İki hafta boyunca, felsefesi “neyi ne kadar yiyeceğine karar vermek için vücudunu dinlemek” olan sezgisel yeme alıştırması yapmaya çalıştım. Bu süreçte vücudumu her duymaya çalıştığımda, beynimin sözde isteklerimi sorguladığını, bana ne yapabileceğimi, yapamayacağımı ve yapmamam gerektiğini söylediğini duydum.
"Buzdolabında kullanılması gereken bir kabak var." "Dhal yapmak için zamanın yok." "Bademli kruvasana mı ihtiyacın var yoksa sadece bir tane istiyor musun?" gibi düşünceler beynimi kurcalıyor. Benim için pişirilecek sınırlı sayıda yemek sunulan bir restoranda bile kendimi her zamanki gibi çelişkili buluyorum: Sezgime göre yemeye karar vermeden önce gerçekten ne istediğimi ayırt edemiyorum.
Ne kadar zor olabilir? Önce ızgara hake, sonra sıcak mercimek salatası yediğimi hayal etmeye çalışırken kendime soruyorum. Ne de olsa, bir şeyden daha az veya diğerinden daha fazla yemek yemeniz sezgisel yeme talepleri gibi değil. Jennifer Lawrence'tan arkadaşım Lauren'a kadar herkesin tercih ettiği bu yeme rejiminde tek kural, hiçbirinin olmaması. Ne istersen ve ne zaman istersen onu yiyorsun.
Britanya'da kadınların yaklaşık yüzde 65'inin ve erkeklerin yüzde 44'ünün her yıl kilo vermeye çalıştığını gören ve diyet endüstrisi için 2 milyar sterlinin üzerinde gelir sağlayan diyet kültürüne doğrudan bir yanıt niteliğinde aslında bu kavram. Kilo verme üzerine kurulu diyetler işe yaramıyor ve bunu destekleyecek kanıtlar mevcut.
En ünlülerinden 2007 UCLA raporu, 31 uzun vadeli çalışmayı analiz etti ve insanların çoğunluğunun tüm kiloları ve daha fazlasını geri aldığını ortaya koydu. Raporun yazarı Traci Mann, "Diyetler, insanların çoğunluğu için sürekli kilo kaybına veya sağlık yararlarına yol açmaz." açıklamasında bulundu. Yine de gerçek asla basit değildir. Tüm yiyeceklere erişebildiğimiz, yemek tarifleri ve tarif programlarının her yerde olduğu, beslenme önerilerinin sonsuz çelişkili olduğu bir dünyada yaşadığımızda yeme alışkanlıkları da pek basit sayılmaz. En ucuz ve en kolay bulunabilen yiyecekler hala rafine karbonhidratlar.
Bir yemek yazarı olan Heidi, "Sürekli olarak yemek reklamları bombardımanına tutulduğumuzda, vücudunuzun gerçekte neyi arzuladığını bilmek zor." diyor. Bilimsel olarak ifade etmek gerekirse, obezite ve gıda bağımlılığı konusunda uzmanlaşmış klinik sağlık psikoloğu Jen Unwin, “Artık tokluk ve açlık için geri bildirim mekanizmalarının düzgün çalışabileceği avcı toplayıcı atalarımızın doğal ortamında değiliz.” diyor. "İştahımızı ve beynimizi alt üst eden çılgın bir yemek ortamında yaşıyoruz. Rafine karbonhidratlarla ilgili sorun, çikolata ve cipslerdeki şekerin yanı sıra beyaz dilimlenmiş ekmek ve tahıllı barların yüksek derecede bağımlılık yapabilmeleri ve bazı insanları diğerlerinden daha fazla etkileyebilmeleridir. Çörek gibi bir şey yediğimizde, dopamin ve serotonini yüksek alıyoruz. Bu yüzden böyle yiyeceklerle karşılaştığımızda, onları yemeden önce bir dopamin reaksiyonu alıyoruz. Daha iyi hissetmek istediğimizde ise onları arzuluyoruz.”
Gazeteci ve kâr amacı gütmeyen Nutrition Science Initiative'in kurucu ortağı Gary Taubes için, insanlara sezgisel olarak yemelerini tavsiye etmek, ölçülü yemeleri gerektiğini söylemenin bir başka çeşidi. “Bu, zayıf olmalarının sebebinin ölçülü yemek yemeleri ve egzersiz yapmaları olduğunu düşünen zayıf insanların bir tavsiyesi gibi.” diyor. Aslında, 20 yılını ve dört özenle araştırılmış kitabını bu konuya adamış olan Taubes'e göre, aşırı kilolu insanlara basitçe yapılan "daha az ye ve daha fazla hareket et" şeklindeki geleneksel bilgelik, ne yazık ki yanlış yönlendiriliyor. “Bu genetiktir ve bunu kontrol edebilmelerinin tek yolu karbonhidratlardan kaçınmaktır.” diye devam ediyor. “Obezite, oburluk değil, hormon regülasyonu bozukluğudur. Yağ birikimi öncelikle insülin hormonu tarafından düzenlenir ve insülin seviyelerini en aza indirmesi gereken insanlardan biriyseniz, düşük karbonhidratlı bir diyet işe yarayan tek şeydir.”
Bunun arkasındaki bilim, merak uyandırıcı olduğu kadar karmaşık. Yine de keşfetmeye hevesli olduğum şey, sezgisel yemeyle ilgisi. Taubes'in dediği gibi, bazı insanlar için sorun rafine karbonhidratlarsa, o zaman sezgisel beslenme, gıda alerjisi olan insanlar için olduğu kadar onlar için de faydalı. Taubes, “Fizyolojik problemler için psikolojik tedavileri” teşvik etme konusunda çok dikkatli olmamız gerektiğine de dikkat çekiyor.
Sezgisel yeme şekliyle ilgilenen ve The F*** It Diet yazarı Caroline Dooner'a göre ise sezgisel yeme programına başlamanın en iyi yolu, vücudunuza daha fazla kalori ve karbonhidrat vermek. “Vücudunuz fiziksel olarak daha fazla beslenmeye başladığında, isteklerinizin ve sezgilerinizin nüanslarını dinlemek yavaş yavaş daha kolay hale gelir.” diye açıklıyor bu durumu. Bu nedenle, düzensiz yeme açısından, sezgisel yeme şekli bir anlam ifade ediyor. En azından, aşermelerin zorunlu olarak olumsuz olduğu varsayımına karşı çıktığı için.
Ne bir antropolog ne de bir diyetisyen olan aşçılık yazarı Ed Smith, “Yemek medyasındaki mesajların çoğu, 'şu anda pişirmen gereken şey bu' yaklaşımını benimsiyor gibi görünüyor. Mesela 'bu mutfağı deneyin', 'artıklarınızı kullanın', 'bu şef gibi pişir', 'mevsimsel olarak yemek ye' gibi şeyler yazılıyor. Bunların hepsine evet ama aynı zamanda, ne kadar da akıl almaz. Çünkü çok fazla seçenek var.” diyor.
Sezgisel yeme hayranı olan her arkadaşıma karşın, garip saatler çalıştıkları, düzensiz gelirleri veya beslenme gereksinimleri olduğu için ilkelerini takip edemeyen arkadaşlarım var. Bu da yiyecekleri sezgisel olarak değil beyinsel olarak düşünmeleri gerektiği anlamına geliyor. Heidi de benim gibi yaşamak için yiyor, ama aynı zamanda ilaç da alıyor. Yani iş için yemek yemediğinde çok katı olması gerekiyor. “Aşermeyle korkunç bir ilişkim var” diye de ekliyor. "Sezgisel yeme teoride kulağa harika geliyor ama bir bardak daha Ben ve Jerry's yemem gerektiğini söylediğinde vücudumun bana yalan söylediğini hissediyorum."
Benim biraz sert sayılabilecek sonucum ise özet olarak şu; eğer doğru kişiyseniz, kendiniz için doğru kilodaysanız, bütçeniz uygunsa, sezgisel beslenmek harika. Ama değilseniz, kişinin sezgisini takip etme mücadelesi, kendinizi cezalandırmak için kolayca başka bir neden haline gelebilir. Makul olduğu kadar hayatınıza uygulayın ancak şunu da unutmayın: Bu bir oyun değil.
ETİKETLER: YEMEK , SEZGİSEL BESLENME
İlgili Başlıklar
Profesyonel Beslenme Uzmanlarına Göre Sağlıklı Ev Yemekleri Hazırlamanın 8 Basit Yolu
Veganlığı Yeterince Biliyor Muyuz?
Yuzu Meyvesinin Öne Çıkan 5 Faydası
Bağışıklığınızı Güçlendirmenin 4 Pratik Yolu
YEME-İÇME
Kahve Sanatında Ustalaşın
Kahve yaratıcılığını ve farklı lezzetleri ev konforunda deneyimlemek isteyenleri Nespresso Creatista Pro ile tanıştıralım.
29 Kasım 2021
YEME-İÇME
Ünlülerin Salata Tarifleri TikTok’ta
Sağlıklı beslenmenin temel taşlarından salata, ünlülerin de vazgeçilmezleri arasında. TikTok’taki The Salad Lab yıldız isimlerin favori seçimleri dahil salata tariflerini yeni bir boyuta taşıyor.
YAZI: DENİZ MİRAY PETRİNİ
22 Ekim 2021
YEME-İÇME
Dünyanın En İyi Restoranı: Noma
İskandinav mutfağına olan ilgi gün geçtikçe artıyor. Kopenhag'da konumlanan Noma isimli restoran ise yemek eleştirmenleri, şefler ve işletmeciler arasında "Dünyanın En İyi Restoranı" unvanına layık görüldü.
YAZI: DİLRUBA KARAKÖSE
08 Ekim 2021
YEME-İÇME
Alaïa İmzalı Restoran Paris'te Kapılarını Araladı
Yeşil bir alanla kaplı Café Alaïa Da Rosa, sunduğu lezzetlerle misafirlerini İtalya’dan İspanya'ya doğru bir yolculuğa çıkarıyor.
YAZI: DİLRUBA KARAKÖSE
02 Ekim 2021
YEME-İÇME
Bal Kabağının Öne Çıkan 5 Faydası
Turuncu, sarı ve kahverengi tonlarının hâkimiyetini ilan ettiği sonbahar günlerinde sofralara renk katan tatlardan bal kabağı, sayısız faydasıyla da sonbahar favorilerimiz arasında yer alıyor.
YAZI: ILGAZ GÖKIRMAKLI
28 Eylül 2021
YEME-İÇME
Yeni Cheval Blanc Paris’in Lezzet Durakları
LVMH bünyesinde yer alan ve yeni açılan Cheval Blanc Paris, bu muhteşem şehrin tadını daha iyi çıkarabilmeniz adına dört farklı restorana ev sahipliği yapıyor.
YAZI: ELISE TAYLOR
DERLEYEN: DİLRUBA KARAKÖSE
22 Eylül 2021
YEME-İÇME
Bitmeyen Yazlara
Berrak Tüzünataç, Hazal Türesan ve Müge Boz, pastoral bir hikayede buluştu. Buyurun sizi, doğada vakit geçirmenin enerjisini, Nespresso’nun birbirinden farklı ve lezzetli tarifleriyle buluşturan anlara ortak olmaya davet edelim…
02 Eylül 2021
YEME-İÇME
TikTok’un Hayatımıza Kattığı Bir Trend Daha
Konumuz bir kez daha yiyecekler. Bu alanda zaman zaman farklı trendleri karşımıza çıkaran TikTok, şimdi de donmuş balı tatlı olarak tüketmeyi mümkün kılıyor.
YAZI: DİLRUBA KARAKÖSE
02 Eylül 2021
YEME-İÇME
Rejeneratif Tarım Hakkında Bilinç Sağlayacak 8 Instagram Hesabı
Hem kendimiz hem de doğa için daha sürdürülebilir bir yaşam adına, giderek daha fazla insan tarafından benimsenen rejeneratif tarım hakkında bilinmesi gerekenler ve yol gösterecek hesapları derledik.
YAZI: DİLRUBA KARAKÖSE
24 Ağustos 2021
YEME-İÇME
A Vitamini Deposu 5 Bitkisel Besin
Sağlıklı bir bağışıklık sisteminin en önemli bileşenlerinden biri olan A vitaminini alabileceğiniz en iyi besinleri biliyor musunuz?
DERLEYEN: ILGAZ GÖKIRMAKLI
17 Ağustos 2021
YEME-İÇME
GQ Bar Bodrum, Yalıkavak Marina’da Açıldı
GQ Bar Bodrum, fark yaratan ambiyansıyla Yalıkavak Marina’da açıldı.
12 Ağustos 2021
YEME-İÇME
Tatil Rotasının Gustosu Yüksek Mekanları: Bodrum Lezzet Durakları
Alıştığımız lezzetlerin Bodrum tasvirinden ilk kez karşılaştığımız mekanlara, Bodrum'um gustosu yüksek mekanlarını derledik.
YAZI: BAHAR ERGEL
26 Temmuz 2021
YEME-İÇME
İstanbul’un Gurme Durakları: Mutfağıyla Dikkat Çeken 5 Restoran
Yeni açılan Nobu’dan Boğaz manzarasını ayaklar altına seren Izaka Terrace’a kadar, hem ortamıyla hem de lezzetleriyle kendine hayran bırakan restoranları keşfe çıkıyoruz.
YAZI: DİLRUBA KARAKÖSE
22 Temmuz 2021
YEME-İÇME
Dalgano’nun Ardından Yeni Kahve Trendi: Biscoff Latte
Geçtiğimiz yıl TikTok’a damga vuran ve neredeyse denemeyen kimsenin kalmadığı Dalgano kahve, bu sene tahtını buzlu Biscoff latte’ye kaptırıyor.
YAZI: DİLRUBA KARAKÖSE
17 Haziran 2021
YEME-İÇME
Ralph Lauren Dokunuşlu Hot Dog Karavanı
Amerikan modasının daimi temsilcilerinden olan Ralph Lauren, bu sefer Major League Baseball kapsül koleksiyonu için alışılmışın dışında bir fikir geliştiriyor.
YAZI: DİLRUBA KARAKÖSE
16 Haziran 2021
YEME-İÇME
Anthony Bourdain Belgeselinden İlk Fragman
Dünyanın en önemli şeflerinden Anthony Bourdain’in aramazdan ayrılışının üçüncü yılında Roadrunner: A Film About Anthony Bourdain bizi yeniden yemek ve seyahat tutkusuyla buluşturuyor.
YAZI: DENİZ MİRAY PETRİNİ
09 Haziran 2021
YEME-İÇME
Luca Pronzato'nun Yeni Rotası: Ege Sahilleri
Pop-up Mutfak konseptiyle dünyanın farklı yerlerinde heyecan verici tadım deneyimi sunan ONA, bu yaz Kaplankaya'nın doğa harikası koyundaki Anhinga plajını mesken tutuyor.
05 Haziran 2021
YEME-İÇME
Yaz Aylarında Nasıl Beslenmeli?
Yaz aylarına geri sayım başlamışken, güneş ne olursa olsun hepimizi umutlandırıyor. Enerjinizi artırmak, bağışıklık sisteminizi korumak ve çok ihtiyaç duyulan bazı besinleri vücudunuza almak için beslenme alışkanlıklarımızı gözden geçiriyoruz.
DERLEYEN: ILGAZ GÖKIRMAKLI
19 Mayıs 2021
YEME-İÇME
Soğuk Çayları Lezzetlendirecek 5 Öneri
Havalar ısındıkça serinletici içeceklere daha çok yöneliyoruz. Özellikle soğuk çaylar bu konuda iyi bir alternatif oluştururken birkaç öneriyle hem sağlıklı hem de lezzetli tarifler yapmak mümkün.
YAZI: DENİZ MİRAY PETRİNİ
06 Mayıs 2021
WELLNESS
Fıstık Ezmesinin 5 Faydası
Güçlü bir protein kaynağı olan fıstık ezmesinin farklı faydalarını inceleme altına aldık.
YAZI: DİLRUBA KARAKÖSE
21 Nisan 2021
BİLGİLENDİRME
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca hazırlanmış aydınlatma metnimizi okumak ve sitemizde ilgili mevzuata uygun olarak kullanılan çerezlerle ilgili bilgi almak için lütfen tıklayınız