Köklü ve zengin bir tarihi yanında ilimiz 1861'de Fransız G.Perrot'un "Amasya Anadolu'nun Oxford'udur. 25.000 kişilik nüfusunun 2.000'i öğrenci olup, 18 medresede öğrenim görmektedir" beyanlarıyla bir çok devirde önemli kültür merkezi olduğu bilinmektedir. Amasya'da yetişen düşünür, din, bilim ve devlet adamlarından bazıları şunlardır: