Koronavirüs diğer adıyla Covid-19, tüm dünyaya yayılmaya devam ederken, ülkemizde de aynı şekilde yayılımını sürdürmektedir. Bu yayılmanın her alana olumsuz etkisi olduğu gibi, işyerleri ve işçiler içinde olumsuzlukları yoğun şekilde baş göstermektedir. Biz bu yazımızda virüsün işçiler üzerinde etkisini ve işçilerin virüs karşısında meydana gelen mağduriyetlerinden kaynaklı olarak haklarından bahsedeceğiz.
Koronavirüs nedeniyle birçok işyeri gerek çalışma saatlerinde değişikliklere gitti gerekse de işyerlerini kapatmak zorunda kaldılar. İşyerlerinin bu mağduriyetleri doğrudan ya da dolaylı olarak da işçileri etkilemektedir. Çalışma saatlerinde azalmalar ya da değişiklikler olan işyerleri ile kapanan işyerleri, masraf azaltmak adına çalışanlarının tamamını ya da bir kısmını gerek ücretli veya ücretsiz izne göndererek, gerekse de işten çıkartarak kendince ekonomilerini ayarlamaya çalışmaktadırlar. Peki; bu yollara başvurduklarında bu durumlar karşısında işçilerin ne gibi hakları bulunmaktadır?
İşverenler ilk önlem olarak işçileri hakkında işçilerinin kullanılmamış olan yıllık ücretli izinlerini kullandırma yolunu tercih etmektedirler. Bu yöntem ile beraber hem işçisini işten çıkartmamış olacak hem de işçiye zaten zorunlu olarak kullandıracağı bu hakkını en azından bu sıkıntılı dönemde kullandırarak mağduriyetini bir nebze de gidermiş olacaktır. Yıllık ücretli izin kullandırırken işverenin işçinin rızasını alması gibi bir zorunluluğu bulunmamaktadır.
İşçinin yıllık ücretli izni bulunmadığı durumlarda, işçisini çıkartmak istemeyen işverenler, kendisini de mağdur etmemek adına işçisini ücretsiz izne göndermeye çalışmaktadır. Burada yıllık ücretli izinden çok farklı bir durum söz konusudur. İşçinin ücretsiz izne gönderilebilmesi için, işçinin buna razı olması gerekmektedir. Çünkü ücretsiz izinde işçi işverenden ekonomik olarak bir destek alamayacak olup, tek avantajı izin süresi bittiğinde tekrardan işine döneceği güvencesidir. İşveren işçinin rızasını almadan ücretsiz izne gönderemediği için, işçi de ücretsiz izne rıza göstermediği durumlarda, ücretsiz izne çıkmıyor diye işçisini işten çıkartırsa, bu fesih haksız fesih olacağından işçisine tazminatını ödemek zorunda kalacaktır.
Ancak işveren işçinin iş akdini tek taraflı sonlandırmadan, Koronavirüs’ünden kaynaklı olarak işyerini kapatırsa ve işçilerine ücret ödemezse, işçiler bu durumda iş akdini İş Kanunu 24. Maddesine göre tek taraflı feshetme hakkına sahip olacaktır. Bu tek taraflı fesih hakkıyla beraber, işçi kıdem tazminatını almaya hak kazanacak olup, ihbar tazminatını işverenden talep edemeyecektir. Şu an içerisinde bulunduğumuz dönemde en çok rastlanılan durum da tam olarak bu olmaktadır.
4857 Sayılı İş Kanunu 772. Maddesine göre işveren iş sağlığı ve güvenliği için gerekli tedbirlerini almakla yükümlüdür. Dolayısıyla salgın hastalık nedeniyle de işverenin gerekli önlemleri alması gerekmektedir. Bu tedbirlerin neler olacağını her iş için ayrı değerlendirilmelidir. İşveren bu tedbirleri almadığı takdirde işçi ihbar sürelerini dikkate alarak iş akdini feshedebilecektir.
İçerisinde bulunduğumuz dönemde, herkes mağdur olmakta olup, terazinin iki kefesine baktığımızda, iş yapamayan işveren de mağdur, iş yapamadığı için işçisine maaş ödeyemediğinden işçi de mağdur olmaktadır. En büyük temennimiz ülke olarak şu sancılı süreci sağ salim atlatarak ekonomik dengenin düzeldiği dönemlere ulaşmaktır.
Görüşlerinizi Bildirin
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.