Başlarında, hâlâ Allah’ın vekili, gölgesi sıfatını muhafaza etmekte bulunan hükümdarlar bulundurmakla beraber, hâkimiyetini kazanmış milletler olduğundan bahsetmiştik. Filhakika, bu milletlerin mensup oldukları devletler, milletin intihap ettikleri, vekillerin teşkil ettikleri meclislere maliktir. Milletin hâkimiyetini bu meclisler temsil eder. Hükümdar devleti temsil eder, hükümeti teşkil eden vatandaş, nazari olarak hükümdar tarafından intihap olunur. Fakat hakikatte, hükümet reisi, milletin itimat ettiği kuvvetli, siyasi fırkaların, liderleridir; bunların teşkil ettikleri hükümetler, millet ve memleketi idare ederler ve meclise karşı mesuldürler. Bu izah ettiğimiz, hükümetler temsilidirler, hakikatte demokrasi prensibi caridir, fakat bunlar tam manasıyla demokrat hükümetler değildir.
Demokrasinin bütün manasıyla ideali milletin heyeti umumiyesinin, aynı zamanda idare eden vaziyette bulunabilmesini, hiç olmazsa devletin son iradesini yalnız milletin ifade ve izhar etmesini ister. Maatteessüf, milletlerin büyüklüğü, fikri terbiye dereceleri, idealin tatbikinde, büsbütün idealden mahrumiyeti mucip olabilecek ihtiyatsızlıklardan ictinabı muciptir.
Binaenaleyh, demokrasi prensibinin, en asri ve mantıki tatbikini temin eden hükümet şekli cumhuriyettir.
Cumhuriyette son söz, millet tarafından müntahap meclistedir. Millet namına her türlü kanunları o yapar. Hükümete itimat eder ve onu iskat eder. Millet, vekillerinden memnun olmazsa muayyen zamanlar nihayetinde başkalarını intihap eder. Millet, hâkimiyetini; devlet idaresine iştirakini ancak zamanında, reyini kullanmakla temin eder.
Cumhuriyette hükümeti bir usul ve tarzda mahdut bir zaman için müntehap, bir reisicumhura itimat olunur. Başvekili o gösterir. Hükümet heyetini, teşkil edecek vükelâyı, başvekil itimat ettiği mebuslardan intihap eder. Dünyada devletlerin şekilleri yekdiğerine nazaran bazı farklarla çok değişir, bununla beraber, cümlesi mütalaa ettiğimiz şekillere irca olunabilir. Hükümdarlık; oligarşi; halk cumhuriyeti.
Kendine hususi bir din izafe eden (teokratik) devlet vardır. Rus Çarlığı ile Osmanlı saltanatı böyle idiler. Çar kilisenin reisi, Sultanlar da halife unvanını takınmışlardı. Kezalik, dini siyasetten ayırmış, laik hükümetler vardır. Amerika, Fransa, Türkiye Cumhuriyetleri gibi…
Hükümdarlıklarda devlet riyaseti makamına veraset tarikiyle gelinir. Cumhuriyet, milletvekillerinden mürekkep meclisi ve mahdut zaman için müntahap devlet reisi ile hâkimiyeti milliyenin mahfuziyetini en iyi zemindir. Cumhuriyette meclis ve cumhurbaşkanı ve hükümet başkanı halkın hürriyetini, emniyetini ve rahatını düşünmek ve temine çalışmaktan başka bir şey yapmazlar. Çünkü bunlar bilirler ki kendilerini iktidar ve selahiyet mevkiine, muayyen bir zaman için getiren irade ve hâkimiyetin sahibi olan millettir ve yine bunlar bilirler ki iktidar mevkiine saltanat sürmek için değil, millete hizmet için getirilmişlerdir. Millete karşı vaziyet ve vazifelerini suiistimal eyledikleri takdirde, şu veya bu tarzda milli iradenin, kendi haklarında dahi tecellisine maruz kalabilirler. Millet tarafından, millet namına devleti idareye mezun bulunanlar için icabında millete hesap vermek mecburiyeti, laubalilik ve keyfi hareketle telif kabul edemez.
Halbuki kuvvetinin ve selahiyetinin Allah’tan geldiğini ve yalnız ona karşı ahirette, hesap verebileceğini farz eden devleti memleketi mevrus bir malikane kabul eyleyen bir hükümdar, her türlü kayıttan kendini vareste görür. Böyle bir idarede, milletin benliği, hürriyeti mevzubahis dahi olamaz. Binaenaleyh, selahiyeti mahdut dahi olsa, hükümdarlık şekli demokrasiye hâkimiyeti milliye prensibine mutabık değildir. Hükümetin, mahdut insanların, sınıfların elinde bulunması dahi millet mevcudiyetinin asla kabul edemeyeceği bir keyfiyettir. Bütün milletin, ekseriyetle devlet idaresine, iştirakine mani olan bu (oligarşi) usulü de bir zümrenin kendi menfaatlerini temin için umum millete ait hâkimiyeti gasptan başka bir şey değildir.
Kaynak: Atatürk’ten Yazdıklarım
belgesi-2573
Bu belge Cumhuriyet Tarihi kategorisine eklenmiş.
Favorilere ekleyin Kalıcı Bağlantı.
0 kişi bu belgeyi faydalı buldu
Bu belgeyi FAYDALI buldum !
Bu belgeyi FAYDALI buldum !
0 kişi bu belgeyi faydalı buldu
Post navigation
Cumhuriyet Döneminde Kadın Hakları Ve Özgürlükleri
Belgeci , 2422 belge yazmış
Cevabı İptal Et
Cevap Gönderin
You must be logged in to post a comment.
Bilgi Bankaları
421 Bilgisayar20 Ağlar70 Cisco6 CompTIA1 Cracking6 Donanım22 ERP35 Güvenlik6 Hacking45 İşletim Sistemleri10 Nasıl ?164 Programlama0 Tasarım10 Terimler Sozlugu5 Webmasterlar İçin2 Yedekleme460 Bilim4 Astronomi2 Bilim Tarihi293 Biyoloji6 Botanik13 Coğrafya69 Fizik2 İcatlar54 Kimya5 Kriptoloji4 Roket Bilimi28 Ders Notlari17 Universite Ders Notlari128 Edebiyat8 Fransız Dili ve Edebiyatı1 İngiliz Dili ve Edebiyatı87 Roman Özetleri0 Rus Dili ve Edebiyatı26 Türk Dili ve Edebiyatı29 Elektronik1 Bilgisayar Elektroniği4 DC Devre Çözüm Yöntemleri7 Endüstriyel Otomasyon Kavramı1 Nasil Calisir ?35 Felsefe11 Felsefi Akımlar0 İnsan Kültürünün Biçimleri250 Genel0 AIESEC3 Arabalar6 Belgeci YARDIM Dizini7 Karar Destek Sistemleri (DSS)116 Lüzumsuz Bilgiler16 Ozgecmis (CV) Hazirlama7 Şarap Kültürü21 Sosyal Makaleler88 Haberler32 Dunyadan55 Turkiye'den24 Hukuk4 Icra Hukuku10 Tuketici Haklari16 Iktisat16 Sermaye Piyasası142 Ingilizce71 Gramer6 Gramer Soruları12 Ingilizce Hikayeler2 Kelime Ezberleme1 KPDS-UDS46 TOEFL2 Worksheet2 Insan Kaynaklari1 İnsan Kaynakları Yönetimi18 Internet4 Hosting0 SEO0 Web Sayfası Tanıtımları115 Kişiler0 Astronotlar8 Bilgisayar56 Bilim Adamlari1 Devlet Adamlari3 Filozoflar1 Gazeteciler10 Muzisyenler4 Oyuncular3 Padisahlar1 Pilotlar5 Ressamlar16 Yazarlar63 Kişisel Gelişim3 Dost Kazanma ve Insanları Etkileme Sanatı11 Güzel Konuşma Sanatı29 Kültür1 Dil Bilimi25 Genel Kültür1 Kitaplar1 Sinema59 M.Kemal Atatürk9 Atatürk'ten Yazdıklarım [ Prof.Dr. Afetinan ]15 Atatürk'ün El Yazılarıyla Çeşitli Konular6 Atatürk'ün Muvaffakiyet Sırları10 Matematik6 Matematik Sorulari0 Soyut Matematik24 Ne Nasıl...2 Yemek Tarifleri13 Oyun13 Amnesya.com5 Para Kazanma Sanatı5 HYIP124 Psikoloji10 Ahlak Gelişimi12 Aile Psikolojisi46 Aklin Yapisi0 Bakış ve Algılama2 Beynimiz Ve İnsanlar16 Genclik Psikolojisi4 Saldirganlik Olcegi Gecerlik Guvenirlik Calismasi1 The Science of Mind and Behaviour4 Sağlık2 Beslenme2 Genel Sağlık1 Gıda Hijyeni36 Serbest Kürsü4 Bilgisayar / Teknoloji6 Mizah1 Muzik16 Serbest Kürsü Genel0 Sinema8 Siyaset / Politika1 Sosyal Medya1 Telegram175 Tarih10 Cumhuriyet Tarihi2 Ekonomi Tarihi25 Osmanlı Tarihi115 Savaşlar1 Yunan Mitolojisi6 Teknoloji2 Haberler42 Tıp9 Genel28 Videolar0 Canlı Maç Yayınları7 Çeşitli - Video7 Film Fragmanları1 Komedi - Video3 Ne? Nasıl? - Video3 Teknoloji - Bilim - Video7 Video Klipler51 Yerler7 Adana32 Yönetim0 Enformasyon Sistemleri Proje Yönetimi19 Müşteri İlişkileri Yönetimi (CRM)1 Zaman Yönetimi