Muhtemel hepimiz hayatımızın bir döneminde onu hissettik. Onun hakkında şiirler yazıldı, şarkılar bestelendi. Tüm bunlarla birlikte büyük bir endüstri onu bulabilmek ve sürdürebilmek için büyüdü. Ama aşk nedir? Nerede ikamet ediyor? Onu ne tetikliyor? Ve “tepetaklak” düştüğümüzde zihnimizde ve bedenimizde gerçekten neler oluyor? Tarihsel, kültürel ve hatta evrimsel kanıtlar, eski zamanlarda ve dünyanın birçok yerinde aşkın var olduğunu gösteriyor. Bir çalışmada incelenen 166 kültürden 147’sinde aşkın var olduğu bulundu. Aşkın karmaşıklığı, insanların onu nasıl farklı şekilde deneyimlediğiyle ve zamanla nasıl değişebileceğiyle ilgili.
Aşk mı Yoksa Sevgi mi?
Son 50 yıldaki psikolojik araştırmalar, birinden hoşlanmak, birini sevmek ve “aşık olmak” arasındaki farkları araştırdı. Hoşlanmak, birine karşı olumlu düşüncelere ve hislere sahip olmak ve o kişinin eşliğinden keyif almak olarak tanımlanır. Sık sık sevdiğimiz insanlara karşı bir sıcaklık ve yakınlık da yaşarız. Bazı durumlarda bu insanlarla duygusal olarak da yakın olmayı seçeriz. Birini sevdiğimizde, bir kişiden hoşlandığımız zamanki gibi aynı olumlu düşünceleri ve deneyimleri yaşarız. Ama aynı zamanda o kişiye karşı derin bir ilgi ve bağlılık duygusu oluşur. “Aşık” olmak yukarıdakilerin hepsini içerir ama aynı zamanda işin içine cinsel çekimde karışır. Ancak yapılan araştırmalar, tüm aşkların aynı olmadığını da gösteriyor.
Arkadaşça Veya Tutkulu Aşk
Aşk karşımıza temelde iki formda çıkar. Bunlardan ilki tutkulu aşk diğeri de arkadaşça aşktır. Tutkulu aşk, insanların tipik olarak “aşk” olduğunu düşündüğü şeydir. Tutku birisine yönelik yoğun bir özlemi ve sürekli birlikte olma arzusunu, kıskançlığı içerir. Diğer durumda ise bu duygular yoğun değildir. İlişki daha arkadaşçadır bağlılık ve güven söz konusudur. Tutkulu aşk daha olumlu bir süreç gibi düşünülse de yapılan araştırmalar hissedilen yoğun duyguların ilerleyen süreç içinde azaldığını ortaya koymaktadır. Kişiler birbirleri hakkında daha fazla şey öğrendikçe ve ilişkinin uzun vadeli geleceğine daha fazla güvenmeye başladıkça, rutinler gelişir. Heyecanın azalması devamında tutkunun da azalmasına neden olur. Yaşanan olaylar ve geçişler de tutkuyu deneyimlemeyi zorlaştırabilir. İnsanların, enerjilerini etkileyen ve tutku geliştirme fırsatlarını sınırlayan sorumlulukları vardır. Ebeveynlik buna bir örnektir.
Aşk Nedir?
Aşk, insanları birbirine bağlı tutan bir duygudur. Evrimsel psikoloji perspektifinden bakıldığında, bu duygu türümüzün devamını sağlayabilmemiz açısından kişilerin bir arada kalmasını sağlamak amacıyla gelişmiştir. Çocukluk dönemi insanlar için diğer türlere göre çok daha uzundur. Yavrular, hayatta kalmak, başarılı bir yaşam için gerekli olan beceri ve yetenekleri geliştirmek için yıllarca yetişkinlere bağlı olduklarından, sevgi insanlar için özellikle önemlidir. Aşk olmadan insan türünün devamını sağlamak zordur.
Aşkın yalnızca evrimsel değil, biyolojik bir temeli de vardır. Aşkla ilgili yapılan nörofizyolojik araştırmalar, tutkulu aşkın acısını çeken insanların, ödül ve zevkle ilişkili beyin bölgelerinde artan aktivasyon yaşadıklarını göstermektedir. Aslında, aktive olan beyin bölgeleri, kokain tarafından aktive edilenlerle aynıdır. Bu alanların aktivasyonu, savunmacı davranışı engellemeye, endişeyi azaltmaya ve güveni artırmaya hizmet edebilir. Buna ek olarak, amigdala ve frontal korteks gibi alanlar romantik aşka tepki olarak devre dışı bırakılır. Bu karşımızdaki kişiye karşı olumsuz duygu veya yargı oluşturma olasılığını azaltma işlevi görebilecek bir süreçtir.
Aşık Olunca Vücudumuzda Nasıl Değişiklikler Gözlenir?
Oksitosin ve vazopressin, aşkla yakından ilişkili hormonlardır. Hipotalamus tarafından üretilirler ve hipofiz bezi tarafından salınırlar. Kadınlar oksitosine, erkekler vazopressine daha duyarlıdır. Aşkın yoğunlaştığı dönemlerde hem oksitosin hem de vazopressin oranları artar. Bu hormonlar beyindeki sayısız sisteme etki eder ve reseptörler aşkla bağlantılı bir dizi beyin bölgesinde bulunur. Özellikle, oksitosin ve vazporessin, dopaminerjik ödül sistemi ile etkileşime girer ve hipotalamus tarafından dopamin salınımını uyarır.
Aktive olan dopaminerjik yollar, tatmin edici bir zevk duygusu yaratır. Yollar ayrıca, aşkın ilk aşamalarında sıklıkla gözlemlenen obsesif davranış ve duygusal bağımlılıkla tutarlı olan bağımlılık davranışıyla da ilişkilidir. İlginç bir şekilde, arkadaşlık gibi romantik olmayan ilişkilerde bu beyin bölgeleri harekete geçmez ve bu hormonlar salgılanmaz. Bu bulgular bize, birinden hoşlanmanın, birine aşık olmakla aynı şey olmadığını söyler ve aradaki farkı ortaya koyar. Kısacası “Gerçek aşk”ın ilk aşamaları kadar bizi iyi hissettiren çok az şey var, ancak bunun arka planı oldukça karışık bir süreç. Aşkı bulup koruyabilmeniz dileğimizle…
Göz Atmak İsterseniz
İlgili Makaleler
Türev Nedir? İntegral Nedir? Bu Kavramları Bilmek Neden Gereklidir?
25/04/2015	
Michael Jordan’ın Havada Kalma Rekorunun Ardındaki Fizik
10/08/2017	
Bileşik Faiz İle e Sayısının İlişkisi Nedir?
08/02/2018	
Snellen Göz Testi Görme Kalitemizi Kesin Olarak Belirleyebilir mi?
24/02/2021	
Aşk ve Matematik
Beden Dili: Sözsüz İletişim Becerimiz
Bazı Dillerde Aşk ve Acıma Aynı Kelimedir
Kültürel Değerlerimiz Açısından Türk Halk Müziği
Green Bank: Wifi Kullanmanın Yasadışı Olduğu Bir Yer
Kaynaklar:
What is love?; https://theconversation.com
What is love? Here’s the science; https://theconversation.com/
Matematiksel
Sibel Çağlar28/12/2016Güncelleme 11/04/2021
4.188 3 dakikada okuyun
Paylaşmak İsterseniz
Facebook Twitter LinkedIn Messenger Messenger WhatsApp E-Posta ile paylaş Yazdır
Sibel Çağlar
Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.	
Facebook
Twitter
LinkedIn
İçeriğimiz Hakkında Bir Yorum Bırakabilirsiniz.
Bir cevap yazın Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir
Yorum
İsim *
E-posta *
İnternet sitesi
Δ
İlgili Makaleler
Kişiliklerin Çoğalması Durumu: Çoklu Kişilik Bozukluğu
18/01/2019
Teknostres: Sosyal Medya Sayesinde Hayatımıza Giren Son Moda Stres
29/09/2019
Kendini Gerçekleştiren Kehanet: Pygmalion Etkisi
06/02/2020
Bilimsel Olarak Araştırıldı: Para İnsanı Bozar mı?
07/02/2019
Sıkılınca Neden Bir Şeyler Karalarız?
09/04/2019
Bilinçaltı Yani Subliminal Mesajlar Gerçekten İşe Yarıyor mu?
20/12/2016
Biz Kimiz?
Matematiksel, tamamen gönüllü bir ekip tarafından 2015 yılından beri yürütülen bir bilim platformudur. Hedefimiz matematiğin ülkemizde bir popüler bilim olarak yaygınlaşmasını sağlamaktır. Sizin desteğiniz ile büyüyoruz. Elele daha güzel yarınlara...
Facebook
Twitter
LinkedIn
YouTube
Instagram
RSS
YAZARIMIZ OLMAK İSTER MİSİNİZ?
Ailemize dahil olmak isterseniz, burada yazan koşulları inceledikten sonra bize yayınlanmasını istediğiniz içeriklerinizi gönderebilirsiniz.
Arama:
Kategoriler
DOĞA BİLİMLERİ 334
MATEMATİK 474
SOSYAL BİLİMLER 448
ÖNERİLER 80
BEŞERİ BİLİMLER 341
UYGULAMALI BİLİMLER 150
Son Yazılarımız
Haftanın Bilmecesi #10: Aklından Bir Sayı Tut 05/12/2021
Gen Düzenleme Nedir Ve Yaşam Kodunu Değiştirmek İçin Nasıl Kullanılır? 04/12/2021
Bir Gün Aslında 24 Saat Değildir 29/11/2021
Ley Hatları: Doğaüstü Çizgiler Dünyamızı Sarabilir mi? 29/11/2021
Oxford Üniversitesi Kabul Sorularını Çözebilir misiniz? 29/11/2021
Rorschach Mürekkep Lekesi Testi Nedir? Bu Teste Güvenebilir miyiz? 24/11/2021
Haftanın Bilmecesi #9: Canan’ın Doğum Günü Problemi 22/11/2021
Söğüt Ağacından Modern Kimyaya: Aspirin’in Kısa Tarihi 20/11/2021
Son Yorumlar
Bir Dönemin Çıkmazı İ Sayısı ve Sanal Sayılar için Baha
Astrolojinin Sahte Bilim Olduğunu Bilsek de İnanmaya Devam Ediyoruz için tostçumahmut
Araştırmalara Göre Çalışırken Nasıl Oturmalıyız? Cevap Dik Değil için İsmail Hayat
Uzman Yorumlarıyla Pfizer/BioNTech mRNA COVID-19 Aşısının Faz-3 Verimlilik Değerlendirmesi için İsmail Hayat