İstinye Üniversitesi Güzel Sanatlar, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Uğur Tanyeli, yeni çıkan kitabı Mimar Sinan: Tarihsel ve Muhayyel’i değerlendirdi.
Sinan’ın mimarlığını ve yaşadığı çağı tarih yazımı perspektifinden ele alan kitap, diğer taraftan günümüz popüler imgeleminde Sinan’ın ve döneminin bugün nasıl hayal edildiği konusunu inceliyor.
‘’Tarihsel olan kısım Sinan’ın içinde varlık kazandığı, yetiştiği, çalıştığı 16. yüzyıl Osmanlı dünyasının içinde, o dönemin koşullarında nasıl çalışıp düşündüğünü araştırmaya yönelik. “Muhayyel Sinan” ise bugünün Türkiye’sinde egemen olan Osmanlı algısını tartışan bir sosyal bilimler güzergahı.’’
‘’Dünyayı Kavramakla Mimarlık Yapmak Doğrudan İlişkili’’
Kitabı hakkında bilgi veren İstinye Üniversitesi Güzel Sanatlar, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Uğur Tanyeli, ‘’Kitabın İlk kesiminde Sinan çağının bir değerlendirmesini yaparak, 16. yüzyıl Osmanlı kültür ortamının mimarlık meselelerine nasıl yaklaştığını aydınlatmayı amaçlıyorum. Osmanlı yazı dilindeki farklı anlatılarda mimarlıktan nasıl ve ne kadar konuşulduğunu araştırıyorum. Ardından kitabın “Tarihsel Sinan” kesimi geliyor. Orada genel bir Mimar Sinan monografisi veya hayat öyküsünün aksine sadece bazı konular özelinde Sinan mimarlığının yorumlanması yer alıyor. Örneğin, “Osmanlı düşünce gelenekleriyle mimarlık arasında bir bağıntı var mı” sorusunu soruyorum. Çünkü dünyayı kavramakla mimarlık yapmak doğrudan doğruya ilişkili. Kitabın son kesimi “Muhayyel Sinan” ise bugünün Türkiye’sinde Sinan’ın bizim için nasıl ve neden çok önemli olduğu sorusuna cevap arıyor’’ dedi.
‘’Bugünkü Mimar Sinan’ı Anlatmaya Uğraşıyorum’’
Her daim tarihsel bir bağlamda yaşadığımızı hatırlatan Prof. Dr. Uğur Tanyeli, ”Bana göre kitabı diğerlerinden ayıran şey, Sinan’ı gerçekçi bir yaklaşımla iki ayrı tarihsel bağlama yerleştirme çabası. Birinci tarihsel bağlam onun yaşadığı 16. yüzyılla tanımlı, ikincisiyse bugünle. Sinan’a, mimarlığa, Osmanlı’ya, hatta her şeye ilişkin her söylediğimiz bugünün tanımladığı tarihsel bağlamda söyleniyor. Bugün diyerek basitçe özetleyiveriyoruz ama aslında uzunca bir tarihsel aralıkta konuşuyoruz. Dolayısıyla ben 16. yüzyılı ve Sinan mimarlığını olduğu kadar, bugün tarihini yazdığımız, üzerine düşler kurduğumuz bugünkü Mimar Sinan’ı da anlatmaya uğraşıyorum.’’ sözleriyle kitabı diğer Mimar Sinan incelemelerinden ayıran farklara değindi.
‘’Elimizden Alınıverecekmiş Gibi Bir Korkuyla Yaklaşıyoruz’’
Mimar Sinan üzerine konuşmaya başladığı yıllardan itibaren karşılaştığı tepkilerin kitabın yazılmasında itici güç olduğunu ifade eden Tanyeli, ‘’Yazdıklarımı ve söylediklerimi anlamayanlara, daha fazla da anlamak istemeyenlere çok şey borçluyum. Henüz doçentlik başvurusu yaptığım dönemde bir jüri üyesinden “Sinan konusunda yazdıklarının öğrencilere aktarılması sakıncalıdır” diye bir rapor almıştım. Böyle tepkiler tabii ki ciddi bir motivasyon oldu. Çünkü tam da o anlamaya direnme meselesini dert edindim. Sinan konusunu neden olağan bir tarih yazım sorunsalı olarak sükunetle tartışamıyoruz, sanki o elimizden alınıverecekmiş gibi bir korkuyla yaklaşıyoruz, değerinden veya öneminden bir şey yitirecek sanıyoruz’’ diyerek değerlendirmelerini sürdürdü.
‘’Tarih, O Kadar Sıcaktır Ki Çıplak Elle Dokunmamak Gerekir’’
Türkiye’de akademik tarihçiliğin dar alanı dışında genel eğilimin neredeyse tüm tarihsel kişilikleri ikonikleştirmek olduğuna dikkat çeken Tanyeli, ‘’Onları karton kişiliklere dönüştürmenin çok yaygın olduğu aşikar. Örneğin, Babinger kitabında Fatih’i zaaflarıyla da anlatmaya çabalayabilmişti. Biz tam bu noktada zorlanıyoruz. Tarihsel kişilikler popüler kültürde bir kez ikona dönüştü mü artık onlar hakkında ciddiye alınabilir metin yazmak çok zor oluyor. Çünkü tarih, metaforik olarak o kadar sıcaktır ki çıplak elle dokunmamak, üfleyerek tutmak gerekir. Türkiye’de yaygın yaklaşım geçmişi sanki içinde yaşamışçasına bilme inancıdır. Kanuni’yi, Barbaros’u, Sinan’ı, 2. Abdülhamit’i adeta gözümüzle görmüş ve tanımış olduğumuz kişilikler gibi düşünüp asla toz kondurmuyoruz. Oysa onların bizim korumamıza, himayemize, övgülerimize veya yergilerimize ihtiyaçları yok. Kapanmış ve bir daha yinelenemeyecek çağların insanları onlar.’’ sözleriyle tarih yazımını yeterli bilinç seviyesine getirmenin önemine vurgu yaptı.
‘’Bugünün Dünyasındaki Yerimizi Küçümsüyoruz.’’
Yaşadığımız dönemle ilgili aşmamız gereken sorunlar olduğunu belirten Prof. Dr. Uğur Tanyeli, ‘’Bizim problemimiz dünle değil, bugünle. Bugünün dünyasındaki yerimizi küçümsüyoruz. İçimizdeki ve yakın çevremizdeki dış meselelere bile hızlı ve kesin çözümler üretemediğimiz için kahroluyoruz. O yüzden 16. yüzyıl Osmanlısı’nın “vurduğu zaman ses getiren” gücünü düşünüp bugünün dertlerine gerçekçi yaklaşma imkanlarımızı tahrip ediyoruz. Ama bugünden memnun olmadıkça, geçmişi de anlama şansını yitiriyoruz. Bu dün bugün denklemi kuşkusuz yanlış. Yüzyıllar öncesiyle bugün karşılaştırılamaz.’’ dedi.
‘’Nostalji Yaşanmamış Bir Zamanı Özlemektir.’’
Tarihin çok yaygın inancın aksine yaratıcı ve üretken bir disiplin olduğunun altını çizen Tanyeli, ‘’Kimseye öğüt verip doğru yol gösterecek halim yok. Ancak yapılması gereken yeni tarihsel açıklamalar üretmek, mevcut yazılmışları eleştirel bir gözle okumak, tarihin sürekli olarak yeni biçimlerde yazılabileceğine inanmaktır. Yazılmış olanlardan farklı tarihler yazılabilir ve yazılmaktadır da. Geçmişin tanımı sadece geçip gitmiş olmasıdır. Nostalji ise yaşanmamış bir yok-zamanı özlemektir. İşte o nostaljinin ürettiği asabiyet ortama egemen kaldıkça, tarihçilik işi zor bir zanaattır. Geçmişe sakin bir dille ve soğukkanlılıkla yaklaşmayı neredeyse imkansız kılan şey, o naif nostaljimiz.’’ dedi.
Yerimleri.	
“Winter Collective I” , Hugo Galerie, (4 January–14 February 2021)
Anthony Kaldellis, incelenmeyenin peşine düşüyor; Bizans gerçekten bir imparatorluk muydu?
Yorumlar kapatıldı.
Translate
Search for:
Ara
Son Yazılar
IŞIL SAVAŞER, FERNANDO BOTERO (1932- ) 22 Kasım 2021
UTKU VARLIK, L’IMMORTELLE/ ÖLÜMSÜZ 22 Kasım 2021
Zahit Büyükişliyen,“Alexandrette 1921-İskenderun 2021″ 6 Ekim-13 Kasım 2021 ,F Sanat Galeri 30 Ekim 2021
UTKU VARLIK,CAMERA OBSCURA: ALEM DERGİSİ’YLE ” CONTEMPORARY İSTANBUL “A UÇMAK! 24 Ekim 2021
Vecdi Uzun, Murat Oğuz’la Sanatı Üzerine 3 Ekim 2021
IŞIL SAVAŞER, KAVRAMSAL SANATIN BİR BAŞKA BOYUTU OLARAK ELEKTRONİK SANAT 26 Eylül 2021
Utku Varlık, CAMERA OBSCURA / Anlamsızlığın anlamı – Virüsten sonra sanat mevsimi 12 Eylül 2021
Utku Varlık, CAMERA OBSCURA/ Narrative gözlem 1 9 Eylül 2021
Georges Mathieu & Mathilde Denize — September 8 – October 23 — Perrotin New York 7 Eylül 2021
Rudolf Stingel, Berlin 8 September – 11 December ,Galerie Max Hetzler 7 Eylül 2021
Şafak Güneş Gökduman, Hülya Küpçüoğlu ile “Çağdaş Sanat Söyleşileri” Üzerine… 7 Eylül 2021
Düş Üzerine, Talat Parman 7 Eylül Salı,saat: 9.30 Açık Radyo 95.0 6 Eylül 2021
Şafak Güneş Gökduman: Ana Madde Su Sergisi 5 Eylül 2021
KES YAPIŞTIR (KOLAJ) ÖNSÖZ 1 Eylül 2021
Talat Parman: Bir Düş Uğraşı Olarak Kesyapıştır 1 Eylül 2021
Nilgün Yüksel: Gerçeğin İfşası: Kolaj 1 Eylül 2021
Eda Çığırlı: Özü İnsan Ruhu Olan Kolajlar 1 Eylül 2021
Müge Süel-Hülya Küpçüoğlu, Şifa Sergisi,20 Ağustos -3 Eylül,Toloman Art Galeri, Bodrum 20 Ağustos 2021
Işıl Savaşer, Modern Heykelin Avangard Sanatçısı Constantin Brancusi 10 Ağustos 2021
KolajART yazarı Hülya Küpçüoğlu’nun Çağdaş Sanat Söyleşileri 2 adlı kitabı Anima Yayınları’ndan çıktı. 8 Ağustos 2021
UTKU VARLIK, YAŞANTININ ALT GEÇİŞLERİ, ÇIKMAZ SOKAKLARI 13 Temmuz 2021
Kevin Francis, Found Time. Massey Klein Gallery, June 26 – July 31, 2021 5 Temmuz 2021
HASRET BİTİYOR: KÜÇÜKÇİFTLİK BAHÇE TİYATROSU, 7-8 TEMMUZ’DA ERDAL BEŞİKÇİOĞLU’NDAN “BİR DELİNİN HATIRA DEFTERİ” ile BAŞLIYOR! 5 Temmuz 2021
16 AY SONRA İLK KEZ: “DON KİŞOT’UM BEN” TEMMUZ AYINDA İZMİR, BURSA ve ANTALYA’DA! 5 Temmuz 2021
Institut français Türkiye’den Fransız Sinema Haftası 5 Temmuz 2021
GEORGE R. R. MARTIN İMZALI YEDİ KRALLIK ŞÖVALYESİ, İLLÜSTRASYONLU ÖZEL BASKISIYLA İLK KEZ TÜRKÇE’DE! 5 Temmuz 2021
İZLEYEN YÜZLER Müze Evliyagil Koleksiyonu’ndan Portreler 19.06.-31.12.2021 5 Temmuz 2021
Tarama Ucu, Temmuz’da yine deli dolu! 5 Temmuz 2021
DÜNYA DEVLERİYLE YARIŞIYOR: KAAN MÜJDECİ’NİN İLK DİZİSİ “HAMLET” AVRUPA’NIN EN BÜYÜK DİZİ FESTİVALİ SERIES MANIA’YA SEÇİLDİ! 5 Temmuz 2021
DEIGO BENÉITEZ, HUGO GALERİE, 1 July – 1 August 2021 5 Temmuz 2021
Meliha Sözeri | Çevren | 08 Temmuz – 14 Ağustos 2021 | Bozlu Art Project Mongeri Binası 5 Temmuz 2021
NEW PRINTS AND EDITIONS, Galerie Lelong & Co, July 8 – August 13, 2021 5 Temmuz 2021
Kategoriler
Kategoriler Kategori seçin A. Mümtaz İdil Ağustos Ali Şimşek Aralık Asiye Aydan Çakar Atılım Şahan. Atölye Günlükleri/Galeri Ziyaretleri Barış Kurt Batuhan Yıldız Bedri Baykam Belgin Balanoğlu Alagöz Derviş Ergün DOSYALAR DUYURU EDEBİYAT EDEBiYAT/SİNEMA Ekim Ekrem Kahraman Emin Çetin Girgin Emrah Kazanır Evrim Sekmen Becan Eylül Göksu Şimşek Güler İnce HABER Hakan Erol Haluk Öner Haziran Hülya Küpçüoğlu İdil Mirata Tokdemir Işıl Savaşer Kamuran Suphi H. Kasım KES YAPIŞTIR (KOLAJ) KOLAJART Lütfiye Bozdağ Mart Mayıs Meltem Yakın Üldes Necmi Karkın Nilgün Yüksel Nisan Ocak Orbay Soydan Özgen Yıldırım Reyhan Tutumlu Sabahattin Şen Şafak Güneş G. (Gökduman) Şafak Güneş Gökduman SANAT Selin Kandemir Şener Azizoğlu Şeref Akşit Şeref Akşit. SERGİ Serkan Azeri Sevda Gülakan Kaman Sinem Pehlivan SİNEMA Şöhret Doğruyol Şubat Süleyman Biçer Temmuz Ufuk Güneş Ulaş Başar Gezgin Ulaş Başar Gezgin. Umut Yalım Uncategorized Utku Varlık Vecdi Uzun