‘İçtihada açık yeni konularda güncelleme’ konusunun tartışılması bence hayra vesile olmuştur. Kimin nerede durduğu, neyi düşündüğü, bulanık havayı nasıl kokladığı, durumdan nasıl vaziyet çıkardığı ortaya çıkmıştır.
Nihat Hatipoğlu da son günlerde gündemde olan ‘Güncellenme’ tartışmalarının faydalı olduğuna inanıyor. Hatipoğlu, “En azından kamuoyuna bazı kavramları açma imkanı bulduk. Daha doğrusu teknik -usul- hükümlerini konuşmaya kamuoyunu ortak ettik.” diyor ve subutu kati-subuti zanni, delaleti kati ve delaleti zanni hükümleri hatırlatıyor ve mezheb imamlarının hangi konularda fikir serdettiğini anlatıyor.
Bugün Sabah gazetesinde yayınlanan köşesinde “Dinin Sabit Hükümleri Nelerdir” sorusu ile yazısına başlayan Hatipoğlu şöyle devam ediyor:
Kur’an-ı Kerim ve sahih hadislerde yer alan bütün konular dinin sabitleridir. Değiştirilemez hükümlerdir. Bu hükümlerin hepsi ‘Subutu kat’i hükümlerdir’ ne demek subutu kat’i?
Yani; ayetlerin Yüce Allah’tan geldiği, sahih hadislerin de Hz. Peygamber (s.a.v.)’in ağzından çıktığı kesin. Yani bu konuda şüphe yoktur.
Peki; bu hükümlerin anlamı net mi? Bu konuda iki mesele ile karşılaşıyoruz. Delaleti Kat’i veya delaleti zanni. Delaleti Kat’i; yani ayette geçip de anlamı net -muhkem- olan hükümler demektir, bunların üzerine söz olamaz. Örnek; domuz etinin, faizin, adam öldürmenin, zinanın, kumarın, falcılığın, sihirin, yalan şahitliğin, namuslu kadına zina iftirasının haramlığı gibi.
Delaleti Zanni ise; hükmün içeriği ihtimaller taşıyan hükümlerdir ki bu hükümler de belli bir dairede tartışılabilir. Zaten mezhep imamlarının ihtilaflı konuları genellikle Subuti Zanni -ahad hadisler gibi- kaynaklar ve Delaleti Zanni konularda yoğunlaşmıştır.
Hanefiler daha çok bunu vacip kavramıyla eşleştirmişlerdir. Kur’an-ı Kerim ve sahih sünnette yer alıp muhkem olan hükümlerin tartışılamayacağını, inkar edilmesinin haram olduğunu, zıddına bir içtihadın batıl olduğunu mecellede şöyle formüle edilmiştir; ‘Mevrid-i Nass’da içtihada mesağ yoktur.’
Yani; herhangi bir meselede Kur’an’ın bir ayeti ve Hz. Peygamber (s.a.v.)’in sahih bir hadisi varsa o konu tartışma alanının dışındadır ve içtihatla değiştirilemez.
Güncellenebilir Meseleler Nelerdir?
Güncellenebilir cümlesi içtihada açık olan konularla ilgilidir. Değişebilir, konuşulabilir, tartışılabilir konular bunlardır. Bunlar da Kur’an-ı Kerim’de ve sahih hadislerde net olarak geçmeyen meselelerdir.
Bu tür konularda içtihatta bulunulurken bir mesele üzerinde konuşmak ve fetva vermek; din veya mezhep alanında içtihat anlamına gelmez elbette. Zira bu bahis farklı bir mecradır. Fetvada şu yöntem takip edilir:
Öncelikle Kur’an’a bakılır, sonra sahih hadislere bakılır. Beraberinde konuyla ilgili açık bir hüküm yoksa ayet veya hadisteki söz konusu hükme benzer bir hüküm var mı diye bakılır ki buna ‘kıyas’ denilir.
Burada bir hüküm yoksa ahad hadislere, sahabe sözlerine, umumun duruşuna, ammenin menfaatine, şartlara, soru soranın durumuna, örfe bakılır. Ve Kur’an ve sünnetin genel karakterine uygun fetva verilir.
Bu hususlar da mecellenin şu hükmüne tercümandır. ‘Ezmanın teğayyuru ile ahkamın tağayyuru inkar olunamaz.’ Yani; zamanın değişmesiyle, hükümler değişebilir.
Nitekim İmam Şafii Mısır’a geldiğinde, Far’i – detay – konularında bir çok konuda yeni delillerden – hadisler, uygulama, çevre şartları gibi – dolayı bir çok konuda kanaatını değiştirmiştir. Burada ‘kavli cedid – yeni görüşler’ adıyla tanınmıştır.
Çağdaş Konularda Yöntem Nasıl Olacak
Diyelim ki; sigorta, enflasyon değerlendirmesi, özel şartlar şirketlerde teamül, paraların tebedulu, alışveriş konuları, tüp bebek, ticari meseleler, organ nakli, yumurta nakli,zaruri olmayan tıbbi müdahaleler, kadavra konusu, klonlama gibi yüzbinlerce konu ortaya çıktı. İşte bu meseleler yukarıda belirttiğimiz yöntemle çözüme kavuşturulur. Bu konular içtihada açık alanlardır.
Durumdan Vazife Çıkarmak
Cumhurbaşkanımızın bütün açıklamalarına rağmen bazı şer odaklarının hala bu cümlelerden ‘dinde reform’ talebini çıkarmaları ya akıl tutulması, ya cehalet veya din düşmanlığıdır. Beyler! Bu din kıyamete kadar geçerlidir. Tek bir ayeti değişmemiş tek dindir. Koruyucusu Allah’tır. Hiç uğraşmayın. Siz buradan bir rant ve ticaret devşiremeyeceksiniz.
Fetvada Hassasiyet Şarttır
Kendisinde fetva kabiliyeti olan veya bu eğitimi almış bir insanın fetva isteyenin şartlarına özeline, durumuna, ihtiyacına ve nasıl değerlendireceğine dikkat etmesi gerekiyor. İstismar edilecek sözlerden kaçınması gerekir.
Bu doğruyu söylerken de dikkat edilebilecek genel ölçülerdir. Namazı uzatan Hz. Muaz’a, Hz. Peygamber (s.a.v.)’in insanları fitneye uğratma emirleri, kendisine aynı soruyu soran sahabeye farklı cevaplar vermesi bu yöntemle izah edilebilir. Yumuşak, edepli, toleranslı, insaflı konuşmak zorundayız.
Dini tahfife aldırmak isteyen fitne oluşturacak, Müslümanları dinden soğutacak konuşmalardan uzak durmak lazım. İstismarcılara malzeme vermemek lazım. Müslümanların da din adına her söze kabul nazarıyla bakması doğru değildir.
Hadis İnkarcılarına Dikkat!
Peygambersiz din kurmak isteyen ve mesailerine devam eden, şer odaklarına da dikkat etmek lazımdır. Bunlar oluşturdukları trollerle rüzgarın durumuna göre yelken açıyorlar. Bu gibi zamanlarda yeni aktörler rol almak isteyebilirler. Dinin ve ümmetin bunlara, ihtiyacı yoktur.
Gözden kaçmıyor; bu hususlarda birbirine zıt bir çok grup, sivil örgüt, trol, akım bir anda işbirliği yapıp bombardımana başlıyorlar. Allah yolunda değil ama, şeytanın tuzağında birleşebiliyorlar.
Neticede; ‘içtihada açık yeni konularda ‘güncelleme’ konusunun tartışılması bence hayra vesile olmuştur. Kimin nerede durduğu, neyi düşündüğü, bulanık havayı nasıl kokladığı, durumdan nasıl vaziyet çıkardığı ortaya çıkmıştır.
Güncel
Paylaş :
Leave a Comment	
Your email address will not be published. Required fields are marked with *
Comment *
Cancel reply
1 Comment
Ankaralı Ahmet	
16 Mart 2018, 18:24
He yav sorma çok isabetli oldu Nihat Hatipoğlu hocam. Çünkü artık İslam’ın sizin ve sizin gibilerin TV’lerde anlattıkları İsraliyat ninniler olmadığını artık Müslümanlar öğrenmiş oldu. Güncelleme derken, artık insanlar, güncellemenin Kur’an’da değil, Kur’an’a ayak uydurmayan kafalarda olduğu bu vesile ile Müslüman halk öğrenmiş oldu.
REPLY
Güncel
Pfizer: Yıllarca kovid aşısı yaptırmak gerekecek
Güncel
2 Aralık 2021
Çin emperyalizmi ABD ve İngiliz emperyalizminden daha mı insaflı?
Güncel
2 Aralık 2021
Sebastian Kurz politikaya veda etti!
--
2 Aralık 2021
Abe, Tayvan konusunda ABD Başkanı gibi konuşunca Çin'den sert tepki geldi
Güncel
2 Aralık 2021
BM yoksullara yardım için 41 milyar dolar istedi
Güncel
2 Aralık 2021
Videolar
Din nedir?
Ercümend Özkan Videoları, Videolar
12 Aralık 2020
Vefatının 24. yılında bir Ercümend Özkan biyografisi
Ercümend Özkan Videoları, Videolar
12 Ocak 2019
İktibas Dergisi
1 Ocak 1981 tarihinde yayın hayatına başlayan İktibas Dergisi, 2010 yılından itibaren internet üzerinden de yayına başlamıştır. Ankara’da faaliyetini sürdüren İktibas Dergisi, halen ilk kurulduğu büroda okuyucularını ve yazarlarını ağırlamaya devam ediyor. İktibas bürosunda bulunan lokalde günlük gazeteleri ve çeşitli dergileri okuma imkanı da bulunuyor.
Adres :
Tuna Cd. 14 / 3 Kızılay 06420 Yenişehir ANKARA
İletişim :
0312 435 37 60 - iktibas@yahoo.com
Hesap Numaralarımız :
Anlam Basın Yayın
Kuveyt Türk Ankara Kızılay Şubesi
IBAN: TR80 0020 5000 0936 7806 1000 01
Hesap No (TL) 93678061-1
Hesap No(Euro) 93678061-101 BIC-SWIFT: KTEFTRISXXX
Güncel
Pfizer: Yıllarca kovid aşısı yaptırmak gerekecek
Güncel
2 Aralık 2021
Çin emperyalizmi ABD ve İngiliz emperyalizminden daha mı insaflı?
Güncel
2 Aralık 2021
Sebastian Kurz politikaya veda etti!
--
2 Aralık 2021
Abe, Tayvan konusunda ABD Başkanı gibi konuşunca Çin'den sert tepki geldi
Güncel
2 Aralık 2021
BM yoksullara yardım için 41 milyar dolar istedi
Güncel
2 Aralık 2021
Almanya'da yeni hükümet: NATO'ya sadakat öncelikli
Güncel
2 Aralık 2021
Zengezur koridorunun önemi
Güncel
2 Aralık 2021
"Selam Tevhid" davasının gerekçeli kararı
--
2 Aralık 2021
Cumhuriyet Üzerine
Güncel, Hüseyin Alan, YAZARLAR
2 Aralık 2021
İktibas'ın Aralık sayısı çıktı
Güncel, SS
2 Aralık 2021
Site İçeriğinin Kullanımı
Sitede yer alan tüm içeriğin telif hakları www.iktibasdergisi.com’a aittir. www.iktibasdergisi.com sitesinde yer alan bütün yazılar, materyaller, resimler, ses dosyaları, animasyonlar, videolar, dizayn, tasarım ve düzenlemelerimizin telif hakları 5846 numaralı telif hakları yasası gereğince koruma altındadır. Site içeriği, İktibas Dergisi veya iktibasdergisi.com’un yazılı izni olmaksızın ticari olarak herhangi bir şekilde kopyalanamaz, dağıtılamaz, değiştirilemez, yayınlanamaz. Site içeriği, fikri amaçlı olarak, ancak kaynak belirtilmek suretiyle kopyalanabilir ve kullanımı mümkündür. Aksine davranıldığı takdirde yasal işlemleri başlatma hakkı İktibas Dergisi veya iktibasdergisi.com’a aittir.
Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumlardan, yazarları sorumludur. İktibas imzalı yazılar ise dergimizi ve sitemizi bağlamaktadır. www.iktibasdergisi.com hiçbir bildirim yapmadan, herhangi bir zaman site içeriğinde değişikliğe gitme, yazı ve yorumları yayından kaldırma hakkına sahiptir.