Suriye'de olduğu gibi halkların tamamı ile birlikte uluslararası toplantılar yapmak yerine ABD, Almanya, İtalya ve Fransa gibi ülkeler Libyalılar adına da toplantılar alıyor
BM Genel Kurulu 76. Genel Kurul toplantılarının sürdüğü New York’ta ABD, Almanya, İtalya ve Fransa dışişleri bakanlarının da katılımıyla "Libya Barış Süreci" girişimi toplantısı gerçekleştirdi.
New York'ta 22 Eylül 2021 akşamı ABD, Almanya, İtalya ve Fransa dışişleri bakanları Libya toplantısı yaptı. 22 Eylül'deki toplantının formatı "Libya Barış Süreci" oldu.
Şarku’l Avsat'ın haberine göre Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi de katıldı.
Libya Başkanlık Konseyi Medya ve İletişim İdaresi’ne göre ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken toplantıda, ABD’nin Cenevre müzakereleri sonuçları doğrultusunda başta paralı askerlerin ve yabancı kuvvetlerin (Türkiye, Rusya gibi ülkelere bağlı paramiliter gruplar var) tüm Libya topraklarından çıkarılması olmak üzere siyasi sürece verdiği desteği vurguladı.
El-Vasat sitesine göre, Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas da toplantı öncesinde yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Uluslararası toplum, başta Trablus’takiler olmak üzere Libyalı tüm yetkililerden 24 Aralık’ta yapılması planlanan cumhurbaşkanlığı ve genel seçimlerin zamanında düzenlenmesi yönünde harekete geçmelerini bekliyor.”
Muhammed Yunus el-Menfi ile görüşme
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan da, Birleşmiş Milletler (BM) 76. Genel Kurulu'na katıldığı New York'ta Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed Yunus el-Menfi ile bir araya geldi. Yeni Türkevi Binası'ndaki görüşme basına kapalı gerçekleşti. Kültür Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ve Savunma Bakanı Hulusi Akar ile AKP Genel Başkanvekili Binali Yıldırım da toplantıya girdi.
General Halife Hafter aday olabilir
Bu arada Libya Ulusal Ordusu (LUO) Komutanı General Halife Hafter'in seçimlerde aday olmak için askeri görevlerini üç aylığına bıraktı. Hafter, iç savaşta doğu güçlerini temsil eden LUO komutasını üç aylığına yardımcısına devretti. Hafter, Genelkurmay Başkanı Abdurrezzak en-Nazuri'yi kendisinin yerine başkomutan olarak atadı.
Tobruk merkezli Temsilciler Meclisi Eylül başında, az sayıda vekilin katılımıyla devlet başkanlığı seçimi taslak yasasını oylamıştı. Tartışılan bir maddede, yetkililerin seçimlere üç ay kala mevcut görevlerini bırakabileceği, seçimi kazanamazlarsa da aynı görevlere dönebileceği belirtiliyordu. Bu maddenin Hafter ve Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih için özel olarak hazırlandığı eleştirileri getiriliyordu.
Birlik Hükümeti krizi
Libya Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih ve Tobruk yönetimine bağlı LUO (Libya Ulusal Ordusu) komutanı General Halife Hafter son olarak 10 Ağustos 2021'de resmi temaslarda bulunmak üzere Mısır'a gitmişti.
Eylül ayı ortasında da Libya Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih ve Tobruk yönetimine bağlı LUO komutanı General Halife Hafter Kahire'ye gitti. İkili Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile görüştü.
Ardından General Halife Hafter'in bağlı olduğu Temsilciler Meclisi, Birleşmiş Milletler (BM) desteğiyle kurulan birlik hükümetinden desteğini geri çekti. Tobruk'ta yapılan oylamada, Abdulhamid Dibeybe başkanlığındaki Trablus merkezli Ulusal Birlik Hükümeti'ne sunulan güvenoyu 113 milletvekilinden 89’unun oyuyla geri çekildi.
Dibeybe'nin hükümetinin seçimlere dek "geçici hükümet" olarak çalışmaya devam etmesi bekleniyor.
Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih, "İç hükümetin bütün kararları devam edecek, Ancak hiçbir devletle dış anlaşma yapmaya hakkı yok" dedi.
Resmi ziyaret için Fas'ta bulunan Libya Devlet Yüksek Konseyi (DYK) Başkanı Halid el-Mişri, başkent Rabat'ta Fas Dışişleri Bakanı Nasır Burita ile düzenlediği ortak basın toplantısında hükümetten çekilme konusunda şunları söyledi: "Böyle bir şey yok. Hükümet, 24 Aralık'ta gerçekleştirilecek seçimlere kadar görevine devam edecek. Hedef, seçimlerin yapılması ve biz de bu hedeften saptıracak herhangi bir meseleye gereğinden fazla önem veremeyiz."
24 Aralık hedefi
Libya'daki ateşkes anlaşması BM, AB ve ABD arabuluculuğuyla Ekim 2020'de imzalanmış, Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır ve Fransa'nın desteklediği Hafter ile Trablus'ta Türkiye ve Katar desteklediği hükümeti karşı karşıya getiren savaş son bulmuştu. Yeni oluşturulan geçiş hükümetinin yönetiminde 24 Aralık'ta seçim yapılması için uzlaşma sağlanmıştı. Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi, Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe olmuştu.
Silahlı güçlerin iktidar mücadeleleri, Trablus grupları içindeki gerilim ve çatışmalar, anlaşma gereği çekilmesi gereken yabancı savaşçılar ve askerler çekilmeyince tansiyon düşmedi. Türkiye, Rusya gibi ülkelerin güçlerini çekmemesi tartışmaları sürdürdü. Anlaşma gereği 24 Aralık'ta da Libya'dan genel seçimler yapılacaktı.