Science dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve çeşitli istihbarat kurumları tarafından uzun süredir araştırılan Covid-19’un kökenlerine ışık tutuyor. DSÖ’nün yanlış bir yöntem izlediğini öne süren çalışma, pandeminin sıfırıncı hastasının Çin’in Wuhan kentinde yer alan canlı hayvan pazarındaki bir kadın olduğunu açıkladı. Yeni rapor, ayrıca Covid-19 pandemisinin hayvan pazarında mı yoksa aynı şehirdeki bir laboratuvardan mı sızdığı konusundaki tartışmayı da noktalayacak gibi görünüyor.
ABD’de yapılan yeni bir çalışmaya göre, bilinen ilk Covid-19 vakası, 2019’un Aralık ayında Çin’in Wuhan kentindeki canlı hayvan ve deniz ürünleri pazarındaki bir kadın satıcıda görüldü.
Prestijli Science dergisinde yayınlanan bulgular, ilk hastanın Huanan deniz ürünleri pazarından kilometrelerce uzakta yaşayan bir muhasebeci olduğunu iddia eden Covid-19’un kökenleri hakkındaki daha önceki bir Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) raporuyla çelişiyor.
Arizona Üniversitesi’nde virüslerin evrimini izleme konusunda önde gelen uzman Dr. Michael Worobey, DSÖ raporunda ilk Covid-19 hastası olduğu iddia edilen 41 yaşındaki adamın diş sorunları nedeniyle 8 Aralık’ta hastaneye gittiğini ve 16 Aralık’ta corona virüs semptomları geliştirdiğini açıkladı.
Ancak, Dr. Worobey bunun doğru olmadığını ve sıfırıncı hastanın pazarda çalışan ve 11 Aralık’ta hastalanan Wei Guixian adlı bir satıcı olduğunu açıkladı.
Bununla birlikte Worobey, kadın satıcının Huanan deniz ürünleri pazarı ile olan yakın bağlarının ve hastaneye yatırılan en erken hastaların pazarla bağlantılarının yeni bir analizinin, pandeminin orada başladığına kanıt oluşturduğunu savundu.
11 milyonluk Wuhan’da ilk vakaların yarısının futbol sahası büyüklüğündeki bir yerle bağlantılı olduğunu söyleyen Worobey, şöyle devam etti:
Salgın pazarda başlamadıysa, bu modeli açıklamak çok zor hale geliyor. 2019’un sonlarında Wuhan yakınlarındaki hastanelerde, daha yüksek makamlar uyarılmadan önce 10’u pazarla bağlantılı 19 açıklanamayan vaka tespit etmiştim. Huanan pazarıyla ilk Covid-19 vakaları arasında yakın bir bağlantı var.”
Diğer taraftan DSÖ ekibi, görünüşe göre, yalnızca soyadı Chen ile anılan muhasebeciye semptomlarının başladığı tarihi hiç sormadı.
Bunun yerine, onu Hubei Xinhua Hastanesinde tedavi eden doktorlar tarafından 8 Aralık tarihi verildi. Bir DSÖ sözcüsü, raporlarının yanlış olup olmadığı sorulduğunda, belirli vakalar hakkında yorum yapmanın zor olduğunu söyledi.
DSÖ’nün bir sözcüsü New Scientist’e “Ekip bazı erken dönem hastalarla görüştü ancak bunlar, onları zaman çizelgesine koyacak sağlık verilerini toplayan epidemiyolojik görüşmeler değildi. Bu görüşmeler 2020’de Çinli yetkililer tarafından yapıldı” dedi.
Öte yandan yeni çalışma, yeni tip corona virüsün ilk olarak hayvanlardan insanlara Huanan Deniz Ürünleri pazarından mı yoksa Wuhan Viroloji Enstitüsü’ndeki bir kaza yoluyla mı sıçradığı konusundaki hararetli tartışmayı aydınlattı.
ABD’nin eski başkanı Trump yönetiminin üst düzey üyeleri, virüsün Huanan pazarından 12 km uzakta bulunan laboratuvardan kaçtığı teorisini destekledi.
Ancak, ABD istihbarat teşkilatları, corona virüsün büyük olasılıkla doğrudan hayvanlardan insanlara sıçradığını düşünüyor ve Çin’in yeni hastalığın yayılması hakkında herhangi bir ön uyarıya sahip görünmediğine dikkat çekiyor.
Son zamanlardaki diğer bulgular da corona virüsün laboratuvar kaynaklı olduğuna ilişkin teoriyi zayıflattı. Geçtiğimiz aylarda, Laos Demokratik Halk Cumhuriyeti’ndeki yarasalarda yetni tip corona virüse oldukça benzeyen virüsler keşfedildi.