Dünya çapında yaşadığımız salgın sürecinden beri artık hiç bir şey eskisi gibi değil. Okullarımızda nereyse iki yıldır düzenli olarak açık değil. Öğrenciler kendilerini birden korkuların ve endişelerin hakim olduğu bir durum karşısında buldular. Öğrenciler ve veliler açısından okula gitmeden evde eğitim oldukça zorlayıcı bir dönemdi.
Şimdi tekrar zil çaldı ve okullar açıldı. Yeni düzende okullu olmak, okula giden çocuğun velisi olmak heyecanla birlikte beraberinde kaygıyı da getiriyor.
Peki veliler okula tekrar dönüş sürecinde neler yapmalı? Nasıl davranmalı?
Veliler, salgın döneminde olduğumuzun ve okulların bazı tedbirlerle açılacağının farkında olmalıdır.
Anne-baba-çocuk iletişiminin çocukların davranış ve sosyal becerilerini doğrudan, dolaylı olarak da okula uyumunu etkilemektedir. Veli ve öğretmen çocuğa karşı farklı tutum ve farklı beklentiler içinde olduğunda çocuğa farklı iletişim mesajları gitmekte bu da uyum sürecini olumsuz etkilemektedir. Özellikle okula uyum sürecinde öğretmen ile ebeveyn arasında açık bir iletişim olmadığı takdirde çocuğun gelişimi ve öğrenmesindeki devamlılık olumsuz etkilenebilmektedir. Salgın dönemi gibi kriz dönemlerinde açık ve net verilen mesajlar öğrencide oluşabilecek kafa karışıklığını önleyecektir.
Veliler öncelikle salgın tedbirlerin nasıl uygulanacağı hakkında okul yöneticilerinden ve öğretmenlerinden bilgi almalıdırlar.
Öğretmenler ve veliler bu sürecin hiçbir evresinde panik havasına girmeden çocukların hem beden hem de ruh sağlıkları için birlikte tam bir uyum içinde hareket etmelidirler.
Uyum haftası dönemi çok iyi değerlendirilmelidir. Öncelikle okullara başladıkları ilk gün yaş gruplarına göre öğrencilere yüz yüze eğitimin bazı kurallar çerçevesinde yapıldığı, maske, sosyal mesafe ve temizliğe neden önemle uymamız gerektiği bu yeni süreçte gerek ders ortamında, gerekse ders dışı ortamda sıkça ve örneklendirerek anlatılmalıdır.
Öğrencilere oyun gibi birbirleriyle olan fiziksel yakınlaşmaların çok olduğu durumlarda bunu sağlıklı bir biçimde nasıl sağlamaları gerektiği sıkça ve örneklerle anlatılmalıdır. Bu etkinliklerde velinin katılımı okul veli iş birliğini de artıracaktır.
Salgın dönemi okul kuralları öğrencilere sebepleri ile ayrıntılı interaktif bir şekilde anlatılmalıdır.
Okula dönerken zorlanmak ve gerginlikler normal olarak algılanmadır. Yeni bir duruma alışma süreci içeresinde stres ve kaygı barındırır bu doğaldır. Velilerin çocuklara davranışlarında tutarlı güven verici davranmaları, alışma sürecini hızlandıracaktır.
Öğrenciler net olan korkuları ve kaygıları hakkında güven hissettikleri yetişkinler (öğretmenler veya anne babalar) ile konuşmalılar. Hislerini mutlaka ifade etmeliler. Sözel ifade etmekte güçlük çekenler, duygularını yazabilir veya sanatsal faaliyetlerle dışa vurmalılar.
Sabırlı, kararlı ve tutarlı olunmalı ve başlangıçta sorunlarla karşılaşılma ihtimaline karşı hazırlıklı olunmalıdır.
Çocuğa açıklanan her söz kısa ve net ifadelerden oluşmalıdır. Anlamasını ve dikkatini sürdürmesini kolaylaştıracaktır.
Okula uyumda güçlük çeken çocuğun yanından ayrılırken kaçarak, gözükmeden gidilmemelidir. Bu çocuğun güvenini sarsan birdurumdur. Çocuğa yanından ayrılacağı ve daha sonra tekrar yanına gelineceği anlatılmalıdır. Yanından gidilmesinin nedenleri ve ne kadar ayrı kalınacağı belirtilmelidir. Ayrı olunansüre içinde ihtiyaç duyulduğunda çocukla telefonda görüşülerek geri gelineceği tekrar söylenmelidir. Çocuğun ikna olması ve sakinliğini koruması açısından önemlidir.
Sorular sormalılar. İnsanı bilmediği şeyler korkutabilir. Cevabını bilmediği şeyler hakkında spekülasyonlarla zihni meşgul etmek yerine sorulara netlik kazandırmaları gerekmektedir. Hayatta her sorunun mutlaka net ve mantıklı bir cevabı vardır. Aydınlandıkça felaket senaryoları son bulacaktır.
Çocuk hayatı gerçekliğiyle öğrenmeli ve sınırlılıkları, kuralları ve sorumlulukları olan bir yaşama sahip olduğumuzu bilmelidir. Fakat bu durum abartılarak, çocuğun kendi kararlarını kendisinin almasını engelleyecek duruma getirilmemelidir. Aksi halde özgüveni düşük, dış denetimli, otorite ihtiyacı duyan, karar verme becerisi ve kendine saygısı düşük bir karakter yapısı ortaya çıkacaktır. Sınırsız ve kuralsız bir çocuk olmasının engellenmesi yeterlidir. Bu durumun okulla bağlantı olarak da lanse edilmesi uygun değildir; çünkü çocuğun kurallara uymasının ve sınırlarını bilmesinin gerekçesi okul değildir. Yaşamdır. Aksi halde zihninde, okul hakkında olumsuz bir imaj çizilecektir.
Okul, her şeyiyle çok mükemmel ve güzel bir ortam gibi anlatılmamalıdır. Sevmediği ve rahatsız olduğu bir durumda kaygı veya hayal kırıklığı ortaya çıkabilir.
Çocuk olumsuz davranışlar sergilediğinde ebeveynler sakin ve rahat davranışlar sergilemeye devam etmelidir. Bu durum, çocuğun okula gitme düşüncesini normalleştirmesini sağlayacaktır.
Çocuk okuldan erken geldiğinde ve okula gitmek istemediğinde, kararlılıkla çocuk okula götürülmeli-gönderilmelidir. Bu esnada çocuğu teşvik amaçlı ödül vaatlerinden kaçınılmalıdır.
Çocuğun uyku düzeni okul öncesi okul saatlerine göre düzenlenmesi biyolojik olarak çocuğu yeni düzene alıştıracaktır. Genellikle aynı saatlerde yapılan aktiviteler rutinlerin oluşturulmasına katkı sağlar.
Olumlu okul iklimi oluşmasında en önemli etkenlerden biri öğrenmenin nasıl keyifli haz veren bir süreç olduğunun öğrenci, veli ve öğretmenin hissetmesidir. Öğrenmenin keyifli olabilmesi için merak duygusu ve/veya gelişim hissi olmalıdır. Çocuk bir şey keşfettikçe ve geliştikçe mutlu olur. Velîlerin okula bu şekilde yaklaşması çocuğu da olumlu etkileyecektir.
Yaşamsal döngümüzde her yeni dönem kaygı, stres gibi duygular yanında heyecan değişim ve gelişimi beraberinde getirir. Kriz sonrası hayat tekrar yapılanır; gelişerek ve değişerek: tıpkı bugün olduğu gibi.
Kaynakça:
BAĞÇELİ KAHRAMAN Okul öncesi dönem çocuklarının okula uyum sürecine.... Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi Cilt 2 • Sayı 1• Nisan 2018 Journal of Early Childhood Studies Volume 2 • Issue 1 • April
https://www.trtcocuk.net.tr/ebeveyn-akademisi/okul-ve-ogrenme/uzmanlardan-ogrenci-ogretmen-ve-velilere-oneriler
http://ozgurbolat.com.tr/tag/motivasyon/
Yazan:
Ebru Okul
Öğretmen Akademisi Vakfı Kısmi Zamanlı Eğitimcileri
eKampüs'te var olan diğer bloglara ve içeriklere erişmek için üye olun. Aşağıdaki linke tıklayarak kolayca üye olabilirsiniz.