Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K. Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak Kıbrıs Famagusta Girne Güzelyurt Lefkoşa
13°
ANA SAYFA
GALERİLER
VİDEOLAR
YAZARLAR
ÜYE OL
GİRİŞ YAP
SİYASET
GÜNCEL
EKONOMİ
DIŞ POLİTİKA
SPOR
DÜNYA
BİLİM-TEKNOLOJİ
EĞİTİM GENÇLİK
KÜLTÜR-SANAT-MAGAZİN
MEDYA
YAŞAM
ÖZEL HABER
RÖPORTAJLAR
KÖŞE YAZILARI
Ara
İşaret Taşlarımız: Aşık Seyrani
30 Kasım 2017, 13:39
Kaya Kuzucu
TÜM MAKALELERİ
1800 yıllarında Kayseri’nin Develi ilçesinde doğdu. Çocukluk ve gençlik yılları Kayseri ve civarında geçti. Daha sonra İstanbul’a geçip zamanın çok ünlü şairleri ve aşıkları ile tanışıp onlarla meşklerde bulundu. Seyrani taşlamaları ve atışmaları ile meşhurdur iyi bir hicivcidir. İstanbul’dan sonra Halep’e gitmiş 1866 da vefat etmiştir.
Seyrani’nin şiirlerinde dini ve tasavvufi motifler yoğunlukta olup dini ve ahlaki öğretiler keskin ifadelerle izah edilir bir eserinde:
Susturdu sazları fennin rebabı
Bu rebab şeytanı cinden çıkarır
Ateş şöyle dursun tütün azabı
Tilkiyi çakalı inden çıkarır.
Ey Seyrani var mı sözün hatası
Bulunmaz dünyanın elbet ötesi
Ermeni’nin urumun yağlı ketesi
Kaypak Müslümanı dinden çıkarır.
Seyrani baba o dönemlerde de şekilci Müslümanların olduğunu gösterişe dayalı ibadetlerin ve maddi menfaat için inançlarından vazgeçenlerin varlığına işaret ediyor ayrıca her dönemde İslam dışındaki toplulukların rüşvet mekanizmasını kullanarak işlerini yürüttüklerini bir sosyal yara olarak anlatmaya çalışmıştır.
Ben 1974 de devlet parasız yatılı okulları sınavına girdim ve kazandım okumak üzere Develi ilçesine gittim. Develi’ye vardığımda şehrin orta yerinde bir heykel gördüm sorduğumda Aşık Seyrani dediler sonra kimdir nedir diye baktığımda beni çok etkiledi eserlerindeki mistik motifler ve sözlerdeki derinlik benimde felsefe okumama pencere açtı. Bir eserinde:
Eski libas gibi aşığın gönlü
Söküldükten sonra dikilmez imiş
Güzel sever isen gerdanı benli
Her güzelin kahrı çekilmez imiş
Seyrani’nin gözü gamla yaş imiş
Aşk-ü sevda cümle derde baş imiş
Ben bağrımı toprak sandım taş imiş
Meğer taşa tohum ekilmez imiş.
Bu eserinde gönül kırma ve gönle girebilme çizgisini işaret ediyor. Ve eğer bir kimse kapıları kapadıysa yapılacak bir şey yoktur. Hani hüküm var ya kalpleri mühürlenenler işte onlar için yapılacak bir şey yok. Günümüz de eğer meseleye ideolojik alan içerisinde baktığımızda bizim içimizde veya dışımızda Türk milliyetçilerinin anlatımlarına her seferde kapalı olan nöbetçi dedikoducular için taşa tohum ekmek gibi bir şey olacak ki Seyrani baba yıllar önce uğraşmamak gerektiğini anlatıyor.
Aşıkların dini ve ahlaki eserlere ağırlık vermelerinin altındaki ana felsefe Maturidiliğin Türk toplumundaki tezahürünün elbisesini diken Hoca Ahmet Yesevi’nin metotlarıdır. İslam’ın kandilleri dediğimiz Yesevi’nin öğreticilerinin yanı sıra aynı zamanda din adamı ve müzisyen olan aşıklar, ozanlar bu örgün ve yaygın eğitim içerisinde önemli işaret taşları olmuşlar. Bir eserle örneklendirelim.