Faizler yükseldi, bankalar borçları yapılandırmaktan kaçınıyor, yapılandırılsa dahi faiz giderleri ikiye katlanmış durumda. 2020 yılı boyunca piyasaya 5,7 milyon adet kredi kartı dağıtıldı. İhtiyaç kredileri yüzde 43 arttı. Ancak kredi muslukları yüksek faizler yüzünden kapandı. Halk borcuyla baş başa bırakıldı.
Ekonomi Servisi
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) kredi kartı ve tüketici kredilerine ilişkin istatistikleri yayımladı. Faizlerin yükselmesiyle beraber son aylarda kredi hacminde yatay seyir devam ediyor. Ancak geliri azalan yurttaşların borcunu döndürmesi zorlaşıyor. Özellikle faizlerin artması kredi kartı borçlarını artırıyor. Tüketici kredilerini döndürmekte zorlanan yurttaşlar ise borçlarını yapılandırmak istediklerinde 6 öncesinin 2,5 katına varan faiz ödemeleriyle karşılaşıyor. Pandeminin birinci yılına yaklaşırken boğazına kadar borca batırılan halk kesimleri borçlarıyla baş başa bırakıldı. 2021 halk için borç ödeme yılı olacak.
BDDK’nin verilerine göre geçen yılın 5’inci haftasında bireysel kredi kartı borçlarının toplamı 118 milyar 624 milyon liraydı. Bu tutar 2021’in 5’inci haftasında 145 milyar 694 milyon liraya yükseldi. 1 yıllık artış oranı yüzde 23. Bu artışta yıllık yüzde 15 olarak açıklanan enflasyon kadar pandemiyle beraber internetten yapılan alışverişlerin de etkisi var.
Öte yandan kredi kartlarının yaygınlığı ve sayısı da 2020 yılında rekor seviyede arttı. Geliri tükenen yurttaşlara çözüm diye bankalar gösterilince halk kredi kartlarına yüklendi. Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre 2020’nin ocak ayında 70 milyon 5 bin olan kredi kartı sayısı aralık ayında 75 milyon 697 bine yükseldi. Böylece yıl boyunca piyasaya yeni 5 milyon 692 bin adet kredi kartı dağıtıldı.
Kredi kartlarıyla yapılan alışverişler ise 2015 yılının tam iki katına ulaştı. BKM verilerine göre 2020 yılında kredi kartlarıyla yapılan alışverişler ilk kez 1 trilyon liranın üzerine çıkarak 1 trilyon 35 milyar liraya ulaştı. Bu tutar 2015 yılında 532 milyar liraydı.
Kredi kartı borçları yaygınlığıyla halkın en temel gündemi. Buna karşılık kredi borçları özellikle 2020’nin en tehlikeli göstergesi oldu. BDDK’nin verilerine göre 2020’nin 5’inci haftasında 480 milyar 560 milyon TL olan tüketici kredileri borçları (Konut, taşıt, ihtiyaç) 2021’in 5’inci haftasında 677 milyar 57 milyon liraya yükseldi. 1 yıllık artış oranı yüzde 41.
***
Gelir azalırken borç katlandı
2020 yılı boyunca özellikle ihtiyaç kredilerinde yaşanan yüzde 43’lük rekor artış pandemi döneminde tüketim çarkının dönmesini sağladı. Ancak bu süre içinde geliri azalan halk kesimleri 2021’e hazır değil. İşte tüketici borçluluğunun 1 yılda geldiği durum;
***
İstanbullu geçinecek parayı kazanamıyor
İBB İstanbul İstatistik Ofisi, yeni bir rapor yayınladı. İstanbul Barometresi Ocak 2021 Raporu’na göre, İstanbulluların ev içi gündemi, Ocak ayında da ekonomik sorunlar ve Covid-19 oldu.
Yüzde 50,8: Ekonomi daha da kötüleşecek
Yüzde 47: Kendi ekonomik durumum daha da kötüleşecek
Yüzde 57.1: Geçinecek kadar para kazanamıyorum
Yüzde 45.3: Geçinebilmek için borç aldım
Yüzde 23.7: İşten çıkarılmaktan korkuyorum
Yüzde 60.6: İş arıyorum ama yakın dönemde iş bulacağımı zannetmiyorum
Kredi kartı borcunun asgarisini ödeyen şanslı
Kredi kartı kullandığını belirten katılımcıların yüzde 31’i, kredi kartı borcunun tamamını ödeyebildiğini; yüzde 42.9’u ise asgari tutarı ödediğini belirtti. Katılımcıların yüzde 18.7’si hiç ödeyemediğini, yüzde 5.3’ü asgari-tamamı arasında bir tutar ödediğini, yüzde 2,1’i ise asgariden az tutar ödediğini kaydetti. Ekim, kasım ve aralık ayları ile karşılaştırıldığında, kredi kartı borcunun tamamını ödeyenlerin oranının düşüşte olduğu görüldü.