Antibiyotikler, tıp tarihinde bulaşıcı hastalıkların kontrolünde kullanılan en başarılı yöntemler arasında yer almaktaydı. İlerleyen süreçte ihtiyaç dışında kullanım ve bunun insan vücudunda yarattığı etki bilim dünyasını kuşkuya düşürdü. Her yıl yaklaşık olarak 269 milyon antibiyotik reçete edilirken Hastalık Kontrol Merkezi (CDC) bunlardan 47 milyonunun ihtiyaç dışı yazıldığını bildirdi.
Yıllar geçtikçe antibiyotik kullanımının vücuda bıraktığı izler daha fazla araştırılmaya başlandı ve gereksiz kullanılan antibiyotiklerin bir yandan vücudumuzun en büyük koruyucusu olan bağırsak mikrobiyomundaki yararlı bakterileri azaltırken öte yandan ise patojen bakterileri gün geçtikçe daha dirençli hale getirdiği orataya çıktı. Bu sebeple antibiyotik kullanımına karşı bir sınırlama getirilmesi ve yersiz kullanımından kaçınılması hem mikrobiyom dengesi hem de genel sağlık durumu için önemli bir konu haline geldi.
Antibiyotik kullanımı konusunda çarpıcı bir diğer nokta ise kullandığın her antibiyotiğin ardından patojenlerin güç kazanarak direnç geliştirmesidir. Bu sebeple muhtemelen bir sonraki hastalığında daha güçlü bir antibiyotik kullanman gerekecektir. Antibiyotikler yıllarca birçok hastalığa derman olsa da her hastalandığında çözüm için antibiyotiğin kapısını çalmak mikrobiyomdaki mevcut dengenin bozulmasına ve bütünsel sağlığı negatif yönde etkileyen süreçlerin başlatılmasına sebep olacaktır.
Antibiyotiklerin Bağırsak Mikrobiyomuna Etkileri
Antibiyotikleri 2 ana grupta inceleyebiliriz. Bunlardan ilki dar spektrumlu antibiyotiklerdir. Hastalanmana sebep olan spesifik bakteri grupları bilindiğinde onların etkinliğini azaltmaya veya yok etmeye yönelik bu antibiyotikler kullanılır.
Diğer bir grup ise geniş spekturumlu antibiyotiklerdir. Eğer hastalanmana neden olan bakteriler tam olarak saptanamıyorsa veya hastalık etkenini farklı bakteri grupları oluşturuyorsa bu antibiyotikler tercih edilir. Sonuç olarak tek bir ilaç ile farklı patojen bakteri grupları hedef alınır. Dünyada antibiyotik kullanımı yaygınlığına bakıldığı zaman en çok tercih edilenin geniş spektrumlu antibiyotikler olduğu tespit edilmiştir.
Geniş spektrumlu antibiyotik kullanımının bağırsak sağlığı üzerine negatif yönde etkileri bulunduğu gözlemlenmiştir. Bu etkilerden bazılarını aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:
Bağırsaktaki mikrobiyal çeşitliliği azaltmak
Bifidobacterium spp. gibi bağırsağı koruyucu bakterileri azaltmak
Clostridium difficile gibi enfeksiyona sebep olabilecek fırsatçı patojenlerin çoğalmasını teşvik etmek.
Yukarıda yer alan maddeler sadece kendi başına bile sağlık üzerinde negatif etki oluştursa dahi bu tabloya biraz daha uzaklaşıp bakıldığında yararlı bakterilerin azalıp patojenlerin artması ile sonuçlanan bağırsak mikrobiyom dengesinin bozulması majör problemdir. Bu dengenin bozulması obezite, diyabet, otoimmün hastalıklar, gıda hassasiyetleri, psikolojik problemler, kardiyovasküler hastalıklar ve cilt problemleri gibi birçok hastalığın temelini oluşturmaktadır.
Yapılan çalışmalara göre özellikle bebeklerde ve küçük çocuklarda antibiyotik kullanımın yarattığı mikrobiyom dengesinin bozulması astım ve kilo artışı ile yakından ilişkili olduğu gözlemlenmiştir.
Bağırsak Mikrobiyomunun Toparlanma Süreci
Gereksiz antibiyotik kullanımıyla bağırsak mikrobiyomunun tahrip olduğunu artık biliyoruz.
Sen de bu zamana kadar farkında olmadan gereksiz yere antibiyotik kullanmış ve bağırsak mikrobiyom dengeni bozmuş olabilirsin.
Antibiyotik tedavisinden sonra bağırsak mikrobiyom sağlığının geri kazanılması biraz zaman alabilir. Genellikle, yapılmış çalışmalarda kısa süreli antibiyotik kullanımından sonra (bu süre 5-10 gün arası) çoğu bakteri grubunun antibiyotik öncesi seviyelerine geri dönmesinin en az bir veya iki ay sürdüğü gözlemlenmiştir. Bununla birlikte yapılmış olan bazı çalışmalarda antibiyotik kullanımından 2 veya 4 yıl sonra bile bazı bakteri türlerinde iyileşme olmadığını gözlemlemişlerdir. Bu sebeple antibiyotik kullanımı kısa sürse bile bunun mikrobiyomda bıraktığı izler uzun zaman alabilir.
Antibiyotik Hasarının Azaltılması İçin Yapılabilecekler
Probiyotikler
Antibiyotikler patojen bakterilere karşı savaşırken diğer yandan da senin için faydalı olan bakterileri öldürebilir. Bunun bir sonucu olarak da gaz, kramp ve ishal gibi sindirim sistemi problemleri ile karşılaşabilirsin. Bağırsak mikrobiyomunun toplarlanması için antibiyotik kullanımının yanında probiyotik (yeterli miktarda alındığında vücut üzerinde olumlu etkiler yaratan mikroorganizmalar) almanın bu hasarın azaltılmasında etkili olabileceği düşünülmektedir.
Yapılan bir çalışmaya göre antibiyotik kullanımını takiben 28 gün boyunca probiyotik alan kişilerde almayanlara nazaran mikrobiyom dengesinin sağlanmasının daha kısa sürdüğü gözlemlenmiştir. Ancak burada hangi probiyotiğin sana en uygun olduğunu anlayabilmek de önemli bir noktadır.
Eczaneye gidip rastgele bir probiyotik seçimi yapmak doğru bir yaklaşım değildir. Her probiyotiğin içerisinde yer alan bakteri grupları senin için uygun olmayabilir. Bu noktada mikrobiyomunun hangi probiyotiğe ihtiyacı olduğunu analiz etmek gerekir.
Beslenme
Mikrobiyomundaki dengeyi sağlayabilmek için miktarı azalan faydalı bakterilere uygun besinleri sunmak onların gücünü tekrar kazanmasını sağlayacaktır. Bu noktada “sağlıklı beslenme” kavramı oldukça kafa karıştırıcıdır.
Mikrobiyomun da tıpkı parmak izin gibi yalnızca sana özgüdür. Bu sebeple var olan hasarı geri çevirebilmek için mikrobiyomunun hangi besinlere ihtiyaç duyduğunu bilmek gerekir. Tam bir sağlık hali sağlayabilmek için tüketmen gereken besinler de yalnızca mikrobiyomuna yani sana özgü olmalıdır.
Kişiselleştirilmiş Çözümler
Antibiyotik kullanımın vücudun üzerinde yarattığı tahribatı çözmenin ilk adımı hasar analizi yapmaktır. Mikrobiyom analizi ile bağırsaklarında yer alan bakterilerin antibiyotik uygulamasından ne kadar zarar aldığını tespit edebilirsin. Bu hasarı gidermek için tüketeceğin besinler de kullanacağın probiyotik de mikrobiyomuna göre kişiselleştirilmiş olmalıdır.
Şimdi mikrobiyom dünyasını keşfederek kişiselleştirilmiş sağlığa ulaşmanın zamanı!
Kaynaklar
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30193113/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28388917/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31875427/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26359913/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5354621/
Bu gönderi Sağlık’ te gönderildi ve antibiyotik hasarı, antibiyotik kullanımı, antibiyotikler, beslenme, kişiselleştirilmiş beslenme, kişiselleştirilmiş sağlık, mikrobiyom, probiyotik’ te etiketlendi.	
Dyt. Damla Beyazgül	
Ankara Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik bölümünden mezun oldu. Üniversite yıllarında Erasmus Programı ile İspanya’ya giderek Universitat de Barcelona’da eğitim aldı. Eğitiminden arta kalan zamanda üniversitenin bünyesinde bulunan Bioactive Compounds in Food and Beverages araştırma grubunda yer aldı. Türkiye’ye döndükten sonra kilo kotrolü, sporcu beslenmesi ve onkolojide beslenme tedavisi üzerine çalışmalarını yürüttü. Şu anda aktif bir şekilde ENBIOSIS Biyoteknoloji’de ar-ge departmanında görev almaktadır.
Kalıcı Kilo Kaybı Nasıl Sağlanır?
Sağlıklı Beslenmede Yeni Çağ: Mikrobiyom Diyeti
Son Yazılar
Bağırsak Sağlığı ve Cinsellik İlişkisi Bağırsak Sağlığı ve Cinsellik İlişkisi için yorumlar kapalı
Obezite Nedir? Obezite Nedir? için yorumlar kapalı
Karaciğer Yağlanması Karaciğer Yağlanması için yorumlar kapalı
İnflamatuar Bağırsak Hastalığı İnflamatuar Bağırsak Hastalığı için yorumlar kapalı
Şişkinlik ve Mikrobiyom İlişkisi Şişkinlik ve Mikrobiyom İlişkisi için yorumlar kapalı
Kısırlık ve Bağırsak Mikrobiyomu İlişkisi Kısırlık ve Bağırsak Mikrobiyomu İlişkisi için yorumlar kapalı
Huzursuz Bağırsak Sendromu Nedir? Huzursuz Bağırsak Sendromu Nedir? için yorumlar kapalı
Uykusuzluk ve Mikrobiyom İlişkisi Uykusuzluk ve Mikrobiyom İlişkisi için yorumlar kapalı
Sedef Hastalığında Mikrobiyom Sedef Hastalığında Mikrobiyom için yorumlar kapalı
Obezite ve Mikrobiyom İlişkisi Obezite ve Mikrobiyom İlişkisi için yorumlar kapalı
ENBIOSIS, insan sağlığına fayda sağlayabilmek adına mikrobiyom bilimini yeni nesil yapay zeka teknolojilerini kullanarak kişiselleştirilmiş sağlık teknolojileri üretmeyi amaçlamaktadır.
IBS Çözüm Paketi
Wellness Giriş Paketi
Mikrobiyom Analiz Kiti
ENBIOSIS Partnerlik
Sıkça Sorulan Sorular
İletişim
Kullanım Şartları
Mesafeli Satış Sözleşmesi
Aydınlatma Metni
Ön Bilgilendirme Formu
Açık Rıza Beyanı
Gizlilik Politikası
Copyright 2021 © ENBIOSIS
ÜCRETSİZ DANIŞMANLIK
Giriş Yap
Hakkımızda
ENBIOSIS Hakkında
Neden ENBIOSIS?
Klinik Çalışmalar
Basında ENBIOSIS
Örnek Raporlar
Yapay Zeka
Laboratuvar
Sertifikalar
Beslenme Danışmanlığı
Başarı Öyküleri
Yönetim Kurulu
Sıkça Sorulan Sorular
ENBIOSIS Kariyer
ENBIOSIS Yolculuğu
Ürünlerimiz
IBS
Wellness
SAĞLIKLI KASIM
Satın Al
Blog
İletişim
Destek Hattı: +90 (850) 840 77 93
Phone
Sitemizde çerez konumlandırılmaktadır. Çerezlere ilişkin detaylı bilgi için Aydınlatma Metni’ni ve Gizlilik Politikası’nı inceleyebilirsiniz.	