş) - ab (su) anlamlarına geliyor. Bunlardan birisi de Ravi nehri. Bunun üzerinde Babür Şah'ın oğlu Mirza Kamran tarafından yaptırılan Kamran's Baradari bulunuyor. Lahor'un ilk Babürlü idarecisi olan Mirza Kamran'ın köşkü. Bar; urduca oniki demek, dar ise farisi kapı demek. Bardari 12 kapılı yer anlamına geliyor.
Selim Cihangir Han türbesi Lahor'daki son durağımız. Büyük bir kervansaray ve hemen sonrasında büyük bir bahçe bulunuyor. Karşıda Babür sultanlarının klasik mimarisine sahip türbesi bulunuyor. İçeride mermer kabir (toprağa gömülü olan gerçek kabrin hemen üstü), ve üstünde türbesi. Bu türbelerin minareleri de var.
Selim Cihangir türbesi
Selim Cihangir kabri
Türbenin minaresinden bahçe ve giriş kapısı
Ekber Şah’ın oğlu olan Selim Cihangir, babasının din-i ilahi saçmalığını ortadan kaldırmakla beraber devletinde şii nüfusuna engel olamadı. İran’lı karısı Nur Cihan ismiyle bilenen Mihr-ün Nisa ile evlendi. Zamanın en büyük İslam alimi İmam-ı Rabbani Ahmed Faruk-i Serhendi’yi hapsetti.
İmam-ı Rabbani Hazretleri Redd-i Revafıd isminde, rafiziliğin içi yüzünü anlatan bir kitap yazmış ve bunu Özbek Hanı, Abdullah Han’a göndermişti. Bu kitabı şiilere gösterin, kabul ederlerse ne âlâ, etmezlerse onlarla harp etmek lazım olur demişti. Abdullah Han Safevilerle mücadele etmiş ve daha önce kendisine ait bazı şehirleri ele geçirmişti.
Bu ve başka sebeplerden İmam-ı Rabbani hazretlerini Sultan’a şikayet ettiler. 2 sene kadar Guwalyar kalesinde hapiste kaldı. Sultan daha sonra pişman olup, hapisten çıkardı, bir müddet daha askeri arasında bulunmasını istedi. Daha sonra memleketine gönderdi, kendisi özür dileyip talebelerinden oldu.
Hanımı, aynı zamanda bir şii olan Nur Cihan'ın kabri hemen dışarıda, yolun karşısında bulunuyor.
Hindistan'a PIA'nın haftada bir kez düzenlediği tarifeli seferi ile geçilebiliyor. Ayrıca Lahor'da bulunan sınır kapısından otobüs seferleri düzenleniyor. Bu sınır kapısı aynı zamanda dünyanın en ilginç tiyatrolarından birine, kapanış merasimine ev sahipliği yapıyor. Birbirlerine bağıra çağıra her iki tarafın askerleri sınırı kapatıyorlar. Bu esnada tribünlerde oturan her iki halktan insanlar tezahuratda bulunuyorlar. Saatlerce insanlar burada bekliyor, milli hislerini tatmin edip evlerine dağılıyorlar. Sınır kapısı da zaten birkaç dakika sonra tekrar açılıyor.
Lahor için en az iki gün ayrılmalı, gidemeyip bir sonraki seyahate bıraktığımız yerler oldu. Bunlar arasında Vezir Han Camii, Melik Ayaz türbesi ve Shalimar (Şalimar) Bahçeleri bulunuyor.
Pakistan Seyahat Rehberi
Bağlantıyı al
Facebook
Twitter
Pinterest
E-posta
Diğer Uygulamalar
Yorumlar
Yorum Gönder
Kategoriler
Almanya
Anekdot
Avusturya
Belçika
Côte d’Azur‎
E-ticaret
Endülüs
Fransa
Hindistan
Hollanda
İspanya
İtalya
Kitaplardan
Lüksemburg
Makaleler
Monaco
Pakistan
Seyahat Rehberi
Vatikan
Daha fazla göster Daha az göster
Popüler Yayınlar
Madrid - Gezi Notları (İspanya)
Bugünkü İspanya'nın başkenti. Bizim Ankara gibi; tek özelliği merkezi bir yerde bulunması. Vizigot'ların başkenti Toledo idi. Sadece Toledo yazımızdaki fotoğraflarına bakılsa buranın doğal başkent olduğu anlaşılacaktır. Müslümanlar Cordoba, daha sonraları ise Granada'yı başkent olarak kullanmışlar. El oso y el madroño (Madrid'in simgesi budur)
İslamabad - Gezi Notları (Pakistan)
Pakistan seyahatimiz başkent İslamabad ile başlıyor. İslamabad yeni kurulan bir şehir; tamamı devlet daireleri, mahkemeler, eyalet meclisleri, başkanlık ve cumhurbaşkanlığı binalarından müteşekkil. Pakistan vizesi zor alınıyor. Turistik vizelerde de Pakistan'dan bir davetiye temin etmeniz gerekiyor. Biz herhangi bir güvenlik sıkıntısı ile karşılaşmamamıza rağmen beraber bulunduğumuz arkadaşlar bizden ayrılmayın, yalnız dolaşmayın diyerek gözümüzü korkutuyorlar. İslamabad dahil, gezdiğimiz her şehirde polis kontrol noktaları bulunuyor. Arabanın içine kafalarını uzatıp bakıyorlar o kadar; daha ötesini henüz görmedik. Pakistan'ın süslü araçları Pakistan, daha doğrusu Hint alt kıtası uzun süre İslam hakimiyetinde kaldı, Emeviler'den Babürlülere kadar bir çok devlet kuruldu, bir çok alim ve evliya yetişti. Pakistan'da en büyük güvenlik önlemlerinin alındığı yerler ise bu zatların türbeleri. Türbe girişlerinde polis kontrolünden geçiyorsunuz, üzerinizde kamera varsa
Delhi - Gezi Notları (Hindistan)
Çok renkli bir ülkedeyiz ve ilk durağımız başkent Delhi. Hindistan deyince akla gelen renkler, karmaşa, kokular ne varsa, hepsi doğru. O kadar çok farklılık bir arada ki, size hitap eden bir şey mutlaka çıkacaktır. Öncelikle şunu da söylemeden geçemeyeceğim; Hindistan yolculuğumuz belli olunca burayı bilenler ağır bir koku ile karşılaşacağımızı, yollarda perişan olacağımızı söyleyip moralimizi bozsa da bunların her geçen sene azaldığını müşahede ettik. En azından koku derdimiz olmadı.
Paris - Gezi Notları (1) (Fransa)
Paris ve estetiğinden basettiğimiz ve çeşitli şekillerde İstanbul ile karşılaştırmalar yaptığım yazıma buradan ulaşabilirsiniz. Paris, Fransa'nın başkentidir, Seine Nehri üzerine kurulmuştur. Moda ve lüksün başkentidir. Işıklar şehri ve Aşıklar şehri olarak anılmaktadır. Romantizmin merkezi sayılmaktadır. Adını Galya halklarından Parisii'lerden almıştır. Romalılar tarafından Lutetia olarak adlandırılmıştır. Şehir Notre Dame'ın bulunduğu yer 0 (merkez) olarak kabul edilip saat yönünde 20 bölgeye ayrılmıştır. Paris'in simgesi maalesef bu metal yığınından ibaret olan Eiffel Kulesi. Bazılarının dediği gibi gerçekten Eiffel Kulesi Paris'in en güzel yeri çünkü sadece buradan gözükmüyor. Eiffel Kulesi (Zafer Tak'ı üzerinden)
Sevilla (İşbiliye) - Gezi Notları (İspanya)
Sevilla İspanya’nın en büyük şehirlerinden birisi. Benim ayrıca ilgimi çeken bir şehir oldu. Guadalquivir (Vadi-ül Kebir) nehri kenarındadır. Endülüslüler şehre İşbiliyye ismini vermişler. Burası Endülüs’ün ilk başkentidir. La Giralda Sevilla’daki İşbiliyye Ulu Camii'nin minaresi tüm haşmetiyle ayakta. Hristiyanlar yönetimi ele geçirdikten sonra, camileri yıkıp yerine katedral inşa ediyorlardı. İşbiliyye Camii de yıkılıp yerine Santa Maria Katedrali inşa edilmiş. La Giralda ismiyle anılan minaresi ise tüm haşmetiyle duruyor. Şu anda çan kulesi olarak kullanılıyor. 94 m. yüksekliğindeki minareye önceden atla çıkılırmış. İşbiliyye Camii’nde dünyanın en büyük mihrabı bulunuyormuş.
Serhend (Sirhind) - Gezi Notları (Hindistan)
Serhend (Sirhind), Delhi'nin 250 km kuzeyindedir. Delhi ve Lahor arasındaki yolda bulunur. Şu anda küçük bir yerleşim yeridir. Nüfusun çoğunluğunu Sihler teşkil etmektedir, Müslümanların nüfus oranı %2'dir. Çoğu İmam-ı Rabbani Ahmed Faruk-i Serhendi hazretlerinin dergahı ve türbesi yakınında bulunmak için burada yaşamaktadırlar. Türbeye bakan ve dergahla ilgilenenler şu anda İmam-ı Rabbani hazretlerinin kız tarafından torunlarıdır. Zübeyir Efendi ile görüşmemizde burada 600 civarında müslüman yaşadığını, sadece kendi ailesinin buranın yerlisi olduğunu anlattı. İngiliz yönetimi esnasında ve özellikle I. Cihan Harbi'nde çıkan karışıklıklarda bir çok müslüman burayı terketmiş. Pakistan - Hindistan ayrımında bir çoğu göç etmişler. Buraya yerleşen Sihler de müslümanları göç ettirmek için ellerinden geleni yapmışlar. Dergaha bir zarar gelmemesi için kalan müslümanlar halen buranın hatırasını devam ettiriyor. İmam-ı Rabbani hazretlerinin kabri üzerine yapılan türbesi
Hannover - Gezi Notları (Almanya)
Gezmek insana farklı bir bakış açısı kazandırıyor. Farklı kültürler, tarihi birikim ve farklı insanlar tanımak kendi kimliğinizi kendi kültürünüzü ve kendi tarihinizi daha iyi tanımanıza sebep oluyor. Gezmekten zevk almak da ayrı bir mesele. Bir işi bahane ederek, fırsatları değerlendirerek çeşitli şehirleri gezmek ve onların kültürlerini tanımaya çalışmak en azından bena çok büyük bir haz veriyor. Burada yeni bir yazı dizisine başlıyorum. Çok olmasa da gezdiğim yerleri, çektiğim fotoğraflarla birlikte ve duyduğum ankedotlar eşliğinde paylaşmaya çalışacağım. Belki ilerleyen zamanlarda, gelen yorumlarla zenginleşir de, bu şehirlere gitmek isteyenlere küçük bir rehber olur. Bunları yazmaya başladığım şu an itibariyle bazı şehirleri gezmiş bulunuyorum. Bunlarla ilgili notlarımı gezi sırasına göre ve şehir bazında yazacağım. İlk durağımız Almanya - Hannover .
Toledo - Gezi Notları (İspanya)
Toledo İspanya’nın eski başkentlerinden. Endülüs buraya Tuleytule ismini vermiş. Daracık sokakları, güzel sokakları ile hoş bir hatıra bırakıyor hafızalarda. M.Ö. Yahudiler tarafından kurulan şehri bir yarım ada şeklinde Tajo nehri çevreliyor. Tajo Nehri ve Toledo'nun genel görünümü (resim: internet) Madrid’e 80 km mesafede. Trenle yarım saatte araba ile 40-45 dakikada Toledo’ya ulaşabilirsiniz. İspanyolca içinde çokca arapça kelimeler var. Endülüs zamanından kalma yapılar olduğu gibi, Endülüs mimarisinden etkilenerek inşa edilen yapılar da var. Endülüs bu sebeplerle de kendisini halen hissettiriyor. Dile kolay 780 sene burası İslam hakimiyetinde kalmış. Bu mimari üsluba Mudéjar deniyor; Arap ve İspanyol mimarisinin karışımı. Şehirde Endülüs mimarisinin günümüze ulaşabilen az eserlerinden birisi Babü'l-Merdum Camii (Mezquita Cristo de la Luz). İşgal edildikten iki sene sonra; 1087 senesinde kiliseye çevrilmiş.
Granada (Gırnata) - Gezi Notları (İspanya)
İşte Endülüs'ün son kalesi, Müslümanların devletleriyle beraber yaşadıkları son mekan. Burayı gezerken okumuş olduğunuz hikayelerin hüznü ile birlikte oluyorsunuz. Dile kolay, yaklaşık 800 senelik bir medeniyetin çöküşü burada zihninizde canlanıyor. Gırnata (Granada) deyince aklımıza gelen ilk şey tabii ki muhteşem El-Hamra (Alhambr) Sarayı. Biz de vakit kaybetmeden, şehirde oyalanmadan buraya geliyoruz. Öncelikle bu yazıyı okuyan birisi olursa ona özellikle bir tavsiyem var. El-Hamra için biletlerinizi mutlaka önceden, internetten alın. Aldığınız e-bileti oradaki cihazlardan gerçek bilet haline çevirebiliyorsunuz. Bu basit mevzu gereksiz yere ızdırap çekmenize sebep olabilir. El-Hamra'nın güzel ve suyun özellikle her yerde fazlasıyla kullanıldığı bahçeler Ortaçağda inşa edilip ayakta kalmış muhteşem bir eser El-Hamra. Endülüs’ün haşmetli zamanlarında değil ama zayıfladığı zamanlarda, Ben-i Ahmer Devleti zamanında 1232 yılında yapılmış.