TümüAfrikaAvrasyaAvrupaBalkanlarDiğer BölgelerGüney AmerikaKafkasyaKuzey AmerikaLatin AmerikaOrta AsyaOrtadoğuUzakdoğu
Balkanlar
Çeviri Makale: NATO Bosna’ya Yeniden Konuşlanmalı
Araştırma Yazıları
İklim Kriziyle Mücadele Konusunda Afrika Birliği’nin Rolünü Anlamak
Balkanlar
Çeviri Makale: Bosna’da Barış Tehlikeli Bir Şekilde Uçurumun Eşiğinde
Balkanlar
Op-Ed: Bosna Hersek’te Neler Oluyor?
Konular
TümüÇatışma ÇözümleriÇevre ÇalışmalarıCinsiyetEkonomiEnerjiFeminizmGöç AraştırmalarıGüvenlikGüvenlik Çalışmalarıİnsan HaklarıİstihbaratJaponya ÇalışmalarıKamu DiplomasisiKriminoloji ÇalışmalarıMilliyetçilikPsikolojiPsikoloji ÇalışmalarıSiber GüvenlikSivil ToplumSiyaset BilimiSiyasi Düşünceler TarihiSosyal PolitikalarSosyolojiTarihTemel KavramlarToplumsalTürk Dış PolitikasıTürk Siyasal TarihiUluslararası HukukUluslararası İlişkiler Teorileri
Araştırma Yazıları
Osmanlı’da Sivil Toplum Unsurları: Vakıflar Örneği
Film,Dizi ve Belgesel Analizi
Elysium: Bildiğimiz ABD
Araştırma Yazıları
“I Am Not a Woman, I Am a God”: Türk ve…
Film,Dizi ve Belgesel Analizi
Snowpiercer (2013)
Uİ
Uluslararası İlişkiler
Uluslararası İlişkilerci Olmak
Uluslararası İlişkiler Film Listesi
Uluslararası İlişkiler Okuma Listesi
Kitap Öner
Yazı Gönder
Yazım Kriterleri
Ana Sayfa Düzenlenecek Siyaset Ötesinde Demokrasiyi Hatırlamak
Düzenlenecek
Siyaset Ötesinde Demokrasiyi Hatırlamak
Tarafından
Metin Boşnak
-
19 Nisan 2012
0
66
Paylaş
WhatsApp
Facebook
Twitter
Linkedin
Print
“Demokrasi”nin—geçerli olmasa da—genelde tarifi halkın, “halk tarafından” yönetimidir. Yunancada “halk” anlamına gelen “demos” ve “iktidar” anlamına gelen “kratos” kelimelerinden oluşur. İktidar her tür idare şeklinde vardır. Demokrasinin varlığı asıl, muhalefet özgürlüğünü yaygın ve derin, kurumsal ve bireysel olarak –imtiyaz değil– hak olarak tanımasında yatar. Yani demokrasiyi var eden muhalefettir.
“Muhalefeti” sadece siyasal parti ya da iktidar karşıtlığı olarak değil, tamamen bireysel bir sivil itaatsizlik kavramı doğrultusunda algılamak gerekiyor. Sadece iktidar-muhalefet olarak iki eksenden ibaret bir siyasal yapı yerine, aslında her iki eksen içinde de var kuramsal olarak “muhalefet”in varlığı her ikisinin de demokratik olmasını sağlar. Aksi bakış açıları ise, ikisini de lider etrafına kitlenmiş biat kitlesine dönüştürür.
Bir toplumdaki bireylerin yönetime katılma şeklini, oranını ve organlarını tayin eden demokrasi, iktidarı tanımlayan siyasal sistem olduğu kadar, seçilen iktidarın muhaliflerine karşı tutumunu ve vicdanını teftiş etme mekanizmalarını da içerir. Hukukî olanla meşru olan arasında ince çizgileri olan demokrasi din, dil, ırk, toplumsal cinsiyet, toplumsal statü vb. farkları gözetmeden her bireyin yasalar ve fırsatlar açısından eşitliği esasını öngörür.
Sponsorlu
Öte yandan demokrasi, özellikle soğuk savaş yıllarının akabinde “Yeni Dünya Düzeni”nin ilan edilmesiyle, belagati en çok yapılan ve farklı tanımlarla kolayca yeniden şekillenebilen elastik bir kavram olagelmiştir.
Batı kapitalizminin tamamlayıcı parçalarından biri olan demokrasinin temel referansları, Eski Yunan’da Atina’ya, M.Ö. beşinci yüzyıla tekabül etmektedir. Atina’ya rakip olan ise Sparta’daki uygulamalardı.
Demokrasiye delalet eden bazı öncül uygulamalar, tarih öncesi Orta Doğu ve Uzak Doğu toplumlarında da görülmüştür. Fakat Batılı etnik-merkezci kuramcıların çabaları ve bilgiyi güç olarak görüp, onu üreten, yönlendiren ideolojik sömürgecilik, demokrasi ve medeniyetin beşiği olarak sadece Eski Yunan’ı görmüştür.
Eski Yunan, iddiaların aksine medeniyete dair ne varsa her şeyin sıfırdan üretildiği coğrafya değildi. Diğer medeniyetlerden ödünç aldığı, alfabe, sanat, bilim, felsefi ve dini tartışma konularını sadece taklitle kalmadı, sentezini yaptı ve kendi başına bir tez oldu. M.Ö. dokuzuncu yüzyıldan itibaren farklı Yunan lehçelerinde ilk yazılı mahalli eserler çıkmaya başlamıştı; Homer ve Hesiod’un eserleri zamanla onlardan doğan yeni bir yazılı kültüre ve tarih hafızasının oluşmasına kapı araladı.
M.Ö. beşinci yüzyıl, Eski Yunan medeniyetinin siyasi, idari, felsefi, edebi, mimari göstergelerinin en mükemmel ve yaldızlı örneklerinin topyekûn ortaya çıktığı bir dönem oldu. Demokrasinin bu dönemde kurumsal bir nitelik kazanması da sadece siyaset değil, sosyal-kültürel alanlarda da kendini tamamlayan birikimlerin oluşmasıyla meydana geldi.
Demokrasi Eski Yunan’da edebiyatçı ve hukukçu Solon’la ve onun M.Ö. altıncı yüzyılda kanun ve hukuku kurumsallaştırma çabalarıyla uç vermeye başladı. Felsefe ve güzel sanatların, edebiyatın, bazen propaganda merkezi olarak da kullanılan tiyatroların inşasıyla gelişti. Solon’un hukukta gözettiği temel düstur, zaten güçlü olan aristokrasinin haklarını ikrar ederken, güçsüz halk kitlelerinin de benzer haklara sahip olmasına çabalamak oldu. Solon timokrasi (mülk sahipleri ve/ya eşrafın yönetimi) ve demokrasi karışımı bir yönetim tarzını, farklı mülk sahiplerine farklı hak ve sorumluluk yükleyerek ortaya koydu.
Demokrasiyi bir siyasal sistem olarak Devlet (ya da Cumhuriyet) adlı eserinde ele alan ilk felsefeci Eflatun’dur. Üstadı Sokrat’ın fikirlerini kaleme alırken ne kadar değiştirdiğini bilmediğimiz Eflatun, diyaloglarında farklı kişilerin ağzından demokrasi, “monarşi” (bir kişinin yönetimi), “oligarşi” (azınlık bir topluluğun yönetimi), “timokrasi” gibi yönetim şekillerini tartışır ve eleştirir. Doğal olarak, Eflatun zamanında devlet düzeni ve toplumsal hayat günümüzdeki kadar karmaşık değildi. Eserini yazarken amaçladığı “devlet”in, daha doğrusu şehir-devletin idaresine yönelik tezleri ortaya koymaktı. Öte yandan Eflatun, Sokrat’ın şahsında, hayalindeki devlet için demokrasiyi ideal yönetim tarzı olarak görmez.
Dahası da var…
Şehir-devletler arasında karşılaştırmalar yapan Eflatun’un gönlünde yatan Atina tarzı demokrasi değil, seçkinci siyasal yapıya sahip olan Sparta tarzı bir yönetimdi. Sparta bir kışla-şehir görünümündeydi ve halk kendi varlığını şehir-devletin varlığında erittiği ölçüde anlam ve kimlik kazanıyordu.
Sparta ve Atina arasında süregelen çekişmelerde iki ayrı siyasi yaklaşımın farkı, temel ilkelerinde başarı ya da insan haklarını, fiziki güç ya da entelektüel gücü, askeri örgütlenmeyi ya da sivil birliktelikleri, güvenlik endişelerini ya da hür düşünceyi, iktidar ya da hukuku, devlet ya da halkı esas almakta yatıyordu.
Bu farklılıkların arasında kesinkes ayrılan mutlak çizgiler yoktu. Ancak anlayıştaki temel farklardan birisi, güvenlik stratejileri ve asayiş açısından Sparta’nın kendini dış tehlikeye karşı hassas ve teyakkuzda hissetmesi yatmaktaydı. Atina dikkatini daha çok dâhili siyasete ve asayişe, medeniyet unsurlarında zarafete yöneltmişti. Sparta’nın aksine Atina’da, halkın etrafında devletin örgütlenmesi yatıyordu. Disiplinin, itaatin, fiziki gücün, beden eğitiminin, cengâverliğin, katı kuralcılığın en önemli değerler olduğu Sparta, nispeten daha kayıtsız, daha serbest ve entelektüel güce önem veren, daha sorgulayan, yumuşak güce inanan Atina’ya tezat oluşturuyordu.
Türkiye’nin hangi tip demokrasiye dâhil olduğunu, zamanla göreceğiz.
Metin BOŞNAK
Uluslararası Saraybosna Üniversitesi Öğretim Üyesi
Paylaş
WhatsApp
Facebook
Twitter
Linkedin
Print
Önceki İçerikBay Burrowes Camiye de Bakacak mı?
Sonraki İçerikBir Süper Gücün Öyküsü: Türkiye ile İlişkiler ve Suriye Örneğinde Amerika
Metin Boşnak
İLGİLİ HABERLERYAZARIN DİĞER YAZILARI
Düzenlenecek
Türkiye Uçurumun Kıyısında
Düzenlenecek
Bosna-Hersek Seçimleri: Değişim Kaf Dağı’nın Ardında
Düzenlenecek
Güney Kıbrıs Çözüm Müzakerelerinden Çekildi
CEVAP VER İptal
Please enter your comment!
Please enter your name here
You have entered an incorrect email address!
Please enter your email address here
Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment.
Bültene Abone Olun
Adınız
Soyadınız
E-Posta Adresi (Gerekli) :
Leave this field empty if you're human:
Gercek adult hd porno altyazili filmleri izle,
Turkiyede en iyi ve kalici kaçak iddaa adresleri ile sizlerle iletisimdeyiz
Ruslarin en iyi saglayicisi oldugu 1xbet giriş adresine yasaksiz erisim
Turkce kadinlarla iletisim kurup sohbet hattı ile cilginca sohbet edin
Turkce bircok güvenilir bahis siteleri adresine kolay erisim
En iyi ve kaliteli seks hatları ile cilginca sohbet edin Sex Hatları arayarak mutlu dakikalar gecir
Casino ve slot oyunlari ile 1xbet kayıt adresinden cilginca erisim saglayin
Dosya yukleme siniri olmadan resim yükle adresinde verilerinizi depolayin
Microsoft ve diger programlarin en cok tercih edilen surum office lisans al kolay key erisimi ve satin alimi
Sosyal medya fenomenlerinin kullandigi smm panel hizmetini sizlere en iyi sunan adres
Netflix dahil gmail vb bircok hesabi satın alabileceginiz turkiyenin en iyi hesapal alisveris adresi
APK Siteleri arasindaki en guzel download adresi bence full apk sayfasinda cilgin uygulama ve oyunlar sizlerle.
Sponsorlu
İLETİŞİM
ADRES: Cihannüma Mahallesi Cihannüma Sokak Şahin Apartmanı No:20 Beşiktaş/İstanbul
BİZİ TAKİP EDİN
Kullanım Sözleşmesi
Gizlilik Politikası
SIT
KVKK
İletişim
© TUİÇ Copyright 2011 - 2021 ~ WebTech Bilişim tarafından sevgi ile geliştirildi.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Haberler
Türk Malına Boykot!
Editör - 30 Eylül 2011 0
Suriye ile gerilen ipler ekonomiye de yansıdı. Suriye, 25 Eylül'den itibaren Türkiye'den yaptığı ithalatı durdurdu. Suriye ile Türkiye arasında yükselen...
Kitap Analizleri
Türkiye’ de Anayasalar ve Sivil Toplum
Editör - 9 Aralık 2020 0
Gazanfer Kaya, Sezer Ayan. (2011). Türkiye’de Anayasalar ve Sivil Toplum. İstanbul: Ütopya Yayınevi, 158 sayfa, ISBN: 9786055580162. Türkiye’de Anayasalar ve Sivil Toplum kitabını üç bölümde inceleyebiliriz.İlk...