Toplumsal sınıflar halinde yaşayan, ortaklaşa çalışan ve aralarında kesin bir iş bölümü bulunan tek canlı türü sadece insan değildir. Karıncalar ve arılar âlemi de sosyal sınıflar halinde yaratılmışlardır. Hatta öyle ki bu karınca ve arılar âleminde şaşılacak derecede enteresan ve biz insanlara örnek olabilecek davranışlar sergilenmektedir. İşte bu davranışlardan biri de “sosyal izolasyon”dur.
Dr. Şahin Bey
Toplumsal sınıflar halinde yaşayan, ortaklaşa çalışan ve aralarında kesin bir iş bölümü bulunan tek canlı türü sadece insan değildir. Karıncalar ve arılar âlemi de sosyal sınıflar halinde yaratılmışlardır. Hatta öyle ki bu karınca ve arılar âleminde şaşılacak derecede enteresan ve biz insanlara örnek olabilecek davranışlar sergilenmektedir. İşte bu davranışlardan biri de “sosyal izolasyon”dur. Malumunuz, şu günlerde uzmanlar tarafından koronavirüs salgınından korunmak için hararetle sosyal izolasyon öneriliyor. Bakın bu işi karınca ve arılar milyonlarca yıldır nasıl başarı ile yapıyorlarmış gelin hep birlikte okuyalım.
Koloni halinde yaşayan bu canlılarda enteresan bir şekilde sosyal mesafeyi koruma stratejileri görülmekte. Örneğin enfeksiyon taşıyan karıncalar, zamanlarının çoğunu yuvalarının dışında geçirirler ve koloninin diğer üyeleri ile etkileşimde bulunmaktan kaçınırlar. Arılarda ise larvaların enfekte oldukları bilgisi yuvadaki diğer arılara feromon salgısı ile haber verilir. Yuvadaki diğer arılar da bu larvaları yuva dışına çıkararak koloniyi salgından korurlar. Enfeksiyon taşıyan yetişkin arılar ise ilahi bir yönlendirme ile zengin antibiyotik içeriğine sahip bal ile kendisini tedavi etmeye çalışırlar.
Bu noktada en ilginç olan da nedir biliyor musunuz?
Yetişkin arılar iyileşemezlerse koloniyi korumak adına kendilerini yuvadan izole ederler. Enfeksiyondan ölen arılar ise görevli arılar tarafından yuvadan uzağa götürülerek korunma tedbirleri artırılır.
Böcekler dünyasında biz insanları hayrette bırakan bunun gibi pek çok akıllıca, bir amaca yönelik, planlı davranışlar vardır. Karınca ve arılardaki bir emir komuta zinciri olmadan gerçekleşen bu organize davranışları, içgüdü ismini takarak geçiştiremeyiz. “İçgüdü” ya da “dürtü” olduğu söylenen bu tip davranışların, biyoloji biliminde de doğuştan gelen davranışlar olduğu söylenir. Ve organizmanın türüne özgü ortaya çıkan ve bir amaca yönelik davranışlar olarak tanımlanır. Demek ki bu mucizevi davranışlara içgüdü demek aklı tatmin etmiyor. Bu durumda, sonsuz bir ilim ve zekâ gerektiren bu bilgileri ve işleri bu canlılara kim yaptırıyor?..
Gerçek şu ki, canlılardaki bunun gibi gizemli davranışları açıklamak için kullanılan “içgüdü” terimi, bu mucizevi davranışların sırrını çözmüyor. Yani bu; bir izah değil, bir isimlendirmedir sadece. “İçgüdü” ya da “dürtü”, canlılara doğrudan doğruya ilham edilen bilginin asıl kaynağını görmezden gelen ya da gizlemek isteyen inançsız bilim adamlarının uydurduğu sihirli kavramlardır.
Sonuç olarak, biz insanların asırlarca süren tecrübeler ile ancak elde edebildiği birçok davranışı, akıl ve şuurdan yoksun olan bu böcekler nereden ve nasıl öğrenmiş olabilirler? Ya bu akılsız hayvancıklar biz akıllı insanlardan daha üstün bir zekâya ve ilme sahipler; ya da onları sevk ve idare eden bir güç tarafından, genlerine kodlanan bir program çerçevesinde hareket ettiriliyorlar. Karınca ve arılarda akıl, şuur olmadığına göre, bu canlıları programlayan ve dürten, onlara neler yapacaklarını ilhamen öğreten bir güç olmalı… Akılsız canlıların akıllıca işleri ise, her şeyi sevkeden o gücü gösteriyor.
Son söz olarak; sağlığınız için sosyal mesafeyi koruyun.
Yazıyı paylaş:
Benzer İçerikler
Haziran 2012 426. Sayı
Nurlar'da Yirmiye Seksen Kuralı
Zafer Araştırma Grubu
Bediüzzaman Hazretleri, Risale-i Nur Külliyatı'nın pek çok yerinde matematiği mânâ-yı harfî noktasından…
Haziran 2017 486. Sayı
Yükün Arı İse...
Yüksel Karahan
Bir Hatıra
Ağustos 2019 512. Sayı
Arı Kovanında Temizlik Var!
Tarık Uslu
Bir arı kovanında ortalama 50 bin arının bir arada yaşadığı düşünülürse, içeride…
Haziran 2013 438. Sayı
Arı Kuşları
Prof. Dr. Volkan Tuzcu
Bu küçük kuşlar, minik cüsselerine rağmen birer yaratılış harikasıdır.
Ocak 2014 445. Sayı
Sosyal Psikolog Olarak Yunus Emre
Prof. Dr. Nevzat Tarhan
Yunus Emre’nin yaşadığı döneme baktığımızda onun sadece bir derviş, bir halk şairi,…
Ocak 2013 433. Sayı
Kul Hakkının Sosyal Boyutu
Prof. Dr. Alaaddin Başar
Maddenin ön plana çıktığı, menfaat kavgalarının hep maddede yoğunlaştığı bu dehşetli asırda,…
Yazarın Diğer Yazıları
Tümünü Göster
Haziran 2020 522. Sayı
“Sosyal Mesafe Kuralı”nı Arı ve Karıncalardan Öğrenelim
Dr. Şahin Bey
Toplumsal sınıflar halinde yaşayan, ortaklaşa çalışan ve aralarında kesin bir iş bölümü…
Mayıs 2016 473. Sayı
Kalp Dostu Çilek
Dr. Şahin Bey
Havaların ısınmasıyla rengârenk meyveler tezgâhlardaki yerini almaya başladılar. Rezzak-ı Kerîm, adeta bahar…
Kasım 2015 467. Sayı
Yılan Kabağının Dantelli Çiçekleri
Dr. Şahin Bey
Halk arasında ‘Yılan kabağı,’ ‘Çin salatalığı’ ya da ‘Çin yılan kabağı’ olarak…
Hakkımızda
BİLİM ARAŞTIRMA
KÜLTÜR SANAT DERGİSİ
Adres: Zafer Dergisi
Adapazarı, Sakarya, Türkiye
+90 (549) 505 60 01 - 02 - 03
Bizi Takip Edin
Bağlantılar
Anasayfa
Dergiler
Yazarlar
Abonelik
Hakkımızda
İletişim
MOBİL UYGULAMALARIMIZ
Güvenilir
Bu sayfa ile kullanıcı arasında transfer edilen tüm veriler, 128bit SSL ile şifrelenerek korunmaktadır.