İstanbul Ankara İzmir Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta Mersin Kahramanmaraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Şanlıurfa Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
18° HAFİF YAĞMUR
BİST 1.781,00 % 0,24 DOLAR 12,6587 % 2,34 EURO 14,2898 % 2,00 ALTIN 731,17 % 2,56
Güncel
Yazarlar
Siyaset
Dünya
Avrupa
Birgün Ege
Birgün Pazar
Birgün Daily
Birgün TV
Yaşam
Kültür-Sanat
Spor
Ekonomi
Medya
Çalışma Yaşamı
Sağlık
Söyleşi
Teknoloji
BİZİ TAKİP EDİN
Güncel
Yazarlar
Siyaset
Dünya
Avrupa
Birgün Ege
Birgün Pazar
BİST 1.781,00 % 0,24 DOLAR 12,6587 % 2,34 EURO 14,2898 % 2,00 ALTIN 731,17 % 2,56
ABONE OL / GİRİŞ
Güncel
Yazarlar
Siyaset
Dünya
Avrupa
Birgün Ege
Birgün Pazar
Tümü
BirGün Avrupa BirGün Daily BirGün Güney BirGün Kitap BirGün Pazar BirGün Tv Çalışma Yaşamı Çevre Dünya Birgün Ege Eğitim Ekonomi Güncel Kadın Kültür-Sanat Medya Sağlık Siyaset Spor Söyleşi Teknoloji Yaşam Yeşil BirGün Yazarlar
İstanbul Ankara İzmir Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta Mersin Kahramanmaraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Şanlıurfa Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
18° HAFİF YAĞMUR
Anasayfa KÜLTÜR SANAT 20 yaşını distopyada yaşamak!
KÜLTÜR SANAT 28.06.2021 10:04
UĞUR KUTAY
ugurkutay@birgun.net
2021.06.28 10:04
Yukarı Çık
20 yaşını distopyada yaşamak!
Bazen sınav/ödev kâğıtlarında ilginç öğrenci notlarıyla karşılaşıyorum. Bu yılın favorisi, farklı dönemlerde yapılmış ama tamamen aynı konuyu işleyen iki filmin karşılaştırmalı analizini istediğim bir derste karşıma çıktı. Verdiğim ödev filmlerini çok rahatsız edici bulan öğrenci, “Lütfen öyle bir imkânınız var ise bundan sonraki filmleri biraz daha pozitif, biraz daha az rahatsız edici seçelim” diyordu.
Sinema sosyolojisiyle ilgili çalışmalarda, örneğin kolay yoldan zengin olma hayalleriyle taşradan New York’a gelen Joe ile ‘İbo’ gibi türkücü olup köşeyi dönmek amacıyla İstanbul’a gelen ama inşaat işçiliğinde sıkışıp kalan Şehmuz’un öykülerine (Midnight Cowboy/Geceyarısı Kovboyu, 1969 - Son Urfalı, 1986); Avrupa’nın yerleşik kapitalist düzen ve kültürüne ayak uydurmakta zorlanan gurbetçilerin hikâyelerine (Almanya Acı Vatan, 1979 - 40 Metrekare Almanya, 1986); adalet anlayışının altyapı-üstyapı ilişkileri bağlamında nasıl değiştiğini gözlemleyebilmemizi sağlayan anlatılara (12 Angry Men, 1957 - 12, 2007) ‘zeitgeist’ (zamanın ruhu) olgusunu somutlaştırmak için başvuruyoruz. Öğrencinin ‘rahatsız edici’ bulup şikâyet ettiği filmler de bunlar işte...
Ama AKP iktidarında doğmuş, ergenliğinde Gezi Direnişi’ni, komşu ülkeleri karıştırmak için gönderilen silah dolu tırları, Soma maden faciasında tekmelenen işçiyi, Berkin adlı bir çocuğa duyduğu kini açık açık dile getiren nefret dolu başbakanı, grevleri yasaklamakla övünen bir iktidarı, ülke tarihinin en büyük yolsuzluklarını görmüş bu kuşak aslında epey ‘şerbetli’ sayılır. Hem de, sayısız kanaldan 24 saat boyunca her şeyin nasıl güllük gülistanlık olduğu yalanını söyleyen yandaş medyaya, bugün yapılan tüm yanlışları uydurma bir ‘şanlı geçmiş’le örtüştürerek temize çıkarmaya çalışan Neo-Osmanlıcı dizi ve film furyasına rağmen böyle bu…
Yine de, bariz bir sıkıntı var: ‘Zamanın ruhu’ kavramı genellikle 10 yıllık periyodlar halinde ele alınır. Mesela bu yüzden ‘80ler dünyası’ dendiğinde coğrafyaya bağlı kültürel farklılıkların ötesinde herkes yaklaşık olarak aynı şeyleri anımsar ve hisseder. Ama Türkiye’de ‘zeitgeist’ 10 yıllık periyodların ötesine taşıyor. “Vay be! Zamanında bu ülkede neler yaşanmış da nasıl filmler yapılmış!” demesi gerekirken, 1986’da yapılmış bir filmin anlatısında yer alan üretim ilişkilerinin, işsizliğin, adaletsizliğin, cinsiyet eşitsizliği ve erkek-egemen yapının 2020’de neredeyse hiç değişmeden, hatta özellikle kadın cinayetleri ve çocuk istismarı gibi konularda daha da derinleşerek yaşandığını, yani aslında sinema ve edebiyatta anlatılan distopyalardan birinde yaşadığını gören 20 yaşında bir genç olsam, ‘nasıl bir geçmiş’le ‘nasıl bir gelecek’ arasındaki o korkunç gerilimin baskısını ben de hissederdim galiba -ki, hissediyorum da zaten!
Bu yılki üniversiteye giriş sınavlarına katılan gençlerde gözlemlenen yoğun yılgınlık hissinde pandemi sürecinin yasakları kadar, bu onyılları aşan ‘zeitgeist’ın da etkisi olduğunu söylemek yanlış olmaz. Bu yüzden mesele basitçe AKP iktidarı değil, 21’inci yüzyılın dünyasında bu ilkelliği doğurup besleyen toplumsal koşulları değiştirebilmekte düğümleniyor.
O değişim yavaş yavaş gerçekleşecek; gençlerin anlatıları tarihsel bağlamına yerleştirerek ele alabileceği, böylece filmleri şimdiki kadar rahatsız olmadan izleyeceği günler işte böyle bir değişimin ardından gelecek. Ve bu, ütopik bir geleceğin değil, distopik bir geçmişin hikâyesi olarak anlatılacak.
Neden BirGün?
Bağımsız bir gazete olarak amacımız, insanlara hakikati ulaştırarak ülkede gerçek bir demokrasi ve özgürlük ortamının yeşermesine katkı sunmak. Bu nedenle abonelikten elde ettiğimiz geliri, daha iyi bir gazeteciliği hayata geçirmek, okurlarımızın daha nitelikli ve güvenilir bir zemin üzerinden bilgiyle buluşmasını sağlamak için kullanıyoruz. Çünkü banka hesabını şişirmek zorunda olduğumuz bir patronumuz yok; iyi ki de yok.
Bundan sonra da yolumuza aynı sorumluluk bilinciyle devam edeceğiz.
Bu yolculukta bize katılmak ve bir gün habersiz kalmamak için
Bugün BirGün’e Abone Ol.
BirGün; seninle güçlü, seninle özgür!
BirGün’e Destek Ol
almanya AKP öğrenci sinema Avrupa adalet çalışan çocuk Gezi Direnişi dizi film erkek new york İstanbul inşaat men komşu kadın sınav silah
Çok Okunan Haberler
1İBB, Mansur’la yolları ayırdı
2Metin Akpınar, Cem Yılmaz'dan özür diledi
3Osmanlı’da dünya dışı bir varlık
4Rüyalarda bile buluşamayanlar
Güncel Haberler
1Kaçan kedisini almak isterken 5’inci kattan düşen genç doktor yaşamını yitirdi
2İstanbul'da lodos etkisi: Rüzgarın hızı saatte 105 kilometreye kadar çıktı
3Mersin'de uçurumda mahsur kalan keçiler kurtarıldı
4İniş takımı bölmesine gizlenerek Guatemala'dan ABD'ye gitti
5Öğrenciler için askıda fotokopi uygulaması: '500 lira ile geçinenler var'
6CHP’li Gürer: Hastanelerdeki şiddet, eczanelere dönüşmeden ilaç sorunu çözülmeli
7Köprüden düşen TIR yandı: 2 ölü, 1 ağır yaralı
814 yaşındayken zorla evlendirilen kadın muhtar, 40 kız çocuğunu erken yaşta evlilikten kurtardı
9İngiltere'de 61 kişi kar fırtınası nedeniyle üç gündür bir pubda mahsur
10Rüyalarda bile buluşamayanlar
Birgün TV
Tümü
''Bana ne zenginin gelirinden bana ne pinpon topundan'' Yurttaşlar enflasyonu böyle değerlendirdi...
İlgili Haberler
'Yaralarım Aşktandır' oyunu 25 Kasım'da Bodrumlu kadınlar için sahnelenecek
Bu hafta 11 film vizyona girdi
BAE’de Türk dizilerine yönelik yasak kalktı
İstanbul tiyatroyla direniş sergiliyor
Sayfa başına git
© 2020 Birgun.net - Tüm Hakları Saklıdır.
BİZİ TAKİP EDİN
Birgun.net mobil ve tablet uyumludur.
Güncel Dünya Birgün Daily Spor Sağlık Yazarlar Birgün Tv Yaşam Ekonomi Söyleşi Siyaset Birgün Pazar Kültür - Sanat Çalışma Yaşamı Teknoloji Medya