Türk ve dünya bilim tarihine önemli katkılarda bulanan Ord. Prof. Aydın Sayılı, Atatürk’ün tesadüfen bir okulu teftişinde tanıdığı sıradan bir Türk çocuğuydu. Aydın Sayılı, elinden tutulup iyi eğitim aldırıldığında, her bir Türk çocuğunun dünya çapında neler yapabileceğini göstermesi bakımından çok önemli bir örnektir.	
Bilim tarihini akademik bir disiplin haline getiren Aydın Sayılı, 1913’te İstanbul’da doğdu. İlk ve orta öğretimini Ankara’da tamamladı. 1933 yılında Ankara erkek lisesindeki bitirme sınavlarına, tesadüfen teftiş için giden Mustafa Kemal Atatürk de katılmıştı.
Diğer öğrencilerle birlikte, Aydın Sayılı’nın tarih ve coğrafya sözlü sınavını Atatürk kendisi yaptı. Sayılı’nın verdiği zeka ürünü cevaplardan etkilenen Atatürk, Milli Eğitim Bakanı Reşit Galip’e talimat vererek, Aydın Sayılı’nın okutulmasını, Amerika’ya gönderilmesini istedi. Bu amaçla, milli eğitim bakanlığının açtığı sınavda başarılı oldu. Bilim tarihi konusunda eğitim almak üzere Amerika’ya Harvard Üniversite’sine gönderildi. Amerika’da bilim tarihinin öncü ismi George Sarton’dan bilim tarihi eğitimi aldı.
1942 yılında “İslam Dünyasında Bilim ve Eğitim Kurumları” başlığını taşıyan çalışmasıyla doktora derecesini aldı. Bu doktora, Harvard Üniversitesi’nde verilmiş ilk bilim tarihi doktorasıydı. Türkiye’ye döndükten sonra, 1943 yılında Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Felsefe Enstitüsünde, Bilim tarihi ilmi yardımcılığına atandı. 25 Nisan 1955 tarihinde ise, Türkiye’nin ilk bilim tarihi kürsüsü, Dil Tarih Coğrafya Fakültesinde kuruldu. Sayılı, bu kürsünün profesörlüğüne atandı. Buradaki çalışmalarını 1983 yılına kadar sürdürdü.
Aydın Sayılı, 1958 yılında Ordinaryüs Profesörlüğe yükseldi. 1984’ten 1993 yılına kadar yeni kurulan Atatürk kültür, Dil, ve Tarih Yüksek Kuruma bağlı, Atatürk Kültür Merkezi’nin başkanlığını yaptı. 1977 yılında Tübitak Hizmet Ödülü’ne layık görüldü. Astronomi tarihi başta olmak üzere bilimin birçok dalıyla ilgilendi. 1960 yılında başyapıtı olan, ”İslam’da Rasathane ve Genel Rasathane tarihindeki yeri “ (The Observatory in İslam and its general place in the History of the Observatory) adlı eserini Amerika’da yayınladı. Bilim dünyasındaki meslektaşları arasında çok büyük yankı uyandırdı. Aydın Sayılı’nın ayrıca; “Hayatta En Hakiki Mürşit İlimdir” (1948), “Uluğ bey ve Semerkant’taki İlim Faaliyeti Hakkında Mektup,” “Zamanın Cebri”,”Abdulhamit İbn-i Türk’ün Katışık Denklemlerle Mantıki Zaruretler (1962)”, adlı eserleri mevcuttur. Türk Tarih kurumunun yayınladığı pek çok bilimsel, sosyolojik ve tarihi eserin de, derleyicisidir, yayıncısıdır.
Türkçe dışında, İngilizce, Almanca, Fransızca, Farsça ve Arapçayı da çok iyi bilen Sayılı, dünyanın en zengin kütüphanelerinde bu dillerden kaynaklara ulaşarak araştırmalar yapmıştı. Türk ve dünya bilim tarihine önemli katkılarda bulanan Ord. Prof. Aydın Sayılı, Atatürk’ün tesadüfen bir okulu teftişinde tanıdığı sıradan bir Türk çocuğuydu. Yani ülke çapında yarışmalarla seçilerek görevlendirilmiş biri değildi. Elinden tutulup iyi eğitim aldırıldığında, her bir Türk çocuğunun dünya çapında neler yapabileceğini göstermesi bakımından çok önemli bir örnektir. Aydın Sayılı, Oktay Sinanoğlu ve Aziz Sancar gibi örnekler, Her bir Türk çocuğunun, Atatürk’ü örnek alması, sahiplenilerek iyi eğitilmesi durumunda, dünyanın en önemli bilim adamlarından biri olabileceğini gösterir.
Ord. Prof. Dr. Aydın Sayılı 1993 yılında vefat etmiştir. Sayın Aydın Sayılı’yı hala tanımadıysanız, cüzdanınızdaki beş liralık kağıt paraların arka yüzüne bakın. Oradaki resim Aydın Sayılı’dır.
KENAN ÖZEK
Bunu paylaş:
Facebook
Twitter
Tumblr
E-posta
Telegram
WhatsApp
Skype
LinkedIn
Pocket
Yazdır
Pinterest
Reddit
Bunu beğen:
Beğen Yükleniyor...
İlgili
Etiketler: Bilim Tarihi
Editör tarafından yayımlandı
İletişim: "bilgi@tarihtenyazilar.com"Editör tarafından yazılan tüm yazılar
Personal website
1 yorum	
Alper Tunga dedi ki:	
24 Ocak 2021, 03:37
Artık böyle insanlar yetişmiyor bir daha da yetişmez. Tayyip bitirdi ülkeyi…
BeğenBeğen
Cevapla
Bir Cevap Yazın Cevabı iptal et
Yorumunuzu buraya yazın...
Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:
E-posta (Adres hiçbir zaman paylaşılmayacaktır)
İsim
Web sitesi
WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz.	( Çıkış Yap / Değiştir )
Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz.	( Çıkış Yap / Değiştir )
Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz.	( Çıkış Yap / Değiştir )
Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz.	( Çıkış Yap / Değiştir )
Vazgeç
Connecting to %s
Yeni yorumları bana e-posta ile bildir.
Eposta yoluyla yeni yazıları bana bildir.
Δ
Popüler Yazılar
İskele Babası Vahdettin: İşgal Altında Bir İstanbul
Selçuklular'ın Tarih Sahnesine Çıkışı
Karahanlılar Devleti’nin Gerçek Adı Nedir?
Oğuz Kağan Kimdir?
Eski Türkler Nasıl Savaşırdı?
Sümerlerde Tufan Efsanesi
Avrupa Hun İmparatoru Atilla'ya Suikast Planı
Kaybetmek Diktatörlüğün Kaderinde Vardır
İsmet İnönü’nün Oniki Ada’yı Verdiği Yalanı
Son Yorumlar
Atatürk’ün Ölümü Sonrası Türk… için Bir yurttaş
Kaybetmek Diktatörlüğün Kaderi… için 3. Kel Mahmud
Şamanizm Nedir? için 3. Kel Mahmud
Osmanlı’yı Yıkan Hastalık: Rüş… için 3. Kel Mahmud
Türkler Kılıç Zoruyla mı Müslü… için Özcan G
Padişah Vahdettin Hain mi… için Satılmış
İsmet İnönü’nün Oniki Ada’yı V… için asımın nesli
Hitler’in Karizmasını Çizen Af… için Miri Gündüz
Hasan Tahsin’in Bilinmey… için vega
Çiğiltepe’de İntihar: Albay Re… için Kadir Demir
Türkler Kılıç Zoruyla mı Müslü… için Kızıl Elma
Padişah Vahdettin Hain mi… için yobazsavar
Hasan Tahsin’in Bilinmey… için Aytmatov
Öteki Yılmaz Güney için Kral
Öteki Yılmaz Güney için Bölücüsavar
Bizi E-posta ile Takip Et
Bu blogu takip etmek ve yeni gönderilerle ilgili bildirimleri e-postayla almak için e-posta adresinizi girin.