NeSpoon mahlaslı Sylwia Spoon, Warşova doğumlu, Polonyalı, cam gözlü bir kadın. Aslen çanak çömlek sanatçısı ama asıl ününü sokak sanatçısı olarak kazanmış. Yaptığı duvar grafitlerinin özelliği dantel desenlerinden oluşması. Bu kadın duvarlara ve koca koca binalara danteller giydiriyor. Dantelin estetik kodlarını, hemen her kültürün içinde var oluşunu, simetrisini ve uyumunu seviyormuş. Sokak sanatçısı oluşunu ise, sokaklar özgürlüktür diye yanıtlıyor.
Dantel nine yadigarıdır, sevdiğimiz kadar da küçümsediğimiz bir şeydir. Bize geçmişi hatırlattığı için severiz, aynı nedenle de küçümseriz. Sehpalarına hâlâ dantel örtüler yayanları eski kafalı olarak etiketleriz. "Eskiden televizyon ve telefonların üstünde dantel örtüler vardı" gibisinden hikâyelerle küçümseriz. Telefon ve televizyon hayallerde bile yokken, sedir yastıklarının, yatak çarşaflarının kenarlarında da danteller vardı. Çok daha öncesinde de var dantel. Toprak damlı evlerde, ev bile olamamış çadırlarda da var. Hem bizim coğrafyada hem de dünyanın taaa öteki köşelerinde de var. Kadının olduğu her yerde her daim dantel var.
Dantel erkek dünyasının yok saydığı bir sanat dalıdır. Hem de sistemin takdir ettiği bütün sanat dallarından daha zor icra edilen, daha çok emek ve daha çok yaratıcılık gerektiren ve gündelik hayatta kendine bütün sanatlardan daha çok yer bulmuş bir sanat dalıdır. Dantel, kadının asırlardır tıkıştırıldığı ev denilen mapushaneyi sanat galerisine çevirmesinin simgesidir. Başına sardığı örtünün oyasında, ak beyaz çarşafının sallantısında, perdesinin eteğinde, kahvesinin tepsisinde, su bardağının altındadır. Çeşit çeşit, desen desen, elini uzattığı her yerde, her köşede bulunur. Bir erkeğin asla anlayamayacağı kadar bitmez tükenmez bir sabırla örülür dantel. Bakmayın siz İngilizlerin işi makineye döküp otomatik ördürüverdiği çakma dantellere. Dantel, kadının gerçek anlamıyla el emeği göz nurudur.
Dantel satışları için açık artırmalar oluşmadan, dantel sergileri için sanat galerileri kapışmaya başlamadan bu dünyada kadın erkek eşitliği olamaz, diye yazmıştım bir seferinde. Kadının zamandan ve konumdan bağımsız en yaygın eseri olan dantele gereken önemin verilmeyişini erkek kültürü hegemonyasının önemli bir simgesi saydığım için.
Ben hayata iddialı başlayanlardanım. Henüz ilkokul sıralarındayken elle dikiş dikmeyi öğrendim. Aynı dönemde örgü örmeye de başladım. Ortaokuldayken makineyle dikmeyi şişle örmeye göre daha bir incelik isteyen tığ işini de öğrenmiştim. Lisedeyken günün moda akımlarının etkisi altında kalır gibi oldum. Dantel örmek ev kızlarının işi, bense okuyan, modern(!) bir kızdım; ne işim olurdu örgüyle dantelle falan. Ama çabuk toparlandım. Mademki eve kapatılmış kızlardan bir farkım var, mademki okuma yazma biliyorum, öyleyse benim dantellerim de bunu yansıtmalı, dedim. Kareli defterime çizdiğim bir şablonu ördüm: Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun bir dizesini:
“Can bulaşmaya görsün tene, ister bir gün yaşa, ister bin sene.”
Bu şiir danteli enlemesine bir pano olarak tasarlamıştım. Çerçeveletip yatağımın başucuna asacak, o dizelerle her sabah ve her akşam yaşamın değerini yeniden hatırlayacaktım. Sonra ne olduysa bir türlü çerçeveletemedim. O danteli de hangi köşede unuttuğumu bilemedim. Geçenlerde erkek kardeşim hatırlattı. "Senin dantelini ördüğün o dizeleri hayatım boyunca unutmadım" dedi. Boş bulunup ne dizesi deyince de o muhteşem dizeleri ezberden okuyarak bana unuttuğum dantelli geçmişimi hatırlattı.
Aslında ben danteli hiç unutmadım. Artık sabrım ve vaktim yetmediği için örmüyorum ama Amerika’ya sadece bir tek valizle göçerken, geçmişime ait evraklarım ve değer verdiğim birkaç takı dışında yanıma aldığım yegâne şey tıka basa dantel dolu bir bohça idi. Dantellerim gelecekte yapmayı planladığım bir müzenin ana bileşeni olmak üzere hâlâ bekliyor. Yakın arkadaşlarım bilir, hepsine de tembih etmişimdir: Bıktığınız, artık istemediğiniz dantelleri sakın atmayın, bir gün ben bir dantel müzesi kuracağım ve hepsini sizden bir bir toplayacağım.
NeSpoon’un dantelle donattığı duvarlar (manşet fotoğrafı) bu hayalimle birlikte bambaşka şeyleri de hatırlattı. Ben dantel müzesi kurma hayalimle, yani dantelleri duvarların içinde düşlemekle meğerse hayata ne kadar kısıtlayıcı bakıyormuşum. Danteller artık evlerin dışına taşmalıymış, tıpkı kadınlar gibi.
Eskiden içerdeki dünyayı sarmalayan danteller artık dışardaki dünyayı sarıp sarmalıyor. Gün gelecek, içeri tıkılanlar sokağa taşmanın özgürlüğünü keşfedecek. Gün gelecek, içerisi ve dışarısı bir olacak.
Dantel kültüründeki sabır ve dantel emeğindeki yaratıcılık, kadın özgürlüğünün simgesi olacak.
Dünyayı sokaktaki kadınlar değiştirecek.
Dünyayı Danteller Değiştirecek.
DDD…
FaceBook: NSpoon and PLIG: nes.poonYT: NeSpoon
https://www.rockvandal.com/interviews/2019/03/02/interview-with-nespoon
Yazar Hakkında
Dr. Nevin Sütlaş
1959 yılında Adapazarı’nda doğdu, İstanbul Üniversitesinde Tıp doktoru, Bakırköy Akıl Hastanesinde Nöroloji Uzmanı oldu ve aynı hastanede 30 yıl çalıştı. İnme, nörolojik yoğun bakım, hasta beslenmesi, açlık grevi/ ölüm orucu, nöroimmunoloji, sinir sistemi veremi ve Multıpl Skleroz konularında çalıştı. Bu konularda konuşmalar ve organizasyonlar yaptı. Birçok bilimsel kitaba bölüm yazdı, yurt içi ve yurt dışı dergilerde yayınlar yaptı. Hastalara yönelik eğitim kitapçıkları yazdı. Bağımlılıklar konusunda eğitim çalışmaları yaptı ve “Sigarana Dokunurum” adında bir kitap yayınladı. Ülkenin sağlık sisteminin özelleştirilmesi sürecinde uğradığı mobing yüzünden 2015 yılında aktif meslek yaşamından ayrıldı. Beyin ile ilgili tıbbi bilgilerin gündelik yaşama eriştirilmesi kapsamında yazılar yazmayı sürdürüyor ve kızıyla beraber Florida’da yaşıyor. Elektronik posta: calisal01@yahoo.com
Diğer Haberler
Merkez bankaları neden bu kadar önemli?
Hüznün sebebi vicdansızlık
Malatya'da kazanan çıkmadı
Hekimlik hikâyem...
4.670Beğenen
9261Takipçi
589Takipçi
Güzel olmuş!
TGC'nin Cinsiyet Eşitlikçi Haber Kılavuzu
Hiç olmamış!
Habertürk: 133 kelimelik haber yazılır mı?..
YAZARLAR
İlhan İlmenöz
24 Kasım bir aldatmacadır
M. Yıldırım Aktuğan
Akıllı sözleşmeler
Cevat Baran Çaydaş
Cocu ve 8 saniye
İmzasız Yazar
Dolar büyüsü nasıl bozulur?
Nafikar Turan
Kilolar gitti, peki şimdi?
Ömer Yalçınkaya
Sosyalizmi ararken Atatürk'ü bulmak
Gökçe Bilgin Özzorlu
Edirne notları: Modern ve karma
Cumhur Deliceırmak
Konserve bilgiler
Uğur Türe
İki sene mektep tatili
Hakan Şevket Telkes
Nereden baksa güzel...
Gaye Usluer
Türkiye siyasetinde yeni dönem
Dr. Ülkümen Rodoplu
Sağlıklı yaşam için olmazsa olmaz
Bilge Egemen
Benim oyumla lütfen yapmayın
Buket Başer
Ayvalık'ın incisi: Cunda
Serdar Yılmaz
Kılavuzu karga olanın...
Murat Selam
'Aslında ölümdür kara olan'
Bülent Kaan Köse
Malatya'da kazanan çıkmadı
Melek Ay
Daha kötü ne olabilir ki?
Emre Dilek
Olimpiyatlar ve Taç Oyunları
Adnan Genç
İdam için kalkan eller
Mustafa Kemal Eriç
Şi treni kaçırdı mı?
Halil Ocaklı
Türkçe-Japonca akrabalığı
Osman Akdemir
'Tatil kalbi sendromu' nedir?
Prof. Dr. Suat Çağlayan
At izi, it izi ve İseballa üzümü!
Nesrin Nas
Gitmek mi zor, kalmak mı?
Aydın Sezer
Taliban ve 'bizim' Şoygu
Refet Kayakıran
Galiçya'dan Donbass'a...
Mentor
'Beyaz Türk faşizmi'
aylinoonline
Ucu sana da dokunur tatlım!
İnan Özbek
Ekonomik güven çarpanı
M. Hakkı Yazıcı
'Domavoy' temize çıktı
Okay Deprem
Donbass’taki son gerginliğin merkezinde
Keçi Fikri
İşte Facebook karakter analiziniz!
Baran Cengiz
Narin ve Anabelle, şah ve mat
Cenk Başlamış
Dış haber efsanesi Sami Kohen'i kaybettik
Özgür Bircan
Kentli kime denir?
Nasrullah Ayan
Türkiye'de doların serüveni
Burak Alparslan
Yurt dışı 'seçmen' meselesi
Orhan Alpdündar
30 Ağustos yaklaşırken...
Samih Güven
Rusya’nın 'faiz' dediği gece
Tezcan Temelkuran
'Başka önder aramayın'
Yasemin Özben
Yeryüzü ve yaşam
Erdal Çolak
Hüznün sebebi vicdansızlık
Dr. Nevin Sütlaş
Hekimlik hikâyem...
Hasan Erçakıca
KKTC: 38 yaşında bir ergen!
Popüler Yazılar
Putin'den Bayraktar tepkisi
13 Kasım 2021 Cumartesi
Türkiye'de doların serüveni
18 Kasım 2021 Perşembe
'Uçak krizi'nin 6. yıl dönümü
24 Kasım 2021 Çarşamba
Dolarda ne oluyor?
23 Kasım 2021 Salı
Akıllardaki soru: Ekonomide ne oluyor?
22 Kasım 2021 Pazartesi
@mgunlugu kullanıcısından Tweetler
HAKKIMIZDA
Medya eleştirisine odaklanan, özel habere ve söyleşilere önem veren, medyanın ve gazetecilerin sorunlarını ve geleceğini tartışmak isteyenlere kapısı açık, kar amacı taşımayan bir site. Devamı