İlmin sözlük anlamı, bilmek, şuurda oluşan ve kesin bir manada bilmek anlamındadır. Kainatta olmuş, olan ve olacak olan bütün bilgilere yine ilim denir.
İlim kuranı kerimde türevleri ile birlikte yaklaşık 750 defa geçmektedir. Bir çok ayette de ilmin önemine işaret edilmiştir. Bir ayeti kerimede: “Siz hiçbir şey bilmezken Allah, sizi analarınızın karnından çıkardı; şükredesiniz diye size kulaklar, gözler ve kalbler verdi.” (Nahl, 16/78) buyrulmaktadır.
Allahü tealanın subuti sıfatlarından. Her şeyi bilmesi. Allahü tealanın sıfatları, işleri, kendi gibi akılla anlaşılmaz ve anlatılamaz. İnsanların sıfatlarına, işlerine hiç benzemez ve uymaz. On sekiz sıfatı vardır. Bunlara sıfat-ı sübutiyye denir. Bunlardan biri İlim sıfatıdır.Bu sıfatı da kendi gibi kadimdir, yani sonradan olma değildir. (İmam-ı Rabbani)
İslamiyette İlim; İlim kelimesi lügatta “haber, marifet, okuma suretiyle elde edilen bilgi” manalarına gelir. İslam dininde ilme verilen değer çok yüksektir. İlim tahsili için çalışmak şeref ve faziletlerin en büyüğü, alimler peygamberlerden sonra insanların en üstünüdür.
İlim tahsili, Allah’ı bilmek, onun dinini öğrenmek ve sadece Allah’ın rızasını kazanmak için yapılırsa sahibini üstün kılar. Sırf dünya menfaatleri elde etmek için bilgi edinenler açık bir kötülüğün içine düşmüşler demektir. İlim insanı kötülüklerden uzaklaştırır. Kur’an-ı Kerim’de “Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?” buyurulur.
Sevgili Peygamberimiz bir çok hadislerinde ilim sahibi olmanın faziletini açıklamış “İlim Çin’de dahi olsa gidip arayınız” buyurmuştur. Bir başka hadiste “Alim kişiler Peygamberlerin varisleridir. Peygamberler altın ve gümüşü miras olarak bırakmamışlar, ancak ilmi bırakmışlardır” buyurulmuştur.
İlme ve alime hürmet göstermek, ilim tahsil edenlere maddi ve manevi yardımda bulunmak Müslümanlığın gereğidir. Çünkü rütbelerin en üstünü ilim rutbesidir. Peygamberimiz “İnsanlar ya öğretmen, yahut öğrenci olmalıdır. Onlardan başka hiç kimsede hayır yoktur.” buyurarak mutlaka ilim tahsili ile uğraşılması gerektiğini belirtmişlerdir. İlmin sadece öğrenilmekle kalmaması, aynı zamanda yaşanması da lazımdır. Bildiklerini uygulamayan kimse kötülük içindedir. Allah ilmi ile amel etmeyen alimleri cezalandıracaktır.