Gönderen: HAKİ DEMİR	 12 Şubat 2012 İLİMLERİN TASNİFİ-7-İNSAN İLMİNİN AHLAK ŞUBESİ için bir yorum bırakın	
İLİMLERİN TASNİFİ-7-İNSAN İLMİNİN AHLAK ŞUBESİ
Batıda ilimlerin insandan bağımsızlaşmasının oluşturduğu ciddi bir problem var. Hususiyetle beşeri ilimler, tamamen insan merkezinde teşkil edilmesi gerekir ve insandan bir milim bile uzaklaşmasına müsaade edilmemelidir. Beşeri İlimlerin insan ile arasındaki mesafe açıldıkça, ilim ile insan birbirinden ayrışmakta ve ilmin maksadı “insan” olmaktan çıkmaktadır.
Beşeri ilimlerin nihai maksadı, bir “ahlak” inşa etmektir. “Yaşanmaya değer hayatın ahlakı”… Bunu yapmayan, hedeflemeyen, bu istikamette çaba göstermeyen beşeri ilimler, insandan uzaklaşır ve entelektüel gevezelik haline gelir. Batıda oluşan ve gelişen sosyal bilimler, sadece araştırma temellidir. Müslümanların bu tuzağa düşmemesi gerekir.
Beşeri ilimler, insani halleri tetkik eden, insanın ferdi ve içtimai tabiatını keşfeden, hayatın mahiyetini ve cereyan ediş şekillerini tespit eden ilimlerdir. Tüm bu tetkik, keşif ve tespitleri, bir ahlak inşa etmek için kullanmamak, beşeri ilimleri “manasız”, “maksatsız,” “fonksiyonsuz” hale getirir. Liberal düşünce, tetkik edip elde ettiği bilgileri insanlara sunmak çabasındadır ve ahlakı insanlara bırakmak düşüncesindedir. Ahlakın tabiatının “rızaya” dayalı olmasından hareketle bu yaklaşım doğru gibi görünmektedir. Fakat ahlak aynı zamanda içtimai hususiyet taşıdığı için, “ölçülendirilmesi” lüzumu açıktır. Liberalizmin bilgiyi insana sunma işlemi, ferdi çerçevede daha doğrudur fakat içtimai sahada bir standardizasyon ihtiyacı açıktır.
Psikoloji, psikiyatri, sosyoloji, iktisat, idare, siyaset vesaire beşeri ilimlerin hepsi, bir “hayat” inşa etmek içindir. Bu ilim dallarının her biri kendi mecrasında diğerlerinden bağımsız şekilde akar, ihtisaslaşma aşırı derecede artar (günümüzde olduğu gibi), ahlak inşasın hedef edinilmezse, bilgi, hayatı kaosa çevirir. Ahlak, insan kalabalığını cemiyete tahvil eden, “hayat parçalarını”, hayat yekunu içinde cem eden, hayat mecralarını birbirinin zıddına akarak kaosa meydan vermesini engelleyen bir “hayat anlayışı”dır. Ahlak, hayatın ta kendisidir.
Bir cemiyette farklı ahlak anlayışlarının olması mümkündür, olmalıdır da… Mesele, insanların tek ahlaka mahkum edilmesi şeklinde anlaşılmamalıdır. İnsanları tek ahlaka mahkum etmek de hayatı tüketir. Fakat hayatın bir ahlaki altyapısı olması şarttır. Kaç tane ahlak sistem ve anlayışı olursa olsun, nihayetinde hayatı ahlaki çerçeve içinde yaşama zarureti açıktır. Meseleyi bu merkezde tetkik etmek gerekir.
Ahlak, sosyal bilimlerden biri haline getirildiğinde, mesela sosyoloji (veya başka bir ilim) onun üzerine çıkabilmektedir. Beşeri ilimler içinde “terkip ilmi” olmadığı zaman hayat, dağılmakta, bir merkezde inşa edilememekte, bir hedefe (umumi manada) yönelememektedir. Batı felsefesindeki diyalektik işleyişten tevarüs eden “sınıf çatışması” veya “menfaat çatışması” hayatın altyapısını oluşturamaz. İnsanlar mütemadi çatışma vasatında hayatı üretemez, yaşayamaz, mutlu olamazlar. Diyalektik yaklaşım, hayatı yaşamayı değil, çatışma anlayışını temellendirir ve daim kılar. Menfaat gurupları veya sosyal ve iktisadi sınıfların çatışması, mütemadiyen muvazenede kalmayacağı için taraflardan biri diğerini mutlaka sömürür. Oysa mesele, menfaatler arasında muvazene kurmak, hayatı latif bir vasata taşımak, aynı istikamete yönelerek “dostça” yaşamayı mümkün kılmaktır. Cemiyet içinde çatışmanın sürekliliğini öngören ve şart kılan diyalektik işleyiş, cemiyet (ve insan) için hiçbir teklifte bulunmaz.
Beşeri ilimler, öncelikle ferd ile cemiyet arasındaki “üstün muvazeneyi” kurabilmenin bilgi ihtiyacını karşılar. Daha sonra içtimai sınıf ve guruplar arasındaki menfaat çatışmasını nihayete erdirip, içtimai muvazeneyi kurmak için disiplinler geliştirir. Nihayet, ferd ve cemiyet ile devlet arasındaki münasebetleri tanzim eden bir çerçeve oluşturur.
Batının diliyle söylemek gerekirse, psikoloji, ferdi, içtimai gerçekliği imha edici değil, hayatı onunla birlikte yaşamayı mümkün kılıcı bir ruhi altyapı oluşturur. Sosyoloji, içtimai sınıf ve gurupların menfaatlerini cem eden, muvazeneye kavuşturan, tüm bunları yaparken ferdi alanı ihmal ve imha etmeyen bir “hayat alanı” üretir. Siyaset, insanların hayatlarını kolaylaştırıcı, problemleri büyük organizasyon (devlet) imkanı ile çözücü bir yaklaşım içinde olmak durumundadır. Tüm bunlar yapılırken, ihtiyaç duyulan altyapı, ahlaktır. Çünkü ferd, cemiyet ve devlet meselesini kendi bünyesi içine alabilecek çapta büyük bir alan üretebilen ahlaktan başka bir disiplin yoktur.
*
İslam irfanı, başından beri bilgiyi dağıtmadı. Tüm beşeri ilimler, ahlak ile cem edilmiş haldeydi ve öyle muhafaza etti. İslam irfanının ahlak ilmi, ferdi derinliğe doğru psikoloji, psikiyatri vesaireyi, cemiyet genişliğine doğru sosyoloji, iktisat, siyaset, idare vesaire ilimleri cem etmişti. Bunların içinde bazıları kıymetine binaen ayrı disiplinler haline getirildi ama asla ahlaktan müstakil kılınmadı. Bu sebeple İslam irfanı, hayatı dağıtmadı. İslam, bilgi ile hayatı, fikir ile fiili cem eden bir temel anlayışa sahiptir. Hayat için manası ve faydası olmayan, tatbiki mümkün bulunmayan bilgiyle meşgul olmaz. Bu sebeple İslam irfanında bilgi ve bilim, bizzat hayattır.
Müslümanlar İslam irfanı ile irtibatlarını kopardıkları için, bilginin ve hayatın bu günkü dağınıklığını, ilimlerin gelişmesi şeklinde anlıyorlar. Batıdaki bilgi ve bilimin hayattan bağımsızlaşmasındaki temel yanlış, Müslümanların da zihni evrenini ve aklını işgal etti. Bu batının en büyük tuzaklarından biridir, dikkatli olmak gerekir. Bu o kadar büyük bir tuzaktır ki, batı bile bu tuzağa düşmüştür.
İslam irfanın cem edici, terkip edici, toparlayıcı hususiyeti, sadece ilimlerle ilgili değil, ilim ile hayatı da cem ve terkip etmiştir. Bu temel hususiyet anlaşılmadığı takdirde, ne İslam’ın anlaşılması mümkün olur ne de İslam ilim mecrasının…
Hayattaki “gerçeklik formları” sınırsızdır. Homoseksüellik veya hayvanlarla cinsi münasebete kadar uzanan gerçeklikler mevcuttur. Beşeri ilimlerin batıdaki şekillenişi, bunları hayat gerçekliklerinden biri olarak kabul ve tetkik eder. Hani şu “objektif bilgi” meselesi, en sapık hayat gerçekliklerini bile “normal” bir temayül halinde tetkik etmek çabasındadır. Bu sebeple ahlak üretemez, bu sebeple hayat üretemez. Batıda oluşan hayat vasatı, insanın yapabileceklerini yapması şeklinde formüle edilmiştir. Bu yaklaşım, insanın, meleklerden üstün ve hayvanlardan aşağı olabilme istidadına sahip tabiatının tüm alanını kullanmak demektir. İnsan tabiatı kadar geniş bir tabiata sahip başka bir varlık yoktur. Bu tabiatın asgari sınırını (insani sınırı) tespit etmek ve mütemadiyen yukarı doğru inkişafını temin etmek maksadı, bir ahlak anlayışın şart kılar. Aksi takdirde, insani oluşların önüne geçilir ve hayvani oluşlar serbest bırakılır.
*
Ruhiyat ilmi kurulmadığı, kurulmuş ve sayısız eser vermiş hali anlaşılmadığı takdirde, ahlak ilminin yeniden kurulması veya daha önce kurulmuş olanın anlaşılması imkansızdır. Müslüman fikir ve ilim adamlarının ağızlarını açtıklarında ilk söyledikleri, “İslam, fıtrat dinidir” sözü, hem İslam’ın hem de insanın anlaşılmadığını gösteren açık bir delildir. “İslam fıtrata uygundur” ifadesi ile İslam imha ediliyor. İnsan fıtratının (tabiatının) sınırı, meleklerin üstünde ve hayvanların aşağısındadır. Meleklerden yukarı çıkabilmek, hayvanlardan aşağı inebilmek istidadı olduğunu beyan eden de İslam’dır. İslam’ın bu istikametteki beyanlarını anlamayınca, “insan tezini” de anlamak kabil olmuyor. Hz. Adem’den günümüze kadar yaşayan insanların yaptıkları her iyilik ve her kötülük, insan tabiatının sınırları içindedir. Çünkü hiçbir varlık “tabiatını”, aşağı veya yukarı doğru aşamaz. Tarih boyunca insanlar tarafından yapılan en vahim, en sapık, en vahşice işler de insan tabiatının içindedir. Zaten insanın imtihanı da budur. En ağır zulmü yapabilme, en sapık fikir ve fiillere mensup olabilme istidadı (tabiatı) olduğu gibi en ulvi fikirlere sahip olabilme ve en ulvi tatbikatları gerçekleştirebilme tabiatına da sahip olması, imtihan edilme hikmetidir. İnsan tabiatı, kötülüğü yapabilme istidadına sahip olmasa, tabiatını aşıp kötülük yapamayacağı için imtihanın manası kalmaz.
Ahlak, insanın tabiatında mevcut olan istidat ve imkan alanını, belli bir seviyede tutabilmek içindir. İslam, insan tabiatındaki asgari “insani sınırı” tayin eden, bu altyapıdan başlayarak mütemadiyen yukarı doğru harekete geçiren bir anlayış teklif etmiştir. Öyle ki İslam, Müslümanların günah işlerken bile asgari insani sınırı aşağıya doğru aşmamasını ısrarla talep eder. Çünkü asgari insani sınır aşıldığında, “insanlıktan” çıkıp, hayvanlığa geçilmiştir. İslam, hayvanlara teklif edilmemiştir. Bunun misali nedir? Cinsi münasebetin insani şekli, erkek ile kadının bilinen yollar halvet olmasıdır. Bu, insanı alt sınırdır, bu fiilin İslami olanı, İslam nikahı ile yapılmasıdır. Erkek ile kadın arasındaki normal cinsi münasebet, “insani hal”, insan ile hayvan arasında veya hemcinsler arasındaki cinsi münasebet ise “insani hal” değil “hayvani hal”dir. Bu manada İslam, insan olmanın çerçevesini tayin tek din ve dünya görüşüdür. İslam’ın, insan tabiatını bu kadar teferruatlı şekilde tespit etmesine rağmen Müslüman fikir ve ilim adamlarının bunu bile anlamayacak hale gelmesi dehşete düşüren bir idrak zafiyetidir.
HAKİ DEMİR
demirhaki@gmail.com
Gönderen: HAKİ DEMİR 12 Şubat 2012 Kategori:AHLAK ve USUL, BİLİM, DİN, FİKİR, İNSAN, İSLAM, İSLAM MEDENİYETİ, İSLAMİ HAREKETLER, KELAM ve TEFEKKÜREtiketler: AHLAK İLMİ, BİLİM, İLİM, İNSAN İLMİ, İNSAN İLMİNİN AHLAK ŞUBESİ, İSLAM, İSLAM İLİMLER TASNİFİ, İSLAM MEDENİYETİ, İSLAM VE İLİM, İSLAM VE MEDENİYET, medeniyet, TERKİP İLİMLERİ	
Yazı dolaşımı
Önceki Yazı Önceki yazı:
YUSUF KAPLAN-3-FİKİR ADAMLARININ YAPAMADIĞINI HALKTAN BEKLİYOR
Sonraki Yazı Sonraki yazı:
ANA SÜTÜ GİBİ HELAL TÜRKÜLERİMİZ
Yorum Gönderin	
Cevabı iptal et
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir
Yorum
İsim *
E-posta *
İnternet sitesi
Bir dahaki sefere yorum yaptığımda kullanılmak üzere adımı, e-posta adresimi ve web site adresimi bu tarayıcıya kaydet.
Δ
Arşiv
Ağustos 2021 (2)
Temmuz 2021 (1)
Haziran 2021 (1)
Mayıs 2021 (1)
Şubat 2021 (3)
Ocak 2021 (2)
Ağustos 2020 (1)
Kasım 2018 (2)
Ekim 2018 (4)
Eylül 2018 (10)
Ağustos 2018 (2)
Haziran 2018 (11)
Mayıs 2018 (13)
Nisan 2018 (11)
Mart 2018 (16)
Şubat 2018 (11)
Ocak 2018 (19)
Aralık 2017 (31)
Kasım 2017 (34)
Ekim 2017 (31)
Eylül 2017 (14)
Ağustos 2017 (14)
Temmuz 2017 (19)
Haziran 2017 (26)
Mayıs 2017 (30)
Nisan 2017 (25)
Mart 2017 (31)
Şubat 2017 (33)
Ocak 2017 (53)
Aralık 2016 (38)
Kasım 2016 (36)
Ekim 2016 (34)
Eylül 2016 (13)
Ağustos 2016 (15)
Temmuz 2016 (17)
Haziran 2016 (10)
Mayıs 2016 (11)
Nisan 2016 (12)
Mart 2016 (12)
Şubat 2016 (16)
Ocak 2016 (20)
Aralık 2015 (34)
Kasım 2015 (16)
Ekim 2015 (22)
Eylül 2015 (22)
Ağustos 2015 (48)
Temmuz 2015 (45)
Haziran 2015 (25)
Mayıs 2015 (17)
Nisan 2015 (16)
Mart 2015 (16)
Şubat 2015 (5)
Ocak 2015 (3)
Aralık 2014 (12)
Kasım 2014 (32)
Ekim 2014 (2)
Eylül 2014 (27)
Ağustos 2014 (68)
Temmuz 2014 (57)
Haziran 2014 (32)
Mayıs 2014 (22)
Nisan 2014 (26)
Mart 2014 (61)
Şubat 2014 (60)
Ocak 2014 (28)
Aralık 2013 (35)
Kasım 2013 (30)
Ekim 2013 (32)
Eylül 2013 (27)
Ağustos 2013 (35)
Temmuz 2013 (35)
Haziran 2013 (53)
Mayıs 2013 (59)
Nisan 2013 (49)
Mart 2013 (42)
Şubat 2013 (46)
Ocak 2013 (86)
Aralık 2012 (80)
Kasım 2012 (59)
Ekim 2012 (85)
Eylül 2012 (94)
Ağustos 2012 (79)
Temmuz 2012 (66)
Haziran 2012 (52)
Mayıs 2012 (37)
Nisan 2012 (28)
Mart 2012 (19)
Şubat 2012 (68)
Ocak 2012 (43)
Aralık 2011 (91)
Kasım 2011 (82)
Ekim 2011 (20)
Eylül 2011 (11)
Ağustos 2011 (9)
Temmuz 2011 (12)
Haziran 2011 (11)
Mayıs 2011 (11)
Nisan 2011 (5)
Mart 2011 (5)
Şubat 2011 (8)
Ocak 2011 (3)
Aralık 2010 (6)
Kasım 2010 (7)
Ekim 2010 (11)
Eylül 2010 (10)
Ağustos 2010 (11)
Temmuz 2010 (4)
Haziran 2010 (18)
Mayıs 2010 (8)
Nisan 2010 (4)
Mart 2010 (6)
Şubat 2010 (7)
Ocak 2010 (11)
Aralık 2009 (15)
Kasım 2009 (3)
Ekim 2009 (14)
Eylül 2009 (1)
Temmuz 2009 (4)
Haziran 2009 (12)
Mayıs 2009 (8)
Nisan 2009 (16)
Mart 2009 (34)
Şubat 2009 (42)
Ocak 2009 (1)
Etiket Bulutu
ABD (59) ahlak (47) AKIL EĞİTİMİ (43) AKL-I SELİM (43) Akparti (70) akıl (94) Akıl İnşası (59) batı (66) Büyük Doğu (49) CHP (55) darbe (44) DERGİ (91) DÖRT HALİFE (45) EĞİTİM (43) FETHULLAH GÜLEN ÖRGÜTÜ (51) Fethullah Gülen (137) FİKİR (125) HİLAFET (53) islamcılık (57) israil (47) kemalizm (46) MAARİF (59) MAARİF ANLAYIŞI (72) medeniyet (51) MEDENİYET AKADEMİSİ (47) Mısır (53) NECİP FAZIL (61) RUH (52) Suriye (79) TALİM VE TERBİYE (59) TALİM VE TERBİYE SÜREÇLERİ (41) tasavvuf (43) tayyip erdoğan (54) TERKİP VE İNŞA DERGİSİ (207) TEŞKİLAT (102) Türkiye (66) İHANET ÖRGÜTÜ (43) İLİMLERİN TASNİFİ (59) İRAN (66) İSLAM (304) İSLAMCILIK MESELESİ (52) İSLAMCILIK TARTIŞMASI (49) İSLAM MAARİF ANLAYIŞI (80) İSLAM MEDENİYETİ (77) ŞİA (57)