FETÖ Kalkışması Bağlamında Türkiye'de Din Devlet İlişkileri, Cemaat ve Tarikatların Eğitimden Teberrisinin Lüzumu
Hasan POSTACI
Sezai Karakoç’un Ardından
İsmail Hakkı Güleç
KARDEŞLİK BEDEL İSTER
Kevser Huzziyas
SABIR VE ŞÜKÜR
Mahmut Olgun
GELECEK AİLEYE SAHİP ÇIKANLARINDIR
Mehmet AKTAŞ
Beyaz Martı...
Mehmet Ali BİLİCİ
İnsani Değerlerde İflas
Mehmet CÖMERT
Allah Kâdir midir?
Mehmet ŞEREFOĞLU
Said Çekmegil ve Ercüment Özkan’ın Sohbetine Tanıklığım
Muhammet YETİŞ
YAZ DOSTUM!
Muhittin BAĞCI
Tutarsızlık Üzerine Birkaç Telmih
Murat Yiğit
İstanbul
Musab Aydın
ZAMAN VE UMUT
MUSTAFA AYGÜN
ÇOCUK YETİŞTİRME SANATI
Mustafa DOĞU
Kanserleşmiş Zihinler
Mustafa GÜL
HATEMÜ'l-ENBİYA*
Necati Atar
TERÖRE YARDIM VE YATAKLIK YAPAN DİPLOMALI HIYARCILARIN BÖLÜCÜ OLDUĞU GERÇEĞİNİ İNKÂRA KALKIŞANLARIN DA BÖLÜCÜ TERÖR ÖRGÜTLERİNİN EKMEĞİNE YAĞ SÜRDÜĞÜ GERÇEĞİ
Necip CENGİL
ÂDEM’İN İKİ OĞLUNDAN HAYAT DERSİ
Necla Arpa GÜLAÇAR
GÜVEN TOPLUMU
Nevzat KAYA
SADECE BİR DERNEK DEĞİL, ONA BOĞAZİÇİ RUHU DERLER!
Nezir ERGENÇ
“Ben” olmadan “Biz” olmaz!
Nilüfer Zontul Aktaş
​Güz giderken güzide dört genci de uğurladı
Nuri YILMAZ
Hak Arayışlarında Meşruiyet Sorunu
Nusret AYDEMİR
Yürüyüş (İstikamet)
Nusret AYDEMİR
Problematik
Ömer Naci YILMAZ
AFETLER TARAFSIZDIR
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
Eğitimi düşünmek
Ramazan DEVECİ
Ali Şeriati Üzerine…
Ramazan KAYAN
Dijital direniş
Ramazan Keskin
HOCALARIMIZA TAVSİYELERİMİZ!
Sait ALİOĞLU
Alternatif “Dinî İçerikli” Eğitim Olgusu ve AK Parti Sürecindeki Serencâmı
Şakir KURTULMUŞ
GÜZEL VE ÖNEMLİ UYARILAR
Selvigül ŞAHİN
"Âşıklar Ölmez" Üstat Sezai Karakoç'a rahmetle
Serdar ÇALIŞ
ÇÜRÜYÜŞ
Seyfi Pınarbaşı
DOĞRULUK VE İSTİKAMET
Seyit Ahmet UZUN
HATUN
Ümit AKTAŞ
Sömürgecilikten Kurtuluş Mücadelesi ve Farklı Bakmak
Yunus Çolakoğlu
Arakan Müslümanları ve Bir Ayetin Düşündürdükleri
Yusuf YAVUZYILMAZ
Helalleşme
Ziya GÜNDÜZ
İZDİHAM VARSA EDEBİYAT VAR DEMEKTİR!
Uyarı! Yapmış olduğunuz yorumlar incelendikten sonra onaylanacaktır onaylandıktan sonra gözükecektir
Şu ?İtaat? Meselesi?
2.11.2018 11:12:50
facebook
twitter
mail gönder
Ali Osman AYDIN - 02.11.2018 Cuma
02.11.2018 Cuma
Dünyevi anlamıyla kullanıldığında belki de tarihin en tartışmalı, en korkunç kelimelerinin başında gelir, itaat.
Tarihte çok az kelime bu derece kanlı bir geçmişe sahiptir.
Nerede politikacılar tarafından ?itaatin? kutsal bir gereklilik olduğu yüksek sesle dillendirilmişse, orada bu sesi çarmıhlar,giyotinler, kuyular ve darağaçları izlemiştir.
Protestan lider Calvin´in Cenevre´deki dikta yönetiminde de, aynı döneme rastlayan Anadolu´daki Celali İsyanlarında da meselenin özü, itaat veya itaatsizliktir...
Mutlakiyetçi devletlerin, tüm tiranlıkların, zorbalıklarını motive eden çelikten bir parolaları vardır: İtaat?
Geçmişin sayısız hükümdarları, Tanrısal bir görevle vazifelendirilmiş kimseler olarak tanımlamışlardır kendilerini. Mesela, Roma İmparatoru Justinianus, kanlı imzasını ?Tanrı´nın yeryüzündeki gölgesi? olarak atmıştır. Japon imparatorları toplumu, bayraklarında simgelenen o kutsal güneşin ?oğlu? olarak yönetmişlerdir. Emevi ve Abbasi dönemlerinden beri Müslümanların devlet yönetiminde şu tabire çok sık rastlanır: Zillullahı Fil Ardh/ Allah´ın yeryüzündeki gölgesi.?
Bu, Osmanlı Sultanlarının da kullandığı debdebeli unvandanlardan yalnızca biridir.
(Halbuki, Raşit Halifeler kendilerini sadece Resulullahın (AS) halifesi olarak lanse etmişlerdi.)
Hükümdarlar bu ifadeyi kendi meşruiyetlerinin kaynağını göstermek amacıyla, hem başka devletlere hem de kendi tebaalarına karşı kullanmışlardır. Bu ifadelerle iktidarlarını, sorgulanamaz ve delinemez bir siyasal zırhla kaplamışlardır. İktidarlarını yasaların üzerinde tevehhüm etmişlerdir. Bu nedenle, bu tarz yönetimlerde en küçük bir itaatsizlik, hatta itaatsizlik ihtimali bile, en katı bir biçimde cezalandırılmıştır. Çünkü bu görüşe göre itaatsizlik, hükümdarın şahsında ?Tanrı´ya? yapılmaktadır ve bunun diyeti, tartışmasız ölümdür?
Bununla ilgili sayısız örnek, sayısız isyan hadisesi ve savaş yaşanmıştır tarihte.
****
?Tanrı´mı yoksa Kral mı itaate daha layıktır??
1579´da, Philippe Duplessis Mornay bu soruyu, Avrupa´nın göbeğinde, giyotinin parıltısı gözleri kamaştırırken sorma cesaretini göstermiştir. İmam´ı Azam´ın Emevi ve Abbasi iktidarlarının itaat taleplerine yönelttiği eleştirinin bir benzeridir bu soru ve üzerinden yüzyıllar geçmesine rağmen güncelliğini korumaktadır.
Biz de bu itaat tartışması Osmanlı ile başlamadığı gibi Cumhuriyetle de bitmemiştir.
Osmanlı´da söz konusu unvanlarla Allah´a izafe edilen yönetim meşruiyetinin yerine Cumhuriyette, hemen hemen aynı kapıya çıkan mistik bir ?halk? anlayışı konulmuştur. Bir tarafta iktidarın sürdürülebilmesi için din, diğer yanda da güya ?halk egemenliği? kullanılmıştır. İktidar ve ideolojisi yasaların da üzerine çıkarılmıştır.
****
Harran üniversitesi rektörünün sandık içinde saklanan bir silah gibi yeniden ortaya çıkarttığı ve birkaç gündür tartışılan ?itaat ve farz? silahının böyle bir özgeçmişi var maalesef. İlginç olan, bu tatsız söylemi Kemalistlerin de eleştiriyor olması. ?Cumhurbaşkanına itaat? söylemini bir problem olarak görüp kınayan Kemalistler, Cumhuriyet tarihi boyunca Atatürk ilkelerini alternatifsiz bir doktrin olarak kitleye dayattılar. Devleti ve toplumu, halka rağmen, bu kaskatı ilkeler çerçevesinde, gerektiğinde cebri yöntemler de kullanarak şekillendirmekte bir beis görmediler. Hala Atatürk ilke ve inkılaplarına bağlılığı tek meşru vatandaşlık perspektifi olarak topluma dayatıyorlar. ?Cumhurbaşkanına itaati? zemmederken insanları Kemalizm´in yasalar üstü ilkelerine itaate etmemekle, ona vefasızlık etmekle, adeta kutsal bir kanunu çiğnemekle itham ediyorlar. Yöntem ve söylem olarak yaptıklarının, siyasi erki kutsayan rektörün sergilediği tutumdan hiçbir farkı yok? İki görüş de, iktidara yasalar üstü bir bağlılık zemini oluşturmayı amaçlıyor. Din ve mitos bunun için kullanılıyor? Çünkü hemen hemen tüm iktidar biçimleri, yapıları gereği, kitlenin yalnızca aklı üzerinde değil duyguları üzerinde de egemen olmayı amaçlamışlardır. Rektörün kullandığı ?farz? ifadesinin varoluş nedeni budur.
Bu nedenle iki yaklaşımın da tarafımızdan kabul görmesi mümkün değil?
Çünkü itaati böyle anlamıyoruz.
****
Buna itiraz edenler olabilir. Şunu bilmek gerekir ki Kur´an da geçen ve itaat edilmesi istenen ?Ulul emr? nitelendirmesi, İmam´ı Maturidi tarafından ulemaolarak tevil ediliyor. Ayrıca söz konusu itaat, ?Allah´ın kitabına uygun davranılma? koşuluna bağlanıyor. (Te´vilatu-l Kur´an c.3 sf. 293) Yani koşulsuz itaat söz konusu değil.Dinin özgürleştirici tutumu burada apaçık görünüyor.İslam öncelikle kişilere, (ulema da olsa) kurumlara değil, dinin temel ilkelerine bağlılığı esas kabul ediyor. Sadece yönetilenleri değil, yönetenleri de aynı yasa/ilkelerle denetim altına alıyor. Bir anlamda yasaların egemenliğini zorunlu kılıyor. Çünkü yasaların ve yasalara bağlılığın egemen olduğu, tabiri caizse rasyonel bir yönetim modeli öngörülüyor.
Yanılıp hataya düştüğünde ne yapacaklarını soran Hz. Ömer´e eğri kılıçlarını gösteren sahabelerin dayanak noktası da bu zaten. Halifeye değil, onu da çevreleyen yasalara bağlılık? Muhammed Hamidullah, bizzat Hz. Peygamberin (AS) aleyhine şikayetleri içeren ve bazısı gayrimüslimler tarafından açılmış ona yakın davadan bahsediyor mesela (İslam Peygamberi-sf. 772). Raşit halifelerin hemen hepsi sıradan bir vatandaş gibi mahkeme huzuruna çağrılabiliyor. Bütün bunların kavramsal anlamı, hakkaniyete dayalı yasaların- bizzat Peygamberin (AS) kendisi de dahil- herkes için bağlayıcı olması ve ?itaatin? ancak bu yasalara uygun davranılması halinde söz konusu olmasıdır.
Lütfen Boş Bırakmayınız.
Anahtar Kelimeler: İtaat Meselesi
HABERLER
Bu vahşiler nereden çıktı! Bebeğini sobaya atıp yakmış! 1.12.2021 16:57:00
Politik Kültürler ve Krizlerle Baş Etme Politikası 30.11.2021 16:18:00
Sezai Karakoç’un Batı Dünyasına Bakışı 30.11.2021 12:46:00
Hasan El-Basri’ye nisbet edilen kader risalesi 29.11.2021 18:25:00
Kürt-Kürdistan hakikati ve Kürtlerin tartıştıkları konular 29.11.2021 11:16:00
Dava üzerine 28.11.2021 22:27:00
SOSYAL EŞİTSİZLİK AYDINLANMA VE DİN -2 27.11.2021 16:46:00
Sezai Karakoç: Dağ Gibi Bir Adam… 27.11.2021 12:00:00
"Ne helalleşmesi? Hesap soracağız!" 26.11.2021 17:57:00
Filozofları çıldırtan üç mesele 26.11.2021 16:00:00
Profil oluşturma 26.11.2021 12:21:00
Siyasi ergenliğin ve çaresizliğin kültü: Atatürkçülük 26.11.2021 01:56:00
İslamcılığın Kendisi ile Yüzleşmesi -8- 26.11.2021 00:58:00
Kürtlerin CHP ile sorunu “helalleşme” değil, hesaplaşma sorunudur 24.11.2021 01:36:00
Niçin yeni bir siyasi parti? Biyografi 23.11.2021 17:04:00
Endülüs Kültürüne Yön Veren Efsane Bir Kürt: Ziryab -2- 23.11.2021 14:40:00
Bosna bölünmenin eşiğinde 23.11.2021 11:49:00
Modern Toplumun Gidişatı ve Hastalıkları 22.11.2021 16:20:00
Cemaat’i 15 Temmuz’a ‘sürükleyen’, AK Parti’yi 50+1 ‘tuzağına düşüren’ bir aktör mü vardı? 22.11.2021 14:47:00