You often feel tired, not because you've done too much, but because you've done too little of what sparks	
004-selman demirci	
The beauty of a living thing is not the atoms that go into it, but the way those atoms are put together.	
Ali Alparslan	
Make yourself a priority once in a while. It's not selfish. It's necessary. Anonymous	
Ali MERT	
Muhammad Ali Jinnah	
Be who you needed when you were younger. Anonymous	
Idea Transcript
TÜRK‹YE’DEK‹ YEN‹ CO⁄RAFYA Ö⁄RET‹M PROGRAMININ Ö⁄RETMENLER‹N BAKIﬁ AÇISINDAN DE⁄ERLEND‹R‹LMES‹ Ali DEM‹RC‹*
Özet Türkiye’de ortaö¤retim co¤rafya ö¤retim program› 2005 y›l›nda de¤iﬂtirildi. 2005-2006 e¤itim ö¤retim y›l›ndan itibaren 9. s›n›flardan baﬂlayarak uygulamaya konulan yeni program amaç, kapsam ve yöntem olarak co¤rafya dersleri aç›s›ndan önemli de¤iﬂiklikler getirdi. Yeni program›n co¤rafya ö¤retmenleri taraf›ndan nas›l alg›land›¤› ve derslerde ne ölçüde uygulanabildi¤inin ortaya ç›kar›lmas› amac› ile 60 ö¤retmen üzerinde bir anket çal›ﬂmas› yap›ld›. Yap›lan çal›ﬂma sonucunda ö¤retmenlerin % 96’s›n›n yeni program› co¤rafya ö¤retiminin geliﬂtirilmesi yönünde at›lm›ﬂ önemli bir ad›m olarak kabul ettikleri görüldü. Ancak ö¤retmenlerden sadece % 8’i yeni program› derslerinde bütünüyle kullanabildi¤ini, % 88’i ise yer yer eski program› takip ettiklerini belirtmiﬂtir. Ö¤retmenlerin yeni program›n uygulan›ﬂ› önünde görmüﬂ olduklar› engellerin ço¤u program›n kendisi ile de¤il, e¤itim ve ö¤retimin genel problemleri ile ilgilidir. Bu sonuç, co¤rafya ö¤retiminin problemlerinin sadece program de¤iﬂikli¤i ile çözülemeyece¤ini aç›kça göstermektedir. Anahtar Sözcükler: Ortaö¤retim, co¤rafya e¤itimi, yeni ö¤retim program›
Giriﬂ Eski ad› ile müfredat program›, en yeni ad› ile ö¤retim program›, e¤itim ö¤retimi yap›lacak konular› ve alt baﬂl›klar›n› gösteren k›lavuz bir kitapt›r (Do¤anay, 1993, 199). Ö¤retim programlar›, Türk toplumunun ihtiyaçlar›na cevap verecek ﬂekilde, üniversite ö¤retim üyeleri, alan uzmanlar› ve okullardan seçilmiﬂ ö¤retmenlerin kat›l›m›yla oluﬂturulan Özel ‹htisas Komisyonlar›nca haz›rlanmaktad›r. Komisyonca haz›rlanan program taslaklar› Talim ve Terbiye Kurulu’nca incelenir ve uygun görülenler denenmek ve geliﬂtirilmek üzere uygulamaya konulur (ﬁahin, 2003, 59). Türkiye’deki ortaö¤retim co¤rafya dersi ö¤retim program› geçmiﬂte pek çok defalar bu ﬂekilde de¤iﬂtirilmiﬂtir. Yap›lan köklü de¤iﬂikliklerle birlikte en son haz›rlanan yeni co¤rafya dersi ö¤retim program› 2005-2006 e¤itim ö¤retim y›l›ndan itibaren 9. s›n›flardan baﬂlamak kayd› ile uygulamaya konulmuﬂtur (M.E.B., 2005, 597). Yeni ö¤retim program›n›n haz›rlanmas› çeﬂitli tart›ﬂmalar› da beraberinde getirmiﬂtir. ‹çerik, yöntem, araç-gereç, etkinlik, ölçme ve de¤erlendirme konular›nda büyük de¤iﬂiklikler getiren program öncelikle ilk kullan›c›lar› olan co¤rafya ö¤retmenleri taraf›ndan anlaﬂ›lmaya ve uygulanmaya çal›ﬂ›lm›ﬂ ve yaﬂanan problemlerin tart›ﬂ›lmas› zümre toplant›lar›na kadar taﬂ›nm›ﬂt›r (Karabük ‹l Milli E¤itim Müdürlü-
*
Yrd. Doç. Dr.; Fatih Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Co¤rafya Bölümü
Millî E¤itim u Say› 178 u Bahar/2008
u 105
Türkiye’deki Yeni Co¤rafya Ö¤retim Program›n›n Ö¤retmenlerin Bak›ﬂ Aç›s›ndan ... u
¤ü, 2006, 1). Program akademik alanda da tart›ﬂ›lmaya baﬂlanm›ﬂt›r. ﬁu ana kadar bu alanda tamamlanm›ﬂ ve bas›lm›ﬂ yeterli say›da çal›ﬂma olmamakla birlikte, konferanslarda yap›lan tart›ﬂmalar›n daha çok program›n uygulan›ﬂ› önündeki engellerin kald›r›lmas› üzerinde yo¤unlaﬂt›¤› görülmektedir (Karaba¤ vd., 2006). Bu çal›ﬂma yeni co¤rafya ö¤retim program›n›n 9. s›n›flar üzerinde yap›lan ilk y›lki uygulamas›n›n ö¤retmen aç›s›ndan de¤erlendirmesini kapsamaktad›r. Program›n ö¤retmenler taraf›ndan ne ﬂekilde alg›land›¤›, co¤rafya derslerinde ne düzeyde uygulanabildi¤i, program›n uygulanmas› önündeki s›n›rl›l›klar›n tespiti ve bu s›n›rl›l›klar›n ortadan kald›r›lmas› için nelerin yap›lmas› gerekti¤i gibi konularda ö¤retmenlerin görüﬂlerinin al›nmas› için bir anket formu kullan›lm›ﬂt›r. Anket 60 ö¤retmen üzerinde uygulanm›ﬂt›r. Co¤rafya ö¤retim program›n›n 2005-2006 E¤itim ö¤retim y›l›nda sadece 9. s›n›flarda uygulanm›ﬂ olmas›ndan dolay›, anket için 9. s›n›f co¤rafya derslerine girmiﬂ ö¤retmenler seçilmiﬂtir. Anket 2006 y›l›n›n May›s-Ekim aylar› aras›nda 6 ayl›k bir dönemde uygulanm›ﬂt›r. Bu nedenle anket sonuçlar› ö¤retmenlerin bir y›l boyunca yeni ö¤retim program›na göre 9. s›n›f co¤rafya dersinde göstermiﬂ olduklar› performanslar› dikkate al›narak cevaplanm›ﬂt›r. Ankete kat›lan ö¤retmenlerin % 50’si özel, % 50’si ise devlet okulunda görev yapmaktad›r. Ö¤retmenlerin ortalama görev yapt›klar› y›l say›s› 11’dir. Bu da ö¤retmenlerin ders verme konusunda bir hayli deneyimli olduklar›n› ve co¤rafya ö¤retimi ile ilgili problemlerin fark›nda olduklar›n› göstermektedir. Ankete kat›lan ö¤retmenlerin bayan ve erkek oranlar›n›n belli bir say›da tutulmas› için özel bir çaba içinde olunmam›ﬂt›r. Kat›lanlar›n % 36’s› bay, % 64’ü ise bayand›r. Ankete kat›lan ö¤retmenlerin % 69’u ‹stanbul, % 21’i ‹zmir ve % 10’u ise Denizli, Bursa, Adapazar› ve Kocaeli illerinde görev yapmaktad›rlar. Ankette ço¤unlukla evet-hay›r ﬂeklinde cevaplanacak sorular yer alm›ﬂ olmakla beraber, baz› konularda ö¤retmenlerin düﬂüncelerinin al›nmas› amac›yla aç›k uçlu sorular da sorulmuﬂtur. Co¤rafya Program›nda Önceden Yap›lan De¤iﬂiklikler Türkiye’de ortaö¤retim co¤rafya program› geçmiﬂte pek çok defa de¤iﬂtirilmiﬂtir. Program de¤iﬂimi ile ilgili Cumhuriyet dönemindeki ilk önemli çal›ﬂma 1941 y›l›nda toplanan Türk Co¤rafya Kongresi’nde yap›lm›ﬂt›r. Kongrede program komitesinin liseler için haz›rlad›¤› co¤rafya program›, baz› de¤iﬂikliklerle birlikte 1973 y›l›na kadar aynen uygulanm›ﬂt›r (Do¤anay, 1989, 18). Bu programda haftada ikiﬂer saat olmak üzere, lise birinci s›n›fta Genel Co¤rafya, lise ikinci s›n›fta Ülkeler Co¤rafyas› ve lise üçüncü s›n›fta ise Türkiye Co¤rafyas› adl› derslere yer verilmiﬂtir (Engin vd., 2003). Co¤rafya program› 1973 y›l›ndan günümüze dört önemli de¤iﬂime daha u¤ram›ﬂt›r. Bu de¤iﬂimlerde bazen program içindeki derslerin say› ve içeri¤i, bazen seçmeli olma durumu ve bazen de program›n amaçlar›nda önemli de¤iﬂimler yap›ld›. Co¤rafya ö¤retiminin, amaç, yöntem ve araç-gereç aç›s›ndan yeniden ele al›nd›¤› 1973 y›l› ö¤retim program› ders adlar›nda yeni bir de¤iﬂimi getirmemiﬂti. Programdaki ders adlar› 1983 y›l›nda de¤iﬂtirilerek Genel Co¤rafya dersi Co¤rafya I, Ülkeler Co¤rafyas› dersi Co¤rafya II ve Türkiye Co¤rafyas› dersi ise Co¤rafya III ﬂekline dönüﬂtürülmüﬂtür.
u 106
Millî E¤itim u Say› 178 u Bahar/2008
u Ali Demirci
Co¤rafya 9., Co¤rafya 10, Co¤rafya 11, Co¤rafya 12 2005 Co¤rafya, Türkiye Co¤rafyas›, Ülkeler Co¤rafyas› Türkiye’nin Beﬂeri ve Ekonomik Co¤rafyas› 1998 Co¤rafya I ve II, Türkiye Co¤rafyas› I, Türkiye’nin Beﬂeri ve Ekonomik Co¤rafyas› I ve II, Ülkeler Co¤rafyas› Co¤rafya I (Genel co¤rafya konular›) Co¤rafya II (Ülkeler co¤rafyas› konular›) Co¤rafya III (Türkiye co¤rafyas› konular›) 1983
Genel Co¤rafya Ülkeler Co¤rafyas› Türkiye Co¤rafyas›
Co¤rafya Dersleriar
Y›llar
1992
1941
I . T ü r k Co¤rafya Kongresi ﬁekil 1. I. Türk Co¤rafya Kongresinden Günümüze Ortaö¤retim Co¤rafya Ders Adlar›nda Meydana Gelen De¤iﬂim
Co¤rafya program› Kredili Ders Geçme Sistemi’nin uygulanmaya baﬂland›¤› 1992 y›l›nda yeniden de¤iﬂtirildi ve programdaki ders say›lar› art›r›ld›. Fiziki co¤rafya konular›n› içine alan Co¤rafya I, Türkiye co¤rafyas› ile ilgili Co¤rafya II, Türkiye Co¤rafyas›-I, Türkiye’nin Beﬂeri ve Ekonomik Co¤rafyas›-I, II ve Ülkeler Co¤rafyas› programla birlikte, ortak ve seçmeli olarak verilmeye baﬂlanan derslerdi. 1994 y›l›nda Kredili Ders Geçme Sistemi’nin yürürlükten kald›r›lmas› ile Co¤rafya I ve Co¤rafya II dersleri Co¤rafya ad› alt›nda bir ve ikinci dönemde iﬂlenecek ﬂekilde yeniden düzenlenmiﬂtir (Turan, 2002, 78). 1997-1998 E¤itim ö¤retim y›l›ndan itibaren geçerli olmak üzere co¤rafya programlar›nda bir de¤iﬂikli¤e daha gidilmiﬂtir. Bu de¤iﬂiklikle co¤rafya dersleri 9. s›n›fta “Co¤rafya”, 10. s›n›fta Türkiye Co¤rafyas› (Fiziki) ve “Ülkeler Co¤rafyas›”, 11. s›n›fta ise “Türkiye’nin Beﬂerî ve Ekonomik Co¤rafyas›” olarak düzenlenmiﬂtir. Co¤rafya program›ndaki bu de¤iﬂiklik uzun süre yürürlülükte kalmam›ﬂt›r. Nitekim Talim ve Terbiye Kurulu’nun 14.07.2005 tarih ve 198 say›l› karar› ile Yeni Co¤rafya Ö¤retim Program›, 2005-2006 Ö¤retim Y›l›ndan itibaren 9. s›n›ftan baﬂlamak, denenip geliﬂtirilmek ve kademeli olarak uygulanmak üzere kabul edilmiﬂtir (M.E.B., 2005, 597). Bu de¤iﬂiklikle co¤rafya derslerinin ad› da Co¤rafya 9, 10, 11 ve 12 olarak de¤iﬂtirilmiﬂtir (ﬁekil 1).
Millî E¤itim u Say› 178 u Bahar/2008
u 107
Türkiye’deki Yeni Co¤rafya Ö¤retim Program›n›n Ö¤retmenlerin Bak›ﬂ Aç›s›ndan ... u
Yeni Ö¤retim Program› ile Neler De¤iﬂti? Co¤rafya ö¤retim program›nda 2005 y›l›ndan önce yap›lan de¤iﬂiklikler, içerik büyük ölçüde ayn› kalmakla birlikte, derslerin daha çok ad, saat ve alana göre mecburi veya seçmeli olma durumu gibi özellikleri üzerinde yo¤unlaﬂm›ﬂt›r. Harita becerileri, de¤iﬂen bölgesel koﬂullar ve s›n›rlarla ilgili yeni bilgilerin eklenmesine ra¤men geliﬂtirilen bu ö¤retim programlar› köklü bir de¤iﬂim ve yenilik getirmemekteydi (Engin vd., 2003). 2005-2006 E¤itim-Ö¤retim y›l› ile birlikte kademeli olarak uygulanmaya baﬂlanan yeni co¤rafya ö¤retim program› ise sadece ders adlar›, saatleri ve içeriklerinde yap›lan yüzeysel de¤iﬂikliklerle s›n›rl› kalmam›ﬂt›r. Bu program de¤iﬂikli¤i co¤rafya ö¤retimini amaç, kapsam, konu, ders kitaplar›, araç-gereç, yöntem ve ölçme de¤erlendirme kriterleri aç›s›ndan bütünüyle de¤iﬂtirmiﬂtir. Bu hâliyle bak›ld›¤›nda yeni co¤rafya ö¤retim program›n›n 1941 y›l›ndan buyana co¤rafya ö¤retiminde yap›lan en köklü de¤iﬂiklikleri içerdi¤i görülmektedir (Demirci, 2006, 242). Yeni co¤rafya ö¤retim program›n›n co¤rafya ö¤retiminde ne gibi temel de¤iﬂiklikleri öngördü¤ü ö¤retim sistemi, ö¤renci ve ö¤retmen olmak üzere üç ayr› baﬂl›k alt›nda özetlenebilir (Çizelge 1).
Ö¤retim Sistemi Olarak De¤iﬂiklikler Yeni co¤rafya ö¤retim program›n›n getirdi¤i en önemli de¤iﬂimlerden biri program›n içeri¤inde ve bu içeri¤in veriliﬂ ﬂeklinde yap›lm›ﬂt›r. Daha önceki programda farkl› ders adlar› ile verilen ve s›n›flar aras› geçiﬂte aralar›nda fazla bir iliﬂkinin olmad›¤› konular, bu programda “Co¤rafya” ad›n› taﬂ›yan dersler alt›nda ve ayn› baﬂl›¤› taﬂ›yan ö¤renme alanlar› içinde ele al›nm›ﬂt›r. 9. s›n›ftan itibaren 12. s›n›fa kadar her y›l okutulmak üzere tasarlanan co¤rafya dersleri beﬂ ayr› ö¤renme alan› içinde sunulmuﬂtur. Bunlar: “Do¤al Sistemler”, “Beﬂeri Sistemler”, “Mekansal Aç›dan Bir Sentez: Türkiye”, “Küresel Ortam: Bölgeler ve Ülkeler”, “Çevre ve Toplum”dur. Yeni program 9. ve 10. s›n›flarda haftada ikiﬂer ders saati, 11. ve 12. s›n›flarda haftada dört saat öngörülerek haz›rlanm›ﬂt›r. Program, tüm ortaö¤retim okullar›n›n 9. ve 10. s›n›flar›nda mecburi, 11. ve 12. s›n›flarda genel liselerin fen alanlar›yla, fen liselerinde seçmeli olarak okutulmaktad›r (M.E.B., 2005b, 6). Yeni program›n getirdi¤i en önemli yeniliklerden biri kazan›m merkezli olarak haz›rlanmas›d›r. Daha önceki programlar›n tümü konular›n ö¤retilmesine dayal› olarak haz›rlanm›ﬂt›. Bu program ise ö¤rencilerin farkl› dersler ile çeﬂitli kazan›mlar› edinmeleri üzerine kurgulanm›ﬂt›r. Kazan›mlar yurtd›ﬂ›nda örnekleri daha çok co¤rafya standartlar› olarak belirtilen, ö¤rencilerin verilen co¤rafya dersi ile neyi bilmeleri ve bu bilgileri kullanarak neleri yapabilmeleri gerekti¤i gibi hususlar› göstermektedir. Program kazan›m merkezli olarak haz›rland›¤›ndan, derslerin ayr›nt›l› konu baﬂl›klar›n› içermemektedir. Konular ve alt baﬂl›klar›, kazan›m› karﬂ›lamadaki rolü ölçüsünde, ö¤retmen taraf›ndan bizzat kazan›m›n kendisine bak›larak belirlenmektedir. Yeni program yap›land›rmac› yaklaﬂ›m temelinde ö¤renci merkezli olarak haz›rlanm›ﬂt›r. Bu da bilginin do¤rudan ö¤retmen taraf›ndan verilmesini de¤il, ak›l yürütme, araﬂt›rma, tart›ﬂma ve di¤er çeﬂitli s›n›f içi ve okul d›ﬂ› etkinliklere bizzat kat›l›narak ö¤renciler taraf›ndan elde edinilmesini gerekli k›lmaktad›r. Yaparak ö¤renmeye vermiﬂ oldu¤u önemden dolay› program her bir kazan›m için etkinlik örnekleri de içermektedir. Bu örnekler vas›tas›yla program, ö¤retmenlerin kazan›ma yönelik olarak kendi etkinliklerini geliﬂtirmelerini istemektedir.
u 108
Millî E¤itim u Say› 178 u Bahar/2008
u Ali Demirci
Yeni program beceri geliﬂtirme, ölçme-de¤erlendirme, araç-gereç ve bilgi teknolojilerinin kullan›m› konular›nda da eskiye göre büyük yeniliklere gitmiﬂtir. Önceki programlarda sadece isim olarak zikredilen beceriler yeni programda daha profesyonel olarak ele al›nm›ﬂ ve tan›m› yap›lan farkl› becerilerin hangi kazan›mla geliﬂtirilebilece¤i de ayr›ca belirtilmiﬂtir. Çizelge 1: Ö¤retim Sistemi, Ö¤renci ve Ö¤retmen Aç›s›ndan Yeni Co¤rafya Ö¤retim Program›n›n Öngördükleri ile Eski Durumun Karﬂ›laﬂt›r›lmas› Genel Hatlar› ile Eski Durum
Yeni Programla Öngörülen Durum Ö¤retim S i s t e m i
• Konular›n ö¤retilmesine dayal› • Konu anlat›m› ile ö¤renme merkezli • Ö¤retmen merkezli • Anlat›lan konular›n bilinmesine dayal› • Ölçme de¤erlendirmede s›nav ve sözlüler öncelikle kullan›l›r • Dersler, ço¤unlukla ders kitab›, atlas ve duvar haritalar› üzerinden iﬂlenir • Ö¤renim alan› s›n›ft›r
• Kazan›mlar›n kavrat›lmas›na dayal› • Etkinlikler yolu ile ö¤renme merkezli • Ö¤renci merkezli • Kazan›mla birlikte beceri geliﬂtirmeye dayal› • Ölçme ve de¤erlendirme, s›navlarla birlikte ö¤rencinin s›n›f içi ve okul d›ﬂ› etkinliklerine göre yap›l›r • Çok çeﬂitli araç-gereç ve bilgi teknolojilerinin kullan›lm›ﬂ olmas›na dikkat edilir • Ö¤renim alan› s›n›f ve yaﬂan›lan çevreden baﬂlayarak tüm dünyaya yay›l›r
Ö¤renci • Pasiftir, ço¤unlukla ö¤retmeni dinler • Soru sormaz, anlat›lan› sorgulamadan al›r • Problemlerin nedenini düﬂünmez, çözüm için kafa yormaz • Anlamadan, düﬂünmeden ezberlemeye çal›ﬂ›r
• Tek baﬂ›na, s›nav geçme için kitaba dayal› olarak çal›ﬂ›r • Sadece ders kitab› ve ö¤retmeni bilgi kayna¤› olarak görür • Ö¤renmeyi s›k›c› bulur, dersi sevmez
• Aktiftir, her f›rsatta derse iﬂtirak eder • Soru sorar, anlat›lan›n geçerlili¤ini sorgular • Problemleri kavramak ve çözmek için u¤raﬂ›r • Anlamak için düﬂünür, olaylar› altlar›nda yatan gerçekleri kavrayarak ezberlemeden ö¤renir • Çeﬂitli etkinlikler yolu ile bireysel olarak ve tak›m halinde, ö¤renmek için çal›ﬂ›r • Farkl› bilgi kaynaklar›n› ve bunlara ulaﬂma yollar›n› ö¤renir • Ö¤renme konusunda heyecan duyar, dersi sever
Ö¤retmen • Dersi ço¤unlukla kendisi anlat›r • Ö¤rencilerin genelde anlat›lan› dinleyerek ö¤renmelerini sa¤lar • Bilgiyi do¤rudan anlat›r • Kendi düﬂündüklerini, haz›rlad›klar›n› sunar • Etkinlik geliﬂtirmeden kitaba dayal› konu anlat›r • Ö¤retim materyali olarak elindeki ile yetinir
• Fiziki ortam›n iyileﬂtirilmesinde ad›m at›lmas›n› baﬂkalar›ndan bekler • Etkinlik geliﬂtirme, ölçme ve de¤erlendirmede kitaba dayan›r
• Ö¤rencilerin derse kat›l›mlar›n› sa¤lamaya çal›ﬂ›r • Ö¤rencilerin düﬂünerek, sorgulayarak ve yaparak ö¤renmelerini sa¤lar • Bilginin etkinlikler vas›tas›yla ö¤renciler taraf›ndan anlaﬂ›lmas›na çal›ﬂ›r • Ö¤rencilerin ne düﬂündüklerini dinler • Ders öncesinde etkinlik planlar, ders içi ve okul d›ﬂ› etkinliklere yer verir • Materyal geliﬂtirme ve mevcut kaynaklar› daha etkin kullanmada daima bir aray›ﬂ içinde olur • Fiziki ortam›n iyileﬂtirilmesi, uygun ö¤renme ortam›n›n haz›rlanmas› ile ilgili sorumlulu¤u kendisinde görür ve bu konuda çal›ﬂ›r • Etkinlik geliﬂtirme ve ölçme-de¤erlendirmede internet, kütüphane, gazete vb. çeﬂitli kaynaklardan yararlan›r.
Millî E¤itim u Say› 178 u Bahar/2008
u 109
Türkiye’deki Yeni Co¤rafya Ö¤retim Program›n›n Ö¤retmenlerin Bak›ﬂ Aç›s›ndan ... u
Önceki programlarda daha çok s›nav, sözlü ve ders kitab›ndaki ünite sonu sorular› üzerinde yo¤unlaﬂan ölçme ve de¤erlendirmenin, yeni programda bu gibi geleneksel yöntemlerin yan›nda ö¤rencinin s›n›f içi ve okul d›ﬂ› kat›ld›¤› tüm etkinlikler dikkate al›narak yap›lmas› öngörülmüﬂtür. Yeni program gerek istenilen kazan›mlar›n ö¤renciler taraf›ndan elde edilmesi gerekse ö¤rencilerin çok yönlü becerilerinin geliﬂtirilebilmesi aç›s›ndan ça¤daﬂ araç-gereç ve bilgi teknolojilerinin kullan›m›n› da büyük ölçüde teﬂvik etmektedir. Program, gerek ders sunumu ve gerekse çeﬂitli etkinliklerde bilgisayar, internet ve Co¤rafi Bilgi Sistemleri (CBS) gibi bilgi teknolojilerinin kullan›m› üzerinde hassasiyetle durmaktad›r. Programda CBS’nin kullan›lmas› dört y›lda toplam 20 yerde önerilmiﬂtir (Demirci, 2006, 242).
Ö¤renci Olarak De¤iﬂiklikler Yeni co¤rafya program› ö¤rencilerin derslere karﬂ› tutumu ve derslerdeki rolleri aç›s›ndan da büyük de¤iﬂiklikler içerir. Program ö¤rencileri co¤rafya ö¤retiminin temeline yerleﬂtirmiﬂtir. Program›n baﬂar›l› olabilmesi için ö¤rencilerin ö¤renim süreci boyunca s›n›fta ve okul d›ﬂ›nda daima aktif olmalar› beklenir. Ö¤rencilerin soru sorarak, araﬂt›rarak, sorgulayarak, fikir yürüterek, problemlerin çözümü üzerinde kafa yorarak, s›n›f içi ve okul d›ﬂ› çeﬂitli etkinliklere bizzat iﬂtirak ederek derse kat›l›mlar›n›n sa¤lanmas› program›n en fazla önemsedi¤i hedefler aras›nda yer al›r. Yeni program ö¤rencilerin bilgileri ezberleyerek de¤il, bilgilerin alt›nda yatan gerçekleri araﬂt›rarak ö¤renmelerini hedefler. Bu da ö¤rencilerde merak duygusunun canland›r›lmas›, derse karﬂ› ilginin art›r›lmas› ve ö¤rencilerin dersi ve yeni ﬂeyler ö¤renmeyi sevmeleri ile mümkün olur. Bu aç›dan co¤rafya derslerinde kazan›m, anlat›lan konu, yap›lan etkinlik, uygulanan yöntem, kullan›lan araç-gereç ve teknik ne olursa olsun ö¤rencilerde yeni ﬂeyler ö¤renme konusunda merak ve motivasyonun en üst düzeyde tutulmas› ve bunun için de ö¤renilenin neden ö¤renilmesi gerekti¤inin ö¤renciler taraf›ndan bilinmesi program›n hedeflerine ulaﬂ›lmas›nda önem kazanmaktad›r.
Ö¤retmen Olarak De¤iﬂiklikler Türkiye’de co¤rafya ö¤retiminde ö¤retmenin s›n›f içindeki rolü daha önceki programlarla de¤iﬂmeyen konular›n baﬂ›nda gelir. Mevcut durumda da çok s›kl›kta görüldü¤ü üzere, ö¤retmenler co¤rafya derslerinde devaml› konuﬂan ve aktif olan taraf› oluﬂtururlar. Ancak yeni program, ö¤retmenlerin co¤rafya derslerindeki rolleri ve sorumluluklar›nda de¤iﬂikliklerin yap›lmas›n› öngörmüﬂtür. Bu de¤iﬂikliklerden en önemlisi, ö¤retmenin çeﬂitli etkinliklerle ö¤rencileri aktif hale getirmesi, kendisini de ö¤renme sürecini do¤ru yolda yönlendiren bir rehber konumuna taﬂ›mas›d›r. Yeni program ö¤retmenin bilgiyi do¤rudan vermesini de¤il, bilginin çeﬂitli etkinlikler yolu ile ö¤rencilerin bizzat kendileri taraf›ndan elde edilmesini öngörür. Bu nedenle ö¤retmenlerin, yeni program› hakk›yla uygulayabilmeleri için derslerin haz›rl›k safhas›ndan bitimine kadar, hatta okul d›ﬂ›nda yap›lacak tüm etkinlikleri de bizzat kendilerinin planlamalar› ve haz›rlamalar› beklenir. Eski sistemde daha çok kitaba dayal› ders anlatan ö¤retmenlerden, yeni sistemde ders öncesinde daha fazla zaman harcayarak dersleri etkinliklerle yap›land›rmalar› ve ö¤rencileri bu etkinliklerle aktif hâle getirmeleri beklenir. Yeni program›n ö¤retmenlere yüklemiﬂ oldu¤u bu misyonun gerçekleﬂtirilmesi çok kolay de¤ildir. Dersleri ö¤rencilere sevdirecek ﬂekilde farkl› s›n›f içi ve okul d›ﬂ› etkinlikler ile birlikte planlamak ö¤retmenlerin bilgisayar,
u 110
Millî E¤itim u Say› 178 u Bahar/2008
u Ali Demirci
internet ve di¤er bilgi kaynaklar›n› kullanmalar›n› zorunlu k›lar. Bunlar›n yan›nda yeni ö¤retim program› ö¤retmenlerin CBS gibi yeni bilgi teknolojilerini de ö¤renmelerini zorunlu hale getirmiﬂtir. Ö¤retmenler gerek ders anlat›m›nda ve gerekse etkinlikler için gerekli olan araç-gereç ve fiziki ortam› haz›rlamada mevcut ﬂartlar› en iyi ﬂekilde de¤erlendirmek ve bu ﬂartlar› iyileﬂtirmek aç›s›ndan baﬂ aktör durumundad›rlar. Program›n Okullardaki Alg›lan›ﬂ› ve Uygulan›ﬂ› Ö¤retmenlere yönelik haz›rlanan ankette yeni co¤rafya program›n›n okullardaki alg›lan›ﬂ› ve uygulan›ﬂ›n›n ortaya ç›kar›lmas› amac› ile çeﬂitli sorular soruldu. Bu sorulardan baz›lar› program›n ö¤retmenler taraf›ndan ne kadar önemsendi¤ini ortaya ç›karmak için haz›rland›. Ankete kat›lan ö¤retmenlerin % 96’s›n› oluﬂturan büyük bir bölümü yeni program›, co¤rafyan›n Türkiye okullar›nda daha etkin bir bilim dal› olmas› yolunda at›lm›ﬂ önemli bir ad›m olarak görmektedirler (Çizelge 2). Bu durum co¤rafya ö¤retmenlerinin yeni program› bir hayli önemsediklerini ve bütünüyle uyguland›¤›nda faydal› olaca¤›n› düﬂündüklerini göstermektedir. Bu sonuç co¤rafya ö¤retmenlerinin yeni co¤rafya ö¤retim program›n›n getirmiﬂ oldu¤u yenilikleri benimsediklerini ve isteyerek kabul ettiklerini de gösterir. Bu aç›dan yaklaﬂ›ld›¤›nda, co¤rafya ö¤retmenlerinde yeni program›n baﬂtan baﬂar›s›z oldu¤u yönünde bir önyarg›n›n olmad›¤› görülür. Ancak yeni program›n daha önceden co¤rafya dersleri ile ilgili var olan problemleri ortadan kald›rd›¤›n› düﬂünen ö¤retmenlerin oran› % 48’dir. % 52’lik bir grup yeni program›n mevcut problemleri ortadan kald›rmada yetersiz oldu¤unu belirtmiﬂtir. Anket sonuçlar› yeni co¤rafya ö¤retim program›n›n ö¤retmenler taraf›ndan tam olarak anlaﬂ›lmad›¤›n› göstermiﬂtir. Yeni co¤rafya program›n› amaç, kapsam ve yöntem olarak bütünüyle anlad›¤›n› belirten ö¤retmenlerin oran› % 32’dir. Ö¤retmenlerin % 68’i program› bütünüyle anlamad›¤›n› belirtmiﬂtir. Program›n özünü oluﬂturan kazan›mlar›n tam olarak anlaﬂ›l›p anlaﬂ›lmad›¤› konusundaki soruya da ayn› cevaplar al›nm›ﬂt›r. Ö¤retmenlerin % 32’si kazan›mlar› tam olarak anlayabildi¤ini, % 68’i ise tam olarak anlayamad›¤›n› belirtmiﬂtir. Anketin ortaya ç›kard›¤› en çarp›c› sonuçlardan birisi de yeni program› tam olarak anlayamayan ö¤retmenlerin yer yer eski program› uygulad›klar›n› belirtmeleridir. Ö¤retmenlerin % 88’i derste yer yer eski program› kulland›¤›n› belirtmiﬂtir. Yeni program›n derslerde ne düzeyde takip edilebildi¤i yönündeki daha ayr›nt›l› bir soruya verilen cevaplar bu durumu do¤rulamaktad›r. Ö¤retmenlerin sadece % 8’i yeni program› derste tamamen uygulam›ﬂ oldu¤unu belirtmiﬂtir. Program› büyük ölçüde uygulayanlar›n oran› % 37, yar› yar›ya uygulayanlar›n oran› % 19, k›smen uygulayanlar›n oran› % 34 ve hiç uygulayamayanlar›n oran› ise % 2’dir.
Millî E¤itim u Say› 178 u Bahar/2008
u 111
Türkiye’deki Yeni Co¤rafya Ö¤retim Program›n›n Ö¤retmenlerin Bak›ﬂ Aç›s›ndan ... u
Çizelge 2: Yeni Co¤rafya Ö¤retim Program›’n›n Okullardaki Alg›lan›ﬂ› ve Uygulan›ﬂ› Hakk›ndaki Anket Soru ve Cevaplar› EVET (%)
HAY I R (%)
Yeni co¤rafya program›n› amaç, kapsam ve yöntem olarak bütünüyle anlayabildiniz mi?
32
68
Program›n özünü teﬂkil eden kazan›mlar› tam olarak anlaﬂ›l›r buluyor musunuz?
32
68
Eski program› yer yer derslerde kulland›¤›n›z oldu mu?
88
12
Yeni program›n daha önceden var olan co¤rafya dersleri ile ilgili problemleri ortadan kald›rd›¤›n› düﬂünüyor musunuz?
48
52
Yeni program›, co¤rafyan›n Türkiye okullar›nda daha etkin bir bilim dal› olmas› yolunda at›lm›ﬂ önemli bir ad›m olarak görüyor musunuz?
96
4
Program› genel olarak derslere yans›tabildi¤inizi düﬂünüyor musunuz?
12
88
Programda önerildi¤i üzere derslerde yeterli nicelik ve nitelikte etkinli¤e yer verdi¤inizi düﬂünüyor musunuz?
30
70
Programda belirtildi¤i say› ve çeﬂitte ölçme ve de¤erlendirme yapt›¤›n›z› düﬂünüyor musunuz?
20
80
Yeni co¤rafya program›n›n önerdi¤i etkinliklerden biri olan CBS’yi etkinlik olarak derslerde hiç kulland›n›z m›?
10
90
SORULAR
Yeni program›n uygulanabilme durumunu daha detayl› görebilmek için ankette çeﬂitli sorular sorulmuﬂtur. Program› tüm detaylar› ile birlikte derse yans›tt›¤›n› düﬂünenlerin oran› % 12’dir. Ö¤retmenlerin % 88’i program› tam olarak derse yans›tamad›klar›n› belirtmiﬂtir. Geçen bir y›ll›k dönemde, derslerde program›n önerdi¤i nicelik ve nitelikte etkinliklere yer verdi¤ini düﬂünen ö¤retmenlerin oran› % 30’dur. Ö¤retmenlerin % 70 gibi büyük bir ço¤unlu¤u yeterli ölçüde etkinli¤e yer vermediklerini belirtmiﬂtir. Program›n öngördü¤ü çeﬂit ve s›kl›kta ölçme ve de¤erlendirmenin yap›l›p yap›lmad›¤› konusunda da ayn› tablo ile karﬂ› karﬂ›ya kal›nm›ﬂt›r. Ö¤retmenlerin sadece % 20’si yeterli ölçüde ölçme ve de¤erlendirmeye yer verdiklerini belirtmiﬂtir. Ankette sorulan bir di¤er soru da ö¤retmenlerin CBS’yi etkinlik olarak derslerde kullan›p kullanmad›klar›n› ortaya ç›karma amac›n› taﬂ›yordu. CBS’yi etkinlik olarak kullanan ö¤retmenlerin oran› % 10’dur. Program›n derslerdeki uygulan›ﬂ› ile ilgili sorulara ö¤retmenlerin vermiﬂ oldu¤u cevaplarda da görüldü¤ü üzere, yeni co¤rafya ö¤retim program› 9. s›n›f co¤rafya derslerinde büyük ölçüde uygulanamam›ﬂt›r. Bu da derslerde eski sisteme göre ders anlat›m tekniklerinin ve eski program›n yo¤un olarak kullan›ld›¤›n› göstermektedir. Program›n Derslerde ve Ö¤rencilerde Meydana Getirdi¤i De¤iﬂiklikler Yeni co¤rafya ö¤retim program› co¤rafya derslerinde ad ve içerikte oldu¤u gibi yöntemde de önemli de¤iﬂiklikleri öngörmektedir. S›n›f içi ve okul d›ﬂ› etkinliklerin, bireysel veya grup çal›ﬂmas› ﬂeklinde yap›lmas›n›n co¤rafya derslerinin iﬂleniﬂ tarz› ve ö¤rencilerin bu derslere karﬂ› bak›ﬂ aç›s›nda da önemli de¤iﬂikliklere neden olaca¤› beklenmekteydi. Yeni program›n uygulan›ﬂ›n›n co¤rafya derslerinde ve ö¤rencilerin bu derslere olan bak›ﬂ aç›lar›nda ne gibi de¤iﬂiklikler meydana getirdi¤ini
u 112
Millî E¤itim u Say› 178 u Bahar/2008
u Ali Demirci
ö¤renebilmek için ö¤retmenlere uygulanan ankette iki aç›k uçlu soru sorulmuﬂtur. Bu sorulara verilen cevaplar farkl› ö¤retmenler taraf›ndan dile getirilme s›kl›klar› ile birlikte Çizelge 3 ve 4’te verilmiﬂtir. Dersin iﬂleniﬂ tarz›nda meydana gelen de¤iﬂiklikler olarak ö¤retmenlerin en fazla dile getirdikleri husus derslerde ö¤rencilerin aktif olmalar›, kendilerinin de rehber duruma geçmeleridir. Derslerin etkinlik merkezli ve uygulama a¤›rl›kl› olmas›, ezberci sistemden uzaklaﬂ›lmas›, ö¤renciler aç›s›ndan daha zevkli, faydal› ve kal›c› olmas›, ö¤rencileri soru sorma, araﬂt›rma ve uygulamaya teﬂvik etmesi, monolog bir ders anlat›m›ndan diyalo¤un fazla oldu¤u interaktif bir ortama geçilmesi, bilgisayar, VCD ve di¤er araç-gereçlerin kullan›m›n› art›rmas› gibi konular ö¤retmenler taraf›ndan dile getirilen di¤er de¤iﬂimlerdir (Çizelge 3). Yeni program ile birlikte ö¤rencilerin co¤rafya derslerine olan ilgi ve bak›ﬂ aç›lar›nda ne gibi de¤iﬂimlerin oldu¤u yönündeki soruyu ö¤retmenlerin büyük ço¤unlu¤u ö¤rencilerin bak›ﬂ aç›lar›nda olumlu yönde de¤iﬂimler oldu ﬂeklinde cevaplad›lar. Ö¤retmenlere göre yeni program›n uygulanmaya baﬂlanmas› ile birlikte ö¤renciler dersi sevmeye baﬂlad›lar. Özellikle derslerde yap›lan çeﬂitli etkinlikler ö¤rencilerin s›k›lmadan hatta zevk alarak derse kat›l›mlar›n› sa¤lad›. Gerek derste anlat›lan konular›n gerekse yap›lan etkinliklerin ö¤rencilerin bizzat içinde yaﬂad›¤› co¤rafya ile ilgisinin olmas›, pek çok ö¤retmene göre ö¤rencilerin derse daha aktif olarak kat›l›mlar›nda yard›mc› oldu. Bu sayede konuya karﬂ› ilgileri artan ö¤rencilerin ö¤rendikleri bilgiler de kal›c› olmaya baﬂlad›. Ö¤renciler üzerinde ö¤retmenler taraf›ndan gözlenen di¤er bir önemli de¤iﬂim ise ö¤rencilerin s›n›f içinde daha fazla soru sormaya ve sorgulamaya baﬂlamalar›d›r. Bu de¤iﬂim sayesinde ö¤retmenler, ö¤rencilerin çevreleri ile daha fazla ilgilenmeye ve araﬂt›rma yapmaya, hatta ö¤renmeyi bir ihtiyaç olarak alg›lay›p, etkinliklere bilerek ve severek iﬂtirak etmeye baﬂlad›klar›n› belirtmiﬂlerdir. Yeni program›n ö¤rencilerin proje üzerinde çal›ﬂma isteklerini art›rd›¤› ö¤retmenler taraf›ndan belirtilen di¤er de¤iﬂimdir. De¤iﬂimin sadece ö¤rencilerle s›n›rl› kalmad›¤›, velilerin co¤rafya derslerine olan bak›ﬂ aç›s›n›n bile olumlu olarak de¤iﬂti¤i cevaplar aras›nda yer alm›ﬂt›r (Çizelge 4). Çizelge 3: Yeni Program›n Ders ‹ﬂleme Tarz›nda Meydana Getirdi¤i De¤iﬂikliklerle ‹lgili Ö¤retmenlerin Görüﬂleri Soru: Ders iﬂleniﬂ tarz›nda yeni program ile birlikte meydana gelen en önemli de¤iﬂiklikler nelerdir? Dersler ö¤renci merkezli oldu, ö¤renciler aktif ö¤retmenler rehber duruma geçti
Kaç ö¤retmen taraf›ndan dile getirildi¤i 19
Dersler etkinlik merkezli ve uygulama a¤›rl›kl› oldu, ezberden uzaklaﬂ›ld›
11
Ders ö¤renciler için daha zevkli, faydal›, kal›c› ve kolay anlaﬂ›l›r oldu
10
Ders ö¤rencileri soru sormaya, araﬂt›rma ve uygulama yapmaya teﬂvik ediyor
6
Monolog bir ders anlat›m›ndan diyalo¤un fazla oldu¤u interaktif bir ortama geçildi
4
Bilgisayar, VCD ve di¤er araç-gereçlerin kullan›m›n› art›rd›
3
Program›n Uygulan›ﬂ› Önündeki S›n›rl›l›klar Yeni co¤rafya dersi ö¤retim program›n›n co¤rafya derslerinde öngörüldü¤ü üzere uygulanamay›ﬂ›n›n nedenleri ile ilgili anket formunda yer alan aç›k uçlu soruya ö¤retmenlerden çok çeﬂitli yan›tlar al›nm›ﬂt›r (Çizelge 5). Fiziki ortam›n yetersizliMillî E¤itim u Say› 178 u Bahar/2008
u 113
Türkiye’deki Yeni Co¤rafya Ö¤retim Program›n›n Ö¤retmenlerin Bak›ﬂ Aç›s›ndan ... u
¤i, ö¤retmenlerin ço¤unun dile getirmiﬂ oldu¤u en önemli nedendir. Ö¤retmenlere göre s›n›f ve okul, ö¤rencilerin co¤rafya derslerini istenilen düzeyde iﬂleyebilmeleri için gerekli araç-gereçlerden yoksundur. S›n›flarda genel olarak bilgisayar ve projeksiyon cihaz›n›n, ders anlat›m› s›ras›nda ihtiyaç duyulan görsel malzemelerin ve araﬂt›rmaya yönelik di¤er araç-gereç ve e¤itim malzemelerinin olmamas› program›n öngörüldü¤ü üzere uygulanamay›ﬂ›ndaki en önemli s›n›rl›l›klar olarak öne sürülmüﬂtür. S›n›ftaki fiziki ortam›n yeni program›n uygulanmas› için yeterli olup olmad›¤› konusundaki soruya ö¤retmenlerin %90 hay›r cevab›n› vermiﬂtir. Çizelge 4: Yeni Program›n Ö¤rencilerin Co¤rafya Dersine Karﬂ› ‹lgi ve Bak›ﬂ Aç›lar›nda Meydana Getirdi¤i De¤iﬂikliklerle ‹lgili Ö¤retmenlerin Görüﬂleri Soru: Yeni program ile birlikte ö¤rencilerin co¤rafya derslerine olan ilgi ve bak›ﬂ aç›lar›nda her hangi bir de¤iﬂim gözlemlediniz mi?
Kaç ö¤retmen taraf›ndan dile getirildi¤i
Ö¤rencilerin derse olan bak›ﬂ aç›lar› olumlu olarak de¤iﬂti. Dersi sevmeye baﬂlad›lar. S›k›lmadan, zevk alarak yapt›klar› etkinliklerle birlikte derse ilgileri artt›
26
Ö¤rendiklerinin günlük hayatla uyuﬂtu¤unu görmeleri derse aktif olarak kat›l›mlar›n› sa¤lad›. Dersi daha iyi anlamaya ve ö¤renmeye baﬂlad›lar. Bilgiler kal›c› olmaya baﬂlad›.
14
Ö¤renciler daha fazla soru sorar ve araﬂt›rma yapar oldular. Bilgi ve becerileri artt›. Proje konular›na ilgileri artt›.
10
Velilerde bile bak›ﬂ aç›s›n› olumlu etkiledi
2
Ö¤retmenler okullardaki s›n›f ö¤renci say›lar›n›n fazlal›¤›n› yeni program›n uygulan›ﬂ› önündeki önemli nedenlerden biri olarak görmektedirler. Ö¤retmenlere göre kalabal›k s›n›flarda iﬂlenen co¤rafya dersleri, program›n istedi¤i ölçüde ö¤renci merkezli olamamaktad›r. Soru sorma, tart›ﬂma ve di¤er pek çok s›n›f içi etkinli¤in kalabal›k s›n›flarda düzenli ve etrafl›ca uygulanabilmesinin çok zor oldu¤u pek çok ö¤retmen taraf›ndan dile getirilmiﬂtir. Ö¤retmenlerin önemli bir bölümü program›n kendilerine yeterli düzeyde tan›t›lmad›¤›n› düﬂünmektedir. Kazan›mlar› tam olarak anlayamad›klar›n› belirten ö¤retmenler bunlar›n ne ﬂekilde ö¤retilebilece¤i, k›saca program›n nas›l uygulanabilece¤i konusunda kendilerine yeterli bilginin verilmedi¤ini belirtmiﬂtir. Hemen ayn› say›da ö¤retmen de çeﬂitli nedenlerle birlikte, kendi seviyelerinin de program› tam anlam› ile anlama ve uygulamada yeterli olmad›¤›n› söylemiﬂtir. Ö¤retmenlerin yeni program›n istedi¤i tarzda ders anlatabilecek yeterlilikte olmamalar›, yeni sistemi ve biliﬂim teknolojilerini bilmemeleri ve yeniliklere kapal› olmalar›n›n yeni program›n uygulan›ﬂ›n› engelledi¤ini belirten ö¤retmen say›s› 11’dir (Çizelge 5). Ö¤retmenlere göre yeni program›n istenildi¤i ölçüde uygulanamay›ﬂ›n›n önündeki engellerden ikisi de program ve e¤itim sisteminden kaynaklanmaktad›r. Program›n içerik, etkinlik örnekleri ve ders saati olarak yeterli olmad›¤› 11 ö¤retmen taraf›ndan dile getirilmiﬂtir. Programdaki kazan›mlar›n tam olarak iﬂlenebilmesi için derslere ayr›lan sürelerin yeterli olup olmad›¤› yönünde ayr› olarak sorulan soruya ö¤retmenlerin % 27’si evet, % 63’ü ise hay›r cevab›n› vermiﬂtir. E¤itim sisteminden kaynaklanan engeller ise meslek içi e¤itim mekanizmas›n›n üzerinde yo¤unlaﬂm›ﬂt›r. Ö¤retmenlerden baz›lar› meslek içi e¤itim seminerlerinin yeni program› etkinlik, beceriler ve ölçme-de¤erlendirme yönleri ile ele alacak ölçüde yeterli olmad›¤›n› belirt-
u 114
Millî E¤itim u Say› 178 u Bahar/2008
u Ali Demirci
miﬂlerdir. Bu ö¤retmenler e¤itim sisteminin kendilerine ders malzemesi geliﬂtirme, araç-gereç ve yöntem aç›s›ndan yeterli düzeyde destek olmad›¤›n› düﬂünmektedirler. Çizelge 5: Yeni Program›n Uygulanabilirli¤i Önündeki En Önemli Güçlüklerin Ne Oldu¤u ‹le ‹lgili Ö¤retmenlerin Görüﬂleri Soru: Yeni program›n uygulanabilirli¤i önündeki en önemli güçlükler sizce nelerdir?
Kaç ö¤retmen taraf›ndan dile getirildi¤i
S›n›f ve okuldaki fiziki ortam›n yetersizli¤i, yeterli araç-gereçlerin (bilgisayar, ders sunum araçlar›) olmamas›
35
S›n›f ö¤renci say›lar›n›n fazla olmas›
15
Program›n, ne oldu¤u ve nas›l uygulanaca¤› konular›nda ö¤retmenlere yeterince tan›t›lmamas›
12
Ö¤retmenlerin yeterli olmamas›, yeni sistemi bilmemeleri, biliﬂim teknolojilerini bilmemeleri, yeniliklere kapal› olmalar›
11
Yeni program›n içeri¤inin yeterli olmamas›, program›n tam olarak anlaﬂ›l›r olmamas›, etkinlik örneklerinin yetersizli¤i, ders saatlerinin yetersizli¤i
11
Meslek içi e¤itim mekanizmas›n›n yetersiz olmas›, ö¤retmenlerin e¤itimden geçirilmemesi, ö¤retmenlere yeterli deste¤in sa¤lanmamas›
9
Ö¤retmenlerin sistemi benimsememeleri ve programa karﬂ› önyarg›l› olmalar›
5
E¤itim fakültelerinde yeterli düzeyde e¤itimin verilmeyiﬂi
3
Okul yöneticilerinin co¤rafyaya karﬂ› s›n›rl› bak›ﬂ aç›lar›, tam destek olmamalar›, idarecilerin e¤itimden geçirilmeyiﬂi
3
Ders ve yard›mc› kitaplar›n yetersizli¤i
3
Ö¤rencilerin genel olarak sisteme haz›r olmamalar›, seviyelerinin düﬂüklü¤ü
2
Ö¤retmenlerin verdi¤i ders say›lar›n›n fazlal›¤›, maddi imkâns›zl›k gibi ö¤retmenlerin genel sorunlar›
2
Ö¤retmenlerin yeni program›n getirmiﬂ oldu¤u sistemi tam olarak benimsememeleri ve programa karﬂ› önyarg›l› olmalar›, e¤itim fakültelerinde program›n öngördü¤ü kapasitede ö¤retmen yetiﬂtirmeye yönelik e¤itimin yeterli olmamas›, okul yöneticilerinin co¤rafyaya karﬂ› s›n›rl› bak›ﬂ aç›lar› ve co¤rafya derslerine tam destek olmamalar›, yeni program hakk›nda idarecilere yönelik bir e¤itimin verilmeyiﬂi, kaynak kitaplar›n yetersizli¤i, ö¤rencilerin yeni sistemle gelen ders anlat›m tarz›na ve program›n kendilerine vermiﬂ oldu¤u yeni rol ve sorumlulu¤a haz›r olmamalar›, ö¤retmenlerin verdi¤i ders say›lar›n›n fazlal›¤› ve maddi imkâns›zl›klar gibi di¤er sorunlar ö¤retmenler taraf›ndan yeni program›n okullarda tam olarak uygulanabilmesi önünde aﬂ›lmas› gereken di¤er engeller olarak dile getirilmiﬂtir (Çizelge 5). Ö¤retmenlerden sadece üçü, ilgili aç›k uçlu soruya verdi¤i cevapta ders kitaplar›n›n yetersizli¤ini yeni program›n uygulan›ﬂ› önündeki engellerden biri olarak belirtmiﬂtir. Ancak program›n uygulanmas›nda yard›m alabilece¤iniz, Milli E¤itim Bakanl›¤› veya özel yay›n evleri taraf›ndan bas›lm›ﬂ kitap ve di¤er dokümanlar›n yeterli olup olmad›¤› yönündeki soruya ö¤retmenlerin % 5’i evet, % 95’i ise hay›r cevab›n› vermiﬂtir. Program›n Etkin Olarak Uygulanabilmesi için Neler Yap›labilir? Yeni co¤rafya dersi ö¤retim program›n›n uygulanmas› önünde, ö¤retmenler taraf›ndan belirtilen s›n›rl›l›klar›n ortadan nas›l kald›r›labilece¤i yönünde ankette so-
Millî E¤itim u Say› 178 u Bahar/2008
u 115
Türkiye’deki Yeni Co¤rafya Ö¤retim Program›n›n Ö¤retmenlerin Bak›ﬂ Aç›s›ndan ... u
rulan aç›k uçlu soruya ö¤retmenler taraf›ndan çeﬂitli öneriler getirilmiﬂtir (Çizelge 6). Bu öneriler genel hatlar› ile bir önceki bölümde dile getirilen s›n›rl›l›klar ve bunlar›n dile getirilme say›lar› ile uyum içindedir. Yeni program›n tam olarak uygulanabilmesi için ö¤retmenlerin ço¤u fiziki ortam ﬂartlar›n›n iyileﬂtirilmesi gerekti¤ini düﬂünmektedir. Ö¤retmenler, s›n›flar›n bilgisayar, donan›m, internet ve di¤er araç-gereçler aç›s›ndan zenginleﬂtirilmesinin, derslerin ö¤renci ve etkinlik merkezli olarak daha kolay yap›land›r›labilece¤ini belirtmiﬂlerdir. Ö¤retmenlerin öneri olarak en fazla dile getirdikleri ikinci bir husus da meslek içi e¤itimlerin içeriklerinin yeni co¤rafya program›n› tüm yönleri ile kapsayacak ﬂekilde belirlenmesi konusunda olmuﬂtur. Ö¤retmenler, yeni program›n istedi¤i etkinlik ve yöntemlerin nas›l geliﬂtirilebilece¤i ve araç-gereçlerin ne ﬂekilde kullan›labilece¤i konusunda daha etkin e¤itim seminerleri ve kurslar›n düzenlenmesi gerekti¤ini düﬂünmektedirler. Co¤rafya ö¤retmenlerinin getirmiﬂ olduklar› en önemli önerilerden biri de özel co¤rafya dersliklerinin kurulmas› yönünde olmuﬂtur. Ö¤retmenlere göre gerekli araç-gereç, bilgisayar ve internet ile donat›lm›ﬂ, sadece co¤rafya derslerinin verilmesine yönelik özel mekanlar›n oluﬂturulmas› derslerin daha verimli olmas› için gereklidir. Ö¤retmenler ders kitaplar›n›n çeﬂitlilik ve nitelik olarak zenginleﬂtirilmesi gerekti¤ini de belirtmiﬂlerdir. Yeni program›n 2005-2006 E¤itim ö¤retim y›l› ile birlikte 9. s›n›flarda baﬂlat›ld›¤›nda yeni programa uygun ders kitaplar› henüz haz›rlanm›ﬂ de¤ildi. Bu durum program›n ö¤retmenler taraf›ndan tam olarak anlaﬂ›lmamas› arkas›ndaki en önemli nedenlerden biri olarak görülmektedir. Yeni programa göre haz›rlanm›ﬂ ve okullarda okutulan ilk kitap, Millî E¤itim Bakanl›¤› taraf›ndan haz›rlan›p 2006-2007 E¤itim ö¤retim y›l›nda okutulmak üzere okullara da¤›t›lan 9. s›n›f co¤rafya kitab› olmuﬂtur. Çizelge 6: Yeni Program›n Etkin Olarak Uygulanabilmesi ‹çin Neler Yap›lmas› Gerekti¤i Konusunda Ö¤retmenlerin Görüﬂleri Soru: Yeni program›n tam olarak uygulanabilmesi için hangi önemli ihtiyaçlar›n giderilmesi gerekir?
Kaç ö¤retmen taraf›ndan dile getirildi¤i
Fiziki ortam eksiklikleri giderilmeli (bilgisayar, donan›m, internet, araç-gereç vb.)
30
Meslek içi e¤itim ve kurslar yolu ile ö¤retmenler yetiﬂtirilmeli (etkinlik ve yöntem geliﬂtirme, araç-gereç kullan›m›)
22
Co¤rafya dersleri için gerekli bilgisayar, donan›m ve araç-gereçlerle, özel olarak haz›rlanm›ﬂ co¤rafya s›n›flar› oluﬂturulmal›
18
Ders kitaplar› çeﬂitlilik ve nitelik olarak zenginleﬂtirilmeli
5
Tüm idari kadro ile birlikte okul yönetimine program anlat›lmal›
5
Yeni program›n daha anlaﬂ›l›r olmas› için bir kullan›m k›lavuzu haz›rlanmal›
3
E¤itim fakültelerinde yeni program›n yap›s›na uygun dersler konulmal›
3
Ö¤retmenlerin çal›ﬂma ﬂartlar› iyileﬂtirilmeli, ders saatleri düﬂürülmeli
2
Gezi ve arazi çal›ﬂmalar› için imkânlar geliﬂtirilmeli
2
Etkinliklerin ö¤retmenler taraf›ndan paylaﬂ›labilmesi için bir internet sayfas› haz›rlanmal›
1
Program›n tan›t›m›na yönelik broﬂürler haz›rlanmal›, televizyon ve radyo programlar› düzenlenmeli
1
Program›n uygulanmas›na devam edilmeli, program devaml› de¤iﬂtirilmemeli
1
u 116
Millî E¤itim u Say› 178 u Bahar/2008
u Ali Demirci
Ö¤retmenlerin sunmuﬂ olduklar› bir di¤er öneri de yeni program›n daha iyi anlaﬂ›lmas› için bir k›lavuz kitab›n haz›rlanmas› yönünde olmuﬂtur. Daha önceki programlarda ö¤retilecek konu adlar›n› karﬂ›lar›nda görmeye al›ﬂ›k olan ö¤retmenlerin, kazan›mlar› daha iyi anlayabilmek için bu yönde bir çal›ﬂmaya ihtiyaç duyduklar› anket sonuçlar›ndan anlaﬂ›lm›ﬂt›r. Bu yönde bir ihtiyaç, ulusal co¤rafya standartlar›n›n oluﬂturulmas›ndan sonra ABD’de de hissedilmiﬂti. ABD’de günümüzde pek çok eyalette kullan›lan ulusal co¤rafya standartlar› 1994 y›l›nda haz›rlanm›ﬂt›r (GESP, 1994, 9). Çok ayr›nt›l› olmas› ve ö¤retmenler taraf›ndan tam olarak anlaﬂ›lmad›¤› gibi ﬂikayetlerin artmas› üzerine, ulusal standartlar›n haz›rlanmas›ndan bir y›l sonra Ulusal Co¤rafya Kurumu, “Ulusal Co¤rafya Standartlar›n›n Anahtar›” adl› bir çal›ﬂma daha yürütmüﬂtür. Bu çal›ﬂmada tüm standartlar›n daha ayr›nt›l› aç›klamalar› yap›lm›ﬂ ve bunlar›n okul sisteminde nas›l uygulamaya konulaca¤›na dair her s›n›f için ayr› ayr› örnekler belirtilmiﬂtir (Hume ve Boehm, 2001, 16). Yeni program›n etkin olarak uygulanabilmesi için ö¤retmenler taraf›ndan dile getirilen di¤er öneriler ise genel olarak idarecilerin e¤itilmesi, e¤itim fakültelerinde yeni program›n mant›¤›na uygun derslerin verilmesi, ö¤retmenlerin ders saatlerinin düﬂürülmesi, gezi ve arazi çal›ﬂmalar› için imkânlar›n geliﬂtirilmesi, program›n tan›t›m›na yönelik bas›n ve yay›n kuruluﬂlar›n›n kullan›lmas›, tüm ö¤retmenlerin aralar›nda etkinliklerin paylaﬂ›m›na imkân veren bir internet sayfas›n›n haz›rlanmas› ve program›n devaml› de¤iﬂtirilmemesi gerekti¤i gibi konular üzerinde yo¤unlaﬂm›ﬂt›r (Çizelge 6). Sonuç ve Öneriler 2005-2006 E¤itim ö¤retim y›l›nda 9. s›n›flarda uygulamaya konulan yeni co¤rafya ö¤retim program›n›n bir y›l boyunca co¤rafya derslerinde kullan›m›n›n de¤erlendirilmesi amac› ile yap›lan bu çal›ﬂmada, ö¤retmenlerin % 96’s›n› oluﬂturan büyük bir ço¤unlu¤unun yeni program› genel mant›k, hedefler ve içerik olarak co¤rafya ö¤retiminin geliﬂtirilmesi yönünde at›lm›ﬂ önemli bir ad›m olarak kabul ettikleri ve benimsedikleri görülmüﬂtür. Ancak ö¤retmenlerden sadece % 8’i yeni program› bütünüyle, % 37’si ise büyük ölçüde derslerinde kullanabildi¤ini belirtmiﬂtir. Çal›ﬂman›n en çarp›c› sonuçlar›ndan birisi de ö¤retmenlerin % 88’inin derslerinde yer yer eski program› takip etmeleri olmuﬂtur. Ö¤retmenlerin yeni program› derslerinde uygulayamam›ﬂ olmalar›n›n alt›nda yatan en önemli nedenlerden biri program› tam olarak anlayamam›ﬂ olmalar›d›r. Nitekim ö¤retmenlerin % 68’i program› ve kazan›mlar› tam olarak anlayamad›¤›n› belirtmiﬂtir. Program›n ö¤retmenler taraf›ndan tam olarak anlaﬂ›lmamas› önündeki en önemli nedenlerden ikisi kazan›m merkezli olarak haz›rlanm›ﬂ olmas› ve uyguland›¤› ilk y›l programa uygun yaz›lm›ﬂ bir kitab›n olmamas›d›r. Daha öncesinde konular› ve konulara göre haz›rlanm›ﬂ ders kitaplar›n› önlerinde gören ö¤retmenler, yeni program ile konu yerine kazan›mlar ile karﬂ›laﬂm›ﬂ ve ders kitab› yerine program›n kendisini kullanmak zorunda b›rak›lm›ﬂlard›r. Sonuçta ö¤retmenler bir yandan kazan›mlar› anlamaya ve bu kazan›mlar› kavratabilmek için do¤ru konular› bulmaya çal›ﬂ›rken di¤er yandan kazan›mlar için uygun etkinlikleri geliﬂtirme yoluna gitmiﬂlerdir. Ders kitab›n›n olmad›¤› bir ortamda tüm bunlar›n yap›lmas› ilk y›l olarak ö¤retmenlerin ço¤unun zorlanmas›na ve sonuçta eski program›n ve hatta kitaplar›n kullan›lmas›na sebebiyet vermiﬂtir. Program›n tam olarak anlaﬂ›lamamas› ile ilgili ﬂikayetlerin yeni ders kitaplar›n›n okutulmaya baﬂlanmas› ve ö¤retmenlerin yeni sisteme daha aﬂina olmalar› ile giderek azalaca¤› düﬂünülmektedir.
Millî E¤itim u Say› 178 u Bahar/2008
u 117
Türkiye’deki Yeni Co¤rafya Ö¤retim Program›n›n Ö¤retmenlerin Bak›ﬂ Aç›s›ndan ... u
Ö¤retmenlerin yeni program›n uygulan›ﬂ› önünde görmüﬂ olduklar› engellere bak›ld›¤›nda bunlar›n ço¤unun program›n kendisi ile de¤il, fiziki ortam, meslek içi e¤itim, s›n›f ö¤renci say›lar›, e¤itim fakülteleri, ö¤retmenlerin durumu ve çal›ﬂma saatleri gibi e¤itim ve ö¤retimin genel problemleri ile ilgili olduklar› görülmektedir. Bu da asl›nda sadece program› de¤iﬂtirmenin co¤rafya ö¤retiminin problemlerini tek baﬂ›na çözemeyece¤ini de göstermektedir. Ö¤retmenlerin yeni program›n daha önceden co¤rafya dersleri ile ilgili var olan problemleri ortadan kald›r›p kald›rmad›¤› yönündeki soruya verdikleri cevaplar da bu kan›y› do¤rular niteliktedir. Bu soruya ö¤retmenlerin % 52’si hay›r cevab›n› vermiﬂtir. Sonuçta ö¤retmenlerin program› anlamalar›n›n program› bütünüyle uygulayabilecekleri anlam›n› taﬂ›mad›¤›, yukar›da bahsedilen konularda problemlerin devam etmesi halinde program ne ölçüde kaliteli yap›l›rsa yap›ls›n tek baﬂ›na yeterli olamayaca¤› ve co¤rafya ö¤retiminden beklenen hedeflere ulaﬂ›lamayaca¤› aﬂikârd›r. Yeni co¤rafya dersi ö¤retim program›n›n co¤rafya derslerinde etkin olarak kullan›labilmesi için aﬂa¤›da belirtilen hususlara dikkat edilmesi gerekti¤i düﬂünülmektedir. Bunlar: 1-Co¤rafya ö¤retiminin geliﬂtirilmesinin sadece program eksenli olarak düﬂünülmemesi, ö¤retimin baﬂar›l› olmas›nda en az program kadar önemli olan fiziki ortam, ö¤retim yöntem ve teknikleri, ö¤retmenlerin yetiﬂtirilmesi, ders araç-gereçleri, kitaplar ve di¤er konular›n da iyileﬂtirilmesi yönünde somut ad›mlar at›lmas› gerekmektedir. 2-Yeni program›n devaml› eksik yönlerinin dile getirilmesi yerine, bu programdan ne ﬂekilde yararlan›lmas› gerekti¤i üzerinde çal›ﬂ›lmas› gerekmektedir. Program›n devaml› olarak de¤iﬂtirilmesi co¤rafya ö¤retimindeki problemleri çözmeyecektir. Bu nedenle program tan›t›l›rken sadece kazan›mlar›n ne oldu¤undan çok, bu derste ö¤retmen ve ö¤rencilerin rolleri üzerinde durulmal›, derslerin genel olarak ö¤rencilerin farkl› becerilerini ortaya ç›karacak tarzda, ezberci sistemden uzak, etkinlik merkezli, araﬂt›rma ve yeni ﬂeyleri ö¤renmeye istek uyand›racak ﬂekilde nas›l yap›land›r›lmas› gerekti¤i gibi konular üzerinde vurgu yap›lmal›d›r. Co¤rafya dersleri ile neyi bilen ve neyi baﬂarabilen ö¤rencilerin yetiﬂtirilmesinin hedeflendi¤i üzerinde durularak ö¤retmenlere, ö¤retim ortam›n›n haz›rlanmas› ile bizzat kendilerinin sorumlu oldu¤unun hat›rlat›lmas› gerekmektedir. 3-Yeni program›n öngördü¤ü seviyede derslerin iﬂlenebilmesi için meslek içi e¤itim hizmetleri vas›tas›yla ö¤retmenlerin bilgilendirilmesi ve yetiﬂtirilmesi gerekmektedir. Meslek içi e¤itim sadece seminer olarak de¤il, ö¤retmenlerin bizzat iﬂtirak ederek bilgi ve teknolojiyi kullanabildikleri, ders plan› ve etkinliklerini geliﬂtirebildikleri, yeni ders anlat›m metot ve tekniklerini bizzat yaparak ö¤renebildikleri bir atölye çal›ﬂmas› ﬂeklinde düﬂünülmesi daha yararl› olacakt›r. Bu amaçla baﬂlang›çta her ‹l Millî E¤itim Müdürlüklerinden bir iki ö¤retmenin kat›l›m› ile bir iki hafta sürecek çal›ﬂtaylar düzenlenebilir. Sonras›nda bu ö¤retmenler kendi illerindeki di¤er ö¤retmenlere benzer bir çal›ﬂmay› y›l boyunca belli aral›klarla sunabilir ve bu sayede daha fazla ö¤retmene ulaﬂ›labilir. 4-Yeni program›n co¤rafya ö¤retimine ne ﬂekilde adapte edilece¤i konusunda bir k›lavuz kitab›n haz›rlanmas› gerekmektedir. Bu kitap her bir kazan›m›n içerdi¤i konularla birlikte bu kazan›m›n verilmesinde uygulanabilecek birden fazla yap›land›r›lm›ﬂ etkinlik örne¤i içermelidir. 5-Sadece co¤rafya derslerinin verilmesi için özel olarak donat›lm›ﬂ bir co¤rafya s›n›f›n›n kurulmas› faydal› olacakt›r. Yurt d›ﬂ›nda örneklerine s›kça rastlan›ld›¤›
u 118
Millî E¤itim u Say› 178 u Bahar/2008
u Ali Demirci
üzere, kabine sistemi olarak adland›r›lan uygulamada her bir ders için ayr› bir derslik kullan›lmaktad›r. Bu ﬂekilde oluﬂturulacak özel bir derslikte co¤rafya derslerinin ihtiyaç duyaca¤› poster, harita, örnekler, modeller ve bilgisayar gibi araç-gereçler daha rahat bulundurulabilecek, kullan›labilecek ve dersler beklenildi¤i zenginlikte etkinlikle yap›land›r›labilecektir. 6-Co¤rafya ö¤retmenlerinin internetten daha fazla yararlanabilmeleri için olanaklar›n art›r›lmas› gerekmektedir. Ö¤retmenlerin etkinlik, ders plan› ve di¤er konularda bilgi al›ﬂveriﬂinde bulunacaklar› internet sayfalar›n›n ve hatta kazan›mlara göre s›n›fland›r›lm›ﬂ ve yap›land›r›lm›ﬂ etkinlik havuzlar›n›n oluﬂturulmas› gerekmektedir. Bu ﬂekilde kurulacak bir yap› içinde her bir ö¤retmen her y›l bir etkinlik geliﬂtirerek paylaﬂ›m için havuza koysa, bir y›lda binlerce etkinlik örne¤i geliﬂtirilmiﬂ olur. 7-Co¤rafya ö¤retiminde kullan›labilecek ders kitab›, yard›mc› ders kitaplar›, video, broﬂür ve haritalar, metinli atlaslar, dergiler, maketler, ö¤retim setleri ve oyunlar gibi ö¤retim materyallerini say› ve çeﬂit aç›s›ndan ço¤altmak ve bunlara ö¤renci, ö¤retmen ve okul olarak eriﬂebilirli¤i art›rmak gerekmektedir. Yay›n evlerini ders kitaplar› ve di¤er ö¤retim setlerinin yüksek kalitede haz›rlanmas› için desteklemek ve cesaretlendirmek k›sa vadede ö¤retim materyallerinin büyük AR-GE çal›ﬂmalar› sonucunda geliﬂtirilebilmesine imkân tan›yacakt›r. Kaynakça DEM‹RC‹, Ali (2006). “Co¤rafi Bilgi Sistemlerinin Türkiye’deki Yeni Co¤rafya Dersi Ö¤retim Program›na Göre Co¤rafya Derslerinde Uygulanabilirli¤i” 4. Co¤rafi Bilgi Sistemleri Biliﬂim Günleri Bildiriler Kitab›, Fatih Üniversitesi Yay›nlar›, s. 241-248, ‹stanbul DO⁄ANAY, Hayati (1989). “Co¤rafya ve Liselerimizde Co¤rafya Ö¤retim Programlar›”, Co¤rafya Araﬂt›rmalar›, Cilt 1, Say›.1, Ankara DO⁄ANAY, Hayati (1993). Co¤rafya’da Metodoloji: Genel Metotlar ve Özel Ö¤retim Metotla r›, Millî E¤itim Bakanl›¤› Yay›nlar›, Ö¤retmen Kitaplar› Dizisi:187, Ankara ENG‹N, ‹., AKBAﬁ, Y., GENÇTÜRK, E. (2003). “I. Co¤rafya Kongresinden Günümüze Liselerimizde Müfredat Programlar›ndaki De¤iﬂimler”, M i l l i E ¤ i t i m D e r g i s i , Say› 157, Ankara, http://yayim.meb.gov.tr/dergiler/157/ergin.htm GEOGRAPHY EDUCATION STANDARDS PROJECT (GESP) (1994). Geography for life: Nati onal Geography Standards 1994, National Geographic Research and Exploration, Washington, DC HUME, S. E., BOEHM, R.G. (2001). “A Rationale and Model for a Scope and Sequence in Geographic Education, Grades K-12”, The Social Studies, p.16-21 KARABA⁄, S., ﬁAH‹N, S., ÖZTÜRK, M. (2006). “Geography Curriculum of 2005 and its Reflections to Teacher Education Programmes of Geography in Turkey: Expectations and Recommendations” HERODOT/EUROGEO 2006 Conference, Abstract, Torum, Poland, http://hopelive.hope.ac.uk/international/karld/eurogeo/conf2006/abstracts.doc, KARABÜK ‹L M‹LL‹ E⁄‹T‹M MÜDÜRLÜ⁄Ü (2006). “2006-2007 Ö¤retim Y›l› Okul, E¤itim Bölgesi Co¤rafya Dersleri Karabük ‹l Zümre Baﬂkanlar› Toplant› Tutana¤›”, http://karabuk.meb.gov.tr/uploads/co%c4%9erafya%20%c4%b0l%20z%c3%9cmres%c4%b0.doc, 2006 M.E.B. (2005). Tebli¤ler Dergisi, Cilt 68, A¤ustos 2005, Say› 2575, s.597 M.E.B. (2005b). Co¤rafya Dersi Ö¤retim Program›, Talim ve Terbiye Kurulu Baﬂkanl›¤›, Gazi Kitabevi, Ankara. ﬁAH‹N, C. (2003). “Orta Ö¤retim Co¤rafya Müfredat Program›nda Temel Sorunlar”, Türk Co¤rafya Kurumu Co¤rafya Kurultay› Bildiriler Kitab›, s. 59-67, Gazi Üniversitesi, Ankara TURAN, ‹lhan (2002). “Lise Co¤rafya Derslerinde Kavram ve Terim Ö¤retimi ile ‹lgili Sorunlar”, G.Ü. Gazi E¤itim Fakültesi Dergisi, Cilt 22, Say› 2, s. 67-84.
Millî E¤itim u Say› 178 u Bahar/2008
u 119
Türkiye’deki Yeni Co¤rafya Ö¤retim Program›n›n Ö¤retmenlerin Bak›ﬂ Aç›s›ndan ... u
AN ASSESSMENT OF THE NEW GEOGRAPHY CURRICULUM IN TURKEY FROM TEACHERS’ POINT OF V‹EW Ali DEM‹RC‹*
Abstract The secondary school geography curriculum in Turkey has been changed in 2005. The new curriculum which was applied first in the 9th grade within the 2005-2006 education year brought important changes to geography courses as purpose, scope, and method. A survey was conducted on 60 teachers in order to understand how the new curriculum was perceived and to what extend it was applied in geography courses by geography teachers. The survey result indicates that 96 % of teachers accepted the new curriculum as an important step toward development of geography education. Of the teachers, however, only 8 % used the new curriculum completely and 88 % followed the previous one partially in their classes. Most of the obstacles which are seen by the teachers in front of application of the new curriculum are not related to curriculum itself but problems in general education. This conclusion clearly indicates that problems in geography education can not be solved only by making changes in curriculum. Key Words: Secondary school, geography education, the new geography curriculum
*
Assistant Professor; Fatih Univesity, Faculty of Arts and Science, Department of Geography
u 120
Millî E¤itim u Say› 178 u Bahar/2008
×
Report "Ali Demirci"
Your name
Email
Reason -Select Reason- Pornographic Defamatory Illegal/Unlawful Spam Other Terms Of Service Violation File a copyright complaint