Fransız ihtilalinin yaymış olduğu milliyetçilik akımının etkisiyle ve bu bölgede çıkarı olan Avusturya ve Rusya’nın kışkırtmalarıyla ve Sırpların yaşadığı bölgelerdeki Yeniçerilerinin halka kötü davranmaları Sırpların isyan etmelerinde etkili olmuştur. Sırplar, ilk kez 1804 yılında Kara Yorgi başkanlığında ve 1815 yılında Miloş Obronoviç önderliğinde isyan ettiler.
Sırplar Osmanlı Devleti’ne ilk isyan eden millet olmuşlardır.
Sırplar 1829 Edirne antlaşması ile yarı bağımsız bir devlet oldular. 1878 Berlin antlaşması ile tam bağımsız olmuşlardır.
Yunan İsyanı
Yunanlıların isyan etmesinde başta Fransız ihtilalinin yaydığı milliyetçilik akımı olmak üzere, Rusya’nın kışkırtması, 1814 yılında kurulan Etnik-i Eterya Cemiyeti’nin faaliyetleri etkili olmuştur. Yunanlılar 1820’de Eflak ve Boğdan’da ayaklandılar daha sonra 1821’de Mora’da isyan ettiler. II.Mahmut isyanı bastıramayınca Mısır valisi M. Ali Paşa’dan yardım istedi ve isyan kısa sürede bastırıldı.(1827)
Osmanlı Devleti yanan donanmanın masraflarını bu üç devletin ödemesini istedi. Rusya bu isteğe savaş açarak karşılık verdi. Ruslar doğuda Erzurum’a kadar batıda ise Edirne’ye kadar ilerlediler bunun üzerine Osmanlı Devleti barış istemek zorunda kaldılar.
Doğu Akdeniz’de Kavalalı M. Ali Paşa gibi güçlü bir valinin varlığını istemeyen Fransa,İngiltere ve Rusya aralarında anlaşarak Yunanistan’a bağımsızlık verilmesini istediler. II.Mahmut bunu iç işlerine müdahale sayarak reddetti. Bunun üzerine bu üç devletin donanması Navarin limanında Osmanlı donanmasını yaktılar.(Navarin Baskını 1827)
Edirne Antlaşması
Buna göre;
Yunanistan bağımsız bir devlet oldu.
Sırbistan iç işlerinde bağımsız, dış ilişkilerinde Osmanlı Devletine bağlı bir krallık haline geldi.
Eflak ve Boğdan’a imtiyazlar verildi.
*** Yunanistan Osmanlı Devletinden bağımsızlık kazanan ilk devlettir.
Kavalalı M. Ali Paşa İsyanı
Yunan isyanı sırasında Osmanlı Devleti’ne yardım eden M. Ali Paşa Mora valiliğinin kendisine verilmesini istemişti. Fakat Edirne antlaşmasıyla Yunanistan bağımsız olunca Mora Osmanlı Devleti’nin elinden çıktı. Bunun üzerine M. Ali Paşa Suriye valiliğini istedi. II.Mahmut bu isteği reddedince savaş çıktı ve M. Ali Paşa’nın ordusu Kütahya’ya kadar ilerledi. Zor durumda kalan II.Mahmut Rusya’dan yardım istedi. Rusya’nın Osmanlı üzerinde etki kurmasından korkan Fransa ve İngiltere hemen araya girerek bir antlaşma yapılmasını sağladılar.
Kütahya Antlaşmasına göre
— M. Ali Paşaya Mısır valiliğine ek olarak Suriye valiliği,
—oğlu İbrahim Paşa’ya Cidde valiliğine ek olarak Adana valiliği verilmiştir.
Osmanlı Devleti’nin kendi valisiyle bile başa çıkamayacak kadar güçsüz olduğu görülmüştür.
II. Mahmut M. Ali Paşa’nın tekrar saldırmasından korktuğu için Rusya’yla bir ittifak antlaşması yapmıştır.
Hünkar İskelesi Antlaşması'na göre;
Osmanlı saldırıya uğrarsa Rusya karadan ve denizden yardım edecek,
Rusya bir saldırıya uğrarsa Osmanlı Devleti sadece Çanakkale ve İstanbul boğazlarını kapatacaktı.
*** Bu antlaşmayla ilk kez boğazlar sorunu ortaya çıkmıştır.
Kütahya Antlaşması iki tarafı da memnun etmemişti. II.Mahmut M. Ali Paşa’ya ders vermek ve kaybettiği toprakları geri almak istiyordu. M. Ali Paşa’da daha fazla toprak sahibi olmak hatta Osmanlı tahtına oturmak istiyordu. Bu nedenle iki ordu Nizip yakınlarında tekrar karşılaştı ve (Nizip Savaşı 1839) Osmanlı ordusu yenildi. Bu durumda Hünkar İskelesi Antlaşmasına göre Rusya’nın yardım etmesi gerekiyordu İngiltere ve Fransa bundan korktuklarından Mısır meselesini görüşmek için İngiltere’nin önderliğinde Londra’da toplandılar.
Londra Protokolü
Mısır eyaleti hukuki yönden Osmanlıya bağlı kalmakla beraber, yönetimi M. Ali Paşa’ya bırakılacak.
Buna karşılık Mısır, her yıl 80.000 kese altın vergi verecek.
Suriye,Adana ve Girit Osmanlı Devleti’nde kalacak.
*** Londra Protokolüyle Mısır meselesi kesin olarak çözüme kavuşturulmuştur. Mısır iç işlerinde bağımsız, dış işlerinde Osmanlıya bağlı hale gelmiştir.
***Kavalalı’nın gücünü kıran İngiltere ve Fransa Akdeniz ve Hint Okyanusundaki ticari gelirlerini korudu.
Mısır meselesini halleden Avrupalılar, boğazlar sorununu halletmek için harekete geçtiler.
Londra Boğazlar Konferansı / Londra Sözleşmesi
— Boğazlar Osmanlı Devletinin egemenliği altında kalacaktır.
— Barış zamanında boğazlardan hiçbir savaş gemisi geçmeyecektir.
Barış zamanında boğazlardan hiçbir savaş gemisinin geçmeyecek olması Rusya’nın Akdeniz’e inmesini engellemiştir. Bu da İngiltere ve Fransa’nın işine gelmiştir
Boğazların durumu uluslar arası bir durum kazandı.
Kırım Savaşı (1853-1856)
Sebepleri: Rusya’nın Osmanlı Devleti üzerindeki bazı emellerinin olması Kırım Savaşının en önemli sebebidir. Rusya’nın başında bulunan Çar I.Nikola İstanbul’u ve boğazları alarak Akdeniz’e inmek ve Rusya’nın himayesi altında Balkanlarda küçük devletler kurmak istiyordu. Bunun için İngiltere ile anlaşıp Osmanlı Devletini paylaşmak istiyordu. İngiltere ise Osmanlı Devleti’nin parçalanmasını kendi menfaatleri açısından uygun görmüyordu. Çar I.Nikola bunun üzerine çeşitli bahaneler aramaya başladı. Kudüs ve çevresinde yaşayan Ortodoksların lehine ıslahat yapılmasını istedi. İstanbul’a gönderdiği elçi Prens Mençikof bazı istekler ileri sürdü. Osmanlı Devleti bunları reddetti. Bunun üzerine Rusya Orduları, Osmanlı'ya saldırdı ve savaş başladı Ruslar 1853’de Sinop’ta Osmanlı donanmasını yaktılar. (Sinop Baskını 1853). İngiltere ve Fransa Rusya’nın boğazlara, Akdeniz’e egemen olmasından korktuklarından yardım ettiler. Bunlara Piyomento devleti de katıldı ve Rusları yendiler. Savaşın sonunda barış yapıldı.
Paris Antlaşması
— Osmanlı Devleti Avrupa Devleti sayıldı.
— Osmanlı Devletinin toprak bütünlüğü Avrupalı Devletlerin garantisi altında olacak.
— Karadeniz tarafsız olacak savaş gemilerine kapalı, ticari gemilere açık olacak.
— Boğazlar 1841 Londra Protokolüne göre yönetilecek.
— Eflak ve Boğdan’a yarı bağımsızlık verilecek.
*** Osmanlı Devleti,Paris Antlaşmasında Avrupalı Devletlerin azınlıkların haklarını bahane ederek iç işlerimize karışmalarını önlemek amacıyla Islahat Fermanını ilan etmiştir.
*** Kırım Savaşı sırasında Padişah olan Abdülmecit’in İngiltere’den borç para almasıyla Osmanlı tarihinde ilk kez dış borçlanma süreci başlamıştır.(1854)
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi)
Sebebi: Paris antlaşması Rusya’nın Osmanlı Devleti üzerindeki emellerini 1870’li yıllara kadar engel olabildi. Ruslar 1870’lerde Avrupa’nın içinde bulunduğu kargaşalıktan faydalanarak Paris antlaşmasının Karadeniz’le ilgili maddesini tanımadığını ilan etti. Balkanlarda Panslavizm (Slavcılık) propagandasına başladı. Balkanlardaki milletler isyana başladılar. Avrupalı Devletler Rusya ile Osmanlı Devletinin savaşmasını istemediğinden İstanbul’da bir konferans topladılar. Tersane (İstanbul) Konferansına (1878) katılan devletler başta Rusya olmak üzere Osmanlı Devletinden Sırbistan ve Karadağ’dan Türk askerlerinin çekilmelerini ve Bosna Hersek ve Bulgaristan’a özerklik verilmesini istediler. Osmanlı Devleti bu istekleri reddetti. Bunun üzerine Rusya Osmanlı Devletine savaş açtı. Osmanlı Devleti Kafkaslarda Gazi Muhtar Paşa ile Balkanlarda Plevne’de Gazi Osman Paşa ile çok başarılı savaşlar yaptılar ama Ruslar doğudan Erzurum’a kadar, batıdan Yeşilköy’e kadar ilerlediler. Çok zor durumda kalan Osmanlı Devleti Avrupalı Devletlerinde araya girmesiyle barış istemek zorunda kaldı. Önce Ayestefanos (Yeşilköy) Antlaşması (1878) imzalandı. Batılı devletlerin itirazıyla bu antlaşma yürürlükten kalktı ve yerine Berlin antlaşması imzalandı.
Berlin Antlaşması (1878 )
—Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsız birer devlet haline geldi.
— Bulgaristan Osmanlı Devletine bağlı bir prenslik haline geldi.
— Kars, Ardahan ve Batum Rusya’ya bırakıldı.
— Bosna Hersek’in yönetimi geçici olarak Avusturya’ya bırakıldı.
— Rumeli ve Anadolu’da Ermenilerin oturduğu yerlerde ıslahatlar yapılmasına karar verildi.
*** Böylece ilk kez “Ermeni Meselesi” ortaya çıkmıştır.
— Teselya bölgesi Yunanistan’a verildi.
— Osmanlı Devleti Rusya’ya 60 milyon Türk lirası savaş tazminatı ödemesi kararlaştırıldı.
II.Abdülhamit Devrinde
—Fransızlar 1881’de Tunus’u
—İngilizler 1882’de Mısır’ı işgal ettiler.
—1908’de Bulgaristan bağımsızlığını ilan etti.
—1908’de Avusturya Bosna Hersek’i işgal etti.
19. yüzyılda Yapılan Yenilikler ve Demokratikleşme Çabaları
II.Mahmut Devrinde Yapılan Yenilikler (1808-1839)
—Kaldırılan Nizam-ı Cedit ordusu yerine Sekban-ı Cedit ordusu kuruldu.
Senet-i İttifak’ın İmzalanması (1808 ):Bu dönemde Eyaletlerde güçlü olan Âyanlar (Valiler) merkezden kopmaya başlamışlar ve kendi başlarına hareket etmeye başlamışlardı. Bunun üzerine padişah II.Mahmut’la Âyanlar arasında Senet-i İttifak imzalandı(1808) böylece padişah; -Âyanları tanıyacak, padişah yapacağı ıslahatlarda Âyanların fikrini alacaktı.
* Sened-i İttifakla padişahın mutlak otoritesi ilk kez kısıtlanmıştır.
* Osmanlı Devletinde ilk kez demokratikleşme hareketleri başlamıştır.
Yeniçeri Ocağı kaldırıldı.(1826) Vaka-i Hayriye (hayırlı olay)
Kaldırılan Yeniçeri Ocağı yerine Asâkîr-i Mansûre-i Muhammediye adıyla bir ordu kuruldu.
Bu orduda ders vermek amacıyla Avrupa’dan subaylar getirildi.
Divan-ı Hümayun kaldırıldı. Yerine Nazırlıklar (Bakanlıklar) kuruldu. Sadrazama Başvekil (Başbakan) denilmeye başlandı.
Devlet memurları Dahiliye (iç işleri) ve Hariciye (dış işleri) diye ikiye ayrıldı.
Memurlar için rütbe ve nişan kabul olundu.
Memurlara fes, ceket ve pantolon mecburiyeti getirildi.
Padişahın resmi devlet dairelerine asıldı.
Merkezi otoriteyi güçlendirmek için iller merkeze bağlandı. Ülke Eyalet-Liva-Kaza şeklinde yeniden örgütlendi.
Suçluların mallarına el koyma olan müsadere usulü kaldırıldı.
—İlköğretim mecburi hale geldi.
—İlk kez Avrupa’ya öğrenci gönderildi.
Medreselerin yanında Avrupai tarzda mektepler açıldı. Rüştiye (Ortaokul) ve Mekteb-i Ulum-u Edebiye gibi orta dereceli okullar açıldı.
Devlet memuru yetiştirmek amacıyla Mekteb-i Maarif-i Adliye, Mekteb-i Tıbbiye, Mekteb-i Harbiye ve Mızıka-i Hümâyûn (Bando okulu)
*Eğitimdeki bu ikilik ileriki yıllarda devlet içerisinde mektepli- medreseli çatışmasının çıkmasına neden olmuştur.
Takvim-i Vakâyî adıyla ilk resmi gazete çıkarıldı.
—İlk defa nüfus sayımı yapıldı. Askeri amaçlı olduğundan sadece erkek nüfus sayıldı.
Nüfus sayımı yanında mülk sayımı da yapıldı. Böylece herkesin gelirine göre vergi alındı.
—İlk kez karantina teşkilatı kuruldu. İstanbul’da bir hastahane yaptırıldı.
Yerli mallarının kullanımı teşvik edildi.
II.Mahmut sarayda oturmayıp yurt gezilerine çıkmıştır. Halkın durumunu yerinde görmüştür.
II.Mahmut dışarıya para çıkmasını önlemek amacıyla devlet memurlarının ve askerlerin elbiselerini dışardan almayıp yerli kumaştan yapılması için çuha fabrikası kurdurdu.
Tüccar ve esnafa gümrük kolaylıkları sağlandı.
a II.Mahmut Dönemi, Osmanlı Devleti’nde Batılı anlamda ıslahatların en yoğun görüldüğü dönemdir.
TANZİMAT FERMANI (3 Kasım 1839)
a II.Mahmut’un ölümünden sonra yerine oğlu Abdülmecit geçti. O da babası gibi ıslahatçı bir kişiydi. Bu konudaki tüm yetkileri Dış işleri bakanı Mustafa Reşit Paşaya verdi.
a Mustafa Reşit Paşa Avrupalı devletlerin iç işlerimize karışmalarına engel olmak için,Mısır meselesinde Avrupalı devletlerin yardımını almak için ve devletin içine düştüğü sıkıntılı durumdan kurtarmak için Tanzimat Fermanını hazırladı.(Gülhane Hattı Hümayunu da denir.)Buna göre;
a Herkes kanun önünde eşit olacak. Böylece Osmanlı Devletinde kanun gücünün üstünlüğü ilk kez kabul edildi.
a Padişah ilk kez kendi gücünün de üstünde kanun gücü olduğunu kabul etti.
a Müslüman,Hıristiyan, Mûsevî halkın can ve mal güvenliği sağlandı.
a Askerlik süresi ömür boyundan 5 yıla indirildi. Hıristiyanlar da askere gidebilecektir denildi.
a Tanzimat Fermanıyla kanun önünde Müslüman ve gayri müslimler eşitlendi.
a Tanzimat Fermanı Osmanlı Devleti’nde batılı hukuk kurallarına geçişin ilk aşamasını oluştu
ISLAHAT FERMANI
a Osmanlı Devleti’nin Kırım savaşından çıktığı ve Paris antlaşmasının imzalandığı sırada İngiltere ve Fransa Osmanlı Devletinden Osmanlı Devleti sınırları içinde yaşayan Hıristiyan azınlığa bazı ayrıcalıklar verilmesini istediler. Osmanlı Devleti de Paris antlaşmasına devletin uluslar arası alanda durumunu zora sokacak bir madde konulmaması için Hıristiyan azınlığa bazı ayrıcalıklar verdi ve Islahat Fermanını ilan etti.(1856)
a Bu ferman Tanzimat Fermanının genişletilmiş şeklidir.
a Avrupalı Devletlerin baskısıyla ilan edilmiştir.
a Bu fermanla azınlıklar, Müslüman halktan daha ayrıcalıklı hale geldiler.
I.Meşrutiyet'in İlanı (23 Aralık1876)
Namık Kemal ve Ziya Paşa gibi aydınların oluşturduğu gruba Genç Osmanlılar ya da Jön Türkler denirdi. Bu grup, yanlarına Mithat Paşa'yı da alarak Meşrutiyeti ilan etmesi koşuluyla II.Abdülhamit'i tahta çıkardılar.23 Aralık 1976 'da Kanuni Esasi hazırlanarak I.Meşrutiyet ilan edildi.
Kanuni Esasi, Osmanlı Devletinin Avrupai tarzdaki ilk anayasasıdır.
Kanuni Esasiye göre iki tane meclis kuruldu:
Meclisi Mebusan (Üyelerini halk seçecek)
Meclisi Ayan (Üyelerini Padişah seçecek)
Not: I.Meşrutiyetin ilanıyla Mutlakiyet dönemi sona ermiş Meşrutiyet dönemi başlamıştır.
II.Meşrutiyet'in İlanı (1908 )
Jön Türkler, 1889 yılında İttihat ve Terakki cemiyetini kurdular. Bu örgüt, II.Meşrutiyetin ilan edilmesi için II.Abdülhamit'e baskı yaptı. Baskılar sonunda II.Abdülhamit, 24 Temmuz 1908 'de II.Meşrutiyet'i ilan etti.13 Nisan 1909'da Meşrutiyet yönetimine karşı olanlar, büyük bir ayaklanma yaptılar (31 Mart Olayı). Ayaklanmayı İttihatçıların oluşturduğu ve Mustafa Kemal'in Kurmay Başkanlığını yaptığı Hareket Ordusu bastırdı. İttihatçılar, bu ayaklanmadan II.Abdülhamit'i sorumlu tutarak tahttan indirdiler.
Bu sayfa hakkındaki yorumlar:
Yorumu gönderen: eses, 04.10.2010, 15:07 (UTC):
vay arkadaş bu ne yaaa
bn anlamadım hiç birsey:(:(:(
Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsmin:
Mesajınız:
📊 19 Ağustos 2007 itibariyle, toplam: 55033927 ziyaretçi (140177768 klik) tarafından görüntülenmiştir. Online ziyaretçi rekorumuz, 4626 kişi. (5 Eylül 2010)
Son Eklenenler
Yanlış Anlaşılan Din 5
Tarih Boyunca Din Tüccarlığı ve Dini İstismar
Korku ve Adrenalin
Cinler ve Ezan
Tek Gözlü Dev
Yanlış Anlaşılan Din 4
Perili Oyuncak Bebekler
Ordo Ab Chao
Dinî İçerikli Sara (Epilepsi) ve Dinî Sanrılar
Dinî İçerikli Bipolar Bozukluk, Dinî Delüzyon ve Hezeyanlar
Dinî İçerikli Obsesyon ve Kompulsiyonlar ve Vesvese
80'li Yılların Çocuk Oyunları
80’li Yılların Çocuk Dergileri
Osmanlıca e-Kitap Arşivi
Bir Evren Yapabilir Miyiz?
Dokuz Köşeli Yıldız
Levh-i Mahfûz
Paranormal Olaylar ve İnanışlarda Ayna
Online Osmanlıca Çeviri Programı v2.0
Kuran Ayetlerinin Kronolojik Sıralaması
Siteiçi Arama
Ara
Aradığınız Konular
SİTEDE BULAMADIĞINIZ VE EKLENMESİNİ İSTEDİĞİNİZ KONULARI BİZE BİLDİRİN
Yazarlarımız
Yazar SeçAbbas KaplanAbdurrahman YördemAkhenatonAtahan UzunAyşegül OsmanoğluBerkan ErenBir Yazı AtölyesiBircan M. Burhan Doğan Çöl YağmurlarıDenizDeniz GüneşDream EylülFatih KayaGökhan Ş.GülHalit Özdüzenİsmail Hakkı BaşdağKadir SertKemal KaplanMuhsin HafiMurat Hakan YıldırımMustafa ÖzhanoğluNejdet KiralOsman AtaşOsman KayaOsmanlı RuhuÖnder DemirSenfazon86Selma D.Sessiz ÖyküTruesUmut BozYakup İcikYaZaROWYunis HalilovYunus Zengin KöfteciYusuf Özhanoğlu
Hızlı Menü
SeçÇeviri Grubuna KatılEklenmesini İstediğin Konularİletişim FormuKullanım KılavuzuYazı GönderMateryal GüvenirliğiÖdev İstekleriSiteiçi AramaYazı GönderYorum Yazmadan...Ziyaretçi Defteri