Yer ve mekan fark etmeksizin; parkta, arabada, yolda, markette sürekli sorular soran çocuklara cevap vermekten yorulan, ne diyeceğini bilemeyen ya da bıkkınlığını açıkça dile getiren ailelere nasıl bir yol izleyeceklerine dair bu yazımız sizlere rehber olacak niteliktedir.
Öncelikle çocukların sorularını doğal karşılamak ile işe başlamalıyız. Gelişim dönemlerinin en belirgin özelliği ‘‘merak’’ duygusunun yansıması olarak gün içerisinde birçok soru ile karşımıza çıkan çocuklar, sordukları sorular ile yaşadıkları çevreyi, dünyayı anlamlandırmaya çalışıyor. Evet, yorgunsunuz, yemek yapmanız lazım, diğer çocuğunuzun ödevleri var, ev işleri birikti ya da arkadaşlarınız ile planınız var, sizi anlıyoruz. Tüm bu durumlara rağmen soru soran çocukların en büyük işinin bu olduğunu unutmamalıyız. Kendinizden yola çıkın bilmediğiniz bir konu hakkında soru sormuyor musunuz? Ya da araştırma yapma gereği duymuyor musunuz? Çocuğunuz okuma yazma bilmiyor ve tek başına araştırma yapabilecek gelişim özelliklerine sahip değil. Size sorduğu soruların ne kadar kıymetli olduğunun farkında mısınız? Tüm bu bilgilerin kaynağı onun için sizsiniz!
Peki bu sorular karşısında nasıl davranmalıyız?
Yüz ifadesi: çocuklar çok farklı sorular ile bize gelebiliyor. Bu yüzden çocuklar ne sorarsa sorsun, soru sizi ne kadar şaşırtır, mahcup eder ya da farklı duygulara sebep olursa olsun, yüz ifademizin yumuşak olmasına dikkat etmelisiniz. Çocuklar yüz ifadesinden: ‘‘Bu soruyu sormamam gerekiyordu ya da bu soru ile rahatsız ettim.’’ düşüncesine kapılabilir. Yüz ifadenizi doğal şekilde ayarlayarak iletişimi devam ettirmek çocuğun sorularının devamı gelmesi açısından önemlidir.
Ses tonu: çocukların soruları ne olursa olsun doğal ses tonunuz ile konuşmalısınız. Savunucu veya özür dileyici bir ses tonu kullanmamak gerekir. Çocuk soru sormanın özür dilenecek, utanılacak veya savunulması gereken bir durum olduğunu düşünebilir. Çocuğunuzu anladığınızı ve cevaplamak için istekli olduğunuzu, başka sorular sormasını teşvik etmesi için ses tonunuzu günlük konuşmalarınızda kullandığınız gibi kullanmalısınız.
Beden dili: çocuklarla konuşurken mutlaka çocukların göz seviyesine inerek onlarla göz teması kurulmalıdır. İletişim süresince telefon ile ilgilenmek, gözleri kaçırmak veya başka işlerle meşgul olmak çocuğa ‘‘Seni önemsemiyorum.’’ mesajı verebilir. Gereğinden fazla el kol hareketi yapmak veya tam tersi hareketsiz şekilde konuşmak çocuklarda “Konuştuklarımız kötü.” algısına sebep olabilir. Konuşmayı sürdürürken günlük jest ve mimiklerinizi kullanmaya özen göstermelisiniz.
Duygu Kontrolü: soruyu cevaplamadan, kendinize birkaç saniyelik fırsat yaratmak ve duygu kontrolünü sağlamak için “Merak ettiğin tam olarak nedir? Bunu anlarsam sana daha iyi cevap verebilirim.” benzeri cümleler aracılığıyla iletişim için zaman kazanabilirsiniz.
Başlangıç cümlesi: konuşmaya çocuğu cesaretlendirici bir cümleyle başlamak onun tekrar soru sormasını destekleyecektir. “Bu nerden çıktı şimdi? Bu nasıl soru?’’ gibi cümlelerin ardından çocuğa doğru bilgi verilse bile çocuğun ‘‘Ben yanlış bir şey yaptım. Soru sormasam daha iyi olacak.’’ gibi mesajlar alması kaçınılmazdır. Bu sebeple ‘‘Bana soru sorduğunda mutlu oluyorum, seninle araştırma yapmaktan keyif alıyorum. Bu konuda tam olarak neyi öğrenmek istersin?’’ gibi cümlelerle konuşmaya başlamak çocuğun yeni sorular sormasının, araştırma ve sorgulama becerisi kazanmasının önünü açacaktır.
Ortam: çocukların soruları saat ve mekan fark etmediğinden her ortam her konuyu konuşmak için uygun olmayabilir. Uygun bir ortam yaratabilmek ve sağlıklı bir iletişim kurabilmek için çocuğunuza bunu uygun bir dille belirtmelisiniz. Örneğin: ‘‘Soruların çok güzel ama şuan evimize alışveriş yapmalıyız, bana alışveriş için yardımcı olur musun? Eve gittiğimizde bütün sorularını cevaplayacağım.’’ şeklinde açıklamalar yaparak çocuğa dönüt verilmelidir.
Net olmak: çocuğunuz ne soruyorsa o soruyu detay vermeden cevaplayarak daha sağlıklı bir iletişim kurabilirsiniz. Açık ve net bir açıklama yapıp “Başka sormak istediğin bir soru var mı? Aklına başka bir soru gelirse tekrar sorabilirsin.” gibi cümleler kurmak, süslü kelimeler kullanmadan ve detaylandırmadan konuşmak çocuğun bilişsel gelişimi açısından en doğru yaklaşım olacaktır.
Sorular hakkında fikrimiz olmadığında ne yapmalıyız?
Çocuklar 0-6 yaş aralığında bir yetişkine kıyasla çok daha fazla yaratıcıdır. Sordukları her soru hakkında bilginiz olmayabilir fakat onlara dürüst olmalısınız. Çocuklarınıza cevap veremediğinizde kendinizi kötü hissetmeyin. Onlara yanlış bilgi aktarmak yerine; ‘‘ Çok güzel bir soru, ben de çok merak ettim. Birlikte araştırma yapalım mı? Bu konu hakkında kitaplar alalım mı? Bence çok keyifli olacak.’’ şeklinde cevaplar vermek çocuğunuzun öğrenme isteğini teşvik edecektir. Üstelik çocuğunuzla araştırma yapmaktan keyif aldığınızı ona yansıtmak, beraber öğrenmek için çocuğu teşvik edecektir.
Çocuk yetiştirmek gerçekten dünyanın en zor işi, size hak veriyoruz. Odaklanmanız gereken çocuğunuzun soru sorarken yaşadığı heyecanı kaybetmemesi, sorgulamaya devam etmesi ve öğrenmeyi öğrenmesidir. Çağımızın gereği bilgilere ulaşmak ve kalıcılığını sağlamak için sorgulayıcı bireyler olmalıyız. Çocukların sordukları sorulardan keyif almaya bakıp araştıran bir birey yetiştirirken sizin başrol olduğunuzu unutmayın.
KAYNAKÇA
https://www.hurriyet.com.tr/aile/yazarlar/merve-mercan/cocuklarin-ilginc-sorularina-nasil-cevap-vermeli-426343
https://www.milliyet.com.tr/cumartesi/merak-eden-cocuklara-nasil-cevap-vermeli-2052827
GÖRSELLERİN KAYNAKÇASI
https://arlingtonmartialartscenter.com/your-childs-future-is-waiting-will-they-be-ready/
https://cdn.pixabay.com/photo/2017/09/18/11/14/school-2761394__480.jpg
Elif Keskin
Okul Öncesi Öğretmeni
Bugüne Kadar Toplam 1,569 Görüntülenme, (Bugün) 2 Görüntülenme
Tags:#aile#anne#çocuk#ebeveyn#Eğitim#ElifKeskin#gelişim#iletişim#psikolektifçocuk#soruslider
25
İlgili Makaleler
EBEVEYNLERİN “YEMEK YE!” BASKISI
psikolektifcocuk 22/10/2021
Çocukluk Çağı Mastürbasyonu
psikolektif 26/02/2020
Previous Post
HİSSİYAT KÖRLÜĞÜ; KENDİNE VE ÇEVREYE YABANCILAŞMA
Next Post
Duygusal yaralardan bedensel duyumlara bir yolculuk: Bağımlılık
Archives
Aralık 2021
Kasım 2021
Ekim 2021
Eylül 2021
Ağustos 2021
Temmuz 2021
Haziran 2021
Mayıs 2021
Nisan 2021
Mart 2021
Şubat 2021
Aralık 2020
Kasım 2020
Ekim 2020
Eylül 2020
Ağustos 2020
Temmuz 2020
Haziran 2020
Mayıs 2020
Nisan 2020
Mart 2020
Şubat 2020
Ocak 2020
Aralık 2019
Kasım 2019
Ekim 2019
Ocak 2019
Ekim 2018
Mayıs 2018
Aralık 2017
Ekim 2017
Eylül 2017
Ağustos 2017
Haziran 2017
Mayıs 2017
Nisan 2017
Mart 2017
Şubat 2017
Ocak 2017
Aralık 2016
Kasım 2016
Ekim 2016
Eylül 2016
Ağustos 2016
Temmuz 2016
Haziran 2016
Ocak 2016
Ayın Akademik Kitabı
Ayın Filmi
Ayın Çocuk Kitabı
Ayın Tiyatro Oyunu
Ayın Edebi Kitabı
Psikolektif Dergisinde Bu Sayı – BAĞIMLILIK
Categories
Arşiv (11)
Derinlemesine Analiz (2)
Film – Kitap İnceleme (52)
HERKES İÇİN PSİKOLOJİ (4)
Persona (9)
Psikogündem (85)
Psikokuram (74)
Psikolektif + (13)
Psikolektif Çocuk (75)
Psikolektif Dergisi (16)
Psikososyal (46)
Serbest Kürsü (128)
Uncategorized (1)
ÜniPsikolektif (99)
BİZ KİMİZ
Biz Kimiz
Son Paylaşımlar
Psikolektif + – Sayı – 13
SÜRDÜRÜLEBİLİR ÇEVRE EĞİTİMİNDE ÇOCUK
SOSYAL HİZMET UZMANLARININ ACEMİ BİRLİĞİ: ÖZEL BAKIM MERKEZLERİ
PSİKANALİZİN VELİAHTI: ANALİTİK PSİKOLOJİ
ÖZ ŞEFKAT NE DEĞİLDİR?
Ziyaretçi İstatistikleri
Bugüne Kadar Toplam 1,570 Görüntülenme, (Bugün) 3 Görüntülenme
YAYIN İLKELERİ
Yayın İlkeleri
İstatistikler
599 Articles
4 Author
İLETİŞİM
Görüş ve önerileriniz için:
psikolektif@gmail.com
psikolektifdergisi@gmail.com adreslerine mail gönderebilirsiniz.
Copyright © Psikolektif. Her Hakkı Saklıdır. Psikolojik Danışman Enes Öcal'ın katkılarıyla hazırlanmıştır.