Kategoriler: 11. Sınıf Biyoloji, Denetleyici ve Düzenleyici Sistem, Duyu Organları, İnsan Fizyolojisi
KULAK
İşitme ve denge organı olarak vücutta görev yapan kulak, dış ortamdan gelen ses dalgalarını impulslara çevirip bu impulsların sinir hücreleri aracılığıyla beyne iletilmesini sağlar. Denge görevini ise vücudun dikey ve yatay hareketlerine göre buradan beyinciğe taşınan impulslarla beraber yerine getirir.
Kulak dıştan içe doğru üç kısımda incelenir :
1. Dış kulak : İçerdiği kulak kepçesi sesleri toplar. Kulak yolu ses dalgalarını kulak zarına iletir. Kulak zarı ise ses dalgalarını mekanik titreşimlere dönüştürür.
2. Orta kulak : Titreşimleri iç kulağa ileten çekiç, örs, üzengi kemikleri bulunur. Dış kulak ile iç kulak arasındaki basıncı dengeleyen östaki borusu yutağa açılır. Östaki borusunun işitme olayında bir görevi yoktur.
3. İç kulak : İşitmemizi sağlayan duyu hücreleri ve sinirlerin bulunduğu bölümdür. Vücudun dengesini sağlamada da görev alır. İşitme ile ilgili kısmı salyangoz olarak adlandırılmıştır.
Salyangozda üç zar kanal bulunur:
a) Vestibular kanal
b) Kohlear kanal
c) Timpanik kanal
Not: Vestibular ve timpanik kanalda perilenf sıvısı, kohlear kanalda ise endolenf sıvısı bulunur. Kulağın esas işitme kısmı kohlear kanalda bulunan korti organıdır.
İşitme Olayı
1. Kulak kepçesi ile toplanan ses dalgaları, kulak yolu ile kulak zarına getirilir.
2. Kulak zarında meydana gelen titreşimler, orta kulaktaki çekiç, örs ve üzengi kemikleri ile yükseltilerek oval pencereye taşınır.
3. Oval penceredeki titreşimler, öncelikle iç kulağın başlangıcı olan dalızdan geçer ve daha sonra vestibular kanalda bir basınç dalgası oluşturur.
4. Basınç dalgası vestibular kanaldan timpanik kanala geçer.
5. Timpanik kanaldaki basınç dalgası, yuvarlak pencereyi orta kulağa iter.
6. Yuvarlak pencerenin orta kulağa itilmesiyle korti organın üzerine yerleştiği temel zar titreşir.
7. Temel zarın titreşmesiyle korti organını oluşturan reseptör hücrelerin silleri dam zara (çatı = Tektoral) sürtünür.
8. Uyarılan reseptör hücreler, duyu nöronlarında impuls oluşumuna neden olur.
9. İmpulsların beyin kabuğundaki işitme merkezînde yorumlanması ve işitmenin gerçekleşmesi
İnsan kulağı, 20 – 20.000 Hertz arasındaki sesleri duyabilmektedir.
İşitme kaybı: İşitme testleriyle belirlenen uluslararası ortalamalardan daha düşük seviyede işitme fonksiyonu tespit edilmesidir.
İşitme kaybı; dış kulak ve orta kulak hastalıklarından kaynaklı olabileceği gibi iç kulakla, beyinle ve işitme siniriyle ilgili farklı nedenlerden de kaynaklanabilir.
Dış kulak kaynaklı nedenler; kulak kepçesi yokluğu ve şekil bozukluğu, dış kulak yolunun kapalı olması, dış kulakta yabancı cisim varlığıdır.
Orta kulak kaynaklı nedenler; orta kulak iltihabı ve kireçlenmesi, yırtılmış kulak zarı, orta kulaktaki tümörlerdir.
İç kulak kaynaklı nedenler; işitme sinirlerinin çeşitli nedenlerle zarar görmesi ve iç kulak iltihaplarıdır.
Tüm bu nedenlerin yanı sıra gürültülü ortamlarda bulunmak, genetik faktörler ve yaşın ilerlemesi de işitme kaybına sebep olabilir. İç kulakta meydana gelen işitme kaybı, “kohlear implant” denilen tıbbi bir araçla düzeltilebilir. Kohlear implant, sesleri kodlanmış elektriksel sinyallere dönüştürerek işitme sinirlerinin uyarılmasını sağlar. Beyin, bu uyarıları ses olarak algılar. İşitme cihazlarıyla ses yükseltilerek hastanın sesi duyması sağlanır. İşitme kaybını ve derecelerini tespit etmek için yapılan testlere işitme testi (odyolojik test) adı verilir.
Denge Olayı
İç kulaktaki işitme merkezinin dışında vücut dengesinde görevli merkezler de bulunur. İç kulakta bulunan kesecik (sakkulus), tulumcuk (utriculus) ve yarım daire kanalları vücut dengesinin korunmasında görevlidir. İç kulaktaki bu üç yapının da beyincik sinirleri ile bağlantısı vardır.
Vücutta iki çeşit denge olayı vardır. Bunlar statik denge, vücut pozisyonunun yer çekimine göre dikey düzlemde ayarlanması; dinamik denge ise dönme ve hızlanma ve yavaşlama gibi hareketlerde vücut pozisyonunun korunmasıdır.
Statik denge, tulumcuk ve kesecik yapıları içerisinde yer alan otolit taşları ile sağlanır.
Dinamik denge iç kulakta bulunan üç adet yarım daire kanallarının içindeki sıvıların hareketi ile sağlanır. Endolenf sıvısının hareketi yarım daire kanallarının ucundaki “ampulla” denilen şişkinliklere yerleşmiş reseptörleri titreştirir, Dönerken aniden durulursa sıvı hareketi hemen durmayacağından yarım daire kanallarındaki dengeyi sağlamada görevli kıl hücreleri uyarılmaya devam eder ve bu durum baş dönmesine neden olur.
Facebook
Twitter
Youtube
WhatsApp
BENZER YAZILAR
Komünitede Simbiyotik İlişkiler 11.Sınıf Biyoloji
Üreme Sistemi ve Embriyonik Gelişim 11. sınıf biyoloji
Merkezi Sinir Sistemi: Beyin 11. Sınıf
Dişi Üreme Sistemi 11.Sınıf Biyoloji
Kas Sistemi 11.Sınıf Biyoloji
Komünitelerde Rekabet Av Ve Avcı İlişkisi 11.Sınıf Biyoloji
] }
YORUMLAR
Δ
Liselere Giriş Sınavı (LGS)
6 Haziran 2021 Pazar
Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
19 Haziran 2021 Cumartesi
Alan Yeterlilik Sınavı (AYT)
20 Haziran 2021 Pazar
İnsan Fizyolojisi Konuları
26 Eyl
Merkezi Sinir Sistemi: Omurilik 11. Sınıf
22 Mar
Lenf Sistemi ve Bağışıklık 11. sınıf biyoloji
14 May
Süksesyon (Sıralı Değişim) Nedir? 11.Sınıf Biyoloji
13 Nis
Omurilik, Yapısı ve Özellikleri 11.Sınıf Biyoloji
15 Nis
Gözün Yapısı, Tabakaları ve Kusurları 11.Sınıf Biyoloji
26 Eyl
Sinir Sistemi Rahatsızlıkları 11. Sınıf
26 Nis
Kan Yapısı Görevleri ve Hücreleri 11.Sınıf Biyoloji
27 Eyl
Duyu Organları: Dil 11. Sınıf
19 Nis
Burun ve Dilin Yapısı 11.Sınıf Biyoloji
27 Eyl
Duyu Organları: Burun 11. Sınıf
24 Nis
Sindirim Sistemi Rahatsızlıkları 11.Sınıf Biyoloji
26 Eyl
Sinir Sisteminin Yapısı, Görevi ve İşleyişi 11. Sınıf
22 Mar
Üriner Sistem (Boşaltım Sistemi) 11. Sınıf
26 Eyl
İnsanda Sinir Sistemi 11. Sınıf
27 Eyl
Duyu Organlarının Yapısı ve İşleyişi 11. Sınıf
30 Nis
Bağışıklık (Savunma) Sistemi 11.Sınıf Biyoloji
11 May
Embriyonik Gelişim Evreleri 11.Sınıf Biyoloji
18 Nis
Derinin Yapısı, Görevleri ve Katmanları 11.Sınıf Biyoloji
22 Mar
Solunum Sistemi 11. sınıf biyoloji
12 Nis
Merkezi Sinir Sistemi 11.Sınıf Biyoloji
Konu Anlatımı
Eokultv - Eğitim Portalı
Kategoriler
11. Sınıf Fizik 2. Dünya Savaşı Sonrasında Türkiye ve Dünya 20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti ve Dünya 12. Sınıf 5. Sınıf Türkçe 6. Sınıf Fen Bilimleri 8. Sınıf Matematik Testleri Atomun Yapısı Ayt Fizik Basınç ve Rüzgarlar Çevre ve Toplum Cümlede Anlam Dalgalar Dayanıklılık Denklem ve Eşitsizliklerle İlgili Uygulamalar Doğa ve Kimya Dönüşümler 12. Sınıf Fen Bilimleri Testleri Fiilimsiler (Eylemsiler) Fizik Güçlü Etkileşimler Hayat Bilgisi Hikaye (Öykü) İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya (1919 – 1938) Isı ve Sıcaklık Kelime ve Kelime Gruplarının Anlamı Kimyanın Uğraş Alanları Kimyasal Türler Kpss Madde ve Özellikleri 9. Sınıf Madde ve Özkütle Maddenin Halleri Masal – Fabl Roman Testler Trigonometri 12. Sınıf Tyt Fizik Tyt Matematik Üçgenlerde Temel Kavramlar