En Popüler Anahtar Kelimeler kuantum evrim sinirbilim uzay kütleçekim sicim teorisi büyük patlama şempanze makro Telomer
Biyoloji
Genetik Hayvanlar Bitkiler Mantarlar Mikroskobik Yaşam Medikal
Evrim
İnsan Evrimi Canlıların Evrimi Evrimsel Psikoloji Paleontoloji
Doğa Bilimleri
Fizik Kimya Yerbilim Çevrebilim
Diğer Bilimler
Sinirbilim Psikoloji Arkeoloji Eğitim Dilbilim Teknoloji
Uzay Bilimleri
Gökbilim Evrenbilim Uzay Keşifleri Uzay Teknolojisi
Keşfet
Bilimin Doğası Yazı Dizileri Soru-Cevap İnfografik Liste Podcast
Patreon ile Bağış Yap
Hepsi
Sadece Başlıklarda Ara
Sadece Yazı İçinde Ara
Arama yapmak istediğiniz kelimeyi giriniz.
En Popüler Anahtar Kelimeler kuantum evrim sinirbilim uzay kütleçekim sicim teorisi büyük patlama şempanze makro Telomer
Üye Girişi
Üye Ol
E-Posta Adresiniz:
Şifreniz:
Twitter ile Giriş Yap
Facebook ile Giriş Yap
İsim:
Soyisim:
E-Posta Adresiniz:
Şifreniz:
Twitter ile Üye Ol
Facebook ile Üye Ol
E-Posta Adresiniz:
Twitter ile Giriş Yap
Facebook ile Giriş Yap
BiyolojiEvrim 07 Aralık 2016
İki Farklı Tip Çiçeği Olan Bitkinin Genetiği Çözüldü
Çuha çiçeği bitkisinin çiçekleri, dikkatsiz bir göz için farksız görünebilir. Ancak biraz yaklaşıp, taç yaprakların ortasındaki üreme organlarının bulunduğu bölüme bakarsanız, ç...
Beğen Kaydet
0
Bilinmiyor
Sevkan Uzel
Yıldız Teknik Üniversitesi - Çevirmen/Editör
Takip Et
Bilinmiyor
Sevkan Uzel
Yıldız Teknik Üniversitesi - Çevirmen/Editör
Bütün Yazılarını Gör Takip Et
Çuha çiçeği bitkisinin çiçekleri, dikkatsiz bir göz için farksız görünebilir. Ancak biraz yaklaşıp, taç yaprakların ortasındaki üreme organlarının bulunduğu bölüme bakarsanız, çiçeklerin iki farklı tipte olduklarını görebilirsiniz. Darwin, iki farklı çiçek türüne (erkek ve dişi üreme organlarının farklı uzunluklarda ve dolayısıyla çiçeğin farklı noktalarında olduğu iki tip çiçeğe) sahip olan bu gibi bazı bitki türlerinin bu şekilde evrilme nedeninin, tozlaşmayı gerçekleştiren böcekler tarafından karşılıklı döllenmeyi arttırmak olduğu hipotezini öne sürmüştü. Darwin'in "iğneli (dişi organ yukarıda)" ve "püsküllü (polenler yukarıda)" olarak iki türü bilinen çuha çiçeğinin önemi hakkındaki çığır açan anlayışı, 'heterostil' terimini yaratmış ve daha sonraki çalışmaları modern genetik kuramın kurulmasına katkıda bulunmuştur.
Çiçek tüpünün dibinde bulunan nektarı arayan böcekler çiçeğe gelirler. Nektar dipte olduğundan sadece uzun hortumlular erişebilir. Eğer Brimstone kelebeği (Lat. Gonepteryx rhamni) benzeri bir böcek iğneli tipteki çuha çiçeğine konarsa, çiçek tüpünün ortasındaki erkek organdaki polenler hortumunun ortasına yapışır. Daha sonra püsküllü tipteki bir çuha çiçeğine konarsa, polenler tam dişi organa denk gelecek konumda olurlar; yani tüpün ortasında! Bunun tam tersi de doğrudur. Kelebek önce püsküllü tip çiçeği ziyaret ederse, polen hortumunun üst kısmına yapışır. Ardından iğneli tip çuha çiçeğine gittiğinde, bu kez dişi organ yukarıda olacak ve polenlere denk gelecektir.
Sonunda bilimciler, Charles Darwin tarafından 150 yıldan uzun süre önce önemi fark edilmiş olan çuha çiçeğinin (Lat. Primula vulgaris) üreme özelliklerinden sorumlu gen kümesini saptadılar. Yakın zamanda konu hakkında yapılan bir çalışma sonucunda, İngiltere'deki East Anglia Üniversitesi'nde (UEA) bulunan John Innes Merkezi'nde çalışan bir ekip, böyle türlerin genetik kodunun hangi bölümünün, onları 51 milyon yıldan fazla süre önce meydana gelen bir olay sonucunda bu şekle getirdiğini belirledi. UEA Biyolojik Bilimler Okulu'ndan Prof.Philip Gilmartin şöyle diyor: "Darwin tarafından fark edilen biyolojiyi kontrol eden genleri tanımlamak heyecan verici bir andı. Bu görüngünün genetik temelini araştırmak için son yıllarda birçok çalışma yapılmıştı. Şimdi ise biz doğrudan sorumlu olan süpergenin tam yerini saptadık: S loküsü."
Sağda iğneli tipin yapısı, solda püsküllü tipin yapısı görülüyor.
Tozlaşmayı Anlamak Çok Önemli
Süpergenler, daima bir bütün olarak birlikte kalıtılan ve kompleks biyolojinin kontrol edilmesini sağlayan, birbirleri ile yakından ilişkili genlerin oluşturduğu kümelerdir. Bitki genlerini haritalamak ve farklı çiçek biçimlerinin ortaya çıkışından sorumlu olan belli gen kümelerini bulmak için Primula genomunu dizilemek isteyen araştırmacılar Earlham Enstitüsü ile birlikte çalıştılar.
Prof. Gilmartin şunları ekliyor: "Süpergeni belirlemenin yanısıra, çiçeklerin sadece bir tanesine (püsküllüye) özgü olduğunu keşfettik. Bunu anlayabilmiş olmamız, çiçekli bitkilerin evrimsel yenilenmesinde çok önemli noktaları da anlayabilmemizi sağlayabilir. Bir bitki türünün çiçek gelişiminin ve üremesinin temelinde yatan genetiği anlamak, biyoçeşitliliğin ve gıda güvenliğinin temelinde yatan tozlaşma sisteminin bütünü hakkındaki bilgimizi genişletir. İklim değişikliği ve bunun bitkiler, ekinler ve tozlaştırıcı böcekler üzerindeki etkisi gibi güçlükler düşünüldüğünde, tozlaşma mekanizmalarını ve türlerin nasıl tepki vereceklerini anlayabilmek daha da önem kazanır."
Araştırmacılar, heterostili kontrol eden genleri ararken, orijinal mutasyonun tarihinin de 51,7 milyon yıl önce olduğunu bulmayı başardılar. S loküsünü bulduktan sonra, Primula çiçeğinde taçyaprakları kontrol etmekten sorumlu olan ve 6 yıl önce belirlenen bir diğer genin yakın akrabası olduğunu fark ettiler. Bir noktada bu gen ikilenmişti, kendisini S loküsüne yerleştirmişti ve çiçeğin erkek organının konumunu kontrol edecek biçimde değişim geçirmişti. Bu ikilenen genin bulunması, ekibin mutasyonun ilk kez ne kadar zaman önce gerçekleştiğini anlamasını sağladı.
Solda iğneli çuha çiçeği, sağda püsküllü çuha çiçeği görülüyor.
Kaynaklar:
East Anglia Üniversitesi, "Biologists unlock 51.7-million-year-old genetic secret to landmark Darwin theory"
<https://www.uea.ac.uk/about/-/biologists-unlock-51-7-million-year-old-genetic-secret-to-landmark-darwin-theory>
Countrysideinfo.co.uk, "Discover Plants and Animals Special to Devon!"
<http://www.countrysideinfo.co.uk/devon_bap/prim2.htm>
İlgili Makale: Jinhong Li et al. Genetic architecture and evolution of the S locus supergene in Primula vulgaris, Nature Plants (2016). DOI: 10.1038/nplants.2016.188
Bu içerik BilimFili.com yazarı tarafından oluşturulmuştur. BilimFili.com`un belirtmiş olduğu "Kullanım İzinleri"ne bağlı kalmak kaydıyla kullanabilirsiniz.
Kaynak ve İleri Okuma
Etiket
bitkiler (botanik) genomik genler
Projelerimizde bize destek olmak ister misiniz?
Dilediğiniz miktarda aylık veya tek seferlik bağış yapabilirsiniz.
Destek Ol
Yorum Yap (0)
Bunlar da İlginizi Çekebilir
Evrim
10 Ağustos 2017
Bitki Evrimi 3/5: Kömür Çağı
Çevrebilim
26 Ekim 2015
NASA: Ağaçlar Şehir Yaşamının Zorunlu Bir Parçası Olmalı
Biyoloji
08 Kasım 2014
Maviden Kırmızıya Evrim: Penstemon (Sakallı Dil)
Medikal
15 Ekim 2015
Ağaçların Yokluğu, Kalp ve Damar Rahatsızlıkları Geçirme Riskinizi Artırıyor Olabilir!
Uzay
10 Ağustos 2015
Hasat Zamanı
Biyoloji
26 Ekim 2014
Bitkiler Yenildiklerini "Duyabiliyor"
Doğa Bilimleri
11 Nisan 2015
Hücre Duvarı Yapısının Keşfi Gelişmiş Yenilenebilir Materyalleri Mümkün Kılabilir
Bitkiler
30 Mayıs 2016
Bitkiler Yağmur Damlalarının Dokunuşunu Hissedebiliyor
Hayvanlar
17 Nisan 2018
Suyu Arsenikten Arındırabilen Yosun Keşfedildi
Bağış Yap, Destek Ol!
Projelerimizde bize destek olmak istersen Patreon üzerinden aylık veya tek seferlik bağışta bulunabilirsin.
Destek Ol
En Çok Okunan
1
Psikoloji
Pedofili Nedir? Pedofil Beyni Nasıldır? Pedofili Tedavi Edilebilir mi?
Yazar: Gürkan Akçay
2
Evrim
Çıplak Gerçek: İnsanların Neden Kürkü Yoktur?
Yazar: Editör
3
Bilimin Doğası
Bilimsel Temeli Olmayan Bir Etiket: Irk
Yazar: Gürkan Akçay
4
Biyoloji
Evrimsel Süreçte Devrim Yaratan Ortaklıklar: Endosimbiyotik İlişkiler
Yazar: Sevkan Uzel
5
Biyoloji
Omurgalılara Genel Bir Bakış
Yazar: Editör
Bu Ay Öne Çıkanlar
1
Katalin Kariko: mRNA Aşısının Arkasındaki Bilim İnsanı
Zeynep Senis Çevirmen/Yazar
2
İnsanlık Uygarlığı Neden Bu Kadar Geç Keşfetti?
Gürkan Akçay Boğaziçi Üniversitesi - Yazar / Editör
3
Erkekler Ne Zaman Karın Kaslarına Takıntılı Olmaya Başladı?
Zeynep Senis Çevirmen/Yazar
E-Bülten Üyeliği
Duyurulardan e-posta ile haberdar olmak istiyorum.
Abone Ol
Arşiv
Yıl Seçiniz 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 Ay Seçiniz Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık