Bir seri olarak başlamayı planladığım özet patolojilerin birinci yazısı gastroenteroloji ve genel cerrahi ders notlarından hatırladığımız karaciğer apseleri. Amaç detaylı bilgi vermek değil akılda kalması gereken noktaları hatırlatarak genel bilgiler vermektir.
Karaciğer apseleri ilk kez Hipokrat zamanında tanımlanmış eski bir hastalık grubudur. Bu dönemden günümüze gelirken özellikle 20. yy’ da etiyoloji, tanı ve tedavisinde önemli ilerlemeler olmuştur. Karaciğer apseleri temelde pyojenik ve amebik olarak ikiye ayrılır.
Pyojenik Apseler
Pyojenik apselerin kaynağı %31-45 safra kesesi ve safra yolu hastalıklarıdır. Diğer nedenler sıklığına göre sıralanırsa portal ven yoluyla yayılım, hematojen yayılım, doğrudan yayılım ve kriptojenik/kist hidatiktir. Hematojen yayılım portal ven veya hepatik arterle olur. Divertikülit, apandisit ve benzeri intraabdominal enfeksiyonlar pileflebite yol açarak karaciğer apsesi yapar. Bakteriyemiye neden olan enfeksiyonlar (pnömoni, endokardit, osteomyelit, otitis media…) hepatik arter yoluyla karaciğerde pyojenik abseye yol açabilir. Bunun dışında komşu bölgelerdeki enfeksiyonlar da doğrudan karaciğere yayılarak apse yapabilir. Ayrıca bir kısım apse kriptojeniktir.
Pyojenik apsenin en sık belirtisi ateş, karın ağrısı, iştahsızlıktır. Bir kısım hastada gece terlemesi, öksürük, kilo kaybı, sağ plörezi olabilir. En sık klinik bulgular ise Hepatomegali ve duyarlı karaciğerdir. Hastada sarılık genellikle olur. Daha nadir asit saptanabilir.
Laboratuvar parametrelerinde lökositoz. Anemi, hipoalbuminemi sıktır. Özellikle ALT (alkalen fosfotaz) ve GGT (gama glutamil transpeptidaz) yüksektir.
Abseler soliter veya multipl olabilir. Soliter abseler genelde sinsi seyirlidir. Multipl abseler akut ve toksiktir. Abseler genelde sağ lobtadır.
Gram 8-9 aeroblar sıklıkla izole edilir. İlk sırada E.coli vardır ancak çoğunda patojeniteden birden fazla mikroorganizma sorumludur. Dolayısıyla kültür önemlidir.
Tanıda ilk basamak klinik şüphe olmakla beraber mutlaka ilk basan-makta USG bakılmalıdır. Apseler hakkında detaylı bilgi için( lokalizasyon ve sayı) BT’ den yararlanılır.son zamanlarda tanı için MR kullanılmaya başlansa da üstünlüğü ortaya konulamamıştır.
Tedavinin temeli antibiyoterapi, BT veya USG eşliğinde drenaj-cerrahi ve nedene yönelik tedavinin planlanmasıdır.
Amebik Apseler
Amebiasis, Entamoeba histolytica nedenli enfeksiyon sonucu gelişir. İntestinal mukoza invazyonu sonucu portal kan ile parazitler karaciğere ulaşır. Amebiasisli hastaların %3-9 ‘unda apse gelişir.
Klinik bulguları pyojenik apse ile aynıdır. Şikayetler birkaç hafta sürer. Erkeklerde sıklık 3-10 kat fazladır. Komplikasyon (bronkoplevral fistül, ampiyem, plevral effüzyon…) amebik absede daha sıktır.
Laboratuvar parametrelerine bakılırsa normokrom normositer anemi ya da mikrositer anemi görülür. Lökositoz ve yüksek sedimentasyon hızı vardır. Alkalen fosfotaz ve serum albümin düşük bulunur.
Amebik pyojenik ayrımı en iyi seroloji ile yapılır.indirekt hemaglutinasyon ve gel difüzyon presipiti en duyarlı ve özgül olanlardır.
Amebik apse şüphesinde tedaviye hemen başlanmalıdır. Metranidazol* ile başlanan tedaviye 4-5 günde klinik yanıt oluşur. 7-10 günde apsede küçülme saptanır.
Günde 750 mgx3 dozunda 10 gün oral
Metronidazol yanıtından sonra drenaj-cerrahi sıklığı azalmıştır ancak hala kullanılması gereken durumlar vardır. Peruktan aspirasyon tanıda da yardımcıdır.
Kaynak: Temel Cerrahi El Kitabı ( İskender Sayek)
Paylaşın
Facebook
Twitter
Linkedin
Whatsapp
Email
İlginizi Çekebilir
20 Kasım 2016 17 Nisan 2017
Kışın Evde Tıkılıp Kalmayın; Soğuk Havalarda Egzersiz
2 Mart 2017 18 Haziran 2017
Miyokard Enfarktüsü; Kalp Krizi
5 Eylül 2018 17 Kasım 2020
İthal Ettiğimiz Hastalık: Şarbon (Etken-Semptom-Tedavi)
Konuk Yazar
Son Yazılar
Konuk yazarlarımız için oluşturduğumuz profil.
Eksik Hayat Mutluluğu
Küplerin Kayıp İşçileri Kitap İncelemesi - Nida Ekin
Not Defterinden Birkaç Satır
Öz Terapi Kitap İncelemesi - Binnur Yeşilyaprak
Hepsini Görüntüle
2 Comments	
Nihat dedi ki:	
13 Temmuz 2019, 21:52
Tıp fakültesi öğrencilerine hitap eden güzel bir özet olmuş. Teşekkürler.
Cevapla
Beyza dedi ki:	
25 Temmuz 2019, 20:33
Ben teşekkür ederim devamını bekleyin.
Cevapla
Yorum bırakın Cevabı iptal et
Your email address will not be published.
Beni sonraki yorumlar için e-posta ile bilgilendir.
Beni yeni yazılarda e-posta ile bilgilendir.
Δ
Abone ol
Parlak Jurnal'e abone olarak yazılarımızdan ve etkinliklerimizden anında haberdar olabilirsiniz. Siz de aramıza katılın :)
Diğer 875 aboneye katılın	
E-posta Adresi
Abone ol
Etkinliklerimiz
Destek Olabilirsiniz
Bilim Kategorisinde Son Yazılar
Ateş Böceği Nasıl Işık Saçıyor ve Biyoluminesans
Ateş böceği. Keyifli bir yaz akşamı naçizane esen rüzgâr bizi alıp kırlara götürdüğünde güneşin batışını seyre
Günlük Aspirin Tedavisi: Avantajları ve Riskleri
Günlük aspirin tedavisi hayat kurtarıcı bir seçenek olabilir ama herkes için değil. Bu ilacın günlük tedavisini
A Vitamini ve Göz
Temel bilgiler ile başlayalım. Yağda çözünen bir vitamindir. Bu yüzden yağlı sebze yemeklerinin suyunun da içilmesi
İthal Ettiğimiz Hastalık: Şarbon (Etken-Semptom-Tedavi)
Son zamanlarda birçok ürünü, eşyayı ithal ediyoruz. Üretmek ise planlarımız arasında görülmüyor sanırsam. Öyle ki hızımızı
Koronavirüs ve İklim Değişikliği – Gavin A. Schmidt
Hepimiz, güncel pandemi sebebiyle ortaya çıkan değişikliklerden sarsıldık. İnsanlar bu durum ile iklim sorunlarının arasındaki benzerliğe
Facebook
Twitter
Instagram
YouTube
İnternet sitemizdeki yazı ve fotoğraflar kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir. Telifle ilgili bir problem keşfettiğinizde bizimle iletişime geçiniz. Parlak Jurnal aynı zamanda bir sosyal sorumluluk projesidir.