Sigara; Türkiye’deki kanser kaynaklı ölümlerin 4’ünden biri ve tüm kanserlerin neredeyse yaklaşık beşine açıklama getirmektedir.
Sigara kullanmak hangi kanserlere neden olur?
Beş akciğer kanseri vakasının dördünden daha fazlası sigaradan kaynaklanmaktadır. Akciğer kanseri tüm kanserler içinde hayatta kalma oranı en düşük olandır ve Türkiye’deki kanser ölümlerinin en yaygın olanıdır. İyi haber ise şudur: bu ölümlerin çoğu sigaranın vaktinde bırakılması ile önlenebilir.
Sigara kullanmak ayrıca over (yumurtalık) kanserinin bir türü ve bazı lösemi türlerinin yanı sıra ağız, larenks (gırtlak), farenks (üst yutak), burun ve sinüsler, özefagus (yemek borusu), karaciğer, pankreas, mide, böbrek, mesane, serviks ve bağırsak kanserleri de dahil olmak üzere bir düzine kansere yakalanma riskini de arttırmaktadır.
Şekilde geçen kelimeler (yukarıdan aşağıya):
(sol taraf)
Burun
Ağız
Larenks (gırtlak)
Akciğer
Karaciğer
Böbrek
Mesane
(sağ taraf)
Farenks (üst yutak)
Özafagus (geçit)
Mide
Pankreas
Sigara kullanmak ayrıca akut miyeloid lösemi adı verilen bir kan kanseri ve kadınlarda servikal kanser riskini de arttırmaktadır.
Tüm sigara kullanıcıları kanser olmaz. Neden?
Tüm yaşamı boyunca sigara kullanmış ama ileri yaşa kadar yaşamış ya da hiç sigara kullanmamış ama yinede kansere yakalanmış birilerini tanıyor olabilirsiniz. Bu sigaranın gerçekten kansere neden olmadığı anlamına mı gelmektedir?
Hiç öyle değil. Yıllar süren araştırmalar sigaranın kansere neden olduğunu kanıtlamıştır. Ancak, bu tüm sigara kullanıcılarının kesinlikle kanser olacağı ya da sigara kullanmayan kişilerin asla kanser olmayacağı anlamına gelmez. Bu; sigara kullanmanın bu hastalıklara yakalanma riskini çok büyük oranda arttırdığı anlamına gelir. Sigara kullanıcılarının kansere yakalanması, ortalama olarak, sigara kullanmayan kişilere kıyasla çok daha olasıdır.
Benzer şekilde, bizler şekerli gıdalar tüketmenin dişlerde çürümeye neden olacağını söyleriz. Ancak bu şekerli gıdalar tüketen tüm çocukların çürük dişlere sahip olacağı anlamına gelmemektedir. Bunun anlamı; ortalama olarak çok fazla şekerli gıda tüketen çocukların bu tip gıdalardan uzak duranlara kıyasla çürük dişe sahip olmasının daha olası olduğudur.
Gerçek şu ki; sigara kullanıcıların yarısı eninde sonunda kanserden ya da sigaradan kaynaklanan diğer hastalık nedeniyle ölür. Ayrıca sigara kullanıcılarının dörtte biri orta yaşlarda, 35 ve 69 yaşları arasında, ölmektedir.
Ne malum? sayfamızda sigara kullanmakla kanser arasındaki ilişkiyi gösteren kanıtlarla ilgili daha fazla bilgi bulunmaktadır.
Sigara kansere nasıl yol açar?
Sigara dumanı 70’den daha fazla, kansere neden olan madde içermektedir. Dumanı soluduğunuzda, bu kimyasallar akciğerlerinize girer ve vücudunuzun kalanına yayılır.
Bilim adamları bu kimyasalların DNA’ya zarar verdiğini ve önemli genlerde değişikliğe neden olduğunu göstermiştir. Bu durum ise hücrelerinizin gelişmesi ve kontrol dışı çoğalması sonucu kansere neden olmaktadır.
Sigarayı bırakmak fark yaratır
Araştırmalar, sağlık kampanyaları ve yeni politikalar sayesinde, Büyük Britanya’daki sigara kullanıcılarının sayısı son 50 yılda yarıya inmiştir. Bu sayede akciğer kanseri nedeniyle ölen insan sayısı da yarıya inmiştir. Açık bir şekilde, sigarayı bırakmak hayat kurtarır.
Ancak hala kat edilecek uzun bir yol vardır. Akciğer kanseri Türkiye’deki hala en yaygın ikinci kanserdir ve her yıl 25,000 (internetten gazete bilgisi) kişi akciğer kanseri nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Ayrıca, sigarayı bırakan insan sayısının sigaraya başlayan insan sayısı ile başa baş olduğuna dair işaretler bulunmaktadır.
Eğer sigara kullanıcı iseniz, sigarayı bırakmak kendinize verebileceğiniz en iyi hediye olacaktır. Kendi iyilikleri için sigarayı bırakan ve sayısı gittikçe artan kişilere katılmanız için yardım alabileceğiniz çok sayıda teknikler vardır. Bu bölümde sigarayı bırakmakla ilgili daha fazla tavsiyeler bulabilirsiniz.
Sigarayı bırakmanın zor olduğunu mu düşünüyorsunuz? Stoptober’a katılın. Araştırmalar, 28 gün boyunca sigara kullanmazsanız sigarayı bırakma olasılığınızın beş kat daha fazla olduğunu göstermektedir ve Stoptober sigara kullanıcılarının bu hedefe ulaşmasına yardım edecek detaylı adım-adım programı ile yol göstermektedir.
Sigara hakkında daha fazla bilgi edinmek için
Birikim etkileri, hafif (light) sigaralar, egzersiz, hava kirliliği ve daha fazlasını içeren Sigara mitlerinden bazılarının arkasındaki gerçek
Sigaradaki kimyasallar
Sigara ve kanser ilişkisi ile ilgili bilimsel kanıtlar
Tütünün çocuklar üzerindeki etkileri
Pasif içiciliğin tehlikeleri ve Büyük Britanya Kanser Araştırmaları’nın bu konuda yaptıkları
Dumansız çiğneme tütününün riskleri
İnsanların sigara kullanma nedenleri ve nikotin bağımlılığı
Sigarayı bırakmakla ilgili iyi nedenler
Başarılı bir şekilde bırakma tavsiyeleri, ne tür yardımlar mevcuttur ve yoksunluk semptomları nasıl kontrol edilebilir.