Dünyanın önde gelen tıp dergilerinden The Lancet’te yayınlanan bir makalede Çeçenya’daki insan hakları ve sağlık durumu ele alındı.
Makalenin* tamamı:
Çeçen ayrılıkçılar ve Rus güçleri arasındaki savaş başladıktan neredeyse 15 yıl sonra, Çeçenya ve başkenti Grozny’de uzun bir aradan sonra yeniden yapılanma çabaları ve ekonomik alanda iyileşmelerin görülmesiyle bu durum “Çeçen mucizesi” olarak methediliyor. Bu arada geçtiğimiz yıl Ağustos ayında Güney Osetya üzerinden Rusya ve Gürcistan’ın savaşmasından bu yana ise Çeçenya’daki şiddet olaylarında önemli ölçüde artış gözleniyor. Şiddete bağlı ölüm olayları bir önceki yıl ile karşılaştırıldığında sayının neredeyse iki katına çıktığı, 84’ten 152’ye yükseldiği görülüyor.(1)
İnsan hakları savunucuları tarafından “işkencenin, zorla itirafın ve uydurma davaların bir bölgesel sistemi” olarak adlandırılan terörle mücadele operasyonuna geçtiğimiz Nisan ayında Rus askeri güçleri resmen son verdi.(2) Ancak Rusya’nın temsilcileri direnişçilerce organize biçimde ortadan kaldırılırken, Rus güçlerinin terörist zanlısı olarak iddia ettiği kişilere yönelik zorla ortadan kaybetme, işkence ve diğer kötü muameleri gibi uygulamalarının da devam ettiği insan hakları örgütlerinin yanı sıra ulusal ve uluslararası basınca belgelendi.(3) Çeçenlerce açılan davalarda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Rus hükümetini kendi güçlerince işlenen insan hakları ihlallerini soruşturmaması ve cezalandırması ya da insanlık dışı muameleden gizli gözaltılarına ve ölümlere kadar bir dizi insan hakları ihlalinden Rus hükümetinin doğrudan sorumlu olması nedeniyle Rusya’yı Ekim 2009’a kadar 100’ün üzerinde davada mahkum etti. Benzeri binlerce dava ise halen görülmeyi bekliyor.
Çatışmanın her iki tarafından devam eden insan hakları ihlalleri, halen savaşın süregelen fiziksel ve mental rahatsızlıklarının acısını çekmekte olan Çeçenlerin büyük bir bölümü için sağlık problemleri ortaya çıkarıyor. Savaşın sona erdiğinin resmen ilan edilmesinin üzerinden geçen yaklaşık 10 yılda (Rusya’ya göre Rus-Çeçen savaşı 2000 yılında bitti), sivil toplum organizasyonlarından ve Birleşmiş Milletler’in verilerinden meydana gelen raporlar, Kuzey Kafkasya’nın Rusya’nın diğer dezavantajlı bölgelerine kıyasla halkın sağlık ve yaşam koşullarının umutsuz olduğunu ortaya koyuyor. Genellikle genellikle ishal ve solunum yolu enfeksiyonlarının neden olduğu Çeçenya’daki bebek ölümleri oranı Rusya’daki binde 13’lük oranın iki katı; her ne kadar koşullar iyileşmiş olsa da Çeçenya’daki binlerce kadın ve çocuk temel sosyal hizmetlerin eksiliğini yaşıyor.(4)
Çeçenya’nın randımansız sağlık sistemi, savaşlardan sonra kapatisesinin üzerinde hasta yükü ve alt yapıları tamamıyla bombalanmış bir halde kaldı. 3 yıl önce, Kremlin bir politika önceliği olarak Çeçenya’nın yeniden yapılandırılması çabalarına başladı ve Moskova destekli Çeçen yönetimi de tıbbi ekipmanın temini ve sağlık tesisleri için ağır bir programa (Sdorovye) giriştiği bildirildi. Uluslararası organizasyonlar ve Çeçen sağlık bakanlığı eğitim ve sağlık için bir dizi programı başlattıklarını resmen ilan ettiler.(4, 5)
Sağlık sisteminin başarılı bir şekilde yeniden inşa edildiğine yönelik çizilen resmi portrenin aksine, standartlardan uzak mevcut durum Rusya’nın bile standartlarının gerisinde; bilhassa yan dal kaygısı, daha iyi çalışma ve yaşam koşulu arayışındaki pek çok uzmanın Moskova’da kalmasına ya da yurtdışına çıkmasına neden oldu.(6) Birincil basamak sağlık hizmetleri dışında tedaviye ihtiyaç duyan hastalar, Çeçenya’da verilemeyen sağlık hizmetleri için sınırlı sayıda hastaya uzman tedavisi sağlayan kota sistemine bel bağlamak zorunda kalıyor. İnsan hakları araştırmalarıyla yardım sunan uluslararası organizasyonların(7) önünü Federal Hükümet’in işbirliğine yanaşmaması(8) kesiyor; ve çatışma sonrası Çeçenya’da varlığını sürdürmeye çalışan birkaç sivil toplum örgütü de dayatılan son hukuksal şartlarla karşı karşıya kaldıkları aşırı idari sorumlulukla engelleniyor.(9)
Benzer şekilde Çeçenya’da kalan sağlık uzmanları da geliştirilen sağlık servislerinin dağıtımı hakkında açıkça konuşmaktan kaçınıyorlar, zira terörle mücadele operasyonları kapsamında tehlikeli bir etiket olan “vatan haini” sıfatıyla damgalanmak istemiyorlar. Analistlerce dünyadaki en baskıcı ortamlardan birisi olarak tarif edilen bu toplumsal atmosferde,(10) sağlık hizmetlerinin yerine getirilmesi, hasta ve savunmasızların (örneğin kadınlar ve bebekler, tüberküloz hastaları ya da Çeçenya’daki 30 bin ülkesinde yerinden edilmiş sivil) ihtiyaçlarının giderilmesi açıkça bir zorunluluk teşkil ediyor.
Memorial insan hakları organizasyonunun yerel şubesinde çalışan Natalya Estemirova, Temmuz 2009’da Çeçenya’da kaçırılarak öldürülmesinden(7) sonra, bir dizi ünlü ve nispeten daha az tanınmış insan hakları savunucusu daha katledildi ve Memorial Çeçenya’daki çalışmalarını askıya aldı. Yöneticileri ve kolluk kuvvetleri servislerini sorumlu tutacak, uluslararası ilgi ve tepkiyi sağlayacak bağımsız izleme mekanizmalarının eksikliği aşırılıkçılığı besleyecek tehlikeli bir zemin yaratabilir. Şimdi tüm bölgeye yayılan şiddet, oradan yayılarak küresel güvenliği tehdit edebilir. Çeçenya’da yeniden yayılan şiddet(1, 3) savaşı yükünü üzerinde taşıyan halkın sağlığını ve sağlık sistemini tehdit ediyor. Silahlı şiddetin kontrol altına alınması ve dezavantajlı bölgede istikrarı sağlamak için meşru yöntemlerin kullanılması bu trendi tersine çevirecek, insan haklarına saygıyı getirecek ve savaş sonrası toplum için sağlıkta sürdürülebilir gelişmeler getirecektir. Çeçenya’da bir mucize yaşanmıyor, ancak durum uluslararası baskı için akademilerden, parlamentolardan, hükümetlerden, sivil toplum örgütlerinden ve gazetecilerden yükselecek bir çağrıya ihtiyaç duyuyor.
Karsten Lunze
Koruyucu Hekimlik, Boston Üniversitesi
karsten.lunze@post.harvard.edu
*“Health and Human Rights: No Miracle in Postconflict Chechnya” isimli orjinal makale The Lancet’in 374.cildi, 9704.Sayısının, 1809 – 1810. sayfalarında 28 Kasım 2009 tarihinde yayınlandı.
Yazarın kaynakçası:
(1) Mendelson SE, Malarkey M, Moore L. Violence in the North Caucasus: summer 2009. http://csis.org/publication/violence-north-caucasus-4. (accessed Oct 13, 2009).
(2) Council of Europe. Legal remedies for human rights violations in the North Caucasus. http://www.reliefweb.int/rw/rwb.nsf/db900sid/MMAH-7DW46X?OpenDocument. (accessed Oct 13, 2009).
(3) Council of Europe. Committee on Legal Affairs and Human Rights, situation in the North Caucasus region: security and human rights. http://assembly.coe.int/CommitteeDocs/2009/ajdoc43_2009.pdf. (accessed Oct 13, 2009).
(4) UNICEF. Issue facing children in Russia. http://www.unicef.org/infobycountry/russia_background.html. (accessed Oct 13, 2009).
(5) WHO Regional Office for Europe. First Results of EU Recovery and Development Programme for Northern Caucasus discussed recently in Kislovodsk. http://www.euro.who.int/emergencies/fieldwork/20080109_4. (accessed Oct 13, 2009).
(6) WHO. Health action in the North Caucasus. http://www.who.int/hac/crises/rus/sitreps/Health%20Action%20Feb_Mar_2005%20%20.pdf. (accessed Oct 13, 2009).
(7) UN. UN experts offer help in investigating killings of rights defenders. UN Daily News. http://www.un.org/news/dh/pdf/english/2009/21072009.pdf. (accessed Oct 13, 2009).
(8) RIA News Agency. Russia rules out UN expert probe into Chechen activist’s murder. http://en.rian.ru/russia/20090722/155588682.html. (accessed Oct 13, 2009).
(9) Kamhi A. The Russian NGO Law: potential conflicts with international, national, and foreign legislation. Int J Not-for-Profit Law 2006; 9: 34-57. PubMed
(10) Freedom House. Worst of the worst: the world’s most repressive societies 2009. http://www.freedomhouse.org/uploads/WoW09/WOW%202009.pdf. (accessed Oct 13, 2009).
Tweet
﻿
Bir yanıt bırakın!
Aşağıya bir yorum ekleyin veya kendi sitenizden trackback yapın. İsterseniz RSS ile de yorumları takip edebilirsiniz.
Yorum yazmadan önce lütfen kuralları okuyunuz...
Adınız (Zorunlu)
E-Posta Adresiniz (Yayınlanmayacak) (Zorunlu)
Web Sayfanız (Zorunlu değil)
500 karakter kaldı.
Yorum yaparken kullanabileceğiniz etiketler:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>
Bu sitede Gravatar kullanabilirsiniz. Ayrıntılı bilgi ve üyelik için Gravatar sitesini ziyaret ediniz.
Δ
﻿
Galeri »
Çeçen Ressam – Leçi Abaev
Çeçen ressam Leçi Abaev’in çalışmalarından bazı örnekleri sizlerle paylaşıyoruz.
Diğer yazılar »
Mp3 »
İmam Alimsultanov – Tolam (Mp3)
Ünlü Çeçen şarkıcı İmam Alimsultanov’a ait olan (şehit inşaAllah), 1997 yılında yayınlanmış “Tolam” adlı albümü Mp3 olarak sizlerle paylaşıyoruz.
Diğer yazılar »
Video »
Unutmanız Emredildi (Türkçe Fragman)
“Unutmanız Emredildi”, 1944 yılında tüm Çeçen-İnguş halkının Nazi Almanyası ile işbirliği yapmakla itham edilerek Orta Asya ve Sibirya’ya sürgün edilmesi sırasında Sovyet ordusu tarafından dağlık Khaybakh Köyü’nde canlı canlı yakılan 705 kişinin hikayesini konu edinen …
Diğer yazılar »
Wallpaperlar »
2014 Yılı Takvimi
Aylık yayınlanan “Marsho” adlı bağımsız, siyasi ve kültürel e-dergi için tasarladığımız 2014 yılı takvimini, dergi yayın kurulunun verdiği izin üzerine sizlerle paylaşıyoruz.
Diğer yazılar »
Arşivler
Arşivler Ay seçin Ekim 2016 (1) Şubat 2016 (1) Mart 2015 (2) Şubat 2015 (3) Ocak 2015 (7) Aralık 2014 (2) Kasım 2014 (1) Ekim 2014 (2) Eylül 2014 (1) Ağustos 2014 (3) Temmuz 2014 (5) Haziran 2014 (1) Mayıs 2014 (6) Nisan 2014 (6) Mart 2014 (3) Şubat 2014 (5) Ocak 2014 (6) Aralık 2013 (2) Kasım 2013 (3) Ekim 2013 (3) Eylül 2013 (2) Ağustos 2013 (1) Temmuz 2013 (4) Haziran 2013 (21) Mayıs 2013 (21) Nisan 2013 (20) Mart 2013 (22) Şubat 2013 (16) Ocak 2013 (14) Aralık 2012 (26) Kasım 2012 (65) Ekim 2012 (10) Eylül 2012 (7) Ağustos 2012 (7) Temmuz 2012 (18) Haziran 2012 (5) Mayıs 2012 (8) Nisan 2012 (11) Mart 2012 (1) Şubat 2012 (4) Ekim 2011 (13) Eylül 2011 (41) Ağustos 2011 (21) Temmuz 2011 (21) Haziran 2011 (34) Mayıs 2011 (41) Nisan 2011 (38) Mart 2011 (55) Şubat 2011 (36) Ocak 2011 (53) Aralık 2010 (42) Kasım 2010 (49) Ekim 2010 (46) Eylül 2010 (19) Ağustos 2010 (38) Temmuz 2010 (40) Haziran 2010 (35) Mayıs 2010 (38) Nisan 2010 (38) Mart 2010 (30) Şubat 2010 (30) Ocak 2010 (38) Aralık 2009 (47) Kasım 2009 (52) Ekim 2009 (48) Eylül 2009 (42) Ağustos 2009 (42) Temmuz 2009 (52) Haziran 2009 (57) Mayıs 2009 (50) Nisan 2009 (30) Mart 2009 (51) Şubat 2009 (21) Ocak 2009 (9) Aralık 2008 (16) Kasım 2008 (11) Ekim 2008 (7) Eylül 2008 (9) Ağustos 2008 (13) Temmuz 2008 (5) Haziran 2008 (13) Mayıs 2008 (12) Nisan 2008 (53) Mart 2008 (35) Şubat 2008 (49) Ocak 2008 (54) Aralık 2007 (49) Kasım 2007 (34) Ekim 2007 (31) Eylül 2007 (51) Ağustos 2007 (68) Temmuz 2007 (66) Haziran 2007 (57) Mayıs 2007 (40) Nisan 2007 (26) Mart 2007 (14) Şubat 2007 (24) Ocak 2007 (15) Aralık 2006 (33) Kasım 2006 (7) Mart 2005 (1)
Kategoriler
Kategoriler Kategori seçin Arşiv Belgeleri (64) Çeçen Kültürü (5) Çeviriler – Makaleler (60) Duyurular (5) Galeri (11) Haberler (2.199) Mp3 (27) Röportajlar (24) Şarkı Sözleri (2) Video (37) Çizgi Filmler (3) Film, Tiyatro, Belgesel, Tv Programları (17) Wallpaperlar (7)
Şarkı Listesi
Here is the Music Player. You need to installl flash player to show this cool thing!
Logolarımız
Rastgele Yazılar
(Yenile)
Son Eklenen Video
Unutmanız Emredildi (Türkçe Fragman)
Son Yorumlar
Ziyauddin Mahaev: “Türkiye’deydim!..” için Zabit
İmam Alimsultanov – Tolam (Mp3) için haydar ercivan
Zara Murtazaliyeva: “Beni de, Diğer Mahkumları da Dövdüler!” için Gizem
Haber Kameramanı: Aralık 1994 – Grozny için musa raduyev
Medet Önlü Suikastının Tetikçisi Murat Aluç Yakalandı! (Video) için musa raduyev
Makka Sagaipova – Bezam (Mp3) için Erdem Balaban
Unutmanız Emredildi (Türkçe Fragman) için mustafa
İstanbul’ da Çeçence Dil Kursu Başlıyor için Mücahid
Unutmanız Emredildi (Türkçe Fragman) için merve
Unutmanız Emredildi (Türkçe Fragman) için ismail
Son Yazılar
Çeçen Gençlerden Çeçen Muhacirlere Yardım Çağrısı!
Türkiye Çeçen Diasporasından Açıklama
Duyuru: “Çeçenya: İzi Olmayan Savaş” Belgeselinin Gösterimi
Hürriyet: “Medet Önlü 1 Milyon Dolar İçin Öldürüldü!”
Marsho Dergisi’nin Şubat 2015 Sayısı Çıktı!
Unutmanız Emredildi (Türkçe Fragman)
Duyuru: 23 Şubat Sürgünü Anma Programı
TBMM İnsan Hakları Komisyonu Başkanı’na Medet Önlü İçin Ziyaret
A.Dorsay: “Yanıbaşımızda yaşanan, ama pek bilmediğimiz bir trajedi”
Medet Önlü için Adalet Talep Edildi
Kadirov’un Milyar Dolarlık Evi - 1.238.713 views
Çeçen Ressam – Leçi Abaev - 963.032 views
Çeçen Ressam – Rustam Sardalov - 915.784 views
Çeçen Ressam – Seda Gubacheva - 914.825 views
Namazlarda Okunan Dualar ve Bazı Sûreler (Zamm-ı Sûre) - 684.521 views
ÇEÇEN DİLİ - 63.326 views
ÜNLÜ ÇEÇENLER - 61.984 views
Powered by Chechen Media | Giriş | Başlıklar için (RSS) | Yorumlar için (RSS) | Waynakh Online 2000-2020