Antalya’nın Kaş İlçesi’nde yer alan “Halk Çarşısı” yapısı, yıkılan halk konutlarının bulunduğu 780 m2 arsa için tasarlanmış ve ismini de yıkılan bu yapılardan almış.
Zeynep Esengil, projeyi anlatıyor:
Tasarım sürecine; geleneksel dokusu sadece kısıtlı bir alanda kalan, tepeleri özensiz yapılarla kaplanmış Kaş’a yeni yapı yapmanın verdiği sorumlulukla başlanmıştır. Projede ana yaklaşım; “günlük hayatın içerisinde kentli tarafından sürekli kullanılabilen ve kentli tarafından benimsenen bir yapı tasarlamak” olmuştur. İhtiyaç programı; yapı sahibi olan Kaş Belediyesi; Kaş esnafı ve Çekül Vakfı Kaş gönüllüleri tarafından belirlenmiştir. Proje sürecine yerel halk aktif biçimde katılmıştır.
Mimari yaklaşımın çıkış noktalarını; Kaş’ın geleneksel mimari dokusu, güneş, gölge, rüzgar gibi iklimsel öğeler, arazi verileri, yapı ile kullanıcısı ilişkisi, erişilebilirlik gibi unsurlar oluşturmuştur. 13 x 60 metre ölçülerindeki dikdörtgen arsa, yapının parçalı kütleler biçiminde tasarlanmasına olanak sağlamıştır. Arsanın kuzey ve güney cephesindeki kot farkı parçalanan kütlelerin birbirlerinden dar ve geniş merdivenli sokaklarla ayrılmasını beraberinde getirmiştir. Alt kottaki arka bahçe yerel satıcıların yer aldığı pazar şeklinde kurgulanmış ve sokak kimliği kazanmıştır. Yapının her cephesini verimli bir biçimde kullanmak amacıyla köprüler tasarlanmış; böylelikle kamusal açık, yarı açık alanlar elde edilmiştir. Zemin kotlar kamusal kullanıma ayrılmışken, üst katlar konut ve ofis birimleri olarak düşünülmüştür. Yapı; Kaş’ta olmasının verdiği sorumlulukla tasarlanmış, kütleler arasındaki ilişkiler ve bu kütlelerin çevresiyle ilişkisi yapının “kentsel ölçekte” önemli bir “kamusal nesne” haline dönüşmesine olanak sağlayacak biçimde kurgulanmıştır.
+0.00 kotunda balık pişiricileri, taş fırın, kaş yemekleri lokantası, eczane, dükkanlar ve yerel atölyeler konumlanmıştır. Bu kotta yer alan atölyeler, yerel ürünlerin üretimi ve satışı için düşünülmüştür. Kaş yemekleri lokantası ise yerel yemek kültürünün geliştirilmesi ve gelen ziyaretçilere tanıtılması için sivil toplum temsilcileri tarafından özellikle talep edilmiştir. Balıkçılar ve balık pişiricileri ise balıkçılıkla ilgilenen Kaş esnafının ihtiyaçları olarak yapıda yer almıştır.
+3.50 ve 6.50 kotları, Kaş’ın ihtiyacı olan ofis ve konut birimleri için ayrılmıştır. 60- 70-80 m2 konut ve ofis birimleri bu kotlarda konumlanmıştır. +3.50 kotuna ulaşan sirkülasyon çekirdeği merkezdeki kütle içerisinde yer almış, kütleler +3.50 kotunda da birbirlerine köprülerle bağlanmıştır. +6.50 kotuna ulaşım ise her kütlenin içerisindeki çekirdekten sağlanmıştır. Engelli erişimi için merdiven hollerine aparat takılması önerilmiştir.