TümüDoğaEkoköylerEnerjiHayvan HaklarıHayvanlar Alemiİklim & SuKentleşmeTarım & GıdaYeşilBisikletDoğa SporlarıDoğal TıpEko MimariGeri DönüşümKamp HayatıPaylaşım ve SürdürülebilirlikVeganlık
Doğa
Vegan dövmeci ile vegan dövme hakkında
Ekoloji
İstanbul Dolphinarium önünde yunus işkencelerine ve esaretine karşı protesto
Duyurular & Etkinlikler
Hayvan Özgürlüğü Kolektifi 1 Kasım Dünya Vegan Günü Ankara etkinlikleri
Ekoloji
Dünya’yı soğutmak için bir ateş yakmak
Yaşam
TümüCinsel DevrimÇocukçaDünya KültürleriEngelli HaklarıFeminizmİnsan HaklarıKadınKendin YapLGBTİ+Sağlıklı BeslenmeYeşil MutfakYoga & MeditasyonYol Tepenler
Feminizm
Kadın Savunmasından çağrı: 25 Kasım’da sokaklardayız!
Sağlıklı Beslenme
Beş çayları: Önceliğimiz, öğretilmişliklerimizden kurtulmak
Çocukça
Artı Atölye çocuklar için geliyor
Kadın
Her cadı Salem’de yaşamaz!
Kültür & Sanat
TümüBelgeselDans & PerformansDiziEdebiyatEl SanatlarıFotoğrafGrafik-TasarımKitapMüzikÖyküResim ve HeykelSinemaTiyatro
Dizi
Midnight Mass | Body of Christ ve Aşai Rabbani | Gece…
Kültür & Sanat
Bütün dâhiler uyumsuzdur
Kültür & Sanat
26. Gezici Festival’de izleyebileceğiniz filmler!
Duyurular & Etkinlikler
Mustafa Pilevneli | Maviler, Düşler Sergisi | Galeri FE
Bilim & Teknoloji
TümüNanoteknolojiUzay
Bilim & Teknoloji
Kripto İklim Anlaşması doğru yönde atılmış bir adım
Bilim & Teknoloji
Pandemi bitince de uzaktan çalışma artık kalıcı olabilir
Bilim & Teknoloji
Koronavirüs aşısını gerçekte kim buldu?
Bilim & Teknoloji
Matematiksel Sayılardan Sihir Yapan Bilim Kadını: Ada Lovelace
Güncel
TümüAlıntıSöyleşiSponsorlu İçerikTestlerVideo
Çocukça
Çok gereksiz bir yazı: Çocuklara ne izletme-me-li
Alıntı
Kadın Hakemler ve Ayrımcılık Üzerine
Duyurular & Etkinlikler
ODTÜ’lüler 15 Ekim’de gerçekleştirilen eylemde, rant yoluna ”Hayır!” dediler
Sponsorlu İçerik
4 Ekim Hayvan Hakları Günü Kutlu Olsun
Ana Sayfa Kültür & Sanat Kitap Türklerin Şeytani Masalları ve Türk Kültüründe Vampirler
Kültür & Sanat
Kitap
Türklerin Şeytani Masalları ve Türk Kültüründe Vampirler
Yazar
Şimal Özbek
-
17 Ekim 2018
235
Okuma süresi: 3 dakika
Seçkin Sarpkaya
Akademisyen ve yazar olan Seçkin Sarpkaya’nın Türkiye Sahası Masal ve Efsanelerinde Demonolojik Varlıklar adlı yüksek lisans tezi 2017 yılında Türklerin Şeytanı Masalları Türk Masal ve Efsanelerinde Demonik Varlıklar adıyla Karakum Yayınevinden çıktı. Türk Kültüründe Vampirler ise aynı yayınevinden yazar, tarihçi ve akademisyen Mehmet Berk Yaltırık ile çıkardığı kitabı. Bu iki kitap Türk halk bilgisi ürünlerindeki korku unsurlarını çalışıyor, örnekler sunarak, karşılaştırarak, inceleyerek benzersiz iki çalışma sunuyorlar.
Türklerin Şeytani Masalları
Türklerin Şeytani Masalları’nda okuyucuyu kimini duyduğumuz kimini ilk kez duyacağımız masallar ve efsanelerdeki şeytani varlıklar, demonlar, ile bir yolcuğa çıkarıyor. Devlerin, perilerin, cadıların, canavarların, ejderhaların, cinlerin, şeytanların, şahmeranın anlatıldığı masallar ile ilgili bölümde okuyucu daha önce duyduğu ya da duymadığı bu varlıkların fiziki özelliklerinden alışkanlıklarına kadar bilgi sahibi oluyor. Tabii bu arada karşısına çıkacak olan masalların değerini de iyi bilmesi gerek.
Efsanelerdeki demonik varlıklara geldiğimizde, karşınızda daha çeşitli bir topluluk buluyorsunuz. Bunların arasında cin, alkarıları, pirabok, kapoz ve nicesi var. Korkularınızı ve korkularınızın nasıl bir figür olarak görüneceğini merak ediyorsanız hiç durmayın. Çünkü Sarpkaya kitabında hem bu varlıkları tanıtıyor, hem masallardan ve efsanelerden bahsediyor, bu varlıkların benzer ve farklı özelliklerinden coğrafya ile ilişkisine değiniyor, varlıkları birbirleriyle karşılaştırıyor; hem de hangi korkunun hangi demonda vücut bulduğunu inceliyor. Bu sırada, dünyadaki mitlerden ve dinlerden, iyi ya da kötü özellik gösteren varlıklar karşınıza çıkabilir. Bu varlıkların zaman içinde kazandığı özellikleri okumak ve aslında en temelde anlatmaya çalıştığı şeyleri görmek etkileyici.
Korku ve Şeytani Varlıklar
Korkunun bir zayıflık değil, bir savunma mekanizması olduğunu söylüyor Sarpkaya. İnsanlığın en erken dönemlerinden itibaren korkularını doğaüstü varlıklarla sembolleştirdiğini, onları anlamlandırmaya ve onlarla baş etmeye çalıştığını ekliyor. Bu sebeple çalışmasına öncelikle demonik varlıklarla ilgili terimleri vererek başlamış. Kitabın girişini okuyucu için oldukça yararlı görüyorum, çünkü kitap boyunca karşılaştığımız varlıklar bize korku, kaygı, dehşet gibi kavramları düşündürüyor ve arada sırada geri dönme ihtiyacı hissediliyor.
Kitapla ilgili sevdiğim şeylerden biri, pek çok kaynak göstermesi. Bu kaynakların hepsine dikkat etmeye çalıştım ve hatta bazılarını sonradan incelemek üzere not aldım. Gönül rahatlığıyla söyleyebilirim ki; konuya yabancı ve bir yerden başlamak isteyen okuyuculara, konuyla ilgisi olan ama bilgisi olmayanlara, ya da sadece okumayı seven herkese hitap ediyor. Ayrıca, sunuş bölümünü yazan Prof. Dr. Metin Ekici kitap için, halk bilimi disiplininin dışına taşarak Türk edebiyatı alanında eserler üretenler, senaryo yazarların, ressamlar ve tasarımcılar için de kaynak olabileceğini söylemiş. Yerel korku unsurlarını eserlerinde kullanmak isteyenler için ne kadar ilham verici ve bilgilendirici olabileceğini tahmin edebiliyorum.
Türk Kültüründe Vampirler
Türk Kültüründe Vampirler ise Oburlar, Yalmavuzlar ve diğer vampir benzeri varlıkları tanıtıyor, Türk kültüründe nerede karşılaşıldığını anlatıyor. Sarpkaya’nın Türk Halk Bilgisi Ürünlerinde Vampirler’i Türklerin Şeytani Masalları’ndan bir bölüm gibi. İnsanların en kadim ve en temel korkusundan alıyor okuyucuyu, vampirlere ve Türk kültüründe vampire karşılık gelebilecek varlıklara götürüyor. Vampirlerin ya da vampire benzeyen varlıkların tanıtıldığı, Dünya kültüründen vampirlerle karşılaşılan bu bölümde Türk kültüründe kan içen varlıkları ve belki daha önce duymadığınız yek, obur, yalmavuz, emegen, erlik han, celbegen ve daha nicesini anlatıyor.
Yaltırık ise Türk Tarihi ve Edebiyatında Vampirler bölümü daha farklı. Edebi metinlerde ve gazeteler haberlerindeki vampirlerin izini sürüyor. Edebi metinlerde vampirler neye benziyorlar, neler yapıyorlar, insanlar vampirlerle nasıl başa çıkıyor sorularını cevaplarken alıntılar vermiş ve başka kaynaklarla da bağlantı kurmuş. Gazete haberlerini ekleyerek, bu gerçek hayatın vampir gizemlerini okuyucuya aktarmış.
Türklerin Şeytani Masalları ve Türk Kültüründe Vampirler, korku mitlerini sevenler ve Türk kültürüdeki korku unsurlarını merak edenler için kaçırılmayacak iki kitap. Hatta “korku”yu sevmeyen ya da korku unsurları hakkında düşünmemiş kişiler için ise korkunun insan doğasındaki yerini hatırlatacak iki kaynak değerindeler. Çabuk etkilenen ve hemen korkan insanlardansanız, okurken istemeden etrafınızı kolaçan etmek isteyebilirsiniz. Yine de dayanın ve geceleri de okuyun! Herkese iyi okumalar!
Etiketler
Karakum Yayınları
Mehmet Berk Yaltırık
Seçkin Sarpkaya
Türk Kültüründe Vampirler
Türklerin Şeytani Masalları
Facebook
Twitter
Google+
Pinterest
WhatsApp
Önceki İçerikBilinen Markaların Bilinmeyen Hikayeleri
Sonraki İçerikErmenistanlı ressam Tigran Asatryan’ın Türkiye’deki ilk sergisi “Köprü” 29 Kasım- 18 Aralık’ta Galeri Selvin’de
Şimal Özbek
İlgili HaberlerYazarın Diğer İçerikleri
Kitap
Sıra dışı bir hikaye: Koku
Kitap
Aziz Nesin’den Kızıma Mektuplar
Edebiyat
Michael Ende’nin Fantastik Romanı Bitmeyecek Öykü
Hayvanlar Alemi
Hayvanlar Alemi
Kurtarılan yavru kedi hastanedeki yaralı ve korkmuş hayvanlara kendine özgü yeteneğini...
Seda Altun - 17 Şubat 2017
Sahipsiz yavru kedi, bir hayvan hastanesinde çok özel bir rol üstlendi. Yaralı ve korkmuş hayvanları gördüğünde onlara rahatlık sunarak iyileşme sürecinde yardımcı oluyor. Yavru kedi...
Amelia’nın 3 yaşından beri hayvanlarla kurduğu büyüleyici bağ
23 Temmuz 2015
SSCB’nin dağılmasının sonuçlarını hayvanlar çekiyor
22 Ocak 2015
Yol Tepenler
Yaşam
Ege’nin içine kapanık kızı: Gökçeada (Imvros)
Şua Çavga - 19 Ağustos 2017
Gökçeada, Ege Denizi’nin kuzeyinde yer alan, Çanakkale’ye bağlı bir adadır. Tanıdıkça daha çok keşfetmek isteyeceğiniz bu doğa harikası yer, birbirinden farklı birçok unvanı elinde...
13 sayısının uğursuzluğu nereden geliyor?
29 Haziran 2015
Baba ve oğlu 90’ların eski okul otobüsünü rüyalarının mini evine dönüştürdü
25 Aralık 2015
Gaia Dergi; ırkçılığa, cinsiyet ayrımcılığına, türcülüğe ve betonlaşmaya karşı, doğadan ve doğaldan yana yaşamı savunan alternatif bir platformdur. Ekoloji, sürdürülebilir yaşam, yeşil felsefe, kadın hakları, LGBTİ hakları, insan hakları, hayvan hakları, kültür-sanat, dünya kültürleri ve bilim & teknoloji alanında haberler ve röportajlar yapan görsel ve yazılı bir haber kaynağıdır.
Gaia Dergi'nin içeriklerini kullanmak için lütfen izin isteyin ve yayınınızda yer verdiğiniz yazılarımıza aktif link verin. Emek hırsızlığı yapmayın, yapanları uyarın!
İletişim: [email protected]
Reklam
Sıkça Sorulan Sorular
© Copyright 2017 Gaia Dergi
DİĞER HABERLER
LGBTİ+
Pembe Hayat LGBTT Dayanışma Derneği: “Seks İşçilerinin Hakları İnsan Haklarıdır”
Gaia Dergi - 3 Mart 2018
'); var formated_str = arr_splits[i].replace(/\surl\(\'(?!data\:)/gi, function regex_function(str) { return ' url(\'' + dir_path + '/' + str.replace(/url\(\'/gi, '').replace(/^\s+|\s+$/gm,''); }); splited_css += ""; } var td_theme_css = jQuery('link#td-theme-css'); if (td_theme_css.length) { td_theme_css.after(splited_css); } } }); } })();