Tarihöncesi insanları tarım yapmaya iten biranın cazibesi miydi? Çin’de ele geçirilen arkeolojik deliller, bölgedeki ilk çiftçilerin darı ve diğer tahılları alkollü içeceklere dönüştürmek için iki farklı yol geliştirdiklerini ortaya koyuyor. Bu da alkolün o dönemde ne denli önemli olduğunu gözler önüne seriyor.
Doğu Çin’in Zhejiang eyaletinde bir işçi içinde pirinç şarabı bulunan küpleri kontrol ediyor.
Standford Üniversitesi’nden Li Liu ve meslektaşları, Çin’in kuzeyindeki iki erken tarım alanında gün yüzüne çıkarılan 8000 ila 7000 yıllık çömlek kırıkları üzerindeki kalıntıları analiz etti. Her iki alanda da kalıntıların bir kısmı fermantasyon sonucu oluşan fiziksel hasara benzer izler taşıyan tahıl kaynaklı nişasta parçacıkları içermekteydi.
Tahıldan bira yaparken karşılaşılan temel zorluklardan biri nişastanın mayalanabilir şekerlere dönüştürülmesi. Liu ve meslektaşları antik bira üreticilerinin bunu yapabilmek için iki farklı yöntem kullandığını belirtiyor.
(Alkol Tüketimi Primat Evrimini Şekillendirmiş Olabilir)
Lingkou alanında rastlanan kalıntılardaki fitolitler (bitkiler üzerindeki mikroskobik boyutlu parçacıklar) bira üreticilerinin tahıl tanelerini öylece yeşermeye bıraktıklarını gösteriyor. Bu işlem şeker oluşumunu sağlıyor. 300 kilometre batıda yer alan Guantaoyuan alanında bulunan kalıntılardaki fitolit ve mantar karışımı ise bir başka yöntem daha olduğunu ortaya koyuyor.
Arkeologlar, buradaki bira üreticilerinin, qū olarak bilinen, küflenmeye bırakılmış tahıllardan yapılan bir “fermantasyon başlatıcısı” kullanarak nişastanın çözünmesine zemin hazırladığını söylüyor. Qū, tahıl şarabı ve alkol üretmek için günümüzde hala kullanılıyor.
Bu çömlek kaplar besin ve içecek izleri bulmak için analiz edilmiş.
Liu’nun belirtiğine göre her iki alanda da ele geçirilen deliller bu iki farklı fermantasyon yönteminin tarihinin Doğu Asya’daki tarım faaliyetlerinin erken dönemlerine kadar geriye uzandığını gösteriyor.
Pennsylvania Üniversitesi Arkeoloji ve Antropoloji Müzesi’nden Patrick McGovern, incelemeler sonucu elde edile sonuçların heyecan verici olduğunu belirterek qū’nun kökeninin özellikle son zamanlarda çokça tartışıldığını söylüyor. Qū’nun kökeni geleneksel olarak Çin’in yaklaşık 3700 yıl önce başlayan Shang Hanedanı’na dayanıyor. Ancak McGovern’a göre qū’nun ne zaman kullanılmaya başlandığı o dönemde bile belirsiz.
Bal birası
Guantaoyuan’daki bira üreticilerinin gerçekten qū kullandığına dair daha güçlü kanıtlar görmek isteyen McGovern 2004 yılında meslektaşlarıyla yaptığı çalışmada Çin’in merkezindeki 9000 yıllık bir alanda, fermente edilmiş içeceklere dair daha erken deliller rapor ettiğini belirtiyor.
Çalışmaya göre buradaki bira üreticileri pirincin yanı sıra bal ve meyve de kullanmış. Bal ve meyve mayalanabilir şeker bakımından zengin olmakla kalmıyor aynı zamanda fermantasyonu gerçekleştiren (tahıllarda bulunmayan) mayaları da doğal olarak içerisinde barındırıyor. Guantaoyuan’daki üreticiler tahıllar kadar bal ve meyve de kullanmışsa fermantasyonun başlaması için qū kullanma ihtiyacı da ortadan kalkmış oluyor.
(Alkolle Olan 9.000 Yıllık Gönül Bağımız)
Yapılan bu yeni çalışmada alkollü içeceklerin erken tarım kültürleri için ne denli önemli olduğu vurgulanıyor. Liu, evcilleştirilmiş pirincin yayılışının, pirincin bu tür içeceklerdeki kullanımı sayesinde artmış olabileceğini söylüyor. “Alkolün ziyafetlerde sunulması bazı insanların yüksek toplumsal statülere ulaşmasına ve başkalarıyla müttefiklik kurmasına yardımcı oluyordu.”
Alkollü içeceklerin insanları tarıma geçmeye teşvik ettiğini düşünen McGovern, “Tarımsal faaliyetler sonucu üretilen yüksek miktarda tahıl depolanıp tüm yıl boyunca biraya veya ekmeğe dönüştürülüyordu. Bira daha çok arzulanan bir ürün olabilir ne de olsa ekmekte alkoldeki gibi, toplumsal ve dini sebepler dolayısıyla son derece önemli olduğunu düşündüğüm, zihin değiştirici bir etki yok” diyor.
New Scientist. 3 Haziran 2019.
Yorumlar
Bu haberi paylaş:
1k
Paylaşım
FacebookTwitterWhatsapp
TelegramTumblrLinkedinFlipboardReddit
Ege Üniversitesi Mütercim Tercümanlık bölümü mezunu. Arkeoloji ve özellikle sanat tarihini çok seviyor.	
Etiketleralkolbiraçinçömlekfermantasyonmayalamatarım	
Bunlar da ilginizi çekebilir...
1.300 Yıllık Cinayet Kurbanının Soyguncu Olmadığı Anlaşıldı
Çin’de Bulunan Binlerce Yıllık Mumyaların Kökenleri Keşfedildi
Antroposen Dönemin Kökleri Tropikal Ormanlarda Bulunabilir
You must be logged in to post a comment	Login	
Son Haberler
Asena Esen Kaya | 4 Aralık 2021
Geçmişte Ortadan Kaybolan Değişik Köpek Irkları Var mı?
Yaren Kırdök | 4 Aralık 2021
Sehpa Olarak Kullanılan Mozaik, İmparator Caligula’ya Ait Çıktı
Arkeofili | 4 Aralık 2021
Mexico City’de İlginç Bir Aztek Sunağı Ortaya Çıktı
Erman Ertuğrul | 3 Aralık 2021
3.6 Milyon Yıllık Ayak İzleri, Bilinmeyen İnsan Atasına Ait Çıktı
Arkeofili | 3 Aralık 2021
İtalya’da 11 Dinozordan Oluşan Sürünün Fosilleri Keşfedildi
Türkiye
Arkeofili | 2 Aralık 2021
Zerzevan Kalesi’nde 1.600 Yıllık Kemik Flüt Bulundu
Erman Ertuğrul | 25 Kasım 2021
Magnesia Antik Kenti’nde Zeus Tapınağı Ortaya Çıkartıldı
Arkeofili | 23 Kasım 2021
Karabük’teki Antik Kentte 1.800 Yıllık Demir Maske Bulundu
Listeler
Arkeofili | 30 Kasım 2021
2021 Kasım Ayının En Önemli 10 Arkeoloji Haberi
Arkeofili | 21 Kasım 2021
Quiz: Bu Yapılar Yaşayanlar için mi, Ölüler için mi İnşa Edildi?
İpek Kırömeroğlu | 6 Kasım 2021
Antik Roma’nın 8 Güçlü Kadın Figürü
Arkeofili
Türkiye’den ve dünyadan güncel haberler, kapsamlı dosyalar, röportajlar ve listeler sunarak; arkeolojiyi, uzaktan ya da yakından ilgili insanlara anlatmak, sevdirmek ve Türkiye'de arkeoloji bilimi ile kültür varlıkları için farkındalık yaratmak üzere kurulmuş bir arkeoloji oluşumudur.