Kambiyo senedine karşı açılan menfi tespit davalarında ispat yükü » Polat Hukuk ve Arabuluculuk Bürosu
Ana Sayfa
Kurumsal
Hakkımızda
Partnerlerimiz
Basında Biz
Müvekkil Profilimiz
Vekaletname Bilgileri
Ekibimiz
Hizmetlerimiz
Aile Hukuku
Arabuluculuk
Basın ve Medya Hukuku
Ceza Hukuku
Dava ve Tahkim Hukuku
Fikri ve Sınai Mülkiyet Hukuku
Gayrimenkul Hukuku
İthalat ve İhracat Hukuku
İcra ve İflas Hukuku
İdare ve Vergi Hukuku
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
Miras Davaları
Sigorta Hukuku
Sözleşmeler Hukuku
Şirketler ve Ticaret Hukuku
Tüketici Hakları Hukuku
Sıkça Sorulan Sorular
Ödeme
Blog
İletişim
0 352 211 1111
·
[email protected]
Whatsapp İletişim
Ana Sayfa
Kurumsal
Hakkımızda
Partnerlerimiz
Basında Biz
Müvekkil Profilimiz
Vekaletname Bilgileri
Ekibimiz
Hizmetlerimiz
Aile Hukuku
Arabuluculuk
Basın ve Medya Hukuku
Ceza Hukuku
Dava ve Tahkim Hukuku
Fikri ve Sınai Mülkiyet Hukuku
Gayrimenkul Hukuku
İthalat ve İhracat Hukuku
İcra ve İflas Hukuku
İdare ve Vergi Hukuku
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
Miras Davaları
Sigorta Hukuku
Sözleşmeler Hukuku
Şirketler ve Ticaret Hukuku
Tüketici Hakları Hukuku
Sıkça Sorulan Sorular
Ödeme
Blog
İletişim
Kambiyo senedine karşı açılan menfi tespit davalarında ispat yükü
•Polat Hukuk Bürosu
•Genel
•no comments
Kambiyo senedine karşı açılan menfi tespit davalarında ispat yükü
Bütün mücerret alacaklarda olduğu gibi kambiyo senedi alacağı da kural olarak, uygun bir asıl borç ilişkisine, bir illi ilişkiye dayanır. (Hukuk Genel Kurulu’nun 17.12.2003 gün ve E:2003/19-781, K:2003/768; 12.10.2011 gün ve E:2011/19-473, K:2011/607 sayılı ilamları)
Bir kambiyo senedi düzenleyip veren ve bu senedi alan herkes, bütün hukuki işlemlerin yapılmasına temel teşkil eden bir gayeye ulaşmak istemektedir.
Kambiyo senedinden kaynaklanan talebin geçerliliği, temel ilişkiden kaynaklanan temel talebin ve bununla ilgili olarak taraflar arasında varılmış amaca ilişkin mutabakatın geçerliliğinden tamamen bağımsızdır.
Kambiyo senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel talebe ise, bu talebin ait olduğu hukuk kuralları uygulanır.
Bono, ödeme vaadi niteliğinde bir kambiyo senedi olup, bağımsız borç ikrarını içerir (6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu (eTTK)’nun 691/1.maddesi).
Bonoda şekil şartları eTTK’nun 688.maddesinde sayılmıştır. Bunlar; “Bono” yada “Emre Muharrer Senet” ibaresi, kayıtsız şartsız bir bedel ödeme vaadi, vade, ödeme yeri, lehtar, keşide yeri ve tarihi, keşidecinin imzasıdır.
Zorunlu şartlardan biri eksik olduğu takdirde, senedin bono niteliği kaybolur. Bunlardan vade ve ödeme yeri esaslı şekil şartlarından değildir.
Sayılan zorunlu şekil şartlarının yanında seçimlik şartlar da vardır. Bonoya isteğe bağlı olarak, faiz, bedelin nakden yada malen alındığı veya yetkili mahkeme kayıtları da konabilir.
Yerleşik Yargıtay kararlarında ve öğretide de kabul edildiği gibi, bonolara özgü seçimlik unsurlardan biri de, temel borç ilişkisinden kaynaklanan borcun dayandığı nedenin gösterilmesine yönelik “bedel kaydı”dır.
“Bedel kaydı” kambiyo senedinin ihtiyari kayıtlarındandır. Bu kayıt keşidecinin (borçlunun), senedin lehdarından (alacaklıdan) karşı edayı aldığını ispata yarar.
Aslında kambiyo senetleri hukuku yönünden bu kayıtların bir anlamı ve önemi yoktur. Çünkü, kambiyo senedinin düzenlenmesiyle, soyut bir borç ilişkisi yaratılmaktadır. Bu nedenle de karşı edimin elde edilip, edilmediğinin önemi de bulunmamaktadır.
Temel borç ilişkisinin bir sözcükle senede yansıtılması şeklinde ortaya çıkan bedel kaydının varlığı ya da yokluğu senedin bono niteliğini etkilemez.
Bedel kayıtları daha çok keşideci ile lehdar arasındaki iç ilişki yönünden ve ispat konusunda önem taşır. Kişisel def’i nedenlerinin varlığının kanıtlanmasını kolaylaştırır.
Sözü edilen kayıtlar özellikle ispat hukuku açısından ilgilileri bağlayıcı niteliktedir. Bedel kaydı içeren bononun lehdarı, artık senedin “kayıtsız ve koşulsuz bir borç ikrarı olduğu” yolundaki soyutluk kuralına dayanamayacaktır.
Borç ikrarını içeren bir belge aleyhine kanıt sunulabilir. Ancak; ikrar borcun nedenini içeriyorsa, sadece bu nedenin gerçekleşmediğinin kanıtlanması gerekir (YİBK’nun 12.4.1933 gün ve 1933/30-6 sayılı ilamı).
Bonoda kural olarak ispat yükü senedin bedelsiz olduğunu iddia eden tarafa aittir. Ancak, bir defa bir mal alışverişine dayandığı “malen” kaydıyla ya da bir alacak borç ilişkisine dayandığı “nakten” kaydı ile senede yazılmışsa, artık buna uyulmak gerekir.
Bu kayıtların aksinin savunulması senedin ta’lili (nedene, illete bağlanması) anlamına gelir ki, böyle bir durumda ispat yükü yer değiştirir. Senedi ta’lil eden, savını kanıtlamak yükümlülüğü altına girer.
Senette borcun nedeni “mal” ya da “nakit” olarak belirtilmişse, tarafların yazılı borç sebebine dayanmaya hakkı olacağından, ispat yükü bunun aksini ileri süren tarafa ait olacaktır.
Eğer yanlardan biri senet metninde yazılı kaydın doğru olmadığını söylüyorsa, lehine olan senet karinesi çürümüş sayılacak, bunun sonucu olarak da, iddiası paralelinde ispat yükünü de üstlenecektir. Buna senedin ta’lili denmektedir. Bu anlamda ta’lil senet metninde açıklanan düzenleme (ihdas) nedenine aykırı beyanda bulunma anlamına gelmektedir.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 72.maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir.
Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi).
İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da, tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.
Menfi tespit davasında borçlu ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürebilir.
Borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer.
Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir.
Görülmektedir ki, menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır.
Borçlu bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmiş, ancak bu hukuki ilişkinin senette görülenden farklı bir ilişki olduğunu ileri sürmüşse bu kez, hukuki ilişkinin kendisinin ileri sürdüğü ilişki olduğunu ispat külfeti davacı borçluya düşmektedir. Zira, davacı borçlu senedin bir hukuki ilişkiye dayanmadığını değil, başka bir hukuki ilişkiye dayandığını ileri sürmekte; temelde bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmektedir (Hukuk Genel Kurulu’nun 17.12.2003 gün ve E:2003/19-781, K:2003/768; 12.10.2011 gün ve E:2011/19-473, K:2011/607 sayılı ilamları).
İlgili Yazılar
Zamanaşımı nedeniyle icranın geri bırakılmasına…
UYAP'tan Hangi Davalar Açılabilir?
KEFALETTE EŞİN RIZASINA İLİŞKİN HÜKÜMLERİN AVALE…
Senette Nakden ve Malen Kaydının Birlikte Bulunması
Hizmet tespiti davaları ile ilgili Yargıtay kararları
Google ile Bağlan »
Bir hesap oluşturmaya izin veriyorum
Bir Sosyal Oturum Açma düğmesini kullanarak ilk kez oturum açtığınızda, gizlilik ayarlarınıza bağlı olarak Sosyal Oturum Açma sağlayıcısı tarafından paylaşılan hesabınızın herkese açık profil bilgilerini toplarız. Web sitemizde sizin için otomatik olarak bir hesap oluşturmak için e-posta adresinizi de alıyoruz. Hesabınız oluşturulduktan sonra, bu hesaba giriş yapacaksınız.
KatılmıyorumKatılıyorum
Label
Ad:*
E-Posta*
Google ile Bağlan »
Bir hesap oluşturmaya izin veriyorum
Bir Sosyal Oturum Açma düğmesini kullanarak ilk kez oturum açtığınızda, gizlilik ayarlarınıza bağlı olarak Sosyal Oturum Açma sağlayıcısı tarafından paylaşılan hesabınızın herkese açık profil bilgilerini toplarız. Web sitemizde sizin için otomatik olarak bir hesap oluşturmak için e-posta adresinizi de alıyoruz. Hesabınız oluşturulduktan sonra, bu hesaba giriş yapacaksınız.
KatılmıyorumKatılıyorum
Label
Ad:*
E-Posta*
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Polat Hukuk Bürosu avukatları müvekkillerine kalıcı hukuki çözümler üretebilmek amacıyla tüm gelişmeleri yakından takip etmekte ve gerekli eğitimleri almaktadır. Sizlere daha iyi hizmet verebilmek için gelişiyoruz…