''Bana cahil diyorsun, al sana işte cahilden de cahilim'' diyor. Barbarizmi bir hayat tarzı ve onur meselesi olarak benimsiyor.
Ağustos 2014'te yazılmış bir mektuptan.
''Agresif cehalet'' deyimini yanlış kullandım herhalde. Evliya Çelebi hiç saldırgan biri değil. Daha ziyade ''galiz cehalet'' demek lazım belki. Öylesine fahiş bir cehalet ki düz bilgisizlikle tevil etmek zor, sanki arkasında bir kasıt, bir tür meydan okuma var. Bilgiyle tedavi edilebilecek bir şey değil, bir tür tercih, ya da ruh hali.
Bu tür cehaleti mesela ilk devir Hıristiyan yazarlarında görürsün. Antik çağın alabildiğine sofistike, dünyevî, gerçekçi yazarları gider, yerine hurafe ile olguyu ayırt etmekten aciz, çocuk ruhlu bir takım safdiller gelir. Ayrıntıya girersen görürsün ki bu bir çeşit sosyal / sınıfsal tercihtir, bir meydan okumadır. ''Senin gerçekliğin, senin bilgi birikimin beni ilgilendirmiyor, seni topyekün reddediyorum'' diyor. ''Bana cahil diyorsun, al sana işte cahilden de cahilim'' diyor. Barbarizmi bir hayat tarzı ve onur meselesi olarak benimsiyor.
Bugün başta ''İslam'' olmak üzere çeşitli kisveler altında ortaya çıkan fenomeni de böyle yorumlamak lazım. Bir tür bilinçli cahilleşme. Cehalet yoluyla dünyaya meydan okuma. Aynı zamanda sınıfsal bir şey, bilgiyi tekeline almış görünen düzene karşı isyan.
Bir yönüyle iyimser olmaya çalışıyorsun. Bu denli cahil adamların hakikatle başa çıkmasına imkân yok, elbette yenilmeye maḥkūmdurlar diyorsun. Ama işin tuhaf ve acıklı tarafı, cehaletin sağladığı bir garip dokunulmazlık var: yenildiğini bilemeyecek kadar cahil olan adamı yenemezsin. Hakikati tanımamayı sanat haline getirmiş birini hakikat zeminine çekemezsin. Acemi satranççılar vardır, üç hamlede mat dersin, oynamaya devam ederler; sıkışınca tahtayı devirirler. Durum onu andırıyor.
Evliya Çelebi garibim, inşallahu teala Viyana'yı da alacağız hayaliyle yaşamış ve ölmüş. Viyana'yı ziyaret ettiği ve sosyal ve ekonomik gücünü ucundan da olsa gördüğü halde umudunu yitirmemiş. Ölümünden üç yıl sonra 1683'te nihayet denemişler. Öyle bir tokat yemişler ki Viyana'yla beraber Macaristan'ın tamamı ve Sırbistan'ın yarısı gitmiş. İki yüz sene o tokadın şokunu atlatamamışlar.
Bu iyimser senaryo. Yazık ki bugün dünyanın öncüsü olan ülkeler o dirayete sahip görünmüyor. 1683 Viyana'sından çok 390 ve 400'lerin Roma İmparatorluğu gibi duruyor.
10 yorum:
Adsız 9 Nisan 2017 11:32
"The illiterate of the 21st century will not be those who cannot read and write, but those who cannot learn, unlearn, and relearn" Alvin Toffler' den Blbu veciz ve vurucu aforizmayı paylaşmak istedim.
Yanıtla
Adsız 9 Nisan 2017 12:16
ben de aristotelesi ilk okuduğumda ilk kez evliya çelebi okuyan sevan nişanyan tepkileri vermiştim bu ne ya adam neler diyor bu kadar da yanlış bilgi üzerinden yorum yapılır mı styla. her metin eskimeye mahkum "farklı bir sosyal ve tarihi bağlam" içinde yazılmış bir metni verimli okuyabilmek bir metodolojik yaklaşım gerek yoksa 200 300 sene önce yazılmış hiçbir yazardan tam anlamıyla faydalanamayız aristo platon kant locke "batı" fikriyle rahatça özdeşleştirebildiğin hangi figür olursa olsun geçerli bu
Yanıtla
JediToSith 9 Nisan 2017 13:31
Yenemezsin fakat bunları kontrol edersin. Bugünün Avrupasının çokca saftirik olduğuna katılıyorum. Fakat Amerika (Trump demiyorum) ve Putin (Rusya demiyorum) öyle değil. Çift taraflı oyun oynanmaz bunlarla ve kaybetmeleri için, kaybettiklerini bilmelerine gerek yok bence. Denizaltılara yerleştirilen elektro rail gun'lar, boston dynamics ve darpa'da geliştirilen humanoid askerler bu hızla giderlerse 20-30 sene içerisinde yayılcaklar ve ordularda yerlerini alcaklar. Amerika'nın ve Rusya'nın milyonlarca kafasızı da ülkelerine doldurcaklarını da sanmam. Dün İsviçre'de olan İşid saldırısından sonra, Facebook'ta gazete haberlerine yazılan "iyi olmuş" yorumlarını ve yapılan likeları gördükten sonra, Avrupa'ya da saftirik olup almasınlar bunları ülkelerine dedim. Bunlar vahşi yani. Viking çağında yaşasan anlarsın da, Normanlar da vahşilermiş fakat yıl 2017 olmuş hala vahşilik devam.
Yanıtla
Yanıtlar
aslıroza 9 Nisan 2017 21:05
Saldırı isveçte gerçekleşti. Stokholm de. Otomatik yazım doğrulamanın gadrine uğradınız sanırım.
Yanıtla
onur demir 9 Nisan 2017 22:44
Çin üzerine ne düşünüyorsun sayın üstad,ABD'yi geçebilir mi?
Yanıtla
Yanıtlar
Adsız 13 Nisan 2017 18:46
nisanyan cin'i bilmez.
Yanıtla
Adsız 9 Nisan 2017 23:22
Eh, sizin de daha önce dediğiniz gibi, bilgili olmak uzun ve yorucu bir yolculuktur, işte bunun yerine cehaleti kültür olarak sahiplenip batılının himmeti ve hoşgörüsü ile yaşamak daha kolay geliyor mümin kardeşlerimize.
Yanıtla
Yanıtlar
Laedri 14 Nisan 2017 12:48
Aynen katılıyorum.
Yanıtla
Adsız 10 Nisan 2017 06:45
Kasıtlı cehalet çok yerinde bir tespit. Özellikle sağ popülizmin yükselişiyle gündeme gelen anti-entelektüalizm bu çerçevede ele alınmalı. "Alternative fact"lerin bu kadar gözde oluşu da bu yüzdendir: İnsanlar söylenenin yalan olduğunu bile bile inanmışcılık oynuyorlar. İşin garibi bu "role play" insanlara her iki kampa karşı müthiş bir politik güç veriyor.
Bunun yanında dünyanın düz olduğuna, yerçekiminin yalan olduğuna, neil armstrong'un aya çıkışının kurmaca olduğuna ciddi ciddi inanan insan kitlesini "cehaletin isyanı"ndan başka bir olguyla açıklamak pek mümkün değil sanırım.
Yanıtla
Laedri 15 Nisan 2017 01:59
Sevan hocayı yıllardır takip ederim, bu yazı şimdiye kadar belki de yazdığı en iyi siyasi analiz olmuş, hedefi tam onikinden vurmuş, ne var ki bütün yazıları bu kadar tutarlı değil.
Ben hep söylerim, AKP'nin yıllardır namağlup olmasının da sebebi budur, temelinde sınıf kavgasıdır, en dibinde maddiyat yatar. Ne demişler, biri yer biri bakar, kıyamet ondan kopar.
Yalnız sevan hocama şunu da hatırlatayım, o şuurlu tercih olan asi fakat agresif olmayan cehalet, artık peyderpey agresif cehalete dönüşüyor. Materyalistlerin ve en başta Marksistlerin ısrarla iddia ettiklerinin aksine, her şey de sınıf mücadelesi değildir; İdeolojik farklılıklar ve/veya menfaat uğruna da birbirleriyle aynı veya yakın seviyede olan sınıflar, birbiriyle çatışabilirler. Misal, Türkİslamcı-Kürdİslamcı, TürkSolcu-KürdSolcu, Sünni-Şii, AKP-Cemaat, El Kaide-IŞİD, AB(Almanya)-Britanya, Sovyetler Birliği-Çin Halk Cumhuriyeti vs...
Yanıtla
at April 09, 2017
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
No comments:
Post a Comment
Newer Post Older Post Home
Subscribe to: Post Comments (Atom)
Yazarınız
Sevan Nişanyan
Samos, Greece
View my complete profile
OKURLARDAN RİCA
Lütfen yorumlarınızı kısa ve öz tutun. Uzun yorumları kimse okumuyor.
Lütfen isim kullanın. Bir avatar edinin. Bir sürü 'Adsız'ın diyaloğu anlamsız oluyor.
Lütfen yorumlarınızda kimseye - hiç kimseye - hakaret etmeyin. Gerekirse ben ederim.
Dilediğim yorumu silme hakkım kutsaldır. Kimseyle paylaşmam.
Paranız varsa lütfen biraz gönderin. https://www.patreon.com/nisanyan
Translate
Sevan Nişanyan siteleri
Nişanyan Sözlük
Index Anatolicus - Türkiye yer adları sözlüğü
Türkiye Kişi Adları
Facebook
Twitter
Nişanyan Hotel - Şirince
Son Yorumlar
Arşiv
► 2021 (49)
► October (2)
► September (2)
► August (9)
► July (8)
► June (6)
► May (4)
► April (1)
► March (2)
► February (9)
► January (6)
► 2020 (60)
► December (5)
► November (5)
► October (3)
► September (4)
► August (5)
► July (4)
► June (5)
► May (3)
► April (6)
► March (6)
► February (7)
► January (7)
► 2019 (76)
► December (4)
► November (5)
► October (5)
► September (6)
► August (9)
► July (3)
► June (4)
► May (9)
► April (8)
► March (9)
► February (9)
► January (5)
► 2018 (95)
► December (2)
► November (8)
► October (10)
► September (13)
► August (4)
► July (6)
► June (8)
► May (13)
► April (4)
► March (12)
► February (7)
► January (8)
▼ 2017 (150)
► December (8)
► November (25)
► October (7)
► September (5)
► August (5)
► July (12)
► June (5)
► May (5)
▼ April (21)
Dilin böyle pabuç gibi olmalı
3 Mart 1924'te neler oldu? (1 - 2 - 3)
Ey nazlı jack
Christopher Hitchens, bir 1968 devrimcisinin anıları
Milli tarihi delik deşik edenler - 2
Yeni sağ neyin sağı
Ahmet Altan
Post - truth
Benim bedenim, kim karışır
Milli tarihi delik deşik edenler
Boyunduruk
Star Citizen
Doğu - Batı sorunsalına dair - 2
Türkiye nasıl Türkleşti?
En Şarkî Roma
Okuma ve izleme notları
Edward Said'in Oryantalizm eleştirisi
Sudan'ın kabileleri
Hitler
Tiberius
Çek defteri
► March (25)
► February (17)
► January (15)
► 2016 (18)
► December (9)
► November (1)
► September (2)
► August (1)
► July (2)
► June (2)
► May (1)
► 2015 (13)
► November (1)
► August (3)
► July (1)
► June (4)
► May (1)
► April (1)
► March (2)
► 2014 (26)
► December (1)
► November (3)
► October (4)
► August (1)
► July (2)
► June (4)
► May (6)
► April (5)
► 2013 (49)
► December (6)
► November (1)
► September (2)
► August (2)
► July (7)
► June (4)
► May (4)
► April (6)
► March (3)
► February (7)
► January (7)
► 2012 (34)
► December (4)
► November (5)
► October (5)
► September (6)
► June (2)
► May (1)
► March (4)
► February (3)
► January (4)
► 2011 (18)
► December (3)
► September (2)
► August (2)
► July (1)
► May (4)
► April (1)
► March (3)
► January (2)
► 2010 (2)
► November (1)
► April (1)
► 2009 (11)
► October (2)
► August (1)
► June (2)
► May (2)
► April (1)
► March (2)
► February (1)
► 2008 (2)
► November (1)
► October (1)
► 1992 (1)
► May (1)
Nelerden Söz Etmişiz
Abdülhamit (4) ahlak felsefesi (5) Alevi (2) Ali Nesin (2) arapça (14) Armağanşah (1) atatürk (24) Avşar (3) Beni Kureyza (1) Brezilya (3) Codex Cumanicus (1) Constantinus Africanus (1) cumhuriyet (15) Deniz Gezmiş (1) Dersim (2) devlet (6) dil (8) Dil Devrimi (1) dinler tarihi (2) Edward Said (2) eğitim (4) Erdoğan (2) Eski Türkçe (1) Ezengül (1) felsefe (6) feminizm (3) gençliğe hitabe (1) Göktürkler (1) Grönland (1) hakikat (3) Hakkari Beyleri (1) hikmet incileri (1) İncil (2) Index Anatolicus (29) inönü (1) İsmet İnönü (3) ılımlı İslam (1) kavanoz (1) kemalizm (4) Kristof Kolomb (1) Lampedusa (1) liberalizm (10) Marx (3) medeniyet (6) Mevlana (1) Murat Bardakçı (2) müzik (5) Nasturi (1) Oğuz (6) Osman Kavala (3) özgürlük (9) PKK (4) Reşidüddin (1) roman (6) Saatgeri (1) Sedat Laçiner (1) Sevr (2) soykırım (11) Stalin (5) Tanzanya (1) tarih (6) Tazarruname (1) TSK (3) Ümit Kardaş (2) Zanzibar (2) zerdüşt (1) Zülkarneyn (1)