Bir yumurta hücresinin yumurtalıklardan salınmasına yumurtlama denir. Genellikle ayda bir kez, adet periyotların ortasında gerçekleşir. Spermler ise yaklaşık beş gün boyunca fallop tüplerinde hayatta kalabilir. Spermin yumurta ile döllenmesiyle oluşan embriyo, rahime ilerler ve rahim iç duvarına yerleşerek bir bebeğe dönüşür. Normal bir gebelik süreci bu şekilde ilerlerken, embriyonun fallop tüplerinde büyümesi sonucunda dış gebelik meydana gelebilir. Dış gebelikler nadir olarak görülür ve mutlaka tedavi edilmelidir.
Dış gebelik nedir?
Ektopik olarak da bilinen dış gebelik, döllenmiş bir yumurtanın genellikle rahim yerine fallop tüpüne yerleşme durumudur. Dış gebelik; yumurtalık, rahim ağzı (serviks) veya karın içi gibi başka bölgelerde de ortaya çıkabilir.
Hiçbir dış gebelik sağlıklı bir bebeğe dönüşememektedir. Olası sonuçlar şöyledir:
Hamilelik genellikle birkaç gün sonra sonlanır. Bu süreçte hiçbir semptom oluşmayacağı için hamilelik anlaşılmaz, müdahale gerekmez.
Embriyo bir süre fallop tüpünde büyüyebilir, tüpü esnetebilir ve semptomlara neden olabilir. Dış gebeliğin yaygın olarak teşhis edildiği zamandır.
Fallop tüpü embriyo nedeniyle gerilir ve daha fazla büyürse tüpü yırtabilir. Ağır iç kanama ve ağrıya yol açabilecek bu durumda acil tıbbi müdahale gerekir.
Dış gebelik neden olur?
Dış gebeliğe genellikle fallop tüplerine verilen hasarlar neden olur. Döllenmiş bir yumurta, hasarlı tüpten geçmekte zorlanabilir; bu durum yumurtanın tüpte büyümesine yol açabilir.
Fallop tüpü hasarı ve dış gebelik olasılığını artıran unsurlar şunlardır:
Sigara bağımlılığı,
Fallop tüplerinde veya çevresinde skar dokusuna neden olabilen endometriozis,
Doğumdan önce kimyasal dietilstilbesterole (nadir kullanılan bir östrojen hormonu) maruz kalmak,
Fallop tüplerinde veya pelvik bölgede yapılan cerrahi işlemler,
Dış gebelik belirtileri nelerdir?
Dış gebeliklerde ilk birkaç hafta boyunca adet döneminde gecikme, yorgunluk, bulantı ve göğüs hassasiyeti gibi normal hamilelik belirtileri oluşur. Dış gebeliğin temel belirtileri şunlardır:
Pelvik bölgede veya karında oluşan keskin ağrılar,
Tuvalet ihtiyacı esnasında zorluk ve ağrı hissi.
Kanama,
Şiddetli baş dönmesi ve bayılma.
Dış gebelik ne zaman anlaşılır?
Bir kadının hamile olup olmadığı idrar testiyle doğrulanabilir. Ancak dış gebeliği belirlemek için daha detaylı tetkikler gerekebilir:
Kan testi: Hamilelik hormonu seviyesini (hCG) kontrol etmek için kan testi yapılır. Bu test 2 gün sonra tekrarlanır. Erken hamilelik sırasında hormonun seviyesi her 2 günde bir iki katına çıkar. Düşük seviyeler dış gebelik gibi bir sorun olduğunu gösterir.
Ultrason: Genellikle ağrılı olmayan ve fallop tüplerini en iyi şekilde görüntüleyen transvajinal ultrason ile inceleme yapılır. Bununla birlikte, hamilelik çok erken ise tarama net olmayabilir ve tekrarlanmalıdır.
Dış gebelik tedavisi nasıl yapılır?
Dış gebelik çoğunlukla fallop tüpü yırtılmadan önce teşhis edilir. Bu durumda hangi tedavi seçeneğinin uygun olduğuna karar verilmelidir.
Tüm dış gebelikler riskli değildir ve gelecekteki problem oluşturmayacak şekilde düşükle sonlanır. Hafif veya hiçbir semptomu olmayan kadınlarda müdahaleye gerek yoktur. Semptomlar kötüleşirse bir diğer tedavi seçeneğine geçilmelidir. Kendiliğinden sonlanamayan bir vakada ilaç verilir. Bu ilaç, fallop tüpünde büyüyen hamilelik hücrelerini yok ederek çalışır. Yalnızca hamileliğin çok erken haftalarda olması durumunda tavsiye edilir ve herhangi bir operasyona gerek kalmadan tedavi edilebilir. İlacın etkili olup olmadığını denetlemek için kan testleri birkaç hafta boyunca tekrarlanmalıdır. Seviyeler düşene dek her 2-3 günde bir hCG miktarı ölçümlenmelidir.
Dış gebelikte ameliyat gerekli midir?
Fallop tüpü dış gebelik nedeniyle yırtılırsa ağır kanama meydana gelir ve acil cerrahi müdahale gereklidir. Operasyondaki ana amaç kanamayı durdurmaktır. Daha sonra fallop tüpü ve erken gebelik kalıntısı çıkarılır.
Fallop tüpünün ve gebelik kalıntısının çıkarılması genellikle laparoskopik operasyon ile gerçekleştirilir. Bu tip ameliyatlar, karından yapılan bir veya daha fazla küçük kesiyle yapılır. Gebelik içeren fallop tüpü, diğer tüp sağlıklıysa alınabilir. Diğer tüp hasar görmüşse, tüpün sadece bir bölümü çıkarılır.
Dış gebelik sonrası yeniden hamile kalınabilir mi?
Dış gebelik nedeniyle oluşan tubal yırtılmalar riskli sonuçlar doğurabilir. Ağır kanama, ciddi tıbbi sorunlara ve hatta bazen ölüme neden olabilir. Bununla birlikte, günümüzde dış gebelikler erken teşhis edilmekte ve kısa sürede tedavi edilebilmektedir.
Dış gebelikten önce hamile kalma problemleri veya fallop tüplerini içeren herhangi bir hastalık geçmişi yoksa doğurganlık durumu olumsuz olarak etkilenmeyecektir. Uygulanan tedaviye ve fallop tüplerinin durumuna bağlı olarak gelecekte sağlıklı hamilelikler oluşabilir. Ancak; fallop tüpleri çıkarılmış ya da hasar görmüşse hamile kalmak zorlaşacaktır. Ayrıca dış gebelik yaşayan bir kadının, gelecekte başka bir dış gebelik yaşama olasılığı daha yüksektir. Bu nedenle, yeniden bebek sahibi olmak isteniyorsa düzenli olarak kontrol ve tetkik gerekebilir.
Havva Ağargün
HAVVA PARS AĞARGÜN
YAZAR
Yorumlar
YORUM GÖNDER
CBCT (KONİK IŞINLI BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ) VE AVANTAJLARI
TEMMUZ 2019 SAĞLIK
CBCT (Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi), dental patolojilerin tanısında, tedavi planlanmasında ve takiplerinde önemli bir yardımcıdır.
Devamı
HAMİLELİKTE BESLENME
Çekmeköy2023 Şubat SAĞLIK
Hamilelik boyunca sağlıklı bir süreç yaşamak ve bu süreci kazasız – belasız tamamlamak her anne adayının en büyük istek ve arzusudur. Anne adayının beslenmesi ile karnındaki bebeğin sağlığı arasında önemli bir ilişki bulunmaktadır. Anne karnındaki bebeğin bedensel ve zihinsel olarak büyümesi ve gelişmesi annenin gebeliği süresince yeterli ve dengeli beslenmesi ile mümkündür.
Devamı
BULİMİYA NERVOZA
Çekmeköy2023 şubat 2017 SAĞLIK
Geçen ay sizlerle birlikte yeme bozuklukları kapsamında değerlendirilen çok ciddi bir hastalık olan ‘Anoreksiya Nervoza’ hastalığından bahsetmiştik.
Devamı
KIRMIZI
Çekmeköy2023 şubat 2017 SAĞLIK
Yılbaşı denilince akla ilk gelen renk şüphesiz kırmızı rengidir; kırmızı kıyafetler, kırmızı, hediyeler, kırmızı mumlar gibi daha birçok şey…