Nevşehir Ürgüp Müzesi, Ürgüp Belediye Binası, Ürgüp Otogarı, Ürgüp Devlet Hastanesi gibi kamu yapıları arasında merkezi bir konuma sahip, Mehmet Akif Ersoy Parkı’na ait arazi içerisinde yer almaktadır.
Mevcut park alanı, Ürgüp halkının ve turistlerin sıklıkla ziyaret ettiği, aktif kullanıma sahip bir mevkidedir. Mehmet Akif Ersoy Parkı’nın bu potansiyeline karşın mevcut müze ve turist informasyon binalarının park ile mekansal bütünlüğünün güçlendirilmesi gerekliliği projenin şekillenmesindeki temel unsurlardan biri olmuştur. Mevcut müze yapısının üç cephesinin binalar tarafından çevrelenmesi ve sadece park cephesinin açık olması nedeniyle yapının yalnızca park cephesinden kullanılabilmesi mümkündür. Bu noktada park ile müze arasında kurulması gereken ilişkinin daha da önem kazanması kaçınılmaz bir faktör olarak ortaya çıkmıştır. Proje kapsamında önerilen yapı bir ‘Saçak’ yapıdır. Yapının zemini boşaltılarak bina bir saçağa dönüştürülmüştür. Bu saçak eklenti bir saçak elemanı değil, binanın kendisidir. Yapı parkın saçağıdır ve böylelikle parkı bünyesine dahil etmektedir. Yapının fuayesine dönüşen parkın enerjisi binayı, binanın enerjisi ise parkı beslemektedir.
Zemin katta yer alan, kafe - restoran, hediyelik eşya satış birimi, turist enformasyon birimi ve ana servis birimleri, saçak altı park alanı ile birlikte çözümlenmiş ve birlikte çalışması sağlanmıştır. Birinci katta bulunan, sergi salonu, çocuk atölyesi ve yönetim birimleri işlevsel bir şekilde, ziyaretçi/personel yönlendirmeleri ile birlikte planlanmıştır. Isı merkezi, mal kabul, arkeolojik eser depoları, etnografik eser deposu, sığınak, personel odaları, sistem odası ve su deposu birimleri ise bodrum katına yerleştirilmiştir.
Zemin kattan, birinci kata bağlanmak amacıyla kurgulanan ve içerisinde açık sergi birimi düzenlenecek şekilde tasarlanan, saçak altından beslenen rampa, yapının katlar arası ilişkisi anlamında önemli bir rol oynamaktadır. Ayrıca, engelli ulaşımı için, rampa dışında, iç fuayeden çalışan engelli asansörü ve merdiven konumlandırılmıştır. İdare ve depo bağlantısı, yönetim birimleri içerisinde çalışan ayrı bir sirkülasyon bağlantısı ile sağlanmış, bu sirkülasyon sadece personel tarafından kullanılabilecek ve ziyaretçi tarafından ulaşıma açık olmayacak şekilde tasarlanmıştır.
Ürgüp Müzesi genel mimarisini ve sergi senaryosunu yönlendiren en önemli etmenlerden biri Ürgüp Müzesi’nin mevcut koleksiyonu olmuştur. Müze ana teması, ‘Ürgüp Tarihi ve Medeniyetleri’dir. Ürgüp tarih boyunca birçok farklı medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Koleksiyon, bu medeniyetlerin bir kısmının bıraktığı eserleri kapsamaktadır. Bununla birlikte, Ürgüp’ün tarihsel sürecinde önemli yeri olan medeniyetlerin bazıları ile ilgili koleksiyonda yeterli esere rastlanmamaktadır. Bu nedenle sergi salonu kurgusu, sergi koleksiyonunu birleştirici ve bütünleştirici bir tema başlığında organize edilmiştir. Böylelikle müzenin daha ilgi çekici, merak uyandırıcı ve Ürgüp ile ilgili tanıtıcı bir gayeye ulaşması mümkün kılınmıştır. Ana kapalı sergi salonu cepheye paralel konumlandırılmış bir duvar ekseninde kurgulanmıştır. Bu duvar birçok işlevi üstlenen bütünleyici ve bilgilendirici unsurdur. Sergi, duvar elemanı üzerinde şekillenmektedir. Cephede ise, duvar elemanı şeffaf bir cephe ile olduğu gibi görünür kılınarak, müze vitrinine dönüşmektedir.
Harita
Künye
Proje Yeri: Ürgüp, Nevşehir
Proje Tipi: Müze
Proje Tipi Grubu: Kültür
İşveren: Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Kayseri Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü