TÜRKİYE'DE ROTARY DERNEKLERİ T.C. DERNEKLER YASASI' NA UYGUN OLARAK KURULAN, ÜLKESİNE VE İNSANLIĞA HİZMET EDEN DERNEKLERDİR.
ROTARY ULUSLARARASIDIR
Rotary Derneklerinin ana amacı topluma her konuda hizmet etmektir. Her toplumun kendi ihtiyaçlarına göre yapılan hizmetin daha başarılı olabilmesi için gerektiğinde uluslararası işbirliğine gidilir. Böyle hallerde, ülkemizde yaşanan deprem felaketinde olduğu gibi, Uluslararası Rotary Vakfı devreye sokularak tüm dünya Rotaryenlerinden destek sağlanır. Ayrıca, doğrudan sağlanan temaslar, ülkemizin hakettiği şekilde tanıtımı için iyi fırsatlardır. Bugün dünyada 166 ülkede, 31.000' i aşkın Rotary Derneği' nde 1.200.000 Rotaryen gönüllü hizmet vermektedir.
ROTARY NEDİR?
1905 yılında kurulan ve dünya üzerindeki hizmet kulüplerinin ilki olan Rotary' nin kısa tarifi şöyledir :
"Rotary, yeryüzünde barış ve iyi niyetin kurulmasına yardımcı olmak bütün mesleklerde yüksek ahlak standartlarını teşvik etmek ve dünya çapında örgütlendiği bir hizmet kuruluşudur".Rotary' nin hizmet ideali, "Kendinden Önce Hizmet" olarak tanımlanır. Bu anlayış tüm Rotaryenlerin ortak tavrı olurken, dünya çapında insanları ortak amaçlar çerçevesinde bir araya getirir.Rotary Kulüplerinin üye profili, bulundukları bölge ve ülkedeki temsil edilen iş ve mesleklerin bir yansımasıdır. Kulübün her üyesi, farklı bir mesleği temsil etmektedir. Rotary' nin bu yapılanma biçimi sorunlar üzerine üretilen düşüncelerin, toplumun her kesimini kavrayabilmesi ve hizmetin toplumun tüm katmanlarına yayılabilmesini sağlamak içindir.
Kısaca Rotary, dört temel ilkeye dayanmaktadır;
» Üyeler arasında dostluğu geliştirmek
» Hizmet etme fırsatlarını çok yakından incelemek,
» Hizmet idealini kişisel yaşantımızı vurgulamak
» Karşılıklı anlayışı ve uluslararası ilişkileri geliştirmek
Rotary büyüdükçe, misyonu, kulüp üyelerinin mesleki ve sosyal çıkarlarına hizmet etmekten öteye geçti. Rotaryenler, ihtiyacı olan topluluklara hizmet verilmesine yardım etmek amacıyla kaynaklarını birleştirmeye ve yetenekleri ile bu alanlara katkıda bulunmaya başladılar. Kuruluşun bu ideale bağlılığı, en iyi şekilde kuruluşun "Kendinden Önce Hizmet" temel prensibinde ifade edilmektedir. Rotary daha sonra, Dörtlü Deney adı verilen ve yüzlerce dile çevrilmiş olan bir Etik Bildirgesini de kabul etti.
Rotaryenler, İkinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında, uluslararası anlayışı geliştirme hususunda giderek daha fazla katılımcı olmaya başladılar. 1942 yılında Londra' da gerçekleştirilen bir Rotary konferansında, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü' nün (UNESCO) kurulmasına yönelik ilk tohumlar atıldı. Çok sayıda Rotaryen, Birleşmiş Milletler' in danışmanları olarak hizmet verdiler.
1917 yılında Rotaryenler tarafından "tüm dünyada hizmet yapmak" amacıyla kurulan bir bağış fonu, 1928' de Rotary Vakfı olarak tanınan ve kar amacı gütmeyen bir şirkete dönüştü. 1947 yılında Paul Harris' in ölümü üzerine, Rotaryenlerin Harris onuruna yaptığı ve toplamı 2 milyon doları bulan bir bağış yağmuru ile, Vakfın ilk programı olan ve günümüzde Elçilik (Ambassadorial) Bursu adı verilen lisansüstü eğitim bursları başlatıldı. Bugün, Rotary Vakfı' na yapılan bağışlar, yıllık olarak 80 milyon doları geçmektedir. Bu bağışlar, Rotaryenlerin, tüm dünyada umut dağıtmasını ve uluslararası anlayışı geliştirmesini sağlayan, çok geniş çaplı hizmet çalışmalarını ve eğitim programlarını desteklemektedir.
Rotary, 1985' te, tüm dünya çocuklarını çocuk felcine karşı aşılamayı hedefleyen tarihi bir karar aldı. Çocuk Felcini Yoketme Programı(Polio Plus Programı) aracılığı ile sivil toplum örgütleri ve ulusal hükümetlerle işbirliği içinde çalışan Rotary, özel sektörde, çocuk felcinin dünya üzerinden silinmesine yönelik global kampanyaya en büyük katkıyı sağlayan kuruluştur. Rotaryenler, yüzbinlerce Polio Plus Programı gönüllüsünü harekete geçirmiş ve dünya genelinde bir milyardan fazla çocuğu aşılamıştır. Resmi olarak çocuk felcinden arınmış bir dünya için hedef tarih olan 2005 yılında, Rotary, bu amaç için yarım milyar dolardan fazla katkı sağlamış olacaktır.
Rotary, 21. yüzyıla yaklaşırken, toplumun değişmekte olan ihtiyaçlarına cevap verecek çalışmalar yapmış; bu kapsamda, hizmet çabalarını çevre sorunları, okuma-yazma bilgisizliği, açlık ve korunmaya muhtaç çocuklar gibi acil hususları ele alacak şekilde genişletmiştir. Kuruluş, (dünya çapında) kadınları ilk defa 1989' da üye olarak almaya başlamıştır. Günümüzde, çeşitli mesleklerden 90,000 kadın üye bulunmaktadır. Berlin Duvarı' nın yıkılması ile Sovyetler Birliği' nin dağılmasını takiben, Orta ve Doğu Avrupa' da Rotary kulüpleri kurulmuş veya mevcut kulüpler geliştirilmiştir.
ROTARY' NİN SLOGANI
"KENDİNDEN ÖNCE HİZMET"
İngilizcesi "Service Above Self" olan ve Türkçeye yukarıda yazıldığı gibi tercüme edilen deyiş bugün için Rotary'nin en önemli sloganı olmuştur.
Tarihsel olarak bu slogana kadar benzer deyişler kullanılmıştır. 1911 yılında Portland, Oregon ABD de yapılan 2, Rotary Konvansiyonunda "He Profits Most Who Serves Best - En İyi Hizmet Eden En Çok Yararlanır" sözü benimsenmişti. Sözün orijinali Art Sheldon isimli bir Şikagolu Rotaryene aittir. 1910 yılında yaptığı bir konuşmada "Dostlarına en iyi hizmeti veren en çok kazançlı çıkar" demekteydi.
Minneapolis, Minnesota ABD Rotary Kulübü Başkanı Ben Collins bir Rotary kulübü kurmanın en uygun yolunun kendi kulübünün benimsemiş olduğu "Kendin Değil Hizmet Önemlidir" prensibini kabul etmekten geçtiğini ifade etmiştir.
1950 Detroit Rotary Konvansiyonunda bu sözler birleştirilerek "Kendinden Önce Hizmet" halini almıştır.