Bu madde, Vikipedi biçem el kitabına uygun değildir. Sayfayı Vikipedi standartlarına uygun biçimde düzenleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. Gerekli düzenleme yapılmadan bu şablon kaldırılmamalıdır. (Kasım 2019)
Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı
Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı'nın yeri
Yer
Ülke
Azarbeycan, Gürcistan, Türkiye
Genel istikameti
Doğu-güney-batı
Başlangıç
Bakü (Sangaçal Terminali), Azarbeycan
Geçtiği yer
Tiflis Gürcistan, Erzurum Türkiye, Sarız Türkiye
Bitiş
Ceyhan, Türkiye
Birlikte çalışır
Güney Kafkasya Doğalgaz Boru Hattı
Genel bilgi
Tür
Petrol
Partnerler
BP, SOCAR, Chevron, Statoil, GIOC, TPAO, Eni, Total S.A., Itochu, Inpex, ConocoPhillips, Hess Corporation
Operatör
BP
Devreye alınması
2006
Teknik bilgi
Uzunluk
1.768 km (1.099 mi)
Maksimum deşarj
Her gün 1 milyon varil (160.000 m3) petrol
BTC Boru Hattı
Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Boru Hattı, 1.768 km uzunluğunda[1], Azerbaycan Bakü yakınlarındaki Sangaçal Terminali'nden gelen petrolü, Türkiye Akdeniz kıyısında Ceyhan deniz terminaline; Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye üzerinden geçerek taşıyan petrol boru hattı.[2]
Tüm uzunluğu boyunca gömülü olan boru hattının, (toplam uzunluğu 1.768 km), Gürcistan'da 249 km'si, Azerbaycan'da 443 km'si, ve Türkiye'de 1.076 km'si yer almaktadır. Boru hattının çapı Azerbaycan ve Türkiye genelinde 42 inç (106,68 santimetre). Gürcistan'da ise 46 inçtir (116,84 santimetre). Türkiye'de Ceyhan Deniz Terminali'ne doğru son bölümünde eğimden dolayı boru hattının çapı azalarak 34 inçe [3](86,36 santimetre) iner.
İçindekiler
1 Tarihsel gelişim
1.1 Sovyetler Birliği dönemi
1.2 Bakü - Ceyhan projesi
1.3 Rakamlarla BTC
2 Kafkaslar’ın geleceği
2.1 BTC petrol boru hattı açısından
2.2 Doğal kaynak sorunu
2.3 ABD Etkisi
2.4 Türkiye'deki kısmının genel verileri
2.4.1 Boru hattı inşaatı verileri
2.4.2 İstasyonlar inşaatı verileri
2.4.3 Terminal kıyı kesimi inşaatı verileri
2.4.4 Terminal deniz kesimi inşaatı verileri
3 Boru Hattı Hissedarları
4 50 Yılda 50 Eser
5 Ayrıca bakınız
6 Kaynakça
7 Dış bağlantılar
Tarihsel gelişim[değiştir | kaynağı değiştir]
Sovyetler Birliği dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]
Sovyetler Birliği döneminde, özellikle 1920 ve 1930’lu yıllarda izlenen Stalinci politikalar, Sovyetler Birliği genelinde birçok etnik alt grubun ortaya çıkmasına yönelikti. Özellikle Kafkaslar’da bu plan başarıyla uygulandı ve burada meydana getirilen siyasi istikrarsızlıktan faydalanan hep Rusya Cumhuriyeti oldu. Yönetimdeki etkin gücünü kullanan Rusya, enerji konusunda ülke içindeki kaynak kullanımını kendi lehine olacak bir şekilde planlamış ve uygulamıştı. Özellikle Hazar Denizi çevresinde üretilen petrol ve doğalgazın dünya pazarlarına çıkışını sağlayan boru hatları hep Rusya'dan geçiyordu. Böylelikle Rusya; Kafkasya ve Orta Asya’daki devletlerin enerji konusunda bağımsız hareket etme kabiliyetlerini büyük ölçüde sınırlamış oluyordu.
Azerbaycan petrol ve doğalgazının dünya pazarlarına çıkışı için alternatif bir yol aranması da yine Sovyetler Birliği dönemine, 1980'lerin sonuna rastlar. Bu sıralarda Sovyetler Birliği dağılma süreci içerisindedir ve birliği oluşturan ülkelerin her biri kendi yolunu çizmeye çalışmaktadır.
Bakü - Ceyhan projesi[değiştir | kaynağı değiştir]
1989 yılında, Ramco adlı İngiliz petrol şirketinin temsilcisi olan Steve Remp’in Bakü’ye gelmesiyle BTC hattının öyküsü de başlamış olur. Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi (ADPŞ), 1990 yılında Remp’ten Azeri petrollerinin Batı’ya pazarlanması amacıyla büyük petrol şirketleriyle temaslarda bulunmasını talep eder.[4] Remp öncelikle British Petroleum (BP) ile ilişkiye geçer. Hemen 1991 yılının başında Amoco isimli bir diğer petrol devi de devreye girer. Temmuz ayında Amoco firması Azeri isimli petrol sahasıyla ilgili hakları kazanır. Aynı yıl 30 Ağustos’ta Azerbaycan bağımsızlığını ilan eder. Bunun hemen ardından da Azerbaycan ile Ermenistan arasında Dağlık Karabağ sebebiyle çatışmalar başlar ve bu yüzden petrol konusundaki ilerlemeler bir süreliğine kesintiye uğrar.
1992 yılının sonuna doğru; ADPŞ, BOTAŞ, BP, Pennzoil ve Amoco arasında, Bakü’den Gürcistan’ın liman kenti Supsa’ya, Rusya’daki Novorosisk’e ve Türkiye’nin Ceyhan ilçesine uzanması muhtemel üç ayrı boru hattı üzerine araştırmalara başlanması konusunda bir anlaşma imzalanır. 1993 yılının 11 Haziran’ında Azerbaycan devlet başkanı Ebulfez Elçibey, Batılı birçok petrol firmasıyla petrol sahalarının geliştirilmesi amacıyla bir anlaşma imzalar. Fakat bundan tam bir hafta sonra 18 Haziran’da, Azerbaycan KGB eski şefi ve Brejnev dönemi Politbüro üyesi Haydar Aliyev tarafından bir darbe yapılır ve Elçibey sürgüne gitmek durumunda kalır.
Haydar Aliyev’in darbeden sonra petrol anlaşmasını iptal eder. Aradan bir yıldan fazla bir zaman geçtikten sonra, Eylül 1994’te, yüzyılın anlaşması olarak adlandırılan petrol anlaşması imzalanır. Bunun ardından, büyük petrol şirketleri kendileri için daha avantajlı olan hatlardan petrol sevkiyatına başlarlar. Bakü – Ceyhan hattı ise uzunca bir süre adeta unutulur.
Ekim 1998’de, ABD, Azerbaycan, Türkiye, Gürcistan, Kazakistan ve Özbekistan, imzaladıkları Ankara Deklerasyonu ile Bakü - Ceyhan boru hattına olan desteklerini ilan ederler.[5] Bu arada Amerikan hükûmeti BP’ye Bakü – Ceyhan hattı lehine yoğun bir baskı uygulamaya başlar. BP ise ısrarla bu projenin ekonomik olarak uygun olmadığını belirtir. Bu arada, Nisan 1999’da Bakü – Supsa boru hattı hizmete girer. Gürcistan, hattın güvenliğini sağlamak için elindeki bütün imkânları seferber eder. BP, Türkiye ile arasında yaşanan yoğun görüşmelerin ardından, Bakü – Ceyhan hattına destek verdiğini açıklar. Fakat bu hattın jeopolitik değil, ticarî bir proje olması konusunda ısrar eder.[6]
Bakü – Ceyhan ile ilgili en önemli gelişmelerden biri Kasım 1999’da İstanbul’da yapılan Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü konferansında yaşanır. Türkmenistan, Azerbaycan, Gürcistan, Kazakistan ve Türkiye devletlerinin liderleri, ABD Başkanı Bill Clinton’un da hazır bulunduğu imza töreniyle bu hattın arkasında durduklarını açıklarlar ve hattın ismi Bakü – Tiflis – Ceyhan olarak değiştirilir. Yine aynı konferansta, Bakü’den Erzurum’a uzanacak olan bir doğalgaz hattı konusunda da anlaşmaya varılır. Bu hatla Azerbaycan’a ait Şahdeniz bölgesinden doğalgaz taşınması planlanır.
Bu konferansın ardından BTC hattı ile ilgili konularda bir hızlanma yaşandı. Geçen süre içerisinde, petrol boru hattının yapımında gerekli her türlü ön çalışma yapıldı ve 10 Eylül 2003’te boru hattının inşasına başlandı. 17 Eylül 2002’de de Azerbaycan’ın Sangaçal yöresinde ilgili devletlerin başkanlarının katıldığı bir temel atma töreni yapıldı. 10 Haziran 2003 tarihinde altıncısı yapılan Üç Denizin Hikâyesi adlı konferansta, Türkiye Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer yaptığı konuşmada BTC hattının ne kadar önemli olduğunu bir kez daha vurgulayarak, bu hatta Kazakistan’ın da dahil edilmesi gerektiğini belirtti.
Rakamlarla BTC[değiştir | kaynağı değiştir]
Azerbaycan bütçesindeki toplam gelirin yaklaşık olarak %50’si petrol ihracından gelmektedir. Azerbaycan’ın toplam ihracatının %90’ı da petrol ve doğalgazdan oluşmaktadır. Petrol ve doğalgaza bu denli bağlı bir ülke için, bu ürünleri taşıyacak boru hatları da son derece önemli. Azerbaycan’ın Ermenistan’la yaşadığı problemler yüzünden, Bakü – Ceyhan boru hattının güzergâhı Gürcistan üzerinden geçerek uzamış ve toplamda 1760 kilometreyi bulmuştur.
Kullanılacak boruların çapları, Azerbaycan’dan başlamak üzere üç ülke içinde sırasıyla; 105, 115 ve 85 santimetre olacaktır. Yıllık 50 milyon ton kapasitesi olması beklenen hattın üzerinde 8 pompalama istasyonu bulunacak. BTC’ın planlanan toplam maliyeti 3 milyar dolar. Fakat bu rakamın 4 milyara kadar çıkabileceği tahmin ediliyor. BTC’ın ortaklarına baktığımızda ise şöyle bir tabloyla karşılaşıyoruz. ADPŞ %45, BP Amoco %25, Unocal [7]%7,48, Statoil %6,37, ENI Agip %5 ve TPAO %5 paya sahipler. Ceyhan’dan ilk petrol sevkiyatı, 2006 yılının haziran ayı içinde gerçekleşti.
Hazar bölgesindeki ispatlanmış petrol miktarı yaklaşık 34 milyar varil. Tahmin edilen ise 270 milyar. 2010 yılında bölgede günde 3,7 milyon varil petrol üretimi yapılacağı tahmin ediliyor. Topraklarında pek petrol bulunmayan Gürcistan da transit geçişten pay alarak ekonomisine ciddi katkılarda bulunmayı tasarlıyor. İlk beş yıl için varil başına 12 Cent alacak olan Gürcistan, sonraki 10 yıl için 14, ondan sonraki dönem için ise minimum 17 Cent [8] geçiş ücreti almaya hak kazanacak.
Kafkaslar’ın geleceği[değiştir | kaynağı değiştir]
Tıpkı Ortadoğu gibi son derece karışık ve karmaşık bir bölge olduğundan, Kafkasya ile ilgili öngörülerde bulunmak son derece zor ve riskli bir hal alıyor.[9] Kafkasya'da ABD stratejisi Orta Asya planlarından farklılık gösteriyor. Kafkasya'nın en zengin petrol yatakları siyasi ve ekonomik istikrar açısından bölgenin en güçlü devleti Rusya'nın sınırlarında yer alıyor. 2.Dünya Savaşı sonrasında başlayan ABD ve Rusya arasındaki uluslararası güçlülük rekabeti Kafkasya'nın geleceğini Orta Asya'nın durumundan farklı kılacaktır. Petrol ithalatının %50'sini Rusya'dan karşılayan Avrupa ve ABD bu nedenle Rusya'ya olan petrol bağımlılığını azaltabildiği takdirde koşullar değişecektir. Fakat bu konuda dünyanın bugün sahip olduğu en fazla petrol yatakları Latin Amerika'da Venezuela, Orta Asya'da Irak ,Kuzeyde ise Rusya'da yer almakta. Bu dağılım ABD'nin Venezuela'da karlı petrol şirketleri kuramaması nedeniyle şimdilik ABD'nin Rusya'yı ikame edebileceği başka bir bölgenin olmaması sonucu ile karşı karşıya bırakıyor. İki bölge arasındaki farklılık Orta Asya'ya da Rusya gibi ABD için karşı güç oluşturabilecek stratejik ve siyasal konuma sahip olan Türkiye'nin bu tanımdan çok uzak olmasıyla açıklanabilir.
BTC petrol boru hattı açısından[değiştir | kaynağı değiştir]
BTC petrol boru hattı 2006 yılında tam anlamıyla faaliyete geçti. Böylece hem Azerbaycan çıkarttığı doğal kaynakları satmaya başlayarak petrol gelirlerini arttırmaya başlayacak hem de Rusya’dan başka güçlü bir ihracat kapısı bulmuş olacak. Ayrıca, Azerbaycan petrolü Avrupa pazarına daha kısa bir yolla ulaşacağından, Ortadoğu petrolüyle rekabet eder hale gelecektir. BTC, anlaşma gereği kasasına girecek olan transit geçiş ödemeleri sebebiyle Gürcistan için de çok faydalı olacaktır. Böylece Gürcistan ekonomik açıdan biraz daha bağımsız olacak ve muhtemelen, üzerindeki Rus baskısını hafifleterek daha demokratik ve istikrarlı bir siyasi yapıya kavuşacaktır.[10][11] BTC hattına ev sahipliği yapan üçüncü ülke Türkiye de bu hattın meyvelerini yemeye başlayacaktır. Gürcistan gibi transit geçiş ücreti alacak olan Türkiye, bunun yanı sıra şu anda tamamen bağımlı olduğu Ortadoğu petrolüne de bir alternatif bulmuş olacaktır. Hazar’daki Azerbaycan kaynaklarına ek olarak, bu boru hatlarına Kazak ve Türkmenistan kaynakları da entegre edilebilirse, 1994 yılında bu hatla ilgili anlaşma imzalandığında konulan ad "Yüzyılın Anlaşması", gerçekten hakkını vermiş olacaktır.
BTC başarıya ulaşması gibi başarısız olma ihtimali de göz önünde bulundurulmalıdır. Hazar Denizi’nde Azerbaycan’ın payına düşen petrolün tahmin edilenden az çıkması, Kazak ve Türkmen kaynaklarının BTC hattına kanalize edilememesi, petrol fiyatlarında yaşanması muhtemel bir gerileme, Kafkasya’da meydana gelebilecek ciddi bir silahlı çatışma vs, BTC boru hattının verimli ve kârlı çalışmasını engelleyebilir.
Doğal kaynak sorunu[değiştir | kaynağı değiştir]
Ekonomilerini sadece, hasbelkader topraklarında bulunan petrol, doğalgaz, altın gibi doğal kaynaklardan elde ettikleri gelirlerin üzerine kurmuş olan ülkelerin geneline baktığımızda, gerek toplumsal gerekse siyasi ve iktisadî olarak pek de rahat etmediklerini görüyoruz. Ortadoğu ve Afrika’da bu duruma örnek oluşturabilecek birçok ülke bulunuyor. İran, Irak, Cezayir, Libya, Kuveyt vs ülkeler kâğıt üzerinde bakıldığında çok rahat şartlar altında yaşamaları gerekirken, bir türlü istenilen refah düzeyine erişemedikleri gibi, çok sayıda ciddi problemle de boğuşur durumdalar. Petrol ve doğalgazla zenginleşen Azerbaycan, Türkmenistan, Kazakistan ve dolaylı olarak kâra geçen Gürcistan gibi ülkelerde de yukarıda isimlerini saydığımız ülkelerdekine benzer problemler yaşanabilir. Böylece, zenginleşme umudu olarak görülen petrol ve doğalgaz, Orta Asya ve Kafkaslardaki devletler için adeta bir kara veba halini alacaktır. Bu duruma düşmemek için bölge ülkelerinin petrolden kazanacakları paraları son derece dikkatli kullanmaları ve ülke ekonomisindeki diğer sektörlerin de gelişmesinde kullanmaları gerekmektedir. Böylece ülke genelindeki ekonomik denge bir nebze de olsa korunmuş olacak ve doğal kaynaklarda yaşanabilecek herhangi bir dramatik değişim karşısında, kendilerini kurtaracak bir can simidi halini alacaktır.
ABD Etkisi[değiştir | kaynağı değiştir]
Irak petrolünü garanti altına almış olan ABD, Kafkaslardan gelecek olan petrolü ikinci planda düşünmeye başlayabilir. Böyle bir politika değişikliği en fazla Rusya’nın işine yarayacaktır. Rusya, ABD’nin bulunmadığı bir Kafkasya’da çok daha rahat hareket edebilir. Fakat bunun tam aksi bir gelişme daha muhtemel görünüyor. İran’daki rejimi sona erdirmeyi kafasına taktığı belli olan Obama yönetimi, bu ülkeyi çevreleme politikası izliyor. Bu amaçla, Gürcistan ve Azerbaycan gibi Kafkas ülkelerinde yeni askerî üsler kurma amacı güder. Rusya’nın gösterdiği tepkilere aldırmayan ABD, belki de Azerbaycan’ın NATO üyeliği konusundaki ısrarlarını yürürlüğe koyacak ve önümüzdeki senelerde Kafkaslardan NATO’ya yeni bir üye kazandıracaktır.
Türkiye'deki kısmının genel verileri[değiştir | kaynağı değiştir]
Toplam Hat Uzunluğu 1.075.366 m.
Boru Çapı 46” – 42” - 34”
Toplam Pompa İstasyonu Adedi 6 adet (4 adet Ana Pompa İstasyonu, 2 adet Pig İstasyonu)
Blok Vana İstasyonu Sayısı 51 adet
Toplam Kazı 15.580.540 m³
Toplam Dolgu 8.313.622 m³
Toplam Beton 112.000 m³
Toplam İşgücü 12.074 kişi
(doruk noktasında direkt iş gücü)
Boru hattı inşaatı verileri[değiştir | kaynağı değiştir]
Kullanılan Toplam Boru Uzunluğu 1.082.171 m.
Kullanılan Toplam Hat Borusu Sayısı 89.667 adet
Kullanılan Toplam Hat Borusu Tonajı 406.879 ton
Toprak İşleri Ekipmanları (Ekskavatör, dozer, grayder, vb.) 774 adet Boru Hattı Ekipmanları (Sideboom, paywelder, vb.) 846 adet Kaldırma ve Taşıma Ekipmanları (Vinç, TIR, kamyon, vb.) 671 adet
Toplam İşgücü 6.922 Kişi
Toplam Kazı 13.000.000 m³ (Sıyırma ve Hendek Kazısı)
Toplam Nebati Toprak Sıyırma 6.000.000 m³ (Ulaşım yolları dahil)
Toplam Hendek Kazısı 7.000.000 m³
Boru Çapı 46” (22 km) – 42” (929 km) – 34” (125 km)
Toplam Hat Borusu Kaynak Uzunluğu 589.000 m.
Fiber Optik Kablo (184 makara) 1.150.250 m.
İstasyonlar inşaatı verileri[değiştir | kaynağı değiştir]
Toplam Kazı 1.030.540 m³
Toplam Geri Dolgu 428.622 m³
Dökülen Toplam Beton 53.000 m³
Toplam Betonarme Demiri 6.005 ton
Toplam Boru İmalatı 82.281 çap-inç
Toplam İşgücü 2.149 Kişi
Terminal kıyı kesimi inşaatı verileri[değiştir | kaynağı değiştir]
Toplam Kazı 1.550.000 m³
Toplam Geri Dolgu 885.000 m³
Toplam Beton 59.000 m³
Toplam İşgücü 3.003 Kişi
Toplam Tank Çelik Plaka 20.850 adet
Tankların Toplam Depolama Kapasitesi 1.055.600 m³
Toplam Kaynak Uzunluğu 199.800 m.
Terminal deniz kesimi inşaatı verileri[değiştir | kaynağı değiştir]
İskele Uzunluğu 2.565 m.
İskele Toplam Kazık Uzunluğu 32.190 m.
İskele Toplam Kazık Tonajı 341.852 ton
Boru Hattı Hissedarları[değiştir | kaynağı değiştir]
BP (Birleşik Krallık): %30,1
State Oil Company of Azerbaycan (SOCAR) (Azerbaycan): %25
Chevron (ABD): %8,9
StatoilHydro (Norveç): %8,71
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) (Türkiye): %6,53
Eni/Agip (İtalya): %5
Total (Fransa): %5
Itochu (Japonya): %3,4
Inpex (Japonya): %2,5
ConocoPhillips (ABD): %2,5
Hess Corporation (ABD) %2,36
50 Yılda 50 Eser[değiştir | kaynağı değiştir]
İnşaat Mühendisleri Odası odanın kuruluşundan itibaren 50 yıl içerisinde ülkede gerçekleştirilmiş 50 büyük inşaat projesini bir jüri tarafından saptayarak bu projeleri 50 Yılda 50 Eser adı altında ilan etmiştir. Liste bölgesel kalkınma, binalar, ulaşım, hidroloji ve endüstri alt başlıklarını taşımaktadır. Bu proje de o liste içerisinde yer almaktadır.
Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]
Petrol boru hatları listesi
Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]
^ "Baku-Tbilisi-Ceyhan Pipeline" (İngilizce). BP resmi sitesi. 7 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Aralık 2011.
^ Bayatli, Tamam (23 Ekim 2006). "Tankers Finally Leave Ceyhan Port for World Markets". Azerbaijan International. Erişim tarihi: 1 Eylül 2014.
^ "İnç", Vikipedi, 11 Kasım 2020, erişim tarihi: 19 Kasım 2020
^ "Moscow Negative About Baku-Ceyhan Pipeline". Pravda. 13 Ocak 2004. Erişim tarihi: 30 Aralık 2007.
^ "Timeline of the Baku-Tbilisi-Ceyhan pipeline". Hürriyet Daily News. 13 Temmuz 2006. 24 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2016.
^ Baran, Zeyno (2005). "The Baku-Tbilisi-Ceyhan Pipeline: Implications for Turkey" (PDF). The Baku-Tbilisi-Ceyhan Pipeline: Oil Window to the West: 103-118. Erişim tarihi: 30 Aralık 2007.
^ "Unocal Corporation", Wikipedia (İngilizce), 11 Kasım 2020, erişim tarihi: 19 Kasım 2020
^ "Cent", Vikipedi, 1 Temmuz 2020, erişim tarihi: 19 Kasım 2020
^ Can Karpat (15 Eylül 2005). "Baku-Tbilisi-Ceyhan: Pipeline of Friendship or War?". Axis Information and Analysis. Erişim tarihi: 30 Aralık 2007.
^ Boland, Vincent (26 Mayıs 2005). "BTC pipeline the 'new Silk Road'". Financial Times. 7 Haziran 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2012.
^ "Sherman Joins Amendment to Block Funds For Railroad Route Bypassing Armenia". Bradsherman.house.gov. 14 June 2006. 17 October 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2012.
Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]
BTC Proje Direktörlüğü Web Sitesi22 Ocak 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
BTC Toplumsal ve Çevresel Yatırım Programları Web Sitesi
g
t
d
Bakü
Tarih
Bakü Uyezdi • Bakü Guberniyası • Bakü Sovyeti • Bakü Hanlığı • Bakü Komünü
Coğrafya
Yerleşim yerleri · İklim • Bakü Körfezi • Hazar Denizi • Abşeron Yarımadası • Bakü Takımadaları • Göller
Ekonomi
Alışveriş merkezleri · Bakü Limanı · Elet Serbest Bölgesi · Petrol Taşları · Bakü Petrolü
Kültür
Müzeler
Azerbaycan Ulusal Güzel Sanatlar Müzesi • Azerbaycan Ulusal Tarih Müzesi • Azerbaycan Edebiyatı Müzesi • Azerbaycan Halı Müzesi • Bakü Modern Sanat Müzesi
Turistik
yerler
Parklar · Bakü Kalesi • Bakü Ateşgahı · İçerişehir • Şirvanşahlar Sarayı
Anıtlar
ve
Heykeller
26 Bakü Komiseri Anıtı • Ana Harayı Anıtı •Füzuli Heykeli • Neriman Nerimanov Heykeli · Haydar Aliyev Heykeli · Rihart Zorge Anıtı · 20 Ocak Anıtı · Türk Askerleri Anıtı · Halklar Dostluğu Anıtı
Spor
ASK Arena • AZAL Stadyumu • Azersun Arena • Bakü Olimpiyat Stadyumu · Bakü Su Sporları Sarayı • Bakü Spor Sarayı • Dalga Arena • Tevfik Behramov Stadyumu · Tevfik İsmailov Stadyumu • İsmet Gayibov Stadyumu • Serhedçi İdman Kompleksi · Millî Jimnastik Arenası · MOİK Stadyumu • Bakcell Arena
Spor
Klüpleri
Bakü FK • Keşla FK • Şüvelan FK • Zire FK • Neftçi PFK
Yönetim
Rayonlar • Belediyeler · Bakü Valiliği (Liste)
Eğitim
Üniversiteler
Altyapı
Sağlık
Hastaneler
Ulaşım
Toplu taşımacılık · Haydar Aliyev Uluslararası Havalimanı · Bakü metrosu · Bakü tramvayı · Bakü banliyö demiryolu • Bakü Garı · Bakü Uluslararası Otogarı · Bakü – Tiflis – Kars demiryolu · Bakü füniküleri · BaküKart • Zabrat Havalimanı
Meydanlar
Azatlık Meydanı · Çeşmeler Meydanı • Devlet Bayrağı Meydanı
g
t
d
Azerbaycan konuları
Tarih
Antik Çağ
Kuruçay kültürü
Karaz kültürü
Leylatepe kültürü
Aratta
Kuti
Lullubi
Turukkiler
Manna Devleti
Atropatena
Albanya
Erken Çağ
Selçuklular
Şirvanşahlar Devleti
Sâciler
Salariler
Revvadiler
Şeddadiler
Yeni Çağ
İlhanlılar
Akkoyunlular
Karakoyunlular
Safevî Devleti
Afşar Hanedanı
Kaçar Hanedanı
Azerbaycan hanlıkları
Rus İmparatorluğu
20. Yüzyıl
Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti
Bakü Komünü
Merkezi Hazar Diktatörlüğü
Güneybatı Kafkas Geçici Hükûmeti
Aras Türk Cumhuriyeti
Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti
Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti
Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
Modern
Azerbaycan Cumhuriyeti
Karabağ Savaşı
Konular
Askerî
Ekonomi
Siyaset ve yönetim
Azerbaycan
Cumhurbaşkanı
Cumhurbaşkanı yardımcısı
Bakanlar Kurulu
Başbakan
Dış ilişkiler
İnsan hakları
LGBT hakları
Meclis
Ordu
Seçimler
Yargı
Anayasa
Anayasa Mahkemesi
Kolluk kuvvetleri
Siyaset
Kuvvetler ayrılığı
Siyasi partiler
Nahçıvan ÖC
Yüksek Meclis
Bakanlar Kurulu
Başbakan
Dış ilişkiler
İnsan hakları
Ordu
Seçimler
Yargı
Anayasa
Anayasa Mahkemesi
Kolluk kuvvetleri
Coğrafya
Adalar
Akarsular
Burunlar
İdari Yapılanma
Çevre sorunları
Dağlar
Göller
Şehirler
Körfezler
Yarımadalar
Jeoloji
İklim
Koruma alanları
Dünya Mirasları
Millî parklar
Yerler
Karabağ
Aran
Nahçıvan
Ekonomi
Bankalar
Merkez Bankası
Bankacılık
Para birimi
Sanayi
Şirketler
Tarım
Turizm
Ulaşım
Demiryolları
Havayolları
Havaalanları
Bakü metrosu
Petrol-Doğalgaz
Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı
Bakü-Supsa Petrol Boru Hattı
Bakü-Novorossiysk Petrol Boru Hattı
Toplum
Eğitim
Üniversite
Azerbaycan dili
Kültür
Resmi tatiller
Edebiyat
Müzik
Mimari
Sinema
Mutfak
Din
İslam
Hristiyanlık
Yahudilik
Zerdüştlük
Dinsizlik
Din özgürlüğü
Televizyon
Liste
Radyo
Gazete
Medya
Spor
Tiyatro
Demografi
Azerbaycanlılar
Azınlıklar
Diaspora
İran
Rusya
Gürcistan
Semboller
Arma
Bayrak
Kuruluş ilkesi
Ulusal marş
Azerbaycan portalı
g
t
d
Türkiye ekonomisi
Tarih
İzmir İktisat Kongresi
1948 Türkiye İktisat Kongresi
24 Ocak kararları
Gümrük Birliği Anlaşması
Endüstri ve ticaret
İnternet
Türk malı
Otomotiv
Serbest bölge
Sinema
Şarap
Türkiye merkezli şirketler listesi
Telekomünikasyon
Turizm
Tarım
Enerji
Hidroelektrik
Jeotermal
Nükleer
Rüzgâr
Güneş
Altyapı
Arap Doğalgaz Boru Hattı
Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı
Bakü-Tiflis-Erzurum Doğalgaz Boru Hattı
Güneydoğu Anadolu Projesi
Mavi Akım
Nabucco Doğalgaz Boru Hattı
Trans Anadolu doğalgaz boru hattı
Finans ve bankacılık
Borsa İstanbul
Merkez Bankası
Türk lirası (Madenî paralar · Banknotlar)
Makro-ekonomik veriler
Enflasyon
Tüketici fiyat endeksi
Üretici fiyat endeksi
Devalüasyon
Dış ticaret
İşsizlik
Kalkınma planı
Ekonomik krizler ve hamleler
2001 Türkiye ekonomik krizi
2006 yılı bütçe tablosu
2018-21 Türkiye döviz ve borç krizi
Kategori
Avrupa ekonomisi
Otorite kontrolü
VIAF: 239680925
WorldCat: viaf-239680925
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Bakü-Tiflis-Ceyhan_Petrol_Boru_Hattı&oldid=26446953" sayfasından alınmıştır
Kategori:
Azerbaycan'daki petrol boru hatları
Gürcistan'daki petrol boru hatları
Türkiye'deki petrol boru hatları
Azerbaycan ekonomisi
Gürcistan ekonomisi
Türkiye ekonomisi
Bakü
Tiflis
Ceyhan
Gizli kategoriler:
KB1 İngilizce kaynakları (en)
Vikipedi düzenle Kasım 2019
Webarşiv şablonu wayback bağlantıları
VIAF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
WorldCat tanımlayıcısı içeren Vikipedi maddeleri
Sayfa en son 22.33, 31 Ekim 2021 tarihinde değiştirildi.
Metin Creative Commons Atıf-BenzerPaylaşım Lisansı altındadır; ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak, Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.