Pandemi gibi olağanüstü koşulların hakim olduğu dönemlerde toplumsal düzeni sağlamak adına belirlenen kurallara uyulması son derece önem arz ediyor.
Özellikle yaz ayları ile birlikte önceki aylara nazaran toplumda pandemi kurallarına uymakta rahatlığın arttığını belirten uzmanlar, rahatlamanın ruhsal ve duygusal bir hal oluşu ile rahatlama sonucu gelişen davranış modelleri arasında önemli bir çizgi bulunduğunu ifade ediyor. Uzmanlar, maske takılmamasının ve umursamaz davranışların diğer bireyleri riske atan, huzursuz eden, onların da rahatlama ve yeniden gündelik yaşama adapte olma sürecini zorlaştıran bir davranış şekli olduğuna dikkat çekiyor.
Üsküdar Üniversitesi Sosyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, pandemi döneminde kuralsız davranışların sosyolojik etkileri hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Toplumsal düzen kurallara uyulmasına bağlı
Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, ‘Toplum yaşamının düzen içinde devam edebilmesi, insanların gerek birbirleriyle ve gerekse toplumla olan ilişkilerinde uyacakları bir takım kuralların varlığına ve bunlara uyulmasına bağlıdır.’ dedi ve sözlerine şöyle devam etti:
“Özellikle pandemi gibi olağanüstü koşulların hakim olduğu dönemlerde toplumsal düzeni sağlamak adına belirlenen kurallara uyulması son derece önem arz ediyor. Covid-19 pandemisinin başlangıcından günümüze kadar olan süre zarfında da vatandaşlar tarafından bu kurallara büyük ölçüde uyulması kitlesel bulaş riskinin önüne geçilmesinde ciddi bir etkendi. Fakat son dönemlerde özellikle yaz ayları ile birlikte önceki aylara nazaran toplumda pandemi kurallarına uyulması hususunda artan bir rahatlık gözleniyor. Bu rahatlığı oluşturan etkenler arasında kriz ortamına sağlanan uyum ihtiyaç olarak gelişen adaptasyon, tehlikeyle karşı karşıya olma durumunun yarattığı ağırlığın hafifletilme ihtiyacının baş göstermesi, aşılama oranı arttıkça güvende hissetme halinin belirmesi, bıkkınlık, özlem, yeniden sosyal hayata karışma arzusunun baskın gelmesi, vb. pek çok husus sayılabilir. Bunlar daha çok gözleme dayalı ve sezgisel olarak değerlendirilebilecek etkenlerdir.”
Kuralsızlık davranışları sorunlu bir davranış modeli
Rahatlamanın ruhsal ve duygusal bir hal oluşu ile rahatlama sonucu gelişen davranış modelleri arasında önemli bir çizgi bulunduğunu belirten Süleymanlı, “Bu bağlamda son dönemlerde artan ‘kuralsızlık’ davranışlarını sorunlu bir davranış, hatta toplumsal eylem biçimi olarak ele alabiliriz. Bir diğer deyişle, rahatlama ve alışma gibi tutumların kuralsızlık davranışını beraberinde getirme zorunluluğu olmadığını düşünerek kurallara aykırı davranmanın toplumsal yaşamdaki etkilerinin ele alınıp değerlendirilmesi önem arz ediyor.” dedi.
Diğer bireyleri riske atan bir davranış söz konusu
Kurallara aykırı davranmaya verilecek ilk ve en gündelik somut örnek olarak toplu ulaşım veya kapalı kamusal alanlarda maske takma kuralına karşı zorunluluk ve tereddüt hissetmeksizin maske takmayı reddetmek ya da umursamamanın sayılabileceğini ifade eden Süleymanlı, “Dolayısıyla diğer bireyleri riske atan, huzursuz eden, onların da rahatlama ve yeniden gündelik yaşama adapte olma sürecini zorlaştıran bir davranıştan söz ediyoruz. Bu durumda öncelikle bireyler arasında davranışsal ve duygusal karşıtlıklar meydana geliyor.” ifadelerini kullandı.
Soruna iki yönden yaklaşılmalı
Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, ‘Maske takmayı reddeden ve umursamaz davranan bir birey, onun bu davranışına tanık olan ve maruz kalan bireyi kendi tutumuna zıt bir konuma getiriyor.’ diyerek sözlerini şöyle sürdürdü:
“Sonuç olarak da umursamazlığın evhamı ve güvensizliği tetiklemesi, uyarılara sert bir ret ve çıkışma ile tepki vermenin sinme, çaresiz hissetme veya daha da gerilme gibi durumlar ortaya çıkıyor. Bunu önemli ve güncel bir toplumsal sorun olarak ele aldığımızda, bu soruna sosyolojik açıdan iki yönden yaklaşmalıyız. Birincisi, toplumsal düzene ve kurallara aykırı davranmak; ikincisi de birlikte yaşam olanaklarını zedelemek. İlk açıdan baktığımızda, birey-yapı tartışmasını yeniden belirleyici kılan bir perspektife dönüyoruz. Örneğin bu açıdan bu davranışlar; sosyolojik bakış açısıyla "sapma" davranışı olarak nitelendirebileceği bir uyumsuzluk, norm karşıtlığı, normun dışında kalma, düzeni bozma ve düzenin dışında kalma gibi süreçlere tekabül edebilir. Maske zorunluluğuna ve aşılamaya karşı hareket geliştiren bireylerin ve grupların, bu anlamda, yapıyla, düzenle ve kurallarla çatışmaya girdiği fark edilmelidir. Bu çatışmanın bireyin hakları dahilinde engellenemeyecek ve engellenemez bir potansiyel olduğunu kabul etmek gerekir. Ancak haklar çerçevesinden baktığımızda, meselenin asıl sorun teşkil ettiği ikinci bakış açısına varıyoruz. Maske ve aşı karşıtlığını ele aldığımızda bu tavrın yapıya yönelik bir tutumken bireylere yönelik bir tavra dönüşmesi, bireyin yapıyla çelişme hakkını aşan ve birlikte yaşamın olanaklarını zedeleyici ve hak ihlal edici durumlara yol açtığını görüyoruz.
Yeni bir toplumsal deneyim gelişebilir
Post - corona sürecinde bireysel ve toplumsal risk olgusunun etkinliğini daha fazla hissettireceği ön görüsünde bulunan Prof. Dr. Süleymanlı, “Bireyler artık doğrudan hasta olmasa bile sürekli olarak kendilerini daha fazla risk altında hissedebilirler. Alışılagelen toplumsallık biçimlerinden farklılaşacak yeni bir toplumsal deneyimin gelişme ihtimali bulunuyor. Bireylerin kendini içinde bulunduğu zorunlu sosyal izolasyon onların bilinç ve niyet durumlarını değiştiriyor. Fakat zaman içerisinde bu deneyim yerini tercihi izolasyon ya da dayanışma biçimlerine de bırakabilir.” diye konuştu.
Karatay Kent Konseyi’nden İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne tepki
Aşılama haritası yenileniyor
YORUMLAR
Onay bekleyen yorum yok.
Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
Bu haber henüz yorumlanmamış...
FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
Küçük önlemlerle gıda israfını önlemek mümkün
Her gün kimi zaman fark etmeden kimi zaman ise “Aman ne olacak” diyerek ...
278 şehit yakını, gazi ve gazi yakınının atamaları yapılacak
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yarın (16 Eylül Perşembe) ...
Gala gecesinde tepki çeken görüntü !
CHP’li İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin “Dünya Belediyeler Birliği Kültür ...
9 adet Engelli Gündüz Yaşam Merkezi bu yıl faaliyete geçiyor
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Derya Yanık, gündüzlü bakım alanında tam ...
Pençe-Şimşek bölgesinden acı haber
MSB, Pençe Şimşek bölgesinde açılan taciz ateşinde bir askerin şehit olduğunu, ...
Ege Denizi’nde 4,4 büyüklüğünde deprem
Muğla'nın Datça ilçesi açıklarında 4,4 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi.
Aile hekimleri alanlardaydı
Aile Hekimleri Sağlık Bakanlığı tarafından düzenlenen yeni “Aile Hekimliği ...
Kültür Zirvesi İzmir Deklarasyonu yayımlandı
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer'in “Başka Bir Kültür Mümkün” ...
Bakan Akar Suriye sınırında
Millî Savunma Bakanı Hulusi Akar beraberinde Genelkurmay Başkanı Orgeneral ...
YAZARLAR
Süleyman Göksu
Mümin faydasız sözlerden ve lüzumsuz işlerden uzak durur
Mustafa Yolcu
MEHMET ÖZUTKU RÖPORTAJI
Mehmet Şimşek
KADINLARIMIZ (247. Bölüm)
Ahmet Anıl Yılmaz
TÜKETİCİ KÖŞESİ
Ayşe Konakcı
ZÜLFÜ LİVANELİ VE BEN !
Mustafa Çağlayan
TÜKETİCİ KÖŞESİ
Tüm Yazarlar Süleyman Göksu Mustafa Yolcu Mehmet Şimşek Ahmet Anıl Yılmaz Ayşe Konakcı Mustafa Çağlayan Ebru Mut Fatma Özen Erinç Prof. Dr. Meryem Uysal Saffet Kuramaz Erdal Handemir Elif SARITAŞ Perihan YİĞİTTÜRK Emre Fatih Parlayıcı Recai Kıcıkoğlu Fatih Ceran Mustafa Çetin Halit Aksungur İlhan Akkurt Cansu Atıcı Muhsin Ertekin Osman Kılcı Perihan Akçay Ahmet Akçael Özge Ulucadağ Aysel Farizza Karaca Hüseyin Toptaş Hüseyin Toptaş Turgut Karabacak Halil Yaralı Veli Kamalak Fikret Bademci Ayşe Özkan Hülya Çalışır Türe Mustafa Ertaş Ahmet Buğra Celayir Nurten Ekin Mahmut Akyol Ali Küçük Mehmet Bilgi Veli Kamalak Ayşe Özkan Nilüfer Canöz Halil Karakaya Mehmet İnce İsmail Üresin Galip Uyar Ali Dündar Hüseyin Çelik Sibel Hatinoğlu Mehmet Emin Başalp Sevgi Sarıoğlu Ali Gökmen Mithat Direk Selçuk Güngören Mustafa Hamarat Savaş Ören Özlem Talayhan Sevgi Sarıoğlu Fatih Bayram Sami Atıcı M. Fatih Çepni Ahmet Sakin Sibel KÖROĞLU Erdal Öztürk Sibel Köroğlu N. Özlem Onüçyıldız Erdal Öztürk Hukukun Üstünlüğü Suat Şahin Feyzan Köse Ömer Ünal Beşir Hamarat Tuba Erdoğan HAŞMET YILMAZ Fikret Sönmez Ziya Ersoy Ali Gökmen Zühre Ünlü
ÇOK OKUNANLAR
Dikkat bu illerde fırtına etkili olacak !
“Aküyü sıfır almıştım, onu sökeyim”
4 yaşındaki çocuk tabancayla ayağından vuruldu
Cezaevinden firar etti, başkasının kimliği ile yakalandı
9 gündür kayıp olan 17 yaşındaki kız bulundu
"Öğretmenler sorunlarıyla boğuşuyor"
TYB'de “Danişmendliler'de Kültür Politikası” konuşuldu
SGK yapılandırmasında son gün 30 Kasım
ÇOK YORUMLANANLAR
“Aküyü sıfır almıştım, onu sökeyim”
Trafik eğitim parkında eğitimler sürüyor
4 yaşındaki çocuk tabancayla ayağından vuruldu
Tatköy Yolu'nda sıcak asfalt çalışması tamamlandı
9 gündür kayıp olan 17 yaşındaki kız bulundu
Daru'l Huffaz'da yeni dönem kayıtları başladı
Dikkat bu illerde fırtına etkili olacak !
Başkan Kavuş'tan 6 halı saha müjdesi daha
TWITTER'DA ANADOLU TELGRAF
Tweets by telgraf_haber
FACEBOOK'TA ANADOLU TELGRAF
Anadolu Telgraf
ARŞİV
01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021