Nordik ülkelerinin refah seviyesinin neden bu kadar yüksek olduğuna dair ufuk açıcı bir açıklama. Nordik modeli nedir, ne değildir diyorsanız içeriğimize buyrun.
iStock
nordik model, nordik ülkelerin (norveç, isveç, finlandiya, danimarka, izlanda) yıllardır hem ekonomide uyguladığı hem de siyasette oluşturduğu bir modeldir.
modelin ekonomik kısmı özetle, karma ekonomik modelin refah devletiyle (welfare state) bütünleşmesi ve sosyal devlet anlayışının yaygınlaşması diyebiliriz. kamu harcamaları yüksektir, birçok stratejik kurum (elektrik, enerji, telekominikasyon) kamuya aittir. bu yüzden anglo-saksonlar tarafından komünist olmakla itham edilirler. öte yandan serbest piyasa mevcut olmakla birlikte ithalatta yüksek maliyet mevcuttur. çok uluslu şirketlerin özellikle de norveç'te yatırımları zayıftır. sermaye çoğunlukla yerli ve millidir.
Norveç Parlamento binası.
siyasi açıdan irdeleyecek olursak
finlandiya ve izlanda (bu ikisi cumhuriyet) haricinde viking geleneklerinden gelen danimarka, isveç ve norveç'te parlamenter temsili demokratik anayasal monarşi mevcuttur. kuzey ülkelerde sosyal demokrat nüfus ile merkez sağ nüfus genelde başabaştır. bu yüzden her seçimde ittifaklar oluşur; örneğin norveç'te sosyal demokratlar, işçi partisi (ap) önderliğinde sosyalist-sol (svp) ve yeşilleri (mdg) veya merkez partiyi (sp) alır "sol koalisyon"u kurar. merkez sağ'da ise sağ parti (hoyre) terakkiperverler (progressive party) liberaller (venstre) ve hıristiyan demokratlarla "sağ koalisyon"u kurar. siyasi yapı tek başına iktidarı ve güçler birliğini engeller, kimse de çıkıp "işte bu sorunlar hep koalisyonlar yüzünden" demez. koalisyonlar arasında dengeyi genelde ufak partiler (svp, sp, venstre) belirler. makro ölçekli politikalar genelde koalisyonlar tarafından bozulmaz, yapılar arasındaki farklılıkları ab karşıtlığı, kapalı ekonomi-serbest piyasa çatışması, özelleştirmeler vs. belirler. siyasette at gözlüğü ve partizanlık yoktur. yaşadığım yıllarda (2011-2012) yerel seçimler yaklaşıyordu ve örneğin, ap (işçi partisi) ile høyre'nin (muhafazakar parti) stantları yan yana açılmıştı. kimse de "la senin ne işin var burda bebe" demiyordu.
Partinin logosu.
nordik model dahilinde değil de, norveç özelinde konuşuyorum, siyasi partilerin isimleri de ilginçtir. işçi partisi tüm türkiye hariç (lol) dünyada sosyalizmi temsil ederken burada sosyal demokrasiyle sosyal liberalizm arasındadır... sosyalist sol parti ise demokratik sosyalizmi benimsemiştir. venstre vardır mesela, birebir çevirisi sol olmasına rağmen liberalizmi desteklemekte ve kendisini merkez-merkez sağda konumlandırmaktadır. adının hakkını veren tek parti sanırım høyre, zira birebir çevirisi sağ olan bu parti merkez sağda muhafazakarların yanında yer alır.
konuyla ilgili iki yazı:
http://www.gazetebilkent.com/…nav-ekonomi-modeli-1/
http://www.bilgesam.org/…italizm-acmazina-care-mi-/
zwiegesprach
İskandinav Ülkelerindeki İnsanlar Neden Dünya'nın En Mutlu İnsanları Oluyor?
İskandinav Ülkelerindeki İnsanlar Neden Dünya'nın En Mutlu İnsanları Oluyor?
Dünya'daki mutluluk oranlarına bakıldığında İskandinav ülkeleri her zaman başı çekiyor. Sözlük yazarı "diesel1907" bu duruma etraflıca değinmiş, buyursunlar.
ekşişeyler
BUNLARI DA BEĞENEBİLİRSİNİZ
SİYASET
25,9b
Türkiye Neden Bu Kadar Çok Mülteci Kabul Ediyor?
SİYASET
83,1b
Rusya'nın, Türkiye'ye Sattığı S-400'lere Ait Kodları Vermemesi Ne Anlama Geliyor?
SİYASET
11b
Truman'a Seçimi Kuşkulu Şekilde Kaybeden Barış Yanlısı ABD Başkan Adayı: Henry A. Wallace
Ekşi Şeyler
#yaşam kategorisini keşfet
DAHA FAZLA İÇERİK
YAŞAM 34,3b
3 Aydır Polonya'da Olan Birinin Oranın Gündelik Yaşamına Dair Fark Ettiği Şeyler
YEME İÇME 9,2b
İçimi Kolay Ancak Alkol Oranı Yüksek Olan İrlanda Likörü: Baileys
OTOMOTİV 12,4b
En Boş Paket Volkswagen Golf'ün Yıllara Göre Türkiye Satış Fiyatları
PSİKOLOJİ 11,5b
Fazla Düşünen İnsanların Bir Durup Nefes Almasını Sağlayacak Bir Tavsiye Yazısı
SAĞLIK 3,3b
Vegan Beslenenlerin Takviye Olarak Almaları Gereken Vitamin ve Mineraller
POPÜLER İÇERİKLER
EKONOMİ
678
İsveç Neden Refah Seviyesi En Yüksek Ülkelerden Biri?
SUÇ
392
Polislerle Dalga Geçe Geçe Yıllarca Cinayet İşleyen Seri Katil: Dennis Rader
İLİŞKİLER
153
İlişkisi Uzun Sürsün İsteyenlerin Dikkat Etmesi Gereken Yazısız Kurallar
SAĞLIK
156
En Çok Tartışılan Uyuşturucuların Başında Gelen Esrar Nedir?
YEME İÇME
7
Evde İtalyan Usulü Sıcak Çikolata Nasıl Yapılır?
İŞ HAYATI
12,5b
Sahibini İtalya'nın En Zengin İnsanı Yapan Nutella Nasıl Bulundu?
PSİKOLOJİ
47,8b
İstemediğiniz Sosyal Durumlardan Sıyrılmanızı Sağlayacak Nefis Psikoloji Taktikleri
TEKNOLOJİ 3,4b
Doğal Gaz Şebekelerden Evlerinize Hangi Yollardan, Hangi Ölçümlerle Giriyor?
OTOMOTİV 16,6b
Bazı Ülkelerde Trafik Neden Soldan Akar?
DAHA FAZLA YÜKLE
KATEGORİ
#KÜLTÜR
#SPOR
#EĞLENCE
#BİLİM
#YAŞAM
#HABER
KOŞULLAR
Kullanım Koşulları / Gizlilik
İletişim
TAKİP ET
©2018 ekşi şeyler site içerisindeki tüm içerikler ekşi sözlük ve yazarlarına aittir izinsiz kullanılamaz. tüm hakları saklıdır