IŞİD’ın Musul’u ele geçirmesiyle başlayan yeni süreç, bizleri artık yeni bir Irak’la karşı karşıya getirmiştir. Bir terör örgütü olmasına rağmen IŞİD’in Sünni Arap bölgelerinde hızlı bir şekilde yayılması tesadüfi değildir. Bu hızlı genişlemenin arkasında Sünni Arap halkının ve uyanan Baas hücrelerinin desteği olduğu kadar, global güçler de vardır. Nitekim David Icke gibi bazı Amerikan yazarları IŞİD’in Irak ve Suriye’deki başarılarını 3. Dünya Savaşı’nın başlangıcı olarak kabul etmektedirler. Her ne kadar bazı Sünni Araplar IŞİD’i tasvip etmese de ama Maliki’ye karşı koymanın tek yolunun IŞİD gibi güçlü bir örgütle işbirliği ile ancak mümkün olabileceği düşünüldüğü için bu destek kerhen de olsa devam edecektir. Ayrıca IŞİD’ın fazla yayılması, Mesela, Kerkük, Diyala ve Bağdat gibi şehirlere nüfuz etmesi, İran’ın şimdikinden daha fazla Irak’a müdahalesini gündeme getirebilir ki bu da Icke’nin tezini güçlendirmektedir. Nitekim Irak’ta Hükümet kurulması konusunda İran’ın Maliki’den yana olduğu açıkça ve resmi biçimde telaffuz edilmektedir.
Irak Cumhurbaşkanlığı’na yeni seçilen Kürt kökenli Fuad Masum gibi Türkmen olmayan Iraklı siyasetçiler bile IŞİD’den en çok zarar gören topluluğun Türkmenler olduğunu söylemektedir. Demek ki ‘’IŞİD’in niye ilk hedefi Türkmenlerdir’’ sorusunun cevabını bulmak kolaydır. Çünkü Türkmenler silahsız, güçsüz ve sahipsiz bir topluluktur. Nitekim Türkmenlerden sonra, Hıristiyanlara ve arkasından da Yezidilere saldırdılar. Böylece Türkmenler bir asırlık yalnızlık tarihleri boyunca ilk defa böyle bir toplu göç, katliam ve imha programıyla karşı karşıya gelmişlerdir. Kısacası bu haliyle yeni Irak, Türkmenler için parlak bir gelecek vadetmiyor.
Ne Olacak Irak’ın Hali?
Yıllardır yazıp çiziyoruz ve Irak’ta oynanan demokrasi oyununun bir maskara olduğunu vurguluyoruz. Seçimlerle Irak Parlamentosunun etnik ve mezhepsel aritmetiği değişmeyeceğine göre, ne kadar seçim yapılırsa yapılsın, çözüm üreten bir hükümet hiç bir zaman kurulamayacak ve hepsi paylaşım esasına göre oluşacaktır. Yani koalisyonsuz hükümet hiç kurulamayacaktır. Bu da istikrarsızlığın devamı ve IŞİD’in daha fazla güç kazanması ya da en azından Sünni bölgelerinde nüfuz kazanması demek olacaktır.
Zayıf bir ihtimal olmakla beraber, eğer Irak’ta yeni hükümet Maliki dışında bir Şii tarafından kurulursa, Sünni Araplarla Şii Araplar arasında asgari müştereklerde birleşme ihtimali artar. Bu da Türkmenler için birliklerini sürdürme imkânını sağlar. Eğer hükümeti Maliki kurarsa, o zaman en azından bir Sünni Arap federasyonu kaçınılmaz olacaktır. Belki de Irak üç konfederasyona bölünecektir. Bu da Türkmenlerin yeni ve daha etkin bir politika izlemelerini gerekli kılacaktır.
ABD Saldırısı Neyi Değiştirecek?
IŞİD, birer Sünni şehri olan Musul, Enbar ve Selahattin’i ele geçireli bir ay oldu ve ABD hiç sesini çıkarmadı. Ancak ne zaman ki Peşmergeler IŞİD’in önünden kaçmaya ve tehlike Erbil’e yaklaşmaya başladı, ABD müdahaleyi gündeme getirdi. Bu da Kürt yönetiminin ABD için önemli bir müttefik olduğunu göstermektedir. Demek ki Maliki’nin kurduğu ordu ne kadar beceriksiz çıktıysa Peşmerge güçleri de ondan daha becerikli değilmiş. Obama’nın açıklamasına göre müdahale sadece havadan olacak ve kara harekâtı olmayacakmış. Bu da demektir ki ABD, sadece IŞİD’in Kürt bölgesine girmesini önleyecektir. Büyük bir ihtimalle ABD, IŞİD’in diğer Sünni bölgelerinden çıkması için bir gayret göstermeyecektir. Demek ki herkes bilsin ki ABD için İsrail neyse, ‘’Kürdistan’’ da odur.
Amerikan saldırısının başladığı gün ve bir sonraki gün sürekli Amerikan CNN kanalını seyrettim. Kanal, Yezidi’lerin dağlara kaçtıklarından ve Hıristiyanların da Erbil’e yöneldiğinden sık sık söz etti ama bir kere dahi olsun Türkmenlerden söz etmedi. İsyan etmemek elde değil. Kısacası Türkmenler ignore yani görmezlikten gelindi, ya da göz ardı edildi. Hatta Türkiye kanalları da aynı yolu izleyerek Yezidilerin göç dramını verirken Telaferli Türkmenlerden artık söz etmez oldu.
Buraya kadar bir istintaç (çıkarsama) daha yapabiliriz. Merkezi Irak Hükümeti ve Kürtler, IŞİD’i işgal ettiği bölgelerden çıkaramayacağına göre ve ABD bir kara harekâtı yapmayacağına göre bir Sünni federatif ya da konfederatif kurulması ihtimal dahilindedir. O zaman Türkmen siyasetçi ve aydınları börklerini önlerine koyup yeniden düşünmelidirler.
Türkmenler Ne Yapmalı?
Şu üç faraziyeyi öncelikle tespit etmeliyiz:
1.	Seksen yıl bizi yöneten Sünni Araplar bizi asimile etmeye çalıştı ve bizi asli unsur olarak görmedi. Hele bir de IŞİD’le iç içe olduktan sonra Şii Türkmenlerimizi kabul etmeleri asla söz konusu olmayacaktır. Telafer’den Türkmenlerin sürülmesi ve daha önceden Tuzhurmatu katliamları bunun en bariz delilleridir. Demek ki Sünni Araplarla birlikte olmamız mümkün değildir. ‘’Bir mümin bir yerinden iki defa sokulmaz’’.
2.	Şii Araplar coğrafya olarak bizlerden uzaktır. Onlar da Telafer sorununa çözüm olarak Şii Türkmenlerin Necef ve Kerbela’ya göçmelerini ön görmüşlerdir. Yani onlar için Türkmenlerin kendi coğrafyalarında yaşamaları ve dillerini muhafaza etmeleri pek önemsenmemektedir. Kaldı ki Arap Şiiler gerçekten de İran’ın güdümüne iyice girmişlerdir. Demek ki Türkmenlerin Şiilerle de işbirliğine girmeleri pratik ve makul görünmemektedir.
3.	Coğrafi bölgelerimiz daha çok Kürtlerle birçok noktada kesişmektedir. İhtilaflı bölgeler de zaten bu sebepten ortaya çıkmıştır. Son on yıl zarfında aramızda çok tatsızlıklar olmasına rağmen Erbil, Kerkük, Tuzhurmatu, Diyale hatta Telafer gibi bölgelerde yan yana yaşamaktayız. Kürtlerin arkasında ABD var ve Türkiye ile münasebetleri istenilenin üstündedir. O zaman elimiz mahkûm Kürt yönetimi ile gerçeklerimizi konuşmalıyız. Ama nasıl?
Şurası bir gerçek ki İran dâhil, Arap ülkelerinin bir bölümü ve dünyanın birçok ülkesi Irak’ta Kürt varlığını resmen kabul etmiş ve Erbil’de konsolosluk açmıştır. Yani Irak’ın diğer bölgelerine nazaran Kürt bölgesi daha emniyetli, daha çok kabul görmüş, daha medeni, mezhepsel hassasiyetin olmadığı ve Türkiye’ye sınırdaş bir bölgedir. Bu realiteyi kabul ederek, Irak Türkmen Cephesi yöneticileri başta olmak üzere bütün siyasetçiler bir araya gelerek geniş tabanlı bir heyet kurmalı ve KDP, KYB, Goran ve İslami Kürt Partisi ile eşit şartlarda ön görüşmelere başlamalıdırlar. Ancak bunun geniş bir mutabakat içinde yapılması gerekir. Nasıl olsa kararı milletin tüm kesimleri ve siyasileri vereceğine göre bu konuda milli mutabakat şarttır. Ayrıca bu yönelişin Irak´ın asli unsuru olan Arapları da dışladığımız anlamına gelmemelidir. Herkesle konuşma gereğine inanan bir halk olarak mezhebi ne olursa olsun bütün katmanlarla iyi geçinmemiz geleceğimiz için bir emniyet sübabıdır. Bunu da göz ardı etmemek gerekir
Türkiye Ne Yapmalı?
ABD’nin Kürtler için nasıl davrandığını gördük. Türkiye de Türkmenler için aynı minval üzere davranmalıdır. Yani Türkmenlere yaptığı insani yardımların ötesine geçerek siyasi ve güvenlik konusunda da söylemler geliştirmelidir. IŞİD’ten sadece Hıristiyan ve Yezidilerin değil, Türkmenlerin de zarar gördüğünü dünyaya duyurmalı ve onların sahibi olduğunu dile getirmelidir. Bu konuda Birleşmiş Milletlerde gereken adımlar neyse onu cesurca atmalı, Türkmenlerin mağduriyet ve mazlumiyetleri dile getirilmelidir. Türkmenlerin Kürtlerle olan görüşmelerinin ikinci aşamasında Türkiye ev sahipliği yapmalıdır. Aslında buna benzer bir uygulama Mart 2003 Amerikan’ın Irak harekâtından önce de yapılmıştı.
Eğer Irak hükümetinin kurulmasında İran’ın izni Parlamentoda açıkça telaffuz edilebiliyorsa, Türkiye’nin de Türkmenlerin arkasında olduğunu bütün dünya bilmelidir.