Dalmaçya’nın benekli köpeklerini, dünya Walt Disney’in “101 Dalmaçyalı” adlı eseriyle tanımıştı. Bu atletik yapılı zarif ve dost canlısı köpekler, iyi huyları ve oyunculuklarıyla, özellikle çocukların gözdesi.
Kısa, sert, sık ve beyaz tüylerinin üzerindeki siyah ya da kestane rengi benekleriyle hemen göze çarpan Dalmaçya köpekleri, sevimli tavırlarıyla herkesin gönlünü fethediyor. Genellikle kısaca “Dalmaçyalı” diye anılan bu sevimli hayvanlar, aslında benekleriyle doğmuyorlar. Doğduklarında tüyleri bembeyaz iken, 2-3 hafta içinde benekleri oluşuyor.
Dalmaçyalı’ların boyları 50-60 cm arasında, ağırlıkları da 25 kg civarında oluyor. Erkeklerin dişilerine göre biraz daha ağır oldukları söylenebilir. Kaslı, aktif, hızlı, dengeli ve sportif olan bu köpeklerin ömrü ortalama 12-14 yıl arasında. En zayıf yanları ise, yavruların bir bölümünün tek ya da çift taraflı sağır olarak doğması. Bir de, soğuğa karşı pek dayanıklı değiller.
Şakacı, neşeli ve güçlü
Çok az koku bırakan bu köpekler, çamurdan hiç hoşlanmıyor, suyu ve sabunu çok seviyorlar. Dolayısıyla, her zaman temiz ve zarif görünüyorlar. Tüylerinin düzenli olarak taranması yanında, parlak olması için de yiyeceklerine zaman zaman yumurta sarısı, yoğurt ya da mısır özü yağı konulması gerekiyor.
Dalmaçya köpekleri son derece sıcakkanlı, oyuncu, şakacı, neşeli ve güçlüler. Hareket etmeyi seviyor, yeterince hareket edemediklerinde de hırçınlaşıyorlar. Çocuklarla oynamayı çok seviyorlar, çocuklar da onları. Ev hayvanlarıyla araları iyi olsa da yabancı köpeklerle anlaşamıyorlar. Biraz kıskançlık huyları da var. Zeki ve güçlü bir belleğe sahip bu hayvanların, kendilerine yapılan kötü muameleyi yıllar geçse de unutmadıkları söyleniyor. Sadık, itaatkar, sakin, yumuşak ama inatçılar.
Yüzmeyi de çok seven Dalmaçya köpeklerinin geniş alanlara ihtiyacı var. Bağlanmaya ya da kapatılmaya gelemiyorlar. Hem duygusal oldukları için, hem de yalnız kalmaktan hoşlanmadıkları için, bahçedeki bir kulübede yaşamak onlara uygun değil. İnsanlarla birlikte olmayı seviyor, evde yaşamaya kolay alışıyor, yalnız kalınca da bunalıma giriyorlar. Eğer sevilmediklerini hissederlerse hayata küsebilirler.
Değişik görevler
Dalmaçyalı’lar koku almada çok iyi oldukları için Ortaçağda av köpeği olarak kullanılmışlar. Avda kendine özgü hareketlerle avı işaret eden köpek olarak biliniyorlar. Ayrıca, tıpkı kediler gibi fare kovalamada da üstlerine yok. Kolay eğitilip çok çabuk kavrıyorlar. Bekçilik görevinde de çok başarılı olan Dalmaçyalılar, bugün dünyanın pek çok yerinde arkadaş, refakatçi ya da süs köpeği olarak da yetiştiriliyor.
Atlarla araları iyi olduğu için, eskiden itfaiyecilerin at arabalarına eşlik ederek yollarını açar, insanları ve hayvanları uyarmak ve uzaklaştırmak için havlarlarmış. İngiltere ve ABD’de yaygın olan Dalmaçyalılar, özellikle Amerikalı itfaiyecilerin maskotu. Bugün İngiltere’de bazı itfaiye istasyonlarında da varlıklarını sürdürüyorlar. Zaten bu ırkı ilk değerlendirenler de İngilizler olmuş. Yüzyıllar boyunca silah taşıyan, şatoları koruyan, küçük arabaları çekmekte kullanılan bu köpekler, sirk gösterilerinde de başarı sağlamışlar. Takım ruhuna sahipler ve adaptasyon yetenekleri müthiş.
Bu insan dostu köpeğin geçmişinin çok eskilere uzandığı söyleniyor. Firavun mezarlarında, Mısır rölyeflerinde ve Helenik döneme ait duvar süslemelerinde varlığını gösteren izler bulunmuş. 12.yüzyıldan itibaren pek çok tabloda yer alıyorlar.
Aslında, Dalmaçya kökenli oldukları konusunda bir netlik yok. Ama bir zamanlar Dalmaçyalı itfaiyeciler tarafından istasyonlardaki fareleri kovalamaları için kullanıldıkları biliniyor. Üzerlerindeki beneklerin, irili ufaklı Dalmaçya adalarına benzemesi nedeniyle bu adı aldıklarını söyleyenler de var. George Washington, Benjamin Franklin ve Pablo Picasso ise, bilinen en meşhur Dalmaçya köpeği sahipleri.