Kendi ekseni etrafında dönen ve birden çok uçla iş parçasından talaş kaldırma işlemi yapan kesiciye freze çakısı denir. Tanımdan da anlaşılacağı gibi freze çakıları çok ağızlı kesici takımlar grubuna girer.
BAŞLICA FREZE TAKIM ÇEŞİTLERİ
Başlıca freze takım çeşitleri, özellikleri, kullanım amaçları ve yerleri aşağıda açıklandığı gibidir.
Bu konunun devamı için lütfen yeşil butona tıklayınız
1 - Silindirik (Vals) Freze Çakıları
Aşağıda görüldüğü gibi silindir biçimlidirler. Kesici dişler dış çevre yüzey üzerinde olup düz ve helis kanallar şeklindedir. Helis kanallı frezeler birkaç diş birden aynı anda kesme yaptığı için düz kanallı freze çakılarına göre daha rahat ve sessiz keserler. Bir freze çakısının ucundan bakıldığı zaman eğer diş kanalı saat ibresi dönüş yönünde sarılıyorsa yani ilerliyorsa, buna SAĞ HELİS, eğer sol yönde ilerliyorsa buna da SOL HELİS denir. Düzlem yüzeylerin frezelenmesinde kullanılırlar.
2 - Alın Freze Çakıları
Alın frezeleri ile düzlem yüzeyler ve yan kenar frezeleme işlemleri yapılabilir. Silindirik freze çakılarından farklı olarak tezgaha düşey konumda bağlanabilmeleridir.
3 - Kanal Freze Çakıları
Aşağıda görüldüğü bu tür freze çakılarının silindirik freze çakılarından farkı sadece dar olmalarıdır. Bu çakıların bazılarının çevre yüzleri, bazılarının hem çevre hem de alın yüzleri kesme yapar. Adından da anlaşılacağı gibi kanal açmak veya mevcut kanalları genişletmek için kullanılırlar.
4 - Parmak Freze Çakıları
Parmak frezeler hem çevrelerinde, hem de alın yüzeylerinde iki veya daha fazla kesici ağızları vardır. Silindirik veya konik saplı olarak imal edilir. İnce ve küçük parçaların kenarlarını dik işlemek, kama vb. kanalları açma işlemlerinde kullanılırlar.
5 - Açılı Freze Çakıları
Aşağıda görüldüğü gibi bu freze çakılarının uçları açılı olarak sivriltilmiş freze çakılarıdır. Genellikle 30°, 45°, 60°, 75°, 90° vb. açılarda bulunur. Tek tarafı açılı veya çift tarafı açılı olarak da bulunur. Büyük çaplı olanlar ortadan delikli, küçük çaplı olanları ise saplı olarak imal edilir. Kırlangıç kuyruğu ve benzeri profiller bu tür açılı freze çakıları ile açılır.
6 - "T" Freze Çakıları
Bu tür freze çakıları "T" kanalları, kama kanalları gibi kanalların açılması için kullanılırlar. "T" freze çakısını kullanmadan önce "T" kanal için parmak freze veya kanal freze çakısı ile düz ön kanalın açılması gerekir. "T" freze çakıları bir disk ve diske bağlı sap kısmından oluşur. Diskin çevresinde kesici dişler bulunur. Silindirik veya konik saplı olarak imal edilir. Düz ve helis kanallı olarak yapılırlar.
7 - Profil Freze Çakıları
Profil freze çakıları çeşitli profillerin frezelenmesi için kullanılırlar. En çok kullanılan çeşitleri iç ve dış bükey olanlarıdır. İhtiyaca göre özel olarak değişik profillerde imal edilirler.
8 - Modül Freze Çakıları
Modül freze çakıları standart dişli çark profillerini açmak için kullanılır. Bu freze çakıları diş profil ve büyüklüklerine göre normlaştırılmışlardır. Her bir modül serisinde 8 veya 16 freze çakısı bulunur. Modül freze çakısı 1 den 8 veya 16 ya kadar numaralandırılmış olup her numaranın hangi sayılardaki dişli çarkları açacağı üzerinde yazılmıştır.
9 - Azdırma Freze Çakıları
Azdırma çakıları da tıpkı modül freze çakıları gibi dişli çarkların açılmasında kullanılır. Aralarındaki tek fark bu çakılar özel azdırma dişli açma tezgahlarında kullanılırlar.
10 - Fellow Freze Çakıları
Bu çakıların kullanıldığı özel diş açma tezgahına piyasada "Dişli Çark Planyası" da denilmektedir. Yukarıda görüldüğü gibi azdırma freze çakıları dişli çarkın tüm çevresine diş açılmasında ve faturalı (kademeli) olmayan dişlerin açılmasında kullanılmaktadır. Ancak özellikle faturalı parçalara dişli açarken azdırma çakıları ile açılması mümkün olmayan dişler fellow dişli tezgahlarında fellow freze çakıları ile açılabilmektedir.
Fellow çakılar kesme yapabilmesi için ileri-geri ve çevresel hareket ederler. Kesme sırasında fellow takım kendi ekseni etrafında döner. Kesici takım aşağı inerek bir planya gibi kesme yapar. Kesici takım yukarı çıkarken sürtünmemek için geriye kaçar.
11 - Testere Freze Çakıları
Freze tezgahlarında kesme ve kanal açma işlemlerinde kullanılırlar. Bu tür kesicilerin kalınlıkları 5 mm den fazla olmaz.
12 - Takma Uçlu Freze Çakıları
Takma uçlu freze çakıları takım çeliği veya dökme çelikten yapılmış bir gövde üzerine sert maden uçların takılmasıyla meydana gelir. Uçlar gövdeye sert maden uçların bağlanma teknikleriyle tespit edilirler. Kırılan ya da körelen uçların yenileriyle değiştirilmesi kolaydır. Büyük çaplı frezelerde gövde maliyetini ekonomik oluşunu sağlamaktadır.
Bu web sayfasındaki yazılı ve görsel bütün bilgilerin yayın hakları Hamit ARSLAN' a aittir. Hamit ARSLAN' ın yazılı izni olmaksızın kısmen veya tamamen alıntı yapılamaz, kopya edilemez, elektronik, mekanik, dijital, fotokopi ya da herhangi bir kayıt sistemiyle çoğaltılamaz ve yayınlanamaz.