Baş ağrıları günümüzün en yaygın sağlık şikayetlerinden biri. Sıradan bir baş ağrısının birçok nedeni olabilir. Fizyoterapist ve Kayropraktik Uzmanı Mehmet Toprak, baş ağrılarının nedenlerini ve tedavi biçimlerini TLC okuyucuları için yazdı.
Stres, anksiyete ve depresyon gibi psikolojik rahatsızlıklar baş ağrısına neden olabilir. Ayrıca hipertansiyon, migren ve boyun rahatsızlıkları gibi sağlık sorunlarının sonucu olarak da ortaya çıkabilir. Baş ağrıları sosyal adaptasyonu ve akademik başarıyı da etkileyebilir. Örneğin; kronik migren hastaları, düzenli olarak okula veya işe gitmekte zorlanabilir. Baş ağrısı, başın her iki tarafında ya da sadece bir bölgesinde oluşabilir.
Baş ağrılarını tanımlamanın farklı yolları vardır. Gelin ilk olarak bunlara bakalım:
Baş ağrıları iki grupta sınıflandırılır.
Birincil Baş Ağrıları
Birincil baş ağrıları; baş ağrısının nedeni başka bir hastalık ile ilişkili değildir. Gerilim tipi baş ağrısı, migren, nevraljik baş ağrısı ve küme tipi baş ağrılarını kapsar.
İkincil Baş Ağrıları
İkincil grup baş ağrıları ise başka hastalıkların bir bulgusu olarak ortaya çıkar. Birçok farklı faktör ikincil baş ağrılarına sebep olabilir. Alkol dolayısıyla hissedilen “akşamdan kalmışlık”, beyin tümörü, kan pıhtıları, beyin içinde veya etrafında kanama, boyun ağrısı, dehidrasyon, geceleri diş gıcırdatmak, grip, fazla ağrı kesici kullanımı, panik ataklar ve inme gibi altta yatan başka nedenlerden kaynaklanabilir.
Baş ağrıları nasıl tedavi edilir?
Baş ağrılarının çoğu masum olsa da ciddi bir durumun belirtisi de olabileceği için, şiddetlenmesi ya da kalıcı olması durumunda bir nöroloji uzmanına muayene olunması önerilir.
Örneğin, eğer baş ağrınız önceki ağrılarınızdan daha şiddetli bir hale gelirse ya da ilaç tedavisi fayda etmemeye başlarsa ve aynı zamanda ateş, baş dönmesi, boyun sertliği gibi başka semptomlar da ortaya çıkarsa hiç zaman kaybedilmeden bir doktora görünülmelidir.
Baş ağrısı tedavilerinde en sık istirahat ve ağrı kesici ilaçlar önerilir. Doktor tavsiyesine uymak önemlidir. Fazla ağrı kesici kullanmak da baş ağrılarına yol açabilir. Baş ağrılarını geçirebilecek birçok yöntem vardır fakat bu yöntemlere başvurulmadan önce bir doktora danışılmalıdır. Bu yaklaşımlar arasında medikal tedavi, fizyoterapi, kayropraktik, bilişsel davranışsal terapi, bitkisel ve besinsel sağlık ürünleri, meditasyon yer alabilir.
Bazen baş ağrısı, magnezyum ve B vitamini gibi eksikliklerden kaynaklanabilir. Besin eksikliklerinin sebebi yanlış beslenme alışkanlıkları, emilim sorunları veya başka rahatsızlıklar olabilir.
Ağrının şekline göre hekim tarafından bazı tetkikler istenebilir. İleri testler arasında kan testleri, röntgen, beyin taramaları (BT ve MR) yer alır.
Baş Ağrısı Belirtileri
Bu ağrılar keskin, zonklama tarzında veya belirsiz olabildikleri gibi yavaşça ve aniden de ortaya çıkabilir. Bunlar bir saatten kısa sürebildikleri gibi birkaç günde sürebilirler. Baş ağrılarının semptomları, baş ağrısının türüne göre farklılıklar gösterebilir.
Gerilim Tipi Baş Ağrısı
Genel, hafif ya da orta dereceli ağrılardır. Başın etrafına bir bant sarılmış gibi hissettirir. Genelde başın her iki tarafında da hissedilir.
Migren Nedir?
Genellikle başın bir bölümünde, sıklıkla ön veya yanlarda, ciddi bir zonklama olur. Baş dönmesi ve kusma olabilir. Kişi ışığa ve sese fazla duyarlı olabilir.
Küme Tipi Baş Ağrısı
Genellikle bir gözün etrafında yoğun ağrıya sebep olurlar. Yılın belirli zamanlarında, 1-2 ayda bir, tekrar ederler. Teşhiste genelde durumun tarifinden yararlanılır (ağrı türü, ağrının zamanlama ve düzeni).
Boyun Kaynaklı Baş Ağrısı (Servikojenik Baş Ağrısı)
- Boyun bölgesindeki kas iskelet sistemi rahatsızlıklarından kaynaklanan ve sıklıkla boyun ağrısıyla birlikte seyreden ikincil baş ağrısı olarak tanımlanır.
- Bu ağrı benzer semptom verebilen migren gibi diğer baş ağrısı tipleri ile karıştırılabilir.
- Yapılmış çeşitli çalışmalara göre, genel popülasyondaki görülme sıklığı, yüzde 0,4-4 arasında değişmektedir.
- Boyun kaynaklı baş ağrısı kadınlarda, erkeklere oranla dört kat daha fazla görülmektedir.
- Boyun bölgesine yönelik uygulanan fizyoterapi uygulamaları ve kayropraktik omurga manipülasyonları ile bu tip baş ve boyun ağrıları tedavi edilebilir.
- Boyun bölgesine uygulanan medikal masaj da faydalı olabilir.
Boyun Kaynaklı Baş Ağrılarında Evde Yapılabilecekler
Baş ağrısı riskini azaltmak ve baş ağrılarını rahatlatmak için uygulanabilecek bazı adımlar vardır.
1. Boyna sıcak su torbası ya da buz torbası uygulamak, aşırı sıcak ve soğuktan kaçınmak. (Cilde direkt temas etmeden şal veya havlu gibi bir ara materyal kullanarak).
2. Stresten kaçınmak.
3. Kan şekerini stabil tutmak için öğün saatlerinin düzenli olmasına dikkat etmek.
4. Düzenli egzersiz yapmak. (Özellikle de boyun kaslarına yönelik kas güçlendirme ve germe egzersizleri), yeterince dinlenmek ve uyumak genel olarak faydalıdır.
İşte boyun kaslarınızı güçlendirecek haraketler:
Kayropraktik Mehmet Toprak ile Ağrısız Hayat'ta farkındalık yaratacak hareketler:
Temizlik yaparken sakatlanmayın
Mutfakta iş yaparken bunları sakın yapmayın!
Uzman Fizyoterapist ve Kayropraktik Uzmanı Mehmet Toprak kimdir?
İstanbul Bilim Üniversitesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümünden mezun olduktan sonra Bahçeşehir Üniversitesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümünden Yüksek Lisansını tamamlamıştır. Şu an aynı üniversitede öğretim görevlisi olarak da çalışmaktadır. Boyun kaynaklı baş ağrıları üzerine doktora çalışmalarına devam etmektedir. Kayropraktik biliminin ülkemizde akademik düzeyde eğitiminin başlatılmasının öncülerinden olmuştur. Ayrıca @kayropraktik kullanıcı adı ile yüzbinlerce insanın omurga sağlığı hakkında farkındalığını arttıracak sosyal medya içerikleri de üretmektedir. Özel bir hastanede Fizyoterapi ve Kayropraktik kliniğinin kurucusu olarak halen görev almaktadır. Bilimsel dergilerde akademik çalışmaları yayınlanmaktadır.