İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF; İbranice: צְבָא הַהֲגָנָה לְיִשְׂרָאֵל Tsva ha-Hagana le-Yisra'el (yardım·bilgi), lit. "İsrail Savunma Ordusu"; Arapça: جيش الدفاع الإسرائيلي), İsrail'i karadan, havadan ve denizden gelebilecek her türlü saldırıya karşı korumakla görevli olan askerî kuvvet. İsrail Kara Kuvvetleri, İsrail Hava Kuvvetleri, İsrail Hava Savunma Kuvvetleri ve İsrail Deniz Kuvvetleri'nden askeri birliklerden oluşmaktadır. Çoğu ordudan farklı olarak hava kuvvetleri ve donanma da dahil olmak üzere tüm kolordularda aynı rütbe adlarını kullanır. İsrail Savunma Kuvvetleri'ne Savunma Bakanı’na bağlı Genelkurmay Başkanı (Ramatkal) başkanlık eder. Aviv Kochavi 15 Ocak 2019'dan beri Genelkurmay Başkanı olarak görev yapmaktadır.
GlobalSecurity.org'a göre IDF'nin kısa geçmişine rağmen çok fazla savaş ve sınır çatışmalarında yer alması onu dünyadaki en fazla savaş deneyimi/eğitimi almış silahlı kuvvetlerden biri yapıyor.[7] 1948 Arap-İsrail Savaşı, Süveyş Krizi, Altı Gün Savaşı, Yıpratma Savaşı, Karameh Muharebesi, 1973 Arap-İsrail Savaşı, Entebbe Operasyonu, 1973 İsrail'in Lübnan'a saldırısı, 1978 Güney Lübnan çatışması, 1982 Lübnan Savaşı, Birinci İntifada, İkinci İntifada, 2002 Savunma Kalkanı Operasyonu, 2006 Lübnan Savaşı, Gazze Savaşı, 2012 İsrail-Gazze çatışmaları, 2014 İsrail-Gazze çatışması içinde bulunduğu askeri operasyonlardan bazılarıdır.
İsrail Savunma Kuvvetleri kadınları da zorunlu askerliğe tabi tutar. IDF, İsrail toplumunun en önde gelen kurumlarından biridir ve ülkenin ekonomisini, kültürünü ve siyasi sahnesini etkiler. 1965'te İsrail Savunma Kuvvetleri, eğitime katkılarından dolayı İsrail Ödülü'ne layık görüldü.[8]
İsrail Savunma Kuvvetlerinin 1967'den beri nükleer silah kabiliyetine sahip olduğuna inanılıyor, muhtemelen 80 ile 400 arasında nükleer silaha sahiptir.[9]
İçindekiler
1 Doktrin
1.1 Temel Doktrin
1.1.1 Temel noktalar
1.1.2 Savunma
1.1.3 Karşı saldırı
1.2 ''Davranış Kuralları''
1.2.1 Temel değerler
1.2.2 Diğer değerler
1.2.3 Terörle mücadelede askeri etik
2 Bütçe
3 Kaynakça
Doktrin[değiştir | kaynağı değiştir]
Temel Doktrin[değiştir | kaynağı değiştir]
Ana doktrini aşağıdaki ilkelerden oluşur:[10]
Temel noktalar[değiştir | kaynağı değiştir]
İsrail tek bir savaşı bile kaybetmeyi göze alamaz
Stratejik düzeyde savunma vardır, bölgesel hırs yoktur
Siyasi yollarla ve güvenilir bir caydırıcı duruşla savaştan kaçınma arzusu
Eskalasyonu önleme
Savaşın sonucunu hızlı ve kararlı bir şekilde belirleme
Terörizmle mücadele
Çok düşük zayiat oranı
Savunma[değiştir | kaynağı değiştir]
Erken uyarı kabiliyetine sahip küçük bir daimi ordu, düzenli hava kuvvetleri ve donanma
Etkin bir rezerv seferberliği ve taşıma sistemi
Karşı saldırı[değiştir | kaynağı değiştir]
Çok kollu koordinasyon
Savaşı hızlı bir şekilde düşman topraklarına aktarma
Savaş hedeflerine hızlı bir şekilde ulaşma
''Davranış Kuralları''[değiştir | kaynağı değiştir]
1992'de IDF, uluslararası hukuku, İsrail hukukunu, Yahudi mirasını ve IDF'nin kendi geleneksel kurallarını birleştiren bir davranış kuralları taslağı hazırladı. Adını 'IDF Ruhu' (İbranice: רוח צה"ל‎, Ru'ah Tzahal) koydu.[11]
Temel değerler[değiştir | kaynağı değiştir]
Devletin, Vatandaşlarının ve Sakinlerinin Savunması
Vatan Sevgisi ve Ülkeye Sadakat
İnsan onuru
Diğer değerler[değiştir | kaynağı değiştir]
Görevleri gerçekleştirme ve zafere giden yolculukta kararlılık
Sorumluluk
Güvenilirlik
Kişisel Örnek
İnsan hayatı
Silahların Saflığı
Profesyonellik
Disiplin
Yoldaşlık
Görev Anlayışı
Terörle mücadelede askeri etik[değiştir | kaynağı değiştir]
2005'te Asa Kasher ve Amos Yadlin, Journal of Military Ethics'te "Terörle Mücadelenin Askeri Etiği: İsrail Perspektifi" başlığı altında ortak bir makale yayınladı. Makale, Filistinli kişi ve örgütler tarafından gerçekleştirilen eylem ve faaliyetlere karşı IDF'nin yapacağı mücadeleye ilişkindi.[12]
Bu makalede Kasher ve Yadlin, teröristleri öldürmenin, yakındaki sivilleri vurma pahasına bile olsa haklı olduğu sonucuna vardı. Asa Kasher 2009 yılında Haaretz'e verdiği bir röportajda, İsrail Silahlı Kuvvetleri'nin etkili bir kontrole sahip olmadığı bir bölgedeki askerlerin canlarının korunmasının, düşman sivillerinin yaralanmasını önlemekten daha öncelikli olduğunu söyleyerek bu görüşü doğruladı.[13]
Makale yeni bir 'Davranış Kuralları' yazılması için Moshe Ya'alon'a yönelik yazılmıştı. Moshe Ya'alon makalenin görüşlerini onaylasa ve askeri forumlardan önce makaleyi defalarca sunduğu bildirilse de, makale ne Ya'alon ne de halefleri tarafından hiçbir zaman bağlayıcı bir IDF belgesine veya gerçek bir "kurala" dönüştürülmedi. Yine de, sivil nüfusun olduğu bir bölgede teröristlere karşı yapılan düşük yoğunluklu bir savaşta askerlere doğru davranışın ne olduğunu vurgulamak için belgenin bir eğitim materyali olması amacıyla uyarlandığı bildirildi.[14]
Bugün itibarıyla 'IDF Ruhu' hala resmi olarak savunma birlikleri için geçerli olan tek bağlayıcı ahlaki kod olarak kabul edilmektedir. 2009 yılında Amos Yadlin (o zamanki Askeri İstihbarat başkanı), Asa Kasher ile birlikte yazdığı makalenin resmi bağlayıcı bir kanun olarak onaylanmasını önerdi ve mevcut kodun ordunun en acil sorunlarından birini yeterince ele almadığını savundu: ''sivil nüfus içinde faaliyet gösteren terör örgütlerine karşı asimetrik savaş''.[15]
Bütçe[değiştir | kaynağı değiştir]
2011'de başbakan Benjamin Netanyahu sosyal yardımları karşılamak için savunma bütçesinde önemli kesintiler yapmak üzere harekete geçti.[16] Genelkurmay, önerilen kesintilerin silahlı kuvvetlerin savaşa hazırlığını tehlikeye attığı sonucuna vardı.[17] İsrail, 2012'de silahlı kuvvetlerine 15,2 milyar dolar harcadı. Bu onu gelişmiş ülkeler arasında savunma harcamalarının GSYİH'ye oranının en yüksek olduğu ülkelerden biri haline getirdi.
Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]
^ "Ülkelerin Askeri Güçleri". 20 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ekim 2017.
^ a b The Military Balance 2016, International Institute for Strategic Studies, 9 Şubat 2016, s. 19 - Includes US Foreign Military Assistance
^ New Perspectives on Israeli History: The Early Years of the State, By Laurence Jay Silberstein, (NYU Press 1991), 232
^ France & Iraq: Oil, Arms And French Policy Making in the Middle East, I.B.Tauris, 2 April 2006, By David Styan page 39–47
^ Charles Levinson (14 Ağustos 2010). "U.S., Israel Build Military Cooperation". Wall Street Journal. 13 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ekim 2017.
^ Plushnick-Masti, Ramit (25 Ağustos 2006). "Israel Buys 2 Nuclear-Capable Submarines". The Washington Post. 30 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2010.
^ "Israel Defense Forces - Israel". www.globalsecurity.org. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
^ web.archive.org https://web.archive.org/web/20110511190949/http://cms.education.gov.il/EducationCMS/Units/PrasIsrael/Tashkag/Tashlab_Tashkag_Rikuz.htm?DictionaryKey=Tashka. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2021. Eksik ya da boş |başlık= (yardım)Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
^ Landau, Emily B. (2012). "The Worst-Kept Secret: Israel's Bargain with the Bomb (review)". Shofar: An Interdisciplinary Journal of Jewish Studies. 30 (2): 148-150. doi:10.1353/sho.2012.0023. ISSN 1534-5165.
^ "Main Doctrine". web.archive.org. 31 Ağustos 2009. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
^ "Ethics". web.archive.org. 31 Ağustos 2009. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
^ Kasher, Asa; Yadlin, Amos (Nisan 2005). "Military Ethics of Fighting Terror: An Israeli Perspective†". Journal of Military Ethics. 4 (1): 3-32. doi:10.1080/15027570510014642. ISSN 1502-7570.
^ "The philosopher who gave the IDF moral justification in Gaza". Haaretz.com (İngilizce). Erişim tarihi: 16 Mayıs 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
^ "Teaching Morality in Armed Conflict". www.jewishvirtuallibrary.org. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
^ "MI: IDF needs new ethics code for war on terror". Haaretz.com (İngilizce). Erişim tarihi: 16 Mayıs 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
^ "Israel: Generals say defense cuts perilous". UPI (İngilizce). Erişim tarihi: 16 Mayıs 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
^ "IDF battle readiness to suffer if budget cut, senior officers warn". Haaretz.com (İngilizce). Erişim tarihi: 16 Mayıs 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
Askeriye ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.
İsrail ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.
g
t
d
Asya'nın silahlı kuvvetleri
Egemen devletler
Afganistan
Azerbaycan
Bahreyn
Bangladeş
Bhutan
Birleşik Arap Emirlikleri
Brunei
Çin Halk Cumhuriyeti
Doğu Timor (Timor-Leste)
Endonezya
Ermenistan
Filipinler
Güney Kore
Gürcistan
Hindistan
Irak
İran
İsrail
Japonya
Kamboçya
Katar
Kazakistan
Kıbrıs Cumhuriyeti
Kuzey Kore
Kuveyt
Kırgızistan
Laos
Lübnan
Maldivler
Malezya
Mısır
Moğolistan
Myanmar
Nepal
Özbekistan
Pakistan
Rusya
Suudi Arabistan
Singapur
Sri Lanka
Suriye
Tacikistan
Tayland
Türkiye
Türkmenistan
Umman
Ürdün
Vietnam
Yemen
Sınırlı tanınan devletler
Abhazya
Çin Cumhuriyeti (Tayvan)
Dağlık Karabağ
Filistin
Güney Osetya
KKTC
Bağımlı ve diğer bölgeler
Britanya Hint Okyanusu Toprakları
Christmas Adası
Cocos (Keeling) Adaları
Hong Kong
Makao
Otorite kontrolü
BNF: cb118646325 (data)
CANTIC: a12388051
GND: 1031708-9
ISNI: 0000 0004 0648 7702
LCCN: n80009942
NLA: 35237791
NLI: 000151320
SUDOC: 02783221X
VIAF: 149644300
WorldCat: lccn-n80009942
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=İsrail_Savunma_Kuvvetleri&oldid=26017407" sayfasından alınmıştır
Kategori:
Askeriye taslakları
İsrail taslakları
İsrail Silahlı Kuvvetleri
İsrail askeriyesi
Gizli kategoriler:
Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler
Başlığı olmayan kaynak içeren sayfalar
Bilgisiz URL adresine sahip kaynaklı sayfalar
KB1 İngilizce kaynakları (en)
Kullanımdan kaldırılmış görüntü sözdizimi kullanan sayfalar
Tüm taslak maddeler
BNF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
CANTIC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
ISNI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
NLA tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
SUDOC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
VIAF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
WorldCat tanımlayıcısı içeren Vikipedi maddeleri
Sayfa en son 20.31, 15 Ağustos 2021 tarihinde değiştirildi.
Metin Creative Commons Atıf-BenzerPaylaşım Lisansı altındadır; ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak, Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.