Otizm; doğuştan gelen, beynin veya sinir sisteminin farklı yapılanmasından kaynaklandığı düşünülen nörobiyolojik bir bozukluktur. Otizm, 3 yaşından önce bulgu verir ve çocukların sosyal etkileşimde zorlandıkları görülür.
Otizm Nedir, Nasıl Anlaşılır, Tedavisi Var mıdır?
Çocuğumuzda otizmden ne zaman şüphelenmeliyiz?
Çocukların hayatını çok derinden etkileyecek bu rahatsızlığın sizin çocuğunuzda da olup olmadığını anlamak için bazı gözlemlerde bulunabilirsiniz. Eğer çocuğunuz aşağıdaki belirtileri taşıyorsa hiç vakit geçirmeden doktorunuza başvurun.
Otizm Belirtileri
Eğer Çocuğunuz:
-Başkalarıyla göz teması kurmuyorsa
-İsmi söylendiği zaman bakmıyorsa
-Söyleneni işitmiyor gibi davranıyorsa
-Oyuncaklarla oynamayı bilmiyorsa
-Akranlarının oynadığı oyunlara ilgi göstermiyorsa
-Bazı sözleri tekrar tekrar söylüyorsa
-Aşırı hareketli, etrafa uyum göstermeden kendi bildiğince davranıyorsa
-Sallanmak çırpınmak gibi garip hareketleri varsa
-Bazı eşyaları döndürmek gibi davranışı veya dönen cisimlere ilgisi varsa (çamaşır makinesi çalışırken onu izlemek gibi)
otizm açısından tarama yapmak gerekir.
Otizm son yıllarda oldukça yaygınlaştığı için sağlık bakanlığının sağlam çocuk takibi programında da otizm taraması yer almaktadır. siz de evde çocuğunuza bunu uygulayabilirsiniz.
18-36 ay çocuklara yapılan bu tarama nasıl yapılıyor?
1) Çocuğunuzun önüne oyalanabileceği birkaç oyuncak koyduktan sonra annesi dışında bir kişi ona ismi ile hitap ettiğinde çocuk dönüp bakıyor mu?
2) Çocuğa ismiyle hitap ettikten sonra parmağımızla farklı yöndeki bir nesneyi işaret ettiğimiz zaman ( Ayşe bak ..... deyip parmağımızla göstererek) çocuk sizinle göz kontağı kurup parmağınızla gösterdiğiniz nesneye bakıyor mu?
Eğer çocuğunuz göz kontağı kuruyor gösterdiğiniz nesneye bakıyor parmak hareketinizi takip ediyorsa endişelenmenize gerek yok.
Peki otizm nasıl bir bozukluk, tedavisi var mı?
Otizm erken farkedilir ve düzenli eğitim verilirse çocuk normal akranlarıyla yakın gelişim gösterebilir. erken tedavi edilirse çocuğun potansiyelinin tamamını kullanması sağlanabilir.
Tedavinin birinci hedefi çocuğun yükümlülüklerini yerine getirebilecek becerileri kazanmasıdır. otizm tedavi ihtiyaçları bireysel özellikler ve ailenin durumuna göre belirlenir. Amerikan Pediyatri Akademisi çocuğun gelişimi için şu stratejileri önerir;
-Davranışsal eğitim ve yönelim. Çocuğun davranışlarını geliştirmesine yardımcı olacak eğitimler.
-Özel terapiler: Konuşma, meşgale ve fiziksel terapiler. Bunlar otizmi yönetmede önemli unsurlardır. otizm tedavisinin her aşamasında olması gereken uygulamalardır.
-Toplum desteği ve ebeveyn eğitimi: Çocuğun daha iyi bir gelişim göstermesi için ebeveyn eğitimi ve toplum desteği çok önemlidir.
-İlaç: Otizm sırasında gelişen ek rahatsızlıklar için ilaç uygulaması yapılabilir.
Otizmli bireylerde uyku problemi olabilir. mümkün mertebe uyku eğitimi ile bu sorun çözülmeye çalışılmalıdır.
Şimdi gelelim otizmle oldukça karışan ve son yıllarda trend olan ekran otizmine.
Ekran Otizmi Nedir?
Anneler babalar, çocuklarımız hareketli olabilir. Onları bir aktiviteye ya da oyuna yönlendirmeliyiz. Ekran başında ne kadar da uslu dediğimiz çocuğumuzu kendi ellerimizle televizyona bağımlı hale getirmeyelim. Ekran otizmi, uzun süre televizyon veya tabletle uğraşan çocuklarda bir süre sonra iletişim bozukluğu sosyal anksiyete ve toplum içinde sosyalleşmede zorluk olarak ortaya çıkabilir. Çözümü çok basit. 1 Hafta televizyon tablet telefon vermeyip çocuğunuzla oyun oynamanız onun ekran otizmini atlatmasına yardımcı olacaktır. Çocuğunuz zamanla konuşurken sizinle göz teması kurmaya başlayacaktır.
Otizm ve ekran otizmi erken farkedilip gerekli destek alındığı zaman çocuğumuzu hayata kavuşturabileceğimiz bir bozukluktur. ne kadar yoğun olursak olalım çocuklarımız ihmale gelmez.