Ambulocetus (Latince:"yürüyen balina"), Erken Eosen'de Kuzey Pakistan'da yaşamış bir arkaik balina cinsi.[3][4] Cins, 1994 yılında tanımlanan, kalıntıları yaklaşık 47.5 milyon yıllık olan Ambulocetus natans tip türü ile bilinir. Ambulocetus, Pakicetus ve Himalayacetus'dan sonra, bilinen en eski balinalardandır.[1][5]
İçindekiler
1 Açıklama
1.1 Yaşam şekli
2 Anatomi
2.1 Hareket
2.2 İşitme kabiliyeti
3 Sınıflandırma
3.1 Filogeni
4 Ayrıca Bakınız
5 Kaynakça
6 Dış bağlantılar
Açıklama[değiştir | kaynağı değiştir]
Hans Thewissen ve Ambulocetus fosili
Ambulocetus natans ilk olarak, 1994'te Thewissen ve meslektaşları tarafından Kuzey Pakistan'ın (Pencap) Kuldana Oluşumu'nda bulunan (erken Eosen'den Orta Eosen'e) kalıntılardan tanımlandı. Bulunan fosil Aşağı Kuldana Oluşumu'ndan kalma olan, Pakicetus ve Ichthyolestes'ten daha gençti.[1]
Ambulocetus'un fosilleşmiş dişlerinin analizi, bu "yürüyen balina"nın hem tatlı hem de tuzlu su göllerinde, okyanuslarda ve nehirlerde yaşadığını gösterir. Bu özellik, yalnızca Avustralya'da yaşayan bir modern timsahla (Crocodylus porosus) ve tanımlanmış balinalar ile yüzgeçayaklılarla ortak bir özelliktir.[5]
Yaşam şekli[değiştir | kaynağı değiştir]
Bir diğer restorasyonu, Nobu Tamura
Fosil buluntularına göre, daha önceki Pakicetidlerden daha iyi suya adapte olmuş, ancak hâla karada yaşayabilen canlılardı.[1]
Ambulocetus, muhtemelen pusucu bir yırtıcıydı. Suda, atalarına göre oldukça hızlıydı. Uzun süre suyun altında kalabiliyordu ve aynı bir Hint gavyali gibi, balıklarla besleniyordu; veya suyun yakınındaki hayvanları, su içmek için yaklaştıklarında yakalıyordu.[1]
Anatomi[değiştir | kaynağı değiştir]
1.8 metre boyundaki bir insanla boyut karşılaştırması
Ambulocetus'un muhtemelen, uzun ve esnek bir boynu, esnek bilekleri ve parmakları olan perdeli ayakları ve uzun, sağlam bir kuyruğu vardı.[3]
İnce, sevimsiz bir görünüme sahipti ve yaklaşık 3 metre uzunluğunda, 200 kg ağırlığındaydı. Canlının iç kulaklarındaki minik kemikler, su altında yutkunma yeteneğine sahip olduğunu gösterdi. Bu özellik kendinin su altı yırtıcısı olduğunun kanıtıdır. Bu ve balina benzeri dişler gibi özellikleri, onu balinaların ilkel akrabası yapan özelliklerdendir.[5]
Hareket[değiştir | kaynağı değiştir]
Yaşam restorasyonu
Morfolojisi, Ambulocetus'un su samuru gibi suda hareket ettiği öne sürmüştür. Su samuru gibi, bacaklar ve ayaklar geriye doğru itilir, omurga bükülür ve kuyruk yukarı doğru hareket ederdi.[3]
Ambulocetus'un gözleri başın yukarısına yerleştirilmiştir ve kısmen yukarıya veya çene bastırılmışsa ileriye bakıyordu. Benzer bir pozisyon su aygırında da bulunur ve bu erken balinanın gözleri dışarda sular altında yüzdüğünü düşündürür. Ambulocetus nehirlerin ve göllerin dibinde yürürse, yukarı bakan gözleri yukarıda yüzen avını bulmasına yardımcı olabilirdi.[3]
İşitme kabiliyeti[değiştir | kaynağı değiştir]
Ambulocetus'un kafatası özellikleri, onun su altı sesini duyabildiğini gösterir. Alt çene, modern dişli balinalarda geniş bir yağ yastığı barındıran geniş bir boşluğa sahiptir. Bu yağ kanalları pedi, modern dişli balinalarda iyi çalışan bir sistem olan alt çeneden kulağa ses çıkarır. Kulak kemikleri iyi korunmamış olsa da, daha yaşlı ve daha genç fosil balinalara dayanarak, Ambulocetus havadaki sesleri duyma yeteneğini korumuş olabileceği düşünülüyor.[3]
Sınıflandırma[değiştir | kaynağı değiştir]
Ambulocetus, ilk tanımlandığında arkaik balina familyası Protocetidae'ye yerleştirildi. Daha sonraki çalışmalar ise onu balinalar içinde kendi familyası olan Ambulocetidae'ye atadı.[1][6]
Filogeni[değiştir | kaynağı değiştir]
Cetacea
 
Pakicetidae
 
 
 
Ambulocetidae
(tip cins: Ambulocetus)
 
 
 
Remingtonocetidae
 
 
 
Protocetidae
 
 
 
Basilosaurinae
 
 
 
Dorudontinae
 
Neoceti
 
Odontoceti
 
 
Mysticeti
 
 
 
 
 
 
 
 
Ayrıca Bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]
Pakicetus
Archaeoceti
Balinaların evrimi
Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]
^ a b c d e f g Thewissen, J. G. M. (1996). Ambulocetus natans, an Eocene cetacean (Mammalia) from Pakistan. S. I. Madar, S. Taseer Hussain. Frankfurt am Main: Senckenbergische Naturforschende Gesellschaft. ISBN 3-929907-32-1. OCLC 36463214.
^ Ambulocetus
^ a b c d e "Ambulocetus Natans | College of Osteopathic Medicine | New York Tech". www.nyit.edu. 20 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mayıs 2021.
^ "Fossilworks: Ambulocetus natans". fossilworks.org. 11 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mayıs 2021.
^ a b c B. S., Cornell University. "What Was the Ambulocetus Prehistoric Whale, and How Big Was It?". ThoughtCo (İngilizce). 14 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2021.
^ Marx, Felix G.; Lambert, Olivier; Uhen, Mark D. (10 Mayıs 2016). "Cetacean Paleobiology". Wiley Online Library (İngilizce). doi:10.1002/9781118561546.
Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]
Wikimedia Commons'ta Ambulocetus ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.
Vikitür'de Ambulocetus ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.
Video: Dr. Hans Thewissen introduces the walking whale Ambulocetus natans (8:51)
g
t
d
Archaeocete cinsleri
Alem Animalia
Şube Chordata
Alt şube Vertebrata
Sınıf Mammalia
Takım Artiodactyla
Pakicetidae
Pakicetus
Nalacetus
Ichthyolestes
Ambulocetidae
Ambulocetus
Gandakasia
Himalayacetus
Remingtonocetidae
Andrewsiphius
Attockicetus
Dalanistes
Kutchicetus
Remingtonocetus
Protocetidae
Georgiacetinae
Aegicetus
Babiacetus
Carolinacetus
Georgiacetus
Natchitochia
Pappocetus
Pontobasileus
Makaracetinae
Makaracetus
Protocetinae
Aegyptocetus
Artiocetus
Crenatocetus
Dhedacetus
Gaviacetus
Indocetus
Maiacetus
Peregocetus
Phiomicetus
Protocetus
Qaisracetus
Rodhocetus
Takracetus
Togocetus
Basilosauridae
Dorudontinae
Ancalecetus
Chrysocetus
Cynthiacetus
Dorudon
Masracetus
Ocucajea
Pontogeneus
Saghacetus
Stromerius
Supayacetus
Zygorhiza
Basilosaurinae
Basilosaurus
Basiloterus
Eocetus
Platyosphys
Kategori
Takson belirleyicileri
Vikiveri: Q132405
EoL: 4525263
Fossilworks: 36660
GBIF: 4832333
IRMNG: 1059445
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Ambulocetus&oldid=26584659" sayfasından alınmıştır
Kategori:
Geçiş fosilleri
Pakistan'da paleontoloji
Ambulocetidae
Eosen devri balinaları
Hans Thewissen tarafından adlandırılmış taksonlar
1994'te tanımlanan fosil taksonları
Gizli kategori:
KB1 İngilizce kaynakları (en)
Sayfa en son 16.56, 20 Kasım 2021 tarihinde değiştirildi.
Metin Creative Commons Atıf-BenzerPaylaşım Lisansı altındadır; ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak, Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.