HABER RÖPORTAJ TEKNİK KÜTÜPHANE SEKTÖR REHBERİ ÜNİVERSİTE YAZARLAR PROJE & DANIŞMANLIK SİNERJİ BULUŞMALARI
Tümü Araştırma & İnceleme Makale Mühendislik & Teknoloji Bilimin Öncüleri Mevzuat & Yönetmelik Sektör Raporları
AG Sigortalarda Bilinmesi Gereken 10 Teknik Terim
Aşırı akım çekilmesi durumunda hem sistemi hem şebekeyi koruyan Alçak Gerilim sigortaları hakkında bilinmesi gerekenleri ve 10 teknik terimi maddeler halinde sıraladık.
A- A+
31.08.2016 tarihli yazı 20419 kez okunmuştur.
Sigorta Alçak Gerilim AG Aşırı Akım
Aşırı akım koruma cihazlarının en basit olanı sigortalardır. Sigorta, üzerinden geçen yüksek akımdan dolayı içerisindeki telin erimesiyle devreyi açan ve aşırı akım çekilmesini engelleyen bir koruma cihazıdır. Alçak Gerilim sigortaları ile ilgili önemli olan 10 tanımdan bahsedelim;
► Nominal akım
► Akım sınırlama
► Çift elemanlı sigorta
► I2T
► Kesme değeri
► Erime süresi
► Darbe kısa devre akımı (Ip)
► Zaman gecikmesi
► Toplam ergime ve sönme süresi
► Nominal gerilim
Alçak Gerilim bağlantı kesici anahtar ve max 800A, 690V sigortalar
1) Nominal Akım
Isınma limitini aşmadan ve herhangi bir deformasyona uğramadan sigortanın üzerinden geçirebileceği RMS akım değeridir. Bir sigorta (ya da herhangi bir aşırı akım cihazı) sürekli yükte nominal akımının %80'i üzerinde yüklenmemelidir.
NH bıçaklı AG sigorta 400A, 120kA, 400-1000V
Sigortanın taşıyabileceği akım değeri, üretici firma tarafından belirli koşullar altında test edilerek belirlenir.
2) Akım Sınırlayıcı
Bir akım sınırlayıcı sigorta, maksimum kesme değeri ve akımın eşik değeri arasında kalan bölgede akan akımları kesmektedir. Böylece arıza akımı henüz yükselirken sınırlanmış olur ve işletme kısa devre akımlarının zarar verici termik, mekanik zorlanmalarına karşı korunur. Ayrıca akım sınırlayıcı sigorta, anma geriliminde ergime ve sönme toplam süresini, simetrik değerler arasına veya ergime süresi daha kısa olacak şekilde sınırlamaktadır.
Bir sigortada akım sınırlama değeri, üzerinden taşınmasına müsaade edeceği son akım değeridir. Bu değerin üstüne çıkıldığında sigorta içindeki hat erimeye başlar. Bu sırada oluşan ark kuvars kumu ile sönümlenir.
3) Çift Elemanlı Sigorta
Bir kartuş tipi sigorta, seri halde bağlanmış akıma duyarlı iki ya da daha fazla malzemeye sahiptir. Bu tip çift tepkili sigorta tasarımı genellikle tepki karakteristiğinde gecikme elde etmek istenildiği durumlarda kullanılmaktadır.
Fusetron çift elemanlı sigorta 35A 250VAC
4) I2T
Sigortanın erime ya da ark oluştuğu aşamada ortaya çıkan ısı enerjisinin ölçüm değeridir. Erime ve ark oluşumu sırasındaki açığa çıkan ısı genellikle ergime ve sönme süresince ölçülen toplam değeridir.
5) Kesme Değeri
Sigortanın belirli koşullar altında test edildiği, kesme yapacağı en yüksek RMS akım değeridir.
6) Erime Süresi
Aşırı yük akımı geçtiği esnada akıma duyarlı elemanın erimesi için gereken süredir.
7) Darbe Kısa Devre Akımı
Ergime ve sönme toplam süresi boyunca akım sınırlayıcı sigorta üzerinden akan maksimum ani akımdır.
8) Zaman Gecikmesi
Daha çok motor devrelerinde kullanılan zaman gecikmeli sigortalar anma akımını geçtiği anda hemen açma yapmazlar. H, K, J ve R sigorta sınıfları için, minimum açma süresi 10s'dir. H,K ve R sınıfları 0-30 A 250 V anma değerlerinde açma süresi 8s'ye düşürülebilir.
Zaman Gecikmeli Alçak Gerilim Sigortaları
9) Toplam Ergime ve Sönme Süresi
Anma geriliminde aşırı akım çekilmeye başladığı an ile sigorta tarafından devrenin kesildiği an arasında geçen süredir.
10) Nominal Gerilim
Sigortanın normal koşullarda çalışacağı RMS gerilim değeridir. Yapılan test ve kullanma koşullarına göre üretici firma tarafından belirlenir. İşletme gerilimi bu değerin üzerinde olamaz. Alçak Gerilim sigortaları tasarlanmış oldukları standartlar dahilinde sınıflandırılmaktadır. Tablo 1'de çeşitli sigorta sınıfları listelenmiş ve her bir sınıfın ilgili verileri gösterilmiştir.
Sigortalar, diğer koruyucu cihazlar gibi, akım-zaman karakteristiğine sahiptirler. Tipik bir sigorta akım-zaman karakteristiği aşağıda gösterilmiştir. Zaman ve akım eksenlerini tam olarak gösterebilmek için logaritmik ölçekler kullanılmıştır.
J sınıfı sigortanın akım-zaman karakteristiği
Bu karakteristik eğri ile sigortaların çalışma süreleri bir şerit şeklinde gösterilmiştir. Alt sınır çizgisi AG sigortasının aşırı yük durumunda minimum erime süresi eğrisini temsil etmekte ve üst sınır ise sigorta açma yaptığında toplam ergime ve sönme süresini göstermektedir. Belirli bir arıza akımı verildiğinde, sigortanın açma süresi bu eğriler sayesinde görülebilmektedir.
Tablo 1: Alçak Gerilim sigorta sınıfları
Bazı durumlarda firma tarafından sigorta ortalama erime süresi verilir. Bu ± %15 toleranslı sigorta açma süresidir. Verilen değerin -%15 sınır değeri minimum erime süresini, +%15 sınır değeri toplam ergime ve sönme süresini göstermektedir. Akım-zaman karakteristiği 0.01 saniyenin altına uzamaz ve 0.01s altı akım sınırlama bölgesi olarak kabul edilmektedir böylece 'nin önemi bu bölgede gittikçe artmaktadır.
Akım-zaman karakteristik eğrisi seri koruma cihazları arasındaki koordinasyonu göstermek için de kullanılır. Sistem korumasında temel prensip, arıza akımı söz konusu olduğunda yalnızca arızaya yakın olan cihazın açma yapmasını sağlamaktadır. Seçici koordinasyon olarak bilinen bu yöntem akım-zaman karakteristik eğrileri kullanılarak analiz edilebilmektedir.
Bir örnek ile açıklayacak olursak; 480 V bir sistem olduğunu varsayalım, bu sistem birbirine seri iki sigorta ile korunmaktadır. Ayrıca sistem arıza akımı 30 kA'dir. A barası 400A J sınıfı sigorta ile devamında B barası 100 A J sınıfı sigorta ile korunmaktadır. 400 A ve 100 A sigortaları arasındaki koordinasyon Şekil 2'de akım-zaman eğrisi ile belirlenebilmektedir.
Bu iki sigorta yaklaşık 4200A seviyesinde koordine olmaya başlayabilir, 4200A'den sonra A sigortası akım sınırlama bölgesinde devreye girme potansiyeline sahiptir. B sigortası ise akım sınırlama bölgesinde 1100A dolaylarında devreye girme potansiyeline sahiptir. 4000 A üzerindeki akım değerleri için her iki sigorta koordine olarak akım sınırlama bölgesinde devreye girme potansiyeline sahiptir. Ancak şekilde de görüldüğü üzere sigortaların eğrileri birbiri üzerinde denk gelmemektedir bu nedenle 0.01s altı yani akım sınırlama bölgesine detaylı bakılmalıdır. Bu durumda da akım-zaman eğrisi bize yardımcı olamamaktadır.
Sigorta koordinasyon örneği
Bunun yerine, koordinasyonlu koruma istenilerek verilen bir arıza akımında, A sigortası en küçük ergime süresi, B sigortasının maksimum ergime ve sönme süresinden daha büyük olmalıdır. Pratikte, üreticiler bu veriler yerine sigorta tiplerine göre birbirleriyle koordine olma oranlarını gösteren tablo yayınlamaktadırlar.
Alçak gerilim sigortaları AC kesme oranları maksimum güç faktörü üzerinden hesaplanır. Yüksek X/R oranlı bir sistem üzerinde kesme oranı hesaplaması için, sistem simetrik arıza akımı bir katsayı ile çarpılmalıdır;
Mevcut simetrik kesme akımı katsayı faktörü (MULT) ile çarpılarak bulunan değer sigorta kesme oranı ile karşılaştırılmaktadır.
Alçak gerilim sigorta kullanımında bir tutucu ve anahtarlama elemanına ihtiyaç duyulmaktadır. Çünkü bu tip sigortalar tek faz olarak kullanılmaktadır ve üç fazlı motor koruma uygulaması sırasında bir fazda meydana gelebilecek olası arıza durumunda motor zarar görebilmektedir ve sigortaları değiştirmek zahmetli olmaktadır. Ayrıca arıza durumunda sistemin beklememesi gerektiğinde hazırda yedek sigortalar bulundurulmalıdır. Bu nedenlerden dolayı modern güç sistemlerinde bu tip AG sigortalardan vazgeçilmekte ve daha hızlı görev yapan devre kesici şalterler kullanılmaktadır.
Kaynak:
►electrical-engineering-portal
►inter-teknik
Tweet
Takip et: @elektrikport
YORUMLAR
YAZAR HAKKINDA
Kutlay SÜNGÜ Yazar Hakkında
Yazar Hakkında
Niğde Üni. Elektrik-Elektronik Mühendisliği 4. sınıf öğrencisiyim. Alternatif enerji kaynakları araştırma-geliştirme, enerji ve otomasyon alanlarıyla ilgilenmekteyim.
İletişim: kutlaysungu@gmail.com
Tüm yazıları Mesaj gönder Yazdır
YAZARIN DİĞER YAZILARI Yumuşak Yolvericilerde 6 Ayar Parametresi HVAC vs HVDC | 5 Çevresel Etkinin Karşılaştırılması HoloLens Projeleri Efsanevi Karakterlere Hayat Veriyor Telefonlar X-Ray Cihazına Dönüşebilecek | Walabot Su Türbinli Taşınabilir Şarj Cihazı Dünya’nın En Karanlık Malzemesi | Vantablack B2 Vitamini ile Çevre Dostu Bataryalar Süper Hidrofobik Kaplama Nedir? Arttırılmış Gerçeklik ile Kötü Hava Koşullarında Uçuş İmkanı Canlı Solucan Beynini Takip Eden Robotik Mikroskop
EDİTÖRÜN SEÇİMİ Tümü
FIDIC Sözleşme Tipleri Nelerdir? Eriyen Telli Sigortalardan NH Sigortalar | Sigma E... Silindirik ve Otomatik Sigorta Arasındaki Farklar ... VTOL Sistemi Nedir? Bulanık Mantık (Fuzzy Logic) Küme Kuramı ve Üyelik...
ETKİNLİK TAKVİMİ Tümü
Aktif etkinlik bulunmamaktadır.
FOTOPORT
Dünyanın En Görkemli 10 Güneş Tarlası
Dünyanın En Büyük 10 Makinesi
2020’nin En İyi 10 Kişisel Robotu
Programlamaya Erken Yaşta Başlayan 7 Ünlü Bilgisayar Programcısı
Üretimin Geleceğinde Etkili Olacak 10 Beceri
Olağan Üstü Tasarıma Sahip 5 Köprü
Dünyanın En İyi Bilim ve Teknoloji Müzeleri
En İyi 5 Tıbbi Robot
Dünyanın En Zengin 10 Mühendisi
Üretim için 6 Fabrikasyon İşlemi
VIDEOPORT
Yapay Zeka Tabanlı Güç Kalitesi Veri Analitiği ve Çözümleri | Siemens | Webinar
Siemens Kaçak Akım Koruma Cihazları | RCD, RCCB
Siemens 3WL açık tip güç şalterleri ACB
Siemens 7KM PAC3100, 3200, 4200 Ölçüm Cihazları Teknik Özellikler
Konvertör için SINAMICS V20 / G120 Smart Access Module 2
Kurulum ve bağlantı - SINAMICS V20 / G120 Smart Access Module 1
Sigma Elektrik Tanıtım Videosu
Kaçak Akım Algılamalı Şalterlere Açtırma Bobini Takılması
K400 K630 Tip Şalterlere Açtırma Bobini Takılması
Kaçak Akım Algılamalı Şalterlere Yardımcı Kontak Takılması
ANKET
Endüstri 4.0 için En Hazır Sektör Hangisidir
Otomotiv
Enerji
Kimya
Maden
Sağlık
Gönder
Sonuçlar
Otomotiv 54 %
Enerji 29 %
Kimya 5 %
Maden 3 %
Sağlık 9 %
Güncel Anket
EN ÇOK OKUNANLAR Tümü
Güneş Enerjisi Elektrik Üretim Sisteminin Tasarlan... Mühendisler Ne İş Yapar ve Ne Kadar Kazanırlar? Alternatif Akımın Temel Tanımları IT Nedir? | IT Uzmanı Nedir? BIOS Nedir? BIOS Ayarları Nasıl Yapılır?
BENZER İÇERİKLER Tümü
Eriyen Telli Sigortalardan NH Sigortalar | Sigma E... Silindirik ve Otomatik Sigorta Arasındaki Farklar ... Kompakt Şalterler ve Ayar Sahaları | Sigma Elektri... Viko ile Güvenliğinizi Otomatik Alın... Elektrik Sigortası İle Kaçak Akım Rölesi Arasındak...
ELEKTRIKPORT
Hakkımızda Künye İletişim
KAYNAKLAR
Sıkça Sorulan Sorular Site Haritası Sosyal Medya
KURUMSAL
Çözümler Reklam ve Tanıtım Hizmetleri Kullanım Şartları Gizlilik Politikası Üyelik Sözleşmesi
Tesla Bobini Yapımı Nikola Tesla Buluşları Nicola Tesla - Hayatı Güneş Enerji Sistemleri Yıldırım Nedir
Güneş Enerjili Uçaklar Güneş Enerji Haritası Lisansız Elektrik Üretimi Yeraltı Trafo Merkezleri Elektronik Atıklar
Yol Aydınlatması Kompanzasyon Nasıl Yapılır Kompanzasyon Nedir Yeraltı Nükleer Santraller Step Motorlar
Fiber Optik Aydınlatma Elektrikli Araç - Akü Sistemleri Elektrikli Araçlar - Kablosuz Şarj Fotovoltaik Nedir Korona Olayı
Gerilim - Potansiyel Fark Elektrik Nedir Kesintisiz Güç Kaynağı - UPS TEDAŞ Mülakat Soruları Radyasyon ve Kaktüs
Matlab Dersleri - Matrix Matlab Dersleri - Grafik Matlab Devre Analizi Java Dersleri - Constructor Matlab Simulasyonu
Kyoto Protokolü Güneş Enerji Sistemi Nedir? Rüzgar Türbini Topraklaması Rüzgar Enerjisinin Tarihçesi Yüksek İrtifa Rüzgar Türbini
Rüzgar Türbini Tasarımları Gaz İzoleli Transformatörler Transformatör Arızaları Transformatör Bakımı Güç - Dağıtım Transformatörleri
Kesiciler ve Bakımı Ayırıcılar Alternatif Akım Sistemleri Alternatif Akım Temelleri Alternatif Akım Nedir
Harmonik Analizi Enerji Verimliliği Paratoner ve Faraday Kafesi Enerji Nakil Hatları Kestirimci Bakım