Frankfurt'daki Sol ve Yeşil entelektüellerinin takıldığı Ypsilon kitabevinde keşfedip kitabevinin kahvesinde yutarcasına okuduğum bu Marksist düşünürün, hayatıma daha önce de girdiğini sonradan öğrendim. Üniversite öğrencisiyken, onun grubunu da, çıkardıkları dergiyi de bilirdim. Ama o dönemde adını hiç duymamıştım. KABD Grubunun eski lideriydi. Ses getiren ilk kitabı, "Modernleşmenin Çöküşü" (Kollaps der Modernisierung) 1991'de yayımlandı.
Yıl 2003. ABD Irak'ı işgal etmek üzereydi. Onun kitaplarını keşfetmiş, onun gibi birinin yaşadığını ve Solculuğu bırakmayıp devam ettirdiğini, hem de öyle-böyle değil, Marksist düşünceye yeni bir yön verdiğini görünce, onu arayıp Nürnberg'de buldum, yazıştık...
Onunla yaptığım söyleşi, daha sonra Yarın dergisinde yayınlandı.
Robert Kurz, 1943'de Nürnberg'de doğmuş.
Hayata veda etti...
Radikal bir Solcu, sözün tam anlamıyla Marksist bir düşünürdü. Ve bir düşünür olarak bu sıfatı, adına "Marksist usta" denen ve resmi profilden basılan birçok Sol devrimciden daha çok hakediyordu. Robert Kurz, (Moishe Postone ile birlikte) Marksizmi yeniden tarif edip kapitalizmi bugüne göre tarif etmiş en önemli düşünüdür. Onda beni en çok etkileyen, "Artık devrimciliği bıraktılar" diye düşündüğüm eski Solcu "abiler"in çizdiği hedonist/betonist yola asla girmemesidir ve 'Krisis' grubunu kurarak kuramsal çok önemli yazılar ve kitaplar yazmasıdır. Ernst Lohoff ve Norbert Trenkle ile birlikte 1999 Haziranında yazdığı "Çalışmaya Karşı Manifesto", Türkiye'de hiç tanınmamasına rağmen dünya Solu tarafından benimsenmiş, önemli kuramsal temellerdendir (Manifesto'nun giriş bölümünün Türkçesini bu blogda okuyabilirsiniz) Robert Kurz, eski ertodoks Sol düşüncenin kısır/yanlış yanlarının aşılması konusunda önemli katkılar yapmıştır. Günümüzde onun açtığı yoldan devam edenler artıyor.
Robert Kurz'un, Avrupalı Sol entelektüel çevrelerin de ötesinde bütün dünyada tanınması, "Kapitalizmin kara kitabı" (Schwarzbuch Kapitalismus) adlı dev eseriyle oldu. Çok çetrefilli bir dile sahip olan Robert Kurz, terminolojiye yeni kavramlar da kazandırmıştır. Bunların bazılarını, bu blogu okuyanlar bilirler. O terimlerden en önemisi, "Wertkritik" (Değer eleştirisi) diye adlandırdığıdır. Kapitalist değer sistemini Marx'a dayanarak yeniden inceleyen ve sistemin moleküllerine kadar nüfuz eden bir açıklama girişimini, Marx ve Engels'ten bu yana hiç kimse bu ölçü ve derinlikte yapmamıştı. Daha sonra Krisis'ten ayrılarak, aynı stilde 'Exit' teorik dergisini çıkaran Robert Kurz ile, kapitalizmin tam da çökmekte olduğu bir dönemde çok önemli eleştirel bir düşünür kaybedildi. Ama onun yolundan devam edenler, düşünmeye devam ediyorlar. Ernst Lohoff ve Norbert Trenkle Krisis'i çıkarmaya devam ediyorlar. Birlikte yaşadığı eşi Roswitha Scholz, kapitalizmin erkek kodlarını gösteren çok önemli bir teori kurdu. Amerikalı Moishe Postone yeni bir kitapla kapitalizm eleştirisine yeni katkılar yaptı. Gene kısmen aynı teorilere yaslanan David Graeber, Occupy Wall Street hareketinin beyni olarak borçlar hakkında entelektüel çevreleri ayağa kaldıran bir kitap yazdı. Mücadele sürüyor ve inanın etkisi oluyor. 2003'de Robert Kurz ve Norbert Trenkle ile yazışırken, "Çalışmaya karşı manifesto"da savunulan fikirleri savunan hiç kimse yoktu. Bugün bu fikirler, enteletüel çevrelerin büyük bölümünde kabul ediliyor ve sayısız kitapta dolaylı olarak savunuluyor. Robert Kurz, benim Marksist Sol konusunda uğradığım derin/büyük hayal kırıklığıma son veren adamdır. Onu İstanbul'dan saygı ve sevgiyle selamlıyorum...
© Selçuk Salih Caydi Tarih: 20.7.12
Bunu E-postayla GönderBlogThis!Twitter'da PaylaşFacebook'ta PaylaşPinterest'te Paylaş
Sonraki Kayıt Önceki Kayıt Ana Sayfa
Ayın çok okunan yazıları
Berivan'ın hikayesi
İstanbul'dan Diyarbakır Cezaevine, onbeş yaşında masum bir kızın yolculuğu. U çakla Diyarbakır'a inerken 'Hamravat' semtini...
İlk Bizans-Türk ittifakı ve Türk elçisi Maniah'ın, 567 yılında İstanbul'a yolculuğu
Doğu Roma imparatoru II. Justin, koruyucusu Melek Mikael olan İstanbul’un konuklarını ayakta karşıladı. Kalabalık Türk delegasyonu, sonb...
Dünyanın merkezi Meru Dağı, Tibetli Nasreddin ve Orta Asya'da Tibet hakimiyeti
Çin Kroniklerinde, Çin'e saldıran en büyük düşmanlar "Beş Hu" diye adlandırılır ve saldırganlar, üç halk grubuna aittir: Türkl...
Yip Man ustanın ABD ile kültür savaşı
2020 yılında Çin esasen pandemi ve ABD ile aralarındaki ticaret savaşı üzerinden çok konuşulduğundan, kültür konusu gölgede kaldı, oysa 201...
İngiliz Çağını başlatan Amiral Nelson ve Trafalgar savaşı
Amiral Horatio Nelson Osmanlı'nın Türklerin Kayı Boyundan uç beyi Ertuğrul Gazi ve oğlu Osman tarafından Ahilerin desteği sayesinde ...
Alman savaş pilotu 'Kızıl Baron'un Osmanlı Harp Madalyası ve düşmanı tarafından onurlandırılmak
Bu adamın ateş kırmızısı uçağı Fokker Dr. 1 küçücük birşeydir. Birbirine pararlel üç kanadı vardır (Dreidecker/triplane) ve Birinci Dünya S...
Baş Melek Cebrail, Ahit Sandığı ve 'Son Savaş' hakkında notlar
T anrı'nın SÖZ'ünü, '10 Emir'ini içeren taş tabletleri taşıyan ve Tanrısal bir silah olarak da kullanıldığı bilinen Ahit...
Tarih öğretmeni kütüphaneci Mao Zedong'un çocukluğu ve ölümü
Kubilay Han'ın son Moğol hükümdarı steplere çekilmek zorunda kalınca, üçüncü Ming imparatoru Yongle 15'inci yüzyılın başında Ç...
Asil ruhlu insanlar olmak ve insan doğası hakkında (2)
Şimdi konunun mistik boyutuna derinlemesine dalmanın -henüz- alemi yok. Biz burada kısaca insanın neyin peşinde koşarak yüce mutluluğa yakla...
Was ich so mag...
Jede Nacht all das, "was ich so mag" oder was ich so mögen könnte und Livefotos aus "Katzentinopel"
(hier klickbar!)
Sevdiğim şeyler...
Her gece yazdığım "Sevdiğim şeyler"i, buradan tıklayarak okuyabilirsiniz...
Sevdiğim şeyler hakında yazdığım uzun yazılar, mikro hikayeler, #mikROMANya 'da...
Pergamon
Der Tee ist doch hier im Garten - Vor Monaten bin ich eingezogen, in das Haus. *“Können wir sehen, wie es bei Dir aussieht?“ *fragt der Hausherr, der die Wohnung nur im Rohbau kennt. Zu...
Konstantiniye mikronotları
Mihail Mihayloviç Zoşçenko / "Çabuk uyu yoldaş" - Açıkyüreklilikle ifade edecek olursam, seyahat etmeyi sevmem. Bir yerde gecelemek meselesi, bütün seyahat iştahımı kaçırır. Şimdiye kadar yüz üzerinden an...