DÜNYA CANLI YAYIN EĞİTİM HAVA DURUMU EMLAK NAMAZ VAKİTLERİ MEDYA RÜYA TABİRLERİ POLİTİKA SEÇİM SONUÇLARI BİLGİ KÜLTÜR - SANAT TEKNOLOJİ YEREL HABERLER
Samanyolu Haber /Gündem / [ Dr. Ergün Çapan] Diyanet’in Fethullah Gülen Raporundaki çok yönlü mühendisliği /09 Şubat 2021 15:16
[ Dr. Ergün Çapan] Diyanet’in Fethullah Gülen Raporundaki çok yönlü mühendisliği
İlahiyatçı yazar Dr. Ergün Çapan 'Diyanet’in Fethullah Gülen Raporu ve yapılan 'Cımbızlama Mühendisliği' ile ilgili üç yazılık bir makale dizisi kaleme aldı . Yazılan raporun nasıl bir metodla yazıldığını merak edenler için oldukça önemli bir analiz. Çalışmanın ikinci bölümünü bugün yayınlıyoruz.
SHABER3.COM
DR. ERGÜN ÇAPAN
“CIMBIZLAMA MÜHENDİSLİĞİ” VE DİYANET’İN FETHULLAH GÜLEN RAPORU-2
Bir önceki yazımızda Eski Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Mehmet Görmez’in bir insanın görüşlerinin, cımbızlama mühendisliği ile ele alınarak tekfîr ve tadlil edilmemesi yönündeki açıklamalarıyla, kendilerinin başkanlığı döneminde Fethullah Gülen Hocaefendi hakkında hazırlattığı “Kendi dilinden F…” adlı raporda takip ettikleri metodu bir örnek üzerinden maddeler halinde analiz etmeye başlamıştık. Bu yazımızda kaldığımız yerden devam ediyoruz.
2. Kur’an ve Sünnet’te pek çok mecazi anlatım vardır. Mesela, Allah’ın, Hz. Musa’yı Firavun zulmünden koruması, özel lütuf ve inayetine mazhar kılması anlatılırken şu şekilde mecazi bir ifade kullanılmıştır: “Sana karşı (Ey Musa) gözümün önünde yetiştirilmen için kendimden bir sevgi bırakmıştım.” (Taha, 20/39) Ayette koruma ve muhafaza etmeyi ifade etmek için mecazın bir çeşidi olan istiare-i temsiliye kullanılmıştır. Zira muhafaza altına alınan şey göz önünde bulundurulur ve ona lütuf ve ihsanda bulunulur. (Âlûsi, (1994) Şihabuddin, Ruhu’l-meânî fi tefsiri’l-Kur’ani’l-azîm, Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, Beyrut, 8/503)
Müfessirler ayette geçen “gözümün önünde yetiştirilmen” ifadesinin mecaz olduğuna vurgu yapmış ve bunun “ilim, hıfz, görüp gözetmek” gibi manalara geldiğini, Hz. Musa’ya gösterilen özel ihtimamı, hıfzı, riayeti ifade ettiğine dikkatleri çekmişlerdir. (Râzî, Fahreddin, (1999) Mefâtihu’l-gayb, Dâru ihyâi’t-turâsi’l-arabî, Beyrut, 22/48; el-Maverdî, Ali b. Muhammed, en-Nüket ve’l-uyûn, Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, Beyrut, Lübnan, 3/402; Nesefi, Ebu’l-Berekât, (1998) Medâriku’t-tenzîl ve hakâiku’t-tevîl, Dâru’l-kelimi’t-tayyib, Beyrut, 2/464)
Nitekim Kur’an’da geçen Allah Teâlâ’nın, “Sen bizim gözümüzün önündesin.” (Taha suresi , 20/39; Tur, 52/48; Kamer, 54/14) ifadesi, müfessirlerce zâhirî manasına alınmayıp “ilmimiz, muhafazamız, görüp gözetmemiz, nezaretimiz” şeklinde mecazî anlamda kabul edilmiştir. (Zemahşerî, Mahmud b. Ömer, (1998) el-Keşşâf an hakâik-i gavâmizi’t-tenzîl ve uyûni’l-ekâvîl fi vücûhi’t-te’vîl, Mektebetü ubeykan, Riyad, 4/81-82; Râzî, Mefâtîhu’l-gayb, 14/386; el-Maverdî, en-Nüket ve’l-uyûn, 5/387; Elmalılı, Hamdi Yazır, Hak Dini Kur’an Dili, Eser Yay. Yayınları, s.4566; İbn-i Âşur Tahir, (1984) et-Tahrîr ve’t-Tenvîr, Dâru’t-Tunûsiyye, Tunus, 16/219)
Yine Kur’an’da, “Siz nerede olursanız olun O, (Allah) sizinle beraberdir.” (Hadîd, 57/4; Tevbe, 9/40 ayetinde bildirilen beraberlik Allah ile fiziksel beraberlik anlamında değildir. Bu, insanların nerede olursa olsun halinin Yüce Yaratıcı tarafından bilindiğini, O’nun ilminin herşeyi kuşattığını ve hiç bir kimsenin bunun dışına çıkamayacağını bildiren, temsilî ve tasvirî bir anlatımdır. (Ebu’s-Suud, Muhammed b. Muhammed, İrşâdu akli’s-selîm ilâ mezâyâ’l-Kur’ani’l-Kerîm, Dâru ihyâi’t-turâsi’l-arabî, Beyrut, 8/204)
Raporda takip edilen usulün bu ayetlerdeki mecazî ifadelere uygulandığında nasıl bir sonuç çıkacağını birinci örnek üzerinden ele alırsak şöyle bir neticeye varılır: Haşa!“Allah Teâlâ, firavunun sarayında yaşayan insana benzetilmekte ve ona mekan isnat edilmektedir.” denilecek, ardından da Allah’ın (cc) hiçbir şeye benzemediği ve ona mekan isnat edilemeyeceği ile ilgili ayet ve hadisler zikredilerek burada “itikadî açıdan ciddi bir sapma görülmektedir.” denilecekti.
Hadislerde de Allah’ın görüp-gözetmesi mecazî ifadelerle anlatılmaktadır. Mesela, Peygamber Efendimiz, Abdullah İbn Abbas (r.a)’a: “Evladım! Sen Allah’ı koru ki, O da seni korusun. Sen Allah’ı korursan, O’nu önünde bulursun.” buyurmuştur. (Tirmizî, Kıyame, 59; İmam Ahmed, Müsned 1, 307).”
Bu hadis en vecîz (özlü) ve en beliğ mecaz örneklerinden biri olarak kabul edilmiştir. Allah Teâlâ, zaman ve mekandan münezzeh, yön ve cihetten mukaddes olduğu için hadisteki bu mecazi anlatım şu manaya gelmektedir: Allah’ın emir ve yasaklarına riayet ederek O’nun hukukunu yerine getirir ve ihmal etmezsen O da dünyada ve ahirette seni korur, muhafaza eder. Böylelikle de O’nun himaye ve desteğini nerede olursan ol yanında bulursun. (Suyûtî Celaleddin, (2003) Kûtu’l-Muğtezî alâ câmii’t-Tirmizî, Câmiatü ümmi’l-kurâ, Mekke, 2/604; Aliyyü’l-Kâri, (2002) Mirkâtü’l-mefâtih şerhu mişkâti’l-mesâbih, Dâru’l-fikr, Beyrut, 8/3323)
Rapordaki yöntem yukardaki hadis-i şerife uygulansaydı şöyle demeleri gerekirdi: Hâşâ Hz. Peygamber Allah Teâlâ’yı kendini koruyamayan aciz bir insan gibi tasvir etmekte ve Abdullah b. Abbas’tan O’nu korumasını istemektedir. Sonra Allah Teâlâ’nın her şeye kadir olduğu ve “ol” demesi ile her şeyin bir anda olacağına dair ayetleri delil göstererek hadis-i şerifteki ifadeyi itikadi açıdan açık ve net bir sapma olarak tescil edeceklerdi. Ardından da -hâşâ- Hz. Peygamber’in (sas) insanların şuuraltına yönelik olarak hadislerinin içine Allah hakkında asla düşünülmemesi gereken fikirleri zerk ettiğini iddia etmek zorunda kalacaklardır.
3. Mecazî ve müteşabih ifadeleri zahirine göre anlamak ve ona göre yorumlamak bir kayma ve sapma sebebi olmuştur. İslam inanç esaslarını tespit eden Kelam alimleri, Kur’an ve Sünnet’teki mecazî anlatımların insanların yüce hakikatleri daha iyi anlamalarına yardımcı olmak için seçildiğine dikkat çekmiş ve onları zahirî-lafzî manada anlamanın dalalete düşme sebeplerinden biri olduğuna vurgu yapmışlardır. (Taftazani, Sadeddin, (1981) Şerhu’l-Makâsıd, Dâru’l-meârifi’n-Numaniye, Pakistan, 2/110; al-Îcî, Abdurrahman, (1997), el-Mevâkıf, Dâru’l-cîyl, Lübnan, 3/153; el-Fûde Saîd Abdullatîf, eş-Şerhu’l-kebîr ala akîdeti’t-Tahaviyye, Dâru’z-zehâir, Lübnan, 1/345)
4. Diyanetin kendi eserlerinde de mecazi anlatımların bir üslup özelliği olmasının önemi üzerinde durulmuştur. Nitekim, Görmez’in Diyanet İşleri Başkanlığı Dönemi’nde ve bizzat kendilerinin bilim kurulunun başında olduğu bir heyet tarafından hazırlanan “Hadislerle İslam” adlı eserde hadislerin doğru anlaşılabilmesi için bazı dil özelliklerinin bilinmesine vurgu yapılmış ve mecazî anlatım yönteminin Peygamber Efendimiz tarafından kullanıldığı belirtilmiştir. Yaklaşımlarını kendi ifadeleri ile aynen naklediyoruz: “Hz. Peygamber insanları dine davet ederken Arap dilinin bütün anlatım özelliklerine başvurmuştur. İslam'ın temel hakikatlerini açık ve yalın cümlelerle ifade edebilmek için dolaysız anlatım tarzına başvurduğu gibi, Arap dilindeki teşbih, istiare, mecaz, kinaye gibi anlatım tarzlarından da yararlanmıştır. Anlatmak istediklerini bazen canlı tasvirlerle belleklere yerleştirmeye çalışmış, bazen de her dil ve gelenekte olduğu gibi kıssalarve temsilt hikayeler nakletmiştir. Ayrıca bütün dillerde soyut mefhumları anlatabilmek için somutlaştırma yoluyla anlam aktarmalarına başvurulduğu da bir gerçektir. Somutlaştırma, anlatım gücünü artırmak için yapılan bir deyim aktarmasıdır. Bu, anlatılması güç düşünce ve duyguların, soyut kavramların, somut kavramlar aracılığıyla anlatılmasıdır. Hz. Peygamber de bilhassa tasavvur alanımızın dışında kalan soyut hakikatleri anlatmak için bu yola başvurmuştur. (Diyanet İşleri Başkanlığı, (2014) Hadislerle İslam, Dini Yayınlar, Ankara, 2014, 1/105)
Nitekim, ilgili hadisleri bu bakış açısı ile değerlendirmişlerdir. Bir tane örnek zikredebiliriz: ''Allah Teala şöyle buyurmuştur: 'Her kim benim veli bir kuluma düşmanlık ederse ona harp ilan ederim. Kulum bana, kendisine farz kıldığım şeylerden daha hoş olan bir şeyle yaklaşamaz. Kulum bana nafile ibadetlerle de yaklaşmaya devam eder. Sonunda onu severim. İşte o zaman onun işiten kulağı, gören gözü, sımsıkı tutan eli, yürüyen ayağı mesabesinde olurum. Benden bir şey isterse bunu ona mutlaka veririm. Bana sığınırsa onu mutlaka korurum ..."(Buhari, Rikak, 38.) Bu hadis, Rabbiyle ilişkisini güçlendiren inanmış insanın kazandığı feraset ve basiret melekesinin hangi boyutlara ulaşabileceğini ve onu hangi derecelere yükselteceğini göstermektedir. Bu mertebede kul ile Allah arasındaki perdeler adeta kalkmaktadır. Allah'ın, velim (dostum) diyerek ve sevgisini bahşederek iltifat ettiği kul, bu sevgi bağı sayesinde tüm eşyaya ve kainata ilahi maksatlar muvacehesinde bakmaya başlar. Ayrıca Allah Teala, "Ben kulumu sevince de artık onun işiten kulağı, gören gözü, tutan eli, yürüyen ayağı mesabesinde olurum." derken, temsili bir ifadeyle, sevgisine mazhar olmuş kuluna yakınlaştığını belirtmek suretiyle ona büyük bir ikramda bulunmaktadır. (Diyanet İşleri Başkanlığı, Hadislerle İslam, 1/461-462) altı çizilen yerde görüldüğü üzere hadisteki anlatım şekli lafzî ve zahiri manasında değerlendirilmemiş mecazi bir anlatım şekli olduğu kabul edilerek ona göre yorumlanmıştır.
Yine Diyanet İslam Ansiklopedisi “Mücessime” ve “Müşebbihe” maddelerinde de ayet ve hadislerdeki mecazî, müteşabih anlatımları hakikat-mecaz ayırımına gitmeksizin lafzî-zâhirî manada anlayıp, yorumlamanın dalalete düşme sebebi olduğuna vurgu yapılmıştır.
Netice itibariyle Kur’an ve Sünnet’te bile pek çok mecazî ifade olduğu alimlerin çoğunluğu tarafından hatta Diyanet’in kendi eserlerinde de kabul edildiği, bunların kullanılmasının dilin bir özelliği ve zenginliği olduğu bilindiği halde Gülen’in bu tarz ifadelerini hakiki manaya hamledip ondan bir dalalet çıkarmaya çalışmak, cımbızlama mühendisliği ile çok vebal taşıyan bir algı yönetimidir ve bir çifte standarttır.
Bir sonraki yazımıza, Gülen’in Türkçe olarak basılan 80 kitabını inceleyerek, 40 bin dakikayı bulan (yaklaşık 670 saat) sesli ve görüntülü konuşmasını dinleyerek ilgili raporu hazırladıklarını öne sürenlerin; Hocaefendi’nin, Allah’ın teşbîh ve tecsîmden uzak olduğunu bildiren ifadelerini nasıl görmezlikten geldiklerini kaynaklarıyla ortaya koyarak ve İslam âlimlerinin rapor hakkındaki görüşlerine yer vererek devam edeceğiz.
“Cımbızlama Mühendisliği” ve Diyanet’in Fethullah Gülen raporu-1
Samanyoluhaber'e Patreon ile sahip çıkın!
<< Önceki Haber [ Dr. Ergün Çapan] Diyanet’in Fethullah Gülen Raporundaki... Sonraki Haber >>
AKP milletli aptal yerine koymaya devam ediyor AKP Erzurum Milletvekili İbrahim Aydemir, bir gazetecinin akaryakıt istasyonlarındaki araç kuyruklarıyla...
Pompacının 'kuyruk' yorumu viral oldu Akaryakıt fiyatlarına gelen zamlar sonrası mikrofon uzatılan akaryakıt istasyonu çalışanın "Tayyip...
AİHM'nin 427 hakim-savcı kararının ardından ihraç memurlar ne yapmalı? AYM eski raportörü Dr. Selami Er, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin 427 hakim ve savcı ile ilgili...
"Daha yüksek bulaşma riski taşıyor" Güney Afrika'da ortaya çıktığı belirtilen yeni koronavirüs varyantının adı Dünya Sağlık...
Apple Türkiye'den inanılmaz 'dolar zammı' Kurdaki sert dalgalanmalar nedeniyle fiyatlandırma yapamadığı için çevrimiçi satışlarını durduran...
"Bence Şeyh’in talepleri arasında..." Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile BAE Veliaht Prensi Muhammed bin Zayed arasında Ankara'da yapılan...
'Kanaltürk yağmalandıysa, aracılara neden 3 milyon dolar ödedin?' AKP rejimi tarafından gasp edilen Koza İpek’in eski yönetim kurulu başkanı işadamı Akın İpek,...
Pompacının 'kuyruk' yorumu viral oldu Akaryakıtta üst üste gelen zamlar hakkında açıklama yapan bir istasyon çalışanının sözleri...
BioNTech Nu varyantına karşı etkili mi? Nu varyantına karşı aşıların etkisi tartışılırken Pfizer ile birlikte koronavirüs salgınına...
Akşener'in Cumhurbaşkanı adayı İmamoğlu'mu? İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener'in İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'na...
3 yaşındaki Müslüme'nin öldürülmesi ile ilgili yeni skandal Mersin'in Gülnar ilçesinde 10 Kasım günü kaybolan Müslüme Yağal'ın arama kurtarma çalışmalarının...
Tweet
Pompacının 'kuyruk' yorumu viral oldu
AKP milletli aptal yerine koymaya devam ediyor
Kavgaya karışan Cengiz Kurtoğlu gözaltına alındı
Barış Atay, Bakanın yüzüne sordu: Sizin gerçekten işiniz ne?
Metroda dehşet!
Kadin bir dostun ardından...
Tanju, yerli olalım milli olalım dedi, sonra dede olmak için ABD'ye gitti!
TGRT sunucusu Ekrem Açıkel'den işçileri aşağılayan dolar yorumu
aHaber'de şok dolar yorumu
Atanamayan öğretmenler için anlamlı video
ÖNE ÇIKAN HABERLER
5 yaşındaki çocuk ikinci kez hapse girdi
BioNTech Nu varyantına karşı etkili mi?
Ankara'da ekmeğe büyük zam
İngiltere, Hamas'ı 'terör örgütü' olarak tanıdı
Erdoğan'dan yeni 'faiz' açıklaması
Almanya’da asgari ücrete yüzde 25 zam
Ülker ürünlerine yüzde 35 zam
Üçlü zirve sonrası Aliyev'den Ermenistan açıklaması: Hazırız!
Korkutan 'süper varyant' Avrupa'ya ulaştı
Yeni stada bakın kimin adı verildi
AKP kapı kapı dolaşacak: Anket adı altında fişleme mi yapılacak?
[Prof.Dr. Osman ŞAHİN] Güzelliklerin farkında ol, eğme başını!
AİHM'nin 427 hakim-savcı kararının ardından ihraç memurlar ne yapmalı?
Amazon çalışanlarından 20 ülkede 'Kara Cuma' grevi
Kavala kararı sonrası döviz yükselişe geçti
"Daha yüksek bulaşma riski taşıyor"
Akşener'in Cumhurbaşkanı adayı İmamoğlu'mu?
4'üncü evre kanser hastası Ayse Özdoğan iki ay sonra tahliye edildi
Erdoğan 'krize devam' dedi: Faiz düşecek!
"Bence Şeyh’in talepleri arasında..."
Sitemizi kullanmaya devam ederek çerezleri kullanmamıza izin vermiş oluyorsunuz. Detaylı bilgi almak için Çerez Politikasını ve Gizlilik Politikasını inceleyebilirsiniz.