Belkide mimarlık fakültesini yeni kazanan arkadaşların en çok merak ettiği ve alışmakta zorlandığı şey jüri olabilir. Jüriler şimdiye kadar alışık olunmayan bazı niteliklere sahip olduğu için göze korkutucu gelebilir. Bu bölümde jüri nedir, farklı jüri tipleri nelerdir, jürilerde nasıl bir değerlendirme olur bu konular üzerine konuşacağız.
Daha önce ki bölümlerde bazı temel kavramları açıklamıştım. Mimarlık fakültesinde ki eğitim düzeninde haftalık olarak performans sergilememiz gereken dersler var. Yani bazı bölümlerde olduğu gibi sadece vize ve final haftası değil sürekli olarak çalışmalarda bulunduğumuz stüdyo derslerine sahibiz. Bu derslerin ana kriterlerinden birisi haftalık olarak performansların notlandırılması ya da öğrencinin performansını hatırlatacak değerlendirmelerin not alınması. Stüdyo dersleri format olarak bir çok dersten ayrılsa da dönem sonu notlandırmalarında yine vize ve final notuyla değerlendirilir. Bu noktada hocalar vize jürisi ve final jürisi yaparlar. Tabi ki isterlerse ara jüriler de ekleyebilirler. Genel olarak jüriler bizlerin not aldığı ya da anlık başarı durumunun değerlendirildiği sınavlardır.
Jüri kelime anlamı olarak seçici kurul olarak tanımlanır. Aslında mimarlık fakültesinde ki jürilerde bu açıklamadan uzak değildir. Jüriler dönem içersinde yapılan çalışmaları değerlendirir, notlandırır. Bazı istisnalar haricinde bir sunum üzerine gerçekleştirilir. Öğrenci arkadaşlar kendilerine verilmiş istenenler listesine bağlı kalarak jürilere hazırlanır ve çalışmalarını jüriye teslim ederler. Jüri günü geldiğinde ise fakültenin akademik kadrosuna bağlı olarak bazen tek bir hocaya, bazen ise birden fazla hocaya çalışmalarını sunarlar. Hatta bazen misafir jüri üyelerine dahi sunum yapılır. Her hoca kendi kriterlerine göre projeyi değerlendirir ve notlandırır. Nitekim sizlerin vize ve final notlarınız bu sunumlara hazırlanmanıza ve sunum esnasındaki performansınıza göre belirlenir.
Stüdyo dersinizi yöneten hocaya, projeye ya da beklentilere göre birbirinden farklı jüri tiplerinde değerlendirilebilirsiniz. Bizler öğrencilik hayatımızda bu ayrımları açık jüri, yarı açık jüri ve kapalı jüri şeklinde isimlendirmiştik. Resmi olarak böyle isimlendirme bulunmasa da hoclarınız genellikle bu jüri tiplerinden birisini seçecektir.
Jüri günü geldiğinde ya sınıf sıralamasına göre ya da gönüllülük esaslı olarak paftalarımızı (Çalışmalarımızı) stüdyolarımıza asarız. Açık jüri dediğimiz jüri tipinde hem hocalarınıza hem de sınıf arkadaşlarınıza sunum yaparsınız. Hocalar ise sizlere çalışmalarınız hakkında sorular sorar. Gerekiyorsa eleştirir, gerekiyorsa da över. Yarı açık dediğimiz jüri tipinde ise sadece jüri üyelerine sunum yaparsınız ve yine aynı şekilde soru-cevap şeklinde ilerler. Sınıf arkadaşlarınıza sunum yapmazsınız. Kapalı jüride ise çalışmalarınızı sunmazsınız. Hocalar çalışmaları inceler ve notlandırır. Açıkcası en zorlayıcı jüri tipi budur. Çalışmanızın anlatıma gerek kalmadan kendisini açıklaması beklenir. En az rastladığım jüri tipi kapalı jüri olmasına rağmen meslek hayatına en yakın değerlendirmeyi de kapalı jüriler sağlar. Çünkü her zaman sözlü bir sunum yapmak mümkün değildir.
Jüri sunumları yine hocalarımızın tercihine göre şekil değiştirebilir. Projeye ya da beklentiye göre misafir jüri üyeleri de sunumlara davet edilebilir. Bunların hepsine hazırlıklı olmakta fayda var. Jürilerde ki değerlendirme kriteri ne kadar o anki performansınıza bağlı olsa da daha önceki çalışmalarımızla birlikte değerlendirilir. Jüriye kadar çok iyi performans sergileyip jürimiz kötü geçebilir ve buna rağmen iyi bir not alabiliriz. Jüriye kadar hiç çalışmayıp jüride çok başarılı olsak bile istediğimiz notu alamayabiliriz. Elbette bu söylediklerim yazılı bir kural değil fakat bugüne kadar tecrübe ettiklerim ve duyduklarım hep bu doğrultudaydı.
Sonuç olarak jüriler bizler için vize ve final notundan çok daha fazlası, mesleğe hazırlık ve kişisel gelişim için oldukça önemli ve zorlayıcı konumda. Yorgunluk, heyacan, mutluluk, üzüntü her türlü hissiyatı sizlere yaşatacak olan jürilerin en can alıcı noktası eleştiri kavramı. Bir sonra ki yazımda projelerimiz neden eleştirilir bunun üzerine konuşacağız. O bölümde görüşmek dileğiye.