Postür ve stabilite kavramları… Çünkü; postüral bozukluklar kas iskelet sistemi problemlerine yol açmaktadır. Bu nedenle değerlendirilmesi rehabilitasyon hekimleri tarafından önem arz etmektedir. Ancak, kas iskelet sistemi ağrıları ile postür ilişkisi bilinmesine rağmen bu ilişkiyi ortaya koyan yayın sayısının az olması ve halen postürün kabul edilmiş evrensel tanımının olmaması gibi nedenlerle değerlendirmede halen birtakım güçlükler mevcuttur.
Postür tanımı Amerikan Ortopedi Akademisi Postür Komitesi tarafından 1947 yılında yapılmıştır. Bu tanıma göre, “postür, iskelet öğelerinin, vücudun destek yapılarını zedeleme ve ilerleyici deformasyondan koruyacak şekilde düzgün ve dengeli dizilişi” olarak ifade edilmiştir. Ayakta sabit duruş pozisyonunda iken, yerçekimine karşı vücut segmentlerinin birbirine oranla en uygun pozisyonda yerleşimi “statik postür”; hareket halindeyken yerçekimine karşı vücut segmentlerinin eklemlerin aldığı pozisyonlara göre birleşimi ise dinamik postür olarak tanımlanmaktadır.
Süt çocukluğu döneminde postüral reaksiyonlar tam değildir. Oyun ve diğer aktivitelerle pratiklik kazanılır. Hayat siklusu boyunca vücut oranlarında ve omur eğriliklerinde değişiklikler olur. Yenidoğanda tüm omurga fleksiyondadır. Baş kontrolüyle servikal omurgada ters bir eğrilik başlar. Oturma ve yürümeye başlayınca lumbal omurgadaki eğrilik oluşur. Yaşlanmayla omurga başlangıçtaki ‘C’ şekline dönmeye meyillidir. Gözlerin yere paralel tutulması amacıyla servikal lordoz arttırılır. Yenidoğanla karşılaştırıldığında spinal fleksibilite büyük oranda azalmıştır.
Stabilite, ayaktayken pozisyonel değişikliklere karşı vücut ağırlık merkezinin (VAM) korunabilmesidir. VAM, ne kadar az şiddette ve hızda yer değiştirirse stabilite o kadar büyük olur. Postüral bozukluk ne kadar fazla ise, VAM salınım o kadar fazla olacağından denge o kadar bozuk olur. Stabilite sayesinde; Postüral denge korunur ve istemli hareketler yapılabilir (ekstremitelerin kontrollü hareketi sağlanabilir). Postür ve stabilite mekanik çifttir.
Postür ve stabilitenin değerlendirilmesinde vücut ağırlık merkezinin geçtiği noktaların bilinmesi çok önemlidir. Lateral bakıda, verteksten bir çekül hattının geçtiği varsayılırsa; kulak (aurikula), omuz orta noktası, L3 vertebra ortası ve dizin 1/3 ön kısmı aynı hizada olmalıdır. Bu noktalardan geçen hat ise, S2 vertebranın hemen önünde, kalça ekleminin gerisinde ve ayak bileğinin (lateral malleolün önü) önünde olmalıdır. Bu noktalar göz önüne alındığında eğer VAM çizgisi farklı bir noktadan geçmiyorsa ve bu kuvvet çizgisi destek taban yüzeyi içinde kalıyorsa, postür ve stabilite korunmaktadır. Hareket halinde VAM yer değiştirir. Ağırlık merkezinin öne, yana (ağırlık aktarımı yapılırken) yer değiştirmesi, stabiliteyi etkiler
Postür değerlendiriken ideal postürün hekimler tarafından iyi bilinmesi gereklidir. İdeal postürde; baş, boyun, omuz, pelvis, kalça, diz ve ayak bileği eklemleri optimal pozisyonu iyi belirlenmelidir. İdeal postür için gerekli önlemler, egzersizler (germe, stabilizasyon, mobilizasyon gibi..) hekim tarafından planlanabilmelidir. İdeal postür (standart postür=nötral postür); minimum çaba ile vücutta maksimum yeterliliği sağlayan duruştur. Ayrıca; fonksiyonel pozisyonda tüm destekleyici yapılara olması muhtemel hasar ya da deformite riskini en aza indirdiği düşünülen postürdür.
Minimum enerji harcaması ile, dengesi iyi, eklemler üzerindeki zorlanması az, organların yeterli ve düzgün çalışabilmelerini sağlar. İdeal erekt postür anterior, posterior ve lateral planda vücut kısımlarının bir çekül hattı veya hayali çizgi etrafında karşılaştırılması ile saptanır. Bu çizgi üzerinde vücut kütlesi dengede kabul edilir. Anormal postür (bozulmuş postür) ise; destek tabanı üzerinde yetersiz denge ile sonuçlanan, destekleyici yapılara olan gerilimin artmasına neden olan postürdür. Bozuk postürdeki denge bozukluğu, yorgunluğa iskelette asimetriye ve nosiseptif uyarılarla ağrıya yol açar. Anormal postürü korumak için kaslar aşırı gerilirler. Zamanla spazm ve ağrı ortaya çıkar.
Anterior bakışta ayak topukları birbirinden yaklaşık olarak 8 cm uzaklıkta durmalıdır, hayali çizgi her iki topuk arası mesafenin tam ortasından yukarı doğru yere dik çizilen çizgidir. Pelvis, omurga, sternum ve kafatası orta çizgilerinden geçerek vücudu eşit iki yarıma böler. Vücut ağırlığı iki yarı arasında dağılır. Simfizis pubis, spina iliaka anterior superiorlar ve omuzlar horizontal planda aynı seviyededir. Posterior bakışta dizler, kalça gluteal kıvrımlar, krista iliakalar, sakroiliak eklem üzeri gamzeler, skapulanın inferior köşeleri, akromial çıkıntılar, kulaklar, protuberensia oksipitalis eksterna horizontal planda aynı seviyededirler.
Postür sadece ayakta değerlendirilmemelidir. Oturma postürünün de değerlendirilmesi önemlidir. İdeal oturma postüründe; İskial tuberositaslar en büyük destek yüzeyini oluşturmalıdırlar, uylukların üst kısmı diz eklemi arkasına aşırı basınç oluşturmayacak şekilde oturma yüzeyine yerleştirilmelidir. Lomber omurga mid-fleksiyonda olmalı fizyolojik eğrilikler sürdürülmelidir. Tüm omurga hafifçe arkaya doğru eğimli bir arkalıkla desteklenmelidir, bacakların ağırlığı ayaklar ile destek yüzeyine aktarılmalıdır. Yerde otururken ellere ve kollara veya duvara dayanarak gövde desteklenmelidir.
Postür değerlendirmesi sırasında örneğin omzun yatarak veya ayakta değerlendirmesinde farklılıklar bulunabilir. Bu noktada omuz protraksiyonu veya retraksiyonu değişebilir. Omuz yüksekliği değerlendirildiğinde levator skapula ya da trapez gerginliğine bağlı omzun yüksekte kalması basitçe her iki omzu eleve ve deprese ederek bakılabilir. Bahsedilen kasların gerginliğinde omuz elevasyonu daha kolay, depresyonu ise daha zor ve asimetrik olacaktır. Postürle ilgili dolaylı değişimler de izlenebilir. Sağ tarafı dominant bir kişide sağ omzun protrakte ve deprese olması beklenir. Servikal strain yaşamış bir hastanın ise omzunun eleve halde bulunması normaldir.
Sonuç olarak; ideal postürün tanımı, değerlendirilmesi iyi yapılabilmesi; torasik kifoz artışı, hiperlordoz, hipolordotik postür, kifolordotik postür ve skolyoz gibi anomalilerin erken tanı ve tedavilerinin sağlanabilmesine imkan vermesi açısından son derece önemlidir.
İstanbul Fizik Tedavi uzmanlarına ulaşmak icin tıklayın!
Yazar
Doç. Dr. Hasan Kerem ALPTEKIN
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon
İletişim & Randevu: 0 (850) 811 67 23
RANDEVU AL Değerlendir
Bu makale 31.01.2018 tarihinde eklendi. 115 kez okundu.
Bu makaleye oy verin :
Site içerisinde bulunan bilgiler bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgilendirme kesinlikle hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi veya tanı koyması yerine geçmez.
Konu hakkında uzmandan bilgi talep edin
Bu talebiniz doğrudan uzmana gönderilir. Doç. Dr. Hasan Kerem ALPTEKIN en kısa sürede irtibata geçecektir
Gönder
İlginizi Çekebilecek Makaleler
İlginizi Çekebilecek Sorular
Postür bozukluğu
Merhaba! 15 yaşında bir oğlum var omuz sırt bölgesinde postür bozukluğu olduğunu söylediler. sırtında kamburumsu bir görüntü oluşmaya başladı. eğzers...
Devamı >>
Postür bozukluğu
Merhaba. seans ücretini soracaktım ve postür bozukluğu ile ilgileniyo musunuz? üniversite okuyorum ayda bir kere gelebilirim max
Devamı >>
Dı0-d11 ve l4-l5 düzeyinde stabi̇li̇te bozulmuştur. bu düzeylerde listezis d
Dı0-d11 ve l4-l5 düzeyinde stabi̇li̇te bozulmuştur. bu düzeylerde listezis dikkati çekmektedir. l5-s1 inteıveıtebral disk mesafesi belirgin dar görün...
Devamı >>
Servikal lordozda postüre bağlı olarak azalma izlenmektedir c4-5 geniş tab
Servikal lordozda postüre bağlı olarak azalma izlenmektedir c4-5 geniş tabanlı diskosteofitik materyali anteriordan dural kese indentasyonu izlenmekt...
Devamı >>
Merhabalar. doktorum bana kifoz teşhisi koydu postür korsesi ve ve bir s
Merhabalar. doktorum bana kifoz teşhisi koydu postür korsesi ve ve bir spor salonunda enduransı arttırıcı egzersizler yapmamı söyledi.spor hocasını...
Devamı >>
Hocam merhaba, bu yazılanlar ne anlama gelir? servikal lordozda postüre
Hocam merhaba, bu yazılanlar ne anlama gelir? servikal lordozda postüre bağlı olarak azalma izlenmektedir c4-5 geniş tabanlı diskosteofitik materya...
Devamı >>
İyi günler hocam benim sorunum postür bozukluğuyla ilgili.12 yaşımda ege ü
İyi günler hocam benim sorunum postür bozukluğuyla ilgili.12 yaşımda ege üni. deki bir hocanın tavsiyesi üzerine, i̇zmir&#39de özel bir ortopedi merk...
Devamı >>
Frenektomi dudak postürünü etkiler mi
İyi günler ben sabit ortodontik tedavi görùyorum bir kaç ay önce frenektomi operasyonu geçirmistim simdi üst dudagim sarkmış gibi hissediyorum böyle b...
Devamı >>
Dudak postürü
İyi günler ben sabit ortodontik tedavi görmekteyim ayrıca üst dudak frenulumum alındı yüzüm uzamış gibi geliyor bunlarla bir ilgisi olabilir mi acaba?...
Devamı >>
Frenektomi sonrası dudak postürü
İyi günler ben sabit ortodontik tedavi görmekteyim frenektomi sonrası üst dudağımın sarktığını yüzümün uzadığını düşûnüyorum.frenektomi sonrası böyle...
Devamı >>
Postroloji (duruş bozuklukları tedavisi) İle İlgili Uzmanlar
Uzm. Dr.
Gülçin AVCI
Dr. Öğr. Üyesi
Filiz GENGÖR
Dr. Öğr. Üyesi
Ayşegül ELLIALTIOĞLU
Uzm. Dr.
Abdullah YOLDAŞ
Uzm. Dr.
Elif EREN
Uzm. Dr.
Ülkü SARPKAYA
Prof. Dr.
Özgür ORTANCIL
Uzm. Dr.
Vildan ÖZDOĞAN
Uzm. Dr.
Arzu DINÇ YAVAŞ
Bağlantılar
Uzmanlar
Uzmanlık Alanları
Hastalıklar
Tedaviler ve Hizmetler
Doktorlar için
Web Siteniz İçin
Bize Ulaşın
Üyelik Sözleşmesi
Gizlilik Sözleşmesi
Kişisel Veri Koruma
Site Haritası
Doktorsitesi.com
Anında doktor, diş hekimi randevusu al!
Ücretsiz Randevu Alın
© 2004-2021 Doktorsitesi.com Tüm Hakları Saklıdır.
Doktorsitesi.com doktor randevu ve sağlık platformudur. Site içerisinde bulunan bilgiler bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgilendirme kesinlikle hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi veya tanı koyması yerine geçmez.