Doğu'nun Hükümdarı, "siyaset teorisinin kayıp halkası"dır. Ülkemizde pek bilinmeyen bu eser, Arap edebiyatında siyasetname geleneğinin ilk özgün klasiğidir. Aslında sadece Arap edebiyatının değil, tüm Doğu dünyasının öncü siyasetnamesi sayılabilir.
Eser sahibi Abdülhamîd el-Kâtib’i edebiyattaki ustalığı, bürokrat ve diplomat kişiliği ve yazdığı eseri tecrübelerinden yararlanarak oluşturması bakımından Doğu'nun Machiavelli’i olarak anabiliriz. Fakat şunu da kaydetmek gerekir ki bu eser, Machiavelli’in Hükümdar’ından tam sekiz asır önce, 746’da yazılmıştır.
Eserin ayırıcı özelliklerinden biri de siyaset kavramını sadece devleti idare etmek değil, nefsi kontrol altına tutmakla da bağlantılı gören bir anlayışa sahip olmasıdır.
Bu kitap neden önemli
Machiavelli'in Hükümdar'ından önce yazılan bu eser Doğu kültürüne ait erken siyasetname örneklerinden biridir. Eserde idari, mali ve askeri hayata dair yer alan detaylarla Türklerin karakteristik özelliklerinden bahsedilir. Bu açıdan siyaset tarihine ışık tutan önemli bir eserdir.