Dünyanın en eski tıp sistemlerinden biri olan Ayurvedik tıp (Ayurveda), Hindistan’da doğmuştur ve binlerce yılı aşkın süredir kullanılmaktadır. Sanskritçe bir kelime olan Ayurveda, “yaşam bilimi” anlamına geliyor ve çağlar öncesine ait bu bilgelik, bize yaşamın tüm ağlarının girift bir şekilde örüldüğünü hatırlatıyor. Bütünsel iyileşme üzerine yaptığı vurgu ile Ayurveda, bir yaşam bilimi ve yaşam sanatı olarak bize içsel ve dışsal dünyamızı farkederek, dengelememizi amaçlıyor. Sahip olduğumuz beş duyumuz, hava, su, toprak, ateş ve eterik maddeden oluşan 5 elementin, çevremizde ve içimizde dansederken iç ve dış dünya ile bağlantı kurmamızı sağlayan portallar olarak görev yapıyor. Ayurveda, bu beş elementi her insanda ve her şeyde var olan fonksiyonel olarak kullanabileceği 3 temel enerji tipine indirgemiş. Bu sözleri Türkçe’de tam olarak anlatan kelimeler olmadığı için bu yazıda Sanskritçe isimlerini kullanacağım. Bu üç temel enerji tipi Vatha, Pitta ve Kapha olarak adlandırılmıştır.
Deneyimlediğimiz her şey, ister fiziksel bir madde olsun, ister bir düşünce ya da bir duygu , belirli özelliklere sahiptir. Ayurveda ile ilgili eski metinler toplamda 10 çift birbirinin zıttı olan bu özellikleri (Sanskritçede Gunas) toplamda 20 gunas olacak şekilde sınıflandırmıştır. Ayurveda da teorik olarak evrendeki bütün her şeyin, Gunaslar, ve Doshalar(Ayurveda’ya göre insan vücüdunda bulunan 3 elementten biri) yolu ile açıklanabileceği söyleniyor. Gunasların bir kişide fazlalığı ya da eksikliği hastalığa neden olmakla beraber, Ayurveda, kişide doshic dengesizlik (doshic imbalance) yaratan bu gunasların dengelenerek iyileşme sağlanmasını amaçlıyor.