Doğrulama teknikleri başlıklı yazı serimize “yapay zeka ile üretilmiş videolar” ya da “sentetik medya” olarak nitelenen teknolojiyi de ekleyelim istedik…
Trollük, eğlence, insanları yanlış yönlendirmek, kişisel intikam aracı olarak kullanmak gibi amaçların yanı sıra insanların itibarsızlaştırılması, siyasî / finansal avantaj kazanmak amacıyla hareketli görüntüler üzerinde dijital müdahale gerçekleştirilebiliyor.
Deepfake – Cheepfake Ayrımı
Yapay zeka teknolojileriyle manipüle edilmiş sahte içerikler 2’ye ayrılabilir:
Daha fazla uzmanlık ve teknolojik destek gerektiren, daha kolay anlaşılanlar -> “cheapfake”
Anlaşılması daha güç olanlar -> “deepfake”
Deepfake ve Cheapfake spektrumu üzerinden videolar üzerindeki dijital müdahalelerin nasıl tasnif edilebileceği hakkında fikir edinilebilir:
Cheapfake Örnekleri
Cheapfake videoların, konusunun uzmanı olmayan bir kişi tarafından dahi alelade bir bakışla dahi gerçeği yansıtmadığı tespit edilen videolar olarak tanımlandığını aktarmıştık.
Bazı örnekler sunalım…
Şimşekli havada, gökte ÖRDEK şeklinde uzaylının görüldüğü sanılan animasyon…
Gökyüzünden patlıcan yağdığı andan sanılan video…
Türkiye’de görüntülenen UFO’ya ait sanılan video (Mariano Miguel tarafından Blender adlı programla 2013 yılında oluşturulan Türkiye’den olduğu iddiasıyla paylaşılan UFO videosunda görülen yer Arjantin’deki Pergamino idi)…
Ankara’dan sanılan gök gürültülü fırtınalı video…
ABD’de görüldüğü sanılan el şeklindeki bulut videosu…
Meteor yağmuruna ait sanılan video…
Görünmez pelerin videoları…
Çığ düşüş anına ait sanılan video…
Lübnan’ın başkenti Beyrut’ta limanda tutulan 2 bin 750 ton amonyum nitratın patlaması sonucu oluşan yıkıma bir füze saldırısının yol açtığı iddiasıyla paylaşılan video…
Deepfake Örnekleri ve Tespit Yöntemleri
Gayet gerçekçi gözüken ve deneyimsiz / eğitimsiz zihinler ile gözlerin algılaması gayet güç olan videoların deepfake olarak nitelendiğine değinmiştik.
Bu tip “derin sahte” videolar, bir kişinin farklı görüntülerinin yüklendiği bir bilgisayar algoritmasının bu görseller üzerinden yeni görüntüler oluşturması sağlanarak oluşturulmaktadır. Elbette, ilgili kişinin yazılımla taklit edilen sesini de ekleyerek…
Videoların dijital müdahale içerip içermediğini anlamak için atılabilecek bazı adımlar şu şekilde sıralanabilir:
Görüntüyü durdurarak detaylıca inceleme yapmak, belirli karelerin piksellerine odaklanmak
Videodaki kişinin göz kırpma sıklığının normal bir insanınkiyle karşılaştırmak
Videodaki kişinin gözünün, burnunun istikametinin yüzün geri kalanı ile karşılaştırmak
Birbirine yakın konumdaki iki gözün irisinin üzerindeki yansımanın benzerlik arz edip etmediğini incelemek
Gölge yönü analizi
Geliştirilen yazılımlardan istifade etmek
Deepfake video sentez algoritmalarının oluşturduğu yeni görüntülerin konum, ışık ve çevredeki cisimlerle olan mesafeyi aynı şekilde koruyamaması ile birlikte dijital müdahale içeren videolar üzerinde bazı izler tespit edilebiliyor. Bu amaca matuf bazı yazılımlar geliştirilmiş vaziyette… DeepFake-o-meter, Deepware AI ve Sensity AI bunlardan bazıları…
Örneğin, Askeri darbe yaşanan Myanmar’da, hapisteki Başbakan ile ilgili “suçunu itiraf etti” iddiasıyla yayınlanan videonun gerçeği yansıtmayan bir deepfake video olduğu Deepware Scanner tarafından tespit edilmişti.
Microsoft, deepfake olarak adlandırılan üzerinde dijital oynama yapılmış videoları tespit edebilecek Microsoft Video Authenticator adlı bir yazılım hazırladığını duyurmuştu.
Yapay Zeka Tarafından Oluşturulan Profil Resimleri Nasıl Ayırt Edilir?
Deepfake videoların nasıl tespit edilebileceği hakkında teknik çalışmalar sürdürülüyor.
Ancak, bu tür teknik inceleme uygulamalarının süzgecinden kaçmayı başarabilen deepfake videolar da mevcut.
Bazı örnekler sunalım…
“Bosstown Dynamics” adıyla VFX desteğiyle oluşturulan video geçmişte yapay zekâ ve robotik tasarım şirketi “Boston Dynamics”e ait sanılarak paylaşılmıştı.
Ertan Özyiğit’in VFX içeren videoyu gerçek sandığı paylaşımı
Kanye West’in ardından Tom Cruise’un da ABD başkanlığı için adaylığını koyduğunu duyurduğu sanılan video, Miles Fisher adlı ABD’li oyuncu tarafından hazırlanan bir (“deepfake”) parodi kayıttı.
Miles Fisher’ın Youtube kanalında bahse konu videonun “deepfake” olduğu notu düşülmüştü.
Tom Cruise üzerinden bu deepfake uygulaması yönteminin açıklandığı örnek kayıta göz atalım:
Bu videoların dijital müdahale içerdiği tespit edilebilmişti. Son günlerde “Tom Cruise” temalı bazı videolar ise deepfake” tanımının hakkını verdi.
Tespiti bir hayli güç olan bu deepfake videoların kaynağı “deeptomcruise” adlı Tiktok profiliydi.
Videolar, Deepware ve Sensity adlı deepfake tespit platformlarının süzgecinden geçebilmişti (Öte yandan, http://counter.social adlı sosyal medya platformu bahse konu videolardaki deepfake yapıyı tespit ettiği iddia edilmişti).
Kaynağı merak edilen ve uzun süre araştırılan videoları oluşturan kişi de tahmin edilen uzman çıkmıştı.
Bahse konu Tom Cruise deepfake videoları Belçikalı VFX uzmanı Chris Ume tarafından hazırlanmıştı. Tom Cruise’u da daha önceki montaj videolardaki gibi Miles Fisher canlandırmıştı.
Chris Ume, videoları nasıl oluşturduğunu yine kanalında açıklamıştı.
Facebook gibi bazı sosyal medya platformları , deepfake teknolojisiyle üretilmiş ve kullanıcıları manipüle etme amacı taşıyan fotoğraf ve videoları yasakladığını duyurmuştu. İnsanları yanlış yönlendirmek amacıyla asıl anlamından önemli ölçüde değiştirilmiş ses, fotoğraf ya da videolara yönelik tedbirleri tasarlayan Twitter, kullanıcıların görüşlerini araştırmaya başlamıştı.
Dijital müdahale içeren videolar konusunda atılabilecek en yerinde hareket, bilgi düzensizliğinin genelinde olduğu gibi farkındalık oluşturmak olacaktır.
Örneğin Arjantin’den doğrulama girişimleri, yaklaşan seçim öncesinde #deepfake teknolojisinin tehlikesine dikkat çekmek amacıyla ülkenin siyasi liderlerinin yüzlerini kullanarak TV’de yayınlanan 1 dakikalık dikkat çekici ve bilinçlendirici bir reklâm hazırlamıştı.
NVIDIA CEO’su Jensen Huang’in şirketinin gerçekleştirdiği bir ürün lansmanına evindeki mutfaktan telekonferans bağlantıyla katıldığı sanılan görüntünün tamamı CGI ile oluşturulmuştu.
Videonun oluşturulma süreci ile ilgili NVIDIA ekibi şu açıklamayı yapmıştı:
“Sanal bir Jensen oluşturmak için ekipler bir 3D model oluşturmak için tam yüz ve vücut taraması yaptı, ardından hareketlerini ve ifadelerini taklit etmesi için bir AI eğitti ve klonunu gerçekçi hale getirmek için biraz AI büyüsü uyguladı. Digital Jensen daha sonra mutfağının bir kopyasına getirildi ve Omniverse içindeki sanal güverteyi ortaya çıkarmak için yapısı bozuldu, izleyicileri şaşırttı ve açılış konuşmasının ne kadarının gerçek veya işlenmiş olduğunu sorgulamalarına neden oldu.”
Deepfake ya da cheapfake olarak adlandırılan dijital montaj içeren video kayıtlara karşı farkındalığı ve şüpheciliği artırmak elzem.
View this post on Instagram
A post shared by Malumatfuruş (@malumatfurusorg)
Video doğrulama ve yapay zekâ sayesinde üretilen gerçekte var olmayan resimlere değindiğimiz yazılarımıza göz atmak isteyebilirsiniz…
Video Doğrulama Nasıl Yapılabilir?
Bu yazıyı paylaşmak isterseniz...
E-posta
WhatsApp
Twitter
Facebook
LinkedIn
Reddit
Tumblr
Pinterest
Telegram
Yazdır
Pocket
İlgili Yazılar
Paylaş	
Bunlara da bakınız
Konteyner Numarası Nedir & Nasıl Sorgulanır?
17 Kasım 2021
Yabancı Ülkelere Verilen Nakdî Hibeler Nasıl Teyit Edilebilir?
5 Ağustos 2021
Şehir Efsanesi Analiz Rehberi
28 Kasım 2020
Anakronizm Örnekleri & Tespit Yöntemleri
18 Kasım 2020
Troller ve Trollük Üzerine
16 Kasım 2020
İnternet Sitesi İnceleme Kaynakları
14 Kasım 2020
Sahte ve Bot Profiller Nasıl Tespit Edilebilir?
13 Kasım 2020
Hava Durumu ve Gölge Analizi
12 Kasım 2020
Uçuş Takibi ve Hava Trafiği İzlemenin Yolları
11 Kasım 2020
Bir Sözün Atatürk’e Ait Olduğu Nasıl Doğrulanabilir?
10 Kasım 2020
Yazı İçeriğiyle İlgili Yorum Yapmak İsterseniz Buyrunuz	Cevabı iptal et
KÖŞE YAZARLARI
İsmet Berkan Hulki Cevizoğlu Ayşe Hür Melih Aşık Halime Gürbüz Melih Altınok Yavuz Bahadıroğlu Hilal Kaplan Fuat Uğur Can Ataklı Hasan Karakaya Rahmi Turan Abdurrahman Dilipak Nazlı Ilıcak Engin Ardıç Mehmet Y. Yılmaz Hıncal Uluç M. Necati Özfatura Ahmet Hakan Emre Aköz Emin Çölaşan Can Dündar Bekir Hazar Ertuğrul Özkök Soner Yalçın Sunay Akın Necati Doğru Yalçın Bayer Bülent Erandaç Abbas Güçlü Mine G. Kırıkkanat Murat Bardakçı Mehmet Barlas Güneri Civaoğlu Ergün Diler Yılmaz Özdil Murat Yetkin Dursun Seyis Yusuf Kaplan Rıdvan Bülbül Şeref Oğuz Reha Muhtar Fatih Altaylı Ahmet Yenilmez Mustafa Armağan
Son Yazılar
Osmanlı Padişahlarının Başlarına Kabe’yi Temizlemede Kullanılan Süpürge Ucundaki Tüyleri Taktığı İddiası
2 Aralık 2021
Suriye’de Yıkılan Evlerin Molozlarıyla Oluşturulduğu Sanılan Özgürlük Heykeli Görseli
1 Aralık 2021
Oğuz Atay’ın Memet Kerem Adıyla Kitap Çevirileri Yaptığı İddiası
30 Kasım 2021
Oscar Wilde’a Atfedilen “Gerçek Yaşını Söyleyen Kadına Asla Güvenme, Onu Söyleyen Kadın Her Şeyi Söyler.” Sözü
30 Kasım 2021
Abdullah Cevdet’in Avrupa’dan Damızlık Erkek Getirilmesini Önerdiği İddiası
29 Kasım 2021
Yanlış bilgi sorununa karşı mücadeleyi önemsiyorsanız Patreon üzerinden bize destek olabilirsiniz. Şimdiden teşekkürlerimizle.