Kişilik kavramı, her bireyin kendine özgü olarak geliştirdiği fizyolojik, ruhsal ve zihinsel özelliklerinin, davranış kalıplarının bir araya gelmesi ile oluşan yapıdır. Kişilik bozukluğu ise kişilik yapısını oluşturan özelliklerin birinde veya daha fazlasında gerçekleşen bozulmanın kişiliği olumsuz yönde etkilemesidir.
İlginizi çekebilir: Psikolojik Hastalıklar Nelerdir?
Kişilik Bozukluğunun Çeşitleri Nelerdir?
Antisosyal Kişilik Bozukluğu
Antisosyal kişilik bozukluğuna sahip bireyler, diğer bireylerin haklarını hiçe sayarcasına davranışlar sergilerler. Bu bireyler, çevrelerindeki insanları aldatma ve onlara karşı saldırganca davranışlar sergileme eğilimindedirler. Bu davranışları sergilerken de sorumluluk ve rahatsızlık hissi içerisinde bulunmazlar.
Bağımlı Kişilik Bozukluğu
Bağımlı kişilik bozukluğuna sahip bireyler yakın çevresindeki bireyleri kaybetmeye karşı kaygı beslerler. Bu kişileri kaybetmemek adına yaşanan olaylarda olumsuz duygular içerisinde olsalar dahi duygularını ifade etmekten kaçınarak boyun eğerler. Bu kişilik bozukluğuna sahip bireylerin diğer tipik özelliklerinden biri ise bir sorumluluk veya karar almaları gerektiğinde mutlaka bir desteğe tutunma çabalarıdır. Aradıkları desteği bulamazlarsa karar ve sorumluluk almada oldukça güçlük çekebilirler.
Çekingen Kişilik Bozukluğu
Çekingen kişilik bozukluğuna sahip bireyler, diğer bireyler tarafından beğenilmeme, eleştirilme konusunda büyük kaygı yaşadıklarından sosyal ilişkilerde bulunma konusunda zayıftırlar. Sosyal ilişkiler kurma konusunda isteksiz olmamalarına karşın yaşadıkları kaygıdan dolayı çekingen davranırlar.
Narsistik Kişilik Bozukluğu
Narsistik kişilik bozukluğuna sahip bireyler kendilerini diğer bireylerden üstün görürler. Kendilerini diğer insanlardan üstün gördükleri için empati becerileri de gelişmemiştir. Sürekli beğenilme ihtiyacı hissederler ve kendilerine yapılan eleştirilere katlanamazlar. Başkalarının başarılarını ve elde ettiklerini kıskanmalarına karşın diğer bireylerin kendilerini kıskandıklarını düşünürler.
Histriyonik Kişilik Bozukluğu
Histriyonik kişilik bozukluğuna sahip bireyler ilgi odağı olma, başkalarını etkileme konusunda fazlaca enerji harcarlar. Çevrenin ilgi odağı olamadıklarında rahatsızlık hissine kapılırlar. Dışarıdan bakıldığında uyumlu, sevecen ve etkileyici gözükseler de kurdukları yakın ilişkilerinde çocuksu ve bencilce tavırlar sergilerler. Cinsellikle ilgisi olmayan her şeyi cinsellikle bağdaştırma eğilimine sahip olmaları ise görülebilen bir diğer özellikleridir.
Sınırda Kişilik Bozukluğu
Sınırda kişilik bozukluğuna sahip bireyler kimlik karmaşası içerisinde olmakla birlikte kurdukları insan ilişkilerinde de dengesiz ve tutarsız davranışlar sergilerler. Zaman zaman kendine zarar verme, öfke patlamaları gibi olumsuz durumlar yaşayabilirler. Çevrelerindeki insanlarla yaşadıkları olumsuz olaylar sonrasında yalnız kalmaktan aşırı şekilde kaygı duyarlar. Bu kaygıdan kurtulabilmek adına problem yaşadıkları kişiler tarafından terk edilmemek için fazlaca yol denerler.
Obsesif- Kompulsif Kişilik Bozukluğu
Bu kişilik bozukluğuna sahip bireyler ele aldıkları her işte fazlaca mükemmeliyetçi davranırlar. Aşırı mükemmeliyetçiliklerinden dolayı yaptıkları işleri bitirme konusunda güçlük çekerler. Kararlarında katı olmalarıyla birlikte ahlaka ve vicdani değerlere sıkı sıkıya bağlıdırlar. Başkalarıyla birlikte etkinlikler yürütmeleri gerektiğinde ise her şeyin kendi istedikleri gibi planlı ve mükemmel yapılmasını isterler. Bu kişilik bozukluğuna sahip bireylerin bilinen özelliklerinden birisi ise kendi harcamalarında tutumlu davranmaları ve başkalarına karşı da cimri olmalarıdır.
İlginizi çekebilir:
Paranoid Kişilik Bozukluğu
Paranoid kişilik bozukluğuna sahip kişiler çevrelerine karşı güvensiz ve şüphecidir. Çevrelerindeki kişilerin kendilerine zarar verebileceğini düşünürlerken bu kişilerin sadakatlerinden sık sık şüphe duyarlar. Söylenen basit sözlerden bile düşmanca anlamlar çıkararak kin besleme eğilimindedirler. Bu kişilik bozukluğuna sahip bireylerin bir diğer özelliği ise kendi başarısızlık ve hatalarını çevrelerindeki diğer bireylere yüklemeleridir.
İlginizi çekebilir: Paranoid Şizofreni Nedir?
Şizoid Kişilik Bozukluğu
Şizoid kişilik bozukluğuna sahip bireyler çevreleri ile ilişki kurmaya karşı son derece ilgisizlerdir. Bunun yanında çevre ile ilişki kurmaları gerektiğinde oldukça zorlanırlar. Sosyal becerileri pek gelişmemiştir. Duygularını belirli ve yoğun bir biçimde yaşamazlar. Çevrelerinde olup bitenlere karşı oldukça ilgisiz ve kayıtsız bir görüntü çizerler.
Şizotipal Kişilik Bozukluğu
Şizotipal kişilik bozukluğuna sahip bireylerin davranış ve konuşmalarında tutarsızlıklar ve tuhaflıklar görülür. Sihirli güçlere sahip olduklarını, gerçekte olmayan varlıkları gördüklerini iddia ederler. Yakın ilişkilerinde sebepsiz ve ani bir şekilde rahatsızlık hissetme ve bununla birlikte çevreyle ilişkilerin bozulması gibi olumsuz durumlarla karşı karşıya gelebilirler. Bunlarla birlikte bu bozukluğa sahip kişilerin çevrelerine karşı paranoid düşünceler besledikleri görülür.
Daha fazla soru için tıklayın
İlginizi çekebilir: Ruh sağlığınızı etkileyebilecek faktörler
İlginizi çekebilir: Psikolog Nedir, Ne İş Yapar?
İlginizi çekebilir: Bipolar Nedir?
Yazar
Gizem Süngü
17 Ekim 2021	
Geri Dön
Diğer Yazılar
Emzirme sonucu oluşan yaraların sebebi nedir, nasıl tedavi edilir
Pekçok annenin yaşadığı, emzirmenin ilk günlerinde oluşan yaralar bilinenin aksine emzirmenin...	Daha Fazla Oku
Yazar
Sevdenur...
4 Aralık 2021	
Gelişim Bozuklukları | Peki, Fazla Uyarana Maruz Kalmak veya Uyaran Eksikliği Hakkında Ne Biliyoruz?
Otizm, son yıllarda -araştırma verilerine göre- en sık rastlanan spektrum bozuklukları arasında. Alt başlıklarına indiği...	Daha Fazla Oku
Yazar
Ayşegül ...
3 Aralık 2021	
HIV ve Beslenme
HIV (Human Immunodeficiency Virus) yani insan bağışıklık yetmezliği virüsünün etkilenmesi sonucu ortaya &ccedi...	Daha Fazla Oku
Yazar
Yunus Ak...
2 Aralık 2021	
BEBEKLERDE REFLÜ
Reflü dediğimiz şey bebeklerin midelerindeki salgının,besinin yemek borusu ile ağıza gelmesidir.Genelde fizyolojik refl&...	Daha Fazla Oku
Yazar
Betül Ta...
2 Aralık 2021	
Eyvah! Gelecek Kaygım Var
Kaygı Nedir ve Nasıl Karşımıza Çıkar? Kişilerin bedensel ve ruhsal varlığını tehlikede görmesi sonucunda yaşad...	Daha Fazla Oku
Yazar
Cansu Ka...
1 Aralık 2021	
SANAT TERAPİ VE İYİLEŞTİRİCİLİĞİ
SANAT TERAPİ VE İYİLEŞTİRİCİLİĞİ Sanat terapi, dışa vurum yöntemlerinin iyileştirici özelliklerini kul...	Daha Fazla Oku
Yazar
Merve Er...
1 Aralık 2021	
Kronik Olarak Mutsuz Muyuz?
Mutsuzluk, bireylerin kendilerini karamsar ve umutsuz hissetmesidir. Çoğunlukla yapılan aktivitelerden veya iş hayatın...	Daha Fazla Oku
Yazar
Cansu Ka...
29 Kasım 2021	
Tükenmişlik Sendromu Nedir?
Günümüzde sürekli hayatın farklı alanlarının sorunlarıyla mücadele etmeye çalışıyoruz. Bu dur...	Daha Fazla Oku