Bu yazımızda sizler için Tiyatro Konu Anlatımı Kısaca konusunu derledik, Tiyatro Konu Anlatımı Kısaca yazımızı güzel bir anlatımla sizler için hazırladık. Tiyatro Konu Anlatımı Kısaca konusunu örnekleriyle birlikte okuyarak konusunu daha iyi anlayacaksınız. sayfamızı arkadaşlarınızla veya sosyal medyada paylaşarak arkadaşlarınızda faydalanmasına yardımcı olabilirsiniz.
Günlük hayatta karşılaşabileceğimiz olayları sahnede göstermek amacıyla yazılan eserlere tiyatro denir. Tiyatro, olayları dekorlar ve kişiler yardımıyla günlük hayatta olduğu gibi gözümüzün önünde canlandırır. Bu bakımdan hem göze hem de kulağa hitap eder.
Tiyatro eserleri; dramatik örgü, yer, zaman, çatışma ve kişiler olmak üzere beş temel yapı unsurundan oluşur. Dramatik örgü, tiyatro eserindeki olay örgüsüdür. Dramatik örgü, neden sonuç ilişkisiyle birbirine bağlı çeşitli yan olaylardan meydana gelir. Dramatik örgüyü geliştiren ve güçlendiren en önemli unsur ise çatışmadır. Kişiler arasında meydana gelen içsel ve dışsal kaynaklı mücadeleler, karşıt duygu ve düşünceler olayın devamını sağlar ve seyirciyi kendine çeker.
Tiyatronun Doğuşu
Tiyatro, Antik Yunan döneminde bağ bozumu tanrısı Dionysos adına düzenlenen dinsel törenlerden doğmuştur. Eski Yunan’da her yıl doğanın canlanışını, bereket ve bolluğu kutlamak için törenler düzenlenirdi. Törenlerde halkın duygu ve düşüncelerini dile getiren bir koro, ilahiler okurdu. Daha sonraları Aiskhylos, ilahiler okuyan koronun karşısına ikinci bir oyuncu çıkardı. Oyun koro ile aktör adı verilen iki kişinin konuşmaları üzerine kuruldu ve böylece tiyatro ortaya çıktı. Aiskhylos’tan sonra yetişen Sophokles oyuna üçüncü kişiyi kattı ve böylece tiyatro, dini bir tören olmaktan çıkarak bir sanat dalı haline geldi.
Tiyatroyu; klasik tiyatro ve modern tiyatro olmak üzere iki ana başlıkta inceleyebiliriz:
1. Klasik Tiyatro
Antik Yunan döneminden başlayıp 19. yüzyıla kadar devam eden sürece genel olarak klasik tiyatro denir. Bu kapsamda ortaya çıkan ilk tiyatro türü trajediyken daha sonraları komedi de klasik tiyatro kapsamında ortaya çıkmıştır.
Trajedi (Tragedya): Yüceltilmiş sözlerle yazılan, kişinin iyi bir durumdan kötü bir duruma düşmesi neticesinde duygusal arınmayı sağlayacak acıma ve korku duygularına yönelen tiyatro türüdür.
Trajedilerin genel özellikleri şunlardır:
» Manzum olarak yazılır.
» Konularını mitoloji ve tarihten alır.
» Oyun kahramanları soylu kişilerden seçilir.
» Trajediler erdem ve ahlâk temeli üzerine kurulur.
» Kişiler genellikle devlet adamları (krallar, prensler, prensesler, komutanlar…), tanrılar, zengin ve soylu insanlardır.
» Vurma, yaralama, öldürme olayları sahnede gösterilmez; konuşmalarla duyurulur.
» Üç birlik kuralı uygulanır. (Üç birlik kuralı; oyunun baştan sona aynı mekan (dekor), zaman ve olay içinde geçmesidir.)
» Oyun tek perdedir. Anlatılan olay bir günlük zaman diliminde yaşanmış gibi aktarılır.
» Sanatsal ve ağır bir dil kullanılır. Halkın konuşma diline yer verilmez.
» Klasik tiyatroda koro çok önemli bir ögedir. Zamanda atlama ve geri dönüşlerde korodan yararlanılır.
» İlk Yunan şairlerden Aiskhylos, Sophokles, Euripides gibi isimler trajedi türünde önemli isimlerdir. Ayrıca Fransız sanatçılardan Corneille ve Racine de bu türde başarılı örnekler vermişlerdir.
Komedi (Komedya): İnsanların ve olayların gülünç yanlarını göstermek için yazılan tiyatro türüdür. Komediler, Antik Yunan’da şölenlerde söylenen müstehcen şarkılardan ve anlatılardan yola çıkılarak oluşturulmuştur.
Komedilerin genel özellikleri şunlardır:
» Kişilerde ya da toplumda görülen aksaklıklar, gülünç taraflar sergilenerek seyirciyi hem güldürmeyi hem de düşündürmeyi amaçlar.
» Kişiler toplumun her kesiminden olabilir, kaba ve çirkin olaylar sahnede canlandırılabilir.
» Trajediye göre sade ve anlaşılır bir dil kullanılır.
» Nazım ve nesir karışık bir şekilde yazılır, üç birlik kuralına uyulur.
» Yunan şairlerden Aristophanes komedi türünde önemli bir şairdir. Fransız sanatçılardan olan Moliere’de tüm dünyada komedi alanında ün kazanmış bir yazardır.
Komedi Türleri: Komediler; töre komedisi, karakter komedisi ve entrika komedisi olmak üzere üçe ayrılmaktadır.
Töre Komedisi: Gelenek ve göreneklerin, törelerin bozuk yönlerini ele alan, bunların yaşanılan zamana uymamasından kaynaklanan gülünç durumları yansıtan komedilerdir.
Karakter Komedisi: İnsanların karakterinden kaynaklanan gülünç durumları yansıtan komedilerdir.
Entrika Komedisi: Yalnızca güldürme amacı taşıyan, günlük hayatta yaşanan olayları merak uyandıracak ve insanları şaşırtacak biçimde anlatan komedilerdir.
2. Modern Tiyatro
19. yüzyılda dram türünün ortaya çıkmasıyla klasik tiyatronun yanında bir de modern tiyatro adı altında bir akım ortaya çıkmıştır. Bu akım tiyatroyu günlük yaşama yaklaştırma ve gerçekliği sağlama temeline dayanır.
Dram: 19. yüzyılda trajedinin katı kurallarını yıkmak ve tiyatroyu günlük yaşama yaklaştırmak amacıyla başlatılan tiyatro türüdür. Dramlarda, trajedilerde ele alınan acıklı olaylarla komedi oyunlarında ele alınan güldürü unsurları bir arada işlenir. Trajediye tepki olarak ortaya çıkan dram, hayatı acılarıyla ve sevinçleriyle bir bütün olarak ele alır ve bu anlayışla sahnede yansıtır.
Dramların genel özellikleri şunlardır:
» Hem acıklı hem de güldürücü olaylar, hayatta olduğu gibi bir arada bulunur.
» Olaylar tarihten ve günlük hayattan alınır.
» Kişiler toplumun her kesiminden olabilir.
» Üç birlik kuralına uyulmaz.
» Nazım ya da nesir şeklinde yazılabilir.
» Kahramanlar ait oldukları çevrenin diliyle konuşurlar.
» Olay ve kişilerin gerçeğe uygun olmasına dikkat edilir.
» Her türlü olay seyircinin gözü önünde canlandırılır.
» Perde sayısı yazarın isteğine göre değişir.
» Shekespeare ve Victor Hugo dram türünde çok başarılı eserler veren iki önemli sanatçıdır.
Türk Edebiyatında Modern Tiyatro
Türk edebiyatında Batılı anlamda tiyatro Tanzimat Dönemi’nde (1860) başlar. Bu dönemde Şinasi’nin yazdığı “Şair Evlenmesi” adlı oyun Batılı anlamda Türk tiyatrosunun ilk yerli eseridir. Bu eser komedi türündedir ve tek perdeliktir. Sahnelenen ilk tiyatro eseri ise Tanzimat Dönemi’nde Namık Kemal’in yazdığı “Vatan yahut Silistre” adlı oyundur.
Modern tiyatro asıl çıkışını 1925’ten sonra yapmıştır. Cumhuriyet Dönemi’nin ilk tiyatro yazarları arasında Aka Gündüz, Faruk Nafiz Çamlıbel, Reşat Nuri Güntekin, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Musahipzâde Celal, Necip Fazıl Kısakürek gibi yazarlar vardır. Son dönem Türk tiyatrosunun en önemli yazarlarından bazıları ise şunlardır: Tarık Buğra, Necati Cumalı, Haldun Taner, Refik Erduran, Turan Oflazoğlu, Cevat Fehmi Başkut…
Temel Tiyatro Terimleri
Kostüm: Tiyatroda oyuncuların giydiği, oyuna uygun kıyafettir.
Sahne: Tiyatro eserinde bir perdelik bölümün, dekor bakımından değişik olan küçük kısımlarıdır.
Diyalog: Sahnede iki kişi arasındaki karşılıklı konuşmadır.
Kulis: Tiyatroda, sahnenin arkasında bulunan kısım; sahne arkasıdır.
Monolog: Bir oyunda, kişilerden birinin kendi kendine yaptığı konuşmadır.
Perde: Bir tiyatro eserinin büyük bölümlerinden her biridir.
Suflör: Tiyatroda, kuliste durarak oyunculara sözlerini fısıltıyla söyleyip hatırlatan yardımcıdır.
Dekor: Tiyatroda, sahneyi eserin konusuna göre döşeyip hazırlamada kullanılan eşyanın toplu adıdır.
Replik: Oyuncunun sözü karşısındakine bırakırken söyleyeceği son söz ya da diğer oyuncunun sözüne göre verilmesi gereken karşılıktır.
Rejisör: Sinema ve tiyatroda, eserin sahneleninceye veya seyirci önüne çıkıncaya kadar geçirdiği her anı yöneten kimsedir.
Fars: Kaba halk güldürüsüdür.
Pandomim: Jest ve mimiklere dayalı sözsüz oyundur.
Feeri: Kahramanları arasında cin, peri gibi kahramanların da bulunduğu tiyatro türüdür.
Mimik: Herhangi bir olayı canlandırmak için oyuncunun yaptığı yüz hareketleridir.
Jest: Herhangi bir olayı canlandırmak için tiyatro oyuncusunun yaptığı el, kol hareketleridir.
Skeç: Kişi kadrosu sınırlı olan ve esprili bir içeriğe sahip kısa oyunlardır.
⇒ Türk Dili ve Edebiyatı Konularını Görmek İçin Linke Tıklayın
İlginizi Çekebilecek Konuları
⇒ 2020 TYT Konuları ve Soru Dağılımları
⇒ AYT Konuları ve Soru Dağılımları
⇒ YKS (TYT-AYT) Konuları ve Soru Dağılımları (ÖSYM)
⇒ LGS Türkçe Deneme Çöz
⇒ LGS Deneme Sınavı PDF İndir
⇒ 2020 LGS Konuları ve Soru Dağılımları (MEB)
» LGS Puan Hesaplama
⇒ TYT Deneme PDF İndir
⇒ AYT Deneme Sınavları PDF İndir
⇒ Töder Türkiye Geneli (TYT-AYT) Denemeleri PDF
⇒ Takdir Teşekkür Hesaplama
⇒ Puan Hesaplamaları
⇒ 2019 Bursluluk Sınavı Soruları ve Cevapları
⇒ 9-10-11. Sınıflar Bursluluk Sınavı Soruları 2019
⇒ Güncel Yazılı Soruları ve Cevapları
İLGİLİ YAZILAR
Araştırma
9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı DYK Kurs Planı 2021-2022	
Ana Başlıklar;9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı DYK Kurs Planı 2021-2022Kurs Planları Nasıl Hazırlanırİlginizi Çekebilecek Konuları 9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı DYK Kurs Planı