Ana Sayfa Dünya İngiliz istihbarat raporlarına göre Atatürk.. Tehlikeli biri ve zıtları desteklenmeli
Dünya
İngiliz istihbarat raporlarına göre Atatürk.. Tehlikeli biri ve zıtları desteklenmeli
By
OM2
-
10 Kasım 2019
0
Facebook
Twitter
Pinterest
WhatsApp
Bundan 100 yıl önce hazırlanan İngiliz istihbarat raporları, Gazi Mustafa Kemal Atatürk hakkında bilgi toplama faaliyetlerinin, Mayıs 1919’da Samsun’a gitmesinin ve daha sonra Anadolu’da çeşitli kongrelerle bir mücadele örgütlemeye başlamasının ardından yoğunlaştığını gösteriyor.
İngiliz istihbaratının 1919’un sonlarına doğru yaptığı ilk değerlendirmelerde, Mustafa Kemal ve Anadolu’da başlayan hareket “devrimci ve tehlikeli bir niteliğe sahip” olarak tanımlanırken, zıtlarının desteklenmesi ve rakibi olan hareketlerin bir araya gelmesinin teşvik edilmesi gerektiği belirtiliyor.
BBC Türkçe, British Library’de yer alan, İngiliz devletine ait artık gizliliği kaldırılmış istihbarat raporlarına ve resmi belgelere ulaştı. Belgeler, Ekim ile Aralık 1919 arasındaki üç aylık dönemde, Türkiye’deki İngiliz yetkililerin Londra’daki makamlara Mustafa Kemal ve Anadolu’daki henüz yeni yeni örgütlemeye başladığı hareketle ilgili gönderdiği raporları ve yaptıkları ilk değerlendirmeleri kapsıyor.
Belgelerde, mütareke döneminde İstanbul’da bulunan İngiltere Yüksek Komiserliği, istihbarat memurları ve ordu komutanlarının, Londra’daki Savaş Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığı’na gönderdiği raporlar yer alıyor. Raporlarda, o dönem Türkiye’de bulunan İngiliz yetkililerin, Anadolu’da henüz yeni yeni örgütlenmeye başlayan milli mücadelenin halkın desteğini toplamaya başladığı ve Osmanlı İmparatorluğu’nun kaderini belirleyecek olan anlaşmanın ağır şartlar dayatması halinde silahlı mücadeleye geçebileceği uyarıları yapılıyor.
İngilizlere göre, Anadolu’da örgütlenen milli mücadele İzmir’in işgaline doğan tepkiyle beslenerek, giderek daha güçlenen bir yapılanma haline geliyor. Söz konusu belgelerin hazırlandığı dönem, 1918 yılında Birinci Dünya Savaşı sonrasında kazanan İtilaf Devletleri’nin Osmanlı İmparatorluğu ile imzaladığı Mondros Mütarekesi’nin bir yıl sonrasını kapsıyor.
Bu bir yıllık zaman diliminde Mustafa Kemal, 19 Mayıs 1919’da Osmanlı ordusuna mensup bir müfettiş olarak Samsun’a ulaşıyor ve önce Amasya Genelgesi’nin yayınlanmasını sağlıyor, ardından da Sivas ve Erzurum Kongreleri’ni topluyor. Haberin Devamı..